ขัณฑา

ขันธา (; Khanda) หรือที่นิยมทับศัพท์ว่า กันด้า คือสัญลักษณ์ของศาสนาซิกข์ ที่มีมาตั้งแต่ราวทศวรรศแรกของคริสต์ศตวรรศที่ 20 เป็นสัญลักษณ์ที่ปรากฏในธงนิศานสาหิบ ขันธานั้นประกอบมาจากสัญลักษณ์สามอย่าง ได้แก่

 ดาบขันธาสองปลาย
 ชัครา หรือ จักร อยู่ตรงกลาง
 ดาบสั้น "กิรปาน" ปลายเดียวสองด้ามไขว้กันอยู่ด้านล่าง แสดงถึง "มิรี-ปิรี" (Miri-Piri) คือการผสมผสานของความเป็นเอกภาพทั้งทางโลกและทางธรรม อยู่ร่วมกันได้ เป็นฐานรองรับดาบขันธาและชัครา

สัญลักษณ์ทั้งสาม คือดาบขันธา, ดาบสั้นกิรปาน และจักร ล้วนเป็นอาวุธอันเป็นสัญลักษณ์ของนักรบชาวซิกข์

ในราวปี 2012 สัญลักษณ์ขันธากลายมาเป็นเครื่องหมายของความสมัครสามนกลมเกลียวกันในสังคมซิกข์ หลังเหตุการณ์กราดยิงหลายครั้งในอเมริกา

ยูนิโคดของขันธา คือ U+262C (☬)

อ้างอิง 

สัญลักษณ์
ศาสนาซิกข์