รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน

รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน () เป็นกฎหมายลำดับศักดิ์สูงสุดแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้รับการประกาศใช้โดยสภาประชาชนแห่งชาติ ชุดที่ 5 เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2525 โดยมีการแก้ไขเพิ่มเติมทุก ๆ 5 ปี เป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่ 4 ของสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งแทนที่รัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ. 2497, พ.ศ. 2518 และ พ.ศ. 2521

ประวัติ 
รัฐธรรมนูญฉบับแรกของสาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการประกาศใช้ในปี พ.ศ. 2497 หลังจากมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญสองฉบับในปี พ.ศ. 2518 และ 2521 รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันก็ได้รับการประกาศในปี พ.ศ. 2525 แต่ละฉบับมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ และต่อมามีการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ. 2525 ถึง 5 ครั้ง นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในโครงสร้างของรัฐบาลจีน

โครงสร้าง 
คำปรารภ
หมวด 1 บททั่วไป
หมวด 2 สิทธิและหน้าที่พื้นฐานพลเมือง
หมวด 3 โครงสร้างของรัฐ — ซึ่งรวมถึงองค์กรของรัฐ เช่น สภาประชาชนแห่งชาติ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน คณะมนตรีรัฐกิจ คณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลาง สภาและรัฐบาลท้องถิ่นทุกระดับ องค์กรปกครองตนเองของกลุ่มชาติพันธุ์อิสระ คณะกรรมาธิการตรวจสอบแห่งชาติ และศาลประชาชนและอัยการประชาชน
หมวด 4 ธงชาติ เพลงชาติ ตราแผ่นดิน และเมืองหลวง

รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน

การแก้ไขเพิ่มเติม

สภาประชาชนแห่งชาติ ชุดที่ 7 (พ.ศ. 2531)

สภาประชาชนแห่งชาติแก้ไขมาตรา 10 และ 11 ของรัฐธรรมนูญ อนุญาตให้มีการเกิดขึ้นของภาคเอกชนและอนุญาตให้มีการโอนการถือครองที่ดิน

สภาประชาชนแห่งชาติ ชุดที่ 8 (พ.ศ. 2536)

สภาประชาชนแห่งชาติได้แก้ไขเนื้อหาและคำปรารภส่วนใหญ่ของรัฐธรรมนูญ ตลอดจนอนุญาตให้มีการเลือกตั้งผู้แทนสภาประชาชนในท้องถิ่น สถาปนาระบบ "เศรษฐกิจตลาดแบบสังคมนิยม" อย่างเป็นทางการ และมีการเพิ่มความร่วมมือหลายฝ่ายและระบบการปรึกษาทางการเมืองภายใต้การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีนไว้ในคำปรารภ

สภาประชาชนแห่งชาติ ชุดที่ 9 (พ.ศ. 2542)

สภาประชาชนแห่งชาติได้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยปรับปรุงสถานะของเศรษฐกิจภาคเอกชนให้ดียิ่งขึ้น และยกเลิกบทบัญญัติว่าด้วย "อาชญากรรมต่อต้านการปฏิวัติ"

สภาประชาชนแห่งชาติ ชุดที่ 10 (พ.ศ. 2547)

รัฐธรรมนูญได้รับการแก้ไขเมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2547 เพื่อรับประกันเกี่ยวกับทรัพย์สินส่วนบุคคล ("ทรัพย์สินส่วนบุคคลที่ได้รับตามกฎหมายพลเมืองจะมิถูกละเมิด") และสิทธิมนุษยชน ("รัฐเคารพและปกป้องสิทธิมนุษยชน") รัฐบาลประกาศว่าสิ่งนี้แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าของระบอบประชาธิปไตยจีน และเป็นสัญญาณจากพรรคคอมมิวนิสต์จีนว่าพวกเขาตระหนักถึงความจำเป็นในการปรับตัวให้เข้ากับเศรษฐกิจจีนที่กำลังเฟื่องฟู ซึ่งได้สร้างชนชั้นกลางที่กำลังเติบโตซึ่งต้องการการคุ้มครองทรัพย์สินส่วนบุคคล และ "อี้หย่งจฺวินจี้นสิงฉฺวี่" ก็ถูกบัญญัติให้เป็นเพลงชาติอย่างชัดเจนด้วย

หู จิ่นเทา ผู้นำจีนกล่าวว่า "การแก้ไขรัฐธรรมนูญของจีนเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาของจีน [...] เราจะใช้ความพยายามอย่างจริงจังเพื่อดำเนินการดังกล่าวในทางปฏิบัติ"

สภาประชาชนแห่งชาติ ชุดที่ 13 (พ.ศ. 2561)

รัฐธรรมนูญได้รับการแก้ไขเมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2561 ด้วยคะแนนเสียงเห็นชอบ 2,958 เสียง ไม่เห็นด้วย 2 เสียง และงดออกเสียง 3 เสียง โดยมีการการแก้ไขต่าง ๆ ที่ช่วยเสริมการควบคุมและอำนาจสูงสุดของพรรคคอมมิวนิสต์จีน รวมถึงการจัดตั้งคณะกรรมาธิการตรวจสอบแห่งชาติ การจัดตั้งหน่วยงานต่อต้านการรับสินบนใหม่ ขยายอำนาจของหน่วยงานเฝ้าระวังการรับสินบนของพรรคคอมมิวนิสต์จีน เพิ่มมุมมองทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการพัฒนาของหู จิ่นเทา และความคิดของสี จิ้นผิง ลงในคำปรารภของรัฐธรรมนูญ และยกเลิกข้อจำกัดวาระการดำรงตำแหน่งของประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดี ส่งผลให้สี จิ้นผิง สามารถดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีต่อไปได้อย่างไม่มีกำหนด สียังดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน ซึ่งเป็นตำแหน่งสูงสุดโดยพฤตินัยในพรรคคอมมิวนิสต์จีน ที่ปกครองจีนโดยไม่มีการจำกัดวาระ 

แนวคิดเรื่องการสร้างอารยธรรมทางนิเวศวิทยา (ecological civilization) ถูกเพิ่มเข้าไปในรัฐธรรมนูญด้วย

การแก้ไขยังเพิ่มวลี “พรรคคอมมิวนิสต์จีน” และ “ความเป็นผู้นำ” เข้าไปในเนื้อหาหลักของรัฐธรรมนูญ ก่อนที่จะมีการแก้ไข วลีดังกล่าวได้ถูกกล่าวถึงในคำปรารภเท่านั้น (คำปรารภตามรัฐธรรมนูญมักไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย เช่นเดียวกับรัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกา)

การบังคับใช้รัฐธรรมนูญ

ข้อวิจารณ์

ดูเพิ่ม 
 เศรษฐศาสตร์รัฐธรรมนูญ
 ประวัติศาสตร์รัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐประชาชนจีน
 กฎหมายรัฐธรรมนูญ
 รัฐธรรมนูญนิยม
 กฎหมายจีน
 รัฐธรรมนูญแห่งพรรคคอมมิวนิสต์จีน

อ้างอิง 

จีน
กฎหมายจีน
รัฐบาลจีน