สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร)

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์  นามเดิม ฟื้น พลายภู่ ฉายา ชุตินฺธโร (20 มีนาคม พ.ศ. 2448 - 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539) เป็นสมเด็จพระราชาคณะ อดีตเจ้าคณะใหญ่หนกลาง อดีตกรรมการมหาเถรสมาคม อดีตแม่กองบาลีสนามหลวง และอดีตเจ้าอาวาสวัดสามพระยา

ชาติภูมิ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ นามเดิมว่า ฟื้น พลายภู่ เกิดเมื่อวันอังคารที่ 3 แรม 11 ค่ำ เดือน 4 ปีมะเส็ง เวลา 07.30 น. ตรงกับวันอังคารที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2448 ที่บ้าน หมู่ที่ 1 บ้านคลองสะแก ตำบลคลองสะแก อำเภอนครหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรของนายฟุ้ง พรายภู่ และนางกัง พรายภู่

บรรพชาและอุปสมบท

บรรพชา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) บรรพชาเป็นสามเณรเมื่ออายุ 17 ปี เมื่อ พ.ศ. 2465 ปีจอ ณ พัทธสีมาวัดสามพระยา ตำบลวัดสามพระยา อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร โดยมีพระธรรมดิลก (ขาว เขมโก) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็นพระสุธรรมธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดสามพระยา เป็นพระอุปัชฌาย์

อุปสมบท
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) อุปสมบทเป็นพระภิกษุ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2469 ณ พัทธสีมาวัดสามพระยา ตำบลวัดสามพระยา อำเภอพระนคร จังหวัพระนคร โดยมี พระธรรมดิลก (ขาว เขมโก) ครั้งยังดำรงสมณศักดิ์เป็น พระสุธรรมธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดสามพระยา เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูปลัดผาด เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และ พระมหาสละ เป็นพระอนุสาวนาจารย์

วิทยฐานะ 
 พ.ศ. 2465 - สอบได้นักธรรมชั้นตรี สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2466 - สอบได้นักธรรมชั้นโท สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัพระนคร
 พ.ศ. 2467 - สอบได้นักธรรมชั้นเอก สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2469 - สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2470 - สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2471 - สอบได้เปรียญธรรม 5 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2472 - สอบได้เปรียญธรรม 6 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2473 - สอบได้เปรียญธรรม 7 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2479 - สอบได้เปรียญธรรม 8 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2480 - สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค สำนักเรียนวัดสามพระยา จังหวัดพระนคร

หน้าที่การงาน

ด้านการปกครอง
 พ.ศ. 2481
 เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดสามพระยา
 เป็นเจ้าอาวาสวัดสามพระยา
 เป็นเจ้าคณะหมวดบางขุนพรหม แขวงกลาง จังหวัดพระนคร
 เป็นรองเจ้าคณะมณฑลพิษณุโลก
 เป็นผู้ทำการแทนเจ้าคณะมณฑลพิษณุโลก
 พ.ศ. 2482
 เป็นเจ้าคณะมณฑลเหนือ
 เป็นเจ้าคณะอำเภอบางกอกน้อย จังหวัดธนบุรี
 พ.ศ. 2484
 เป็นสมาชิกสังฆสภา
 เป็นหัวหน้าพระธรรมธร
 พ.ศ. 2501 เป็นคณะกรรมการพิจารณาข้อบกพร่องของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2484
 พ.ศ. 2502 เป็นคณะกรรมการพิจารณาแก้ไข เพิ่มเติม ตัดทอน ข้อบกพร่องของพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2484
 พ.ศ. 2503
 เป็นสังฆมนตรีว่าการองค์การศึกษา
 เป็นคณะกรรมการสังฆาณัติระเบียบพระคณาธิการ (ก.ส.พ.)
 เป็นคณะกรรมการดำเนินการสร้างธรรมสภา
 พ.ศ. 2504
 เป็นคณะกรรมการอำนวยการตั้งโรงเรียนพระคณาธิการ
 เป็นคณะกรรมการพิจารณาปรับปรุง แก้ไข สังฆาณัติ ระเบียบพระคณาธิการ พ.ศ. 2486
 เป็นคณะกรรมการยกร่างหลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี
 พ.ศ. 2485 - 2516 เป็นเจ้าคณะจังหวัดพระนคร
 พ.ศ. 2506 - 2513 เป็นกรรมการมหาเถรสมาคม
 พ.ศ. 2506
 เป็นคณะอนุกรรมการร่างกฎมหาเถรสมาคม ว่าด้วยระเบียบการประชุมมหาเถรสมาคม
 เป็นคณะอนุกรรมการร่างกฎมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการกำหนดหน้าที่ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2506
 เป็นคณะอนุกรรมการพิจารณาร่างกฎมหาเถรสมาคม ว่าด้วยเขตและอำนาจหน้าที่ในการปกครองคณะสงฆ์ส่วนภูมิภาค
 พ.ศ. 2507
 เป็นประธานอนุกรรมการพิจารณาร่างระเบียบการเดินทางไปต่างประเทศของพระภิกษุสามเณร (ศ.ต.ภ.)
 เป็นประธานอนุกรรมการพิจารณาศาสนสมบัติกลางประจำ (พ.ส.ป.)
 พ.ศ. 2507 - 2508 เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าคณะภาค 1 - 18
 พ.ศ. 2519 - พ.ศ. 2539 ไดัรับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าคณะใหญ่หนกลาง

งานการศึกษา 
พ.ศ. 2470 เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-บาลี สำนักเรียนวัดสามพระยา
พ.ศ. 2473 เป็นกรรมการตรวจธรรมสนามหลวง
พ.ศ. 2480 เป็นกรรมการตรวจบาลีสนามหลวง
พ.ศ. 2489 เป็นผู้อำนวยการสำนักอบรมสงฆ์ (ส.อ.ส)วัดสามพระยา
พ.ศ. 2495 เป็นผู้อำนวยการสภาการศึกษาแห่ง ส.อ.ส
พ.ศ. 2503 เป็นแม่กองบาลีสนามหลวง

สมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2481 รับพระราชทานตั้งสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระปริยัติโศภน
 พ.ศ. 2491 รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพเวที ตรีปิฎกคุณ สุนทรธรรมภูษิต ยติคณิศร บวรสังฆาราม คามวาสี
 พ.ศ. 2500 รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมคุณาภรณ์ สุนทรคัมภีรญาณ ตรีปิฎกปฏิภาณพิเศษ สุตตันตประเภทโกศล วิมลมหันตคณาทร มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
 พ.ศ. 2506 รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นรองสมเด็จพระราชาคณะที่ พระธรรมปัญญาบดี ศรีวิสุทธิคุณ วิบุลปรีชาญาณนายก ตรีปิฎกคุณาลังการวิภูสิต มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
 พ.ศ. 2518 รับพระราชทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระราชาคณะที่ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์  ญาณอดุลสุนทรนายก ตรีปิฎกปฏิภาณพิเศษ สุตตันตประเภทโกศล วิมลมหันตคณาทร มหาคณิสสรบวรสังฆาราม คามวาสี อรัณยวาสี

มรณภาพ  
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ฟื้น ชุตินฺธโร) ได้ถึงแก่มรณภาพด้วยภาวะออกซิเจนในเส้นเลือดต่ำผิดปกติ เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 เวลา 09:19 น. ณ โรงพยาบาลศิริราช สิริรวมอายุได้  พรรษา 69 มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2539 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์วัดสามพระยา 

ฟื้น ชุตินฺธโร|
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
กรรมการมหาเถรสมาคม
สังฆมนตรีว่าการองค์การศึกษา
เจ้าคณะใหญ่หนกลาง
เจ้าคณะกรุงเทพมหานคร
เจ้าอาวาสวัดสามพระยา
แม่กองบาลีสนามหลวง
เปรียญธรรม 9 ประโยค
บุคคลจากอำเภอนครหลวง
อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ภิกษุจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยา