เขตการปกครองของประเทศจีน

เขตการปกครองของประเทศจีน ประกอบด้วยหลายระดับมาตั้งแต่สมัยโบราณ รัฐธรรมนูญของจีนกำหนดให้มีเขตการปกครองโดยนิตินัยสามระดับ อย่างไรก็ตามในปัจจุบัน จีนมีเขตการปกครองโดยพฤตินัยห้าระดับ ได้แก่ ระดับมณฑล (มณฑล เขตปกครองตนเอง นครปกครองโดยตรง และเขตบริหารพิเศษ), ระดับจังหวัด, ระดับอำเภอ, ระดับตำบล, และระดับหมู่บ้าน

ระดับมณฑล (ระดับที่ 1) 

สาธารณรัฐประชาชนจีน (PRC) แบ่งออกเป็น 34 เขตการปกครองระดับมณฑล () หรือเขตการปกครองระดับที่ 1 () ประกอบด้วย 22 มณฑล, 5 เขตปกครองตนเอง, 4 นครปกครองโดยตรง, 2 เขตบริหารพิเศษ และ 1 มณฑลอ้างสิทธิ์

ในทางทฤษฎีแล้ว มณฑลต่าง ๆ จะอยู่ภายใต้การปกครองของรัฐบาลกลางของสาธารณรัฐประชาชนจีน แต่ในทางปฏิบัติผู้บริหารของมณฑลมีอิสระอย่างมากในการตัดสินใจในเรื่องนโยบายเศรษฐกิจ อำนาจในทางปฏิบัติจริง ๆ ของมณฑลนี้ได้ก่อให้เกิดสิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์บางคนเรียกว่าสหพันธรัฐแบบจีน (Chinese federalism)

มณฑลส่วนใหญ่ยกเว้นมณฑลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีอาณาเขตที่ก่อตั้งขึ้นมาก่อนแล้วในสมัยราชวงศ์หยวน ราชวงศ์หมิง และราชวงศ์ชิง บางครั้งอาณาเขตของมณฑลก็ยึดตามเขตแดนทางวัฒนธรรมหรือทางภูมิศาสตร์ นี่เป็นความพยายามของรัฐบาลจักรวรรดิที่จะกีดกันการแบ่งแยกดินแดนและลัทธิขุนศึกโดยใช้นโยบายแบ่งแยกแล้วปกครอง อย่างไรก็ตามมณฑลต่าง ๆ ก็ได้เข้ามามีบทบาททางวัฒนธรรมที่สำคัญในจีน

การเปลี่ยนแปลงเขตการปกครองที่ผ่านมาล่าสุด ได้แก่ การยกฐานะไหหลำ (1988) และฉงชิ่ง (1997) ขึ้นเป็นเขตการปกครองระดับมณฑล และการก่อตั้งฮ่องกง (1997) และมาเก๊า (1999) เป็นเขตบริหารพิเศษ

การบริหารระดับมณฑลมีรายละเอียดแตกต่างกันไป ดังนี้

ระดับจังหวัด (ระดับที่ 2) 

เขตการปกครองระดับจังหวัดเป็นโครงสร้างการบริหารระดับที่สองรองลงมาจากระดับมณฑล มณฑลส่วนใหญ่แบ่งออกเป็นนครระดับจังหวัดเพียงอย่างเดียวโดยไม่มีหน่วยการปกครองระดับที่สองประเภทอื่น จาก 22 มณฑล และ 5 เขตปกครองตนเอง มีเพียง 3 มณฑล (ยูนนาน กุ้ยโจว ชิงไห่) และ 1 เขตปกครองตนเอง (ซินเจียง) เท่านั้นที่มีจำนวนของเขตการปกครองระดับสองที่ไม่ใช่นครระดับจังหวัดมากกว่า 3 แห่ง ณ เดือนมกราคม 2019 ประเทศจีนมีเขตการปกครองระดับจังหวัดทั้งหมด 333 แห่ง

ระดับอำเภอ (ระดับที่ 3) 

เขตการปกครองระดับอำเภอ หรือระดับเทศมณฑล เป็นเขตการปกครองระดับที่สามที่รองลงมาจากระดับจังหวัด ณ วันที่ 18 สิงหาคม 2015 ประเทศจีนมีเขตการปกครองระดับอำเภอทั้งหมด 2,852 แห่ง

สรุป 
ตารางสรุปการแบ่งเขตการปกครองของสาธารณรัฐจีน เมื่อเดือนมิถุนายน 2017

ดูเพิ่ม 
  รายชื่อภูมิภาคของจีน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

  – ของกระทรวงกิจการพลเรือน เกี่ยวกับเขตการปกครองของประเทศจีน
 Statistics
 แผนที่มณฑล จังหวัด และอำเภอ – (ในภาษาจีน)
 รายงานเมืองและพื้นที่ของจีน