ยุทธการกระทะเหล็ก

ยุทธการกระทะเหล็ก () หรือในชื่อภาษาอังกฤษว่า ไอรอนเชฟ (Iron Chef) เป็นรายการเกมโชว์แข่งทำอาหารผลิตโดยสถานีโทรทัศน์ฟูจิ ออกอากาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม ค.ศ. 1993 จบลงเมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 1999 และกลับมาออกอากาศใหม่อีกครั้งเมื่อวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 2012 หลังจากได้ยุติรายการไปกว่า 13 ปีโดยใช้ชื่อรายการให้เป็นอย่างสากลที่ส่วนใหญ่รู้จัก นั่นก็คือ เชฟกระทะเหล็ก (Iron Chef) เป็นตัวอักษร คะตะกะนะ () โดยจะผลิตออกมาให้รองรับในแบบสากล พร้อมทุกอย่างที่จะกำกับไปด้วยทั้งภาษาญี่ปุ่นและภาษาอังกฤษ

ในส่วนฉบับของประเทศไทยซึ่งได้ซื้อลิขสิทธิ์มาทำเป็นของตนเองในชื่อ "ยุทธภูมิกระทะเหล็ก" เช่นเดียวกัน ออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ในช่วงปี พ.ศ. 2539-2543 แต่ไม่ได้คงรูปแบบเหมือนต้นฉบับมากนักและไม่เป็นที่แพร่หลายนัก จนกระทั่งมีการซื้อลิขสิทธิ์อีกครั้งและทำรูปแบบเหมือนกับทางต้นฉบับที่ประเทศญี่ปุ่น โดยเริ่มออกอากาศวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2555 ภายใต้ชื่อว่า เชฟกระทะเหล็ก ประเทศไทย

รูปแบบรายการและการแข่งขัน 
รูปแบบของรายการจะเป็นการเชิญเชฟยอดฝีมือจากทั่วโลกมาแข่งขันกับเชฟกระทะเหล็กซึ่งบางทีทางรายการได้เชิญคนดังจากต่างประเทศมาตัดสินร่วมกับคนดังของญี่ปุ่น และบางครั้งจะมีการเดินทางไปแข่งที่ต่างประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา จีน ฝรั่งเศส ฮ่องกง วัตถุดิบหลักที่นำมาใช้รายการบางครั้งก็จะมีราคาแพงและแปลกใหม่ โดยรวมทั้งหมดตลอดระยะเวลาของรายการ 6 ปีนั้นได้ใช้เงินไปกว่า 800 ล้านเยน ซึ่งเป็นงบที่สูงที่สุดในประวัติศาสตร์วงการโทรทัศน์ของญี่ปุ่นในช่วงก่อนปี ค.ศ. 2000 เช่น ตับห่าน, ปูทาราบะ, ปลาแชลมอน, เห็ดดำ แต่บางครั้งก็จะเป็นวัตถุดิบที่หาได้ง่ายโดยทั่วไป เช่น กุ้งแม่น้ำ, กะหล่ำปลี ถั่วหมัก ผลไม้ต่างๆ เป็นต้น โดยวัตถุดิบหลักในแต่ละสัปดาห์ทั้งเชฟผู้ท้าชิงและเชฟกระทะเหล็กจะต้องนำมาทำอาหารอย่างน้อย 4 อย่างหรืออาจจะทำมากกว่านั้นก็ได้ ซึ่งจำนวนจานของอาหารแต่ละอย่างที่ต้องเตรียมในการตัดสินนั้นจะมีอย่างน้อย 6 จาน กล่าวคือ เตรียมให้พิธีกร 1 จาน และคณะกรรมการ 5 จานหรืออาจจะขึ้นอยู่กับจำนวนคณะกรรมการในแต่ละสัปดาห์และต้องเตรียม 1 จาน ของอาหารแต่ละอย่างออกมาต่างหากสำหรับการถ่ายภาพและการนำเสนอ โดยอาหารทั้งหมดจะทำด้วยเชฟกระทะเหล็กและมีผู้ช่วย ปกติแล้วทั้งเชฟผู้ท้าชิงและเชฟกระทะเหล็กจะเตรียมผู้ช่วยเชฟ 2 คนมาเองและอุปกรณ์เครื่องครัวอย่างอื่นอีกเพิ่มเติมนอกเหนือจากทางรายการที่มีอยู่นำมาใช้ในรายการได้

ในเวอร์ชันใหม่ปี 2012 ของทางรายการ ผู้ท้าชิงจะถูกเสนอชื่อ โดยเชฟที่มีชื่อเสียงให้ได้ทราบกันทางโทรทัศน์เลยหรือจะมาแข่งโดยการโหวตจากผู้ชมผ่านทางเว็บไซด์ของรายการหรือจากช่องทางอื่นๆ ที่รายการมีให้ โดยผู้ที่ชนะเชฟกระทะเหล็กจะมีสิทธิ์ในการเข้าแข่งขันเพื่อเป็นเชฟกระทะเหล็กคนที่ 4 ของรายการ และข้อแตกต่างอีก 1 อย่าง คือ ผู้ท้าชิงจะไม่มีสิทธิ์เลือกเชฟกระทะเหล็กที่จะแข่งขันด้วย แต่ทางรายการจะเป็นผู้เลือกเตรียมไว้ให้ก่อนล่วงหน้าแล้ว ซึ่งบางครั้งรูปแบบการทำอาหารนั้นไม่ตรงกัน เช่น ผู้ท้าชิงมีความถนัดในอาหารญี่ปุ่น อาจต้องแข่งกับเชฟกระทะเหล็กอาหารฝรั่งเศส เป็นต้น ต่อมารายการถูกถอดจากผังหลังจากออกอากาศไปได้ 10 ตอนและออกอากาศต่อจนจบ 13 ตอนและมีการวางตัว เชฟกระทะเหล็กคนที่ 4 สำหรับอาหารอิตาเลียน ไว้เป็นที่เรียบร้อยแทนการสรรหาจากการแข่งขันและนับตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2556 เป็นต้นไป รายการจะถูกออกอากาศเป็นครั้งคราวเนื่องในโอกาสพิเศษเท่านั้น

เชฟกระทะเหล็ก 

รายชื่อเชฟกระทะเหล็กที่ปรากฏในรายการ เวอร์ชันแรก ซึ่งแสดงผลชนะ เสมอ แพ้ ของเชฟกระทะเหล็กแต่ละคน กล่องสีจะแทนแถบสีของชุดเชฟกระทะเหล็ก

รายชื่อเชฟกระทะเหล็กที่ปรากฏในรายการ เวอร์ชันใหม่ ซึ่งแสดงผลชนะ เสมอ แพ้ ของเชฟกระทะเหล็กแต่ละคน กล่องสีจะแทนแถบสีของชุดเชฟกระทะเหล็ก

 ฮิโรมิ ยามาดะ ถูกวางตัวให้เป็นเชฟกระทะเหล็กคนที่ 4 แต่เนื่องจากรายการถูกยกเลิกก่อนหน้านั้นแล้ว

การแข่งนัดพิเศษ 
 31 ธันวาคม 2555 - วันส่งท้ายปีเก่า แข่ง 3 คู่โดยเป็นเชฟกระทะเหล็กทั้งหมดทั้งในและต่างประเทศ

 4 กรกฎาคม 2556 - วันชาติสหรัฐอเมริกา แข่ง 3 คู่ๆ ล่ะ 1 คะแนนและแบบทีม 2 คะแนน

รายการโทรทัศน์ญี่ปุ่น