แกแล

แกแล (ชื่อวิทยาศาสตร์ : Maclura cochinchinensis Corner)  มีเกิดตามป่าโปร่งทางภาคกลาง ภาคเหนือ และภาคใต้ มีชื่ออื่น  แกก้อง (แพร่) แกแล สักขี เหลือง (กลาง) แกล แหร (ใต้) เข (นครราชสีมา) ช้างงาต้อก (ลำปาง) น้ำเคี่ยโซ่ (ปัตตานี) หนามเข (ประจวบคีรีขันธ์) กะเลอะเซอะ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี) กระจายพันธุ์ตั้งแต่เทือกเขาหิมาลัยไปจนถึงญี่ปุ่น เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และออสเตรเลีย

แกแลเป็นไม้พุ่มรอเลื้อย  ตามเถามีหนามตลอดเถา เนื้อไม้สีค่อนข้างขาว มียางขาว  เปลือกลำต้นสีเทา แก่นเป็นสีเหลือง ใบเดี่ยว เรี่ยงสลับ เวียนรอบกิ่งรูปวงรี กว้าง 1 - 3.5 ซม. ยาว 2 - 9 ซม. มีหนามแหลมออกตรงซอกใบ 1 อัน ยาวประมาณ 1 ซม. ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ แยกเพศ อยู่คนละต้น รูปกลม  ผล เป็นผลรวม ผลแก่สีเหลืองแล้วเปลี่ยนเป็นสีส้มแดง เมล็ดกลม สีน้ำตาล

สรรพคุณ 
แก่น มีรสขม ใช้แก่นแก้ไข้รากสาด แก้ท้องร่วง บำรุงน้ำเหลือง บำรุงกำลัง บำรุงเลือด  แก้พุพอง เป็นยาขับปัสสาวะ  และสารสกัดด้วยเฮกเซนและคลอโรฟอร์มจากรากของสมุนไพรแกแล สามารถออกฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระใช้แก่นซึ่งให้สีเป็นสีเหลืองสดเหมาะแก่การย้อมไหมเป็นสีเหลือง ในอินโดนีเซียใช้ย้อมผ้า ย้อมเสื่อ ใบอ่อนรับประทานเป็นผัก

อ้างอิง 

 พีรศักดิ์ วรสุนทโรสถ และคณะ. ทรัพยากรพืชในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 3: พืชให้สีย้อมและแทนนิน. กทม. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. 2544. หน้า 110 - 111
พืชให้สีย้อม
พืชที่รับประทานได้
ไม้เลื้อย
สมุนไพร
วงศ์ขนุน