โหมี ชหางคีร์ ภาภา

โหมี ชหางคีร์ ภาภา,  (होमी जहांगीर भाभा, อักษรโรมัน: Homi Jehangir Bhabha, 30 ตุลาคม 1909 – 24 มกราคม 1966) เป็นนักฟิสิกส์นิวเคลียร์ชาวอินเดีย ผู้อำนวยการคนแรกและศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์ประจำสถาบันวิจัยพื้นฐานตาตา (TIFR) เขาได้รับการขนานนามให้เป็น "บิดาแห่งโครงการปรมาณูอินเดีย" ภาภายังเป็นผู้ร่วมก่อตั้งของศูนย์พลังงานปรมาณูตรอมเบย์ (Atomic Energy Establishment Trombay; AEET) ที่ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่อใหม่เป็นศูนย์วิจัยปรมาณูภาภา ทั้ง TIFR และ AEET ล้วนเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ของอินเดีย

ภาภาได้รับรางวัลแอดัมส์ (1942) และ ปัทมภูษาณ (1954) รวมถึงเคยได้รับการเสนอชื่อรับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 1951 และ 1953–1956

ภาภาเสียชีวิตจากเหตุแอร์อินเดียเที่ยวบินที่ 101 ตกในปี 1966 สิริอายุได้ 56 ปี

อาชีพการงาน
ภาภากลายมาเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติหลังสามารถคำนวณความน่าจะเป็นของการกระจายของโพสิตรอนด้วยอิเล็กตรอน (probability of scattering positrons by electrons) หรือที่ในปัจจุบันเรียกว่าการกระเจิงแบบภาภา นอกจากนี้เขายังมีส่วนร่วมอย่างมากในการศึกษาค้นคว้าถึงการกระเจิงคอมป์ตัน, กระบวนการอาร์ และการพัฒนาสาขาวิชาฟิสิกส์นิวเคลียร์ เขาได้รับรางวัลปัทมภูษาณจากรัฐบาลอินเดียในปี 1954 และต่อมายังดำรงตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาวิทยาศาสตร์แก่คณะรัฐมนตรีของอินเดีย และยังมีส่วนสำคัญมากให้วิกรม สรภาอี จัดตั้งคณะกรรมการการวิจัยอวกาศแห่งชาติอินเดีย

การเสียชีวิต
ภาภาเสียชีวิตขณะโดยสารแอร์อินเดียเที่ยวบิน 101 ซึ่งตกใกล้กับเขามงต์บลังก์ในวันที่ 24 มกราคม 1966 ขณะกำลังมุ่งหน้าไปเวียนนา ประเทศออสเตรีย เพื่อเข้าร่วมการประชุมขององค์การพลังงานปรมาณูนานาชาติ เหตุผลทางการของอุบัติเหตุการบินนี้คือการสื่อสารคลาดเคลื่อนระหว่างท่าอากาศยานเจนีวากับนักบิน ทำให้ทราบตำแหน่งของอากาศยานผิดพลาดและชนเข้ากับภูเขาในที่สุด

มีการตั้งทฤษฎีจำนวนมากว่าถึงความเป็นไปได้ที่เหตุเครื่องบินตกครั้งนี้มาจากการมีส่วนร่วมของซีไอเอโดยพุ่งเป้าไปที่ภาภา เพื่อทำให้โครงการนิวเคลียร์ของอินเดียต้องชะงัก เกรกอรี ดักลาส (Gregory Douglas) นักทฤษฎีสมคบคิด และผู้ปฏิเสธการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวของฮิตเลอร์ อ้างว่าได้สื่อสารทางโทรศัพท์กับอดีตเจ้าหน้าที่ซีไอเอ รอเบิร์ท คราวลีย์ ในปี 1993 และตีพิมพ์บทสนทนานี้เป็นหนังสือ Conversations with the Crow ในปี 2013 ในหนังสือนี้ ดักลาสเขียนว่าคราวลีย์ระบุว่าซีไอเอเป็นผู้รับผิดชอบการลอบสังหารภาภา เช่นเดียวกับนายกรัฐมนตรีอินเดีย ลาล พหาทูร ศาสตรี ในปี 1966 ห่างกันเพียงสิบสามวัน โดยมีจุดหมายเพื่อยับยั้งโครงการนิวเคลียร์ของอินเดีย

อ้างอิง 

บุคคลจากมุมไบ
เสียชีวิตในอุบัติเหตุการบิน
นักฟิสิกส์นิวเคลียร์
นักฟิสิกส์ชาวอินเดีย