อาชกาบัต

อาชกาบัต  (, ; , อดีตมีชื่อว่า ปัลตารัตสค์ () ใน ค.ศ. 1919 ถึง 1927) เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของประเทศเติร์กเมนิสถาน ตั้งอยู่ในบริเวณระหว่างทะเลทรายการากุมกับเทือกเขาโคเพตดากในเอเชียกลาง ใกล้ชายแดนอิหร่าน-เติร์กเมนิสถาน

นครนี้ได้รับการจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1881 บนหมู่บ้านชนเผ่าเตเกอาฮัล และกลายเป้นเมืองหลวงของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเติร์กเมนใน ค.ศ. 1924 ตัวนครส่วนใหญ่ถูกทำลายจากแผ่นดินไหวที่อาชดาบัต ค.ศ. 1948 แต่ได้รับการสร้างขึ้นใหม่อย่างกว้างขวางภายใต้โครงการฟื้นฟูเมือง "นครขาว" ในสมัยซาปาร์มือรัต นือยาซอว์ ทำให้เกิดโครงการขนาดใหญ่ที่ปกคลุมด้วยหินอ่อนสีขาวราคาแพง คลองการากุมที่ขุดขั้นในสมัยโซเวียตไหลผ่านตัวนคร โดยนำน้ำจากแม่น้ำอามูดาร์ยาทางตะวันออกไปทางตะวันตก นับตั้งแต่ ค.ศ. 2019 นครนี้ได้รับการยอมรับเป็นหนึ่งในเมืองที่มีค่าครองชีพสูงที่สุดในโลก เนื่องจากปัญหาเงินเฟ้อและการนำเข้าของประเทศเติร์กเมนิสถานเป็นส่วนใหญ่

ศัพทมูลวิทยา 

ในภาษาเติร์กเมนเรียกอาชกาบัตว่า Aşgabat ส่วนในภาษารัสเซียเมื่อ ค.ศ. 1925 ถึง 1991 เรียก  และในภาษาเปอร์เซียเรียก  ใน ค.ศ. 1919 ถึง 1927 มีการเปลี่ยนชื่อนครนี้เป็นปัลตารัตสค์ ซึ่งนำชื่อมาจากนักปฏิวัติท้องถิ่นชื่อ ปาเวล เกราซิโมวิช โปลโตรัตสกี

ถึงแม้ว่าชื่อเมืองในภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่มีความหมายตรงตัวว่า "นครแห่งความรัก" หรือ "นครแห่งความจงรักภักดี" ชื่อนครอาจดัดแปลงผ่าน folk etymology นักประวัติศาสตร์เติร์กเมน Ovez Gundogdiyev เชื่อว่าชื่อนี้มีที่มาจากสมัยพาร์เธีย โดยชื่อนี้มาจากชื่อผู้ก่อตั้งจักรวรรดิพาร์เธียนามว่า อาร์ซาซิสที่ 1 แห่งพาร์เธีย หรือในภาษาเปอร์เซียว่า Ashk-Abad (นครแห่งAshk/อาร์ซาซิส)

ประวัติศาสตร์ 
กรุงอาชกาบัตยังถือว่าเป็นเมืองใหม่ เป็นชื่อของหมู่บ้านที่อยู่เป็นหลักเป็นแหล่งเมื่อปี พ.ศ. 2361 ตั้งอยู่ไม่ไกลจากเมืองนิซา เมืองหลวงโบราณของพวกพาร์เธียนและซากปรักหักพังของถนนสายไหมที่ผ่านเมืองคอนจิคาลา (Konjikala) ที่ถูกทำลายจากเหตุการณ์แผ่นดินไหว เมื่อทศวรรษแรกของคริสต์ศักราช หรือโดยชนเผ่ามองโกลในคริสต์ศตวรรษที่ 13

กรุงอัชกาบัตเป็นส่วนหนึ่งของเปอร์เซียจนกระทั่งปี พ.ศ. 2427 ในปี พ.ศ. 2412 ทหารรัสเซียได้เข้ามาสร้างป้อมปราการที่เขาเตี้ย ๆ ใกล้หมู่บ้าน

เศรษฐกิจ

การคมนาคม

ภูมิประเทศ
อาชกาบัตตั้งอยู่ใกล้ชายแดนประเทศอิหร่านมาก ทางใต้ติดกับตีนเขาของเทือกเขาโคเพตดาก () ส่วนทางเหนือติดกับทะเลทราบการากุม จุดสูงสุดของนครคือเนินทรายที่สูง  ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงแรม Yyldyz  แต่ตัวนครส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่ความสูงระหว่าง  มีคลองการากุมไหลผ่านตัวนคร

ภูมิอากาศ

สถานที่สำคัญ

เมืองพี่น้อง 
อาชกาบัตเป็นเมืองพี่น้องกับเมืองดังนี้:

 อักเตา ประเทศคาซัคสถาน
 แอลบูเคอร์คี สหรัฐ (1990)
 อังการา ประเทศตุรกี (1994)
 อัสตานา ประเทศคาซัคสถาน (2017)
 เอเธนส์ ประเทศกรีซ
 บามาโก ประเทศมาลี (1974)
 บิชเคก ประเทศคีร์กีซสถาน (2018)
 ดูชานเบ ประเทศทาจิกิสถาน (2017)
 เคียฟ ประเทศยูเครน (2001)
 หลานโจว ประเทศจีน (1992)
 ทาชเคนต์ ประเทศอุซเบิสถาน (2017)

เมืองคู่ค้า
 เยเรวาน ประเทศอาร์มีเนีย (2014)
 โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น (2014)

อ้างอิง

ข้อมูล
Е. М. Поспелов (Ye. M. Pospelov). "Имена городов: вчера и сегодня (1917–1992). Топонимический словарь." (City Names: Yesterday and Today (1917–1992). Toponymic Dictionary.) Москва, "Русские словари", 1993.

แหล่งข้อมูลอื่น

เว็บไซต์ทางการ 

เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
เมืองในประเทศเติร์กเมนิสถาน