เสาปติกบรรพ

เสาปติกบรรพ (, ) แปลว่า "บรรพแห่งการหลับใหล" เป็นหนังสือบรรพที่ 10 ของ มหาภารตะ ประกอบไปด้วย 2 บรรพย่อย รวมทั้งหมด 18 ตอน เป็นเรื่องราวก่อนทุรโยชน์จะเสียชีวิต อัศวัตถามา กฤปาจารย์ และกฤตวรมัน กองกำลัง 3 คนสุดท้ายของฝ่ายเการพที่เหลืออยู่ ลอบทำลายกองทัพปาณฑพขณะกำลังนอนหลับ (เสาปติก แปลว่า การหลับใหล) ฝ่ายปาณฑพรอดชีวิตเพียง 7 คนเท่านั้น บรรพนี้มีเนื้อหาต่อเนื่องมาจาก ศัลยบรรพ ส่วนบรรพต่อไปจากนี้คือ สตรีบรรพ

เนื้อเรื่อง และบรรพย่อย
เสาปติกบรรพ  ประกอบไปด้วย 2 บรรพย่อย รวมทั้งหมด 18 ตอน ดังนี้

 เสาปติกบรรพ
 อิสิกบรรพ

นักรบฝ่ายเการพที่เหลืออยู่ 3 คน ลักลอบเข้าไปโจมตีพวกปาณฑพที่เหลืออยู่ในตอนกลางคืน มีเพียงพระกฤษณะและพี่น้องปาณฑพ 5 คนกับ "สาตยกี" เท่านั้นที่ไม่ได้นอนอยู่ค่ายที่พัก อัศวถามาสังหารธฤตทยุมันเพื่อแก้แค้นให้พ่อก่อนเป็นคนแรก และหลังจากนั้นก็เดินไปตามที่นอนของนักรบแต่ละคนเพื่อสังหารและฆ่าทหารทุกคนที่นอนหลับอยู่ในค่ายพักรวมทั้งศิขัณฑิณ และลูกชายทั้ง 5 คนของพระนางเทราปตี กับพี่น้องปาณฑพด้วย

พวกอสูรได้เข้ามาร่วมเฉลิมฉลองชัยชนะด้วยการกินเนื้อสด ๆ ของนักรบฝ่ายปาณฑพที่ถูกอัศวถามาฆ่าตายอย่างสยดสยอง แล้วอัศวถามาจึงกลับไปเล่าเรื่องให้ทุรโยธน์ที่นอนรอความตายฟังว่าได้ล้างแค้นให้แล้ว

ในขณะที่พระนางเทราปตีเสียใจจนแทบจะเป็นบ้า เพราะลูกชายถูกฆ่าตายทั้งหมดทั้ง 5 คนและนางได้เรียกร้องให้พี่น้องปาณฑพผู้เป็นสามีจัดการกับอัศวถามาเพื่อล้างแค้นให้ตนให้จงได้

บัดนี้สงครามที่ทุ่งเกษตรได้จบสิ้นลงแล้ว ด้วยความพ่ายแพ้ของฝ่ายเการพอย่างสิ้นเชิง ผู้ที่รอดตายในสงครามครั้งนี้ในฝ่ายเการพมีเพียงสามคนคือ "กฤปาจารย์" "อัศวถามา" และ "กฤตวรมัน" ส่วนทางฝ่ายปาณฑพเองก็รอดตายเพียงแค่ พี่น้องปาณฑพห้าคน คือ ยุธิษฐิระ ภีมะ อรชุน นกุล และสหเทพ รวมทั้งพระกฤษณะและสาตยกีเท่านั้นรวมกันเป็นเจ็ดคน ส่วนคนอื่นที่เหลือตายในสนามรบกันหมดทุกคน นี่คือสงครามล้างผลาญชีวิตผู้คนขนานใหญ่อย่างไม่เคยปรากฏมาก่อนในตำนานเรื่องใด

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Sauptika Parva, English Translation by Kisari Mohan Ganguli.
 Sauptika Parva, English Translation by Manmatha Nath Dutt
 Le Mahabharata, Translation in French, by H. Fauche (Paris, 1868)
 Sauptika Parva in Sanskrit by Vyasadeva and commentary by Nilakantha (Editor: Kinjawadekar, 1929)

มหาภารตะ