อิซาเบลแห่งอารากอน สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส

อิซาเบลแห่งอารากอน () เป็นพระราชธิดาของพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งอารากอนกับพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 แห่งกัสติยา พระองค์ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส เจ้าหญิงรัชทายาทแห่งกัสติยาและอารากอน และสมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส

วัยเยาว์ 
อิซาเบลเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1470 ที่เมืองดูเอญญาสในแคว้นปาเลนเซีย โดยทรงเป็นพระราชบุตรคนแรกของพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 2 แห่งอารากอนกับพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 1 แห่งกัสติยา เนื่องจากเป็นพระราชบุตรคนแรก เจ้าหญิงอิซาเบลจึงได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียสและรัชทายาทในปี ค.ศ. 1476 กระทั่งพระราชมารดาของพระองค์ให้กำเนิดเจ้าชายฆวนในปี ค.ศ. 1478 เจ้าหญิงอิซาเบลจึงเสียตำแหน่งรัชทายาทให้แก่พระอนุชาซึ่งมีสุขภาพไม่ค่อยแข็งแรง

เจ้าหญิงพระชายาแห่งโปรตุเกส 
ในปี ค.ศ. 1479 โปรตุเกสและกัสติยา-อารากอนได้ยุติความขัดแย้งที่มีต่อกันด้วยการทำสนธิสัญญาอัลกากูวัส เพื่อฟื้นฟูราชอาณาจักรอิสปาเนียของชาวคริสต์ในคาบสมุทรไอบีเรียขึ้นมาใหม่ สนธิสัญญาได้ระบุให้มีการสมรสเพื่อรวมราชวงศ์ระหว่างเจ้าหญิงอิซาเบลกับอาฟงซู เจ้าชายรัชทายาทแห่งโปรตุเกส พระราชโอรสที่เหลืออยู่เพียงคนเดียวของพระเจ้าฌูเวาที่ 2 อิซาเบลออกเดินทางไปโปรตุเกสและเข้าพิธีสมรสซึ่งถูกจัดขึ้นในวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1490 ที่กรุงตรือมูซ โดยอิซาเบลมีพระชนมายุ 20 พรรษา ส่วนเจ้าชายอาฟงซูมีพระชนมายุ 15 พรรษา แม้จะมีพระชนมายุต่างกันแต่สองหนุ่มสาวตกหลุมรักกันทันทีที่เห็นหน้ากันเป็นครั้งแรก การสมรสที่เริ่มต้นด้วยเหตุผลทางการเมืองจึงการเป็นสมรสที่มีความรักให้แก่กัน

ทว่าชีวิตสมรสที่มีความสุขของอิซาเบลและอาฟงซูจบลงอย่างรวดเร็วเมื่อในวันที่ 13 กรกฎาคม ค.ศ. 1491 เจ้าชายหนุ่มสิ้นพระชนม์ด้วยอุบัติเหตุตกจากหลังม้า เนื่องจากยังไม่มีพระโอรสธิดา อิซาเบลจึงเดินทางกลับสเปนไปอยู่ที่กรุงเซบียา

การสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายอาฟงซูทำให้พระเจ้าฌูเวาที่ 2 ไม่เหลือทายาทตามกฎหมาย พระองค์ได้ประกาศให้มานูแวล ดยุคแห่งวิเซว ลูกพี่ลูกน้องและพระอนุชาของพระมเหสีเป็นทายาทในบัลลังก์

พระราชินีแห่งโปรตุเกสและเจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส 
ความโศกเศร้าอย่างยิ่งต่อการสูญเสียพระสวามีทำให้อิซาเบลหั่นพระเกษา สวมเสื้อผ้าไว้ทุกข์ และสวมผ้าคลุมผมหนา ทรงใช้ชีวิตอย่างเงียบๆ และอุทิศชีวิตให้กับการสวดมนต์ พระองค์เชื่อว่าการสิ้นพระชนม์ของพระสามีเป็นสัญญาณเตือนจากพระเจ้าซึ่งไม่พอใจที่โปรตุเกสเปิดให้ชาวยิวที่พระราชบิดามารดาของพระองค์ขับไล่ออกจากสเปนเข้าไปลี้ภัย พระองค์ยึดหลักการอดอาหารและบำเพ็ญทุกรกิริยาอย่างหนักเพื่อไถ่บาป ทั้งยังปฏิญาณว่าจะไม่สมรสใหม่ ทว่าพระเจ้าเฟร์นันโดและพระราชินีอิซาเบลประสงค์ให้พระราชธิดาคนโตสมรสใหม่กับมานูแวล ทายาทคนใหม่ในบัลลังก์โปรตุเกสซึ่งเคยเจอเจ้าหญิงอิซาเบลในช่วงที่ทรงพำนักอยู่ในโปรตุเกสและถูกตาต้องใจพระองค์

ในปี ค.ศ. 1497 พระราชบิดามารดาได้เสนอให้พระองค์สมรสกับพระเจ้ามานูแวลที่ 1 ซึ่งได้ขึ้นสืบทอดบัลลังก์โปรตุเกส แม้จะปฏิเสธในตอนแรก แต่สุดท้ายพระองค์ไม่อาจฝืนแรงกดดันจากพระบิดามารดาได้ ในปี ค.ศ. 1496 พระองค์ตกลงสมรสกับพระเจ้ามานูเแวลที่ 1 แห่งโปรตุเกสโดยมีเงื่อนไขว่ากษัตริย์ต้องขับไล่ชาวยิวทั้งหมดออกจากโปรตุเกส พระเจ้ามานูแวลตกลงทำตามเงื่อนไข สุดท้ายพระองค์กับเจ้าหญิงอิซาเบลได้อภิเษกสมรสกันที่เมืองบาเลนเซียเดอัลกันตาราในวันที่ 30 กันยายน หลังพิธีสมรสอิซาเบลได้ติดตามพระสวามีเดินทางกลับโปรตุเกสในฐานะสมเด็จพระราชินี

ในวันที่ 6 ตุลาคม ค.ศ. 1497 ฆวน เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส พระอนุชาของพระนางอิซาเบลสิ้นพระชนม์ พระองค์จึงกลายเป็นรัชทายาทในบัลลังก์กัสติยา พระราชบิดามารดาของอิซาเบลได้เชิญพระองค์และพระสวามีมาที่สเปน กษัตริย์และพระราชินีแห่งโปรตุเกสเดินทางออกจากกรุงลิสบอนในช่วงปลายเดือนมีนาคม ค.ศ. 1498 และเดินทางถึงกรุงโตเลโดในวันที่ 24 เมษายนเพื่อรับการถวายคำสัตย์ปฏิญาณแห่งความจงรักภักดีจากขุนนางกัสติยา ทั้งคู่เดินทางต่อและไปถึงกรุงซาราโกซาในวันที่ 1 มิถุนายน เพื่อรับการถวายคำสัตย์ปฏิญาณแห่งความจงรักภักดีจากขุนนางอารากอน แต่กระบวนการไม่ราบรื่นอย่างที่คิดเนื่องจากกฎหมายอารากอนจำกัดสิทธิ์ในการสืบทอดตำแหน่งของทายาทหญิง โดยไม่ให้คู่สมรสขึ้นเป็นกษัตริย์ร่วมแห่งอารากอน ขุนนางอารากอนจึงไม่เต็มใจถวายคำสัตย์ปฏิญาณต่อพระเจ้ามานูแวล

การสวรรคต 
ในตอนที่พระนางเดินทางมาถึงสเปน พระราชินีนาถอิซาเบลและพระเจ้าเฟร์นันโดรับรู้ได้ว่าพระราชธิดาของพระองค์ยังมีสภาพจิตใจเช่นเดิมไม่เปลี่ยน พระราชินีแห่งโปรตุเกสยังคงเศร้าหมองและเป็นทุกข์เหมือนเช่นก่อนหน้าที่จะสมรสครั้งที่สอง โดยขณะเดินทางมาสเปน พระนางกำลังตั้งครรภ์ได้ห้าเดือน 

ในคืนวันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 1498 พระนางอิซาเบลได้ให้กำเนิดพระราชโอรสซึ่งเข้ารับการทำพิธีศีลล้างบาปด้วยชื่อมิเกล ดิ ลา ปาซที่ปราสาทของบิชอปแห่งซาราโกซา หลังให้กำเนิดพระราชโอรสเพียงชั่วโมงเดียวพระนางอิซาเบลก็สวรรคต ซึ่งน่าจะเป็นผลข้างเคียงจากการอดอาหารและบำเพ็ญทุกรกิริยาอย่างต่อเนื่อง เจ้าชายน้อยกลายเป็นทายาทในบัลลังก์โปรตุเกส กัสติยา และอารากอน ทว่าต่อมาทรงสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1500

อ้างอิง 
 Biographies, Isabel of Aragon
 ALMA MATER MUSEUM, FALLECE ISABEL DE PORTUGAL, LA PRIMOGÉNITA DE LOS REYES CATOLICOS
 REGINA, THE TRAGIC DAUGHTERS OF ISABELLA

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2013
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2041
เสียชีวิตจากการคลอดบุตร
ราชวงศ์ตรัสตามารา
ราชวงศ์อาวิช
พระราชินีคู่สมรสแห่งโปรตุเกส
เจ้าหญิงสเปน
บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 15