จายาปูรา

จายาปูรา () เป็นเมืองหลักและเมืองใหญ่สุดของจังหวัดปาปัว บนเกาะนิวกินี ประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งทางเหนือของเกาะนิวกินีและกินพื้นที่  ขอบเขตทางเหนือติดกับมหาสมุทรแปซิฟิกและอ่าวยซ ซูดาร์โซ ทางตะวันออกติดกับประเทศปาปัวนิวกินี ทางใต้ติดกับอำเภอเกอเออรม และทางตะวันตกติดกับอำเภอจายาปูรา

ด้วยจำนวนประชากร 398,478 คนตามสำมะโน พ.ศ. 2563 ทำให้จายาปูราเป็นเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในเกาะนิวกินี แซงหน้าพอร์ตมอร์สบี เมืองหลวงของประเทศปาปัวนิวกินี และยังเป็นเมืองที่เติบโตเร็วที่สุดในประเทศอินโดนีเซีย โดยมีประชากรเพิ่มขึ้น 55.23% จากสำมะโน พ.ศ. 2553 จำนวนประมาณการอย่างเป็นทางการในช่วงกลาง พ.ศ. 2564 อยู่ที่ 404,004 คน

จายาปูราเป็นเมืองที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่เป็นอันดับ 4 ในอินโดนีเซียตะวันออก (เป็นรองเพียงมากัซซาร์, เดนปาซาร์ และมานาโด) โดยมีจีดีพีประมาณการใน พ.ศ. 2559 อยู่ที่ 19.48 ล้านล้านรูปียะฮ์ ณ พ.ศ. 2560 เมืองนี้ยังเป็นเมืองที่มีค่าครองชีพแพงที่สุดอันดับ 2 ของประเทศ เป็นรองเพียงจาการ์ตา จายาปูรายังมีดัชนีการพัฒนามนุษย์ในระดับสูงมากที่ 0.801

ศัพทมูลวิทยา
ชื่อ จายาปูรา () มาจากภาษาสันสกฤตที่แปลว่า "นครแห่งชัยชนะ" (जय ชย: "ชนะ"; पुर ปุร: "นคร") และได้รับจากซูฮาร์โตในฐานะส่วนหนึ่งของการล้มล้างอิทธิพลของซูการ์โน ปัจจุบันมีการเรียกร้องจากประชาชน ข้าราชการ และนักวิชาการบางส่วนให้เปลี่ยนชื่อเมืองเพื่อให้สะท้อนถึงความเป็นท้องถิ่นมากขึ้น เหมือนการตั้งชื่อสะพานยูเทฟา บางส่วนแนะนำให้รวมคำระหว่าง โกตาตาบี (Kota Tabi) เนื่องจากเมืองนี้อยู่ในเขตภูมิภาคตาบี กับ พอร์ตนุมบัย () หรือสั้น ๆ ว่า Numbay เนื่องจากคำว่า "Port" เป็นภาษาอังกฤษ และไม่ใช่ภาษาท้องถิ่น คำว่า "Numbay" มาจากแม่น้ำ Numbay ที่ไหลผ่านตัวนคร โดยมีความหมายว่า "น้ำสะอาด" ส่วน "Tabi" หมายถึง "อาทิตย์อุทัย" ในภาษาท้องถิ่นกาโยปูเลา

ในสมัยอาณานิคมดัตช์ นครนี้มีชื่อเรียกว่า ฮอลลันเดีย () ซึ่งอิงจากภูมิภาคฮอลแลนด์ ทางเนเธอร์แลนด์จัดให้นครนี้เป็นเมืองหลวงของนิวกินีของเนเธอร์แลนด์ใน พ.ศ. 2488 หลังจากยกดินแดนนี้ให้กับฝ่ายอำนาจบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2505 นครนี้จึงมีชื่อเมืองทั้งภาษาดัตช์/อินโดนีเซีย: ฮอลลันเดีย/โกตาบารู (เมืองใหม่) เมื่ออินโดนีเซียครอบครองนครนี้ในวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2506 จึงเหลือเพียงชื่อ โกตาบารู () ต่อมาใน พ.ศ. 2507 นครนี้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น ซูการ์โนปูรา (Sukarnopura) ตามประธานาธิบดีอินโดนีเซีย ซูการ์โน จนกระทั่งได้รับชื่อปัจจุบันในช่วงปลาย พ.ศ. 2511

ภูมิประเทศและภูมิอากาศ

ภูมิประเทศของจายาปูรามีความหลากหลายจากหุบเขาสู่เนินเขา ที่ราบ และภูเขาที่สูงเหนือระดับน้ำทะเลถึง  จายาปูรามีพื้นที่ประมาณ  และแบ่งออกเป็น 5 อำเภอ มีผู้อาศัยประมาณ 30% นอกนั้นเป็นพื้นที่ขรุขระ หนองน้ำ และป่าอนุรักษ์

จายาปูรามีสภาพภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น (Af) ที่มีฝนชุกทั้งปี

เขตบริหาร

นครนี้แบ่งออกเป็น 5 อำเภอ ตารางข้างล่างแบ่งข้อมูลตามพื้นที่และประชากรในสำมะโน พ.ศ. 2553 และสำมะโน พ.ศ. 2563 กับจำนวนประมาณการอย่างเป็นทางการในช่วงกลาง พ.ศ. 2564 และแสดงที่ตั้งของสำนักงานอำเภอ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 A small tour of Jayapura
 การอาศัยในจายาปูรา
  การท่องเที่ยว

นครในประเทศอินโดนีเซีย
จังหวัดปาปัว