สัมมัปปธาน 4

สัมมัปปธาน 4 หรือ ปธาน 4 (บาลี: ; สันสกฤต:  หรือ ) คือ ความเพียรชอบหรือความเพียรใหญ่ ประกอบด้วย 4 ประการ คือ: 

 สังวรปธาน คือ เพียรระวังยับยั้งบาปอกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด มิให้เกิดขึ้น
 ปหานปธาน คือ เพียรละบาปอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว
 ภาวนาปธาน คือ เพียรทำกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ให้เกิดมี
 อนุรักขนาปธาน คือ เพียรรักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั้งมั่นและให้เจริญยิ่ง

สัมมปปธาน 4 เกี่ยวข้องกับหลักธรรมมรรคมีองค์แปด กล่าวคือ สัมมาวายามะ (ความเพียรชอบ) และหลักธรรมพละ 5 กล่าวคือ วิริยะ (ความพยายาม) และเป็นหนึ่งในเจ็ดธรรมของโพธิปักขิยธรรมซึ่งเป็นธรรมปัยจัยอันฝักฝ่ายหนทางแห่งความตรัสรู้

อ้างอิง 

หลักธรรมของศาสนาพุทธ
ธรรมหมวด 4