ทีวีวาที

ทีวีวาที (เดิมชื่อ เวที-วาที) เป็นรายการประเภททอล์กโชว์โต้วาทีรายการแรกของไทย โดย กรรณิกา ธรรมเกษร เป็นผู้จัดและดำเนินรายการ ออกอากาศครั้งแรกในปี พ.ศ. 2526 ทางททบ. 5 โดยออกอากาศเดือนละครั้ง ต่อมาเพิ่มเป็นเดือนละ 2 ครั้ง ในคืนวันจันทร์ เวลา 23.00 น. ถึงเวลาปิดสถานี กระทั่งปี พ.ศ. 2533 ได้ย้ายสถานีออกอากาศเป็นช่อง 9 อ.ส.ม.ท. โดยออกอากาศเป็นประจำทุกวันอังคาร เวลา 22.00 - 23.00 น. ต่อมาเลื่อนวันออกอากาศเป็นวันอาทิตย์ จนยุติการออกอากาศในปี พ.ศ. 2543 

รายการจะกำหนดญัตติที่สอดคล้องกับประเด็นปัญหาสังคม โดยแบ่งนักพูดออกเป็น 2 ฝ่าย ออกมาแสดงด้วยลีลาของตนเอง ภายในเวลาที่พิธีกรกำหนดจากเสียงระฆัง และในช่วงสุดท้ายของญัตติ เป็นการสรุปสาระข้อคิดโดยตัวแทนของแต่ละฝ่าย

ในระยะแรกของรายการ ยังเป็นที่นิยมเพียงวงแคบ ผู้ร่วมรายการมักเป็นวิทยากรและนักพูดมืออาชีพ แต่ระยะต่อมา รายการได้เสนอญัตติหลากหลายกว่าเดิม เพื่อเพิ่มความบันเทิงและการเข้าถึงผู้ชม จึงมีบุคคลที่มีชื่อเสียงจากสาขาอาชีพต่าง ๆ เข้าร่วมเป็นนักพูดให้กับรายการอีกมากมาย  รายการนี้เป็นชนวนหนึ่งที่ทำให้อาชีพ "นักพูด" เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง นักพูดที่มีชื่อเสียงประดับรายการ อาทิ ทินวัฒน์ มฤคพิทักษ์, รศ.สุขุม นวลสกุล, ดร.เสรี วงศ์มณฑา, ดร.นิพนธ์ ศศิธร, รศ.สุนีย์ สินธุเดชะ, สุรวงศ์ วัฒนกูล, บัวทอง พัฒนถาบุตร, ผานิต กันตามระ, พะเยาว์ พัฒนพงศ์, จตุพล ชมภูนิช, อภิชาติ ดำดี, พนม ปีเจริญ, วสันต์ พงศ์สุประดิษฐ์, เสน่ห์ ศรีสุวรรณ, ถาวร โชติชื่น, นันทนา นันทวโรภาส, ทอดด์ ทองดี, สมชาย หนองฮี, สมภาคย์ ชูโชติ เป็นต้น

ชื่อรายการ 
รายการ ทีวีวาที ใช้ชื่อรายการมาแล้วถึง 5 ครั้ง ตามลำดับดังนี้
 เวที-วาที (พ.ศ. 2526 - พ.ศ. 2531) 
 ทีวีวาที (พ.ศ. 2531 - พ.ศ. 2532)   
 ทีวีวาที 9 ใหม่ (พ.ศ. 2533 - พ.ศ. 2537) เนื่องจากรายการเพิ่งย้ายสถานีออกอากาศ 
 ทีวีวาที 9 ยกกำลัง 9 (พ.ศ. 2537 - พ.ศ. 2541) เนื่องจากรายการอยู่คู่กับสถานีออกอากาศมาหลายปีแล้ว
 ทีวีวาทีเพื่อปี 2000 (พ.ศ. 2541 - พ.ศ. 2543) เนื่องจากช่วงปีที่รายการออกอากาศเป็นการต้อนรับสหัสวรรษใหม่

อ้างอิง 

รายการโทรทัศน์ในอดีต
รายการโทรทัศน์ที่เริ่มออกอากาศตั้งแต่ พ.ศ. 2526
รายการโทรทัศน์ที่ยุติการออกอากาศในปี พ.ศ. 2543
รายการโทรทัศน์ช่อง 5
รายการโทรทัศน์ช่อง 9