การฉีดวัคซีนโควิด-19 ในประเทศเวียดนาม

การฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ในประเทศเวียดนามเป็นการรณรงค์สร้างภูมิคุ้มกันอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในการตอบสนองต่อการระบาดใหญ่ในประเทศ หลังจากวัคซีนโควิด-19 ของออกซฟอร์ด–แอสตราเซเนกาได้รับอนุมัติเมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2564 การฉีดวัคซีนเริ่มขึ้นในวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2564 และจะดำเนินการต่อเนื่องตลอดทั้งปีโดยมีเป้าหมายในการฉีดวัคซีนร้อยละ 80 ของประชากรทั้งหมดภายในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2565 ต่อมาวัคซีนสปุตนิกวี ได้รับการอนุมัติให้ใช้ในวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2564 ขณะที่วัคซีนโควิด-19 ของซิโนฟาร์ม ได้รับการอนุมัติเพื่อใช้ในกรณีฉุกเฉินในวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2564

นี่เป็นการรณรงค์สร้างภูมิคุ้มกันครั้งใหญ่ที่สุดของประเทศด้วยปริมาณวัคซีนมากกว่า 150 ล้านโดส แม้ว่าเวียดนามจะประสบความสำเร็จในการป้องกันโรคและควบคุมการระบาดได้ แต่โครงการฉีดวัคซีนโควิด-19 ของประเทศนั้นถือว่าเริ่มช้ากว่าประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564 เวียดนามได้ฉีดวัคซีนทั่วประเทศไปแล้ว 100,862,898 โดส

ประวัติ 

ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2563 รัฐบาลเวียดนามประกาศว่าได้ทำข้อตกลงจัดหาวัคซีนสปุตนิกวี 50 ถึง 150 ล้านโดสจากรัสเซีย นอกจากนี้ รัสเซียจะบริจาคเครื่องจักร ผลิตภัณฑ์ชีวภาพ และอุปกรณ์จำนวนหนึ่งให้กับเวียดนามเพื่อป้องกันโรคโควิด-19 ซึ่งรวมถึงวัคซีน ในระหว่างนี้ นักวิจัยชาวเวียดนามจะยังคงพัฒนาวัคซีนของประเทศต่อไป

ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 กระทรวงสาธารณสุขได้แนะนำให้รัฐบาลให้การรับรองวัคซีนจากแอสตราเซเนกา, กามาเลีย และโมเดอร์นา สำหรับการฉีดวัคซีนในประเทศ รัฐมนตรีเหงียน ทัญ ลอง ( ) กล่าวว่าวัคซีนได้รับการอนุมัติภายใต้สถานการณ์ฉุกเฉินระหว่างการระบาดในจังหวัดหายเซือง และจังหวัดกว๋างนิญ แอสตราเซเนกาให้คำมั่นว่าจะจัดหาวัคซีนประมาณ 30 ล้านโดส ให้เวียดนามในปี 2564

นอกจากข้อตกลงกับแอสตราเซเนกา เวียดนามยังเร่งการเจรจากับไฟเซอร์, โมเดอร์นา, เคียวแว็ก, จอห์นสันแอนด์จอห์นสัน และกามาเลีย

ตามแผนการปรับใช้และการฉีดวัคซีนแห่งชาติ (National Deployment and Vaccination plan, NDVP) ขององค์การอนามัยโลกซึ่งลงนามโดยรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขเมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 เวียดนามจะได้รับข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแผนดังกล่าวจากคณะกรรมการพิจารณาของ NDVP ซึ่งเป็นหนึ่งในขั้นตอนที่จำเป็นในการรับวัคซีนโควิด-19 ผ่าน COVAX Facility  ซึ่งเป็นกลไกระดับโลกสำหรับการพัฒนา การผลิต และการจัดหาวัคซีนป้องกันโควิด-19 สำหรับทุกประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลาง  โครงการโคแวกซ์ได้ยืนยันว่าเวียดนามจะได้รับวัคซีนแอสตราเซเนกา 30 ล้านโดสในปี พ.ศ. 2565 วัคซีนชุดแรกที่มาจากกลไกของโคแวกซ์ จำนวน 811,200 โดส มาถึงท่าอากาศยานนานาชาติโหน่ยบ่ายของฮานอยเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2564

เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 มีผู้เสียชีวิตรายแรกหลังจากฉีดวัคซีนของแอสตราเซเนกาในเวียดนาม โดยเธอเป็นบุคลากรทางการแพทย์อายุ 35 ปีจากจังหวัดอานซาง

การจัดหาวัคซีน 
รัฐบาลเริ่มจัดหาวัคซีนป้องกันโควิด-19 จากแหล่งต่าง ๆ ดังนี้

แม้ว่าจีนมีการประกาศว่าจะจัดลำดับความสำคัญในการเข้าถึงวัคซีนโควิด-19 ของซิโนแว็กและซิโนฟาร์ม แต่เวียดนามเป็นประเทศสุดท้ายในอาเซียนที่เปิดเผยต่อสาธารณะว่าจะใช้วัคซีนเหล่านี้เนื่องจากความรู้สึกต่อต้านจีนในหมู่ประชาชน นอกจากนั้นยังเป็นหนึ่งในประเทศสุดท้ายที่อนุมัติวัคซีนของจีน
สำหรับวัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่ผลิตในประเทศ กระทรวงสาธารณสุขเวียดนามคาดว่าจะมีวัคซีนชุดแรกพร้อมใช้ในช่วงปลายไตรมาสที่ 3 ของปี 2564 วัคซีนเหล่านี้สามารถนำไปใช้ในการรณรงค์ฉีดวัคซีนของประเทศได้ในปี 2565 เพื่อให้แน่ใจว่าประเทศมีแหล่งที่มาของอุปทานและความมั่นคงด้านสุขภาพ ขจัดอุปสรรคในการจัดซื้อวัคซีนจากต่างประเทศ วัคซีนที่ผลิตในประเทศทั้งสองชนิด ได้แก่ นาโนโคแวกซ์และโควิแว็ก ได้เริ่มการทดลองในเดือนมกราคมและมีนาคม พ.ศ. 2564 ตามลำดับ

วัคซีนในระยะทดลอง 
สำหรับหัวข้อที่ครอบคลุม โปรดดู วัคซีนโควิด-19, Nanocovax, Covivac (วัคซีนโควิด-19 ของเวียดนาม), วัคซีนโควิด-19 ของ Vabiotech

กำหนดการดำเนินงาน 

บริษัทร่วมทุนวัคซีนเวียดนาม (VNVC)  ซึ่งเป็นบริษัทที่รับผิดชอบการนำเข้าและจัดเก็บวัคซีนในเวียดนาม ได้กล่าวว่าบริษัทมีพนักงานและสิ่งอำนวยความสะดวกพร้อมในการจัดเก็บวัคซีนได้มากถึง 170 ล้านโดส มีคลังสินค้าเก็บวัคซีนแยกในต่างจังหวัด 49 แห่ง คลังสินค้าห้องเย็น 2 แห่ง และคลังสินค้าควบคุมอุณหภูมิติดลบ 3 แห่ง ซึ่งมีการจัดการอุณหภูมิที่ -40° ถึง -86°C ความสามารถในการให้บริการของ VNVC ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 รองรับได้ถึง 100,000 รายการต่อวัน และสามารถเพิ่มความสามารถในการให้บริการวัคซีนโควิด-19 ได้ถึง 4 ล้านโดสต่อเดือน

รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขเจิ่น วัน ถวน ( ) ได้ระบุว่า เพื่อสร้างการคุ้มกันโรคสำหรับประชากรส่วนใหญ่ เวียดนามจำเป็นต้องกระจายอุปทานของวัคซีน ซึ่งรวมถึงวัคซีนที่ผลิตในประเทศ และต้องเพิ่มทรัพยากรจากภาคธุรกิจและงบประมาณของฝ่ายปกครองส่วนท้องถิ่นให้สูงสุดนอกเหนือจากงบประมาณของรัฐบาล เพื่อให้โปรแกรมการฉีดวัคซีนบรรลุเป้าหมาย งบประมาณที่จำเป็นในการฉีดวัคซีนสำหรับ 20% ของประชากรทั้งหมดอยู่ที่ 6.739 ล้านล้านด่ง (9,090.6 ล้านบาท) โดยกว่า 90% ของค่าใช้จ่ายนี้ได้รับการสนับสนุนจากโครงการโคแวกซ์ รัฐบาลจะบริจาคเงิน 24,000 ล้านด่ง ส่วนที่เหลือมาจากฝ่ายปกครองส่วนท้องถิ่นในระดับเทศบาลและจังหวัด และมาจากภาคเอกชน

อาการไม่พึงประสงค์หลังการฉีดวัคซีน 
จากบุคลากรทางการแพทย์ 69 คนของโรงพยาบาลสนามในจังหวัดซาลาย ที่ฉีดวัคซีนของแอสตราเซเนกา เมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2564 มี 8 คนมีอาการข้างเคียงที่ไม่รุนแรง และพยาบาลหญิงหนึ่งคนมีผลข้างเคียงที่รุนแรง ห้านาทีหลังการฉีดพยาบาลคนนี้ (ซึ่งมีประวัติเป็นโรคหอบหืด) มีอาการชาในช่องปาก อาเจียน เวียนศีรษะ แน่นหน้าอก และหายใจลำบาก ณ วันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2564 จากผู้เข้ารับการฉีดวัคซีน 20,000 คน มีผู้ป่วย 4,078 รายที่มีอาการไม่รุนแรง เช่น ปวดกล้ามเนื้อ ปวดศีรษะ ท้องร่วง มีไข้หรือลมพิษ โดย 5 รายมีอาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ระดับ 2 และ 1 รายมีอาการระดับ 3 ทุกกรณีอยู่ในสภาวะคงที่ กระทรวงสาธารณสุขได้ขอให้หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ซึ่งเผชิญกับปฏิกิริยารุนแรงหลังการฉีด จัดตั้งคณะกรรมการเพื่อประเมินสาเหตุ ไม่มีรายงานการเกิดลิ่มเลือดหลุดอุดหลอดเลือดรุนแรงแบบในยุโรปบางประเทศ

เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 เวียดนามมีผู้เสียชีวิตรายแรกหลังจากการฉีดวัคซีนแอสตราเซเนกา โดยเป็นบุคลากรทางการแพทย์อายุ 35 ปีในจังหวัดอานซาง เจ้าหน้าที่สาธารณสุขหญิงคนนี้ได้รับวัคซีน ในเช้าวันที่ 6 พฤษภาคม ที่สถานที่ฉีดวัคซีนในโรงพยาบาลทั่วไปของเมืองตันเจา ( ) ก่อนการรับวัคซีนเธอได้รับการคัดกรองและอธิบายเกี่ยวกับปฏิกิริยาหลังการฉีด

หลังการฉีดวัคซีน เธอมีปฏิกิริยาช็อกจากอาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ตามข้อสรุปของกรมอนามัยจังหวัดอานซาง สาเหตุของการเสียชีวิตคือ อาการแพ้รุนแรงที่เกิดจากการแพ้ที่ไม่ใช่สเตียรอยด์

ความคิดเห็นสาธารณะ 
ผลการสำรวจความคิดเห็นที่จัดทำขึ้นตั้งแต่เดือนตุลาคม ถึงธันวาคม พ.ศ. 2563 พบว่าเวียดนามมีอัตราการยอมรับวัคซีนสูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดย 98% ของผู้ตอบแบบสำรวจตอบว่าพวกเขา "จะรับแน่นอนหรืออาจจะรับ" เมื่อมีวัคซีนโควิด-19 พร้อม

เชิงอรรถ

อ้างอิง 

เวียดนาม
การระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศเวียดนาม