เจ้าหญิงตองตา

เจ้าหญิงตองตา (Princess of Taungtha; พ.ศ. 2394 - พ.ศ. 2422) ทรงมีพระนามเดิมคือ เจ้าหญิงศรีประภาเทวี (Sri Prabha Devi) เจ้าหญิงทรงเป็นเจ้าหญิงแห่งราชวงศ์โก้นบอง

พระประวัติ
เจ้าหญิงศรีประภาเทวี หรือ เจ้าหญิงตองตาทรงเป็นพระราชธิดาลำดับที่ 16 ของพระเจ้ามินดง ซึ่งประสูติแต่เจ้าจอมมารดากอนิทวา พระองค์ประสูติที่พระราชวังอมรปุระ กรุงอมรปุระ ซึ่งขณะนั้นอยู่ในรัชกาลของพระเจ้าพุกามแมง ดังนั้นทรงเป็นพระราชธิดาซึ่งประสูตินอกเศวตฉัตร เจ้าหญิงทรงมีพระเชษฐา พระเชษฐภคินีและพระขนิษฐาร่วมบิดามารดา 9 พระองค์ดังนี้
 เจ้าชายเถ่าซา (พ.ศ. 2386 - พ.ศ. 2422)
 เจ้าหญิงมยินโกน (พ.ศ. 2394 - พ.ศ. 2432)
 เจ้าหญิงตองตา
 เจ้าชายพินเล (พ.ศ. 2396 - พ.ศ. 2422)
 เจ้าชายกอธานี (พ.ศ. 2401 - พ.ศ. 2422)
 เจ้าหญิงปะเดง (พ.ศ. 2401 - หลัง พ.ศ. 2464)
 เจ้าหญิงเมียวคยี (พ.ศ. 2404 - พ.ศ. 2456)
 เจ้าชายปันยา (พ.ศ. 2406 - พ.ศ. 2422)
 เจ้าหญิงมินลัต (พ.ศ. 2407 - ?)
 เจ้าหญิงมินดัต (พ.ศ. 2409 - หลัง พ.ศ. 2464)

เจ้าชายมินดง พระราชบิดาของเจ้าหญิงในขณะนั้นทรงรอบรวมกองกำลังเข้ายึดพระราชอำนาจจากพระเจ้าพุกามแมง ผู้เป็นพระเชษฐา พระองค์สละราชสมบัติในปี พ.ศ. 2396 พระเจ้ามินดงได้ครองราชสมบัติสืบต่อมา พระเจ้ามินดงทรงย้ายราชธานีไปยังกรุงมัณฑะเลย์ ในปีพ.ศ. 2400 ทรงได้รับการอภิบาลในราชสำนักที่มัณฑเลย์ เจ้าหญิงได้รับพระราชทานศักดินา "ตองตา" (Taungtha ) จากพระเจ้ามินดง จึงทำให้มีบรรดาศักดิ์เป็น "เจ้าหญิงแห่งตองตา" และกลายเป็นพระนามที่เรียกขานกันว่า "เจ้าหญิงตองตา"

เกิดความวุ่นวายทางการเมืองในปีสุดท้ายของรัชกาลพระเจ้ามินดง ปี พ.ศ. 2421 พระนางซินผิ่วมะฉิ่น พระมเหสีตำหนักกลางในพระเจ้ามินดง และอัครมหาเสนาบดีในพระเจ้ามินดง คือ เกงหวุ่นมินจี ซึ่งเป็นพันธมิตรของพระนางซินผิ่วมะฉิ่น และเต่งกะด๊ะมินจี เสนาบดีผู้มีอิทธิพลในสภาลุดต่ออีกคนหนึ่ง ได้ก่อการรัฐประหารวังหลวงพม่า พ.ศ. 2421 - 2422 โดยดำเนินการแต่งตั้งเจ้าชายธีบอ หนึ่งในพระโอรสของพระเจ้ามินดง และเป็นพระอนุชาต่างมารดาในเจ้าหญิงตองตา ขึ้นเป็นองค์รัชทายาท พระนางซินผิ่วมะฉิ่นและเกงหวุ่นมินจีดำเนินการจับกุมพระราชโอรส ผู้มีสิทธิในราชบัลลังก์และพระราชธิดารวมถึงเจ้าจอมมารดา บางพระองค์ มาสังหารหมู่เพื่อเปิดทางให้เจ้าชายธีบอขึ้นครองราชย์เป็น พระเจ้าธีบอ ได้โดยง่าย เจ้าหญิงตองตาทรงเป็นหนึ่งในราชนิกูลที่ถูกจับกุมตามคำสั่งของพระนางชินผิ่วมะฉิ่นในวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2421 พร้อมพระราชธิดาองค์อื่นๆ ที่พระนางชินผิ่วมะฉิ่นเกรงว่าจะเป็นภัยต่อราชบัลลังก์ โดยเหล่าพระราชโอรสและพระราชธิดาที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดากอนิทวาล้วนถูกจับกุม ซึ่งไม่มีการกล่าวถึงการสิ้นพระชนม์ของเจ้าหญิงตองตา แต่นักประวัติศาสตร์คาดว่าอาจจะทรงถูกปลงพระชนม์ตามคำสั่งของพระนางซินผิ่วมะฉิ่นในราววันที่ 13 - 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2422 ณ พระราชวังมัณฑะเลย์ สิริพระชนมายุ 28 พรรษา

อ้างอิง

บุคคลจากภาคมัณฑะเลย์
เจ้าหญิงพม่า
บุคคลในยุคราชวงศ์โก้นบอง
เหยื่อฆาตกรรมชาวพม่า