เขตทวีวัฒนา

ทวีวัฒนา เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร ปัจจุบันพื้นที่ส่วนใหญ่ของเขตเป็นพื้นที่เกษตรกรรม มีลำคลองหลายสายที่สามารถนำน้ำไปใช้ในการทำสวนผลไม้ อย่างไรก็ตาม พื้นที่เกษตรเหล่านั้นกำลังถูกแทนที่ทีละน้อยด้วยโครงการหมู่บ้านจัดสรรซึ่งเรียงรายอยู่ตามถนนสายหลักในพื้นที่

ที่ตั้งและอาณาเขต 
เขตทวีวัฒนาตั้งอยู่บนพื้นที่ฝั่งขวาแม่น้ำเจ้าพระยาของกรุงเทพมหานครหรือฝั่งธนบุรี มีอาณาเขตติดต่อเรียงตามเข็มนาฬิกาดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางกรวย (จังหวัดนนทบุรี) มีคลองมหาสวัสดิ์เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตตลิ่งชัน มีถนนกาญจนาภิเษกฝั่งตะวันออกเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตบางแคและเขตหนองแขม มีคลองบางเชือกหนัง คลองทวีวัฒนา และคลองบางไผ่เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอสามพรานและอำเภอพุทธมณฑล (จังหวัดนครปฐม) มีแนวแบ่งเขตการปกครองกรุงเทพมหานครกับจังหวัดนครปฐมและคลองทวีวัฒนาเป็นเส้นแบ่งเขต

ที่มาของชื่อเขต 
เขตทวีวัฒนาตั้งชื่อตามคลองทวีวัฒนาซึ่งเป็นคลองที่มีความยาวมาก ไหลผ่านพื้นที่ของเขตในแนวตะวันตกเฉียงเหนือ–ตะวันออกเฉียงใต้

ประวัติศาสตร์ 
โดยเริ่มแรกนั้น ท้องที่เขตทวีวัฒนาอยู่ในการปกครองของอำเภอตลิ่งชันของจังหวัดธนบุรี โดยเป็นส่วนหนึ่งของตำบลศาลาธรรมสพน์ (เดิมเรียกว่าตำบลศาลาทำศพ) เนื่องจากตำบลนี้มีอาณาเขตกว้างขวางและมีประชากรเพิ่มขึ้น กระทรวงมหาดไทยจึงได้แยกพื้นที่ 7 หมู่บ้านทางทิศใต้ของตำบลนี้ออกมาจัดตั้งเป็น ตำบลทวีวัฒนา ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2500

ภายหลังได้มีการยุบรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนคร เปลี่ยนฐานะเป็นจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และต่อมาเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร ซึ่งได้เปลี่ยนการเรียกตำบลและอำเภอใหม่ ตำบลทวีวัฒนาจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น แขวงทวีวัฒนา โดยขึ้นกับเขตตลิ่งชัน

ต่อมาท้องที่แขวงทวีวัฒนาและแขวงศาลาธรรมสพน์ (รวมกับท้องที่แขวงฉิมพลี แขวงบางระมาด แขวงบางพรม และแขวงบางเชือกหนัง เฉพาะทางฟากตะวันตกของถนนกาญจนาภิเษก) ก็ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น เขตทวีวัฒนา ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เปลี่ยนแปลงพื้นที่เขตตลิ่งชันและจัดตั้งเขตทวีวัฒนา มีผลตั้งแต่วันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2541

การแบ่งเขตการปกครอง 
เขตทวีวัฒนาแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง ได้แก่

ประชากร

การคมนาคม 

ถนนสายหลักในพื้นที่เขตทวีวัฒนาได้แก่
 ถนนกาญจนาภิเษก ตั้งแต่คลองบางเชือกหนังถึงคลองมหาสวัสดิ์ (สุดเขตกรุงเทพมหานคร)
 ถนนบรมราชชนนี  ตั้งแต่ต่างระดับฉิมพลีจนสุดเขตกรุงเทพมหานคร
 ถนนคู่ขนานลอยฟ้าบรมราชชนนี
 ถนนอุทยาน ตั้งแต่แยกอุทยานจนสุดเขตกรุงเทพมหานคร
 ถนนพุทธมณฑล สาย 2
 ถนนพุทธมณฑล สาย 3
 ถนนทวีวัฒนา
 ถนนทวีวัฒนา-กาญจนาภิเษก
 ถนนพรานนก-พุทธมณฑล สาย 4
ส่วนถนนสายรอง ได้แก่
 ถนนศาลาธรรมสพน์
 ถนนสวนผัก

ทางรถไฟ ขึ้นรถไฟได้ที่สถานีรถไฟศาลาธรรมสพน์

วัด 
 วัดปุรณาวาส
 วัดโกมุทพุทธรังสี
 วัดวิศิษฏ์บุญญาวาส 
 วัดสุทธิจิตตาราม  
 มูลนิธิหลวงพ่อเทียน แขวงทวีวัฒนา
 สถานปฏิบัติธรรมธุดงคสถาน (หมออุดม ธรรมวิมุติ) แขวงทวีวัฒนา

โรงเรียนและสถานศึกษา 
โรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร
1. โรงเรียนคลองต้นไทร (สุขล้อมอุทิศ) เลขที่ 87/2 หมู่ 19 แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
2. โรงเรียนคลองทวีวัฒนา เลขที่ 155 คลองทวีวัฒนา แขวงทวีวัฒนา เขตทวีวัฒนา
3. โรงเรียนคลองบางพรม  เลขที่ 53 คลองบางพรม แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
4. โรงเรียนคลองมหาสวัสดิ์ หมู่ 4 คลองมหาสวัสดิ์ แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
5. โรงเรียนวัดปุรณาวาส เลขที่ 3 คลองมหาสวัสดิ์  แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
6. โรงเรียนตั้งพิรุฬห์ธรรม เลขที่ 9/3 หมู่ 10 แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา

โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร
1. โรงเรียนทีปังกรวิทยาพัฒน์ (ทวีวัฒนา) ในพระราชูปถัมภ์ฯ คลองทวีวัฒนา แขวงทวีวัฒนา เขตทวีวัฒนา
2. โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สตรีวิทยา พุทธมณฑล ถนนอุทยาน แขวงทวีวัฒนา เขตทวีวัฒนา

โรงเรียนอนุบาล และ ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนในพื้นที่เขตทวีวัฒนา
1. โรงเรียนอนุบาลอรุณรัตน์ ถนนพุทธมณฑลสาย 2 แขวงทวีวัฒนา เขตทวีวัฒนา
2. โรงเรียนอนุบาลจารุเวศ หมู่บ้านชวนชื่น แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
3. โรงเรียนอนุบาลกอบแก้ว หมู่บ้านกอบแก้ว แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
4. โรงเรียนอนุบาลสร้างสรรค หมู่บ้าน ป.ผาสุข แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
5. โรงเรียนโชติกาญจน์  หมู่ 1 ซอยคลองปทุม ถนนเลียบคลองทวีวัฒนา เขตทวีวัฒนา

7. ศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนวัดปุรณาวาส หมู่ 3 แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา

วิทยาลัยและโรงเรียนเอกชนในพื้นที่เขตทวีวัฒนา
1. วิทยาลัยทองสุข เลขที่ 99/79 ถนนบรมราชชนนี แขวงทวีวัฒนา เขตทวีวัฒนา
2. เทคโนโลยีปิ่นมณฑล ถนนพุทธมณฑลสาย 2 แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒนา
3. มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

สถานพยาบาล 
 สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ ถนนพุทธมณฑล สาย 4 แขวงทวีวัฒนา
 โรงพยาบาลธนบุรี 2 (โรงพยาบาลเอกชน) แขวงศาลาธรรมสพน์
 ศูนย์บริการสาธารณสุข  มี 5 สาขา คือ
      สาขาศาลาธรรมสพน์ แขวงศาลาธรรมสพน์
      สาขาตั้งพิรุฬห์ธรรม แขวงศาลาธรรมสพน์
      สาขาพันธ์-วงษ์ สาทิม แขวงศาลาธรรมสพน์
      สาขาแจ่ม-ดำ ควรชม แขวงทวีวัฒนา
      สาขาพลตรีบุษป์-ประดับโกมุท แขวงทวีวัฒนา
 ศูนย์ควบคุมสัตว์นำโรค แขวงศาลาธรรมสพน์

สถานที่สำคัญ 
 สวนทวีวนารมย์และตลาดธนบุรี
 ถนนอุทยาน
 อุทยานแมวไทยตา 2 สี (ปัจจุบันเลิกกิจการแล้ว)
 พระตำหนักทวีวัฒนา
 พิพิธภัณฑ์พระ กำนันชูชาติ (ปัจจุบันเลิกกิจการแล้ว)
 บ้านพิพิธภัณฑ์
 โรงเรียนเกษตรทฤษฎีใหม่
 ที่ประสานงานชมรมรักถิ่นเขตทวีวัฒนา (โรงเรียนเกษตรทฤษฎีใหม่)
 สำนักงานวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพเรือ (กรมวิทยาศาสตร์ทหารเรือ)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สำนักงานเขตทวีวัฒนา
 แผนที่เขตทวีวัฒนา 
 เว็บไซต์บางกอกฟอรั่ม หมวดกองทุนสุขภาวะเขตทวีวัฒนา, ชมรมรักถิ่นเขตทวีวัฒนา