เสาไตรยานุส

เสาไตรยานุส (; ; ) เป็นอนุสาวรีย์ชัยโรมันที่ตั้งอยู่ในกรุงโรมที่ก่อสร้างขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่จักรพรรดิไตรยานุสแห่งจักรวรรดิโรมันและอาจจะก่อสร้างภายใต้การควบคุมของสถาปนิกอพอลโลโดรัสแห่งดามาสคัส (Apollodorus of Damascus) ตามคำสั่งของวุฒิสภาโรมัน เสาตั้งอยู่ที่จัตุรัสไตรยานุสไม่ไกลจากเนินคิรินาลทางด้านเหนือของจตุรัสโรมัน เสาไตรยานุสสร้างเสร็จใน ค.ศ. 113 เป็นเสาอิสระที่มีชื่อเสียงตรงที่มีภาพสลักนูนเป็นเกลียวรอบเสาที่เป็นการสรรเสริญชัยชนะของไตรยานุสในสงครามไตรยานุสเดเซียน (Trajan's Dacian Wars) และเป็นอนุสาวรีย์ชัยที่มีอิทธิพลในการก่อสร้างอนุสาวรีย์ชัยอื่น ๆ ต่อมาตั้งแต่ในสมัยโบราณมาจนถึงสมัยใหม่

เสาไตรยานุสสูงราว  หรือ  ถ้ารวมฐานขนาดใหญ่ ตัวเสาเป็นปล้องหินอ่อน 20 ปล้องจากหินอ่อนคาร์รารา แต่ละปล้องหนักราว 32 ตัน โดยมีเส้นผ่าศูนย์กลาง  รูปสลักนูนเวียนรอบเสายาว  วนรอบเสา 23 รอบ ภายในเสาเป็นช่องกลวงที่มีบันไดวน 185 ขั้นที่มีฐานชมทิวทัศน์อยู่ข้างบน ส่วนยอดของเสาไตรยานุสมีน้ำหนัก 53.3 ตัน และต้องยกให้สูงประมาณ 

บนเหรียญโบราณแสดงภาพประติมากรรมรูปนกอยู่บนยอด ซึ่งอาจจะเป็นเหยี่ยว หลังสร้างเสร็จ มีการตั้งอนุสาวรีย์จักรพรรดิไตรยานุสไว้ตรงนี้ แต่หายไปในยุคกลาง เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 1587 สมเด็จพระสันตะปาปาซิกส์ตุสที่ 5 ได้สั่งให้ตั้งรูปสัมริดของนักบุญปีเตอร์บนนั้น ซึ่งยังคงตั้งอยู่จนปัจจุบันนี้

เดิมที เสาไตรยานุสเคยตั้งขนาบข้างหอสมุดอุลเปียนสองบริเวณคือห้องกรีกและห้องละตินที่หันหน้าเข้าหากัน และมีผนังเรียงรายไปด้วยช่องและตู้หนังสือไม้สำหรับใส่ม้วนหนังสือ ห้องละตินน่าจะมี Dacica อรรถกถาเกี่ยวกับสงครามโรมัน-ดาเกียของจักรพรรดิไตรยานุส ที่นักวิชาการส่วนใหญ่ยอมรับว่าตั้งใจที่จะสะท้อนผ่านการออกแบบด้วยการสลักเรื่องราวแบบหมุนวนที่เสาไตรยานุส

จารึก 

ข้อความจารึกที่ฐานเสามีรายละเอียดดังนี้:

ภาพ

ดูเพิ่ม 
 สถาปัตยกรรมโรมัน
 เสามาร์กุส เอาเรลิอุส

หมายเหตุ

อ้างอิง

ข้อมูล

อ่านเพิ่ม

แหล่งข้อมูลอื่น 

สถาปัตยกรรมโรมันในประเทศอิตาลี
อนุสาวรีย์โรมัน
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 2
สิ่งก่อสร้างแบบโรมัน
สิ่งก่อสร้างในโรม