คณะรัฐมนตรีไทย

คณะรัฐมนตรีไทยเป็นคณะบุคคลที่ทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินในราชอาณาจักรไทย คณะรัฐมนตรีเป็นกลุ่มบุคคลหลักที่ขับเคลื่อนส่วนราชการต่าง ๆ ของรัฐบาลไทย สมาชิกของคณะรัฐมนตรีนั้นจะได้รับการเสนอชื่อโดยนายกรัฐมนตรีและได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการโดยพระมหากษัตริย์ไทยซึ่งประกอบไปด้วย รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีประจำกระทรวงต่าง ๆ โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าคณะ

คณะรัฐมนตรีไทยนั้นมีขึ้นครั้งแรกหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยตามพระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พุทธศักราช 2475 ซึ่งในขณะนั้นเรียกว่าคณะกรรมการราษฎร และหลังจากมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช พ.ศ. 2475 จึงเปลี่ยนมาเรียกว่าคณะรัฐมนตรี และได้ใช้ชื่อนี้มาจนถึงปัจจุบัน

จำนวนรัฐมนตรีเป็นไปตามรัฐธรรมนูญที่ใช้บังคับอยู่ขณะนั้น รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน คือ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้คณะรัฐมนตรีมีรัฐมนตรีได้ไม่เกิน 35 คน

คุณสมบัติและการปฏิบัติหน้าที่ 
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ได้กำหนดคุณสมบัติและการปฏิบัติหน้าที่ของคณะรัฐมนตรีไว้ดังนี้

คุณสมบัติ 
ในมาตรา 160 ได้กำหนดคุณสมบัติของคณะรัฐมนตรีไว้ดังนี้
 มีสัญชาติไทยโดยการเกิด
 มีอายุไม่ต่ำกว่าสามสิบห้าปี
 สำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีหรือเทียบเท่า
 มีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์
 ไม่มีพฤติกรรมอันเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง
 ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา 98
 ไม่เป็นผู้ต้องคำพิพากษาให้จำคุก แม้คดีนั้นจะยังไม่ถึงที่สุด หรือมีการรอการลงโทษ เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท ความผิดลหุโทษ หรือความผิดฐานหมิ่นประมาท​
 ไม่เป็นผู้เคยพ้นจากตำแหน่งเพราะเหตุกระทำการอันเป็นการต้องห้ามตามมาตรา 186 หรือมาตรา 187 มาแล้วยังไม่ถึงสองปีนับถึงวันแต่งตั้ง

การปฏิบัติหน้าที่ 
พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีคนหนึ่งตามมติของรัฐสภา และรัฐมนตรีอื่นอีกไม่เกิน 35 คนตามที่นายกรัฐมนตรีถวายคำแนะนำ ก่อนเข้ารับหน้าที่ รัฐมนตรีต้องถวายสัตย์ปฏิญาณต่อพระมหากษัตริย์ด้วยถ้อยคำดังต่อไปนี้

ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน มาตรา 161

คณะรัฐมนตรีมีหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน มาตรา 162 และมีสิทธิเข้าร่วมประชุมชี้แจงแสดงความคิดเห็นในที่กำหนดได้ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน มาตรา 163

คณะรัฐมนตรีปัจจุบัน 
รายนามนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรี

รายชื่อคณะรัฐมนตรี

ดูเพิ่ม 
 รายนามรัฐมนตรีสตรีในคณะรัฐมนตรีไทย

เชิงอรรถ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 มาตรฐานทางจริยธรรมของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ รวมทั้งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินและหัวหน้าหน่วยงานธุรการของศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ พ.ศ. ๒๕๖๑ (ให้ใช้บังคับแก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา และคณะรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๑๙ วรรคสองด้วย)

การเมืองไทย