สยามานุสสติ

สยามานุสสติ เป็นคำโคลงพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เมื่อวันเสาร์ที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2461  และได้พระราชทานแก่ทหารอาสาสมัยสงครามโลกครั้งที่ 1 ต่อมาได้มีการนำโคลงนี้มาแต่งเป็นเพลงปลุกใจ ซึ่งประพันธ์ทำนองโดยนารถ ถาวรบุตร

พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์โคลงสยามานุสสติมาจาก คำขวัญปลุกใจของอังกฤษในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งที่ว่า "What stands if Freedom fall?
Who dies if England live?"



คำโคลงพระราชนิพนธ์เดิม

เพลงสยามานุสสติ 
นารถ ถาวรบุตรได้ประพันธ์เพลงสยามานุสสติขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2482 เพื่อใช้ประกอบภาพยนตร์เรื่อง "ค่ายบางระจัน" ของบริษัทศรีกรุงภาพยนตร์  ซึ่งส่วนของเนื้อร้องนั้น ได้ตัดเอาบทพระราชนิพนธ์สยามานุสสติบทที่ 3 และบทที่ 4 มาใช้ โดยสลับเอาบทที่ 4 มาร้องก่อนแล้วจึงค่อยร้องบทที่ 3 ในลำดับถัดไป ดังนี้

ปัจจุบันทำนองเพลงนี้มีการบรรเลงและบันทึกเสียงด้วยวงโยธวาทิต นอกจากนี้มีการใช้ในสื่อ เช่นสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย กรมประชาสัมพันธ์  ใช้ต้นฉบับทำนองซึ่งทำขึ้นเป็นการเฉพาะกิจบรรเลงด้วยวงดุริยางค์สากล กรมศิลปากร  (เรียบเรียงและอำนวยเพลงโดย ครูชลหมู่ ชลานุเคราะห์) เป็นสัญลักษณ์เปิดนำรายการข่าวต้นชั่วโมงและข่าวหลักของสถานีมากว่า 50 ปี 
ส่วนสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 ได้นำเพลงนี้มาใช้ในการเปิดสถานีออกอากาศประจำวัน จนถึงประมาณปี พ.ศ. 2540

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ๗๖ ปี วันมหาธีรราชเจ้า  จากเว็บวิชาการ.คอม
 อิทธิพลของเพลงสยามานุสสติ  

เพลงปลุกใจของไทย
พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6