พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร (โพธิ์แจ้ง)

พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร นามฉายา โพธิ์แจ้ง () อดีตเจ้าคณะใหญ่คณะสงฆ์จีนนิกายแห่งประเทศไทย อดีตเจ้าอาวาสวัดมังกรกมลาวาส และอดีตเจ้าอาวาสผู้ก่อตั้งวัดโพธิ์เย็น (จีนนิกาย) และวัดโพธิ์แมนคุณาราม

ประวัติ

กำเนิด 
พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร มีนามเดิมว่าอึ้ง ธง เกิดในครอบครัวขุนนาง เมื่อวันที่ 16 เดือน 6 ปืขาล ตามปฏิทินจีน ตรงกับปี พ.ศ. 2444 เมืองแต้จิ๋ว มณฑลกวางตุ้ง ประเทศจีน บิดาของท่านถึงแก่กรรมตั้งแต่ท่านยังเยาว์ นางจางไทมารดาของท่านได้อบรมเลี้ยงดูท่านต่อมา เมื่อเรียนจบชั้นมัธยมศึกษา ท่านเข้ารับราชการเป็นทหาร คนสนิทของประธานาธิบดีเจียง ไคเชก ต่อมาท่านเกิดเบื่อหน่ายทางโลกจึงตัดสินใจออกจากราชการในปี พ.ศ. 2470  จากนั้นจึงตัดสินใจเดินทางมาศึกษาและปฏิบัติธรรมในประเทศไทย

อุปสมบทและศึกษาพระธรรม 
ท่านบรรพชาเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2471 ณ สำนักสงฆ์ถ้ำประทุน (เช็งจุ้ยยี่) อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี โดยมีพระอาจารย์หล่งง้วนได้เป็นพระอุปัชฌาย์ ได้รับฉายาว่า “โพธิ์แจ้ง” ท่านฝึกปฏิบัติกรรมฐานที่สำนักนั้นจนแตกฉาน และรักษาพระวินัยอย่างเคร่งครัด นอกจากนี้ยังช่วยรักษาประชาชนที่ป่วยไข้โดยใช้วิชาสมุนไพรตามที่เคยร่ำเรียนมา

พ.ศ. 2477 ท่านเดินทางไปประเทศจีน และได้อุปสมบทเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ศกนั้น ณ วัดฮุ่ยกือยี่ มณฑลกังโซว มีพระคณาจารย์กวงย๊วกเป็นพระอุปัชฌาย์ ศึกษาพระปริยัติธรรมอยู่ 2 ปีจึงเดินทางกลับประเทศไทย

พ.ศ. 2484 ท่านเดินทางไปทิเบตเพื่อศึกษาวัชรยานกับนอรา รินโปเช (Nora Rinpoche) หรือ Gara Lama Sonam Rabten และได้รับอภิเษกเป็นวัชรธราจารย์ แล้วเดินทางกลับประเทศไทยในปี พ.ศ. 2490

พ.ศ. 2491 เดินทางไปประเทศจีนและศึกษาในนิกายวินัยกับพระปรมัตตาจารย์เมี่ยวยิ้ว ซึ่งเป็นสังฆปริณายกรูปที่ 18 และได้รับแต่งตั้งเป็นสังฆปริณายกรูปที่ 19 ของนิกาย แล้วเดินทางกลับไทยในปี พ.ศ. 2493

มรณภาพ 
พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร อาพาธด้วยโรคโลหิตอุดตันในสมอง ถึงมรณภาพ ณ โรงพยาบาลธนบุรี เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2529 เวลา 7.30 น. สิริอายุได้ 85 ปี 5 เดือน 11 วัน พรรษา 61 ได้รับพระราชทานโกศโถ ฉัตรเบญจาตั้งประดับ รับศพในพระบรมราชานุเคราะห์ 3 วัน มีพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมกำหนด 3 คืน และบำเพ็ญพระราชกุศล 7 วันพระราชทาน ต่อมาวันเสาร์ที่ 20 ธันวาคม ศกนั้น พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชโปรดเกล้าฯ พระราชทานเลื่อนชั้นเกียรติยศศพเป็นโกศแปดเหลี่ยม (เสมอพระราชาคณะเจ้าคณะรอง ชั้นหิรัณยบัฏ)

วันพุธที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2529 เวลา 16.00 น. สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ แทนพระองค์ ไปพระราชทานดินบรรจุศพพระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร ณ สถูปเจดีย์วัดโพธิ์แมนคุณาราม

ตำแหน่ง 
 พ.ศ. 2491 สังฆปริณายกสำนักวินัย
 พ.ศ. 2493 เจ้าอาวาสวัดโพธิ์เย็นและพระอุปัชฌาย์
 พ.ศ. 2497 เจ้าอาวาสวัดมังกรกมลาวาสและเจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย
 พ.ศ. 2513 เจ้าอาวาสวัดโพธิ์แมนคุณาราม
 พ.ศ. 2520 เจ้าอาวาสวัดโพธิ์ทัตตาราม

ลำดับสมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2493 ได้รับสมณศักดิ์เป็น หลวงจีนธรรมรสจีนศาสน์ ปลัดซ้าย
 พ.ศ. 2494 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น หลวงจีนคณาณัติจีนพรต ปลัดขวา
 พ.ศ. 2497 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระอาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายจีนนิกาย
 พ.ศ. 2507 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร พุทธปริษัทจีนเนตา เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายจีนนิกาย
 พ.ศ. 2510 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร พุทธปริษัทจีนเนตา สาธุชนธรรมประสิทธิ์ บรมนริศรานุวัตร เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายจีนนิกาย
 พ.ศ. 2513 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร พุทธปริษัทจีนพิเนต วิเทศธรรมประสิทธิ์ บรมนริศรานุวัตร เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายจีนนิกาย
 พ.ศ. 2521 ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระมหาคณาจารย์จีนธรรมสมาธิวัตร พุทธบริษัทจีนพิเนตุ วิเทศธรรมประสาท นวกิจพิลาสประยุกต์ ทำนุกจีนประชาวิสิฐ เจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย

อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม

 

เจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย
พระราชาคณะชั้นธรรม
ชาวไทยเชื้อสายแต้จิ๋ว
ชาวจีนในประเทศไทย
บุคคลจากมณฑลกวางตุ้ง
เสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง