เทศบาลเมืองปากพนัง

เทศบาลเมืองปากพนัง เป็นเทศบาลเมืองแห่งที่สองของจังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งอยู่ริมแม่น้ำปากพนัง ในอำเภอปากพนัง ในอดีตเป็นศูนย์กลางการค้าข้าวและเครื่องเทศ ปัจจุบันเมืองปากพนังถือว่าเป็นเมืองท่าและเมืองเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดนครศรีธรรมราช

ประวัติ 
สมัยรัชกาลที่ 5 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้จัดการปกครองท้องที่ให้มีมณฑลเทศาภิบาล ร.ศ. 114 อำเภอปากพนัง มีชื่อว่า "อำเภอเบี้ยซัด" หมายความว่าที่ซึ่งคลื่นซัดเอาเปลือกหอย เบี้ยในสมัยโบราณใช้เงินตรา คือ สื่อกลางในการแลกเปลี่ยนสินค้า มีความทนทานและสวยงาม ซึ่งหาได้ไม่ง่ายนัก ผู้คนจึงนำไปใช้เป็นเงินตราได้มากขึ้น ที่เรียกว่า "ที่เบี้ยซัด" จึงเรียกตามนามมอำเภอว่า "อำเภอเบี้ยซัด"
เมืองปากพนังเป็นเมืองที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่อดีต เพราะสภาพภูมิศาสตร์และท้องถิ่นอำเภอปากพนังเป็นจุดรวมอำเภอใกล้เคียงถือเป็นแหล่งรวมในการขนส่งสินค้าทางเรือ การประมง มีเรือเดินทะเลรับ-ส่งคนโดยสารจากปากพนังไปต่างประเทศถึงรัฐตรังกานู เรือเดินทะเลค้าขายระหว่างปากพนังกับกรุงเทพฯ สินค้าจากอำเภอใกล้เคียงที่จะส่งไปต่างประเทศหรือกรุงเทพฯ จะต้องผ่านปากพนังทั้งสิ้น

ภูมิศาสตร์ 
เทศบาลเมืองปากพนังห่างจากตัวเมืองนครศรีธรรมราชไปทางทิศตะวันออก ไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4013 ประมาณ 35 กิโลเมตร ลักษณะพื้นที่เป็นพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำและพื้นที่ได้รับอิทธิพลจากน้ำขึ้น-น้ำลง มีความลาดชันประมาณร้อยละ 0.2–0.5 และอยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 50–80 เซนติเมตร มีแม่น้ำปากพนังไหลผ่านใจกลางเทศบาลเมืองปากพนัง มีความกว้างของแม่น้ำประมาณ 500 เมตร ไหลสู่อ่าวไทยที่อ่าวปากพนัง

เทศบาลเมืองปากพนังมีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับคลองบางศรีจันทร์ คลองบางฉนาก องค์การบริหารส่วนตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก
 ทิศใต้ ติดต่อกับคลองบางหญ้า คลองบางสมบูรณ์ เทศบาลตำบลบางพระ และองค์การบริหารส่วนตำบลหูล่อง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับที่ราบลุ่มชายทะเล คลองบางหญ้า องค์การบริหารส่วนตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับคลองบางทวด ถนนไปบ้านบางลึก องค์การบริหารส่วนตำบลปากพนังฝั่งตะวันตก

ชุมชน 
เทศบาลเมืองปากพนัง แบ่งการปกครองออกเป็น 5 ตำบล 22 ชุมชน แบ่งตามตำบลต่าง ๆ ดังนี้
 ตำบลปากพนัง จำนวน 12 ชุมชน
 ตำบลปากพนังฝั่งตะวันออก จำนวน 3 ชุมชน
 ตำบลปากพนังฝั่งตะวันตก จำนวน 4 ชุมชน
 ตำบลบางพระ จำนวน 2 ชุมชน
 ตำบลหูล่อง จำนวน 1 ชุมชน

รายชื่อชุมชนทั้ง 22 ชุมชน มีดังนี้

 ชุมชนรัตนาราม
 ชุมชนต้นหาด	 
 ชุมชนบางฉนาก
 ชุมชนสนามกีฬา
 ชุมชนประชาวัฒนา
 ชุมชนชายน้ำ
 ชุมชนตลาด
 ชุมชนเสาธงทอง	 
 ชุมชนพรหมมานนท์	 
 ชุมชนเขมวงศาราม
 ชุมชนไผ่หั่ว
 ชุมชนรามประดิษฐ์	 
 ชุมชนแพรกจูด
 ชุมชนสะพานใหม่
 ชุมชนบ้านล่าง	 
 ชุมชนสระแก้ว
 ชุมชนสินสืบสุข	 
 ชุมชนคงคาสวัสดิ์ 
 ชุมชนนาควารี
 ชุมชนวารีสวัสดิ์
 ชุมชนหูล่อง
 ชุมชนศรีสมบูรณ์

สถานศึกษา 
 สังกัดกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลเมืองปากพนัง
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลเมืองปากพนังฝั่งตะวันตก
 โรงเรียนเทศบาลปากพนัง 1
 โรงเรียนเทศบาลปากพนัง 2
 โรงเรียนเทศบาลวัดนาควารี
 โรงเรียนเทศบาลวัดรามประดิษฐ์
 โรงเรียนเทศบาลวัดคงคาสวัสดิ์
 โรงเรียนเทศบาลวัดศรีสมบูรณ์

 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
 โรงเรียนวัดรัตนาราม
 โรงเรียนวัดบางฉนาก
 โรงเรียนบ้านหอยราก
 โรงเรียนปากพนัง
 โรงเรียนสตรีปากพนัง

 สังกัดอื่นๆ
 โรงเรียนอนุบาลพลพันธ์
 โรงเรียนภูมิสถิตวิทยา
 โรงเรียนแพทยกิจพิทยา
 โรงเรียนอนุบาลพรธิรา
 โรงเรียนหลวงครูวิทยา
 โรงเรียนเปรมฤทัยศึกษา
 โรงเรียนอนุบาลกานต์สินี
 วิทยาลัยอาชีวศึกษาปากพนัง
 วิทยาลัยเทคโนโลยีทักษิณอาชีวศึกษา
 กศน.อำเภอปากพนัง

ศาสนสถาน

วัด 
จำนวนวัดในเขตเทศบาลเมืองปากพนัง มีทั้งหมด 10 วัด คือ

 วัดรามประดิษฐ์
 วัดนาควารี (หูล่อง)
 วัดคงคาสวัสดิ์
 วัดศรีสมบูรณ์
 วัดรัตนาราม
 วัดนันทาราม
 วัดบางฉนาก
 วัดเสาธงทอง
 วัดเขมวงศาราม
 วัดสระแก้ว

มัสยิด 
 มัสยิดดารุลนามีน (บ้านต้นหาด)
 มัสยิดบัดดารุลมุอมินีน (บ้านท้องโกงกาง)

สถานที่สำคัญ 
 สถานีตำรวจภูธรปากพนัง
 เรือนจำอำเภอปากพนัง
 ศาลจังหวัดปากพนัง (ศาลจังหวัดประจำอำเภอแห่งแรกของประเทศไทย)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ (ใหม่)

ปากพนัง
ปากพนัง
ปากพนัง