อำเภอนบพิตำ

นบพิตำ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครศรีธรรมราช มีขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับสามของจังหวัดนครศรีธรรมราช รองจากอำเภอทุ่งสง​ และอำเภอชะอวด ตามลำดับ อยู่ห่างจากอำเภอเมืองนครศรีธรรมราชประมาณ 52 กิโลเมตร

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอนบพิตำตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอกาญจนดิษฐ์ (จังหวัดสุราษฎร์ธานี) และอำเภอสิชล
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอท่าศาลา
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอท่าศาลา อำเภอพรหมคีรีและอำเภอพิปูน
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอบ้านนาสาร (จังหวัดสุราษฎร์ธานี)

ประวัติ 
ตำนานเมืองนครศรีธรรมราชกล่าวว่า เมื่อมหาศักราช 1588 ปีมะเมีย (ตรงกับ พ.ศ.2209) พระพนมวังและนางสะเดียงทองสร้างป่าเป็นนา และบำรุงพระมหาธาตุ ณ เมืองจรุงสระ นอกเมืองนครดอนพระ มีการสร้างป่าเป็นนา ในท้องที่ที่อยู่ในเขตอำเภอนบพิตำ ในปัจจุบัน

พบว่าน่าจะเป็นไปได้ที่กล่าวถึงนั้นคือบริเวณบ้านนบและบ้านพิตำในเขต อำเภอนี้เคยเป็นที่สร้างทำนบกั้นน้ำ สำหรับ "สร้างป่าเป็นนา" สอดคล้องกับที่ จ.ส.ต.เล็ก สุขประชา เล่าว่า บริเวณนี้เคยมีคันดินใหญ่มาก
	
ซึ่งเชื่อมต่อกับนาและแนวร่องน้ำที่ติดต่อกับคลองกลาย มีคำว่าพนัง ซึงเป็นชื่อวัดเก่าแก่ คือ วัดพนังตรา ที่ตอนหลังกลายเป็น "วัดนางตรา" ก็บ่งถึงความเกี่ยวโยงกับเรื่อง “นบ” กั้นน้ำ อันน่าจะมีส่วนเรียกบ้านนี้ว่า "นบพิตำ" 

ส่วนคำว่า "พิตำ" สันนิฐานกันว่า เป็นคำภาษาทมิฬเพี้ยนมาจาก "ติรำ" ซึ่งหมายถึง"น้ำ" "นบพิตำ" จึงน่าหมายถึงทำนบกั้นน้ำดังกล่าวแล้ว การที่ชนชาติทมิฬเข้ามาเกี่ยวพันกับภาคใต้ส่วนนี้ มีประจักษ์พยานอยู่มาก เช่น ศิลาจารึก ภาษาทมิฬที่วัดพระบรมธาตุ เป็นต้น 

ท้องที่อำเภอนบพิตำเดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอท่าศาลา กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศลงวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538 แบ่งพื้นที่การปกครองออกมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอนบพิตำ โดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ปีเดียวกัน และต่อมาในวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2550 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะขึ้นเป็น อำเภอนบพิตำ โดยมีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 8 กันยายน ปีเดียวกัน

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองท้องที่ 
อำเภอนบพิตำแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 38 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอนบพิตำประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลนาเหรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเหรงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนบพิตำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนบพิตำทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกรุงชิง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกรุงชิงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกะหรอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกะหรอทั้งตำบล

อ้างอิง 

 
นบพิตำ