ตะพาบไต้หวัน

ตะพาบไต้หวัน (; ; พินอิน: zhōnghuá biē; ) ตะพาบชนิดหนึ่ง ไม่ใช่ตะพาบพันธุ์พื้นเมืองของไทย แต่เป็นตะพาบที่พบได้ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก เช่น จีน, ไต้หวัน, ญี่ปุ่น,  เกาหลีเหนือ, เกาหลีใต้ ตลอดจนรัสเซีย และเวียดนาม มีรูปร่างคล้ายตะพาบสวน (Amyda cartilaginea) ที่พบได้ในประเทศไทย แต่ตะพาบไต้หวันมีขนาดเล็กกว่า  โตเต็มมีขนาดกระดองประมาณ 25 เซนติเมตร มีนิสัยดุร้าย 

ลักษณะกระดองเป็นทรงรีเล็กน้อย ลักษณะโครงร่างแบบผิวกระดองเรียบมีกระดองส่วนที่นิ่มหรือเชิงค่อนข้างมาก มีหัวใหญ่ คอ ยาวมาก ปากแหลม ฟันคมและแข็งแรง เมื่อยังเล็กกระดองเป็นสีเขียวเข้มด้านท้องจะมีสีส้มและสีดำสลับ 5-6 ตำแหน่ง ใต้ท้องมีสีขาว เมื่อโตเต็มวัยกระดองจะเป็นสีเขียวอมเหลือง บริเวณขอบตาจะมีสีเหลืองเห็นได้ชัดเจน ตรงกลางกระดองจะมีรอยขีดขวางลำตัว 6-7 ขีด ส่วนท้องอ่อนนุ่มมีสีขาวอมชมพูหรือสีเหลืองอ่อน ๆ 

นิยมรับประทานโดยทำเป็นซุป นิยมกันมากในแบบอาหารจีนและอาหารญี่ปุ่น ทำให้นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เศรษฐกิจ ที่ปัจจุบันนิยมเลี้ยงมากกว่าตะพาบสวน เพราะโตได้เร็วและแพร่ขยายพันธุ์ได้เร็วกว่า และยังนิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงสวยงามอีกด้วย โดยเฉพาะในตัวที่เป็นเผือก  แต่ในด้านสิ่งแวดล้อมขณะนี้พบเป็นเผ่าพันธุ์ต่างถิ่น  ที่รุกรานที่อยู่อาศัยและที่วางไข่ของตะพาบและเต่าพื้นเมืองของไทย 

ปัจจุบัน มีฟาร์มเพาะเลี้ยงกันในประเทศไทยแถบจังหวัดภาคตะวันออก เช่น ระยอง, ชลบุรี, ตราด และเพชรบุรี

ความเชื่อ
ในความเชื่อของญี่ปุ่น ตะพาบไต้หวันมีชื่อเรียกว่า ซึปปง (ญี่ปุ่น: すっぽん) เป็นสัตว์น้ำที่พบได้ทั่วไปในแหล่งน้ำของญี่ปุ่น โดยในบางครั้งจะมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Pelodiscus japonica (ซึ่งถือเป็นชนิดย่อย) เชื่อกันว่าซึปปงเป็นสาเหตุที่ทำให้เด็กจมน้ำเสียชีวิตเช่นเดียวกับ กัปปะ ซึ่งเป็นพรายน้ำ

เรื่องราวของซึปปงถูกรวบรวมไว้ในหนังสือรวบรวมเรื่องแปลกเหนือธรรมชาติของญี่ปุ่นในปี ค.ศ. 1812 เกี่ยวกับพ่อค้าคนหนึ่งชื่อ คิโระกุ (亀六) อาศัยอยู่ที่นิอิกะตะ ทำการค้าขายซุปตะพาบน้ำ ด้วยการฆ่าขายเป็นจำนวนร้อย ๆ ตัว เป็นเวลานาน คืนหนึ่ง ขณะที่นอนหลับอยู่เขาฝันว่าที่นอนซึ่งเขานอนอยู่นั้นก็เปลี่ยนสภาพเป็นสิ่งที่อ่อนหยุ่นคล้ายน้ำ และรอบตัวก็มีแต่ตะพาบน้ำคืบคลานมาทำร้ายเขา และกัดเข้าที่คอ จนเขาสะดุ้งตื่น ภรรยาเขาถามว่าเกิดอะไรขึ้น  และคืนต่อ ๆ มาก็ฝันในลักษณะเช่นนี้ทุกคืน จนท้ายที่สุดเขาต้องยุติอาชีพนี้และออกบวช

ชื่อพ้อง
ชื่อพ้องของตะพาบชนิดนี้มีจำนวนมาก โดยมีตัวอย่างดังนี้:

 Testudo rostrata Thunberg, 1787 (nomen suppressum)
 Testudo striata Suckow, 1798
 Testudo semimembranacea Hermann, 1804 (nomen suppressum et rejectum)
 Emydes rostrata – Brongniart, 1805
 Trionyx (Aspidonectes) sinensis Wiegmann, 1834 (nomen conservandum)
 Trionyx japonicus – Temminck & Schlegel, 1835
 Trionyx tuberculatus Cantor, 1842
 Pelodiscus sinensis – Fitzinger, 1843
 Tyrse perocellata Gray, 1844
 Trionyx perocellatus – Gray, 1856
 Trionyx schlegelii Brandt, 1857
 Potamochelys perocellatus – Gray, 1864
 Potamochelys tuberculatus – Gray, 1864
 Landemania irrorata Gray, 1869
 Landemania perocellata – Gray, 1869
 Trionyx peroculatus Günther, 1869 (ex errore)
 Gymnopus perocellatus – David, 1872
 Gymnopus simonii David, 1875 (nomen nudum)
 Ceramopelta latirostris Heude, 1880
 Cinctisternum bicinctum Heude, 1880
 Coelognathus novemcostatus Heude, 1880
 Coptopelta septemcostata Heude, 1880
 Gomphopelta officinae Heude, 1880
 Psilognathus laevis Heude, 1880
 Temnognathus mordax Heude, 1880
 Trionyx sinensis newtoni Bethencourt-Ferreira, 1897
 Tortisternum novemcostatum Heude, 1880
 Temnognanthus mordax – Boulenger, 1889
 Tyrse sinensis – Hay, 1904
 Amyda japonica – Stejneger, 1907
 Amyda schlegelii – Stejneger, 1907
 Amyda sinensis – Stejneger, 1907
 Amyda tuberculata – Schmidt, 1927
 Trionyx sinensis sinensis – Smith, 1931
 Trionyx sinensis tuberculatus – Smith, 1931
 Amyda schlegelii haseri Pavlov, 1932
 Amyda schlegelii licenti Pavlov, 1932
 Amyda sinensis sinensis – Mertens, Müller & Rust, 1934
 Amyda sinensis tuberculata – Mertens, Müller & Rust, 1934
 Trionyx schlegeli Chkhikvadze, 1987 (ex errore)
 Trionix sinensis – Richard, 1999
 Pelodiscus sinensis sinensis – Ferri, 2002
 Pelodiscus sinensis tuberculatus – Ferri, 2002
 Pelodiscus sinensis japonicus – Joseph-Ouni, 2004

อ้างอิง

บรรณานุกรม 

 Wiegmann, A. F. A. 1835. Beiträge zur Zoologie, gesammelt auf einer Reise um die Erde, von Dr. F. J. F. Meyen. Amphibien ". Nova Acta Acad. Leopold.-Carol. 17: 185-268. ("Trionyx (Aspidonectes ) sinensis ", new species, pp. 189–195). (in German).

แหล่งข้อมูลอื่น

ตะพาบจีน
ปศุสัตว์
ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น
สัตว์เลื้อยคลานที่เป็นสัตว์เลี้ยง
สัตว์ที่พบในประเทศจีน