สถานีวัดมังกร

สถานีวัดมังกร () เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคลโดยเป็นสถานีที่อยู่ใจกลางย่านธุรกิจของชาวไทยเชื้อสายจีน ในแนวถนนเจริญกรุง กรุงเทพมหานคร บริเวณย่านวัดมังกรกมลาวาส (วัดเล่งเน่ยยี่) ใกล้กับถนนเยาวราช ซึ่งถือเป็นไชน่าทาวน์ของเมืองไทย

ที่ตั้ง 
ถนนเจริญกรุง บริเวณสี่แยกแปลงนาม (จุดบรรจบถนนเจริญกรุง, ถนนแปลงนาม และถนนพลับพลาไชย) ใกล้กับวัดมังกรกมลาวาส (วัดเล่งเน่ยยี่) ในพื้นที่แขวงป้อมปราบ เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย และแขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร

สถานีวัดมังกรเป็นหนึ่งในสถานีรถไฟฟ้าที่มีตัวสถานีอยู่ใจกลางพื้นที่เมืองเก่าของกรุงเทพมหานคร ภายในขอบเขตระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยา คลองรอบกรุง และคลองผดุงกรุงเกษม โดยแผนงานก่อนหน้านี้ได้ระบุที่ตั้งสถานีและจุดขึ้น-ลงสถานีอยู่ที่ซอยเจริญกรุง 16 (ตรอกอิสรานุภาพ หรือตรอกเล่งบ๊วยเอี้ย) หรือตลาดใหม่เยาวราช ซึ่งถือเป็นย่านการค้าเก่าแก่ใกล้กับโบราณสถานที่สำคัญคือวัดมังกรฯ เป็นย่านที่มีวิถีชุมชนเป็นเอกลักษณ์และเกี่ยวเนื่องกับประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของชาวไทยเชื้อสายจีน ดังนั้นแผนการเวนคืนเพื่อก่อสร้างสถานีบริเวณซอยเจริญกรุง 16 จึงได้รับการคัดค้านอย่างหนักจากประชาชนส่วนหนึ่งที่ได้รับผลกระทบ ซึ่งในแผนเดิมของ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย ได้ตัดสินใจยกเลิกการก่อสร้างสถานีแห่งนี้ แต่หลังจากเปิดรับฟังความคิดเห็น จึงมีทางออกร่วมกันคือปรับเปลี่ยนทางขึ้น-ลงสถานีมาใช้พื้นที่ว่างที่อยู่ใกล้เคียงแทน ได้แก่พื้นที่รกร้างตรงข้ามวัดมังกรฯ และหน้าโรงภาพยนตร์ศิริรามา (ป้ายรถประจำทางวัดมังกรฯ ระหว่างสี่แยกแปลงนามและห้าแยกหมอมี) เพื่อลดผลกระทบจากการเวนคืน โดยจุดศูนย์กลางสถานีอยู่ที่บริเวณสี่แยกแปลงนาม ซึ่งอยู่ถัดออกไปจากซอยเจริญกรุง 16 ประมาณ 200-300 เมตร

นอกจากนี้ ด้วยที่ตั้งสถานีที่เป็นย่านการค้าหนาแน่นบนถนนเจริญกรุงซึ่งเป็นถนนสายหลักในย่านเมืองเก่า และเป็นถนนที่มีพื้นที่แคบ มีการจราจรคับคั่งตลอดทั้งวัน จึงจำเป็นต้องมีการวางแผนก่อสร้างเส้นทางและตัวสถานีวัดมังกรฯ อย่างระมัดระวัง โดยเลือกวิธีการก่อสร้างแบบไม่เปิดหน้าดิน เพื่อลดผลกระทบจากการปิดการจราจร

การออกแบบ 
ลักษณะสถานีวัดมังกรเป็นชานชาลาต่างระดับมี 3 ชั้น มีทางเข้าออกบริเวณสี่แยกแปลงนามและบริเวณซอยเจริญกรุง 18 เมื่อเริ่มก่อสร้างสถานีได้รื้อถอนอาคารบางส่วนด้านทิศใต้ของถนนเจริญกรุงออก โดยออกแบบทางเข้าออกสอดคล้องกับอาคารบริเวณใกล้เคียง

การออกแบบตัวสถานีทั้งภายนอกบริเวณระดับดินและภายใน มีรูปแบบสถาปัตยกรรมจีน-โปรตุเกส หรือชิโนโปรตุกีส เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมโดยรอบ และยังสื่อสารถึงวัฒนธรรมแบบไทย-จีนของประชาชนชาวเยาวราชเป็นหลัก รวมถึงได้นำลวดลายของมังกรมาประดับใช้ในบริเวณสถานี ตั้งแต่เพดานบริเวณชั้นจำหน่ายบัตรโดยสาร และบริเวณหัวเสาในสถานีที่ใช้สลับกับประแจจีนและลายดอกบัว และบริเวณทางลงเข้าสู่ตัวสถานี โดยได้รับแรงบันดาลใจในการออกแบบจากวัดมังกรกมลาวาส หรือ วัดเล่งเน่ยยี่ โดย เล่ง ในภาษาจีนแต้จิ๋ว  คือ มังกร คำว่า เน่ย คือ ดอกบัว และ คำว่า ยี่ คือวัด และยังได้มีการออกแบบเพดานให้มีความรู้สึกเหมือนกำลังลงไปอยู่ใต้ท้องของมังกร โดยให้ประตูทางเข้าสถานีเป็นส่วนหาง และหัวของมังกรอยู่ภายในบริเวณสถานี

แผนผังสถานี

รายละเอียดสถานี

สัญลักษณ์ของสถานี 
ตราสัญลักษณ์ของสถานีเป็นมังกร เพื่อสื่อถึงย่านไชน่าทาวน์ ถนนเยาวราชและวัดมังกรกมลาวาส และใช้สีแดงกับสีทองตกแต่งภายในเนื่องมาจากเป็นสีมงคลของชาวจีน ส่วนกระเบื้องหัวเสาใช้
ลวดลายของประแจจีนบุพื้นสีทอง สลับกับกระเบื้องลายดอกบัว

รูปแบบของสถานี 
เป็นชานชาลาต่างระดับ (Station with Stack Platform) เนื่องจากถนนเจริญกรุงมีพื้นที่คับแคบ ทำให้ต้องสร้างอุโมงค์ซ้อนกัน

ทางเข้า-ออกสถานี 
 1 บริเวณสี่แยกแปลงนาม, ถนนแปลงนาม, ถนนผดุงด้าว, ถนนเยาวราช, สถานพยาบาลผู้ป่วยเรื้อรังกว๋องสิวมูลนิธิ ศาลเจ้ากวางตุ้ง, วัดมงคลสมาคม, วงเวียน 22 กรกฎาคม (ลิฟต์, บันไดเลื่อน)
 2 บริเวณซอยเจริญกรุง 16 (ซอยอิสรานุภาพ หรือตรอกเล่งบ๊วยเอี๊ยะ) (ลิฟต์)
 3 วัดมังกรกมลาวาส, ถนนเสือป่า, วัดคณิกาผล, โรงพยาบาลกลาง (ลิฟต์, บันไดเลื่อน)

การจัดพื้นที่ในตัวสถานี 

แบ่งเป็น 7 ชั้น โดยเป็นอาคารเหนือพื้นดิน 3 ชั้น และชั้นใต้ดิน 4 ชั้น ประกอบด้วย
 3 ร้านค้า (อาคาร 3 ชั้น บริเวณทางออก 2)
 2 ร้านค้า (อาคาร 3 ชั้น บริเวณทางออก 2) ,ห้องเครื่อง และปล่องระบายอากาศ
 G ชั้นระดับถนน (Ground level) ทางเข้า-ออก ลานกิจกรรมบริเวณสถานี (ฝั่งเขตสัมพันธวงศ์) และร้านค้า (อาคาร 3 ชั้น บริเวณทางออก 2)
 B1 ชั้นออกบัตรโดยสาร เหรียญโดยสาร และห้องประชาสัมพันธ์ (Concourse level)
 B2 ชั้นชานชาลาหมายเลข 2 มุ่งหน้าสถานีท่าพระ (ผ่านสถานีบางซื่อ)
 B3 ชั้นห้องเครื่อง
 B4 ชั้นชานชาลาหมายเลข 1 มุ่งหน้าหลักสอง

เวลาให้บริการ

รถโดยสารประจำทาง 
 ถนนเจริญกรุง สาย 1 4 7 21 25(ขสมก.) 35 40 49 53(วนซ้าย) 73 85 507 529

สถานที่สำคัญใกล้เคียง 
 วัดมังกรกมลาวาส
 วัดมงคลสมาคม
 วัดคณิกาผล
 ซุ้มประตูเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา (วงเวียนโอเดียน)
 สถานีตำรวจนครบาลพลับพลาไชย 1 และ 2
 วงเวียน 22 กรกฎาคม
 ถนนเยาวราช
 ย่านการค้าคลองถม และสำเพ็ง
 ไอแอม ไชน่าทาวน์
 กูร์เมต์ ไทย สาขาไอแอม ไชน่าทาวน์ (เปิดเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562)
 โรงแรมอาศัย กรุงเทพ ไชน่าทาวน์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 แผนที่จากเว็บไซต์บีอีเอ็ม 

สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2561
วัดมังกร
วัดมังกร
วัดมังกร
ไชนาทาวน์ (กรุงเทพมหานคร)