นกปลีกล้วยลาย

นกปลีกล้วยลาย (; ) เป็นนกในสกุลนกปลีกล้วย (Arachnothera) ของวงศ์นกกินปลี มีลักษณะเด่นคือลายริ้วที่กระจายตลอดตัวยกเว้นที่หาง จะงอยปากที่ยาวโค้งกว่านกปลีกล้วยอื่น ๆ นกปลีกล้วยลายมีการกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางในป่าดิบเขาเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน ของเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นกปลีกล้วยลายเป็นนกปลีกล้วยในประเทศไทยเพียงชนิดเดียวที่จำกัดถิ่นอาศัยอยู่ในป่าบนภูเขา

อนุกรมวิธาน 
นกปลีกล้วยลายมีชนิดย่อยที่ได้รับการรับรอง 5 ชนิดย่อยคือ

 Arachnothera magna magna — กระจายพันธุ์ในแถบเทือกเขาหิมาลัย ตั้งแต่ภาคเหนือของประเทศพม่า มณฑลยูนนานของจีน และบางส่วนของคาบสมุทรมลายู
 Arachnothera magna aurata — พบในประเทศพม่าตอนกลางและทางตะวันออก
 Arachnothera magna musarum — อาศัยทางตะวันออกเฉียงเหนือของพม่า (ทางใต้ของรัฐฉาน) จนถึงภาคเหนือของประเทศไทย และภาคเหนือของประเทศลาว
 Arachnothera magna pagodarum — พบภาคใต้ของประเทศพม่าและภาคใต้ทางฝั่งตะวันตกของประเทศไทย
 Arachnothera magna remota — พบในประเทศเวียดนาม

ลักษณะทางกายวิภาค 
นกปลีกล้วยลายมีขนาดพอ ๆ กับนกกระจอก ขนที่ลำตัวด้านบน ปีก และหางสีเหลืองแกมเขียวไพล คอและลำตัวด้านล่างเทาแกมขาว ทั้งลำตัวด้านบนและด้านล่างมีลายขีดเป็นริ้วตามยาวหนาแน่น แข้งและตีนสีส้มสด หางสั้นและปีกสีเขียวไพล (เขียวมะกอกเข้ม) ปลายขนหางอาจมีจุดดำรูปใบหอก มีลักษณะเด่นต่างจากนกปลีกล้วยอื่น ๆ คือ ขนาดที่ใหญ่กว่า จะงอยปากสีดำยาวโค้ง และมีลายริ้วสีดำที่ขน

พฤติกรรม

การหาอาหาร 
นกปลีกล้วยลายกินทั้งพืชและสัตว์ ได้แก่สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังต่างที่พบบนใบไม้ แต่โดยมากมักอาศัยวนเวียนอยู่รอบ ๆ ดอกไม้ เดินไต่ไปตามกิ่งไม้เพื่อหากินน้ำหวาน ที่พบบ่อยคือ ดอกกล้วยป่า มักเคลื่อนไหวเป็นฝูง และร้องเสียงดังถี่ ๆ "จี้บ จิบ ๆ"

การทำรัง 
นกปลีกล้วยลายมักทำรังที่สานอยู่ใต้ใบกล้วย ในช่วงเลี้ยงลูกอ่อนรังของนกปลีกล้วยลายมักเป็นเป้าหมายหลักที่นกคัคคูเหยี่ยวใหญ่ (large hawk cuckoo) มักแอบมาวางไข่ให้เลี้ยง

ถิ่นที่อยู่อาศัยและการกระจายพันธุ์ 
นกปลีกล้วยลายเป็นนกที่อาศัยป่าที่สูง (ป่าดิบเขา) ความสูง 300–1,800 เมตร ของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีปเช่น ประเทศลาว เวียดนาม มาเลเซีย และพม่า ในประเทศไทยนกปลีกล้วยลายเป็นนกประจำถิ่น มีถิ่นอาศัยอยู่ในแถบเทือกเขาสาขาของเทือกเขาหิมาลัย ได้แก่ทางภาคเหนือและอีสานตอนเหนือ และทางภาคตะวันตกในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน อาจพบได้บนภูเขาสูงทางตอนใต้สุดของประเทศไทยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา และมีรายงานพบที่ป่าดิบเขาในเขตเขาช่อง จังหวัดตรัง และอุทยานแห่งชาติทะเลบัน จังหวัดสตูล

นิเวศวิทยาและการอนุรักษ์ 

นกปลีกล้วยลายจัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองของประเทศไทย ตั้งแต่ปี 2546 ในประเภทสัตวป่าจําพวกนกลำดับที่ 594

ระเบียงภาพ

อ้างอิง

ปลีกล้วยลาย
ปลีกล้วยลาย
ปลีกล้วยลาย
ปลีกล้วยลาย