ภาวะเสียการรับรู้สัณฐานโดยคลำ

ภาวะเสียการรับรู้สัณฐานโดยคลำ   (  หรือเรียกว่า  tactile agnosia  ถ้าเป็นเพียงแค่มือเดียว)  เป็นความไม่สามารถที่จะระบุวัตถุโดยการลูบคลำด้วยมืออย่างเดียว  โดยไม่ใช้ความรู้สึกทางอื่น ๆ  เช่นทางตาช่วย
บุคคลมีภาวะนี้  ไม่สามารถระบุวัตถุต่าง ๆ โดยเพียงแค่จับต้องได้  แม้ว่า  ความรู้สึกที่มือจะเป็นปกติ
คือ  ถ้าปิดตา  คนไข้ไม่สามารถระบุสิ่งที่อยู่ในมือได้
นี้ตรงข้ามกับ  ภาวะเสียการระลึกรู้ทางตา  (visual agnosia)  ซึ่งคนไข้ไม่สามารถระบุวัตถุโดยใช้สายตาเพียงอย่างเดียวได้

ส่วนคนไข้ภาวะ  tactile agnosia  (แปลว่าไม่รู้สัมผัส)  อาจจะสามารถระบุชื่อ  ประโยชน์  และความเป็นมาของวัตถุที่อยู่ในมือข้างซ้าย  แต่บอกไม่ได้ด้วยมือข้างขวา  หรือว่าในนัยตรงข้าม  หรือว่าไม่สามารถบอกได้ด้วยทั้งสองมือ
ภาวะเสียการรับรู้สัณฐานโดยคลำ  (astereognosis)  มุ่งหมายเอาคนไข้เหล่านั้นที่ไม่สามารถระบุวัตถุด้วยมือทั้งสอง  แม้ว่า  คนไข้อาจจะสามารถระบุรูปร่างทั่วไปเช่น  เป็นรูปพีระมิด  เป็นรูปร่างกลม ๆ  แม้ว่าอาจจะมีความยากลำบากบ้าง  แต่ก็จะไม่สามารถระบุวัตถุสามัญว่าคืออะไรโดยสัมผัส  แม้ว่าวัตถุนั้นอาจมีลักษณะที่รู้ได้ง่ายและไม่เหมือนวัตถุอื่นเช่นซี่ของส้อม  แต่คนไข้อาจจะแจ้งความรู้สึกถึงวัตถุโลหะยาวมีซี่หลายซี่แยกออกมาจากฐานเดียวกันในทิศทางเดียวกัน แต่ไม่สามารถระบุวัตถุว่าคือส้อม
อาการต่าง ๆ เหล่านี้บอกเป็นนัยว่า  มีส่วนในสมองโดยเฉพาะที่ทำความสัมพันธ์ระหว่างตัวกระตุ้นทางสัมผัสต่าง ๆ กับหน้าที่หรือความเกี่ยวข้องต่อกันและกันของตัวกระตุ้นเหล่านั้น  เพราะมีความเป็นไปที่เฉพาะเจาะจงอย่างนี้  และเพราะความที่สภาวะนี้มีผลเสียหายค่อนข้างน้อยต่อคุณภาพชีวิตของคนไข้  จึงเป็นเหตุให้ไม่ค่อยมีรายงานและงานวิจัยเกี่ยวกับคนไข้ที่มีภาวะนี้

ภาวะเสียการรับรู้สัณฐานโดยคลำมีความสัมพันธ์กับรอยโรคในสมองกลีบข้าง  (parietal lobe),  หรือ  dorsal column,  หรือส่วนสมองที่อยู่ติดกันของสมองกลีบข้าง  สมองกลีบขมับ (temporal lobe) และสมองกลีบท้ายท้อย  (occipital lobe)  ที่เป็นจุดเชื่อมที่เรียกว่า  เขตสัมพันธ์ด้านหลัง  (posterior association areas)  ในซีกสมองซีกใดซีกหนึ่ง

เชิงอรรถและอ้างอิง

ภาวะเสียการระลึกรู้