อดิศร เพียงเกษ

รองศาสตราจารย์พิเศษ อดิศร เพียงเกษ (เกิด 6 กันยายน พ.ศ. 2495)  เป็นประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมรัฐบาล (ประธานวิปรัฐบาล) อดีตข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง ตำแหน่งโฆษกผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร (นายสมพงษ์ อมรวิวัฒน์) อดีตประธานสถานีประชาชน อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น และอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รวมถึงเป็นประธานกรรมการมูลนิธิไกวแก้ว เพียงเกษ

ประวัติ 
รองศาสตราจารย์พิเศษอดิศรเกิดเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2495 ที่อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร เป็นบุตรของนายทองปักษ์ เพียงเกษ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น กับนางไกวแก้ว เพียงเกษ

การศึกษา 
รองศาสตราจารย์พิเศษอดิศร เพียงเกษ จบการศึกษาระดับประถมปีที่ 1-2 ที่โรงเรียนหลักเมือง อำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม และย้ายไประดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3-4 ที่โรงเรียนบ้านขามเฒ่า (ขามเฒ่าผดุงศิลป์) ตำบลขามเฒ่าพัฒนา อำเภอกันทรวิชัย และระดับชั้นประถมปีที่ 5-7 ที่โรงเรียนมาตุภูมิอนุสรณ์ ซึ่งเป็นโรงเรียนราษฎร์ ที่ก่อตั้งโดยทองปักษ์ บิดาของเขา ใช้ศาลาวัดบ้านขามเฒ่า เป็นสถานที่เรียน จากนั้นจบการศึกษามัธยมต้น ที่โรงเรียนบำรุงไทย 1, โรงเรียนสงเคราะห์นิยมวิทยา, และโรงเรียนขอนแก่นวิทยายน จังหวัดขอนแก่น แล้วจบการศึกษามัธยมปลาย ที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ รุ่น 10-12 (DSA84) เลขประจำตัวนักเรียน ท.ศ.11260

ในระดับอุดมศึกษา อดิศรสำเร็จนิติศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พระพุทธศาสนา) จากมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, เข้าร่วมโครงการแลกเปลี่ยนด้าน Oriental Studies ระยะสั้นที่มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง ประเทศพม่า, ปริญญาเอกด้านปรัชญาและด้านพุทธศาสนาจากมหาวิทยาลัยมคธ ประเทศอินเดีย, ประกาศนียบัตรชั้นสูง หลักสูตรการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตย สำหรับนักบริหารระดับสูง (ปปร.1) จากสถาบันพระปกเกล้า, ปริญญาเอกกิตติมศักดิ์ศิลปศาสตรดุษฏีบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย

การเมือง 
ขณะที่รศ.พิเศษอดิศรเป็นนักศึกษา เขาร่วมชุมนุมขับไล่พระถนอม เมื่อกลางเดือนกันยายน ถึงต้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2519 อันเป็นชนวนสำคัญของเหตุการณ์ 6 ตุลา หลังจากนั้นครอบครัวของเขาได้เข้าเป็นแนวร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย โดยพำนักอยู่ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และมีชื่อจัดตั้งว่า "สหายศรชัย" หรือ "สหายสอง"

รศ.พิเศษอดิศรเริ่มเข้าสู่การเมืองเมื่อปี พ.ศ. 2515 โดยสังกัดพรรคประชาธิปัตย์ แต่ไม่ประสบความสำเร็จ กระทั่งได้รับการเลือกตั้ง เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดขอนแก่น สังกัดพรรคมวลชน เมื่อปี พ.ศ. 2534 และต่อมา ย้ายไปสังกัดพรรคพลังธรรม และเข้ารับตำแหน่ง รองเลขาธิการให้กับพรรคนำไทย ในที่สุดจึงย้ายมาร่วมงานกับพรรคไทยรักไทย ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 คณะตุลาการรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยให้ตัดสิทธิทางการเมืองของเขา เป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นหนึ่งในกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย 111 คน ซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549

รศ.พิเศษอดิศรเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีมา 4 สมัย ได้แก่ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เมื่อ พ.ศ. 2535 และเป็น ส.ส.สังกัดพรรคพลังธรรม ชนะการเลือกตั้งแบบยกทีมในเขต 1 จังหวัดขอนแก่น ในการเลือกตั้ง 35/2 เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม (11 มีนาคม พ.ศ. 2548) และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (2 สิงหาคม 2548)

ด้านภรรยา ดร.เยาวนิตย์ เพียงเกษ ในรัฐบาล ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมาธิการในคณะกรรมาธิการกิจการองค์กรตามรัฐธรรมนูญ รัฐวิสาหกิจ องค์กรมหาชนและกองทุน

ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 40 แต่การเลือกตั้งกล่าวเป็นโมฆะ

ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 23 แต่ไม่ได้รับเลือกตั้ง เนื่องจากพรรคเพื่อไทยมีจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากกว่าจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพึงมีตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ ต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็นโฆษกผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร

ต่อมาในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 18 และได้รับการเลือกตั้ง และต่อมาเมื่อวันที่ 14 กันยายน เศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี มีคำสั่งแต่งตั้งให้อดิศรเป็นประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมรัฐบาล

งานสื่อสารมวลชน 
 ผู้ดำเนินรายการวิทยุ “กุญแจเมืองไทย” (อดิศร เพียงเกษ, วิสา คัญทัพ และ ไพจิตร อักษรณรงค์) ทาง FM 105 MHz 
 ผู้ดำเนินรายการโทรทัศน์ “สร้างบ้านแปงเมือง” ทาง MVTV
 ประธานสถานีประชาธิปไตย D-Station 
 ประธานสถานีประชาชน People Channel และผู้ดำเนินรายการ "คุยกับอดิศร" 
 ประธานที่ปรึกษาสถานีโทรทัศน์ทีวี 24 และวิทยากรประจำรายการ "ตรงไปตรงมา"
 ผู้ก่อตั้งเพจ "ตรงไปตรงมาทีวี" และจัดรายการออนไลน์ผ่านเพจตรงไปตรงมาทีวี
 ผู้ดำเนินรายการคลิปสั้น "ประเด็นร้อนกลอนผะหยา" ทางเพจ Voice Online

ผลงานเพลง

ขับร้อง 
 เพลงแคน
 เพลงพิณ
 ลำน้ำพอง

ประพันธ์เนื้อร้อง และขับร้อง 
 น่าอาย
 มือถือสากปากถือศีล
 สู้ทุกเมื่อเพื่อประชาธิปไตย
 ตีนโตประชาธิปไตย

ประพันธ์เนื้อร้อง 
 ประชาธิปไตยของประชาชน (2552,วันชนะ เกิดดี) ขับร้อง)
 ความไม่เป็นธรรม (2552, มุกข์ เมทินี ขับร้อง และ วันชนะ เกิดดี นำมาขับร้องใหม่ในปี พ.ศ. 2557)
 คนธรรมดา (จตุพร พรหมพันธุ์ ขับร้อง)

ชีวิตส่วนตัว 
รศ.พิเศษอดิศร เพียงเกษ สมรสกับ ดร.เยาวนิตย์ เพียงเกษ (สกุลเดิม: พินสำริด) ผู้มีชื่อจัดตั้งว่า "สหายการะเกด" ปัจจุบันเป็นอาจารย์ ประจำสาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น 

ในด้านงานอดิเรกรศ.พิเศษอดิศรมีความชอบในการแต่งกาพย์กลอนและเป่าแคน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ขุนแคน'ศรชัย'เลือกเจ๊ หรือเทใจสหายเกลอ โดย:บางนา บางปะกง 
 ภูไท : ผู้ไท Adisorn Piengkes
 อดิศร เพียงเกษ ที่เฟซบุ๊ก
 อดิศร เพียงเกษ ที่ยูทูบ

นักการเมืองไทย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น
พรรคประชาธิปัตย์
พรรคแรงงาน (ประเทศไทย)
พรรคมวลชน
พรรคพลังธรรม
พรรคนำไทย
พรรคความหวังใหม่
พรรคไทยรักไทย
พรรคเพื่อไทย
นักวิชาการชาวไทย
บุคคลจากอำเภอวาริชภูมิ
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุคคลจากคณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยมคธ
บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ 6 ตุลา
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
บุคคลจากโรงเรียนเทพศิรินทร์
บุคคลที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ 14 ตุลา
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบบัญชีรายชื่อ
แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ
กวีชาวไทย