สมเด็จพระราชินีโกมลแห่งเนปาล

สมเด็จพระราชินีโกมลราชยลักษมีเทวีศาหแห่งเนปาล (कोमल राज्य लक्ष्मी देवी - Komala Rājya Lakṣmī Devī, ประสูติ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1951 ณ เมืองพาคมตี ประเทศเนปาล —) พระอัครมเหสีในสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะ พระองค์เป็นสมเด็จพระราชินีองค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรเนปาล ภายหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ. 2008

พระราชประวัติ
สมเด็จพระราชินีโกมลราชยลักษมีเทวีศาหแห่งเนปาล ประสูติเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1951 ณ เมืองพาคมตี ประเทศเนปาล เป็นพระธิดาในศรีเกนทรศุมเศร์ จังพหาทุระราณา  (1927-1982) กับศรีราชยลักษมีเทวี (1928-2005) สมเด็จพระราชินีโกมลมีพระพี่น้องทั้งหมด 3  พระองค์ กับอีก 1 คน ได้แก่
สมเด็จพระราชินีไอศวรรยาราชยลักษมีเทวีศาหะ (7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1949 — 1 มิถุนายน ค.ศ. 2001) 
สมเด็จพระราชินีโกมลราชยลักษมีเทวีศาหะ (18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1951 —)
เจ้าหญิงพฤกษยาราชยลักษมีเทวีศาหะ (ค.ศ. 1952 — 12 พฤศจิกายน ค.ศ. 2001) 
ศรีสุราชศุมเศร์ จังพหาทุระ ราณา

อภิเษกสมรส
เจ้าชายชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะ (พระอิสริยยศในขณะนั้น) ได้อภิเษกสมรสกับพระองค์ เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1970 ทำให้พระองค์มีพระอิสริยยศขั้นต้นที่ เจ้าหญิงแห่งเนปาล ทั้งสองพระองค์ได้มีพระราชโอรส-ธิดาด้วยกัน 2 พระองค์ ได้แก่
เจ้าชายปารัสวีรพิกรมศาหเทวะ มกุฎราชกุมารแห่งเนปาล (30 ธันวาคม ค.ศ. 1971 —) ดำรงตำแหน่งเป็นมกุฎราชกุมารแห่งเนปาล ปัจจุบันทรงอภิเษกสมรสกับ เจ้าหญิงหิมาณีราชยลักษมีเทวีศาหะ มกุฎราชกุมารีแห่งเนปาล มีพระราชโอรส-ธิดาด้วยกัน 3 พระองค์
เจ้าหญิงเปรรณาราชยลักษมีเทวีศาหะ (20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1978 —) เสกสมรสกับกุมาร ราชพหาทุระ สิงห์ เมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2546 มีโอรสด้วยกัน 1 คน

เหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์เนปาล
ดูบทความหลักได้ที่ เหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์เนปาล พ.ศ. 2544

โดยมกุฎราชกุมารทิเปนทรวีรพิกรมศาหเทวะ ได้ก่อเหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์ภายในพระราชวังนารายันหิติ เมื่อวันศุกร์ที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2544 เป็นเหตุให้สมเด็จพระราชาธิบดีพีเรนทรวีรพิกรมศาหเทวะ และสมเด็จพระราชินีไอศวรรยาราชยลักษมีเทวีศาหะ พระอัครมเหสีในสมเด็จพระราชาธิบดีพีเรนทรวีรพิกรมศาหเทวะ และเป็นพระพี่นางของสมเด็จพระราชินีโกมล ซึ่งในเหตุการณ์ดังกล่าวทำให้บุคคลในพระราชวงศ์เนปาลสิ้นพระชนม์ไปถึง 10 พระองค์ มกุฎราชกุมารได้พยายามกระทำอัตวินิบาตกรรม และถูกส่งตัวไปยังโรงพยาบาล ส่วนเจ้าหญิงโกมล (พระอิสริยยศในขณะนั้น) ก็ได้ถูกพระแสงปืนเข้าที่พระองค์ด้วย ทำให้ต้องนอนพักรักษาพระวรกายอยู่ในโรงพยาบาลอยู่ถึง 4 สัปดาห์

ตำแหน่งราชินี
ภายหลังการจากการสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีพีเรนทรวีรพิกรมศาหเทวะ จึงได้มีการยกมกุฎราชกุมารทิเปนทรวีรพิกรมศาหเทวะขึ้นครองราชย์สมบัติขณะที่มีพระอาการวิกฤตซึ่งประทับรักษาพระองค์ในโรงพยาบาล และเสด็จสวรรคตหลังจากการครองราชย์ 3 วัน ดังนั้นสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะจึงขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งเนปาล เจ้าหญิงโกมล จึงได้ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระราชินีแห่งเนปาล แต่หลังจากเหตุการณ์ครั้งนี้มีบุคคลบางส่วนเชื่อว่ามกุฎราชกุมารไม่ได้เป็นผู้กระทำการสังหารหมู่ดังกล่าว แต่เหตุการณ์ดังกล่าวนี้เองก็ได้สร้างตื่นตระหนก และความโศกเศร้าเสียใจแก่ประชาชนชาวเนปาลเป็นอย่างมาก

การเปลี่ยนแปลงการปกครอง
หลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองในประเทศเนปาล พระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ถูกลดพระยศเป็นสามัญชน พระองค์ถูกลดพระอิสริยยศเป็น นางโกมล ศาหะ พระบรมวงศานุวงศ์ต้องเสด็จออกจากจากที่ประทับในพระราชวังนารายันหิติซึ่งจะมีการดัดแปลงเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนทรและพระองค์ ได้เสด็จออกจากพระราชวังนารายันหิติก่อนหน้าเส้นตาย 1 วัน โดยได้อาศัยอยู่ในพระราชวังฤดูร้อนนาคารชุนะ (Nagarjuna) ซึ่งอยู่ชานเมือง ส่วนมกุฎราชกุมารแห่งเนปาลได้อาศัยอยู่ในบ้านส่วนพระองค์กลางกรุงของสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทร แต่รัฐบาลเนปาลก็อนุญาตให้ราชินีรัตนาในสมเด็จพระราชาธิบดีมเหนทร ให้พำนักในพระตำหนักมเหนทรมันซิล ที่มีพื้นที่เพียง 30 เฮกตาร์ และนางสาราลา โกร์คาลี หรือ นางสาราลา ตามัง (Sarala Tamang) วัยกว่า 94 ปี อดีตนางสนมในสมเด็จพระราชาธิบดีตริภุวน ให้พำนักภายในเรือนหลังเล็กภายในพระราชวังนารายันหิติได้ เนื่องจากรัฐบาลเห็นว่าทรงชราภาพแล้ว

พระอิสริยยศ
โกมลราชยลักษมีเทวีราณา (ค.ศ. 1951-1970)
เจ้าหญิงโกมลราชยลักษมีเทวีศาหะ (ค.ศ. 1970-2001)
สมเด็จพระราชินีโกมลราชยลักษมีเทวีศาหะ  (ค.ศ. 2001-2008)

อ้างอิง

ชาวเนปาลที่นับถือศาสนาฮินดู
ราชวงศ์เนปาล
ชาวเนปาล
ราชินีแห่งเนปาล