จีโกว

เจ้าแม่จีโกว (; พินอิน: Zigu ) เป็นเทวนารีนักพรตตามความเชื่อของจีนและศาสนาเต๋า พระนางเป็นเทวนารีนักพรตผู้รักษาห้องสุขา ในคติของความเชื่อของจีนและศาสนาเต๋า คติการบูชาของเทวนารีองค์นี้มีต้นกำเนิดในภูมิภาคมณฑลชานซีและแพร่กระจายไปทั่วประเทศจีนในสมัยราชวงศ์ถัง

ตามความเชื่อของจีน กระแสหลัก นางคือคือพระสนมชีของจักรพรรดิฮั่นเกาจู่และพระมารดาขององค์ชายหลิว หรูอี้  ในสมัยราชวงศ์ฮั่น ซึ่งถูกพระนางหลี่ฮองเฮาทรมานและฆาตกรรมให้เป็นมนุษย์หมู หรือ หมูคนในห้องน้ำในวันเทศกาลโคมไฟ

เรื่องราวบันทึกแรกสุดของเจ้าแม่จีโกว อยู่ในบันทึกบทเล่มห้าของ "หลี่หยวน" () ซึ่งบันทึกโดย หลิวจิ้งซู่ () หรือ หลิวซ่ง () แห่งยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้

ในตำนานท้องถิ่นอื่น ๆ กล่าวว่าชื่อจริงของนางคือ เหอหมิงฮุ่ย () ในรัชสมัยของบูเช็กเทียน และนางได้ถูกเอกภริยาของของสามีเธอฆาตกรรมในห้องน้ำด้วยความริษยาในวันเทศกาลโคมไฟ ด้วยคุณงามความดีและกุศลที่นางได้ประกอบไว้ทำให้เง็กเซียนฮ่องเต้ทรงเมตตาสถาปนาเป็นเทพีผู้รักษาห้องสุขา

พิธีกรรม 
ในความเชื่อของจีนนิยมบูชาเทพประจำบ้านหกองค์ โดยมีสองประเภทที่โดดเด่นที่สุดของคติเหล่านี้คือ "เทพเจ้าแห่งประตู" และ "เทพผู้รักษาห้องสุขา" โดยเทพผู้รักษาห้องสุขาได้รับการบูชาตั้งแต่สมัยยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ และเป็นที่นิยมสักการะบูชาคู่กับเทพเจ้าแห่งประตูเป็นอย่างมากในสมัยราชวงศ์ถังและราชวงศ์ซ่ง

ในฐานะเทพผู้รักษาห้องสุขา เจ้าแม่จีโกว และ เจ้าแม่หยุนเซียวมักเป็นที่นิยมสักการะบูชาพิเศษ บรรดาสตรีจีนนิยมบูชาเทพนารีทั้งสองในรูปของตุ๊กตาที่ประดิษฐ์เองในวันเทศกาลโคมไฟ (คือวันที่สิบห้าของเดือนแรกตามปฏิทินจีนของทุกปี)

ดูเพิ่ม 
 เทวรูปจีน
 ศาลเจ้าจีน
 วัดจีน

อ้างอิง 

เทพเจ้าจีน