อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช

เมืองนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดนครศรีธรรมราช

ประวัติ 
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชมีประวัติความเป็นมา ดังต่อไปนี้

 พ.ศ. 2454 แบ่งท้องที่ตำบลลานสกา ตำบลเขาแก้ว ตำบลท่าดี ตำบลกำโลน และตำบลขุนทะเล อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งเป็นกิ่งอำเภอลานสกา
 วันที่ 26 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลลานสกา ในท้องที่บางส่วนของตำบลลานสกาและตำบลเขาแก้ว
 วันที่ 23 กรกฎาคม 2501 จัดตั้งกิ่งอำเภอลานสกา อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอลานสกา
 วันที่ 17 สิงหาคม 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลบางจาก ในท้องที่บางส่วนของตำบลบางจาก
 วันที่ 30 พฤศจิกายน 2508 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าแพ ในท้องที่บางส่วนของตำบลปากพูน
 วันที่ 25 มกราคม 2509 เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช
 วันที่ 16 มีนาคม 2514 จัดตั้งสุขาภิบาลปากนคร ในท้องที่บางส่วนของตำบลปากนครและตำบลท่าไร่
 วันที่ 26 สิงหาคม 2517 แบ่งท้องที่ตำบลพรหมโลก ตำบลบ้านเกาะ และตำบลอินคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งเป็นกิ่งอำเภอพรหมคีรี
 วันที่ 25 กันยายน 2518 โอนพื้นที่หมู่ที่ 5 (บ้านในเขียว) ตำบลดอนตะโก หมู่ที่ 7 (บ้านดอนคา) ตำบลโมคลาน และหมู่ที่ 7 (บ้านห้วยผักหนาม) ตำบลหัวตะพาน อำเภอท่าศาลา ไปขึ้นกับตำบลอินคีรี กิ่งอำเภอพรหมคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช
 วันที่ 1 สิงหาคม 2521 จัดตั้งตำบลทอนหงส์ โดยโอนหมู่บ้านจากตำบลอินคีรี กิ่งอำเภอพรหมคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช
 วันที่ 14 กรกฎาคม 2524 จัดตั้งกิ่งอำเภอพรหมคีรี อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอพรหมคีรี
 วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2537 แบ่งท้องที่ตำบลนาพรุ ตำบลนาสาร ตำบลท้ายสำเภา และตำบลช้างซ้าย อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช ตั้งเป็นกิ่งอำเภอพระพรหม
 วันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2540 จัดตั้งกิ่งอำเภอพระพรหม อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นอำเภอพระพรหม

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพรหมคีรี อำเภอท่าศาลา และอ่าวไทย
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอ่าวไทย
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอปากพนัง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ และอำเภอพระพรหม
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลานสกา

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 16 ตำบล 115 หมู่บ้าน ได้แก่

หมายเลขที่หายไปปัจจุบันคือตำบลในอำเภอพรหมคีรีและอำเภอพระพรหม

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเมืองนครศรีธรรมราชประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 17 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลนครนครศรีธรรมราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลในเมือง ตำบลท่าวัง และตำบลคลังทั้งตำบล และครอบคลุมพี้นที่บางส่วนของตำบลนาเคียนและตำบลโพธิ์เสด็จ 
 เทศบาลเมืองปากพูน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากพูน (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าแพ)
 เทศบาลตำบลท่าแพ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลปากพูน (สุขาภิบาลท่าแพเดิม)
 เทศบาลตำบลบางจาก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบางจาก
 เทศบาลตำบลปากนคร ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าไร่และตำบลปากนคร
 เทศบาลตำบลท่างิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่างิ้วทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลโพธิ์เสด็จ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโพธิ์เสด็จ (นอกเขตเทศบาลนครนครศรีธรรมราช)
 องค์การบริหารส่วนตำบลกำแพงเซา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกำแพงเซาทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลไชยมนตรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไชยมนตรีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าซัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าซักทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าไร่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าไร่ (นอกเขตเทศบาลตำบลปากนคร)
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาเคียน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาเคียน (นอกเขตเทศบาลนครนครศรีธรรมราช)
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาทราย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาทรายทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางจาก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางจาก (นอกเขตเทศบาลตำบลบางจาก)
 องค์การบริหารส่วนตำบลปากนคร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากนคร (นอกเขตเทศบาลตำบลปากนคร)
 องค์การบริหารส่วนตำบลมะม่วงสองต้น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะม่วงสองต้นทั้งตำบล

การสาธารณสุข 
 โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช (โรงพยาบาลศูนย์แห่งแรกและมีขนาดใหญ่ที่สุดในภาคใต้)
 โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ
 โรงพยาบาลนครินทร์ 
 โรงพยาบาลนครคริสเตียน 
 โรงพยาบาลนครพัฒน์ 
 โรงพยาบาลแม่และเด็ก เขต 11
 โรงพยาบาลเทศบาลนครนครศรีธรรมราช
 โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ กองทัพภาคที่ 4 นครศรีธรรมราช

สถานีตำรวจ  
 สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช 
 สถานีตำรวจภูธรชะเมา
 สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขาปากพูน 
 สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขาบางจาก 
 สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขามหาชัย 
 สถานีตำรวจภูธรเมืองนครศรีธรรมราช สาขาปากนคร

ไปรษณีย์  
 ไปรษณีย์นครศรีธรรมราช 
 ไปรษณีย์รพ.มหาราชนครศรีธรรมราช
 ไปรษณีย์ศาลามีชัย
 ไปรษณีย์บางจาก 
 ไปรษณีย์เขามหาชัย 
 ไปรษณีย์ปากนคร
 ไปรษณีย์ท่าวัง
 ไปรษณีย์ตลาดหัวอิฐ
 ไปรษณีย์นาวง
 ไปรษณีย์ชะเมา

โรงเรียนมัธยมศึกษา 
 โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
 โรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราช
 โรงเรียนเมืองนครศรีธรรมราช
 โรงเรียนศรีธรรมราชศึกษา
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช
 โรงเรียนโยธินบำรุง
 โรงเรียนสาธิตเทศบาลวัดเพชรจริก
 โรงเรียนปากพูน
 โรงเรียนท่านครญาณวโรภาสอุทิศ
 โรงเรียนตรีนิมิตรวิทยา
โรงเรียนจรัสพิชากร
โรงเรียนอำมาตย์พิทยานุสรณ์
โรงเรียนมุสลิมสันติธรรมมูลนิธิ
โรงเรียนประทีปศาสน์ (ปอเนาะบ้านตาล)

อ้างอิง 

มืองนครศรีธรรมราช