หอสมุดแห่งชาติ เฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา

หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา เป็นหน่วยงานสังกัด สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ก่อสร้างขึ้นโดยดำริของพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรี และรัฐบุรุษเมื่อครั้งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ และเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ 40 พรรษา

การก่อสร้างเพื่อต้องการให้เป็นแหล่งเรียนรู้แก่เด็ก เยาวชน และประชาชน ในจังหวัดนครราชสีมาและจังหวัดใกล้เคียง

ประวัติความเป็นมา  
พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ มีดำริก่อสร้างหอสมุดในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา โดยต้องการให้เป็นอาคารที่เกิดประโยชน์ต่อประชาชนมากที่สุด ทั้งงานด้านห้องสมุด และงานการประกอบ กิจกรรมต่างๆ ของชาวนครราชสีมา โดยได้รับความร่วมมือร่วมใจของชาวจังหวัดนครราชสีมาและประชาชนชาวไทยทั่วสารทิศ ที่ได้ร่วมกันบริจาคเงินและทรัพย์สิน เพื่อสมทบในการก่อสร้างอาคารหอสมุด

 วันที่ 23 มีนาคม 2530 เริ่มวางศิลาฤกษ์ เพื่อก่อสร้างอาคารหอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา ออกแบบให้เป็นอาคารทรงไทยโดยกองสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร โดยมีนายเกรียงไกร สัมปัตชลิต เป็นสถาปนิก 
 วันที่ 25 พฤศจิกายน 2530 ก่อสร้างแล้วเสร็จ และได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้ชื่อว่า หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา
 วันที่ 26 ธันวาคม 2530 เปิดบริการประชาชนเป็นครั้งแรก โดยพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เป็นประธานในพิธีเปิด

การให้บริการ 

หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา จัดบริการทรัพยากรสารสนเทศประเภทต่าง ๆ แยกตามห้องบริการ

อาคาร 1  
 ชั้น 1
 ห้องหนังสือพิมพ์และวารสาร บริการวารสาร และหนังสือพิมพ์รายวัน รายสัปดาห์ รายปักษ์ และรายเดือน ทั้งภาษาไทย และภาษาต่างประเทศ
 ห้องหนูรักหนังสือ บริการหนังสือสําหรับเด็กก่อนวัยเรียน ถึงชั้นประถมศึกษาตอนปลาย รวมทั้งวัสดุอุปกรณ์ ส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ต่างๆ
 ห้องฉายภาพยนตร์ 3 มิติ บริการฉายภาพยนตร์เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ต่าง ๆ ให้กับเด็ก เยาวชนและประชาชนผู้สนใจ อาคาร 1 ชั้น 2
 ห้องจัดกิจกรรมอเนกประสงค์ บริการการจัดประชุมสัมมนา สําหรับหน่วยงานต่าง ๆ

อาคาร 2 
 ชั้น 1
 ห้องหนังสือทั่วไป บริการหนังสือทั่วไป หมวด 000 – 800
ห้องบริการอินเทอร์เน็ต บริการสืบค้นข้อมูลผ่านทางเว็บไซต์ต่าง ๆ และบริการข้อมูลออนไลน์จากฐานข้อมูลของหอสมุดแห่งชาติ
 ชั้น 2
 ห้องค้นคว้า บริการหนังสืออ้างอิง รายงานการวิจัย วิทยานิพนธ์ หนังสือทั่วไปหมวด 900 หนังสือท้องถิ่น หนังสือที่จัดพิมพ์โดยกรมศิลปากร และหนังสือภาษาต่างประเทศ
 ห้องอีสานศึกษา บริการเอกสารโบราณ เช่น คัมภีร์ใบลาน สมุดไทยดำ สมุดไทยขาว หนังสือหายาก และราชกิจจานุเบกษา

อ้างอิง 

สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองนครราชสีมา
หอสมุดแห่งชาติ
สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2530
สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร