บูรัน

ยานอวกาศบูรัน (, "พายุหิมะ"; ) เป็นพาหนะในวงโคจรของสหภาพโซเวียต/รัสเซีย ที่มีการทำงานและการออกแบบคล้ายคลึงกับกระสวยอวกาศของสหรัฐ และพัฒนาโดยหัวหน้านักออกแบบ เกลบ โลซีโน-โลซินสกี () แห่งบริษัทจรวดเอเนร์เกีย () บูรันเป็นพาหนะกระสวยอวกาศจากโครงการบูรันของโซเวียตที่ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศก่อนโครงการปิดตัวลง บูรันประสบความสำเร็จในเที่ยวบินไร้คนบังคับครั้งหนึ่งใน ค.ศ. 1988 ก่อนที่โครงการจะถูกยกเลิกใน ค.ศ. 1993 ต่อมาใน ค.ศ. 2002 บูรันถูกทำลายเมื่อโรงจอดที่เก็บยานที่ไบโคนูร์คอสโมโดรม ถล่มลงมา

การปล่อยขึ้นสู่อวกาศ 
การปล่อยบูรันขึ้นสู่วงโคจรครั้งแรกและครั้งเดียวนั้นเกิดขึ้นเมื่อเวลา 3:00 UTC ของวันที่ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 1988 จากไบโคนูร์คอสโมโดรมจุดปล่อยที่ 110/37 มันถูกยกขึ้นสู่วงโคจรอย่างไร้คนบังคับ โดยจรวดเอเนร์เกียที่ได้รับการออกแบบพิเศษ ซึ่งจนถึงปัจจุบันนี้ เป็นจรวดขนาดใหญ่ที่สุดที่ขับเคลื่อนด้วยเชื้อเพลิงเหลว ไม่เหมือนกับกระสวยอวกาศ ซึ่งขับเคลื่อนด้วยบูสเตอร์ของแข็งและเครื่องยนต์เชื้อเพลิงเหลวของตัวกระสวยเอง ซึ่งนำเชื้อเพลิงมาจากถังเชื้อเพลิงขนาดใหญ่ ระบบเอเนร์เกีย-บูรันใช้เฉพาะแรงผลักดันจากจรวดเครื่องยนต์เชื้อเพลิงเหลว RD สี่เครื่อง ซึ่งพัฒนาโดยวาเลนติน กลุชโค นับแต่ต้น บูรันตั้งใจให้ใช้ได้ทั้งในโหมดอัตโนมัติและมีคนบังคับ แม้โครงการจะประสบความล้าช้าหลายปี บูรันเป็นเพียงกระสวยอวกาศเพียงลำเดียวที่เคยประสบความสำเร็จในเที่ยวบินไร้คนบังคับในโหมดอัตโนมัติสมบูรณ์ จนกระทั่งวันที่ 22 เมษายน ค.ศ. 2010 เมื่อกองทัพอากาศสหรัฐปล่อยเครื่องบินอวกาศโบอิง เอ็กซ์-37 ลำดับการปล่อยอัตโนมัติดำเนินไปตามที่กำหนด และจรวดเอเนร์เกียยกยานขึ้นสู่วงโคจรชั่วคราวก่อนที่ส่วนโคจรจะแยกตัวออกตามที่ตั้งโปรแกรมไว้ หลังส่งตัวเองขึ้นสู่วงโคจรชั้นสูงกว่าและเสร็จสิ้นการโคจรรอบโลกสองรอบ เครื่องยนต์ของระบบควบคุมเครื่องยนต์ (ODU) จุดตัวเองอัตโนมัติเพื่อเริ่มกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ หลังภารกิจเริ่ม 206 นาที ส่วนโคจรของบูรันลงจอด โดยเสียฉนวนกันความร้อน (thermal tile) ไปเพียง 5 แผ่น จาก 38,000 แผ่นตลอดช่วงการบิน การลงจอดอัตโนมัติเกิดขึ้นที่ลานวิ่งของไบโคนูร์คอสโมโดรม ที่ซึ่ง แม้จะมีความเร็วลมด้านข้าง 61.2 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ยานสามารถลงจอดโดยคลาดเคลื่อนจากจุดเป้าหมายไปด้านข้างเพียง 3 เมตร และด้านยาวเพียง 10 เมตร เที่ยวบินไร้คนบังคับนี้เป็นครั้งแรกที่ยานอวกาศขนาดนี้และความซับซ้อนระดับนี้ ปล่อยขึ้นสู่อวกาศ เสร็จสิ้นการทดสอบในวงโคจร กลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศอีกครั้ง และลงจอดภายใต้การควบคุมอัตโนมัติ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 «Буран» и другие многоразовые транспортные космические системы  // buran.ru - ประวัติ, เอกสาร, ข้อมูลจำเพาะ, บทสัมภาษณ์, ภาพถ่ายหายาก, หนังสือ

ยานอวกาศ
โครงการอวกาศโซเวียต
ภารกิจอวกาศในปี พ.ศ. 2531