เทศบาลตำบลแม่จัน (จังหวัดเชียงราย)

เทศบาลตำบลแม่จัน เป็นหนึ่งในเทศบาลตำบล 8 แห่งของอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย เป็นศูนย์กลางการค้าขาย สถานที่ราชการ สถานศึกษา และสถานพยาบาลของอำเภอแม่จัน พื้นที่อยู่ถัดขึ้นไปทางเหนือจากเทศบาลนครเชียงราย ประมาณ 28 กิโลเมตร

ประวัติ 
ใน พ.ศ. 2499 พื้นที่บางส่วนของตำบลแม่จันได้รับการแต่งตั้งเป็นสุขาภิบาล ใช้ชื่อว่า "สุขาภิบาลแม่จัน"

วันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 "สุขาภิบาลแม่จัน" ได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาลตามพระราชบัญญัติ ใช้ชื่อว่า "เทศบาลตำบลแม่จัน"

ภูมิศาสตร์

ที่ตั้ง 
เทศบาลตำบลแม่จันตั้งอยู่ทางตอนเหนือของจังหวัดเชียงราย บนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 110 ห่างจากเทศบาลนครเชียงรายระยะทางประมาณ 28 กิโลเมตร บริเวณละติจูด 99 องศา ถึง ละติจูด 100 องศาเหนือ และลองติจูด 20 องศา 15 ลิปดาตะวันออก พิกัดเอ็นซี 894275 ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 857 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 2 ตารางกิโลเมตร

อาณาเขตติดต่อ 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับ บ้านศาลา หมู่ที่ 8 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
 ทิศใต้ ติดต่อกับ บ้านปงตอง หมู่ที่ 5 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับ บ้านห้วยเวียงหวาย หมู่ที่ 6 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่จัน อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับ บ้านป่าบง หมู่ที่ 2 องค์การบริหารส่วนตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย

ภูมิประเทศ  
สภาพลักษณะภูมิประเทศของเทศบาลตำบลแม่จัน มีลักษณะเป็นที่ราบลุ่มระหว่างหุบเขา โดยมีแม่น้ำจันซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลักของอำเภอแม่จัน ไหลเข้าสู่ตัวเทศบาลตำบลทางทิศตะวันตก แล้วไหลวิ่งขึ้นทิศเหนือขนาบเทศบาลฝั่งทิศตะวันตก (ตามภาพ) และไหลออกจากเทศบาลไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือลงสู่แม่น้ำโขงต่อไป

ภูมิอากาศ 
สภาพภูมิอากาศของเทศบาลตำบลแม่จัน มีลักษณะเป็นแบบมรสุมเมืองร้อน สามารถแบ่งฤดูออกเป็น 3 ฤดู คือ
 ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคม – เดือนพฤษภาคม รวม 3 เดือน อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 27 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดประมาณ 39 องศาเซลเซียส
 ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายน – เดือนตุลาคม รวม 5 เดือน อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 27 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดประมาณ 39 องศาเซลเซียส ฝนตกชุกที่สุด ระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงเดือนกันยายน
 ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤศจิกายน – เดือนกุมภาพันธ์ รวม 4 เดือน อุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 7- 10 องศาเซลเซียส

เขตการปกครอง 
เทศบาลตำบลแม่จันครอบคลุมพื้นที่ของหมู่บ้านต่าง ๆ ทั้งหมด 7 หมู่บ้าน ได้แก่
 หมู่ที่ 1	บ้านร้องผักหนาม
 หมู่ที่ 2	ชุมชนบ้านแม่จัน
 หมู่ที่ 3	ชุมชนแม่จันตลาด
 หมู่ที่ 4	ชุมชนเด่นป่าสัก
 หมู่ที่ 5	ชุมชนปงตอง
 หมู่ที่ 7	ชุมชนเหมืองฮ่อ
 หมู่ที่ 8	ชุมชนศาลา

เทศบาลตำบลแม่จันประกอบด้วยชุมชน 6 ชุมชน ได้แก่
 ชุมชนแม่จัน ประกอบด้วยพื้นที่ หมู่ที่ 1 (บางส่วน), หมู่ที่ 2
 ชุมชนแม่จันตลาด ประกอบด้วย พื้นที่ หมู่ที่ 3
 ชุมชนเด่นป่าสัก ประกอบด้วยพื้นที่ หมู่ที่ 4 (บางส่วน) 
 ชุมชนปงตอง ประกอบด้วยพื้นที่ หมู่ที่ 5(บางส่วน)
 ชุมชนเหมืองฮ่อ ประกอบด้วยพื้นที่ หมู่ที่ 7
 ชุมชนศาลา ประกอบโดยพื้นที่ หมู่ที่ 8 (บางส่วน)

ประชากร 
เทศบาลตำบลแม่จันมีประชากรทั้งสิ้นมีทั้งหมด จำนวน 4,221 คน เป็นชาย 2,037 คน หญิง 2,184 คน จำนวนครัวเรือน 2,022 ครัวเรือน ประชากรสามารถแยกตามเพศ ได้ดังนี้

ประชากรในเขตเทศบาลตำบลแม่จัน ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ (ร้อยละ 80) ศาสนาอื่นประมาณร้อยละ 20 มีสถาบันหรือองค์กรทางศาสนา ดังนี้
 วัดและที่พักสงฆ์	จำนวน 4 แห่ง
 ศาลเจ้า	จำนวน 1 แห่ง
 โบสถ์คริสต์	จำนวน 2 แห่ง

เศรษฐกิจ 
เศรษฐกิจในเขตเทศบาลตำบลแม่จัน ส่วนใหญ่จะเป็นด้านเกษตรกรรม เกษตรกรส่วนใหญ่จะทำนา และหลังจากการเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว จะทำการเพาะปลูกถั่วเหลือง เป็นพืชฤดูแล้ง ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ ข้าว และถั่วเหลือง มีการประกอบการปศุสัตว์ โดยมีการเลี้ยงไก่พื้นเมืองเป็นส่วนใหญ่ รองลงมา คือ โคเนื้อ และสุกร ตามลำดับ

อุตสาหกรรมในท้องถิ่นส่วนใหญ่จะเป็นอุตสาหกรรมขนาดกลาง ได้แก่ โรงงานคอนกรีต โรงงานซ่อม/เครื่องยนต์ และยังมีการทำหัตถอุตสาหกรรม ได้แก่ การทำไม้กวาด เย็บปักประดิษฐ์ การตีมีด เป็นต้น

ชุมชนมีลักษณะที่เป็นแบบพาณิชยกรรม ลักษณะชุมชนที่เป็นย่านพาณิชยกรรม มีศูนย์กลางเดียว โดยศูนย์กลางของชุมชนจะอยู่บริเวณตอนเหนือของชุมชนสองฝั่งของถนนหิรัญนคร ลักษณะศูนย์กลางของชุมชนที่เป็นย่านพาณิชยกรรม อยู่ในเขตเมืองที่ให้บริการสินค้าประเภทเครื่องอุปโภคที่ใช้ในชีวิตประจำวัน และการให้บริการด้านโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นกับชุมชน

การขนส่ง 
ถนนในเขตเทศบาลเป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก การสัญจรไปมาส่วนใหญ่ใช้รถจักรยาน รถจักรยานยนต์ รถยนต์ และรถโดยสารประจำ

ส่วนการขนส่งทางอากาศ มีท่าอากาศยานนานาชาติเชียงราย อยู่ห่างจากเขตเทศบาล 25 กิโลเมตร

การศึกษา 
มีสถานศึกษาภายในเทศบาลตำบลทั้งหมด 5 สถานศึกษา คือ
 โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลแม่จัน 
 โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 62 (โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์แม่จัน)
 โรงเรียนบ้านแม่จัน(เชียงแสนประชานุสาสน์)
 โรงเรียนอนุบาลลูกรัก
 โรงเรียนอนุบาลอำพร

นอกจากนี้เทศบาลยังมีศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลแม่จัน มีการบริหารงานโดยคณะกรรมการ การศึกษาเทศบาลตำบลแม่จัน โดยอยู่ในความควบคุมดูแลของกองการศึกษา

สาธารณสุข 

ในเขตเทศบาลตำบลแม่จัน มีโรงพยาบาลแม่จัน เป็นโรงพยาบาลชุมชนขนาดใหญ่ มีแพทย์เฉพาะทางสาขาหลักครบทุกสาขา

สาธารณูปโภคพื้นฐาน

การไฟฟ้า 
ปัจจุบันครัวเรือนในเขตเทศบาลตำบลแม่จันใช้บริการของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค มีไฟฟ้าใช้ทุกครัวเรือน และมีการขยายการติดตั้งโคมไฟฟ้าสาธารณะ 2 ข้างถนน ตรอก ซอย เกือบทุกสาย

การประปา 
ระบบการประปาภายในเขตเทศบาลตำบลแม่จันอยู่ในความรับผิดชอบของการประปาส่วนภูมิภาค คือ การประปาแม่สาย สาขาแม่จัน ให้บริการด้านการประปาแก่ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลแม่จัน

การสื่อสารและโทรคมนาคม 
การไปรษณีย์ ในเขตเทศบาลตำบลแม่จันมีจำนวน 1 แห่ง คือ
 ที่ทำการไปรษณีย์แม่จัน

การโทรคมนาคม ประชาชนในเขตเทศบาลตำบลแม่จันใช้บริการจากองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย สาขาแม่จัน และบริษัทสื่อสารทุกๆ บริษัท

ตราประจำเทศบาล 
ตราเทศบาลตำบลแม่จัน มีลักษณะเป็นรูปวงกลมล้อมรอบ 2 ชั้น เป็นกรอบ ภายในกรอบแสดงให้เห็นพญานาคพ่นน้ำอยู่ในแม่น้ำทางด้านหน้าของฉาก ส่วนฉากด้านหลังเป็นทุ่งนาข้าวขนาดกว้างใหญ่ไพศาล สุดลูกหูลูกตา ภายหลังมีทิวเขาซ้อนกันหลายชั้นโอบรอบนาข้าวไว้ และมีเมฆลอยบนท้องฟ้า เหนือกรอบด้านในมีตัวหนังสือภาษาไทย ด้านบนเขียนกำกับ "เทศบาลตำบลแม่จัน" ด้านล่างเขียนกำกับ "จังหวัดเชียงราย" สองข้างของกรอบประดับด้วยลูกไม้

ความหมาย  ตราสัญลักษณ์ แสดงถึง ลักษณะภูมิประเทศโดยรวมของท้องถิ่นเทศบาลตำบลแม่จัน ซึ่งเป็นที่ราบลุ่มระหว่างเขา มีแม่น้ำจันที่เป็นแม่น้ำสายหลักของอำเภอไหลผ่าน มีความอุดมสมบูรณ์แหมาะแก่การเพาะปลูก อีกทั้งยังเป็นแหล่งปลูกข้าวชั้นดีของประเทศไทย ทั้งน้ำและดินมีความอุดมสมบูรณ์ไม่แห้งแล้ง รวมไปถึงบรรยากาศของเทศบาลตำบลมีบรรยากาศที่ดีเหมาะแก่การมาท่องเที่ยวและยังคงมีความเป็นธรรมชาติสูง

การท่องเที่ยวและเทศกาล 
ในเขตเทศบาลตำบลแม่จันไม่มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ แต่จะมีอยู่ในพื้นที่บริเวณใกล้เคียงได้แก่
 โป่งน้ำร้อน ตั้งอยู่ที่บ้านโป่งน้ำร้อน หมู่ที่ 11 ตำบลป่าตึง
 น้ำตกตาดทอง ตั้งอยู่ที่บ้านป่าตึง หมู่ที่ 7 ตำบลป่าตึง
 น้ำตกห้วยก้างปลา	ตั้งอยู่ที่บ้านห้วยก้างปลาหมู่ที่ 15 ตำบลป่าตึง 
 ลานทองอุทธยานวัฒนธรรมลุ่มน้ำโขง ตั้งอยู่ที่บ้านทุ่งต่าง หมู่ที่ 13 ตำบลป่าตึง

ส่วนการท่องเที่ยวด้านอื่น ๆ จะมีจัดกิจกรรม/เทศกาลในบางวันของสัปดาห์ หรือในวันพิเศษ ดังนี้
 ถนนคนเดินแม่จัน

อ้างอิง 

แม่จัน
อำเภอแม่จัน