ศาลยุติธรรม (ประเทศไทย)

ศาลยุติธรรม เป็นศาลที่มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีทั้งปวง เว้นแต่คดี ที่รัฐธรรมนูญหรือกฎหมายบัญญัติให้อยู่ในอำนาจของศาลอื่น

โครงสร้างศาลยุติธรรม 
ศาลยุติธรรมมี 3 ชั้น คือ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา เว้นแต่ที่มีบัญญัติเป็นอย่างอื่นในรัฐธรรมนูญหรือตามกฎหมายอื่น โดยศาลยุติธรรมมีจำนวน 274 ศาล และ 9 สาขา

 ศาลชั้นต้น มีจำนวน 262 ศาล (9 สาขา) แบ่งเป็น 3 หมวดหลัก คือ 
 ไม่สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9 อาทิ ศาลแพ่ง ศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลอาญา ศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี ศาลจังหวัด ศาลแขวง และศาลยุติธรรมอื่นที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดให้เป็นศาลชั้นต้น เช่น ศาลเยาวชนและครอบครัว ศาลแรงงาน ศาลภาษีอากร ศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศ ศาลล้มละลาย
 ศาลแพ่ง เป็นศาลยุติธรรมชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งทั้งปวงและคดีอื่นใดที่มิได้อยู่ในอำนาจของศาลยุติธรรมอื่น ศาลแพ่งมีเขตตลอดท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลแพ่งกรุงเทพใต้ ศาลแพ่งธนบุรี ศาลจังหวัดมีนบุรี และศาลยุติธรรมอื่นตามที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลนั้นกำหนดไว้ ในกรณีที่มีการยื่นฟ้องคดีต่อศาลแพ่ง และคดีนั้นเกิดขึ้นนอกเขตของศาลแพ่ง ศาลแพ่งอาจใช้ดุลพินิจยอมรับไว้พิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโอนคดีไปยังศาลยุติธรรมอื่นที่มีเขตอำนาจ
 ศาลอาญา เป็นศาลชั้นต้นซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีอาญาทั้งปวงในเขตท้องที่กรุงเทพมหานคร นอกจากท้องที่ที่อยู่ในเขตของศาลอาญากรุงเทพใต้ ศาลอาญาธนบุรี และศาลจังหวัดมีนบุรี แต่บรรดาคดีที่เกิดขึ้นนอกเขตอำนาจศาลอาญานั้นจะยื่นฟ้องต่อศาลอาญาก็ได้ ทั้งนี้อยู่ในดุลพินิจของศาลอาญาที่จะไม่ยอมรับพิจารณาพิพากษาคดีใดคดีหนึ่งที่ยื่นฟ้องเช่นนั้นก็ได้ เว้นแต่คดีนั้นจะโอนมาตามบทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ ที่ทำการศาลอาญา อยู่ที่ถนนรัชดาภิเษก แขวงจอมพล เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร
 สังกัดสำนักงานอธิบดีผู้พิพากษาประจำภาค 1 - 9
 ศาลจังหวัด จำนวน 111 ศาล
 ศาลแขวง จำนวน 39 ศาล
 ศาลชำนัญพิเศษที่อยู่ในสังกัด ได้แก่ ศาลเยาวาชนและครอบครัวจังหวัด จำนวน 76 ศาล
 ศาลสาขา จำนวน 9 ได้แก่
 ศาลจังหวัดสีคิ้ว สาขาปากช่อง
 ศาลจังหวัดมหาสารคาม สาขาพยัคฆภูมิพิสัย
 ศาลจังหวัดน่าน สาขาปัว
 ศาลจังหวัดแม่ฮ่องสอน สาขาปาย
 ศาลจังหวัดเชียงราย สาขาเวียงป่าเป้า
 ศาลจังหวัดพิษณุโลก สาขานครไทย
 ศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง สาขามีนบุรี
 ศาลแรงงานภาค 1 สาขาพระนครศรีอยุธยา
 ศาลแรงงานภาค 2 สาขาระยอง

 ศาลอุทธรณ์ ได้แก่ ศาลอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค และศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ มีจำนวน 11 ศาล ประกอบไปด้วย
ศาลอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์ภาค 1
ศาลอุทธรณ์ภาค 2
ศาลอุทธรณ์ภาค 3
ศาลอุทธรณ์ภาค 4
ศาลอุทธรณ์ภาค 5
ศาลอุทธรณ์ภาค 6
ศาลอุทธรณ์ภาค 7
ศาลอุทธรณ์ภาค 8
ศาลอุทธรณ์ภาค 9
ศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ

 ศาลฎีกา ซึ่งเป็นศาลยุติธรรมสูงสุด 
 ศาลฎีกา ในประเทศไทยที่มีอยู่เพียงศาลเดียว

สำนักงานศาลยุติธรรม
สำนักงานศาลยุติธรรม เป็นองค์กรอิสระที่ดูแลงานธุรการของศาลยุติธรรม มีฐานะเป็นนิติบุคคล มีอิสระในการบริหารงานบุคคลการงบประมาณและการดำเนินการอื่น ตามที่กฎหมายบัญญัติ โดยมีเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมเป็นผู้บังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานศาลฎีกา

การแต่งตั้งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมต้องได้รับความเห็นชอบของคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม โดยในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2566 นายธานี สิงหนาท ซึ่งโอนย้ายมาจากตำแหน่ง ผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม แทนนายธีรศักดิ์ เงยวิจิตร ที่โอนกลับไปเป็นข้าราชการตุลาการในตำแหน่ง ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษ

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 สำนักงานศาลยุติธรรม ได้รับจัดสรรงบประมาณ 17,961.9705 ล้านบาท (พ.ศ. 2559)

โครงสร้างสำนักงานศาลยุติธรรม 
ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา
 สำนักคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม (ก.ต.)
 สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม (ก.บ.ศ.)
 สำนักคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม (ก.ศ.)
ศาลยุติธรรม ประธานศาลฎีกา
 สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม
 รองเลขาธิการ สำนักงานศาลยุติธรรม
 สำนักตรวจสอบภายใน
 สำนักอำนวยการประธานศาลฎีกา
 สำนักประธานศาลฎีกา
 สำนักงานศาลยุติธรรมประจำภาค 1 - 9
 สำนักอำนวยการประจำศาล
 สำนักงานประจำศาล
สำนักงานศาลยุติธรรม เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม
 สำนักคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม
 สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์
 สำนักการเจ้าหน้าที่
 สำนักบริหารทรัพย์สิน
 สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการวินิฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาล
 ศูนย์รักษาความปลอดภัย
 เจ้าพนักงานตำรวจศาล
 สำนักงานคณะกรรมการตุลาการศาลยุติธรรม
 สถาบันพัฒนาข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม
 สำนักกฎหมายและวิชาการศาลยุติธรรม
 สำนักกิจการคดี
 ศูนย์วิทยบริการศาลยุติธรรม
 กองสวัสดิการศาลยุติธรรม
 สำนักการแพทย์
 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการศาลยุติธรรม
 สำนักแผนงานและงบประมาณ
 สำนักการคลัง
 สำนักบริหารงานออกแบบและก่อสร้าง
 สำนักการต่างประเทศ
 ศูนย์วิเทศอาเซียน
 สำนักเทคโนโลยีสารสนเทศ
 สำนักส่งเสริมงานตุลาการ
 สำนักอนุญาโตตุลาการ
 กองสารนิเทศและประชาสัมพันธ์
 สำนักบริหารกลาง
 ศูนย์ข้อมูลข่าวสารสำนักงานศาลยุติธรรม

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 เว็บไซต์ศาลยุติธรรม 

 
องค์กรตามรัฐธรรมนูญของไทย