รายพระนามพระสันตะปาปา

รายพระนามพระสันตะปาปา เรียงตามที่ได้ระบุไว้ใน อันนูอาริโอ ปอนตีฟีซีโอ () ภายใต้หัวข้อ อี ซอมมี ปอนเตฟีซี โรมานี () ซึ่งไม่รวมบุคคลที่ถูกจัดว่าเป็นผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปา (พระสันตะปาปาซ้อน) และจัดพิมพ์ทุกปีโดยสภาปกครองโรมัน ทั้งนี้หนังสือดังกล่าวไม่ได้ลำดับพระสันตะปาปาเรียงตามหมายเลข โดยให้เหตุผลว่าในหลาย ๆ ช่วงเวลา ไม่สามารถตัดสินได้ว่าพระสันตะปาปาพระองค์ใดอยู่ในลำดับการสืบสันตติวงศ์ที่ชอบธรรม โดยเฉพาะกรณีของสมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 8 สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 5 และพระสันตะปาปาช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 11 บางพระองค์ รายพระนามฉบับตีพิมพ์ในหนังสือฯ ปี ค.ศ. 2001 ได้แก้ไขพระประวัติเดิมของพระสันตะปาปาในอดีตเกือบ 200 จุด ตั้งแต่สมเด็จพระสันตะปาปาเปโตรจนถึงสมเด็จพระสันตะปาปายอห์น ปอลที่ 2 อาทิเช่น วันที่ (โดยเฉพาะช่วงสองศตวรรษแรก) สถานที่ประสูติ และพระนามวงศ์

คำว่า สันตะปาปา หรือ ปาปา () ใช้หมายความถึงมุขนายกหรือบาทหลวงระดับสูงสุดของคริสตจักรหลายแห่ง (เช่น พระสันตะปาปาคอปติก) แต่ตำแหน่งนี้มักจะใช้หมายความในภาษาอังกฤษถึงพระประมุขแห่งคริสตจักรคาทอลิก ที่ผ่านมาพระสันตะปาปาคาทอลิกทรงใช้ชื่อเรียกตำแหน่งของพระองค์ตามธรรมเนียมอย่างหลากหลาย เช่น ซุมมุส ปอนติเฟ็ก (; สังฆนายก), ปอนติเฟ็ก มักซิมุส (; สังฆาธิบดี) และ เซเออวุส เซเออวอรุม เดอี (; ผู้รับใช้ของพระเจ้า) ซึ่งแต่ละตำแหน่งถูกเพิ่มเข้ามาตามเหตุการณ์จำเพาะทางประวัติศาสตร์ และไม่สามารถปรับเปลี่ยนได้ดังอภิสิทธิ์อื่นของพระสันตะปาปา

แฮมันนุส กอนตรักตุส อาจถือเป็นนักประวัติศาสตร์คนแรกที่เรียงลำดับพระสันตะปาอย่างต่อเนื่อง รายพระนามฉบับดังกล่าวสิ้นสุดที่สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 9 ในปี ค.ศ. 1049 ในลำดับที่ 154 และมีการแก้ไขรายพระนามหลายครั้งในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20 เช่น ผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปาคริสโตเฟอร์ถูกนับอยู่ในลำดับโดยชอบธรรม หรือกรณีของว่าที่สมเด็จพระสันตะปาปาสตีเฟนที่ 2 ซึ่งเคยถูกนับเป็นพระสันตะปาปาโดยชอบธรรมด้วยพระนามว่า "สมเด็จพระสันตะปาปาสตีเฟนที่ 2" แต่ภายหลังถูกถอดออกจากรายพระนามฉบับปี ค.ศ. 1961 อย่างไรก็ตาม รายพระนามฉบับอื่น ๆ หลายฉบับในปัจจุบันยังรวมพระองค์ไว้ในฐานะ "สมเด็จพระสันตะปาปาสตีเฟนที่ 2 พระองค์แรก" (first Pope Stephen II) เนื่องจากเป็นไปได้ว่าได้อ้างอิงตามสารานุกรมคาทอลิก ฉบับ ค.ศ. 1913 ซึ่งตกเป็นสาธารณสมบัติ แม้จะไม่มีข้อถกเถียงในประเด็นดังกล่าวแล้วก็ตาม

พระสันตะปาปาหลายพระองค์ได้รับประกาศเป็นนักบุญ เช่น 48 พระองค์ในลำดับต่อเนื่อง 50 พระองค์แรก และยังมีพระองค์อื่น ๆ อีกมากที่อยู่ในกระบวนการประกาศเป็นนักบุญ ทั้งนี้พระสันตะปาปา 28 พระองค์ในลำดับ 31 พระองค์แรก สิ้นพระชนม์ในฐานะมรณสักขี (ดูรายพระนามพระสันตะปาปาที่ถูกฆาตกรรม)

รายพระนาม

คริสต์สหัสวรรษที่หนึ่ง

คริสต์ศตวรรษที่หนึ่ง

คริสต์ศตวรรษที่สอง

คริสต์ศตวรรษที่สาม

คริสต์ศตวรรษที่สี่

คริสต์ศตวรรษที่ห้า

คริสต์ศตวรรษที่หก

คริสต์ศตวรรษที่เจ็ด

คริสต์ศตวรรษที่แปด

คริสต์ศตวรรษที่เก้า

คริสต์ศตวรรษที่สิบ

คริสต์สหัสวรรษที่สอง

คริสต์ศตวรรษที่สิบเอ็ด

คริสต์ศตวรรษที่สิบสอง

คริสต์ศตวรรษที่สิบสาม

คริสต์ศตวรรษที่สิบสี่

คริสต์ศตวรรษที่สิบห้า

คริสต์ศตวรรษที่สิบหก

คริสต์ศตวรรษที่สิบเจ็ด

คริสต์ศตวรรษที่สิบแปด

คริสต์ศตวรรษที่สิบเก้า

คริสต์ศตวรรษที่ยี่สิบ

คริสต์สหัสวรรษที่สาม

คริสต์ศตวรรษที่ยี่สิบเอ็ด

หมายเหตุ

อรรถาธิบาย 
บางส่วนของรายพระนามผิดแปลกไปจากที่ควรจะเป็น มีสาเหตุดังต่อไปนี้

 พระสันตะปาปาเฟลิกซ์ที่ 2 (ค.ศ. 356 – 357) พระสันตะปาปาบอนิเฟซที่ 12 (ค.ศ. 974 และ ค.ศ. 984 – 985) พระสันตะปาปายอห์นที่ 16 (ค.ศ. 997 – 998) พระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 10 (ค.ศ. 1058 – 1059) และพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 5 (ค.ศ. 1409 – 1410) ไม่ถูกรวมในรายพระนามเนื่องจากทั้งหมดถือเป็นผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปา
 การลำดับพระนาม "เฟลิกซ์" ถูกแก้ไขและละเว้นพระนาม "เฟลิกซ์ที่ 2" ซึ่งอ้างตนเป็นพระสันตะปาปา อย่างไรก็ตาม รายพระนามส่วนมากยังคงเรียกขานพระนาม "เฟลิกซ์" สองพระองค์ล่าสุดว่า "เฟลิกซ์ที่ 3" และ "เฟลิกซ์ที่ 4" เช่นเดิม นอกจากนี้ยังมีพระนาม "เฟลิกซ์ที่ 5" จากการอ้างตนเป็นพระสันตะปาปาอีกด้วย
 ไม่เคยปรากฏพระนาม "ยอห์นที่ 20" เนื่องจากเกิดความสับสนในการลำดับพระนามในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 11
 ว่าที่สมเด็จพระสันตะปาปาสตีเฟนที่ 2 (Pope-elect Stephen) ซึ่งสิ้นพระชนน์ก่อนรับศีลอนุกรมเป็นมุขนายก ถูกถอดออกจากรายพระนามฉบับทางการของวาติกันมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1961  ดังนั้นพระสันตะปาปา "สตีเฟน" พระองค์ถัด ๆ มาจึงลำดับเป็น "สตีเฟนที่ 2" ถึง "สตีเฟนที่ 9" (ค.ศ. 752 – 757) แทนในปัจจุบัน
 เมื่อซีมง เดอ บรียง เข้ารับตำแหน่งเป็นพระสันตะปาปาในปี ค.ศ. 1281 ทรงเลือกใช้พระนาม "มาร์ติน" ซึ่งในขณะนั้นสมเด็จพระสันตะปาปามารินุสที่ 1 และสมเด็จพระสันตะปาปามารินุสที่ 2 ถูกเข้าใจผิดเป็น "มาร์ตินที่ 2" และ "มาร์ตินที่ 3" ตามลำดับ ดังนั้นซีมง เดอ บรียง จึงถูกลำดับพระนามเป็น "มาร์ตินที่ 4" อย่างผิด ๆ นับแต่นั้นมา
 หลายคนเชื่อว่าสมเด็จพระสันตะปาปาโดนุสที่ 2 ดำรงสมณสมัยในปี ค.ศ. 974 แต่ไม่ปรากฏพระสันตะปาปาพระองค์ดังกล่าวในความเป็นจริง ทั้งนี้เกิดจากความสับสนตำแหน่ง "ดอมินุส" (เจ้า) เป็นพระนามพระสันตะปาปา
 พระสันตะปาปาหญิงโจนไม่เคยปรากฏอยู่จริง อย่างไรก็ตาม ตำนานของพระนางอาจมีที่มาจากเรื่องราวเกี่ยวกับยุคมืดของพระสันตะปาปา ()
 สถานะพระนาม "ยอห์นที่ 23" ไม่แน่นอนมาเป็นเวลาหลายร้อยปี จนได้ข้อยุติในปี ค.ศ. 1958 เมื่ออันเจโล จูเซปเป รอนกัลลี ประกาศเป็นสมเด็จพระสันตะปาปายอห์นที่ 23 ทั้งนี้ผู้อ้างตนเป็นพระสันตะปาปายอห์นที่ 23 ในอดีตมีนามว่าบัลดัสซาเร คอสซา เป็นพระคาร์ดินัลในคริสจักรก่อนมรณภาพในปี ค.ศ. 1419 ซึ่งศพถูกฝังไว้ที่หอศีลจุ่มซันโจวันนี
 กลุ่มผู้ยึดถือลัทธิเซเดวากันเต (Sedevacantism) อ้างว่าตำแหน่งพระสันตะปาปาโดยชอบธรรมว่างลงตั้งแต่การสิ้นพระชนม์ของสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12 หรือสมเด็จพระสันตะปาปายอห์นที่ 23 เนื่องจากถือว่าพระสันตะปาปาทุกพระองค์นับแต่การสังคายนาวาติกันครั้งที่สองเป็นพวกนอกรีต
 สามารถสืบค้นตำแหน่งสถานที่ประสูติของพระสันตะปาปาที่ปรากฏในรายพระนามนี้จากแผนที่ Pope Birthplace Map นี้ได้

เชิงอรรถ

จำเพาะ

ทั่วไป 
 The Early Papacy: To the Synod of Chalcedon in 451, Adrian Fortescue, Ignatius Press, 2008.
 The Oxford Dictionary of Popes, John N.D. Kelly, Oxford University Press, 1986.
 Catholicism, Henri de Lubac, Ignatius Press, 1988.
 Rome and the Eastern Churches, Aidan Nichols, Ignatius Press, 2010.
 I Papi. Venti secoli di storia, Pontificia Amministrazione della Patriarcale Basilica di San Paolo, Libreria Editrice Vaticana, 2002.
 Rome Sweet Home, Scott Hahn, Ignatius Press, 1993.
 Enciclopedia dei Papi, AA.VV., Istituto dell'Enciclopedia italiana, 2000.

แหล่งข้อมูลอื่น 
Catholic Online: The List of Popes
Popes & Anti-Popes

พระสันตะปาปา
ส
ส

nn:Pave#Liste over pavar