เหรียญกล้าหาญ

เหรียญกล้าหาญ เป็นเหรียญที่สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2484 โดยใช้ชื่อย่อว่า ร.ก. โดยสร้างขึ้นตามพระราชกำหนดเหรียญกล้าหาญ พ.ศ. 2484 เพื่อพระราชทานเป็นบำเหน็จความกล้าหาญทดแทนเหรียญดุษฎีมาลา เข็มกล้าหาญ ต่อมาได้มีการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับเหรียญกล้าหาญ โดยยกเลิกกฎหมายฉบับเดิมและตราพระราชบัญญัติเหรียญกล้าหาญ พ.ศ. 2521 เพื่อบังคับใช้แทนที่ต่อมาจนถึงปัจจุบัน

ลักษณะของเหรียญ 
เหรียญกล้าหาญมีลักษณะเป็นเหรียญโลหะกลมรมดำ ด้านหน้ามีพระบรมรูปสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกำลังทรงกระทำยุทธหัตถีกับราชศัตรู มีอักษรจารึกว่า “สมเด็จพระนเรศวรมหาราชกู้ชาติ” ด้านหลังมีอักษรจารึกว่า “เรากล้ารบเพื่อเกียรติศักดิ์ไทย” ตัวเหรียญห้อยกับแพรแถบสีแดงขาว กว้าง 3.5 เซนติเมตร ข้างบนมีเข็มโลหะรมดำรูปคทาจอมพลจารึกอักษรว่า “กล้าหาญ”

การพระราชทาน 

การพระราชทานเหรียญกล้าหาญตามพระราชบัญญัติเหรียญกล้าหาญ พ.ศ. 2521 กำหนดไว้ว่า เหรียญกล้าหาญนี้จะพระราชทานแก่ทหาร ตำรวจ หน่วยทหาร และผู้ที่กระทำหน้าที่อย่างทหารหรือตำรวจ ซึ่งได้กระทำการสู้รบอย่างกล้าหาญกับราชศัตรูตามหลักเกณฑ์ที่กระทรวงกลาโหมกำหนด ถ้าบุคคลหรือหน่วยทหารที่ได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญกระทำการสู้รบอย่างกล้าหาญต่อมาอีก จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายรูปช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีทอง สำหรับติดที่แพรแถบต่อไปครั้งละ 1 เครื่องหมาย

กรณีที่บุคคลซึ่งสมควรได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญตายเสียก่อนได้รับพระราชทาน จะได้พระราชทานแก่ทายาทโดยธรรมคนใดคนหนึ่งของผู้นั้น เพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงความกล้าหาญของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว แต่ทายาทไม่มีสิทธิประดับเหรียญกล้าหาญดังกล่าว และถ้าผู้ได้รับพระราชทานหรือทายาทโดยธรรมผู้รักษาเหรียญกล้าหาญนั้น กระทำความผิดร้ายแรงหรือประพฤติตนไม่สมเกียรติอาจทรงเรียกคืนได้ ถ้าส่งคืนไม่ได้ด้วยประการใด ๆ ภายในกำหนดหนึ่งเดือน ต้องใช้ราคาเหรียญนั้น

บุคคลหรือหน่วยทหารซึ่งได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญ ให้มีประกาศนียบัตร ทรงลงพระปรมาภิไธย ประทับพระราชลัญจกร

ผู้ที่ได้รับพระราชทาน

บุคคล 
หมายเหตุ: ชั้นยศ พระนาม ชื่อและนามสกุล ของผู้ที่ได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญ สะกดตามที่ปรากฏในราชกิจจานุเบกษา

ในรัชกาลที่ 8

ในรัชกาลที่ 9

หน่วยทหาร 

นอกจากการพระราชทานเหรียญกล้าหาญแก่บุคคลต่างๆ แล้ว ยังมีการพระราชทานเหรียญกล้าหาญแก่หน่วยทหารจำนวนหนึ่ง ซึ่งประกอบวีรกรรมในการรบและสงครามต่างๆ ดังนี้
 29 เมษายน พ.ศ. 2484 - กองพันทหารราบที่ 3 กองทัพด้านบูรพา (ปัจจุบันคือกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์)
 29 เมษายน พ.ศ. 2484 - กองพันทหารราบที่ 6 กองทัพด้านบูรพา (ปัจจุบันคือกองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์)
 29 เมษายน พ.ศ. 2484 - กองพันทหารราบที่ 8 กองทัพด้านบูรพา (ปัจจุบันคือกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์)
 29 เมษายน พ.ศ. 2484 - กองพันทหารราบที่ 21 กองทัพด้านอีสาน (ปัจจุบันคือกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 13)
 26 สิงหาคม พ.ศ. 2484 - เรือหลวงธนบุรี (พร้อมกับกำลังพลของเรือหลวงธนบุรี จำนวน 14 นาย)
 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2519 - กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 21 รักษาพระองค์
 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2553 - กองบิน 5 กองทัพอากาศ

อ้างอิง

เหรียญราชอิสริยาภรณ์ไทย
เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหาร