สงครามอาณานิคมโปรตุเกส

{{Infobox military conflict
| conflict = สงครามอาณานิคมโปรตุเกส  Guerra Colonial Portuguesa
| image = 
| partof = การร้องเรียกเอกราชในแอฟริกาและสงครามเย็น
| date = 4 กุมภาพันธ์, พ.ศ. 2504 – 25 เมษายน, พ.ศ. 2517 (13 ปี 2 เดือน 3 สัปดาห์)
| place = โปรตุเกสแองโกลา, โปรตุเกสกินี และ โปรตุเกสโมซัมบิก
| result = แองโกลา,กาบูเวร์ดี,กินี-บิสเซา, โมซัมบิก และ เซาตูเมและปรินซิปีเป็นอิสระ:
 ทหารโปรตุเกสชนะในแองโกลาและโมซัมบิก. โปรตุเกสเข้าควบคุมดินแดนแองโกลาและเกือบทั้งหมดของประเทศโมซัมบิกตลอดความขัดแย้งและพ่ายแพ้บางส่วนในโปรตุเกสกินี
 การล้มสลายของระบอบเอสตาโด โนโว ในโปรตุเกส (การปฏิวัติคาร์เนชั่น)
 ภายหลังการถอนตัวของทหารโปรตุเกสทั้งหมดจากแอฟริกาภายใต้ข้อตกลง ลูซากาและแอลวอร์ 
| territory = ประเทศในทวีปแอฟริกาที่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของโปรตุเกส ได้รับเอกราช|combatant1= 
 โปรตุเกส

| combatant2 =  MPLA FNLA UNITA FLEC PAIGC เฟรลีมู

| commander1 = ผู้นำ: อังตอนียู ดือ ออลีไวรา ซาลาซาร์ มาเซโล เคตาโน Américo Tomás  แองโกลา: Francisco da Costa Gomesโปรตุเกสกินี: António de Spínola Otelo Saraiva de Carvalhoโมซัมบิก: António Augusto dos Santos (1964-69) Kaúlza de Arriaga (1969-74)
| commander2 = แองโกลา: อโกซตินโฮ เนโตร ฌูแซ เอดัวร์ดู ดุช ซังตุช   Lúcio Lara   Holden Roberto Jonas Savimbiโปรตุเกสกินี: Amílcar Cabral   Luís Cabral   ชูเอา เบร์นาร์ดู วีเอรา   Domingos Ramos  Pansau Na Isna   Francisco Mende ''โมซัมบิก: เอดูอาร์โด มอนเลน (1962–69) โยอาควิม ชิสซาโน (1962-75) Filipe Samuel Magaia (1964–66)  ซาโมรา มาเชล (1969–75)
| strength1 = ประจำในยุโรป 148,000นาย; ในแองโกลา 65,000 นายในโปรตุเกสกินี 32,000 นายในโมซัมบิก 51,000 นาย
| strength2 = กองกำลังกองโจร 38,000-43,000 นาย;ในแองโกลา 18,000 นายในโปรตุเกสกินี 10,000 นายในโมซัมบิก 10-15,000 นาย
| casualties1 = ถูกสังหาร 8,827 นายในแองโกลา
ได้รับบาดเจ็บ (ทางร่างกายและจิตใจ) 15,507 นาย
| casualties2 = ถูกสังหาร 50,000+นายในแองโกลา
ถูกสังหาร ~6,000 นาย  ได้รับบาดเจ็บ ~4,000 นายในโปรตุเกสกินี 
>ถูกสังหาร 10,000+นายในโมซัมบิก
| casualties3 = พลเรือนบาดเจ็บล้มตาย:ในโมซัมบิก 50,000 คน
}}

สงครามอาณานิคมโปรตุเกส (, ), ในโปรตุเกสเรียกว่า สงครามต่างแดน (,) ส่วนในอดีตอาณานิคมเรียกว่าสงครามแห่งการปลดปล่อย''' (,), คือการต่อสู้ระหว่างทหารของโปรตุเกสกับขบวนการชาตินิยมในอาณานิคมแอฟริกาของโปรตุเกสระหว่างปี พ.ศ. 2504ถึงปี พ.ศ. 2517 เกิดการรัฐประหารล้มล้างระบอบเอสตาโด โนโว เปลี่ยนแปลงในรัฐบาลนำความขัดแย้งถึงจุดสิ้นสุด 

ในยุโรปในช่วงปี พ.ศ. 2493 ถึง พ.ศ. 2503, ระบอบการปกครองเอสตาโด โนโวของโปรตุเกสไม่ได้ยอมถอนตัวจากการเป็นอาณานิคมแอฟริกา  เป็นดินแดนเหล่านั้นได้รับการเรียกร้องเอกราชตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 ในช่วงปี พ.ศ. 2503 การเคลื่อนไหวเป็นอิสระต่าง ๆ กลายเป็นกองกำลังติดอาวุธ ในแองโกลา ขบวนการประชาชนเพื่อการปลดปล่อยแองโกลา,แนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติแองโกลา,สหภาพแห่งชาติเพื่อความเป็นอิสระแองโกลา ในโปรตุเกสกินี พรรคแอฟริกันเป็นอิสระของประเทศกินีและเคปเวิร์ดและในโมซัมบิก แนวร่วมปลดปล่อโมซัมบิก ในตลอดความขัดแย้งได้มีการทารุณกรรมพลเรือนที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย

ตลอดระยะเวลาความขัดแย้ง โปรตุเกสเผชิญกับการคว่ำบาตรทางการค้าและมีมาตรการลงโทษอื่น ๆ ที่กำหนดโดยสหประชาชาติ ปี พ.ศ. 2516 และได้โจมตีระบอบการปกครองเอสตาโด โนโวว่าไม่เป็นประชาธิปไตย

การสิ้นสุดของสงครามมาพร้อมกับการทำรัฐประหารปฏิวัติคาร์เนชั่นของเดือนเมษายนปี พ.ศ. 2517 ส่งผลให้ในการอพยพของประชาชนโปรตุเกส หลายพันคนออกจากอาณานิคมเริ่มถึงบุคลากรทางทหารยุโรป, แอฟริกา และเชื้อชาติผสมจากอาณานิคมและประเทศที่เพิ่งเป็นอิสระในแอฟริกา. การอพยพครั้งนี้ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในการโยกย้ายที่เงียบสงบใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของโลก.

ซึ่งโปรตุเกสเป็นประเทศแรกที่สร้างอาณานิคมในทวีปแอฟริกาในเซวตา พ.ศ. 1958 และก็กลายเป็นประเทศสุดท้ายที่จะออกจากดินแดนในแอฟริกา

อ้างอิง 

สงครามเย็น
สงครามประกาศอิสรภาพ
สงครามตัวแทน
สงครามเกี่ยวข้องกับทวีปแอฟริกา