พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร

พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร (; ส่วนพระองค์สะกดว่า ยุคุนธร; พ.ศ. 2414 – 18 มีนาคม พ.ศ. 2494) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร ประสูติแต่นักนางพยาม หรือพยู (บางแห่งว่าชื่อ แญก นู) และเป็นพระชายาในพระองค์เจ้านโรดม อรุณยุคนธร (หรือ ยุคุนธร) พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร ประสูติแต่พระนางจอมผลทิพสุดาจันทร์ พระสนมเอก ซึ่งเป็นพระเชษฐาต่างพระมารดา ประสูติพระโอรส-ธิดาด้วยกันสี่พระองค์ พระธิดาสองพระองค์ประกอบกิจเป็นครู พระองค์หนึ่งเป็นครูโรงเรียนโรดม และอีกพระองค์หนึ่งเป็นครูโรงเรียนมาลิกา ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สอง พระองค์เจ้าปิงเปียง ยุคันธร ซึ่งเป็นพระธิดาพระองค์หนึ่ง ได้รับเลือกให้เป็นตัวแทนของกัมพูชาในการประชุมสมัชชาสหภาพฝรั่งเศสในกรุงปารีส ก่อนถูกเลือกให้เป็นรองประธานสมัชชาดังกล่าวใน พ.ศ. 2492 ในหนังสือ ถกเขมร ของหม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช กล่าวถึงพระธิดาอีกองค์ คือ พระองค์เจ้าเป็งป็อก ยุคันธร ทรงดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการของกัมพูชา

พระองค์เจ้ามาลิกาสามารถตรัสและเขียนภาษาไทยได้ดีเช่นเดียวกับพระธิดาพระองค์เล็กซึ่งเข้าไปศึกษาในกรุงเทพมหานคร จากเดิมที่ตรัสภาษาไทยไม่ได้ทั้งสองพระองค์ ทรงสนิทสนมกับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มาตั้งแต่ครั้งยังประทับอยู่ในกรุงเทพมหานคร พระองค์เจ้ามาลิกาเป็นสัญลักษณ์ของสตรีกัมพูชายุคใหม่ ทรงตั้งโรงเรียนเอกชนสำหรับสตรีภายในพระตำหนักส่วนพระองค์ ใช้ชื่อว่า โรงเรียนมาลิกา ก่อตั้งเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2454 มีนักเรียนจำนวน 50 คน เปิดสอนวิชาภาษาเขมร ภาษาฝรั่งเศสขั้นพื้นฐาน และวิชาเย็บปักถักร้อย โดยมีพระธิดาพระองค์หนึ่งเป็นครูสอนในโรงเรียนดังกล่าว ในช่วงปลายพระชนม์ชีพพระองค์เจ้ามาลิกาได้รับการสถาปนาให้มีพระอิสริยยศสูงขึ้น มีพระนามว่า สมเด็จสว่างวัฒนา

พระองค์เจ้ามาลิกา ยุคันธร สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2494

อ้างอิง 

เจ้าหญิงกัมพูชา
ชาวกัมพูชาเชื้อสายไทย
บุคคลจากพนมเปญ
ราชสกุลนโรดม
ชาวกัมพูชาในประเทศไทย
ครูชาวกัมพูชา