ตำบลดม

ดม เป็นตำบล 1 ใน 12 ตำบลของอำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของอำเภอสังขะ ห่างจากตัวอำเภอสังขะประมาณ 9 กิโลเมตร ห่างจากอำเภอเมือง ประมาณ 60 กิโลเมตร มีเนื้อที่ 76.5 ตารางกิโลเมตร หรือ 47,860 ไร่

ประวัติ 
ตำบลดม สมัยก่อนยังไม่ตั้งเป็นตำบลอย่างเช่นปัจจุบัน และขึ้นอยู่กับตำบลบ้านด่าน ไม่ทราบแน่ชัดว่าการตั้งตำบลดมมีขึ้นเมื่อใด แต่ก่อนตำบลดม มีหมู่บ้านทั้งหมด 18 หมู่บ้าน

ประมาณปี พ.ศ. 2534 ได้มีการประชุมแยกตำบลดมออกเป็น 2 ตำบล ตำบล ละ 9 หมู่บ้าน คือ ตำบลดม และตำบลเทพรักษา ต่อมาได้ตั้งหมูบ้านขึ้นใหม่อีก 3 หมูบ้าน คือ หมู่บ้านสันติสุขแยกจากหมู่บ้านสนบ หมู่บ้านเทพอุดมแยกมาจากหมู่บ้านดม และหมู่บ้านภูมิพัฒนาแยกมาจากหมู่บ้านภูมิคดี รวมเป็นทั้งหมด 12 หมู่บ้าน

หมู่บ้านดมถือเป็นส่วนหนึ่งของอาณาบริเวณเมืองโบราณ เนื่องจากเป็นเขตต่อเนื่องที่มีคูน้ำ คันดินและสระน้ำโบราณรอบบ้านเช่นกัน คือ สระปรือ สระตราว สระลำเจียก สระตา สระกนาล (กลาง)ทางด้านทิศตะวันออก หนองน้ำดม ทางทิศตะวันตกและหมู่บ้านดมเองดูคล้ายๆ จะเป็นหมู่บ้านที่ถูกพูนดินให้สูงขึ้นเป็นเนินมีลักษณะกลม เป็นกลุ่มก้อนหน้าฝนจะมีน้ำล้อมรอบคล้ายเกาะ

การปกครอง 
แบ่งการปกครองออกเป็น 12 หมู่บ้าน 

ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลบ้านชบ 
ทิศใต้ ติดต่อกับ ตำบลเทพรักษา 
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลบัวเชด อำเภอบัวเชด
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลตาตุม และ ตำบลบ้านจารย์

ลักษณะภูมิศาสตร์ 
สภาพโดยทั่วไปเป็นที่ราบดอน พื้นที่ป่าละเมาะ เหมาะแก่การทำไร่ นา

ประชากร 
จำนวนประชากรทั้งสิ้น 7,103 คน จากจำนวนครัวเรือนทั้งหมด 1,407 ครัวเรือน ประกอบอาชีพหลัก การทำเกษตรกรรม (ทำนา ทำไร่ ปัจจุบันเริ่มทำสวนยางกันมากขึ้น อาชีพรอง  การเลี้ยงสัตว์

วัฒนธรรมประเพณี 
ภาษาถิ่นในชุมชนมีอยู่ หลายภาษา คือ ภาษาเขมร ภาษาส่วย ภาษาลาว ส่วนมากแล้วประชาชนในชุมชนจะใช้ภาษาเขมรเป็นส่วนใหญ่ และใช้ภาษาไทยเป็นภาษากลาง

ขนบธรรมเนียมประเพณีของชุมชน ประชาชนประพฤติปฏิบัติตามหลักธรรมของศาสนา ประกอบพิธีกรรมตามวันสำคัญทางศาสนาและพิธีกรรมอื่น ๆ เช่นวันสารท เป็นต้น

การศึกษา 
ตำบลดมมีโรงเรียนประถมศึกษา จำนวน 3 โรงเรียน ได้แก่
โรงเรียนดมวิทยาคาร
โรงเรียนบ้านสนบ
โรงเรียนศรีมงคล
โรงเรียนมัธยมศึกษา จำนวน 1 แห่ง คือ 
โรงเรียนเทพอุดมวิทยา

สถาบันและองค์กรศาสนา 
วัด/สำนักสงฆ์ จำนวน 4 แห่ง
คริสตจักร 1 แห่ง (ตั้งอยู่ที่หมู่บ้านเทพอุดม)

การสาธารณสุข 
สถานีอนามัยประจำตำบล/หมู่บ้าน 1 แห่ง

สถานที่ราชการ 
สถานีตำรวจ จำนวน 1 แห่ง มีตำรวจ จำนวน 56 คน

การคมนาคม 
ทางคมนาคมมีถนนลาดยางสายหลักผ่านจากอำเภอสังขะไปอำเภอบัวเชดอยู่ในสภาพที่สะดวกสบาย แต่การคมนาคมระหว่างหมู่บ้านและภายในหมู่บ้านยังไม่สะดวกเนื่องจากถนนถูกเซาะขาดและส่วนมากเป็นถนนดิน ประกอบด้วย
ถนนคอนกรีต จำนวน 5 สาย
ถนนยางแอสฟัลติก จำนวน 2 สาย
ถนนลูกรัง จำนวน 2 สาย

แหล่งท่องเที่ยวและชุมชนโบราณ 
ปราสาทภูมิโปน เป็นปราสาทศิลปะแบบเขมรที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย มีอายุประมาณ 1500 ปี ตำนานปราสาทภูมิโปน เป็นเรื่องเล่าที่คนแก่เล่าสืบต่อกันมา สั้นบ้างยาวบ้าง มีการต่อเติมเสริมแต่งตามแต่ผู้เล่าจะแถมเอา แต่โครงสร้างหลัก ๆ คล้ายกัน

ที่ตั้ง ปราสาทภูมิโปน ตั้งอยู่ที่บ้านภูมิโปน ต.ดม อ.สังขะ จ.สุรินทร์ ระหว่างเส้นละติจูดที่ 14 32 47 และลองติจุดที่ 103 52 44 ตะวันออกอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอสังขะ จ.สุรินทร์ไปทางทิศใต้ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2124 สังขะ – บัวเชด โดยตรงไปบ้านดมและเลยบ้านดมไปยังบ้านภูมิโปนอีกเล็กน้อย รวมระยะทางประมาณ 9 กิโลเมตร การเดินทางสะดวก เป็นทางลาดยางตลอดจนถึงบ้านดมต่อด้วยทางลาดยางตลอดจนถึงบ้านภูมิโปน

สภาพโดยทั่วไป ปราสาทภูมิโปน ตั้งอยู่บนเนินสูงกลางหมู่บ้านภูมิโปน ซึ่งเป็นชุมชนเมืองโบราณ ทีมีคูเมืองกำแพงเมืองล้อมรอบ มีสระน้ำโบราณขนาดใหญ่ที่ออกแบบซับซ้อนหลายสระ ด้านหน้าปราสาท ทางทิศตะวันออกเริ่มตั้งแต่สระลำเจียก สระตา สระกนาล ที่ซ้อนอยู่ภายในสระตาอีกชั้นหนึ่ง สระตราวที่อยู่ถัดจากสระตา

พิพิธภัณฑ์ของโบราณ ตำบลดมมีพิพิธภัณฑ์ของโบราณจำนวน 1 แห่ง อยู่ที่พิพิธภัณฑ์โรงเรียนดมวิทยาคาร

อ้างอิง 

ดม
ดม
อำเภอสังขะ