จักรพรรดิอาร์ตาเซิร์กซีสที่ 1

อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 1 (, เปอร์เซียโบราณ: 𐎠𐎼𐎫𐎧𐏁𐏂𐎠 Artaxšaçāʰ; กรีก: Ἀρταξέρξης) เป็นกษัตริย์พระองค์ที่ห้าแห่งจักรวรรดิอะคีเมนิด ตั้งแต่ราว 465 ถึงเดือนธันวาคม 424 ปีก่อนคริสตกาล พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สามของกษัตริย์เซิร์กซิสที่ 1

พระองค์อาจจะทรงเป็นบุคคลเดียวกันกับ "อาร์ตาไซรัส" ตามที่เฮโรโดตุสกล่าวถึงว่าเป็นผู้ว่าการมณฑลแห่งราชสำนักบัคเตรีย

ในแหล่งข้อมูลของกรีกยังมีพระนามฉายาของพระองค์ว่า "พระหัตถ์ยาว" (กรีกโบราณ: μακρόχειρ Makrókheir; ละติน: Longimanus) โดยมีความหมายโดยนัยว่าเป็นเพราะพระหัตถ์ขวาของพระองค์ยาวกว่าพระหัตถ์ซ้าย

การสืบทอดพระราชบัลลังก์ 
กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 1 อาจจะประสูติในช่วงรัชสมัยของพระอัยกาของพระองค์พระนามว่า ดาริอุสที่ 1 ซึ่งเป็นพระราชโอรสของจักรพรรดิและทายาทของกษัตริย์เซิร์กซีสที่ 1 ในปีช่วง 465 ปีก่อนคริสตกาล กษัตริย์เซิร์กซีสที่ 1 ทรงถูกสังหารโดยฮาซาราพัต ("ผู้บัญชาการแห่งจำนวนหนึ่งพัน") นามว่า อาร์ตาบาร์นุส ซึ่งเป็รผู้บัญชาการราชองครักษ์และผู้มีอำนาจสูงสุดในราชสำนักเปอร์เซีย ด้วยความช่วยเหลือจากขันทีอัซปามิเทรส แต่นักประวัติศาสตร์ชาวกรีกได้บันทึกเรื่องราวที่ขัดแย้งกัน ตามคำกล่าวของเซซิอัส (ใน Persica 20) ที่ว่า หลังจากลอบปลงพระชนม์กษัตริย์เซิร์กซีสไปแล้ว จากนั้นอาร์ตาบาร์นุสได้กล่าวหามกุฎราชกุมารดาริอุส ซึ่งเป็นพระราชโอรสพระองค์โตในข้อหาปลงพระชนม์พระราชบิดา และเกลี้ยกล่อมให้อาร์ตาเซิร์กล้างแค้นผู้ที่สังหารพระราชบิดาด้วยการสังหารดาริอุส แต่ตามความเห็นของอริสโตเติล (ใน Politics 5.1311b) อาร์ตาบาร์นุสได้ปลงพระชนม์มกุฎราชกุมารดาเรียสก่อนแล้วจึงปลงพระชนม์กษัตริย์เซิร์กซีสตาม และหลังจากที่กษัตริย์อาร์ตาเซิร์กซีสที่ 1 ทรงทราบเบื้องหลังจากปลงพระชนม์ พระองค์ก็ทรงสังหารอาร์ตาบาร์นุส พร้อมกับบุตรชาย

อ้างอิง 

ราชวงศ์ที่ยี่สิบเจ็ดแห่งอียิปต์
ฟาโรห์ยุคราชวงศ์อาร์เคเมนิด