วุฒิสภาออสเตรเลีย

วุฒิสภาแห่งออสเตรเลีย () เป็นสภาสูงในรัฐสภาออสเตรเลีย อีกสภาหนึ่งคือสภาล่าง หรือสภาผู้แทนราษฎร องค์ประกอบและอำนาจของวุฒิสภาถูกบัญญัติไว้ในหมวดที่ 1 แห่งรัฐธรรมนูญออสเตรเลีย ประกอบด้วยสมาชิกจำนวน 76 คน โดยมีที่มาจากรัฐทั้งหกรัฐรัฐละ 12 คน เท่า ๆ กันโดยไม่คำนึงถึงจำนวนประชากร และจากดินแดนทั้งสองดินแดนละ 2 คน ได้แก่นอร์เทิร์นเทร์ริทอรี และออสเตรเลียนแคพิทอลเทร์ริทอรี สมาชิกวุฒิสภามีที่มาโดยการเลือกตั้งระบบสัดส่วนแบบเสียงเดียวถ่ายโอนคะแนนได้ 

วุฒิสภาออสเตรเลียนั้นมีบทบาทแตกต่างไปจากสภาสูงอื่น ๆ ในระบบเวสต์มินสเตอร์ โดยมีอำนาจมากกว่าอย่างเห็นได้ชัด รวมถึงอำนาจในการตีตกร่างกฎหมายได้ทั้งหมด รวมถึงร่างกฎหมายงบประมาณแผ่นดินซึ่งเสนอโดยรัฐบาลและสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งทำให้มีสถานะเป็นลูกผสมระหว่างสภาสูงระบบเวสต์มินสเตอร์และระบบคองเกรสสหรัฐ โดยเนื่องจากผลของระบบการเลือกตั้งแบบสัดส่วนทำให้วุฒิสภานั้นประกอบด้วยพรรคและกลุ่มการเมืองจำนวนมากแย่งกันมีอำนาจในสภา พรรครัฐบาลหรือกลุ่มพรรคร่วมรัฐบาลซึ่งครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรนั้นไม่เคยได้คะแนนเสียงข้างมากเด็ดขาดในวุฒิสภาเลยตั้งแต่ปี ค.ศ. 2005-2007 (และก่อนหน้านั้นตั้งแต่ ค.ศ. 1981) และจึงจำเป็นจะต้องมีการเจรจาต่อรองกับพรรคหรือกลุ่มการเมืองต่าง ๆ รวมทั้งวุฒิสมาชิกอิสระเพื่อร่วมมือกันผ่านร่างกฎหมายต่าง ๆ ได้

ต้นกำเนิดและบทบาท

รัฐธรรมนูญแห่งเครือจักรภพแห่งออสเตรเลีย ค.ศ. 1900 ได้จัดตั้งกลไกของวุฒิสภาเพื่อเป็นส่วนประกอบหนึ่งของรัฐบาลของประเทศในเครือจักรภพเพื่อนำมาใช้ในสหพันธ์ออสเตรเลียซึ่งเพิ่งถือกำเนิดขึ้น โดยเมื่อเปรียบเทียบกับวุฒิสภาในประเทศอื่นแล้ววุฒิสภาออสเตรเลียมีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งไม่เหมือนกับสภาสูงส่วนใหญ่ในรัฐบาลระบบเวสต์มินสเตอร์ วุฒิสภาออสเตรเลียนั้นไม่ได้เป็นสภาที่บทบาทรองและมีอำนาจจำกัดในด้านนิติบัญญัติ แต่มีความตั้งใจให้มีบาทบาทสำคัญในกระบวนการนิติบัญญัติของออสเตรเลีย โดยไม่ได้ถอดแบบมาจากสภาขุนนางหรือวุฒิสภาแคนาดาแต่วุฒิสภาออสเตรเลียนั้นนำแบบแผนมาจากวุฒิสภาสหรัฐซึ่งให้สัดส่วนผู้แทนจำนวนเท่านั้นในทุกรัฐและมีอำนาจเท่าเทียมกับสภาล่าง  รัฐธรรมนูญออสเตรเลียนั้นมุ่งเน้นให้รัฐที่มีประชากรน้อยกว่ามีเสียงในสภานิติบัญญัติของรัฐสภากลางในขณะที่ยังสามารถมีบทบาทเหมือนสภาสูงในระบบเวสต์มินสเตอร์ด้วย

ถึงแม้ว่านายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีคลัง ตามบทกำหนดในรัฐธรรมนูญแล้วจะต้องเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ภายหลังจากจอห์น กอร์ดอนขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีในปี ค.ศ. 1968 เขาได้ลาออกจากการเป็นสมาชิกวุฒิสภาและได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฏร) สมาชิกรายอื่น ๆ ในคณะรัฐมนตรีอาจจะต้องเป็นสมาชิกของสภาใดสภาหนึ่ง และทั้งสองสภานั้นมีอำนาจนิติบัญญัติที่เกือบจะเท่ากัน โดยเหมือนกับสภาสูงในรัฐสภาระบบสองสภา วุฒิสภาไม่สามารถเสนอร่างกฎหมายหรือแก้ไขร่างกฎหมายงบประมาณได้ (ร่างงบประมาณที่อนุมัติการใช้จ่ายงบประมาณที่มาจากภาษีอากร) หรือร่างกฎหมายภาษีอากร ซึ่งบทบาทเหล่านี้ถูกสงวนสิทธิไว้ให้กับสภาล่างเท่านั้น โดยวุฒิสภาสามารถลงมติรับรอง ตีตกหรือแม้แต่เลื่อนออกไปได้ ประเด็นด้านความเท่าเทียมกันระหว่างวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎรนั้นเป็นผลสะท้อนมาจากความตั้งใจของผู้เขียนรัฐธรรมนูญที่เอื้อต่อรัฐที่มีขนาดเล็กกว่าที่จะมีอำนาจมากได้ในวุฒิสภาอันจะเป็นวิธีทำให้มั่นใจได้ว่าอำนาจนิติบัญญัติที่มาจากรัฐต่าง ๆ ที่มีขนาดประชากรใหญ่กว่าซึ่งมีผู้แทนจำนวนมากกว่าในสภาผู้แทนราษฎรนั้นจะไม่ได้บดบังสิทธิของเสียงส่วนน้อยไปได้ทั้งหมดผ่านทางนโยบายของรัฐบาล รัฐธรรมนูญออสเตรเลียถูกตราขึ้นก่อนการเผชิญหน้ากันระหว่างสภาขุนนางกับสภาสามัญชนในปี ค.ศ. 1909 ที่สหราชอาณาจักร ซึ่งต่อมาได้ส่งผลให้มีการเพิ่มเติมประเด็นข้อจำกัดต่าง ๆ ทางอำนาจของสภาขุนนางเข้าไปในพระราชบัญญัติรัฐสภา ค.ศ. 1911 และฉบับปี ค.ศ. 1949

ในทางปฏิบัติแล้วร่างกฎหมายส่วนใหญ่ (ยกเว้นร่างกฎหมายที่มาจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร) ในรัฐสภาออสเตรเลียนั้นเริ่มจากรัฐบาลซึ่งมีเสียงข้างมากในสภาล่าง จากนั้นร่างที่ผ่านโดยสภาล่างจะส่งผ่านเข้าวุฒิสภาซึ่งสามารถแก้ไขร่าง หรือผ่านร่าง หรือตีตกได้ ในกรณีส่วนมากแล้วการลงมตินั้นล้วนมาจากมติพรรค แต่บางครั้งคราวอาจมีการลงมติตามมติส่วนตัว

วุฒิสภาออสเตรเลียมีคณะกรรมาธิการวุฒิสภา ซึ่งเป็นโครงสร้างที่มีส่วนร่วมในการไต่สวนได้หลายประเด็นอย่างกว้างขวาง โดยผลลัพธ์ของการไต่สวนนั้นไม่มีผลโดยตรงต่อการนิติบัญญัติ แต่เป็นการอภิปรายอันมีค่าซึ่งเป็นที่มาของนานาทรรศนะที่ไม่ได้รับการดูแลจากรัฐบาลหรือที่ไม่ได้อยู่ในความสนใจของสาธารณะ

หมายเหตุ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 
 Australian Parliament – live broadcasting
 Senate StatsNet
 The Biographical Dictionary of the Australian Senate
 Australia's Upper Houses - ABC Rear Vision A podcast about the development of Australia's upper houses into STV proportional representation elected chambers.

รัฐสภาออสเตรเลีย
อ
ระบบเวสต์มินสเตอร์