โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี

โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี () (อักษรย่อ: บ.จ., B.J.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17 (จันทบุรี และตราด) มีนักเรียนประมาณเกือบ 3000 คน โดยชื่อโรงเรียนเป็นนามพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5

ประวัติ 
การศึกษาของกระทรวงธรรมการ (กระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน) ในปี พ.ศ. 2454 – 2455 ได้แบ่งชั้นเรียนวิสามัญ ออกเป็น 9 ชั้น คือ ชั้นมูล 3 ชั้น ชั้นประถม 3 ชั้น และชั้นมัธยม 3 ชั้น ขณะนั้นจังหวัดจันทบุรีมีโรงเรียนวัดจันทนารามแห่งเดียวที่เปิดสอนชั้นสูงสุดคือ ประโยคประถม (ป.3) ผู้ที่จบประโยคประถมแล้วถ้าต้องการศึกษาต่อชั้นมัธยม ต้องไปศึกษา ที่ กรุงเทพฯ

ต้นปี พ.ศ. 2454 ขุนวิภาชวิทยาสิทธิ์ (สังข์ พุกกะเวส) ธรรมการมณฑลจันทบุรี (ภายหลังได้เลื่อนเป็น พระวิภาชวิทยาสิทธิ์) และครูพูล (ขาว) ผู้ช่วยข้าหลวงธรรมการมณฑลจันทบุรี (ภายหลังได้บรรดาศักดิ์เป็นขุนชำนิอนุสรณ์ ตำแหน่งธรรมการจังหวัดจันทบุรี) ได้ร่วมกันพิจารณาหาที่ตั้งโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลจันทบุรี (มณฑลจันทบุรี ประกอบด้วย จังหวัดจันทบุรี ระยอง และตราด) เมื่อพิจารณาแล้ว เห็นว่า วัดจันทนารามตั้งอยู่ริมแม่น้ำ มีปัญหาเรื่องน้ำท่วม  การเดินทางต้องลงเรือ ส่วนวัดกลาง อยู่บนเนินสูง น้ำไม่ท่วม นักเรียนสัญจรไปมาสะดวก ทั้งมีบริเวณกว้างขวาง และในขณะนั้นวัดกลางเป็นวัดร้าง มีพระภิกษุรูปเดียว มีศาลาการเปรียญ 1 หลัง กุฏิ 3 หลัง ซึ่งพระภิกษุอาศัยอยู่ 1 หลัง กุฏิอีก 2 หลัง สามารถใช้เป็นอาคารเรียนชั่วคราวได้ เหมาะสมที่จะจัดตั้งเป็นโรงเรียนประจำมณฑลต่อไป

กลางปี พ.ศ. 2454 ทางราชการได้ส่งครูมาให้ 2 คน คือ ครูพูล (ดำ) และครูกัลป์ ธรรมการมณฑลจึงสั่งโอนนักเรียนประถม 15 คน จากวัดจันทนาราม มาเรียนที่ศาลาการเปรียญวัดกลาง เมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2454 และประกาศรับนักเรียนชาย หญิง เข้าเรียนชั้นมูล 1 ที่ศาลาการเปรียญด้วย
ต้นปี พ.ศ. 2455 ได้เลื่อนนักเรียนที่สอบไล่ได้ประโยคประถมเป็นนักเรียนฝึกหัดมณฑลจันทบุรี โดยเรียนที่กุฏิร้าง 1 หลัง และให้นักเรียนที่สอบได้ประถมปีที่ 2 ของวัดจันทนาราม มาเรียนประโยคประถมที่วัดกลางโดยเรียนที่กุฏิร้างอีก 1 หลัง พระราชทานนาม “เบญจมราชูทิศ”

ปี พ.ศ. 2455 ข้าราชการในมณฑลจันทบุรี ได้พร้อมใจกัน บริจาคเงินสร้างอาคารเรียนหลังแรกเพื่ออุทิศพระราชกุศลถวายแด่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยอาคารหลังนี้ สร้างเป็นเรือนปั้นหยาชั้นเดียว 6 ห้องเรียน ยาว 12 วา 2 ศอก กว้าง 6 วา มีมุขและระเบียง 3 ด้าน ตัวไม้ใช้ไม้ตะเคียนล้วน ส่วนพื้นและเครื่องบนใช้ไม้ยางบ้าง ตัวอาคารทาสีฟ้าและมีรางน้ำรอบ การทำได้ทำอย่างประณีตงดงามแน่นหนาถาวรทุกประการ (ที่ตั้งอยู่บริเวณอาคาร9ในปัจจุบัน ทางเข้าออก อยู่ด้านถนนเบญจมราชูทิศ) เมื่อสร้างเสร็จเป็นโรงเรียนสมบูรณ์แล้วจึงขอพระราชทานนามโรงเรียน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานว่า “เบญจมราชูทิศ” และเนื่องจากในปีนี้กระทรวงธรรมการได้เปลี่ยนหลักสูตรการศึกษา เป็นชั้นประถม 3 ชั้น และมัธยม 8 ชั้น ชั้นมูลไม่มี ดังนั้นที่โรงเรียนวัดจันทนารามคงให้สอนเพียง ชั้น ป.1 – ป.3 ผู้ที่ประสงค์จะเรียนชั้นมัธยมต้องมาเรียนที่โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ซึ่งเป็นโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑล (ชาย)

ครั้นวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2456 วันคล้ายวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (สวรรคตวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2453 เวลา 24.45 น. หรืออาจนับเป็นวันที่ 23 ตุลาคม เวลา 0.45 น.) จึงได้จัดการทำพิธีเปิดโรงเรียนโดย ขุนวิภาชวิทยาสิทธ์ ธรรมการมณฑลจันทบุรี อ่านรายงานการก่อสร้างสมุหเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลจันทบุรี พระยาตรังคภูมาภิบาล (ถนอม บุณยเกตุ) ประธานในพิธีกล่าวคำประกาศเปิดนาม และประกอบพิธีเปิดนามโรงเรียน เมื่อจัดงานฉลองและบำเพ็ญกุศลแล้วจึงเริ่มการสอนแก่นักเรียนในนามโรงเรียน “เบญจมราชูทิศ” ตั้งแต่วันที่ 23 ตุลาคม 2456 เป็นต้นมา โดยได้ใช้ชื่อโรงเรียนทางราชการตามลำดับจากอดีตถึงปัจจุบันดังนี้

 พ.ศ. 2456 – พ.ศ. 2461 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ มณฑลจันทบุรี
 พ.ศ. 2462 – พ.ศ. 2473 โรงเรียนประจำมณฑลจันทบุรี “เบญจมราชูทิศ”
 พ.ศ. 2474 – พ.ศ. 2494 โรงเรียนประจำจังหวัดจันทบุรี “เบญจมราชูทิศ”
 พ.ศ. 2495 – พ.ศ. 2503 โรงเรียนจันทบุรี “เบญจมราชูทิศ”
 พ.ศ. 2503 – ปัจจุบัน โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี

โรงเรียนเบญจมราชูทิศในปัจจุบัน 
โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี มีพื้นที่ 22 ไร่ 2 งาน ตั้งอยู่เลขที่ 10 ถนนศรียานุสรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17 กระทรวงศึกษาธิการ เปิดสอนสองระดับคือ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (ม.1-ม.3) รับเฉพาะนักเรียนชายจำนวน 15 ห้องเรียน (ชายล้วน) และระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.4-ม.6) รับทั้งนักเรียนชายและหญิง จำนวน 48 ห้องเรียน การจัดการเรียนการสอนแบ่งโครงสร้างการเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มวิชาโครงการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเลิศ (ห้องเรียนพิเศษ) และกลุ่มวิชาทั่วไป (ห้องเรียนปกติ) โดยมีนโยบายในการพัฒนาการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับสภาพของท้องถิ่น ซึ่งเป็นเมืองเกษตรกรรม ในเขตพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออก ได้ปรับปรุงอาคารสถานที่ให้เพียงพอเหมาะสมกับสภาพของโรงเรียน จัดบรรยากาศห้องเรียน และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนอาคารเรียนให้สะอาดร่มรื่น สวยงาม เพื่อเป็นแหล่งแห่งการเรียนรู้ได้ทุกเวลาสถานที่ ทั้งนี้เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม ความสามารถทางวิชาการ ความรัก ความผูกพัน ศรัทธา เพื่อให้ทุกคนรู้สึกว่าโรงเรียนคือ บ้านที่สอง ของนักเรียนทุกคน
ในปี พ.ศ. 2556 โรงเรียนเบญจมราชูทิศระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวนห้อง 10 ห้องเรียนรับนักเรียนหญิงจำนวน 5 ห้องเรียน ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวนห้อง 16 ห้องเรียน (โครงการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเลิศ จำนวน 7 ห้องเรียน)

อาคารสถานที่ต่างๆในโรงเรียน 
อาคารเรียน ประกอบด้วย อาคารจำนวน 10 หลัง ได้แก่ อาคาร 1 , อาคาร 2 , อาคาร 3 , อาคาร 4 (อาคารเกษตร) , อาคาร 5 (อาคารคอมพิวเตอร์) , อาคาร 6 (หอประชุมหลังเก่า "พาณิชย์เจริญ") , อาคาร 7 (อาคารศิลปะ) , อาคาร 8 (อาคารดุริยางค์สากล) , อาคาร 9 , อาคาร 11 และ อาคาร 12 ซึ่งใช้เป็นห้องเรียนวิชาต่างๆ และจัดเป็นห้องศูนย์พัฒนาวิชาการ ศูนย์วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ศูนย์พัฒนาการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์ ห้องสมุดกาญจนาภิเษก ห้องคอมพิวเตอร์ ห้องปฏิบัติการทางภาษา ห้องจริยธรรม ห้องภาษาไทย ห้องโสตทัศนศึกษา ห้องแนะแนว ห้องพักครู ฯลฯ 

อาคารประกอบ โรงฝึกงาน มีจำนวนทั้งสิ้น 5 หลัง คือ โรงฝึกงานช่างยนต์, ช่างโลหะ, ศิลปศึกษา ห้องนาฏศิลป์​, อาคารชั่วคราวและดุริยางค์สากล อาคารต่างๆ ประกอบด้วยอาคารหอประชุม  เรือนพยาบาล ห้องพักครู บ้านพักภารโรง และห้องน้ำห้องส้วม

สนามกีฬา ประกอบด้วย สนามบาสเกตบอล สนามฟุตบอล สนามตะกร้อและสนามวอลเลย์บอล 

บริเวณโรงเรียน บริเวณต่างๆภายในโรงเรียนได้จัดสภาพให้สวยงาม สะอาดร่มรื่น เริ่มตั้งแต่รั้วโรงเรียน ประตูโรงเรียน ศาลาไทย ศาลพระภูมิ หอพระพุทธรูป สวนห้าตอ สนามโรงเรียน สวนหย่อม ลานพระบรมรูปและสวนพันธุ์ไม้ไทยในวรรณคดี

หลักสูตรการเรียนการสอน

ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

โครงการห้องเรียนพิเศษ (โครงการวิจัยและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเป็นเลิศ) 
 ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และภาษาอังกฤษ (MSEP) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (60 คน)
 ห้องเรียนใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อ (EISP)  ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
 ห้องเรียนคอมพิวเตอร์ (ICTP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)
 ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท. / ESMTE)  ระดับชั้นละ 1 ห้อง (30 คน)

โครงการห้องเรียนปกติ 

 ห้องเรียนปกติ ระดับชั้นละ 5 ห้อง (200 คน)

ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

โครงการห้องเรียนพิเศษ (โครงการวิจัยและพัฒนาศักยภาพผู้เรียนสู่ความเป็นเลิศ) 
 แผนการเรียน วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
 ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และภาษาอังกฤษ (MSEP) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (72 คน)
 ห้องเรียนใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อ (EISP) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (72 คน)
 ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท. / ESMTE) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)
 ห้องเรียนคอมพิวเตอร์โปรแกรมเมอร์ (ICTP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)

 แผนการเรียน ศิลปศาสตร์-ภาษา
 ห้องเรียนพิเศษ ภาษาจีน/ญี่ปุ่นและภาษาอังกฤษ (CEP) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (36 คน)

โครงการห้องเรียนปกติ 
 แผนการเรียน วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์
 ห้องเรียนสาธารณสุข ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)
 ห้องเรียนคอมพิวเตอร์เทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
 ห้องเรียนคอมพิวเตอร์กราฟิก (Graphic) ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)
 ห้องเรียนพาณิชยกรรม/การงานอาชีพ ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)
 ห้องเรียน ศิลปะ (ทัศนศิลป์/ดนตรี) ระดับชั้นละ 2 ห้อง (80 คน)
 ห้องเรียน ศิลปะ  (ดุริยางค์/การขับร้อง)
 แผนการเรียน ศิลปศาสตร์-คณิตศาสตร์
 ศิลป์-คำนวณ ระดับชั้นละ 1 ห้อง (40 คน)

ทำเนียบผู้บริหาร  
ตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง จนถึงปัจจุบัน โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรีมีผู้บริหาร 28 ท่าน

กีฬาสี 
ชื่อคณะสีของโรงเรียนเบญจมราชูทิศ จันทบุรีนั้น เป็นชื่อของผู้มีคุณานัปการต่อโรงเรียน เช่น ผู้จัดหาที่ตั้งของโรงเรียน คุณครูใหญ่ เป็นต้น
  คณะวิภาชน์วิทยาสิทธิ์ (สีเขียว) สดชื่นมีชีวิตชีวา
  คณะชำนิอนุสรณ์ (สีม่วง) พัฒนาเติมต่อ
  คณะพรพูลวิทย์ (สีชมพู) ก่อเกิดคุณธรรม
  คณะวรศาสนดรุณกิจ (สีน้ำเงิน) บำเพ็ญประโยชน์
  คณะพรพิษณุ (สีแดง) รุ่งโรจน์ด้วยพลกำลัง

ศิษย์เก่าเกียรติภูมิ 
 ทวี บุณยเกตุ - นายกรัฐมนตรีคนที่ 5 แห่งประเทศไทย
 อภัย จันทวิมล - อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 ประกิต อุตตะโมต - อดีตรองปลัดกระทรวงมหาดไทย
 พลเอก วิชา ศิริธรรม - ประธานกรรมาธิการวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและการพลังงาน
 พลตำรวจเอก ดร.พงศพัศ พงษ์เจริญ - รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
 ร้อยตำรวจเอก ดร.นิติภูมิ นวรัตน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร คอลัมนิสต์ พิธีกร
 ดร.วิฆเนศ ทรงธรรม - นักธรณีวิทยาและ นักบรรพชีวินวิทยา
 นาวาอากาศตรี ปุณมี ปุณศรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
 ศ.ดร.สุนทร บุญญาธิการ - ศาสตราจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 สมศักดิ์ กูรมะโรหิต - เกษตรกรไทยในสหรัฐอเมริกา
 มานะ นพพันธ์ - รองปลัดกรุงเทพมหานคร
 บุญยงค์ เวชมณีศรี - รองเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
 ศ.นายแพทย์สุพัฒน์ วาริชยการ - ศาสตราจารย์คลินิกเกียรติคุณหน่วยโรคไต คณะแพทย์ศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
 เกรียงเดช เข็มทอง - ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี
 สมหมาย วิเชียรฉันท์ - รองผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี
 กล้าณรงค์ พงษ์เจริญ - ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้ว
 พลอากาศเอกมานัต วงษ์วาทย์ - ผู้บัญชาการทหารอากาศ
 พลเอกสุขสรรค์ หนองบัวล่าง - ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก

กรณีอื้อฉาว 
ในเดือนตุลาคม 2563 มีข่าวว่าโรงเรียนไล่นักเรียนออกเนื่องจากส่งผ่านสัญญาณต่อเนื่องสดปัญหาโรงเรียน โดยก่อนหน้านี้ในเดือนสิงหาคม 2563 มีศิษย์เก่าจำนวนหนึ่งยื่นจดหมายเปิดผนึกต่อผู้อำนวยการโรงเรียนให้นักเรียนมีเสรีภาพในการแสดงออก

อ้างอิง 

 หนังสือรุ่น 94 ปีการศึกษา 2548
 หนังสือครบรอบ 90 ปี โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี
 คู่มือนักเรียน และผู้ปกครอง โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี ปีการศึกษา 2551

ดูเพิ่ม 
 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ ราชบุรี
 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ นครศรีธรรมราช
 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดปัตตานี

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์โรงเรียนเบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี
 จตุรมิตรเบญจมราชูทิศแห่งประเทศไทย

จันทบุรี 
โรงเรียนในจังหวัดจันทบุรี
โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
โรงเรียนประจำจังหวัด
โรงเรียนชายในประเทศไทย
โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาจันทบุรี ตราด
โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2454
สถานศึกษาในอำเภอเมืองจันทบุรี