จี่หนาน

จี่หนาน () เป็นเมืองหลวงของมณฑลชานตง สาธารณรัฐประชาชนจีนที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของมณฑลชานตง ในการสำรวจสำมะโนประชากร พ.ศ. 2553 มีจำนวนประชากร 6.8 ล้านคน เป็นเมืองที่ใหญ่เป็นอันดับสองในซานตงรองจากชิงเต่า พื้นที่ของจี่หนานในปัจจุบันมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ของภูมิภาคนี้จากจุดเริ่มต้นของอารยธรรมที่เก่าแก่ที่สุด และได้พัฒนามาเป็นศูนย์กลางการปกครองเศรษฐกิจและการคมนาคมที่สำคัญของประเทศ  เมืองนี้มีสถานะเป็นเขตการปกครองย่อยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2537 จี่หนานมักถูกเรียกว่า "เมืองแห่งบ่อน้ำพุ" เนื่องจากมีบ่อน้ำพุที่มีชื่อเสียง 72 แห่ง

ชื่อ 
ชื่อจี่หนานในปัจจุบันมีความหมายตามตัวอักษรว่า "ทางใต้ของจี่" และหมายถึงแม่น้ำจี่เก่าที่ไหลไปทางเหนือของเมืองจนถึงกลางศตวรรษที่ 19 แม่น้ำจี่หายไปในปี พ.ศ. 2395 เมื่อแม่น้ำฮวงโหเปลี่ยนเส้นทางไปทางเหนือและแม่น้ำเดิมกลายเป็นที่ราบแทน ปัจจุบันการออกเสียงอักขระ "Ji" ด้วยเสียงที่สาม (จี่ - jǐ) ก่อตั้งขึ้นในช่วงปลายทศวรรษ 1970 ก่อนหน้านี้ออกเสียงด้วยวรรณยุกต์ที่สี่ (จี้ - jì) ตำราเก่ากว่าสะกดชื่อเป็น "Tsinan" (ตามการสะกดอักษรโรมันแบบ Wade-Giles) หรือ "Chi-nan"

ในภาษาอังกฤษ แนะนำให้สะกดชื่อเมืองว่า Ji'nan (จี่หนาน) เพื่อหลีกเลี่ยงความคลุมเครือกับคำที่ออกเสียงว่า Jin'an (จินอาน 金安)

ในช่วงราชวงศ์โจว (1045 BC ถึง 256 BC) เรียกเมืองนี้ว่า ลี่เซี่ย (จีนตัวย่อ: 历下; จีนตัวเต็ม:  歷下; pinyin: Lìxià) เป็นที่ตั้งถิ่นฐานสำคัญในพื้นที่ ชื่อ ลี่เซี่ย มาจากตั้งของจี่หนานอยู่ที่เชิงเขาลี่ซึ่งอยู่ทางทิศใต้ของเมืองปัจจุบัน ลี่เซี่ย เป็นชื่อของเขตหนึ่งของเมือง อีกชื่อเรียกหนึ่งคิอ เมืองโบราณ Ān (จีน: 鞍) ได้รับการตั้งชื่อตาม ยุทธการแห่งอัน ซึ่งต่อสู้กันในพื้นที่ในช่วงฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วง (ในปี 589 ก่อนคริสต์ศักราช) ระหว่างรัฐ Qi และ Jin ซึ่งในปัจจุบันตั้งอยู่ภายในเขตเมืองของจี่หนาน ชื่อเรียกอื่นได้แก่ ชื่อเรียกที่มาร์โคโปโลให้คำจำกัดความสั้น ๆ เกี่ยวกับจี่หนานภายใต้ชื่อ ชิงลี่ หรือ ชินังลี และในตำราในศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20 มักใช้ชื่อเมืองนี้ว่า "Tsinan Fu" โดยที่ ฝู่ - Fu () ซึ่งมาจากศัพท์ที่ใช้สำหรับเมืองหลวงของมณฑล (จีน: 省府)

จี่หนานยังเรียกตามชื่อเล่นว่า "เมืองแห่งบ่อน้ำพุ" (จีน: 泉城) เนื่องจากมีบ่อน้ำพุหลายแห่งในใจกลางเมืองและบริเวณโดยรอบ

อ้างอิง 

นครในมณฑลชานตง
เมืองหลวงของมณฑลในประเทศจีน