ประเสริฐ รุจิรวงศ์

พลตำรวจเอก ประเสริฐ รุจิรวงศ์ (4 ธันวาคม 2454 – 19 มกราคม 2527) อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย  สมรสกับคุณหญิง น้อย รุจิรวงศ์

ประวัติ 
พล.ต.อ. ประเสริฐ เกิดเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2454 เข้าศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาที่ โรงเรียนวัดสุทธิวราราม สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยทหารบก ในปี พ.ศ. 2470 และได้รับปริญญาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร ในปี พ.ศ. 2504 เริ่มต้นรับราชการในปี พ.ศ. 2491 ในตำแหน่ง ราชองครักษ์เวร และได้ดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรประเภทที่ 2 ในปี พ.ศ. 2494

ในปี พ.ศ. 2495 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็น ผู้บังคับกองพลน้อยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน และเป็นรองอธิบดีกรมตำรวจเมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2500  และได้รับพระราชทานยศ พลตำรวจโท เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2500  ต่อมาได้รับแต่งตั้งให้รักษาการอธิบดีกรมตำรวจ ในปี พ.ศ. 2502  โดยได้รับพระราชทานยศ พลตำรวจเอก เมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2503 และได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมตำรวจ เมื่อวันที่ 17 ธันวาคม พ.ศ. 2506

ต่อมาในปี พ.ศ. 2511 ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นอธิการบดีลำดับที่ 3

เหตุการณ์ 14 ตุลา 
ในการรัฐประหารรัฐบาลตนเองของจอมพล ถนอม กิตติขจร  ได้มีการแต่งตั้งสภาบริหารคณะปฏิวัติเพื่อปกครองประเทศซึ่งมีจอมพลถนอม เป็นประธานสภาบริหารคณะปฏิวัติ พล.ต.อ. ประเสริฐ รุจิรวงศ์ ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการฝ่ายศึกษาและสาธารณสุขด้วย ซึ่งการแต่งตั้งสภาบริหารคณะปฏิวัติในครั้งนี้ เป็นอีกหนึ่งชนวนเหตุของเหตุการณ์ 14 ตุลา

หน้าที่ราชการ 
พลตำรวจเอก ประเสริฐ เคยดำรงตำแหน่งสำคัญในหน้าที่ราชการ การเมือง อาทิ

 รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย (พ.ศ. 2506)
 อธิบดีกรมตำรวจ (พ.ศ. 2506 - พ.ศ. 2515) 
 อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (พ.ศ. 2511 - พ.ศ. 2512)
 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (11 มีนาคม พ.ศ. 2512 - 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514) และ (19 ธันวาคม พ.ศ. 2515 - 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พลตำรวจเอก  ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของประเทศไทยและเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของต่างประเทศต่างๆ ดังนี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  : 
 พ.ศ. 2503 –  เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราอันสุกสกาว ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2506 –  เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2506 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จอร์จที่ 1 ชั้นที่ 1
 :
 พ.ศ. 2506 –  เครื่องอิสริยาภรณ์กิม กานท์ ชั้นที่ 2
  : 
 พ.ศ. 2507 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ออเรนจ์-นัสเซา ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2507 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎเบลเยียม ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2507 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ปัง กวน เนการา ชั้นที่ 2
 พ.ศ. 2515 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์หยาง มูเลีย เซเตีย มาห์โกตา มาเลเซีย ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2509 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญโอลาฟ ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2509 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาวขั้วโลก ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2509 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์กิตติคุณทางการทูต ชั้นที่ 1
  :
 พ.ศ. 2510 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ล้านช้างร่มขาว ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2510 –  เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐออสเตรีย ชั้นที่ 1 (เงิน)
 :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรวรรดิบริติช ชั้นที่ 1 (ฝ่ายพลเรือน) (GBT)
 :
พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราแห่งสาธารณรัฐอินโดนีเซีย ชั้นอธิประธานา

อ้างอิง 

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขไทย
ตำรวจชาวไทย
อธิบดีกรมตำรวจและผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ
อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
บุคคลจากโรงเรียนวัดสุทธิวราราม
พรรคสหประชาไทย
ราชองครักษ์เวร
บุคคลจากกรุงเทพมหานคร
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์