เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก

เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (AFC Champions League; ACL) เป็นการแข่งขันฟุตบอลของทีมสโมสรอาชีพจากประเทศที่เป็นสมาชิกของเอเอฟซี โดยทีมที่เข้าร่วมแข่งขันจะมาจากทีมสโมสรที่ชนะเลิศและรองชนะเลิศการแข่งขันจากแต่ละประเทศ โดยในการแข่งขันแชมเปียนส์ลีกนี้จะมี 40 สโมสร จาก 20 ลีกสูงสุดของแต่ละประเทศในทวีปเอเชียเข้าร่วมแข่งขัน

ทีมชนะเลิศจะได้รับเงินรางวัลจำนวน 4.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ขึ้นอยู่กับผลการแข่งขันในรอบแบ่งกลุ่ม) และได้สิทธิเข้าร่วมแข่งขันในรายการฟีฟ่าคลับเวิลด์คัพในช่วงปลายปีเดียวกัน

ประวัติ

ยุคชิงแชมป์สโมสรเอเชียยุคแรก (Asian Champion Club Tournament)- พ.ศ. 2510 ถึง  2514 
ชิงแชมป์สโมสรเอเชีย หรือ เอเชียแชมป์เปี้ยนคลับทัวร์นาเมนต์ ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2510 โดยมีทีมชนะเลิศ 8 ประเทศจากแปดลีกเอเชียเข้าแข่งขันในฤดูกาลแรก และได้การจัดแข่งขันทุกปีจนถึงปี พ.ศ. 2514 ยกเว้นฤดูกาล 1968(พ.ศ. 2511)ไม่การจัดแข่งขัน   ในช่วงแรกทั้ง 4 ปี มี 2 สโมสรจากอิสราเอล คือ ฮาโปเอล เทลอาวีฟและมัคคาบี้ เทลอาวีฟชนะเลิศสามครั้ง 
ในปี พ.ศ. 2512) การแข่งขันถูกยกเลิกไปเนื่องจากขาดความน่าสนใจซึ่งในที่สุดก็มีการถอนตัวของผู้เข้าร่วมทั้งหมดเหลือ 2 ทีม ทัวร์นาเมนต์ไม่ได้ถูกจัดขึ้นสำหรับสิบสี่ปีต่อไป   สโมสรฟุตบอลในเอเชียไม่ได้เริ่มต้นจนถึงปลายปี 2533 และต้นยุค 2543

ยุคชิงแชมป์สโมสรเอเชีย(Asian Championship Club)- พ.ศ. 2528/29 ถึง  2544/45 
โดยจัดการแบบเดียวกับ ยุโรเปี้ยน คัพ เก่าเป็นต้นแบบ   การแข่งขันเอเชียกลับมาจัดอีกครั้งในฤดูกาล ​​1985/86(พ.ศ. 2528/29) โดยเปลี่ยนระบบการคัดเลือกทีมที่ร่วมเล่นใหม่ โดยจำกัดเฉพาะทีมที่ชนะเลิศจากลีกของแต่ละประเทศ ดังนั้นแม้การถอนทีมจากบางสโมสรปีต่อปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2533 เอเอฟซีได้มีการรวมการแข่งขัน  วินเนอร์สคัพเอเชียนคัพเข้ามาอีกหนึ่งรายการ ซึ่งเป็นการนำสโมสรที่ชนะเลิศฟุตบอลถ้วยในประเทศมาแข่งขัน

ยุคเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (AFC Champions League)- พ.ศ. 2545/46 ถึง  ปัจจุบัน 
 ฤดูกาล 2002/03 
ตั้งแต่ฤดูกาล 2002/03 สามหลักการแข่งขันสโมสรเอเชีย, แชมเปี้ยนส์เอเชียนคัพ, ฟุตบอลเอเชียนคัพวินเนอร์ส, และเอเชียซูเปอร์คัพ ถูกผสานเข้ากับการแข่งขันขนาดใหญ่หนึ่งและ  เปลี่ยนชื่อเป็น เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก ในปีก่อนหน้านี้ตัวแทนชนะเลิศฟุตบอลลีกและทีมชนะเลิศฟุตบอลถ้วยของแต่ละประเทศ จะถูกจัดเรียงให้แข่งขันสองรายการของทวีปที่แตกต่างกัน แต่ตอนนี้ทั้งชนะเลิศฟุตบอลลีกและทีมชนะเลิศฟุตบอลถ้วยของแต่ละประเทศเข้าสู่การแข่งขันขนาดใหญ่นี้ ในครั้งแรกหลังจากที่รอบคัดเลือกมี 16 สโมสรเข้าร่วมแข่งขันในรอบแบ่งกลุ่ม หนึ่งสโมสรจากแต่ละกลุ่มจะเป็นเจ้าภาพการแข่งขัน แบบพบกันหมดในกลุ่มรอบเดียวโดยจัดการให้เสร็จสิ้นใน 1 สัปดาห์  4 ทีมที่มีคะแนนสุงสุดของแต่กลุ่มจะผ่านเข้าสู่รอบรองชนะเลิศ  รอบรองชนะเลิศและรอบชิงชนะเลิศจะเป็นการแข่งแบบ 2 นัด เหย้า-เยือน
 ฤดูกาล 2003/04
ฤดูกาล 2003/04 ถูกยกเลิกเนื่องจากการระบาดของโรคไวรัสโรคซาร์ส

 ฤดูกาล 2004-2008
ทัวร์นาเมนต์ได้อีกครั้งเปิดตัวในฤดูกาล 2004 ด้วย 28 สโมสรจาก 14 ประเทศ ซึ่งแตกต่างจากปีก่อนกำหนดการแข่งขันได้เปลี่ยนจากมีนาคม-พฤศจิกายน ในรอบแบ่งกลุ่ม, 28 สโมสรถูกแบ่งออกเป็น 7 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม แบ่งตามที่ตั้งของแต่ละประเทศโดยแยกเป็นโซนเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันตก เพื่อให้สโมสรลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง   และเป็นการเล่นสองนัดแบบเหย้า-เยือน จากนั้นทีมที่มีคะแนนสูงสุดทั้ง 7กลุ่มจะผ่านเข้าสู่รอบก่อนรองชนะเลิศ, รอบก่อนรองชนะเลิศ รอบรองชนะเลิศและรอบชิงชนะเลิศจะเป็นการแข่งแบบสองนัด หากเสมอจะนับ ผลประตูทีมเยือน  เวลาพิเศษ  และยิงลูกโทษ ในปี ฤดูกาล 2005(พ.ศ. 2548)  สโมสรจากซีเรียเข้าร่วมการแข่งขันซึ่งกลายเป็น 15 ประเทศเข้าร่วมการแข่งขัน และอีกสองปีต่อมาสโมสรจากออสเตรเลียถูกรวมอยู่ในการแข่งขัน หลังจากสมาพันธ์ฟุตบอลออสเตรเลียโอนย้ายมาขึ้นกับเอเอฟซีในปี พ.ศ. 2549  การแข่งขันด้วยการขาดความเป็นมืออาชีพในวงการฟุตบอลเอเชียปัญหามากมายอยู่ยังอยู่ในการแข่งขันเช่นในเขตความรุนแรงและการส่งสายของการลงทะเบียนผู้เล่น หลายคนกล่าวหาว่าขาดจากเงินรางวัลและค่าใช้จ่ายการเดินทางแพงเป็นบางส่วนของเหตุผล แต่ด้วยการเปิดตัวของชิงแชมป์สโมสรโลก ในปี 2548 (ตอนที่รู้จักกัน ฟีฟ่าคลับเวิลด์คัพ) รวมของสื่อภาษาอังกฤษผ่านทาง เอ-ลีก เอเอฟซีการตั้งค่ารูปแบบการแข่งขันและเป็นมืออาชีพมากขึ้นในปี 2552

 ฤดูกาล 2009
แชมเปี้ยนลีกขยายตัวถึง 32 สโมสรและเข้าโดยตรงจะถูกจำกัดบนสิบลีกเอเชีย หนึ่งลีกมีโควต้าส่งสโมสรเข้าร่วมได้สูงสุดสี่ทีม แต่ไม่เกินหนึ่งในสามของจำนวนสโมสรที่เข้าร่วมลีกสูงสุดของประเทศนั้นโดยคณะกรรมการเอเอฟซีโปรลีก จะทำการประเมินการจัดการแข่งขัน  ความแข็งแรงของลีก  โครงสร้างลีก (มืออาชีพ) ศักยภาพด้านการตลาด สถานะทางการเงินและเกณฑ์อื่น ๆ  

 ฤดูกาล 2013 -ปัจจุบัน
ตั้งแต่ฤดูกาล 2013 เป็นต้น รอบ 16 ทีมสุดท้ายจะเป็นการแข่งขันแบบสองนัด ซึ่งการมาจากการถกเถียง ในช่วงฤดูกาล 2009-2010

คุณสมบัติ 
การประเมินระดับคุณภาพรอบสุดท้ายของเอเอฟซี (ดูด้านล่าง) การประเมินผลได้ดำเนินการโดยคณะกรรมการเอเอฟซีโปร-ลีก(AFC Pro-League committee ) จะขึ้นอยู่กับศักยภาพในการแข่งขันฟุตบอลอาชีพ  ศักยภาพด้านการตลาด สถานะทางการเงินของลีกและสโมสรในลีกนั้น หนึ่งลีกมีโควต้าส่งสโมสรเข้าร่วมได้สูงสี่ทีม แต่ไม่เกินหนึ่งในสามของจำนวนสโมสรที่เข้าร่วมลีกสูงสุดของประเทศนั้น แต่อาจมีบางลีกที่จะต้องส่งสโมสรเช้าเล่นรอบคัดเลือก สโมสรที่สามารถผ่านเข้าสู่รอบชิงชนะเอเอฟซีคัพในปีก่อนหน้านี้มีสิทธิ์ได้ลงเล่นรอบคัดเลือกเพื่อจะผ่านเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกรอบสุดท้าย

ผลการประเมินครั้งล่าสุด เดือนพฤศจิกายน 2553, และทางเอเอฟีจะมีการประเมินทุกสองปี อย่างไรก็ตามหลังจากที่ทราบว่าเกณฑ์ที่กำหนดขึ้นใหม่จะยากที่จะสามารถดำเนินการได้ในเวลาเอเอฟซีจึงตัดสินใจที่จะรักษาโครงการจัดสรรที่มีอยู่สำหรับสองฤดูกาลมากขึ้นและเลื่อนการประกาศของการจัดอันดับใหม่เป็นเวลาหนึ่งปีจนถึงพฤศจิกายน พ.ศ. 2554 การจัดอันดับนี้คาดว่าจะถูกนำไปใช้สำหรับฤดูกาล 2013 เป็นต้น

รูปของรายการแข่งขัน 

รอบคัดเลือก
16 ทีม, เตะแบบน๊อกเอาท์ 2 รอบ เพื่อหา 7 ทีมเข้าสู่รอบแบ่งกลุ่ม

รอบแบ่งกลุ่ม
รวมทั้ง 40 สโมสร โดยจะแบ่งออกเป็น 10 กลุ่ม แต่ละกลุ่มจะมี 5 ทีม โดยที่จะแบ่งเป็นโซนจากที่ตั้งของประเทศ คือ โซนเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สโมสรจะถูกจัดในกลุ่ม F ถึง J และส่วนที่เหลือจะจัดไปอยู่ในกลุ่ม A ถึง E ในกลุ่มเป็นพบกันหมดสองรอบ รวมเป็น 6 นัด  สโมสรที่ชนะจะได้ 3 คะแนน ,เสมอ 1 คะแนน และแพ้ 0 คะแนน การจัดลำดับในกลุ่ม

พิจารณาจากคะแนน
พิจารณาจากผลผลต่างของประตูได้ และประตูเสียระหว่างสองทีม
พิจารณาเฉพาะประตูได้ระหว่างสองทีม
พิจารณาจากผลต่างของประตูได้ และประตูเสีย 
พิจารณาเฉพาะประตูได้

ทีมอันดับ 1 และ ทีมอันดับ 2 ที่ดีที่สุด 3 ทีมจาก 5 ทีมใน 5 กลุ่ม รวม 8 ทีมเขารอบน็อคเอาท์ในทั้งโซนตะวันออกและตะวันตก

รอบน๊อกเอาท์, รอบ 16 ทีม
ขึ้นอยู่กับการที่อันดับ 2 กลุ่มใดเข้ารอบ โดยโปรแกรมจะถูกจัดตามแต่ละกรณีไว้แล้ว, เล่นเหย้าเยือน

รอบน๊อกเอาท์, รอบ 8 ทีม และ รอบรงชนะเลิศ
จะเอาทั้ง 8 ทีมมาจับสลาก; เริ่มครั้งแรกฤดูกาล 2010  โดยที่สโมสรจากประเทศเดียวกันจะไม่เจอกันในรอบก่อนรองชนะเลิศ และจะทำการแข่งกัน 2 นัดแบบเหย้า-เยือน  ทีมที่มีประตูรวมดีกว่าเป็นผู้ชนะ  ถ้าเสมอกันจะทำการต่อเวลาพิเศษ และดวลลูกโทษที่จุดโทษตามลำดับ

รอบชิงชนะเลิศ
หนึ่งเกม 90 นาทีที่สนามเป็นกลาง  ถ้าเสมอกันจะทำการต่อเวลาพิเศษ และดวลลูกโทษที่จุดโทษตามลำดับ

เงินรางวัล 
งบประมาณสำหรับการแข่งขันได้เพิ่มขึ้นจาก 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2008 และ 20 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2009 กับเงินรางวัลรวมตอนนี้เท่ากับ 14 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ผู้ชนะจะได้รับ 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐในเงินรางวัลพร้อมเงินรางวัลเพิ่มเติมที่ได้จากรอบก่อนหน้า  Clubs receive a travel subsidy for each away match. Thus, for each round of 16 tie, only one club receives a travel subsidy.

รอบแบ่งกลุ่ม
ชนะ:   50,000 ดอลลาร์สหรัฐ 
เสมอ:  10,000 ดอลลาร์สหรัฐ 
แพ้:  0 ดอลลาร์สหรัฐ 
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ x 3

รอบ 16 ทีมสุดท้าย
เข้าร่วม:  100,000 ดอลลาร์สหรัฐ 
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ

รอบ 8 ทีมสุดท้าย(รอบก่อนรองชนะเลิศ)
เข้าร่วม:  150,000 ดอลลาร์สหรัฐ 
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ

รอบรองชนะเลิศ
เข้าร่วม:  250,000 ดอลลาร์สหรัฐ 
ค่าเดินทางสำหรับทีมเยือน:  45,000 ดอลลาร์สหรัฐ

รอบชนะเลิศ
ชนะเลิศ:   4 ล้าน ดอลลาร์สหรัฐ 
รองชนะเลิศ: 2 ล้าน ดอลลาร์สหรัฐ 
ค่าเดินทาง:  90,000  ดอลลาร์สหรัฐ

จำนวนสโมสรจากประเทศที่เข้าร่วม

รายชื่อแข่งขันนัดชิงชนะเลิศ

เอเชียแชมป์เปี้ยนคลับทัวร์นาเมนต์ (1967–1972)

1 อัล ชอร์ตา ปฏิเสธลงแข่งด้วยเหตุผลทางการเมือง

ชิงแชมป์สโมสรเอเชีย (1985–2002)
 Official season orthography of Asian Club Championship is reset. Both one year seasons and two years seasons listed separately.

1 The championship was decided in a final pool of four teams. 
2 The final was scratched and Yomiuri FC were awarded the championship after Al-Hilal objected to the match officials that were chosen for the first leg and refused to participate in the final.

เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (2002–ปัจจุบัน)

ทีมชนะเลิศ 
รายชื่อทีมชนะเลิศและรองชนะเลิศในเอเอฟซีแชมเปียนส์ลีก (เอเชียนคลับแชมเปียนชิพ ชื่อการแข่งขันในอดีต)

แยกตามรายชื่อประเทศ

แยกตามรายชื่อสโมสร

ดูเพิ่ม 
 ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก (การแข่งขันฟุตบอลระหว่างสโมสรในลีกสูงสุดของทวีปยุโรป)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เอเอฟซีแชมเปียนส์ลีกอย่างเป็นทางการ