พระครูภาวนาธิคุณ (อินโต คัณธวังโส)

พระครูภาวนาธิคุณ หรือ ครูบาอินโต วัดบุญยืน (11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2438 – 28  มกราคม พ.ศ. 2520) พระเกจิอาจารย์แห่งภาคเหนือของไทย จังหวัดพะเยา นอกจากท่านจะบำเพ็ญอยู่ในปริยัติธรรมอย่างเคร่งครัดแล้ว ท่านยังมีความเก่งกล้าในด้านวิปัสสนากรรมฐานอีกด้วยเหรียญหรือวัตถุมงคลของท่านที่ได้ผ่านการปลุกเสกมาแล้ว นับเป็นของที่ประเสริฐอย่างยิ่งนัก มีผู้ประสบปาฏิหาริย์มามากต่อมาก

ประวัติ 
ท่านเป็นบุตรคนโตของพ่อหนาน และแม่คำ ยาเจริญ เมื่อเป็นเด็กมีชื่อว่า เด็กชายบุญมี ยาเจริญ เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่  11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2438 ปีวอก ณ บ้านต้ำเหล่า หมู่ที่ 15 ตำบลต้ำ ท่านเป็นบุตรคนที่ 3 ในจำนวนพี่น้องทั้งหมด 8 คน  เมื่อเด็กชายบุญมี ยาเจริญ มีอายุได้ 10 ปี ผู้เป็นบิดาจึงได้พาไปฝากตัวเป็นลูกศิษย์ของพระอธิการอภิชัย ซึ่งเป็นเจ้าอาวาส ได้เรียนหนังสือพื้นเมือง อักษรพื้นเมืองหรือตัวหนังสือเมือง จนคล่องแคล่วชำนาญ เด็กชายบุญมี มีความตั้งใจศึกษาเล่าเรียนและอุปัฎฐากรับใช้เจ้าอาวาสด้วยความเต็มใจ ขยันหมั่นเพียรทำความสะอาดวัดวาอารามมินิ่งดูดาย เมื่อมีอายุได้ 12 ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ สำนักวัดต่ำเหล่า อำเภอพะเยา (ปัจจุบันเป็นจังหวัดพะเยา) และได้รับฉายาว่า ?อินตะ หรือ อินโต? หลังจากบรรพชาเป็นสามเณรมาแล้ว ท่านก็ถูกเรียกว่า สามเณรอินโต และตั้งใจศึกษาเล่าเรียน และสามารถท่องสูตร  สวดมนต์เจ็ดตำนานและสิบสองตำนานอย่างคล่องแคล่ว ในบางครั้งก็ท่องจำโดยให้เจ้าอาวาสเขียนลงบนแผ่นกระดานใช้ดินสอพองเขียนอักษรอักขระการท่องสูตรมนต์ต่าง ๆ และศึกษาพระธรรมวินัย สามเณรอินโต ท่านเป็นคนที่มีความจำดี มีปัญญาฉลาดไหวพริบดี  จนกระทั่งเมื่อมีอายุได้ 20 ปี ท่านได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่  12 มิถุนายน พ.ศ. 2458 ณ พัทธสีมา สำนักวัดต่ำเหล่า โดยมีพระครูบาวงศ์ เป็นพระอุปัชฌาย์  พระอธิการปัญโญ วัดค้ำม่อย เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระชัยลังกา เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้รับฉายาว่า คัณธวังโส หลังจากอุปสมบทแล้ว  ท่านได้ศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัยอย่างตั้งใจ งานด้านปกครองท่านก็โดดเด่น

สมณศักดิ์ 
 พ.ศ. 2475 ได้รับแต่งตั้งเป็นพระอุปัชฌาย์
 พ.ศ. 2482 ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นพระครูหรือเจ้าคณะอำเภอ
 พ.ศ. 2483 ได้ย้ายสำนักไปอยู่ที่วัดบุญยืน อำเภอพะเยา
 พ.ศ. 2516 ได้รับสมณศักดิ์เป็น พระครูภาวนาธิคุณ
ตลอดเวลาที่ท่านประจำอยู่ที่สำนักบุญยืน ได้เริ่มก่อสร้างวัตถุกุฏิ วิหาร ศาลา และทำการย้ายกำแพงออกทั้ง 3 ด้าน และด้านอื่น ๆ อีกมาก เป็นพระเถระผู้ใหญ่ที่เคร่งครัดในพระธรรมวินัย ทรงไว้ซึ่งคุณวิทยาคมคุณอันศักดิ์สิทธิ์ มีเมตตากรุณาธรรมเต็มเปี่ยม เมื่อใครมีความไม่สบายใจ มีอุปสรรคอันขัดข้อง ไปขอให้ขจัดปัดเป่าแก้ไข ท่านก็พยายามแก้ไขปัญหาที่ขัดข้องให้ แม้แต่ท่านกำลงเจ็บป่วย ท่านก็จะช่วยอย่างเต็มที่ เนื่องจากท่านมีความเมตตาต่อทุกคน จึงนับว่าท่านได้เสียสละทั้งกาย กำลังใจ และกำลังทรัพย์ กระทำกิจการอันเป็นประโยชน์ต่อสังคม พระครูภาวนาธิคุณ (ครูบาอินโต) จึงนับว่าเป็นปูชนียบุคคลที่ประชาชนชาวเหนือเคราพอย่างยิ่ง

อ้างอิง 

ภิกษุจากจังหวัดพะเยา
พระครูสัญญาบัตร
เจ้าอาวาส