พระราชรัตนโมลี (นคร เขมปาลี)

พระราชรัตนโมลี (นคร เขมปาลี) (29 พฤษภาคม พ.ศ. 2465-29 พฤษภาคม พ.ศ. 2551) เป็นอดีตผู้ช่วยเจ้าอาวาสพระอารามหลวง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร,อดีตอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ระหว่าง พ.ศ. 2529-2540,เป็นมีผู้ส่วนสำคัญต่อการสนับสนุนให้เกิดการได้มาซึ่ง การตราพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2540  เคยต้องคดีข้อห้าอันเป็นคอมมิวนิสต์ ในสมัยจอมพล  สฤษดิ์ ธนะรัชต์  (16 มิถุนายน พ.ศ. 2451 – 8 ธันวาคม พ.ศ. 2506) นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 11 และต้องถูกจองจำถูกคุมขังในสันติปาลาราม เป็นเวลากว่า 4 ปี ระหว่าง พ.ศ. 2503-2507 และถูกปล่อยตัวโดยไม่มีการส่งฟ้องศาลแต่อย่างใด 

ในระหว่างถูกจองจำได้แปลหนังสือเรื่อง “Glimpses of World History” ในชื่อภาษาไทยว่า โฉมหน้าประวัติศาสตร์สากล และ “Letters from a Father to His Daughter” ในชื่อภาษาไทยว่า จดหมายจากพ่อถึงลูกสาว ของ “ยวาหรลาล เนห์รู” อดีตนายกรัฐมนตรีอินเดีย ภายใต้การแนะนำจาก “อาจารย์กรุณา กุศลาสัย” (10 พฤษภาคม พ.ศ. 2463 - 13 สิงหาคม พ.ศ. 2552) อดีตสามเณรใจสิงห์ ในโครงการ "พระภิกษุสามเณรใจสิงห์–Lion-hearted Bhikkhus and Samaneras"   ของ พระโลกนาถ (ซัลวาโตเล ซิโอฟฟี)  พระภิกษุชาวอิตาลี ที่นำพระภิกษุจากไทย พม่า ทีเดินธุดงค์ด้วยเท้าจากประเทศไทยไปศึกษาอบรมที่ประเทศอินเดีย เป็นนักเขียนบทความและสารคดี เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาฮินดี ภาษาสันสกฤต และภารตวิทยา กรุณาได้รับรางวัลศรีบูรพาปี พ.ศ. 2538, ที่ถูกคุมขังอยู่ด้วยกันในขณะนั้น  พร้อมทั้งได้เขียนบันทึกชีวิตไว้ในหนังสือ ชีวิตลิขิตของกรรม  ที่มีความตอนหนึ่งที่เกี่ยวกับพระสงฆ์กับการเมืองที่ว่า “…นี่คือระบอบประชาธิปไตยแบบไทยที่มีอุณหภูมิไม่แน่นอน ครึ่งใบบ้าง ค่อนใบบ้าง เต็มใบบ้าง ตามวุฒิภาวะของผู้นำรัฐบาล แม้รัฐธรรมนูญก็สามารถเปลี่ยนใหม่ได้ตามพลังและอำนาจนิยม…”

การศึกษา 
Doctor of Philosophy (Ph.D.) สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาปรัชญา นวนาลันทามหาวิหาร มหาวิทยาลัยมคธ ประเทศอินเดีย

สอบไสได้นักธรรมชั้นเอก สำนักศาสนศึกษา วัดนางในฮัมมิการาม อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง สำนักเรียนคณะจังหวัดอ่างทอง

สอนได้เปรียญธรรม 6 ประโยค สำนักเรียนวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ราชวรมหาวิหาร แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ตำแหน่ง

งานปกครองคณะสงฆ์ 
 พ.ศ. 2515 - 2518 ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็น เจ้าอาวาสวัดไทยนาลันทา ประเทศอินเดีย 

 ได้รับพระบัญชาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็น ผู้ช่วยเจ้าอาวาสพระอารามหลวง วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

 ได้รับแต่งตั้งจากเจ้าอาวาสวัด ให้ดำรงตำแหน่งเป็น เจ้าคณะ 3 อารามวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุงเทพมหานคร

 ผู้อำนวยการมหาธาตุวิทยาลัย

งานด้านการศึกษา 
 
 พ.ศ. 2492 ได้รับแต่งตั้งเป็นครูสอนพระปริยัติธรรม สำนักเรียนวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

 พ.ศ. 2493 ได้รับแต่งตั้งเป็นครูสอนโรงเรียนบาลีมัธยมศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

 พ.ศ. 2501 เป็นผู้กำกับโรงเรียนบาลีมัธยมศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

 พ.ศ. 2518 ผู้อำนวยการแผนกสำนักธรรมวิจัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

 พ.ศ. 2521 เลขาธิการ มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์

 พ.ศ. 2529–2540 อธิการบดี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

สมณศักดิ์ 
5 ธันวาคม พ.ศ. 2531 เป็น พระราชาคณะชั้นสามัญเปรียญ ที่ พระอมรเมธาจารย์ (สป.) 

10 มิถุนายน พ.ศ. 2539 เป็น พระราชาคณะชั้นราช ที่ พระราชรัตนโมลี ศรีสิกขกิจวโรปการ มหาคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

ถูกกล่าวหาว่าเป็นคอมมิวนิสต์และถูกจองจำจำคุกในสันติปาลาราม 
ข้อมูลจากในหนังสือที่บันทึกด้วยตัวท่านเอง ชีวิตลิขิตของกรรม  คืนวันหนึ่งในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2503 เวลาประมาณ 17.00 น. ก็พบ พ.ต.อ.ชลอ ขุทภาสน์ พร้อมด้วยตำรวจสันติบาลจำนวนหนึ่งมานั่งรอข้าพเจ้าอยู่แล้ว แสดงตัวเข้าจับกุมข้าพเจ้าในข้อกล่าวหาว่า มีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ พร้อมกับพระมหามนัส จิตฺตทโม (พวงลำเจียก) และได้ทำการค้นห้องพักยึดเอาหนังสือที่ได้รับมอบถวายมาจากประเทศจีนเป็นแดงจำนวนหนึ่งและพาไปควบคุมไว้ที่สโมสรกรมตำรวจปทุมวัน  เวลา 3 วัน ก็พาเราทั้งสองไป บังคับเอาผ้าเหลืองผ้าจีวรออก และใช้ผ้าแต่งกายคฤหัสถ์แทนต่อหน้าพระเทพเวที (ฟื้น ชุตินฺธโร) เจ้าอาวาสวัดสามพระยา และเจ้าคณะกรุงเทพมหานคร แล้วนำไปควบคุมไว้ที่ห้องขังที่อาคารหลังหนึ่ง ใกล้กับสโมสรกรมตำรวจนั้น

อ้างอิง

พระราชาคณะชั้นราช
เปรียญธรรม 6 ประโยค