รายพระนามเคาะลีฟะฮ์

นี่คือ รายพระนามบุคคลที่ได้ตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์ ที่เป็นผู้นำสูงสุดในด้านศาสนากับการเมืองของรัฐอิสลาม ซึ่งรู้จักกันในชื่อรัฐเคาลีฟะฮ์ และตำแหน่งของอุมมะฮ์อิสลาม ในฐานะผู้สืบทอดทางการเมืองต่อจากมุฮัมมัด

เคาะลีฟะฮ์โดยทั่วไป

รัฐเคาะลีฟะฮ์รอชิดีน (8 มิถุนายน ค.ศ. 632 – 29 มกราคม 661)

รัฐเคาะลีฟะฮ์ของฮะซัน อิบน์ อะลี (ค.ศ. 661)

รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ (ค.ศ. 661 – 6 สิงหาคม ค.ศ. 750)

{| class="wikitable"
!#
!เหรียญ/พระบรมฉายาลักษณ์
!พระนาม (และตำแหน่ง)
!ประสูติ
!ปกครองตั้งแต่
!จนถึง
!สวรรคต
!ความสัมพันธ์กับมุฮัมมัด (หรือเคาะลีฟะฮ์ก่อนหน้า)
!พระราชบุพการี
!หมายเหตุ
|-
|6
|
|มุอาวิยะฮ์ที่ 1(معاوية)
|ค.ศ. 602
|ค.ศ. 661
|colspan=2|29 เมษายน หรือ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 680
|
 พระอนุชาต่างมารดาของร็อมละฮ์ บินต์ อบีซุฟยาน ภรรยาของมุฮัมมัด
|
 อบูซุฟยาน อิบน์ ฮัรบ์
 ฮินด์ บินต์ อุตบะฮ์
|
 เคยทำงานเป็นหนึ่งในผู้บันทึกอย่างน้อย 29 คนในสมัยของมุฮัมมัด 
 เคยเป็นผู้ว่าแห่งซีเรียในรัชสมัยของอุมัร
|-
|7
|
|ยะซีดที่ 1(يزيد)|ค.ศ. 647
|ค.ศ. 680
|colspan=2|11 พฤศจิกายน ค.ศ. 683
|
 โอรสของมุอาวิยะฮ์ที่ 1
|
 มุอาวิยะฮ์ที่ 1 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
 มัยซุน บินต์ บัจดัล
|
 สมัยนั้นมีการอ้างตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์โดยอับดุลลอฮ์ อิบน์ อัซซุบัยร์ ใน ค.ศ. 680
|-
|8
|
|มุอาวิยะฮ์ที่ 2(معاوية الثاني)
|ค.ศ. 664
|พฤศจิกายน ค.ศ. 683
|colspan=2|ค.ศ. 684
|
 โอรสของยะซีดที่ 1
|
 ยะซีดที่ 1 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
|
 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์องค์สุดท้ายจากสายเลือดซุฟยาน
 สละราชสมบัติโดยไม่มีโอรสธิดา
|-
|9
|
|มัรวานที่ 1(مروان بن الحکم)
|ค.ศ. 623–626
|ค.ศ. 684
|colspan=2|7 พฤษภาคม ค.ศ. 685
|
 ลูกพี่ลูกน้องคนแรกของอุษมาน อิบน์ อัฟฟาน
|
 อัลฮะกัม อิบน์ อบีอัลอาศ
|
 การครองราชย์ของมัรวานเป็นจุดเปลี่ยนสายเลือดของราชวงศ์อุมัยยะฮ์ จากลูกหลานของอบูซุฟยานไปเป็นของฮะกัม ทั้งคู่เป็นหลานชายของอุมัยยะฮ์ อิบน์ อับดุชชัมส์ (เป็นต้นกำเนิดของชื่อราชวงศ์)
|-
|10
|
|อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน(عبد الملك بن مروان)
|ค.ศ. 646
|ค.ศ. 685
|colspan=2|8 ตุลาคม ค.ศ. 705
|
 โอรสของมัรวานที่ 1
|
 มัรวานที่ 1 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
 อาอิชะฮ์ บินต์ มุอาวิยะฮ์ อิบน์ อัลมุฆีรอ
|
|-
|11
|
|อัลวะลีดที่ 1(الوليد الأول)
|ค.ศ. 668
|ตุลาคม ค.ศ. 705
|colspan=2|23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 715
|
 โอรสของอับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน
|
 อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
 วะลิดะฮ์ บินต์ อัลอับบาส
|
|-
|12
|
|สุลัยมาน อิบน์ อับดุลมะลิก(سلیمان بن عبدالملک)
|ค.ศ. 674
|กุมภาพันธ์ ค.ศ. 715
|colspan=2|22 กันยายน ค.ศ. 717
|
 โอรสของอับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน 
 พระอนุชาของอัลวะลีดที่ 1
|
 อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
 วาลิดะฮ์ บินต์ อัลอับบาส
|
|-
|13
|
|อุมัร อิบน์ อับดุลอะซีซ(عمر بن عبد العزيز)
|2 พฤศจิกายน ค.ศ. 682
|กันยายน ค.ศ. 717
|colspan=2|กุมภาพันธ์ ค.ศ. 720
|
 พระนัดดาของมัรวานที่ 1
 ลูกพี่ลูกน้องคนแรกของอัลวะลีดที่ 1และสุลัยมาน อิบน์ อับดุลมะลิก
 พระราชปนัดดาของอุมัร อิบน์ อัลค็อฏฏอบทางฝั่งผู้หญิง
|
 อับดุลอะซีซ อิบน์ มัรวาน
 อุมมุอะซิม ลัยลา บินต์ อะซิม อิบน์ อุมัร
|
 ส่วนใหญ่รู้จักกันในฉายาเคาะลีฟะฮ์อัรรอชิดูนคนที่ 5
 บางคนกล่าวให้พระองค์เป็นเคาะลีฟะฮ์อัรรอชิดูนคนที่ 6 โดยนับรวมฮะซัน อิบน์ อะลี เป็นคนที่ 5
|-
|14
|
|ยะซีดที่ 2(يزيد الثاني)
|ค.ศ. 687
|10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 720
|colspan=2|26 มกราคม ค.ศ. 724
|
 โอรสของอับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน
|
 อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน เคาะลีฟฮ์อุมัยยฮ์
 อาติกะฮ์ บินต์ ยะซีด
|
|-
|15
|
|ฮิชาม อิบน์ อับดุลมะลิก(هشام بن عبد الملك)
|ค.ศ. 691
|26 มกราคม ค.ศ. 724
|colspan=2|6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 743
|
 โอรสของอับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน
|
 อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
 ฟาฏิมะฮ์ บินต์ ฮิชาม
|
|-
|16
|
|อัลวะลีดที่ 2(الوليد الثاني)
|ค.ศ. 709
|6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 743
|colspan=2|17 เมษายน ค.ศ. 744 (ถูกปลงพระชนม์)
|
 โอรสของยะซีดที่ 2
 พระนัดดาของฮิชาม อิบน์ อับดุลมะลิก
|
 ยะซีดที่ 2 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
|
|-
|17
|
|ยะซีดที่ 3(يزيد الثالث)
|ค.ศ. 701
|17 เมษายน ค.ศ. 744
|colspan=2|3/4 ตุลาคม ค.ศ. 744
|
 โอรสของอัลวะลีดที่ 1
|
 อัลวะลีดที่ 1 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
 เจ้าหญิงเปอร์เซีย
|
|-
|18
|
|อิบรอฮีม อิบน์ อัลวะลีด(ابراهيم ابن الوليد)
|
|colspan=2|ค.ศ. 744 (ไม่กี่สัปดาห์)
|25 มกราคม ค.ศ. 750(สำเร็จโทษ)
|
 โอรสของอัลวะลีดที่ 1
|
 อัลวะลีดที่ 1 เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์
|
|-
|19
|
|มัรวานที่ 2(مروان بن محمد)
|ค.ศ. 691
|ค.ศ. 744
|colspan=2|6 สิงหาคม ค.ศ. 750(ถูกปลงพระชนม์)
|
 พระนัดดาของมัรวานที่ 1
|
 มุฮัมมัด อิบน์ มัรวาน
|
|}

รัฐเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ (25 มกราคม ค.ศ. 750 – 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1258)(ไม่ยอมรับโดยมุสลิมภายใต้การปกครองของราชวงศ์อุมัยยะฮ์ในคาบสมุทรไอบีเรียใน ค.ศ. 756)Bosworth 2004, pp. 6–7

ในช่วงปัจฉิมยามของการปกครองของอับบาซิยะฮ์ ผู้นำมุสลิมเริ่มใช้คำนำหน้าอื่น เช่น สุลต่าน

ราชวงศ์อับบาซิยะฮ์ของมัมลูก (ค.ศ. 1261 – 1517)
เคาะลีฟะฮ์แห่งไคโร (13 มิถุนายน ค.ศ. 1261 – 22 มกราคม ค.ศ. 1517)
พวกอับบาซิยะฮ์ในไคโรกลายเป็นเคาะลีฟะฮ์ตามพิธี ภายใต้การคุ้มครองของรัฐสุลต่านมัมลูกที่ก่อตั้งขึ้นหลังจากการยึดครองราชวงศ์อัยยูบิดHoutsma & Wensinck 1993, p. 3

รัฐเคาะลีฟะฮ์ออตโตมัน (ค.ศ. 1517 – 3 มีนาคม ค.ศ. 1924)

ตามปกติ ผู้นำราชวงศ์ออตโตมันจะมีตำแหน่ง สุลต่าน นำหน้า แต่จากนั้นเริ่มใช้ตำแหน่งเฉพาะสำหรับบางพระองค์Bosworth 2004, pp. 239–240 สุลต่านมูรัดที่ 1 (ครองราชย์ ค.ศ. 1362–1389) เป็นพระองค์แรกที่ใช้คำนำหน้าเป็นเคาะลีฟะฮ์ โดยอ้างว่าใช้ตำแหน่งนี้หลังจากพิชิตเอดีร์แน

สำนักงานของรัฐเคาะลีฟะฮ์ออตโตมัน ซึ่งถูกยุบในวันที่ 3 มีนาคม ค.ศ. 1924 ถูกย้ายไปที่ Grand National Assembly of Turkey; เพื่อดำเนินไปตามฆราวาสนิยมในช่วงต้นของสาธารณรัฐตุรกีโดยประธานาธิบดี มุสทาฟา เคมัล อาทาทืร์ค

หลังรัฐเคาะลีฟะฮ์ถูกยุบ ทาง Grand National Assembly of Turkey ได้ก่อตั้ง Presidency of Religious Affairs ในฐานะศูนย์อำนาจทางศาสนาอิสลามสูงสุดในประเทศ

เคาะลีฟะฮ์ที่ไม่ค่อยรู้จักโดยทั่วไปรัฐเคาะลีฟะฮ์ที่ไม่ยอมรับอย่างถูกกฎหมายโดยมุสลิมส่วนใหญ่รัฐเคาะลีฟะฮ์ของอิบน์ ซุบัยร์ (ค.ศ.684–692)

อับดุลลอฮ์ อิบน์ ซุบัยร์ หลานชายของอาอิชะฮ์ ภรรยาคนที่ 3 ของมุฮัมมัด ได้ก่อกบฏต่อรัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ใน ค.ศ. 684 เขาอ้างตนเองเป็นเคาะลีฟะฮ์ในมักกะฮ์ แต่กลับพ่ายแพ้และถูกฆ่าใน ค.ศ. 692 หลังแม่ทัพอัลฮัจญาจ อิบน์ ยูซุฟ ล้อมเมืองเป็นเวลา 6 เดือน

รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบา (ค.ศ. 929–1031)(ไม่ค่อยยอมรับอย่างกว้างขวาง; มีอำนาจในประเทศสเปนและบางส่วนของมัฆริบ)Bosworth 2004, p. 11

รัฐเคาะลีฟะฮ์ฟาฏิมียะฮ์ (ค.ศ.909–1171)(พวกฟาฏิมียะฮ์นับถือชีอะฮ์อิสมาอีลียะฮ์ที่อ้างว่าเป็นลูกหลานของฟาฏิมะฮ์ ลูกสาวของมุฮัมมัด และฝ่ายซุนนีถือว่าเป็นพวกนอกรีต การอ้างเป็นเคาะลีฟะฮ์ของพวกเขาไม่ค่อยเป็นที่ยอมรับอย่างถูกกฎหมายในฐานะผู้สืบทอดตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์ผ่านทางมุฮัมมัดโดยอุมมะฮ์มุสลิม เพราะไม่มีหลักฐานว่าพวกเขาเป็นลูกหลานของฟาฏิมะฮ์จริง ๆ)รัฐเคาะลีฟะฮ์อัลโมฮาด (ค.ศ. 1145–1269)(ไม่ค่อยยอมรับอย่างกว้างขวาง อาณาจักรจริงกินพื้นที่แค่บางส่วนของแอฟริกาเหนือและคาบสมุทรไอบีเรีย)Bosworth 2004, p. 39

 รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ (929–1031) (ไม่ค่อยยอมรับอย่างกว้างขวาง อาณาจักรจริงกินพื้นที่ในสเปนและส่วนหนึ่งของมาเกร็บ)''

รัฐเคาะลีฟะฮ์ที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักโดยทั่วไปหลัง ค.ศ. 1900 
ตั้งแต่จักรวรรดิออตโตมันล่มสลายเป็นต้นมา ไม่มีรัฐเคาะลีฟะฮ์ใดเลยที่ "รู้จักโดยทั่วไป"

รัฐเคาะลีฟะฮ์ชะรีฟ (ค.ศ.1924–1925)

ฮุซัยน์ อิบน์ อะลี, กษัตริย์แห่งฮิญาซและชะรีฟแห่งมักกะฮ์ได้พยายามฟื้นฟูตำแหน่งและรูปแบบการปกครองของเคาะลีฟะฮ์ในวันที่ 11 มีนาคม ค.ศ. 1924 ถึง 3 ตุลาคม ค.ศ. 1924 เมื่อพระองค์ถ่ายโอนอำนาจให้กับอะลี อิบน์ อัลฮุซัยน์ อัลฮาชิมี โอรสของพระองค์ที่ไม่ดำเนินตามตำแหน่งและรูปแบบการปกครองนี้ ถึงแม้ว่าการอ้างเป็นเคาะลีฟะฮ์ของฮุซัยน์ไม่เป็นที่ยอมรับ และใน ค.ศ. 1925 พระองค์ถูกขับออกจากฮิญาซโดยกองทัพสมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลอะซีซ อิบน์ ซะอูด เนื่องจากไม่ค่อยสนับสนุนกฎชะรีอะฮ์ พระองค์ยังคงใช้ตำแหน่งเคาะลีฟะฮ์ต่อในช่วงที่ถูกเนรเทศ จนสวรรคตใน ค.ศ. 1931

การกลับมาของรัฐเคาะลีฟะฮ์อิสลาม (ค.ศ. 2014–ปัจจุบัน)

ณ วันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 2014 รัฐอิสลามอิรักและลิแวนต์ประกาศการกลับมาของรัฐเคาะลีฟะฮ์อิสลาม โดยมีอะบู บักร์ อิบรอฮีม เอาวาด อิบรอฮีม อะลี อัลบัดรี อัสซามรออี อัลบัฆดาดี เป็นเคาะลีฟะฮ์คนแรก และรัฐเคาะลีฟะฮ์มีประชากรอาศัยอยู่มากกว่า 12 ล้านคนในพื้นที่วิลายัต อัลอิรัก กับวิลายัต อัชชาม และอีกจำนวนมากใน วิลายัต ฆ็อรบ์อิฟรีกียะฮ์ (รัฐแอฟริกาตะวันตก), วิลายัต ชัรก์อาซิยา (รัฐเอเชียเหนือ), วิลายัต คุเราะซาน, วิลายัต วะซัตอิฟรีกียะฮ์ (รัฐแอฟริกากลาง), วิลายัต อัลยะมัน (รัฐเยเมน) และวิลายัต ซินาอ์ (รัฐไซนาย) ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐอิสลาม

ในวันที่ 7 มีนาคม ค.ศ. 2015 อบู-บักร์ อัชเชเกา ทำสัญญากับรัฐอิสลามด้วยการส่งข้อความเสียง หลังจากนั้น มีการสันนิษฐานว่าโบโกฮะรอมได้ใช้ชื่อ "วิลายะฮ์ ฆ็อรบ์อิฟรีกียะฮ์" (, "จังหวัดแอฟริกาตะวันตก") หรือ "รัฐอิสลามแห่งแอฟริกาตะวันตก" (Islamic State of West Africa; ISWAP).

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 10 เมษายน ค.ศ. 2018 ในระหว่างการชุมนุมของดอนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ ไมก์ เพนซ์ รองประธานาธิบดีสหรัฐกล่าวถึงไอซิสว่า “ไอซิสกำลังหลบหนี รัฐเคาะลีฟะฮ์ของมันล่มสลาย และจะถูกลบจากการมีอยู่ในเร็ววัน"

ไม่ยุ่งเกี่ยวการเมือง

รัฐเคาะลีฟะฮ์อะฮ์มะดียะฮ์ (ค.ศ. 1908–ปัจจุบัน)

เคาะลีฟะตุลมะซีฮ์ (; ; ) หรือประชาคมเคาะลีฟะฮ์แห่งอะฮ์มะดียะฮ์ เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณและองค์กรของสังคมอะฮ์มะดียะฮ์ทั่วโลก และเป็นผู้สืบทอดของมิรซา ฆุลัม อะฮ์มัดแห่งกอดิยาน ผู้อ้างตนเองเป็นมะฮ์ดีกับเมสสิยาห์

หลังจากฆุลัม อะฮ์มัดเสียชีวิต ผู้สืบทอดยังอยู่ในศูนย์บัญชาการในกอดิยานต่อจนมีการก่อตั้งประเทศปากีสถานในปีค.ศ. 1947 ในตอนนั้นศูนย์บัญชากรอยู่ที่รับวะฮ์ แต่ในปีค.ศ. 1984 พระราชกฤษฎีกาที่ 20 ประกาศใช้โดยรัฐบาลปากีสถานไว้ไม่ให้เคาะลีฟะตุลมะซีฮ์ทำพิธีอย่างสงบและทำให้สถาบันตกอยู่ในอันตราย ด้วเหตุนี้ เคาะลีฟะตุลมะซีฮ์ที่ 4ต้องย้ายจากปากีสถานไปที่ลอนดอน, อังกฤษ และย้ายศูนย์บัญชาการไปที่มัสยิดฟัซล์

ดูเพิ่ม
 รัฐเคาะลีฟะฮ์ทั่วโลก
 ชาฮ์
 เอมีร์
 ชัยคุลอิสลาม
 รายชื่อชัยคุลอิสลามแห่งจักรวรรดิอออตโตมัน
 แกรนด์อิหม่ามแห่งอัลอัซฮัร
 รายชื่อแกรนด์อิหม่ามแห่งอัลอัซฮัร
 รายชื่อประธานมหาวิทยาลัยอัซฮัร
 ผู้สืบทอดของมุฮัมมัด 
 ประวัติศาสตร์อิสลาม
 ชีอะฮ์
 ซุนนี
 ชะรีฟแห่งมักกะฮ์

หมายเหตุ

อ้างอิง

สารานุกรม
 
 
 

เคาะลีฟะฮ์
รายพระนามพระมหากษัตริย์
รายชื่อที่เกี่ยวกับศาสนาอิสลาม
รายชื่อผู้นำทางศาสนาอิสลาม
การก่อตั้งใน ค.ศ. 632