ระบำเทพบันเทิง

ระบำเทพบันเทิง เป็นระบำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๙ เพื่อแทรกในละครในเรื่องอิเหนา ตอน ลมหอบ เป็นระบำเทพบุตร และนางฟ้า ฟ้อนรำบำเรอองค์ปะตาระกาหลา ประดิษฐ์ท่ารำโดย หม่อมศุภลักษณ์ ภัทรนาวิก (หม่อมต่วน) และอาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ ประพันธ์คำร้องประกอบเพลงแขกเชิญเจ้าและยะวาเร็วโดย ศาสตราจารย์มนตรี ตราโมท

การแต่งกาย 

 ตัวพระ แต่งกายยืนเครื่องพระ นุ่งผ้ายกจีบโจงหางหงส์ทับสนับเพลา สวมเสื้อปักดิ้นเลื่อมลายกนกแขนสั้น ปลายแขนติดกนก สวมเครื่องประดับถนิมพิมพาภรณ์ ศิราภรณ์ชฎายอดชัย

 ตัวนาง แต่งกายยืนเครื่องนาง นุ่งผ้ายกจีบหน้านางทิ้งชายพก สวมเสื้อในนาง ห่มด้วยผ้าห่มนาง ปักด้วยดิ้นเลื่อมลายกนก สวมเครื่องประดับถนิมพิมพาภรณ์ ศิราภรณ์มงกุฎกษัตริย์

เนื้อร้อง 
(ร้องเพลงแขกเชิญเจ้า)

เหล่าข้าพระบาท

ขอวโรกาส เทวฤทธิ์อดิศร

ขอฟ้อนกรายรำร่ายถวายกร

บำเรอปิ่นอมรปะตาระกาหลา

ผู้ทรงพระคุณ

ยิ่งบุญบารมีเพื่อเทวบดี

สุขสมรมยาเถลิงเทพพระสิมา

พิมานสำราญฤทัย

สุรศักดิ์ประสิทธิ์

สุรฤทธิ์กำจาย

ทรงสราญพระกาย

ทรงสบายพระทัย

ถวายอินทรีย์ต่างมาลีบูชา

ถวายดวงตาต่างปทีปจำรัสไข

ถ้อยคำอำไพต่างธูปหอมจุณจันทน์

ถวายดวงจิตอัญชลิตวรคุณ

ที่ทรงการุณย์ผองข้ามาแต่บรรพ์

ถวายชีวันรองบาทจนบรรลัย

สุรศักดิ์ประสิทธิ์

สุรฤทธิ์กำจาย

ทรงสราญพระกาย

ทรงสบายพระทัย

(ร้องเพลงยะวาเร็ว)

ร่วมกันร้องทำนองลำนำ

มาฟ้อนมารำให้รื่นเริงใจ (ซ้ำ)

ให้พร้อมให้เพรียงเรียงประดับ

เปลี่ยนสับท่วงทีหนีไล่

เวียนไปได้จังหวะกัน

อัปสรฟ้อนส่ายกรีดกรายออกมา

ฝ่ายฝูงเทวาทำท่ากางกั้น (ซ้ำ)

เข้าทอดสนิทไม่บิดไม่ผัน (ซ้ำ)

ผูกพัน ผูกพันสุขเกษม

ปลื้มเปรมปลื้มเปรมปรีดา

อ้างอิง 

ศิลปะการแสดงไทย