ชิกะ คูโรดะ

ชิกะ คูโรดะ (; 24 มีนาคม ค.ศ. 1884 – 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1968) เป็นนักเคมีชาวญี่ปุ่นซึ่งวิจัยเกี่ยวกับสีในธรรมชาติ เธอเป็นสตรีชาวญี่ปุ่นคนแรกที่สำเร็จการศึกษาวิทยาศาสตรบัณฑิต

ชีวประวัติ 
คูโรดะเกิดใน ค.ศ. 1884 ที่จังหวัดซางะ เธอสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนฝึกหัดครูประจำจังหวัดซางะแผนกหญิง (ปัจจุบันคือคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยซางะ) ใน ค.ศ. 1901 และเข้าทำงานเป็นครูเป็นเวลาหนึ่งปี หลังจากนั้นเธอจึงเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนฝึกหัดครูวิทยาศาสตร์สตรีชั้นสูงระหว่าง ค.ศ. 1902 และ ค.ศ. 1906 แล้วเข้าสอนที่โรงเรียนฝึกหัดครูประจำจังหวัดฟูกูอิแผนกหญิงเป็นเวลาหนึ่งปีก่อนจะกลับเข้าศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษาที่โรงเรียนฝึกหัดครูประจำจังหวัดซางะใน ค.ศ. 1907 จนจบการศึกษาใน ค.ศ. 1909 เธอเข้าทำงานเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่โรงเรียนฝึกหัดครูสตรีโตเกียวในเวลาต่อมา หลังจากนั้นใน ค.ศ. 1913 เมื่อมหาวิทยาลัยหลวงโทโฮกุเป็นมหาวิทยาลัยหลวงแห่งแรกที่เปิดรับนักศึกษาหญิง เธอได้เข้าศึกษาที่ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ ร่วมกับนักศึกษาหญิงรุ่นแรกของมหาวิทยาลัย อาจารย์ที่ปรึกษาของเธอที่มหาวิทยาลัยหลวงโทโฮกุคือศาสตราจารย์ริโก มาจิมะ () ซึ่งทำให้คูโรดะสนใจด้านเคมีอินทรีย์ โดยเฉพาะสีย้อมธรรมชาติ งานวิจัยที่เธอทำร่วมกับศาสตราจารย์มาจิมะนั้นเกี่ยวข้องกับสีย้อมจากดอกมูราซากิหรือ Lithospermum erythrorhizon เธอสำเร็จการศึกษาระดับวิทยาศาสตรบัณฑิตใน ค.ศ. 1916 และเป็นสตรีชาวญี่ปุ่นคนแรกที่สำเร็จการศึกษาระดับนี้

หลังจบการศึกษาใน ค.ศ. 1916 คูโรดะเข้ารับตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยหลวงโทโฮกุก่อนจะย้ายไปเป็นศาสตราจารย์ที่โรงเรียนฝึกหัดครูสตรีชั้นสูงโตเกียวใน ค.ศ. 1918 ในปีเดียวกันนั้นเองเธอได้เป็นผู้หญิงคนแรกที่นำเสนอผลงานต่อสมาคมเคมีแห่งประเทศญี่ปุ่น โดยเธอนำเสนอผลงานวิจัยสีย้อมจากดอกมูราซากิ จากนั้นใน ค.ศ. 1921 เธอเดินทางไปทำวิจัยที่มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดเกี่ยวกับอนุพันธ์ของกรดพทาโลนิก (phthalonic acid) โดยมีวิลเลียม เฮนรี เพอร์คินเป็นอาจารย์ที่ปรึกษาเป็นระยะเวลาสองปีก่อนเดินทางกลับประเทศญี่ปุ่นและดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่สถาบันเดิม ใน ค.ศ. 1924 เธอได้รับมอบหมายจากสถาบันริเก็งให้ทำวิจัยเกี่ยวกับโครงสร้างของคาร์ทามิน ซึ่งเป็นสีธรรมชาติจากดอกคำฝอย ซึ่งงานวิจัยดังกล่าวทำให้เธอได้รับปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใน ค.ศ. 1929 เธอเป็นสตรีชาวญี่ปุ่นคนที่สองที่สำเร็จปริญญาเอกด้านวิทยาศาสตร์ต่อจากโคโนะ ยาซูอิ นักชีววิทยาด้านเซลล์

ตลอดช่วงทศวรรษ 1930 และ 1940 งานวิจัยของคูโรดะมุ่งเน้นไปที่การวิเคราะห์สีจากดอกผักปลาบเอเชีย (Commelina communis) เปลือกมะเขือม่วง ถั่วเหลืองสีดำ ใบชิโซะแดง และหนามเม่นทะเล รวมไปถึงอนุพันธ์ของแนฟโทควิโนน เธอได้รับรางวัลมาจิมะจากสมาคมเคมีแห่งประเทศญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1936 ต่อมาใน ค.ศ. 1949 เธอได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์ประจำมหาวิทยาลัยโอจาโนมิซุในกรุงโตเกียว และในขณะเดียวกันก็เริ่มค้นคว้าเกี่ยวกับสีในเปลือกหัวหอม การสกัดผลึกเควอร์ซิทิน จากเปลือกหัวหอมนำไปสู่การสังเคราะห์ยาเคอรูทิน ซี ซึ่งเป็นยาลดความดัน ศาสตราจารย์คูโรดะเกษียณอายุใน ค.ศ. 1952 แต่ยังคงสอนหนังสือที่มหาวิทยาลัยโอจาโนมิซุในฐานะศาสตราจารย์เกียรติคุณ เธอได้รับเหรียญเกียรติยศแถบสีม่วงใน ค.ศ. 1959 และได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎชั้นที่สามใน ค.ศ. 1965 

ศาสตราจารย์คูโรดะเริ่มมีอาการโรคหัวใจตั้งแต่ ค.ศ. 1967 และเสียชีวิตเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1968 ที่จังหวัดฟูกูโอกะขณะที่เธอมีอายุได้ 84 ปี

สิ่งสืบเนื่อง 
มหาวิทยาลัยโทโฮกุได้สถาปนารางวัลชิกะ คูโรดะใน ค.ศ. 1999 เพื่อเป็นเกียรติให้กับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาสาขาวิทยาศาสตร์

หมายเหตุ

อ้างอิง 

นักเคมีชาวญี่ปุ่น
นักวิทยาศาสตร์หญิง
บุคคลจากจังหวัดซางะ
บุคคลจากมหาวิทยาลัยโทโฮกุ
บุคคลจากมหาวิทยาลัยโอจาโนมิซุ
บุคคลจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ผู้หญิงญี่ปุ่น