จอห์น คลูนิส

จอห์น คลูนิส () เป็นสถาปนิกชาวอังกฤษ ถือเป็นช่างหลวงชาวตะวันตกคนแรกของรัฐบาลสยาม มีบทบาทมากในการแปลงสถาปัตยกรรมไทยให้เป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมตะวันตก และเป็นผู้ออกแบบและก่อสร้างหมู่พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทอันเป็นอาคารฝรั่งที่สำคัญที่สุดในสยามสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

จอห์น คลูนิสเป็นชาวอังกฤษ เกิดเมื่อ พ.ศ. 2373 จบการศึกษาจากยอร์กไชร์ เดินทางมาสิงคโปร์ด้วยวัย 19 ปี ทำงานในตำแหน่ง Municipality Engineer ที่สิงคโปร์ มีส่วนร่วมในการสร้าง New Harbour Dock มีผลงานอีกหลายชิ้นเช่น สะพานคาวานัจ (Cavanagh Bridge) ธนาคารพาณิชย์ บ้านเอกชน ได้สร้างชื่อเสียงให้กับตนเองครั้งแรกในการสร้างตึกจวนผู้สำเร็จราชการอังกฤษ (Government House) เมื่อครั้งเดิมทางมายังสิงคโปร์อันเป็นเมืองขึ้นเก่าของอังกฤษ สร้างตึกหลังนี้เมื่อ พ.ศ. 2412 จนเมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสสิงคโปร์ครั้งแรก พ.ศ. 2414 เป็นเวลาถึง 1 สัปดาห์ พระองค์ประทับอาคารหลังนี้ทำให้ทรงประทับใจในฝีมือของนายคลูนิสอย่างมาก

ต่อมาอีก 2 ปี นายคลูนิสก็ได้ถูกว่าจ้างในฐานะ "อากีเต็กหลวง" ให้เข้ามารับราชการกับรัฐบาลสยามตามนโยบายใหม่ของรัฐบาลที่จะเร่งสร้างความเจริญแบบตะวันตกในเมืองบางกอก โดยรัฐบาลจะก่อสร้างพระบรมมหาราชวัง เดิมทีจะออกแบบพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทเป็นอาคารตะวันตกแท้ ๆ แต่ฝ่ายอนุรักษ์นิยมไม่ต้องการให้เป็นอาคารตะวันตกแท้ เป็นผลทำให้ปรับหลังคาเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมไทยประเพณี

The Singapore Free Press and Mercantile Advertiser รายงานข่าวการเสียชีวิตของคลูนิสในปี พ.ศ. 2437 ศพนายคลูนิสฝังอยู่ที่สุสานโปรเตสแตนต์ กรุงเทพมหานคร ป้ายหลุมศพระบุเสียชีวิตเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2437

อ้างอิง

ชาวอังกฤษในประเทศไทย
สถาปนิกชาวอังกฤษ
ชาวอังกฤษในประเทศสิงคโปร์