แชมป์เฉพาะกาล

แชมป์เฉพาะกาล () หมายถึงตำแหน่งแชมป์ที่ให้ผู้ที่เหมาะสมครองตำแหน่งไปก่อน เนื่องจากแชมป์โลกตัวจริงไม่อาจจะชกได้จะเนื่องด้วยสาเหตุอันใดก็แล้วแต่ แต่เมื่อทั้งคู่พร้อม แชมป์เฉพาะกาลกับแชมป์โลกตัวจริงต้องชกกันเพื่อหาแชมป์โลกตัวจริง แต่ระหว่างที่เป็นแชมป์เฉพาะกาลสามารถชกป้องกันตำแหน่งกับผู้ท้าชิงได้ และมีสถานภาพเช่นเดียวกับแชมป์โลกตัวจริงทุกประการ

แชมป์เฉพาะกาลของสถาบันหลัก

สภามวยโลก (WBC) 
เป็นสถาบันแรกของโลกที่ริเริ่มให้มีแชมป์เฉพาะกาล โดยเริ่มให้มีในปี พ.ศ. 2526 โดยนักมวยคนแรกที่เป็นแชมป์เฉพาะกาลคือ อัลเบอร์โต ดาวิลา นักมวยชาวอเมริกัน ในรุ่นแบนตัมเวท จากการชนะน็อกยกที่ 12 กิโก เบนฆิเนส นักมวยชาวเม็กซิกัน ในวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2526 ณ โอลิมปิก​ออดิทอเรียม​ ลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา เนื่องจากแชมป์โลกตัวจริงขณะนั้น คือ ลูเป ปินตอร์ ได้สละตำแหน่ง  ต่อมาอัลเบอร์โตได้โอกาสชิงแชมป์โลกจริงที่ว่างกับ เอนริเก ซานเชซ นักมวยชาวโดมินิกัน ผลการชกดาวิลาชนะทีเคโอได้แชมป์โลกมาครอง ใน WBC แชมป์โลกเฉพาะกาล จะถูกเรียกว่า แชมป์เฉพาะกาลสภามวยโลก (WBC Interim champion)

สำหรับนักมวยไทยคนแรกที่เป็นแชมป์เฉพาะกาลสภามวยโลกและเป็นแชมป์เฉพาะกาลคนแรกของประเทศไทย คือ ศิริมงคล สิงห์มนัสศักดิ์ ในรุ่นแบนตัมเวท​ โดยได้มาในวันที่ 9 สิงหาคม พ.ศ. 2539 ที่ สนามกีฬากลางจังหวัดพิษณุโลก เมื่อเป็นฝ่ายชนะทีเคโอ โฆเซ ลุยส์ บูเอโน นักมวยชาวเม็กซิกันไปได้ในยกที่ 5

องค์กรมวยโลก (WBO) 
เริ่มให้มีตำแหน่งแชมป์เฉพาะกาลในปี พ.ศ. 2537 นักมวยคนแรกที่ครองแชมป์นี้องค์กรมวยโลก คือ แมนนิง แกโลเวย์ นักมวยชาวสหรัฐรุ่นเวลเตอร์เวท โดยได้จากการชนะทีเคโอ แอนโทนี โจนส์ นักมวยชาวสหรัฐ เช่นเดียวกันกับแกโลเวย์ ในยกที่ 6 เมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2537 ที่ โกลิเซโอ รูเบน โรดริเกซ บายามอน ปวยร์โตรีโก

สหพันธ์มวยนานาชาติ (IBF)  
เริ่มให้มีตำแหน่งแชมป์เฉพาะกาลในปี พ.ศ. 2538 นักมวยคนแรกที่ครองแชมป์นี้ของสหพันธ์​มวยนานาชาติ​ คือ รอบบี เรแกน นักมวยชาวอังกฤษรุ่นฟลายเวท โดยได้จากการชนะน็อก เฟริด เบน เจดดู นักมวยชาวตูนิเซีย ในยกที่ 2 เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2538 ที่ ประเทศเวลส์ สหราชอาณาจักร

สมาคมมวยโลก (WBA) 

เริ่มให้มีตำแหน่งแชมป์เฉพาะกาลในปี พ.ศ. 2541 นักมวยคนแรกที่ครองแชมป์นี้ของสมาคมมวยโลก คือ การ์โลส บาร์เรโต นักมวยชาวเวเนซุเอลา รุ่นซูเปอร์แบนตัมเวท โดยได้จากการชนะคะแนนเอกฉันท์ เอกตอร์ อาเซโร ซานเชซ นักมวยชาวโดมินิกัน ในวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2541 ที่กรุงการากัส ประเทศเวเนซุเอลา ในปีต่อมาบาร์เรโตได้ชิงแชมป์โลกจริงกับ เนสตอร์ กาซา เจ้า​ของแชมป์โลกจริงชาวเม็กซิโก ที่สหรัฐอเมริกา ผลการชกบาร์เรโตแพ้ทีเคโอยก 8
  
ส่วนนักมวยไทยรายแรกที่ครองแชมป์นี้ของสมาคมมวยโลก คือ สงคราม ป.เปาอินทร์ โดยได้มาจากการชนะคะแนนโดยเทคนิค​ รอนนี่ มากราโม นักมวยชาวฟิลิปปินส์ ในวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2542 ที่ ศาลาว่าการเมืองพัทยา เมืองพัทยา​ จังหวัดชลบุรี​

ต่อมาสถานะของแชมป์เฉพาะกาลเปลี่ยนไป โดยทาง WBA ได้ริเริ่มตำแหน่งแชมป์เฉพาะกาลอันดับสูงสุดที่สูงกว่าแชมป์เฉพาะกาล คือ ​'WBA GOLD''' ในกรณีที่ตำแหน่งแชมป์เฉพาะกาลว่างผู้ที่ได้แชมป์ WBA GOLD จะมีศักดิ์เป็นแชมป์เฉพาะกาลจากแชมป์โลกตัวจริงทั้งปกติและซูเปอร์แชมป์​ แชมป์ WBA GOLD สามารถชิงแชมป์กับแชมป์โลกตัวจริงหรือรองแชมป์โลกในอันดับสูงสุดของรุ่นนั้น (เมื่อแชมป์โลกตัวจริงทั้งปกติหรือซูเปอร์แชมป์ตำแหน่งได้ว่างลง)​ ส่วนแชมป์เฉพาะกาลจะเป็นรองแชมป์โลกอันดับ 1 จะได้ชิงแชมป์โลกกับแชมป์โลกตัวจริงต่อไป ในกรณีที่แชมป์ WBA GOLD ว่าง 

ในปัจจุบันสมาคมมวยโลกได้มีการยกเลิกตำแหน่งแชมป์เฉพาะกาล และลดสถานะแชมป์ WBA GOLD เป็นแชมป์ระดับภูมิภาคตั้งแต่วันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2564

 แชมป์เงา 

อ้างอิง
 Jackson, Ron. "Flyweight champ wins 15th defence."  SuperBoxing''. URL accessed 3 August 2006.
 WBA officials. World Boxing Association World Championships Regulations. World Boxing Association. PDF accessed 3 August 2006.
'ฟ้าลั่นจูเนียร์' จะแก้มือต้องรอ 'ทากายามา' ชกไฟต์บังคับก่อน. ไทยรัฐ. accessed 9 July 2015.

มวยสากล