กามาขยามนเทียร

กามาขยามนเทียร () หรือ กามรูปกามาขยามนเทียร (Kamrup-Kamakhya temple) เป็นโบสถ์พราหมณ์ลัทธิศักติที่สร้างขึ้นเพื่อบูชาเจ้าแม่กามาขยา ที่นี่เป็นหนึ่งใน 51 ศักติปีฐะที่เก่าแก่ที่สุด มนเทียรตั้งอยู่บนเขานิลจัล (Nilachal Hill) ทางตะวันตกของเมืองคุวาหาฏีในรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย ที่นี่เป็นมนเทียรหลักในหมู่มนเทียรย่อย ๆ ที่บูชาองค์มหาวิทยาทั้งสิบของลัทธิศักติ คือ พระแม่กาลี, พระแม่ตารา, พระแม่ตรีปุรสุนทรี, พระแม่ภูวเนศวรี, พระแม่ไภรวี, พระแม่ฉินนมัสตา, พระแม่ธูมาวตี, พระแม่พคลามุขี, พระแม่มาตังคี และพระแม่กมลาตมิกา ในมนเทียรหลักนั้นบูชาเทวีสามองค์คือพระแม่ตรีปุรสุนทรี, พระแม่มาตังคี และพระแม่กมลา ในขณะที่อีกเจ็ดพระองค์ประดิษฐานในเจ็ดมนเทียรเฉพาะรายรอบในหมู่มนเทียรเดียวกัน 

ในเดือนกรกฎาคม 2015 ศาลสูงอินเดียได้มีคำสั่งให้โอนการบริหารจัดการดูแลมนเทียรจากคณะกรรมการ  Kamakhya Debutter Board ไปยังสมาคม Bordeuri Samaj

โครงสร้างอาคารของมนเทียรนั้นถูกสร้างและปฏิสังขรณ์หลายต่อหลายครั้งในระหว่างศตวรรษที่ 8–17 ซึ่งทำให้เกิดงานศิลปกรรมที่ผสมผสารูปแบบพื้นถิ่นต่าง ๆ เข้าด้วยกัน รูปแบบนี้บางครั้งเรียกว่าเป็น ศิลปะนิลจัล (Nilachal type) อันหมายถึงมนเทียรที่มีโดมทรงกลมบนฐานอาคารทรงกางเขน (hemispherical dome on a cruciform base) ภายในมนเทียรประกอบด้วยสี่โถงหลัก ๆ คือ ครรภคฤห์ และ มณฑป สามจุด ได้แก่ จลันตะ (calanta), ปัญจรัตนะ และ นาฏมนเทียร

อ้างอิง 

ศักติปีฐ
โบสถ์ศักติ
สิ่งก่อสร้างในรัฐอัสสัม
โบสถ์พราหมณ์ในประเทศอินเดีย