ดามัสกัส

ดามัสกัส (,   หรือ  ; , ) เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดของประเทศซีเรีย บางคนถือว่าเมืองนี้เป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ลำดับที่ 4 ในศาสนาอิสลาม ชาวซีเรียเรียกขานเมืองนี้ว่า  () และมีสมญาว่า "เมืองแห่งดอกมะลิ" ( ) ดามัสกัสเป็นศูนย์วัฒนธรรมที่สำคัญของลิแวนต์และโลกอาหรับ ประมาณการว่าเมืองนี้มีประชากร 2,503,000 คนใน ค.ศ. 2022

เมืองตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศซีเรีย เป็นศูนย์กลางของเขตมหานคร (Greater Damascus) ที่มีประชากร 2.7 ล้านคน (2004) ในทางภูมิศาสตร์เมืองวางตัวอยู่ทางเชิงเขาด้านตะวันออกของเทือกเขา แอนติไลบานอน ห่างจากชายฝั่งด้านตะวันออกของทะเลเมดิเตอเรเนียน เข้าไป  บนที่ราบสูง  จากระดับน้ำทะเล ดามัสกัสมีภูมิอากาศแบบกึ่งทะเลทราย เนื่องจากอยู่ในเขตเงาฝน 

ดามัสกัสเป็นหนึ่งในเมืองที่มีคนอาศัยอยู่อย่างต่อเนื่องที่เก่าแก่ที่สุดในโลก โดยมีผู้ตั้งถิ่นฐานครั้งแรกในสหัสวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช จากนั้นจึงกลายเป็นเมืองหลวงของรัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ใน ค.ศ. 661 ถึง 750 หลังราชวงศ์อับบาซียะฮ์ชนะ จึงย้ายศูนย์กลางอำนาจของรัฐอิสลามไปที่แบกแดด ดามัสกัสมีบทบาททางการเมืองลดลงในยุคนั้น โดยรื้อฟื้นกลับมามีความสำคัญอีกครั้งในสมัยอัยยูบิดถึงมัมลูก ปัจจุบัน ดามัสกัสเป็นที่ตั้งของรัฐบาลกลางซีเรีย  แปดปีหลังสงครามกลางเมืองซีเรีย มีการประกาศให้ดามัสกัสเป็นเมืองที่น่าอยู่อาศัยน้อยที่สุดในโลกจาก 140 เมืองทั่วโลก (global cities) ในการจัดอันดับ Global Liveability

ชื่อและศัพทมูลวิทยา

ชื่อดามัสกัสปรากฏในรายการทางภูมิศาสตร์ของฟาโรห์ทุตโมสที่ 3 เป็น  () เมื่อศตวรรษที่ 15 ก่อนคริสต์ศักราช
ศัพทมูลวิทยาของชื่อโบราณ  ยังไม่เป็นที่กระจ่าง โดยมีผู้เสนอเป็น  () ในภาษาแอกแคด,  () ในภาษาอียิปต์,  () ในภาษาแอราเมอิกเก่า และ  () ในภาษาฮีบรูไบเบิล มีผู้พบรูปสะกดแบบแอกแคดจำนวนหนึ่งบนจดหมายอามาร์นาที่เขียนในศตวรรษที่ 14 ก่อนคริสต์ศักราช ได้แก่:  (),  (), และ  ().

ภายหลังรูปสะกดของชื่อเมืองในภาษาแอราเมอิกมักรวม resh (อักษร r) แทรกซอน โดยอาจได้รับอิทธิพลจากรากศัพท์  ที่หมายถึง "ที่อยู่อาศัย" ทำให้ชื่อเมืองในภาษาอังกฤษกับภาษาละตินจึงเป็น  ซึ่งนำเข้ามาจากภาษากรีกว่า  และมีต้นกำเนิดจากกุมรอนว่า  (), และ  () ในภาษาซีรีแอก" หมายถึง "ดินแดนที่อุดมไปด้วยน้ำ"

เมื่องนี้มีชื่อเรียกในภาษาอาหรับว่า ดิมัชก์ ( ) ส่วนอีกชื่อหนึ่งคือ  โดยในภาษาอาหรับใช้เรียก "ลิแวนต์" ส่วน "ซีเรีย" โดยเฉพาะในอดีตภูมิภาคซีเรีย มีชื่อเรียกว่า  (, ) ศัพท์หลัง ในเชิงศัพทมูลวิทยา หมายถึง "ดินแดนทางฝั่งซ้าย" หรือ "ทางเหนือ" เนื่องจากบุคคลจากฮิญาซหันหน้าไปทางตะวันออก ตรงทิศที่ดวงอาทิตย์ขึ้น ทำให้ทิศเหนืออยู่ฝั่งซ้าย โดยชื่อนี้เป็นชื่อที่อยู่ตรงข้ามกับชื่อเยเมน ( ) ที่แปลว่า "ฝั่งขวามือ" หรือ "ทางใต้" รูปแบบอักษร  (') ของ  () สามารถยืนยันในอักษรอาระเบียใต้โบราณว่า  () ซึ่งมีการพัฒนาทางอรรถศาสตร์เหมือนกัน

ภูมิประเทศ

ภูมิอากาศ
ดามัสกัสมีสภาพภูมิอากาศแบบเย็นแห้งแล้ง (BWk) ตามระบบเคิพเพิน เนื่องจากเมืองนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่อับฝนของเทือกเขาตรงข้ามเลบานอน (Anti-Lebanon Mountains) และกระแสน้ำในมหาสมุทร

วัฒนธรรม

ดามัสกัสได้รับเลือกเป็นเมืองหลวงทางวัฒนธรรมของอาหรับ ค.ศ. 2008

เมืองพี่น้องและเมืองแฝด

 อังการา ตุรกี
 อัสตานา คาซัคสถาน
 บูคาเรสต์ โรมาเนีย
 บัวโนสไอเรส อาร์เจนตินา
 กอร์โดบา สเปน
 ดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
 อิสตันบูล ตุรกี
 โตเลโด สเปน
 เยเรวาน อาร์มีเนีย

ดูเพิ่ม

รายชื่อแหล่งมรดกโลกที่กำลังตกอยู่ในภาวะอันตราย

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม

แหล่งข้อมูลอื่น

 
 Map of Damascus, 1929, Eran Laor Cartographic Collection, The National Library of Israel, Historic Cities Research Project.

 
เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของอาหรับ
เมืองในประเทศซีเรีย
ลิแวนต์