ฟีลีปึ ดึ บรีตู อี นีโกตึ

ฟีลีปึ ดึ บรีตู อี นีโกตึ () หรือ งะซีนกา (, ; ประมาณ ค.ศ. 1566 – เมษายน ค.ศ. 1613) เป็นนักเดินทางและทหารรับจ้างชาวโปรตุเกสภายใต้การบังคับบัญชาจากอาณาจักรยะไข่ของมเยาะอู้ และต่อมาคืออาณาจักรอยุธยาของสยาม มีการบันทึกชื่อของเขาที่สะกดแบบภาษาฝรั่งเศสว่า ฟิลิปเดอบริโต ()

ประวัติ
ฟีลีปึ ดึ บรีตู อี นีโกตึเกิดที่ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส พ่อเป็นชาวฝรั่งเศส ดึบรีตูออกเดินทางมายังเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ครั้งแรกในฐานะเด็กเรือ

ต่อมาเขารับใช้มี่นยาซาจี้ กษัตริย์แห่งอะระกันและได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองสิเรียม (ปัจจุบันคือตาน-ลยีน) ใน ค.ศ. 1599 พร้อมกับบังคับบัญชาเรือรบโบราณ 3 ลำและทหาร 3,000 นาย เขาสนับสนุนให้ชาวโปรตุเกสตั้งรกรากอยู่ในสิเรียมและสร้างป้อมปราการ ต่อมาเขาได้ประกาศอิสรภาพจากอาระกันพร้อมกับจับมิน ขะเมาง์ (Min Khamaung) มกุฎราชกุมารแห่งอะระกันระหว่างที่ตองอูและอาระกันกำลังต่อสู้กันอยู่ เพื่อเป็นหลักประกันในการประกาศอิสรภาพจากพม่าใน ค.ศ. 1603 ต่อมาฟีลีปึ ดึ บรีตูสมรสกับบุตรสาวของ พญาทะละแห่งเมาะตะมะ ซึ่งเวลานั้นอยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรอยุธยา (สยาม ปัจจุบันคือประเทศไทย)

ก่อนหน้านั้นในปี ค.ศ. 1602 ฟีลีปึ ดึ บรีตูกลับไปรัฐกัวเพื่อรับการรับรองอย่างเป็นทางการและได้รับการแต่งตั้งเป็น "ผู้บัญชาการแห่งสิเรียม", "นายพลผู้มีชัยแห่งหงสา " และ "ราชาแห่งหงสา" โดยรัฐบาลหลวงของโปรตุเกส

สมเด็จพระเอกาทศรถแห่งอยุธยาระดม พญาทะละ และฟีลีปึ ดึ บรีตูเพื่อมาช่วยตองอูจากการโจมตีโดยอังวะ และหลังจากนะฉิ่นเหน่าง์แห่งตองอูได้ขอสวามิภักดิ์ต่ออยุธยา อย่างไรก็ตามตองอูได้ยอมแพ้แก่อังวะ จากนั้นนะฉิ่นเหน่าง์กับฟีลีปึ ดึ บรีตูก็เผาตองอูนำทรัพย์สินและประชาชนที่เหลือกลับไปยังสิเรียม ฟีลีปึ ดึ บรีตูฉวยใช้โอกาสนี้ในการ"ยึดครองสิ่งของมีค่าตามวัดวา"และยังมีการ"ทำลายพระพุทธรูปศาลเจ้าและเจดีย์ศักดิ์สิทธิ์"

การเสียชีวิต 
ใน ค.ศ. 1613 สิเรียมถูกปิดล้อมโดยกองทัพพม่าของพระเจ้าอะเน่าก์แพตหลุ่น หลังจากการล่มสลายของเมืองในเดือนเมษายน ค.ศ. 1613 ฟีลีปึ ดึ บรีตูถูกประหารชีวิตพร้อมกับนะฉิ่นเหน่าง์ ฟีลีปึ ดึ บรีตูถูกประหารชีวิตด้วยการเสียบประจาน ซึ่งใช้เวลาสามวันจึงเสียชีวิต ชาวโปรตุเกสมากกว่า 400 คนเป็นเชลยและถูกนำตัวกลับไปอังวะ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
Danvers, Frederick Charles, The Portuguese in India. London, 1966.
Harvey, G. E., A History of Burma. n.p., 1967.

นักสำรวจชาวโปรตุเกส
บุคคลที่เกิดในคริสต์ทศวรรษ 1560
บุคคลจากลิสบอน
ชาวโปรตุเกสเชื้อสายฝรั่งเศส
บุคคลที่ถูกประหารชีวิตด้วยการเสียบ
ชาวโปรตุเกสที่ถูกประหารชีวิตที่ต่างประเทศ