พระยาพลเทพฦๅไชย

เจ้าพระยาพลเทพฦๅไชย ทรงเป็น เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 38 (และองค์สุดท้ายที่อยู่ภายใต้การปกครองของอาณาจักรล้านนา) ปกครองเมืองน่าน ระหว่างปี พ.ศ. 2070 - พ.ศ. 2101 รวมระยะเวลา 31 ปี ต่อมาในปี พ.ศ. 2101 พระมหากษัตริย์พม่า ได้นำกองทัพมาตีเมืองน่าน พระยาพลเทพฦๅไชย ผู้ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครน่านในขณะนั้นได้นำกำลังพลเมืองน่าน ออกต่อสู้กับกองทัพพม่าเป็นสามารถแล้วก็หาต้านทานกองทัพพม่าได้ไม่ พระองค์จึงนำครอบครัวและชาวเมืองน่านบางส่วนหนีไปพึ่งเจ้าเมืองล้านช้าง จึงถือเป็นการสิ้นสุดอำนาจการปกครองของอาณาจักรล้านนา ในแผ่นดินเมืองน่าน

กรณียกิจ
 ศิลาจารึกหลักที่ 74 ซึ่งค้นพบภายในวัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร กล่าวว่า พระยาพลเทพฤๅชัย เจ้าเมืองน่าน ได้ปฏิสังขรณ์บูรณะวิหารหลวงเมื่อปี พ.ศ. 2091 ลักษณะสถาปัตยกรรมของวัดพระธาตุช้างค้ำวรวิหาร นี้สะท้อนให้เห็นอิทธิพลของศิลปะสุโขทัย เช่น เจดีย์ทรงลังกา (ทรงระฆัง) รอบฐานองค์พระเจดีย์ก่ออิฐถือปูนและปั้นเป็นรูปช้างครึ่งตัว ด้านละ 5 เชือก และที่มุมทั้งสี่อีก 4 เชือก ดูคล้ายจะเอาหลังหนุน หรือ "ค้ำ" องค์เจดีย์ไว้ ลักษณะคล้ายวัดช้างล้อม จังหวัดสุโขทัย และภายในวิหารประดิษฐาน พระพุทธนันทบุรีศรีศากยมุนี พระพุทธรูปสำริดปางประทานอภัย สูง 145 เซนติเมตร อายุราวครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 19 ตรงกับสมัยสุโขทัยตอนปลาย ส่วนผสมของทองคำ 65 % พระประธานเป็นปูนปั้นขนาดใหญ่ศิลปะเชียงแสน ฝีมือสกุลช่างน่านที่มีพุทธลักษณะงดงามยิ่ง

อ้างอิง

เจ้าผู้ครองนครน่าน