ไมเตรยี

ไมเตรยึ (; maitreyī; "ผู้เปี่ยมปัญญา") เป็นนักปรัชญาฮินดูผู้มีชีวิตอยู่ระหว่างยุคพระเวทตอนปลายในอินเดียโบราณ ปรากฏชื่อของไมเตรยีใน พฤหทารัณยกอุปนิษัท ว่าเป็นหนึ่งในสองภรรยาของยัญนวัลกยา เข้าใจว่าเธอมีชีวิตอยู่ในช่วง 800 ปีก่อนคิสต์กาล ในขณะที่ในมหากาพย์ มหาภารตะ และ คฤหยสูตร ระบุว่าไมเตรยีเป็นนักปรัชญาอัทไวตะซึ่งเป็นพรหมจารีย์ นอกจากนี้ยังปรากฏชื่อเธอในวรรณกรรมสันสกฤตว่าเป็น พรหมวทินี ในปัจจุบันเธอได้รับการยอมรับเป็นสัญลักษณ์ของสตรีที่มีปัญญามาก 

ใน พฤหทารัณยกอุปนิษัท ระบุว่าไมเตรยีเป็นภรรยาผู้ทรงภูมิของยัญนวัลกยา ส่วนภรรยาอีกคนคือ กัตยยานี (Katyayani) เป็นแม่บ้าน ใน ฤคเวท มีบทสวดราวสิบบทที่เกี่ยวข้องกับไมเตรยี ใน พฤหทารัณยกอุปนิษัท มีบทสนทนาตอนหนึ่งระหว่างเธอกับสามีเกี่ยวกับแนวคิดเรื่องอาตมัน ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ บทสนทนาไมเตรยี-ยัญวัลกยา (Maitreyi-Yajnavalkya dialogue) ระบุว่าความรักขับเคลื่อนโดยจิตวิญญาณของบุคคล, พูดคุยเรื่องธรรมชาติของอาตมันและพรหมัน ไปจนถึงความเป็นหนึ่งเดียวกัน อันเป็นแนวคิดหลักกลางของปรัชญาสายอัทไวตา บทสนทนาดังกล่าวปรากฏในคัมภีร์ฮินดูจำนวนหนึ่ง ชิ้นเก่าแก่ที่สุดอยู่ในตอน 2.4 และ 4.5 ของ พฤหทารัณยกอุปนิษัท หนึ่งในอุปนิษัทที่สำคัญและเก่าแก่ที่สถด อายุราว 700 ปีก่อนคริสตกาล นอกจากนี้ยังปรากฏในคัมภีร์ของสายมัธยันทินาศักตะ และ กานวาศักตะ ถึงแม้ทั้งคู่จะมีลักษณะทางวรรณกรรมที่ต่างอย่างสิ้นเชิง แต่ยังคงมีแนวคิดทางปรัชญาเช่นเดิมอยู่

อ้างอิง

บรรณานุกรม

แหล่งข้อมูอื่น
Maitreyi-Yajnavalkya Dialogue, 1st set Brihadaranyaka Upanishad 2.4, Max Muller (Translator)
Maitreyi-Yajnavalkya Dialogue, 2nd set Brihadaranyaka Upanishad 4.5, Max Muller (Translator)
The conversation of Yajnavalkya and Maitreyi on the absolute self, 1st set, Swami Krishnananda (Translator)

ฤคเวท
นักปรัชญาฮินดู
ฤๅษี