อักษรรูนส์ ฮังการี

อักษรฮังการีเก่า หรือ อักษรรูนส์ฮังการี ( หรือ ) เป็นระบบการเขียนอักษรในภาษาฮังการี ภาษาฮังการีสมัยใหม่เขียนด้วยชุดตัวอักษรฮังการีทีมีฐานจากอักษรละติน ส่วนคำว่า "เก่า" สื่อถึงลำดับความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของอักษรเมื่อเปรียบเทียบกับอักษรฐานละติน อักษรฮังการีเก่าเป็นอักษรรุ่นลูกของอักษรเตอร์กิกเก่า 

ชาวฮังการีเริ่มตั้งถิ่นฐานในแอ่งคาร์เพเทียนเมื่อ ค.ศ. 895 หลังจัดตั้งราชอาณาจักรฮังการี ก็มีการยกเลิกใช้อักษรบางส่วนและใช้อักษรละตินแทน

ชื่อภาษาอังกฤษในมาตรฐาน ISO 15924 คือ Old Hungarian (Hungarian Runic)

ชื่อ 
ในภาษาฮังการีสมัยใหม่ อักษรนี้มีชื่อทางการว่า  ('อักษร Szekler') โดยทั่วไป ระบบการเขียนนี้มีชื่อว่า ,  และ  (หรือสั้น ๆ ว่า  'รอยบาก, รอย')

อักษร 
อักษรรูนนี้มี 42 ตัว เนื่องจากเป็นอักษรเตอร์กิกเก่า ทำให้บางพยัญชนะมีสองรูป รูปหนึ่งใช้ร่วมกับสระหลัง (a, á, o, ó, u, ú) ส่วนอีกรูปหนึ่งใช้กับสระหน้า (e, é, i, í, ö, ő, ü, ű) ชื่อพยัญชนะต้องออกเสียงพร้อมสระ ในชุดพยัญชนะเก่า ลำดับพยัญชนะ-สระอยู่ตรงข้ามกับแบบสมัยใหม่ (ep แทน pé) ชุดตัวอักษรนี้ๆม่มีอักษรสำหรับหน่วยเสียง dz และ dzs ในภาษาฮังการีสมัยใหม่ และไม่มีอักษรสำหรับ q, w, x และ y ในอักษรละติน

อักษรรูนฮังการีเก่ายังมีอักษรรูนที่ไม่ใช่อักษร แต่เป็นสัญลักษณ์ต่างหาก บางข้อมูลระบุเป็น "" (น่าจะเป็นรูปสะกดผิดจาก ) ตัวอย่างที่พบได้ทั่วไป มีดังนี้:
TPRUS: 
ENT:  
TPRU: 
NAP: 
EMP:  
UNK:  
US:  
AMB:

ตัวเลข

ตัวอย่างข้อความ 
ข้อความจาก Csíkszentmárton, ค.ศ. 1501
อักษรรูนที่มีเส้นใต้เดิมเขียนเป็นตัวแฝด

ถอดอักขระในยูนิโคด: 

ตีความในภาษาฮังการีเก่า : "ÚRNaK SZÜLeTéSéTÜL FOGVÁN ÍRNaK eZeRÖTSZÁZeGY eSZTeNDŐBE MÁTYáS
JÁNOS eSTYTáN KOVÁCS CSINÁLTáK MÁTYáSMeSTeR GeRGeLYMeSTeRCSINÁLTÁK
G IJ A aS I LY LY LT A" (อักษรนี้ในจารึกเขียนด้วยอักษรรูนแบบตัวพิมพ์ใหญ่)

ตีความในภาษาฮังการีสมัยใหม่: "(Ezt) az Úr születése utáni 1501. évben írták. Mátyás, János, István kovácsok csinálták. Mátyás mester (és) Gergely mester csinálták gijas ily ly lta"

แปลภาษาอังกฤษ: "(This) was written in the 1501st year of our Lord. The smiths Matthias, John (and) Stephen did (this). Master Matthias (and) Master Gregory did (ตีความไม่ได้)"

อ้างอิง

ข้อมูล

อังกฤษ 
 Gábor Hosszú (2011): Heritage of Scribes. The Relation of Rovas Scripts to Eurasian Writing Systems. First edition. Budapest: Rovas Foundation, , fully available from Google Books
 Edward D. Rockstein: "The Mystery of the Székely Runes", Epigraphic Society Occasional Papers, Vol. 19, 1990, pp. 176–183

ฮังการี 
  (New Hungarian Encyclopaedia) – Akadémiai Kiadó, Budapest, 1962 (Volume 5) 
 Gyula Sebestyén: , Budapest, 1915

ละติน 
 J. Thelegdi: , Batavia, 1598

แหล่งข้อมูอื่น 

 Hungarian Runes / Rovás on Omniglot
  Rovásírás (Gábor Hosszú)
  Kiszely István: A magyar nép őstörténete
  Learning Rovas
  The Living Rovas
  Hungarian Rovas Portal
  Szekely-Hungarian Rovas
 Szekely-Hungarian Rovas on RovasPedia
 ฟอนต์ยูนิโคดอักษรฮังการีเก่า
 ALPHABETUM by Juan José Marcos (commercial font)
 Noto Sans Old Hungarian
 Old Hungarian by Zsolt Sz. Sztupák
 OptimaModoki by Dare-demo Iie
 TWB01x SMP fonts by Thomas Buchleither (archived on 2019-07-17)

รูนส์ ฮังการี
ภาษาฮังการี
ระบบการเขียนในอดีต
ระบบการเขียนจากขวาไปซ้าย