หลวงพร้อมวีระพันธ์ (พร้อม วีระพันธ์)

นาวาโท หลวงพร้อมวีระพันธ์ (ไม่ปรากฏวันเกิด – 17 มกราคม พ.ศ. 2484) เป็นผู้บังคับการเรือหลวงธนบุรี ซึ่งเสียชีวิตในการปฏิบัติหน้าที่ของยุทธนาวีเกาะช้าง โดยทางกองทัพเรือไทยได้สดุดีวีรกรรมดังกล่าวเป็นประจำ ณ วันที่ 17 มกราคมของทุกปี

การยุทธ์ 
เนื่องด้วยทางการไทยได้เรียกร้องให้ฝรั่งเศสทำการปรับปรุงเส้นแบ่งเขตแดนไทย–อินโดจีนของฝรั่งเศส ขึ้นใหม่ โดยใช้ร่องน้ำลึกตามเกณฑ์กฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงให้ฝรั่งเศสคืนดินแดนฝั่งขวาแม่น้ำโขงที่ฝรั่งเศสยึดไปจากเหตุการณ์ ร.ศ. 112 ทว่า ฝ่ายฝรั่งเศสได้ปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าว ส่งผลให้เกิดกรณีพิพาทอินโดจีน ที่นำมาซึ่งยุทธนาวีเกาะช้าง โดยวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2484 ฝรั่งเศสได้อาศัยความมืดและความเร็วรุกเข้ามาทางทิศใต้ของเกาะช้าง ด้วยเรือลาดตระเวนเบาลาม็อต-ปีเก, เรือสลุป 2 ลำ, เรือปืน 2 ลำ รวมถึงเรือดำน้ำ และเรือสินค้าติดอาวุธที่รออยู่ด้านนอก ส่วนฝ่ายไทยมีเรือรักษาการณ์อยู่ 3 ลำ ได้แก่ เรือหลวงธนบุรี, เรือหลวงสงขลา และเรือหลวงชลบุรี ภายใต้การบังคับบัญชาของนาวาโท หลวงพร้อมวีระพันธ์

นาวาโท หลวงพร้อมวีระพันธ์ ได้นำเรือหลวงธนบุรีประจันหน้ากับกองเรือฝรั่งเศส และยิงตอบโต้เรือลาดตระเวนเบาลาม็อต-ปีเก เพื่อช่วยเรือหลวงสงขลา และเรือหลวงชลบุรี นับเป็นส่วนสำคัญในการรบจนวินาทีสุดท้าย กระทั่งเรือรบฝรั่งเศสต้องถอยกลับ

อย่างไรก็ตาม หลวงพร้อมวีระพันธ์เสียชีวิตจากการรบดังกล่าว ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนี้ ทหารเรือฝ่ายไทยเสียชีวิต 36 นาย ตลอดจนสูญเสียเรือหลวงธนบุรี, เรือหลวงสงขลา และเรือหลวงชลบุรี

อนุสรณ์และสิ่งสืบทอด 
หลังจากเรือหลวงธนบุรีจม ทางกองทัพเรือไทยได้ทำการเก็บกู้ส่วนห้องบังคับการเรือและปืนเรือมาจัดเป็นอนุสรณ์สถานเรือหลวงธนบุรี ณ โรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ และอนุสรณ์สถานแหลมงอบ จังหวัดตราด เพื่อรำลึกถึงวีรกรรมดังกล่าว รวมถึงที่พิพิธภัณฑสถานเมืองตราด จังหวัดตราด ได้มีการจัดแสดงเหตุการณ์ยุทธนาวีเกาะช้าง ซึ่งถือเป็นไฮไลต์สำคัญของพิพิธภัณฑ์ พร้อมด้วยบทบาทของนาวาโท หลวงพร้อมวีระพันธ์

เครื่องราชอิสรยาภรณ์ 

 พ.ศ. 2484 –  เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน (ช.ส.) (ประดับเปลวระเบิด)

เชิงอรรถ

อ้างอิง 

ทหารเรือชาวไทย
ทหารชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
บรรดาศักดิ์ชั้นหลวง
ยุทธนาวีเกาะช้าง
สงครามฝรั่งเศส-ไทย