อาเธอร์ มูน

พันตรี อาเธอร์ มูน (; 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1902 – 28 ตุลาคม ค.ศ. 1973) เป็นแพทย์ประจำกองทัพบกชาวออสเตรเลียที่ช่วยชีวิตเชลยศึกตะวันออกไกลหลายสิบคน ในขณะที่ทางรถไฟสายไทย–พม่ากำลังก่อสร้างระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง

ชีวิตในวัยเด็ก 
มูนเกิดวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1902 ที่อีสต์เมตแลนด์ รัฐนิวเซาท์เวลส์ โดยเมื่ออายุยี่สิบต้น ๆ เขาได้เริ่มอาชีพแพทย์ในฐานะนรีแพทย์และสูติแพทย์

การรับราชการทหาร 
มูนสมัครเป็นทหารในกองกำลังจักรวรรดิออสเตรเลียที่สองเมื่อ ค.ศ. 1940 แรกเริ่มเดิมที เขาเป็นสมาชิกของหน่วยรถพยาบาลสนาม 2/4 ซึ่งประจำการในตะวันออกกลางและกรีธาพลไปยังซีเรีย โดยที่นั่นเขาได้รับการโอนย้ายสู่จุดรักษาพยาบาล (CCS) 2/2 ส่วนในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1942 มูนพร้อมด้วยพันเอก เออร์เนสต์ "เวียรี" ดันล็อป ได้ล่องเรือจากสุเอซและขึ้นฝั่งที่เกาะชวาเพื่อเป็นเกียรติแก่ภาระหน้าที่ของสหราชอาณาจักรในการช่วยเหลือชาวดัตช์ในการป้องกันเกาะชวา อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 6 มีนาคม ชาวดัตช์ได้ยอมจำนน และชาวออสเตรเลียที่รู้จักกันในชื่อกองกำลัง “สีดำ” ได้กลายเป็นเชลยศึก

มีการจัดตั้งโรงพยาบาลทั่วไปโดยมีเจ้าหน้าที่ 23 คนรวมถึงอาเธอร์ มูน ในฐานะแพทย์ทหาร ในเดือนมกราคม ค.ศ. 1943 กองกำลังเชลยศึกประมาณ 900 คน หรือที่เรียกว่ากองกำลัง “ดันล็อป” ได้รวมตัวกันเพื่อเคลื่อนพลมายังประเทศไทยภายใต้การบังคับบัญชาของดันล็อป "ผู้อ่อนล้า"

กองกำลังดังกล่าวมาถึงอำเภอบ้านโป่งในประเทศไทยเมื่อวันที่ 24 มกราคม และบรรทุกไปที่ตำบลท่าเสา โดยจากตำบลท่าเสากองกำลังนี้ได้เดินเท้าประมาณ 25 กม. ไปยังพื้นที่ทำงานแห่งแรกที่ช่องเขาขาด ซึ่งพวกเขามาถึงพร้อมเชลยศึก 875 คน

มูนย้ายไปที่ค่ายภูเขาหินตกต้นเดือนเมษายน จากนั้นถูกส่งไปที่ตำบลท่ามะขามเพื่อรับตำแหน่งแพทย์ทหารอาวุโส เขาเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1943 โดยรับหน้าที่ดูแลค่ายแห่งหนึ่งซึ่งไม่ใช่โรงพยาบาลที่เหมาะสมเนื่องจากยังคงไม่เปลี่ยนแปลง จากเดิมที่กระท่อมไม้ไผ่ใช้เป็นที่พักคนงานเชลยศึกที่อยู่ก่อนหน้าพวกเขา ที่นี่มูนทำงานภายใต้พันโท ฟิลิป ทูซีย์ ผู้เป็นเจ้าหน้าที่รักษาดินแดนของสหราชอาณาจักร ซึ่งเป็นผู้มีระเบียบและวินัย โดยช่วยเหลือด้านสุขอนามัยและการจัดเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ของมูน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นทหารเกณฑ์

ในวันที่ 3 พฤษภาคม กลุ่มคนป่วยกลุ่มแรกมาถึงโดยเรือที่ตำบลท่ามะขาม และหลังจากนั้น ก็มาถึงประมาณ 100 คนต่อวัน หลายคนถูกส่งไปในตอนกลางคืนและทิ้งไว้ในนาข้าวซึ่งต้องส่งคนออกไปตามหาพวกเขา

มูนก็อยู่ที่ช่องไก่และอำเภอท่าม่วงในเวลาต่าง ๆ กัน

บันทึกภาวะและความโหดร้าย 
มูนได้รับเครดิตว่าเป็นผู้ก่อให้เกิดหนึ่งในบันทึกที่ครอบคลุมที่สุดเกี่ยวกับสภาพค่ายเชลยศึกตะวันออกไกลในช่วงสงครามและความโหดร้ายที่ก่อตัวขึ้น เขาเกณฑ์เชลยที่มีทักษะทางศิลปะสี่คน ได้แก่ แอชลีย์ จอร์จ โอลด์, แจ็ก บริดเจอร์ ชอล์กเกอร์, ฟิลิป เมนินสกี และคีธ เนเบอร์ เพื่อรังสรรค์ภาพวาดของค่าย, เชลย และการบาดเจ็บ ซึ่งเหล่าศิลปินดังกล่าวได้ทำงานนี้ในสถานการณ์ที่ยากลำบากและอันตรายมาก ภาพวาดเหล่านี้หลายภาพถูกฝังอยู่ในพื้นดินที่ค่ายสุดท้ายของมูน จากนั้นจึงกู้คืนมาได้หลังสงครามและได้รับการเก็บถาวรโดยหอสมุดแห่งรัฐวิกทอเรีย

ใน ค.ศ. 1995 มีการจัดนิทรรศการผลงานภายใต้ชื่อ 'เดอะ เมเจอร์ อาเธอร์ มูน คอลเลกชัน' ปกสูจิบัตรคอลเลกชันดังกล่าวแสดงภาพวาดมือที่ทำให้สนใจในชื่อ 'บาดแผลจากระเบิด (การโจมตีทางอากาศ)' โดยโอลด์ และนำมาเปรียบเทียบในการเล่าเรื่องถึงเกร์นิกาของปิกาโซว่าเป็นภาพสงครามที่ไม่ธรรมดาอย่างแท้จริง

อนุสรณ์สถานสงครามออสเตรเลียมีภาพถ่ายของมูนที่ปฏิบัติการในค่าย ส่วนเอกสาร, จดหมาย และรายงานทางการแพทย์ของอาเธอร์ มูน รวมถึงแผนภาพและแผนที่ของสถานที่ฝังศพของทหารที่ค่ายเชลยศึกท่ามะขาม จัดทำโดยหอสมุดแห่งรัฐนิวเซาท์เวลส์ (MLMSS 4234)

อ้างอิง 

เชลยศึกสงครามโลกครั้งที่สองที่ถูกจับโดยญี่ปุ่น
อาชญากรรมสงครามของญี่ปุ่น
เขตสงครามเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสงครามโลกครั้งที่สอง
เชลยศึกชาวออสเตรเลีย
บุคคลจากรัฐนิวเซาท์เวลส์
เชลยทางรถไฟสายมรณะ