โรงเรียนพะเยาพิทยาคม

โรงเรียนพะเยาพิทยาคม เป็นโรงเรียนรัฐบาลประจำจังหวัดพะเยาเดิมมีชื่อว่า โรงเรียนพะเยา พะเยาพิทยาคม" ปักหน้าอกเป็น ช.ร.๓ เพราะเป็นโรงเรียนมัธยมแห่งที่ ๓ ของจังหวัดเชียงรายในสมัยนั้น ในช่วงปี พ.ศ. 2513 - พ.ศ. 2514 ได้รวมกับโรงเรียนสตรีพะเยา และเปลี่ยนเป็น โรงเรียนพะเยาพิทยาคม  ปัจจุบันจัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษารูปแบบสหศึกษา เป็นสถานมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ และเป็นส่วนราชการในบังคับของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพะเยา เขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ มีสถานะเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ

ประวัติโรงเรียน 

เมื่อ พ.ศ 2479 นายอุ่นเรือน ฟองศรี ศึกษาธิการอำเภอเมืองพะเยา ไดัริเริ่มให้มีการสร้างโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งแรกขึ้นเป็นโรงเรียนแรกในเขตเมืองพะเยา โดยอาศัยร่วมเรียนกับโรงเรียนประชาบาล พะเยาประชานุกูล มีนักเรียนเริ่มเรียนครั้งแรก 30 คน โดยมีนายเชื้อ นนทวาสี เป็นครูประจำชั้นและ รักษาการแทนตำแหน่งครูใหญ่ ต่อมาในปี พ.ศ 2480 จังหวัดได้ส่งนายสมัคร สิทธิเลิศ มาเป็นครูใหญ่ ประจำปีที่ 2 และในปี 2481 จังหวัดได้ส่งนายมนู ยอดปัญญา มาดำรงตำแหน่งครูประจำปีที่ 3 และ เป็นครูใหญ่ด้วย 

ในปี 2482 โรงเรียนได้งบ 5000 บาท จึงสร้างอาคารเรียนแยกจากพะเยาประชานุกูล มาตั้งที่ ณ ป่าไร่สวนของเอกชนประตูชัย และได้ย้ายมาเรียนเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2482 โรงเรียนพะเยาพิทยาคมเป็นอาคารหลังเดียวตลอดมา จากนั้นปี 2488 ได้สร้างอาคารหลังที่สองขึ้น ด้วยเงินบริจาคแต่เกิดสงครามก่อนในปี 2484 จึงหยุดแล้วเริ่มสร้างใหม่ในปี 2488 เรื่อยๆจนเสร็จในปี 2494 โรงเรียนได้เงินจากกระทรวงศึกษาธิการ สร้างบ้านพักครูหนึ่งหลังและกันฝาชั้นล่างอาคารทั้งสองหลัง และได้เปิดสอนไปจนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 

ในปี 2495-2497 ได้สร้างโรงอาหาร ถังเก็บน้ำโรงรถ โต๊ะอาหารจำนวน 100 ชุดและที่ขายอาหาร โดยได้เงินสนับสนุนจากผู้ปกครอง ศิษย์เก่า พ่อค้า ประชาชน 

พ.ศ. 2501 ได้รับเงินบริจาคจากผู้ปกครองสร้างห้องสมุดหนึ่งหลัง 

พ.ศ. 2502 ได้รับงบประมาณสร้างอาคาร044หนึ่งหลัง 

พ.ศ. 2513-2514 ได้ประกาศรวมกับโรงเรียนสตรีพะเยากับโรงเรียนพะเยาจึงเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนพะเยาพิทยาคม" ซึ่งได้รับงบประมาณสร้างอาคารเรียนแบบ216หนึ่งหลังและสร้างโรงอาหารหนึ่งหลัง 

พ.ศ. 2514 ได้รับงบประมาณสร้างโรงฝึกงานสองหลัง 

พ.ศ. 2515 ได้รับงบประมาณสร้างโรงฝึกงานเกษตรหนึ่งหลัง 

พ.ศ. 2518 ได้รับงบประมาณสร้างอาคารเรียนแบบ216หนึ่งหลัง 

พ.ศ. 2521 ได้รับการคัดเลือกให้เข้าอยู่ในโครงการพัฒนาโรงเรียนมัธยมส่วนภูมิภาค (ค.ม.ภ)รุ่นที่สอง และได้รับความตามหลักสูตรของ (ค.ม.ส) ตั้งแต่ปีการศึกษา 2521ดังนี้ 
- โรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารแบบ332 (ตามโครงการ ค.ม.ภ)
- โรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างโรงฝึกงาน3หลัง 
พ.ศ. 2532 ทางโรงเรียนได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนแบบ424หนึ่งหลัง 

พ.ศ. 2539 โรงเรียนกำลังได้รับเงินงบประมาณก่อสร้างอาคารอเนกประสงค์หนึ่งหลัง และโรงฝึกพลศึกษาหนึ่งหลัง

รายนามผู้บริหารโรงเรียนพะเยาพิทยาคม

รายชื่ออาคารและสถานที่ในโรงเรียนพะเยาพิทยาคม 
- อาคาร 1 เป็นอาคารไม้สูง 2 ชั้น สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2482

ใต้ถุนอาคาร เป็นห้องพัสดุ ,ห้องนักศึกษาวิชาทหาร(รด.) ,ห้องกิจกรรมนักเรียน และห้องสภานักเรียน

ชั้น 1 เป็นห้องโสตทัศนศึกษา ,ห้องผู้อำนวยการ ,ห้องการเงิน ,ห้องวิชาการ ,ห้องปกครอง ห้องพักครูแนะแนว 

ชั้น 2 เป็นห้องเรียนวิชากิจกรรมพัฒนาผู้เรียน(แนะแนว)

- อาคาร 2 เป็นอาคารไม้สูง 3 ชั้น สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2488 (เสร็จในปี พ.ศ. 2494)

ชั้น 1 เป็นธนาคารโรงเรียน(สนับสนุนโดยธนาคารออมสิน) ,ห้องเก็บอุปกรณ์ ,ห้องคหกรรม และห้องเรียนปกติ

ชั้น 2 เป็นห้องพักครูวิทยาศาสตร์ ,ห้องเรียนคณิตศาสตร์ และห้องโครงงาน(218)

ชั้น 3 เป็นห้องเรียนคณิตศาสตร์

- อาคาร 3 เป็นอาคารปูน 3 ชั้น สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2502

ชั้น 1 เป็นห้องพักครูวิทยาศาสตร์(312) ,ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ มัธยมศึกษาตอนต้น 2 ห้อง(311 และ 313) ,ห้องพักครูหมวดคอมพิวเตอร์ และห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์(COM1-COM4)

ชั้น 2 เป็นห้องปฏิบัติการฟิสิกส์(321 และ 323) ,ห้องพักครูฟิสิกส์(322) ,ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ ,ห้องปฏิบัติการคอมพิวเตอร์(COM5) และห้องเรียนสีเขียว(329)

ชั้น 3 เป็นห้องพักครูเคมีและชีววิทยา(339) และห้องปฏิบัติการเคมีและชีววิทยา

- อาคาร 4 เป็นอาคารสูง 4 ชั้น

ชั้น 1 เป็นห้อง Sound Lab 2 ห้อง(411 และ 416) และห้องเรียนวิชาภาษาอังกฤษ(412-415)

ชั้น 2 เป็นห้อง Sear(421) ,ห้องพักครูภาษาต่างประเทศ(424 และ 425) และห้องภาษาฝรั่งเศส(426)

ชั้น 3 เป็นห้องภาษารัสเซีย(431) ,ห้องภาษาจีน(436) และห้องเรียนปกติ

ชั้น 4 เป็นห้องภาษาญี่ปุ่น(446) และห้องเรียนปกติ

- อาคาร 5 เป็นอาคารสูง 4 ชั้น(รวมใต้ถุน)

ใต้ถุนอาคาร เป็นลานโล่ง มีห้องพักครูสังคมศึกษา และห้องอาเซียนศึกษา

ชั้น 1 เป็นห้องเรียนวิชาภาษาไทย และห้องIT 1 (518)

ชั้น 2 เป็นห้องพักครูภาษาไทย ,ห้องสมุดภาษาไทย ,ห้องเรียนภาษาไทย และห้องIT 2 (528)

ชั้น 3 เป็นห้องเรียนสังคมศึกษา และห้องปฏิบัติการสังคม

- อาคารอเนกประสงค์ เป็นอาคารสูง 3 ชั้น

ชั้น 1 เป็นโรงอาหาร ,ร้านค้าสหการโรงเรียน และห้องโภชนาการ

ชั้น 2 เป็นห้องศิลปะ ,ห้องพักครูศิลปะ ,ห้องนาฏศิลป์ และห้องพักครูนาฏศิลป์

ชั้น 3 เป็นหอประชุม 80 ปีโรงเรียนพะเยาพิทยาคม ,ห้องคหกรรม และห้องพิมพ์ดีด

- อาคารหอสมุด  

เป็นอาคารหอสมุดเฉลิมพระเกียรติของโรงเรียนพะเยาพิทยาคม เป็นแหล่งศูนย์กลางการเรียนรู้ ภายในอาคารมีห้อง E-Library และได้ติดตั้งระบบห้องสมุดอัตโนมัติ เทคโนโลยี RFID แบบครบวงจร ประกอบไปด้วยเครื่องยืมคืนอัตโนมัติแบบตั้งโต๊ะ (Desktop Self-check), ประตูป้องกันทรัพยากรสูญหาย (UHF Security Gate) และ เครื่องยืมคืน RFID และลงรหัสข้อมูล สำหรับบรรณารักษ์ ซึ่งถือเป็นการนำเทคโนโลยี RFID เข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ และบริการระบบห้องสมุดอัตโนมัติ (RFID) แบบครบวงจร ซึ่งถือเป็นการยกระดับห้องสมุดโรงเรียนระดับมัธยมด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยอันดับต้นๆ ของภาคเหนือตอนบนเลยก็ว่าได้ 

- อาคาร 6 เป็นอาคารสูง 4 ชั้น(รวมใต้ถุน) ตั้งอยู่ที่โรงรถเดิม ติดกับประตู 4 ด้านหลังอาคารอเนกประสงค์ ใกล้กับหมู่บ้านพักครู มีลักษณะเป็นรูปตัว L เป็นอาคารกลุ่มสาระคณิตศาสตร์ 

ชั้นใต้ถุน ประกอบไปด้วยห้องทดลองวิทยาศาสตร์ จำนวน 2 ห้อง 

ชั้น 1 เป็นห้องเรียนวิชาคณิตศาสตร์ จำนวน 8 ห้อง และมีห้องน้ำอยู่ทั้ง 2 ฝั่งของชั้น  

ชั้น 2 เป็นห้องเรียนวิชาคณิตศาสตร์ จำนวน 6 ห้อง ,ห้องพักครูคณิตศาสตร์ จำนวน 2 ห้อง(627 และ 628) และห้องเก็บของ จำนวน 2 ห้อง  

ชั้น 3 เป็นห้องเรียนวิชาคณิตศาสตร์ จำนวน 8 ห้อง ,ห้องพักครูคณิตศาสตร์ จำนวน 1 ห้อง และห้องเก็บของ จำนวน 1 ห้อง 

- อาคาร 7 เป็นอาคารสูง 4 ชั้น(รวมใต้ถุน) ตั้งอยู่หน้าอาคาร 6 และอยู่ข้างอาคารศูนย์กีฬา เป็นอาคารรูปตัว L สีฟ้าบานเย็น มีลิฟต์ 1 ตัว

ใต้ถุนอาคาร เป็นลานโล่ง มีห้องเรียนวิชาเย็บปักถักร้อย และห้องเรียนวิชาช่าง

ชั้น 1 เป็นห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ มัธยมศึกษาตอนต้น(7101-7103) ,ห้องเรียนดาราศาสตร์(7104-7105) ,ห้องพักครูดาราศาสตร์ และห้องเรียนปกติ

ชั้น 2 เป็นห้องพักครูสังคมศึกษา ,ห้องพักครูภาษาไทย และห้องเรียนปกติ

ชั้น 3 เป็นห้องเรียนปกติ

- อาคารศูนย์กีฬา

เป็นอาคารสูง 3 ชั้น ตั้งอยู่บริเวณข้างประตู 3 ซึ่งเป็นอาคารที่ใช้จัดแข่งและฝึกซ้อมกีฬาในร่ม

ชั้นใต้ถุน เป็นลานกว้าง

ชั้น 1 เป็นชั้นจัดแสดงถ้วยรางวัลการแข่งขันประเภทต่างๆ

ชั้น 2 เป็นห้องพักครูกลุ่มสาระสุขศึกษาและพลศึกษา

ชั้น 3 เป็นลานบาสเกตบอล และมีบริเวณอัฒจันทร์ล้อมรอบไว้

- สนามกีฬาโรงเรียนพะเยาพิทยาคม

เป็นสนามที่ประกอบด้วยลู่วิ่งมาตรฐานและสนามฟุตบอล เพื่อให้บุคลากรภายในและบุคคลภายนอกใช้เพื่อการออกกำลังกาย ซึ่งสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา เคยเสด็จทรงเป็นประธานในพิธีเปิดสนามกีฬาเพื่อมวลชน ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562

- หอประชุม 70 ปี โรงเรียนพะเยาพิทยาคม

เป็นหอประชุมขนาดใหญ่ ที่ประกอบไปด้วยเวทีขนาดย่อม และลานกว้างภายในตัวหอประชุม

- หอเกียรติยศ

เป็นหอ 2 ชั้น ที่รวบรวมประวัติศาสตร์ และเกียรติยศของโรงเรียนพะเยาพิทยาคมไว้ภายในหอแห่งนี้

- ลาน 70 ปี โรงเรียนพะเยาพิทยาคม

เป็นลานที่ใช้ทำกิจกรรมขนาดเล็ก และมีที่นั่งจำนวนหนึ่งไว้ใช้พักผ่อนหย่อนใจ

- โรงฝึกงาน 1

มีทั้งหมดจำนวน 2 ห้อง ห้องแรกเป็นห้องที่ใช้สำหรับการเรียนการสอนในรายวิชาหัตถกรรม(ทำอาหาร) ส่วนห้องที่สองเป็นสถานที่ฝึกซ้อมของชมรมประสานเสียง

- โรงฝึกงาน 2

มีทั้งหมดจำนวน 2 ห้อง ห้องแรกเป็นห้องชมรมหุ่นยนต์ ส่วนห้องที่สองเป็นห้องเก็บของ

- ศาลาโลกะวิทู

เป็นศาลาที่ใช้พักผ่อนหย่อนใจและกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ โดยมีองค์พระโลกะวิทูอยู่บริเวณภายในศาลา

ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง 
 ศาสตราจารย์ ทันตแพทย์หญิง ดร.อาภา จันทร์เทวี  
 มนตรี ยอดปัญญา - ประธานศาลฎีกา
 มัลลิกา บุญมีตระกูล อดีตผู้ประกาศข่าว - สถานีโทรทัศน์ไอทีวี
 เวนไตย ไชยวงศ์ ผู้ประกาศข่าว - สถานีโทรทัศน์ทีวีไทย ทีวีสาธารณะ
 บานนา คำฟู - เจ้าของเหรียญทองเอเชี่ยนเกมส์ครั้งที่ 13
เสถียร เชื้อประเสริฐศักดิ์ - อดีตสมาชิกวุฒิสภา จังหวัดพะเยา
 ถวัลย์ ดัชนี - ศิลปินแห่งชาติ
 จินตนัดดา อัตถวิบูลย์ - นางแบบ/นักแสดง
 ธนพร ศรีวิราช - นางสาวไทย พ.ศ. 2559

อ้างอิง 

โรงเรียนประจำจังหวัด
โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา
โรงเรียนในอำเภอเมืองพะเยา
โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2479