ศาสนาในประเทศญี่ปุ่น

ศาสนาในประเทศญี่ปุ่น ส่วนใหญ่นับถือลัทธิชินโตกับศาสนาพุทธ ประมาณ 80% ทำพิธีชินโต สักการะบรรพบุรุษและคามิที่แท่นบูชาประจำบ้านกับศาลเจ้าชินโต ซึ่งมีจำนวนมากพอ ๆ กับศาสนาพุทธ การผสานระหว่างทั้งสอง เรียกโดยทั่วไปว่า ชินบุตสึ-ชูโง ก่อนที่จะมีรัฐชินโตในศตวรรษที่ 19 ในขณะที่ประชากรส่วนใหญ่นับถือชินโต มีแค่ 3% ที่ตอบในใบสอบถาม เพราะเข้าใจว่าบ่งบอกถึงลัทธิชินโต ประมาณสองในสามระบุเป็น "ไม่มีศาสนา" (無宗教, มูชูเกียว) และไม่ถือเป็นไม่มีศาสนา เพราะ มูชูเกียว กล่าวถึงศาสนาที่ดูปกติ "ธรรมดา" ในขณะที่ปฏิเสธการเข้าร่วมกับขบวนการที่ถูกกล่าวเป็นพวกต่างชาติหรือหัวรุนแรง

ศาสนาหลัก

ลัทธิชินโต 
ชินโต หรือ คามิโนะมิจิ คือศาสนาพื้นเมืองดั้งเดิมของชาวญี่ปุ่น ที่ประชาชนญี่ปุ่นส่วนใหญ่นับถือ  จอร์จ วิลเลียม ระบุว่าชินโตเป็นศาสนาที่เน้นการกระทำ โดยเฉพาะการปฏิบัติพิธีกรรมอย่างเคร่งครัดเพื่อเชื่อมโยงรากเหง้าของญี่ปุ่นโบราณ มีเอกสารทางศาสนา คือ โคจิกิ และ นิฮงโชกิ บันทึกและประมวลแนวทางการปฏิบัติตามธรรมเนียมชินโตเป็นครั้งแรกเมื่อราวคริสต์ศตวรรษที่ 8 ซึ่งเป็นการรวบรวมความเชื่อพื้นเมืองและเทวตำนานต่าง ๆ เอาไว้ หาใช่ลัทธิชินโตที่เป็นเอกภาพ กระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 21 ลัทธิชินโตมีศาลเจ้าเป็นของตนเอง ภายในประดิษฐานเทพเจ้าหลายพระองค์ เรียกว่า คามิ ซึ่งศาลเหล่านี้สร้างด้วยวัตถุประสงค์ที่หลากหลาย เช่น เป็นอนุสาวรีย์จากสงคราม การเกษตรกรรม และใช้เพื่อองค์กรศาสนาด้านอื่น ๆ ด้วย ศาสนิกชนมีความเชื่อที่หลากหลาย และมีธรรมเนียมปฏิบัติที่ต่างกันออกไปในแต่ละท้องถิ่น มีการใช้เครื่องแต่งกายและพิธีกรรมทางศาสนาที่ตกทอดมาแต่ยุคนาระ (ค.ศ. 710–794) และยุคเฮอัง (ค.ศ. 794–1185)

คำว่า "ชินโต" เดิมออกเสียงว่า ชินโด เป็นคำจากภาษาจีนว่า เฉินต่าว () ประกอบด้วยคันจิสองตัวคือคำว่า ชิน (神) แปลว่า วิญญาณ หรือคามิ กับคำว่า โต (道) แปลว่า เส้นทางแห่งปรัชญาหรือการศึกษา ปรากฏชื่อ "ชินโด" ครั้งแรกในเอกสารยุคหลังคริสต์ศตวรรษที่ 6 ส่วน คามิ มีความหมายว่า "วิญญาณ" "แก่นแท้" หรืออาจแปลว่า "เทพเจ้า" อันหมายถึงพลังงานที่ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ต่าง ๆ คามิปรากฏอยู่หลายรูปแบบ ตั้งแต่ หิน ต้นไม้ แม่น้ำ สัตว์ สถานที่ หรือแม้แต่มนุษย์ คามิกับมนุษย์ไม่อาจแยกออกจากกัน เพราะอาศัยอยู่บนโลกเดียวกัน และต่างมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนต่อกัน

ลัทธิชินโตถือเป็นศาสนาที่มีประชากรนับถือมากที่สุดในประเทศ มีประชากรราวร้อยละ 80 ปฏิบัติตนตามธรรมเนียมชินโต แต่มีประชากรน้อยมากที่ระบุตนเองว่าเป็นศาสนิกชนของชินโตในการสำรวจ เพราะชาวญี่ปุ่นเข้าศาลเจ้าชินโต และขอพรจากเทพเจ้าได้ โดยไม่ต้องเข้าร่วมองค์กรทางศาสนาใด ๆ ทั้งยังไม่มีพิธีกรรมเพื่อเข้าเป็นศาสนิกชนชินโตอย่างเป็นทางการ หากจะมีการนับก็จะประมาณการจากจำนวนผู้เข้าร่วมนิกายย่อยของลัทธิชินโตที่จัดตั้งใหม่แทน มีศาลเจ้าชินโต 100,000 แห่ง และมีนักบวชจำนวน 78,890 คน ทั่วประเทศญี่ปุ่น

ศาสนาพุทธ 
ศาสนาพุทธเข้าสู่ประเทศญี่ปุ่นครั้งแรก เมื่อ ค.ศ. 538 หรือ 552 โดยแพร่หลายมาจากอาณาจักรแพ็กเจ (ปัจจุบันอยู่ในประเทศเกาหลีใต้) กษัตริย์แพ็กเจส่งม้วนภาพพระพุทธเจ้าและพระสูตรบางส่วนให้แก่จักรพรรดิญี่ปุ่น จากนั้นศาสนาพุทธก็เผชิญการต่อต้านจากกลุ่มอนุรักษ์นิยมในช่วงระยะสั้น ๆ ราชสำนักญี่ปุ่นจึงให้การยอมรับศาสนาพุทธใน ค.ศ. 587 ในช่วงเวลานั้นรัฐยามาโตะมีอำนาจเหนือชนเผ่าต่าง ๆ มีความเชื่อเรื่องเทพบรรพชนและเทพจากธรรมชาติ ในช่วงเวลานั้นก็เริ่มมีชนกลุ่มอื่นอพยพเข้ามาบนหมู่เกาะญี่ปุ่น ได้แก่ คลื่นผู้อพยพจากคาบสมุทรเกาหลี ชนบนหลังม้าจากเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ และการรับวัฒนธรรมจีนแผ่นดินใหญ่ยุคราชวงศ์สุย ศาสนาพุทธให้การสนับสนุนอำนาจรัฐ และหล่อหลอมตนเองเข้ากับวัฒนธรรมเอเชียตะวันออก คณะขุนนางญี่ปุ่นเริ่มสร้างวัดพุทธที่เมืองนาระ และเมืองเฮอัง (ปัจจุบันคือเกียวโต)

เมื่อรัฐบาลโชกุนมีอำนาจในคริสต์ศตวรรษที่ 12 มีการย้ายเมืองหลวงฝ่ายบริหารไปที่เมืองคามากูระ ศาสนาพุทธรูปแบบอื่น ๆ ก็เข้ามาเผยแผ่มากขึ้น โดยเฉพาะนิกายเซน ซึ่งเป็นนิกายที่ได้รับความนิยมมาก และในยุคฟื้นฟูเมจิเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีนโยบายยกลัทธิชินโตเป็นศาสนาประจำชาติ มีการแยกศาสนสถานของชินโตกับพุทธออกจากกัน ตามมาด้วยนโยบายกำจัดศาสนาพุทธอย่างเป็นระบบ หวังให้หมดไปจากแผ่นดินญี่ปุ่น เรียกว่า ไฮบุตสึคิชากุ

ค.ศ. 2018 มีพระภิกษุ นักพรต และผู้นำของศาสนาพุทธมากกว่า 355,000 รูป ซึ่งเพิ่มขึ้นจากเดิมคือจำนวน 40,000 รูป เมื่อ ค.ศ. 2000

การจำแนกประชากร 
รายงานจากงานวิจัยรวบรวมสถิติศาสนารายปีใน ค.ศ. 2015 โดยทบวงวัฒนธรรม, รัฐบาลญี่ปุ่น: มีกลุ่มผู้นับถือศาสนา 181,000 กลุ่มในประเทศญี่ปุ่น

รายงานจากงานวิจัยใน ค.ศ. 2006 และ 2008 ชาวญี่ปุ่นที่ระบุตัวตนเป็นศาสนาองค์กรมีน้อยกว่า 40% ของประชากร ประมาณ 35% นับถือศาสนาพุทธ, 3 ถึง 4% เป็นสมาชิกของลัทธิชินโต และน้อยกว่า 1% ถึง 2.3% นับถือศาสนาคริสต์

{| class="wikitable sortable"
|+ ผู้นับถือศาสนาในญี่ปุ่นแบ่งตามจังหวัด (ค.ศ. 1996)
|-
! จังหวัด
! data-sort-type="number" | พุทธ  เท็นไดหรือชิงงง
! พุทธ  นิกายสุขาวดี
! พุทธ  นิกายเซน
! พุทธ  นิชิเร็น
! สมาคมสร้างคุณค่า
! สำนักพุทธอื่นๆ
! พุทธองค์รวม
! สำนักหรือองค์กรชินโต
! คริสต์
! ชินโตพื้นบ้านหรือไม่นับถือ
|- style="text-align:center;"
| ฮกไกโด
| data-sort-value="3" | ~3%
| 13.3%
| 8.2%
| 3.2%
| ~2%
| ~2%
| ~31.7%
| ~2%
| ~1%
| ~65.3%
|- style="text-align:center;"
| อาโอโมริ
| data-sort-value="1" | ~1%
| 10.3%
| 5.6%
| 3.4%
| ~2%
| ~3%
| ~25.3%
| ~2%
| ~1%
| ~71.7%
|- style="text-align:center;"
| อิวะเตะ
| data-sort-value="2" | ~2%
| 6.1%
| 12.8%
| ~0
| ~2%
| ~3%
| ~25.9%
| ~0
| ~1%
| ~73.1%
|- style="text-align:center;"
| มิยางิ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 4.8%
| 9.5%
| ~2%
| ~2%
| ~2%
| ~23.3%
| ~0
| ~1%
| ~75.7%
|- style="text-align:center;"
| อากิตะ
| data-sort-value="0" | ~0
| 6.9%
| 9.5%
| ~3%
| ~2%
| ~2%
| ~21.4%
| ~3%
| ~0
| ~75.6%
|- style="text-align:center;"
| ยามางาตะ
| data-sort-value="4" | ~4%
| 5.6%
| 8.5%
| ~3%
| ~3%
| 3.4%
| ~27.5%
| ~2%
| ~1%
| ~69.5%
|- style="text-align:center;"
| ฟูกูชิมะ
| 5.2%
| 4.8%
| 5.2%
| ~0
| ~3%
| ~3%
| ~21.2%
| ~0
| ~0
| ~78.8%
|- style="text-align:center;"
| อิบารากิ
| 7.1%
| 4.1%
| ~2%
| ~2%
| ~3%
| ~2%
| ~20.2%
| ~1%
| ~1%
| ~77.8%
|- style="text-align:center;"
| โทจิงิ
| 6%
| 3.1%
| ~3%
| ~3%
| 3.1%
| ~2%
| ~20.2%
| ~0
| ~1
| ~78.8%
|- style="text-align:center;"
| กุมมะ
| 6.6%
| 3.6%
| 5.8%
| ~3%
| ~3%
| ~2%
| ~24%
| ~1%
| ~2%
| ~73%
|- style="text-align:center;"
| ไซตามะ
| 5.8%
| 5.2%
| ~3%
| ~2%
| 3.3%
| ~1%
| ~20.3%
| ~0
| ~2%
| ~77.7%
|- style="text-align:center;"
| ชิบะ
| 3.8%
| 4.5%
| ~1%
| 3.3%
| ~3%
| ~1%
| ~16.6%
| ~0
| ~1%
| ~82.4%
|- style="text-align:center;"
| โตเกียว
| 3.4%
| 8.3%
| ~2%
| 3.3%
| 4%
| ~2%
| ~23%
| ~1%
| 3.4%
| ~72.6%
|- style="text-align:center;"
| คานางาวะ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 5.5%
| 3.7%
| 3.7%
| 3.5%
| ~2%
| ~21.4%
| ~1%
| ~3%
| ~74.6%
|- style="text-align:center;"
| นีงาตะ
| 3.2%
| 10.6%
| 4.9%
| ~1%
| ~2%
| ~2%
| ~23.7%
| ~1%
| ~1%
| ~74.3%
|- style="text-align:center;"
| โทยามะ
| data-sort-value="2" | ~2%
| 41.3%
| ~1%
| ~2%
| ~1%
| ~1%
| ~48.3%
| ~0
| ~0
| ~51.7%
|- style="text-align:center;"
| อิชิกาวะ
| data-sort-value="2" | ~2
| 36.2%
| ~1%
| ~1%
| ~0
| ~3%
| ~43.2%
| ~1%
| ~1%
| ~54.8%
|- style="text-align:center;"
| ฟูกูอิ
| data-sort-value="2" | ~2%
| 41.4%
| 5.5%
| 3.9%
| ~1%
| ~3%
| ~56.8%
| ~1%
| ~0
| ~42.2%
|- style="text-align:center;"
| ยามานาชิ
| data-sort-value="1" | ~1%
| 4.5%
| 6.2%
| 8.9%
| ~3%
| ~3%
| ~26.6%
| ~1%
| ~1%
| ~71.4%
|- style="text-align:center;"
| นางาโนะ
| 3.5%
| 11.8%
| 7.6%
| ~2%
| ~3%
| ~2%
| ~29.9%
| ~1%
| ~1%
| ~68.1%
|- style="text-align:center;"
| กิฟุ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 23.2%
| 6.8%
| ~1%
| ~3%
| ~1%
| ~38.1%
| ~1%
| ~1%
| ~59.9%
|- style="text-align:center;"
| ชิซูโอกะ
| data-sort-value="1" | ~1%
| 6.2%
| 9.4%
| 7.3%
| 3.6%
| ~4%
| ~31.5%
| ~1%
| ~1%
| ~66.5%
|- style="text-align:center;"
| ไอชิ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 16.7%
| 8.5%
| ~1%
| ~3%
| ~2%
| ~34.2%
| ~2%
| ~2%
| ~61.8%
|- style="text-align:center;"
| มิเอะ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 22.9%
| 4.2%
| ~1%
| ~2%
| ~2%
| ~35.1%
| ~1%
| ~1%
| ~62.9%
|- style="text-align:center;"
| ชิงะ
| 3%
| 26.7%
| 3.2%
| ~2%
| ~3%
| ~0
| ~37.9%
| ~0
| ~1%
| ~61.1%
|- style="text-align:center;"
| เกียวโต
| data-sort-value="3" | ~3%
| 17.5%
| 3.4%
| ~2%
| ~3%
| ~3%
| ~31.9%
| ~2%
| ~2%
| ~66.1%
|- style="text-align:center;"
| โอซากะ
| 5.9%
| 15.6%
| ~3%
| 3%
| 5.2%
| ~1%
| ~33.7%
| ~1%
| ~1%
| ~64.3%
|- style="text-align:center;"
| เฮียวโงะ
| 8.6%
| 12.2%
| 3.1%
| ~3%
| 3.1%
| ~3%
| ~33%
| ~2%
| ~2%
| ~63%
|- style="text-align:center;"
| นาระ
| 4.2%
| 17.3%
| ~1%
| ~3%
| ~3%
| ~2%
| ~30.5%
| ~0
| ~1%
| ~68.5%
|- style="text-align:center;"
| วากายามะ
| 9.6%
| 13.5%
| ~3%
| ~1%
| 3.5%
| ~2%
| ~32.6%
| ~0
| ~0
| ~67.4%
|- style="text-align:center;"
| ทตโตะริ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 10.4%
| 8.8%
| 4%
| ~2%
| ~3%
| ~31.2%
| ~3%
| ~1%
| ~64.8%
|- style="text-align:center;"
| ชิมาเนะ
| data-sort-value="4" | ~4%
| 18.4%
| 6.5%
| ~2%
| ~1%
| ~3%
| ~30.9%
| ~2%
| ~1%
| ~66.1%
|- style="text-align:center;"
| โอกายามะ
| 16.6%
| 5.1%
| 3%
| 5.9%
| ~3%
| 0
| ~33.6%
| ~2%
| ~1%
| ~63.4%
|- style="text-align:center;"
| ฮิโรชิมะ
| 4.4%
| 35.3%
| 3.6%
| ~2%
| 4.9%
| ~1%
| ~51.2%
| ~2%
| ~2%
| ~44.8%
|- style="text-align:center;"
| ยามางูจิ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 21.9%
| 3.8%
| ~2%
| 3.8%
| ~1%
| ~35.5%
| ~1%
| ~1%
| ~62.5%|- style="text-align:center;"
| โทกูชิมะ
| 19.8%
| 6.7%
| ~0
| ~1%
| 3%
| ~1%
| ~31.5%| ~1%
| ~1%
| ~66.5%
|- style="text-align:center;"
| คางาวะ
| 14%
| 18%
| ~1%
| ~2%
| ~3%
| ~1%
| ~39%| ~0
| ~1%
| ~60%
|- style="text-align:center;"
| เอฮิเมะ
| 9.3%
| 6.7%
| 5.3%
| ~2%
| ~3%
| ~1%
| ~27.3%| ~1%
| ~2%
| ~69.7%
|- style="text-align:center;"
| โคจิ
| 6.3%
| 6.3%
| ~0
| ~1%
| ~3%
| ~1%
| ~17.6%| 5.5%
| ~0
| ~76.9%
|- style="text-align:center;"
| ฟูกูโอกะ
| data-sort-value="2" | ~2%
| 24.1%
| 3.3%
| 3%
| 3.3%
| ~2%
| ~37.7%| ~1%
| ~2%
| ~59.3%
|- style="text-align:center;"
| ซางะ
| data-sort-value="4" | ~4%
| 21.9%
| 6.1%
| ~3%
| ~2%
| ~3%
| ~40%| ~0
| ~0
| ~60%
|- style="text-align:center;"
| นางาซากิ
| 4.9%
| 19.5%
| 3.6%
| 5.1%
| ~3%
| ~3%
| ~39.1%| ~2%
| 5.1%
| ~53.8%
|- style="text-align:center;"
| คูมาโมโตะ
| data-sort-value="2" | ~2%
| 28.4%
| ~3%
| ~2%
| ~2%
| ~1%
| ~38.4%| ~0
| ~1%
| ~61.6%
|- style="text-align:center;"
| โออิตะ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 20.7%
| 4.7%
| ~3%
| ~3%
| ~1%
| ~35.4%| ~2%
| ~1%
| ~61.6%
|- style="text-align:center;"
| มิยาซากิ
| data-sort-value="3" | ~3%
| 18.2%
| ~3%
| ~3%
| ~3%
| 3.3%
| ~33.5%| 3.8%
| ~1%
| ~61.7%
|- style="text-align:center;"
| คาโงชิมะ
| data-sort-value="2" | ~2%
| 29.8%
| ~1%
| ~2%
| ~3%
| 6%
| ~43.8%| ~3%
| ~0
| ~53.2%
|- style="text-align:center;"
| โอกินาวะ
| data-sort-value="0" | ~0
| ~0
| ~0
| ~0
| 3.6%
| ~0
| ~3,6%| ~0
| ~3
| ~93.4%
|- style="background:#9ff;"
! ญี่ปุ่น
! 4%
! 12.9%
! 4.1%
! ~3%
! 3%
! ~2.5%
! ~29.5%'! ~1%
! ~2%
! ~67.5%
|}

หมายเหตุ

 อ้างอิง 

สารานุกรม

 LeFebvre, J. (2015). Christian Wedding Ceremonies: “Nonreligiousness” in Contemporary Japan. Japanese Journal of Religious Studies, 42(2), 185–203. http://nirc.nanzan-u.ac.jp/nfile/4454
 LeFebvre, J. (2021). The Oppressor's Dilemma: How Japanese State Policy toward Religion Paved the Way for Christian Weddings. Journal of Religion in Japan. https://brill.com/view/journals/jrj/aop/article-1163-22118349-20210001/article-1163-22118349-20210001.xml
 Earhart, H. Byron. Japanese Religion: Unity and Diversity, in The Religious Life of Man Series. Second ed. Encino, Calif.: Dickenson Publishing Co., 1974.  
 Inoue, Nobutaka et al. Shinto, a Short History (London: Routledge Curzon, 2003) online 
 Matsunaga, Daigan; Matsunaga, Alicia (1996), Foundation of Japanese Buddhism, Vol. 1: The Aristocratic Age, Los Angeles; Tokyo: Buddhist Books International. 
 Matsunaga, Daigan, Matsunaga, Alicia (1996), Foundation of Japanese Buddhism, Vol. 2: The Mass Movement (Kamakura and Muromachi Periods), Los Angeles; Tokyo: Buddhist Books International. 
 
 Reader, Ian (1991). Religion in Contemporary Japan, Honolulu: University of Hawaii Press
 
 Shimazono, Susumu (2004): From Salvation to Spirituality: Popular Religious Movements in Modern Japan. Trans Pacific Press
 
 Staemmler, Birgit, Dehn, Ulrich (ed.): Establishing the Revolutionary: An Introduction to New Religions in Japan. LIT, Münster, 2011. 
 Victoria Bestor, Theodore C. Bestor, Akiko Yamagata. Routledge Handbook of Japanese Culture and Society. Routledge, 2011. ASIN B004XYN3E4, 
 John Breen, Mark Teeuwen. Shinto in History. Curzon Press, Richmond, Surrey, England, 2000. 
 Steven Engler, Gregory P. Grieve. Historicizing "Tradition" in the Study of Religion. Walter de Gruyter, Inc., 2005. . pp. 92–108
 George Williams, Ann Marie B. Bhar, Martin E. Marty. Shinto. Religions of the World. Chelsea House, 2004. 
 John Breen, Mark Teeuwen. A New History of Shinto. Blackwell, 2010. 
 Earhart H. Religion in Japan: Unity and Diversity. Cengage Learning, 2013. 
 Delmer Brown, John Whitney Hall. The Cambridge History of Japan, Volume 1. Cambridge University Press, 1993. 
 Ikuo Higashibaba. Christianity in Early Modern Japan: Kirishitan Belief and Practice''. Brill Academic Publishing, 2002.

แหล่งข้อมูลอื่น 

 International Religious Freedom Report 2015: Japan, most recent International Religious Freedom Report by the United States Department of State's Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor
 
 Kavanagh, Christopher M. and Jong, Jonathan (2020). Is Japan Religious? 14(1), DOI 10.1558/jsrnc.39187, pp. 152–180, https://journals.equinoxpub.com/OLDJSRNC/article/view/39187
 LeFebvre, J. (2015). Christian wedding ceremonies: “Nonreligiousness” in contemporary Japan. Japanese Journal of Religious Studies, 42(2), 185–203. http://nirc.nanzan-u.ac.jp/nfile/4454
 LeFebvre, J. (2021). The Oppressor's Dilemma: How Japanese State Policy toward Religion Paved the Way for Christian Weddings. Journal of Religion in Japan. https://brill.com/view/journals/jrj/aop/article-1163-22118349-20210001/article-1163-22118349-20210001.xml

ญปน
ประเทศญี่ปุ่น