บาตูลันจัง

บาตูลันจัง () หรือปรากฏในเอกสารไทยว่า ประตูลันจัง หรือ ปาลูจันตัง เป็นย่านหนึ่งทางตะวันตกเฉียงใต้ของจอร์จทาวน์ รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย ถูกขนาบด้วยย่านไอร์อีตัมทางตะวันตกและย่านเจอลูตงทางตะวันออก โดยชื่อ "บาตูลันจัง" เป็นคำมลายู แปลว่า "ถมอเรียง"

เดิมบาตูลันจังเป็นพื้นที่เกษตรกรรม ก่อนพัฒนาเป็นแหล่งอาศัยและเป็นส่วนหนึ่งของชานเมืองจอร์จทาวน์ที่มีอาคารสูงอยู่ประปราย โดยเฉพาะย่านกรีนเลน ทั้งนี้บาตูลันจังเป็นทางผ่านที่เชื่อมระหว่างจอร์จทาวน์กับย่านเกอลูโกร์

ประวัติ 
ในอดีตบาตูลันจังเป็นพื้นที่เกษตรกรรมรกครึ้ม มีชุมชนสยามเข้าไปตั้งถิ่นฐานมาช้านาน จนถึงขั้นก่อสร้างวัดชื่อวัดบาตูลันจัง ซึ่งขอพระราชทานวิสุงคามสีมาตั้งแต่ พ.ศ. 2337 ที่ต่อมาสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ได้ประทานนามใหม่ว่าวัดปิ่นบังอร โดยทรงตั้งตามความฝันของนางสาวสนาน อมาตยกุล ที่ฝันถึงมารดาหลังทำบุญแก่วัดดังกล่าว นอกจากนี้ยังมีวัดที่ตั้งอยู่ใกล้ ๆ กันแต่สร้างภายหลังคือวัดจันทาราม และวัดในหรือปิ่นบังอรใน

หลังการปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 มีเจ้านายและข้าราชการจากสยามจำนวนมากลี้ภัยไปเกาะปีนัง ในจำนวนนี้มีผู้พำนักในย่านบาตูลันจังได้แก่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ กับพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภาพรรณี รวมทั้งพระยามโนปกรณนิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรีคนแรกของสยาม ครั้นสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์สิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. 2478 จึงมีการพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพอย่างอัตคัต ณ ลานข้างพระอุโบสถวัดปิ่นบังอร โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ทรงออกแบบพระเมรุอย่างเรียบง่ายแต่สง่างาม และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเป็นผู้พระราชทานเพลิงพระศพ หลายปีต่อมาพระยามโนปกรณนิติธาดาถึงแก่อสัญกรรมเมื่อ พ.ศ. 2491 จึงมีการบรรจุศพอย่างชั่วคราวที่ป่าช้าวัดปิ่นบังอร หกเดือนต่อมาจอมพล แปลก พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นได้ส่งเรือหลวงไปรับร่างพระยามโนปกรณนิติธาดาเพื่อฌาปนกิจในไทย

ปัจจุบันยังหลงเหลือร่องรอยการอยู่อาศัยของคนสยามในอดีต เช่น หลุมศพของพระยามโนปกรณนิติธาดาที่วัดปิ่นบังอร รวมทั้งชื่อถนนมโน และซอยมโน ที่ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่นายกรัฐมนตรีของสยามที่เคยพำนักในย่านดังกล่าว

จากการพัฒนาของเมือง ทำให้ย่านกรีนเลนแถบไอแลนด์พาร์ดและไอแลนด์เกลดส์กลายเป็นชานเมือง แล้วแพร่ขยายในรูปแบบคอนโดมิเนียมทั่วบาตูลันจัง

อ้างอิง 

จอร์จทาวน์ (ปีนัง)
รัฐปีนัง