จันดี

จันดี () หรือ จัณฑิ เป็นศัพท์กว้าง ๆ ที่แปลว่าศาสนสถานซึ่งอาจหมายถึงโบสถ์พราหมณ์ หรือพุทธศาสนสถานในประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งสร้างขึ้นในยุค ฮินดู-พุทธ แบบซามัน (Zaman Hindu-Buddha) กล่าวคือยุคที่มีการนับถือร่วมกันของทั้งสองศาสนาในราวศตวรรษที่ 4 ถึง 15

ในพจนานุกรมใหญ่ภาษาอินโดนีเซียของศูนย์ภาษา (The Great Dictionary of the Indonesian Language of the Language Center) ได้ระบุ จันดี ว่าหมายถึงศาสนสถานสร้างด้วยศิลา หรือบ้างใช้ในการบรรจุอัฐิของนักบวชและกษัตริย์ผู้ล่วงลับ อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปแล้วคำว่า จันดี ก็ใช้เรียกโครงสร้างโบราณอื่น ๆ ทางฆารวาศ เช่น ประตู ซากอารยธรรทจำพวกบ้านเรือน โรงอาบน้ำ เช่นกัน ส่วนจันดีสำหรับใช้เป็นสุสานจะมีชื่อเรียกเฉพาะไปอีกว่า จุงกุป (cungkup)

นอกจากนี้คำว่า "จันดี" เป็นศัพท์เฉพาะทางสำหรับสถาปัตยกรรมบาหลีแบบฮินดู หมายถึงโครงสร้างศิลาหรืออิฐที่เป็นลักษณะศาลเจ้าห้องเดียว มีระเบียงทางเข้า บันไดทางเข้า หลังคาทรงพีระมิด อยู่ภายในโบสถ์พราหมณ์แบบบาหลี

ในมุมมองของพุทธศาสนาแบบอินโดนีเซียแบบร่วมสมัย จันดี อาจะหมายถึงศาลเจ้า ทั้งเก่าและใหม่ รวมไปถึงวิหารที่สร้างจำลองพุทธศาสนสถานโบราณที่มีชื่อเสียง เช่น บุโรพุทโธ หรือปาวน

ในภาษาอินโดนีเซียปัจจุบัน คำว่า "จันดี" แปลว่า "วัด" หรือ "โบสถ์" สำหรับพุทธและฮินดู ทั้งในและนอกประเทศ ทั้งเก่าและที่สร้างขึ้นใหม่ คล้ายกับการใช้งานคำว่า "วัด" ในภาษาไทย ภาษาลาว และภาษาเขมร

อ้างอิง

บรรณานุกรม

ศาสนสถาน
ภาษาอินโดนีเซีย