ถนนมิตรภาพ

ถนนมิตรภาพ ซึ่งเป็นชื่อเรียกของ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 หรือ ทางหลวงสายสระบุรี–สะพานมิตรภาพจังหวัดหนองคาย (เขตแดนไทย/ลาว)  เป็นหนึ่งในทางหลวงสายประธานทั้งสี่ของประเทศไทย โดยสายทางเริ่มต้นที่จังหวัดสระบุรี มุ่งเข้าสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย และสิ้นสุดที่จังหวัดหนองคาย มีระยะทางทั้งสิ้น 509 กิโลเมตร และเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงเอเชียสาย 12

ถนนมิตรภาพเป็นทางหลวงที่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาลกลางสหรัฐในด้านงบประมาณการก่อสร้าง เทคนิควิชาการในการก่อสร้าง นับเป็นทางหลวงสายแรกที่ก่อสร้างถูกต้องตามแบบมาตรฐานการก่อสร้างทางหลวงทุกขั้นตอน และเป็นทางหลวงสายแรกของประเทศไทยที่มีผิวจราจรลาดยางแบบแอสฟอลต์คอนกรีต โดยเปิดให้บริการเมื่อปี พ.ศ. 2508

ประวัติ 

คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้ตั้งชื่อถนนช่วงสระบุรี–ปากช่อง–นครราชสีมาว่า "ถนนสุดบรรทัด" และในช่วงนครราชสีมา–ขอนแก่น–อุดรธานี–หนองคายได้รับการตั้งชื่อถนนว่า "ถนนเจนจบทิศ" เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2493 ก่อนที่จะได้รับการสนันสนุนการก่อสร้างจากสหรัฐ ซึ่งเริ่มสร้างในปี พ.ศ. 2498 จากสระบุรีจนถึงนครราชสีมา ระยะทางประมาณ 148 กิโลเมตร ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงครามเป็นนายกรัฐมนตรี เพื่อแสดงถึงมิตรภาพของประเทศไทยกับสหรัฐในการก่อสร้างถนนร่วมกัน จึงขนานนามถนนสายนี้เป็น ถนนมิตรภาพ เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 โดยมีพิธีมอบถนนให้ประเทศไทย ในวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2501

ต่อมาได้สร้างช่วงต่อจากนครราชสีมาจนถึงหนองคายในปี พ.ศ. 2504 ระยะทาง 360 กิโลเมตร สายนี้รัฐบาลไทยได้รับความช่วยเหลือจากองค์การบริหารวิเทศกิจแห่งสหรัฐ (USOM) พร้อมทั้งได้จ้างผู้เชี่ยวชาญชาวอเมริกันมาช่วยให้คำแนะนำด้วย ส่วนการออกแบบและการก่อสร้างอยู่ภายใต้การควบคุมของกรมทางหลวง ส่วนใหญ่สร้างทับแนวถนนที่มีอยู่เดิม ยกเว้นช่วงนครราชสีมา–บ้านไผ่ ที่แนวถนนเดิมคดเคี้ยวและอยู่ในสภาพชำรุด จึงสร้างแนวถนนขึ้นใหม่ เพราะย่นระยะทางลงกว่า 30 กิโลเมตร (ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 207 และ 2440) สายนี้เริ่มเปิดใช้เมื่อ 28 มกราคม พ.ศ. 2508 ในการประกอบพิธีเปิด จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า 

การก่อสร้างถนนมิตรภาพก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นแก่ความเจริญก้าวหน้าในทางเศรษฐกิจและสังคมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นอกจากนี้ ยังพัฒนาความเจริญก้าวหน้าให้แก่ประเทศลาวอีกด้วย

แต่เดิมกรมทางหลวงได้กำหนดหมายเลขทางหลวงสำหรับถนนมิตรภาพไว้เป็นหมายเลข 21 ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ในภายหลัง และได้กำหนดให้ทางหลวงสายสามแยกพุแค–หล่มสักเป็นทางหลวงหมายเลข 21 แทน

เดิมทีถนนมิตรภาพเป็นถนนแบบ 2 ช่องทางจราจรเท่านั้น แต่ปัจจุบันเป็นถนนแบบ 4-10 ช่องทางจราจร โดยเริ่มมีการขยายถนนเป็นถนนแบบ 4 ช่องทางจราจรเมื่อสมัยรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ โดยในช่วงตั้งแต่ทางแยกต่างระดับมิตรภาพ-ทางรถไฟสายตะวันออก ทางแยกต่างระดับตาลเดี่ยว-ทับกวาง หน้าโรงงานปูนซีเมนต์นครหลวงบางช่วง ทางแยกต่างระดับสีคิ้ว-ตัวเมืองนครราชสีมา ในเมืองนครราชสีมาบางช่วง และในเขตเทศบาลนครขอนแก่นบางช่วงเป็นถนนขนาด 10 ช่องจราจร

รายละเอียดของเส้นทาง 

|-
| จังหวัดสระบุรี
| align = "right" | 22.228
| align = "right" | 35.772
|-
| จังหวัดนครราชสีมา
| align = "right" | 133.922
| align = "right" | 215.527
|-
| จังหวัดขอนแก่น
| align = "right" | 85.750 
| align = "right" | 138 
|-
| จังหวัดอุดรธานี
| align = "right" | 60.584 
| align = "right" | 97.5 
|-
| จังหวัดหนองคาย
| align = "right" | 14.172
| align = "right" | 22.807
|-
|รวม
| align = "right" | 316.656
| align = "right" | 509.606
|}

ถนนมิตรภาพเป็นถนนสายหลักที่สามารถเดินทางไปสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นทางหลวงสายประธานสายเดียวที่ไม่ได้มีจุดเริ่มต้นในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ซึ่งแยกมาจากถนนพหลโยธินกิโลเมตรที่ 106+615 (กิโลเมตรที่ 107+350 เดิม) ที่ทางแยกต่างระดับมิตรภาพ ตำบลปากเพรียว อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านอำเภอแก่งคอย อำเภอมวกเหล็ก เข้าสู่จังหวัดนครราชสีมา ผ่านอำเภอปากช่อง อำเภอสีคิ้ว อำเภอสูงเนิน อำเภอเมืองนครราชสีมา ผ่านตัวเมืองนครราชสีมา จากนั้นเส้นทางออกจากเมืองขึ้นไปทางทิศเหนือ ผ่านอำเภอเฉลิมพระเกียรติ อำเภอโนนสูง อำเภอคง อำเภอโนนแดง อำเภอสีดา และอำเภอบัวลาย

เมื่อเข้าสู่จังหวัดขอนแก่น เส้นทางจะผ่านอำเภอพล อำเภอโนนศิลา อำเภอบ้านไผ่ อำเภอบ้านแฮด อำเภอเมืองขอนแก่น เข้าเขตเทศบาลนครขอนแก่น ผ่านอุโมงค์แยกขอนแก่น อำเภอน้ำพอง และอำเภอเขาสวนกวาง

เข้าสู่จังหวัดอุดรธานี ผ่านอำเภอโนนสะอาด อำเภอกุมภวาปี อำเภอเมืองอุดรธานี โดยชื่อถนนช่วงที่ผ่านเทศบาลนครอุดรธานีมีชื่อว่า "ถนนทหาร" (ช่วงแยกบ้านจั่น–วงเวียนห้าแยกน้ำพุ) และ "ถนนอุดรดุษฎี" (วงเวียนห้าแยกน้ำพุ–แยกเก่าน้อย) จากนั้นออกจากตัวเมือง และผ่านอำเภอเพ็ญเป็นอำเภอสุดท้ายของจังหวัด

ต่อมาเส้นทางได้เข้าสู่จังหวัดหนองคายเป็นจังหวัดสุดท้าย ผ่านอำเภอสระใคร แล้วสิ้นสุดที่อำเภอเมืองหนองคาย เมื่อใกล้ถึงเทศบาลเมืองหนองคาย ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 จะแยกไปเป็นทางโททางด้านซ้าย ซึ่งเป็นถนนเลี่ยงเมืองที่ก่อสร้างขึ้นมาใหม่ ในชื่อถนนเฉลิมพระเกียรติ โดยไปสิ้นสุดที่สะพานมิตรภาพไทย-ลาว ในตำบลมีชัย ส่วนสายเข้าเมืองที่เป็นทางเอก ปัจจุบันเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 จะไปสิ้นสุดที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 212 หน้าศาลากลางจังหวัดหนองคาย (หลังเก่า) ระยะทาง 7 กิโลเมตร

หลักกิโลเมตรของถนนมิตรภาพ ปัจจุบันเริ่มต้นกิโลเมตรที่ 0 ที่จังหวัดสระบุรี ซึ่งเดิมจะนับกิโลเมตรที่ 0 จากกรุงเทพมหานครตามหลักกิโลเมตรของถนนพหลโยธิน ถนนมิตรภาพตลอดสาย มีระยะทางทั้งสิ้น 509 กิโลเมตร แต่ถ้าหากนับเลขหลักกิโลเมตรตามถนนพหลโยธินจากกรุงเทพมหานครขึ้นมา จะมีระยะทางรวมทั้งสิ้น 615 กิโลเมตร ปัจจุบันถนนมิตรภาพตลอดสาย (รวมทั้งส่วนที่ไปสะพานมิตรภาพไทย-ลาวด้วย) ถูกกำหนดให้เป็นทางหลวงเอเชียสาย 12

รายชื่อทางแยก

เขตการควบคุม 
ถนนมิตรภาพ แบ่งเขตการควบคุมออกเป็น 22 ตอน ได้แก่

หมายเหตุ: ช่วงเขตการควบคุมของแขวงทางหลวงขอนแก่นที่ 1 ช่วงที่ 17 และ 18 ตอนที่ 0502 ตอน ขอนแก่น - หินลาด จะใช้เลขตอนที่ 0502 เป็นเลขเดียวกันทั้ง 2 ช่วง เนื่องจากระยะทางของถนนมิตรภาพช่วงนั้นเป็นระยะทางยาว และอยู่ในเทศบาลนครขอนแก่น และไม่รวมเส้นทางสายเก่า, ถนนสุดบรรทัด, ถนนเจนจบทิศ, ทางหลวงเอเชีย, และทางเลี่ยงเมือง

ทางหลวงที่เกี่ยวข้อง

ถนนสุดบรรทัด (ในเทศบาลเมืองสระบุรี) 

ในเทศบาลเมืองสระบุรี มีถนนสายหนึ่งคือ ถนนสุดบรรทัด เป็นถนนเส้นตรงตลอดทั้งสาย เริ่มจากบริเวณถนนพหลโยธิน เชิงหอนาฬิกาเมืองสระบุรี ในเทศบาลเมืองสระบุรี ขนานไปกับถนนมิตรภาพ ด้านทางทิศเหนือ แล้วไปบรรจบกับถนนมิตรภาพ บริเวณตำบลปากเพรียว อำเภอเมือง จังหวัดสระบุรี

เดิมเป็นถนนสุดบรรทัด ซึ่งเป็นถนนมิตรภาพเก่าแก่ก่อนที่จะสร้างถึงนครราชสีมา แต่เนื่องจากถนนสายนี้ตัดเข้าใจกลางเมืองสระบุรี ทำให้กรมทางหลวงที่สร้างถนนมิตรภาพในสมัยนั้นต้องตัดโค้งไปทางทิศใต้ เพื่อหลีกเลี่ยงการจราจรแออัด ถือเป็นถนนเลี่ยงเมืองสระบุรีสายแรกก่อนที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 362 มีจุดเริ่มต้นจากบริเวณทางแยกต่างระดับมิตรภาพ ของถนนพหลโยธิน แล้วอ้อมขนานไปกับถนนสุดบรรทัดเดิมทางทิศใต้ แล้วไปบรรจบกับถนนสุดบรรทัดสายเดิม ถ้าเป็นโค้งไปทางขวามือก็จะเป็นแนวถนนสุดบรรทัดซึ่งเป็นถนนมิตรภาพสายปัจจุบัน ต่อมาเมื่อสร้างถนนมิตรภาพเสร็จและเปิดใช้งานเมื่อปี พ.ศ. 2501 แล้วนั้น ทำให้ถนนสายดังกล่าวกลายมาเป็นถนนมิตรภาพสายปัจจุบันนั่นเอง

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3188 

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3188 สายท่าเยี่ยม - บ้านเหนือ เป็นถนนที่แยกออกมาจากถนนมิตรภาพ เข้าไปยังตัวอำเภอแก่งคอย เป็นแนวเส้นทางของถนนสุดบรรทัดสายเดิม เริ่มต้นบริเวณถนนมิตรภาพหลักกิโลเมตรที่ 7+190 เข้าไปยังอำเภอแก่งคอย และมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3224  (บ้านป่า - แสลงพัน) แยกออกไปทางซ้าย ก่อนที่จะกลับมาบรรจบที่ถนนมิตรภาพหลักกิโลเมตรที่ 13+950 ระยะทางรวม 9.810 กิโลเมตร (เป็นของกรมทางหลวง 7.397 กิโลเมตร)

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2422 

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2422 สายทางเข้าปากช่อง เป็นถนนมิตรภาพสายเก่าที่แยกออกมาจากสายใหม่ที่หลักกิโลเมตรที่ 56+015 เป็นถนนขนาด 4 ช่องจราจร มีแนวเส้นทางเข้าไปในพื้นที่เทศบาลเมืองปากช่อง ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2090 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2243 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2235 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2247 จากนั้นแนวเส้นทางจะออกจากเขตเทศบาลเมืองปากช่อง แล้วโค้งไปทางขวาเพื่อกลับเข้าสู่ถนนมิตรภาพสายใหม่ ที่ทางแยกต่างระดับหนองสาหร่าย หลักกิโลเมตรที่ 74+890 มีระยะทางรวม 19.447 กิโลเมตร เป็นของกรมทางหลวง 10.847 กิโลเมตร

แต่เดิมถนนสุดบรรทัดมิได้มีการเลี้ยวโค้งเพื่อกลับเข้าสู่ถนนมิตรภาพสายใหม่บริเวณชุมชนท่างอย แต่จะตัดตรงไปในเส้นทางราบ และเลียบเขายายเที่ยง ในปัจจุบัน ถนนบางส่วนจมอยู่ใต่อ่างเก็บน้ำเขื่อนลำตะคอง จากนั้นเส้นทางจะทับซ้อนกับถนนสายใหม่ใกล้กับเรือนจำกลางคลองไผ่ อำเภอสีคิ้ว ซึ่งแต่เดิมก่อนที่จะมีถนนมิตรภาพสายใหม่จากบ้านหนองคูไปจนถึงบ้านน้อยหน่านั้น แนวถนนมิตรภาพสายเก่าจะโค้งออกจากถนนสายใหม่แล้วอ้อมถนนสายเก่าที่จมเขื่อนลำตะคองบริเวณเขายายเที่ยงแล้วไปสิ้นสุดที่บริเวณใกล้กับเรือนจำกลางคลองไผ่ ต่อมาเมื่อมีการขยายเส้นทางในยุคพลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ นั้น ทำให้เส้นทางสายใหม่นั้นอ้อมเมืองปากช่องทางทิศใต้ แล้วไปบรรจบกับถนนมิตรภาพสายเก่าที่โค้งเดิมบริเวณบ้านหนองคู จึงทำให้ถนนมิตรภาพสายปัจจุบันกลายมาเป็นถนนเลี่ยงเมืองปากช่อง

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 204

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 206

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 (ช่วงหินดาด–นครราชสีมา)

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 207

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2440 
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2440 สายบ้านใหม่ไชยพจน์ - พล หรือ ถนนเจนจบทิศ เป็นทางหลวงแผ่นดินขนาด 2 ช่องจราจร เป็นแนวถนนมิตรภาพสายเก่าก่อนที่จะมีการตัดถนนมิตรภาพสายปัจจุบัน แต่เดิมเคยเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 207 เริ่มต้นที่สามแยกกิโลเมตรที่ 0 อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยแยกจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 202 ผ่านอำเภอหนองสองห้อง และสิ้นสุดที่ถนนมิตรภาพ อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น

ถนนเจนจบทิศ (เข้าเมืองบ้านไผ่) 

ถนนเจนจบทิศ ซึ่งเดิมมีชื่ออยู่ในระบบทางหลวงของกรมทางหลวงว่า ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2228 สายบ้านไผ่–บรรจบทางหลวงหมายเลข 2 (ทางรถไฟ) เป็นถนนขนาด 2–4 ช่องจราจร เริ่มต้นจากบริเวณแยกถนนมิตรภาพ (ถนนเจนจบทิศ) สายปัจจุบัน ในบ้านพานหนองแวงโอง อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น แล้วข้ามทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือตรงหน้าโรงเรียนบ้านพานหนองแวงโอง จากนั้นเข้าตัวเมืองบ้านไผ่ ไปบรรจบกับถนนแจ้งสนิทสายเก่า หรือ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2430 ตรงวงเวียนหอนาฬิกาบ้านไผ่

เดิมถนนเจนจบทิศสายนี้เป็นถนนสายหลักก่อนที่จะสร้างถนนมิตรภาพ แต่เนื่องจากถนนสายนี้มีสภาพคดเคิ้ยวไปเข้าตัวเมืองบ้านไผ่ บรรจบกับถนนแจ้งสนิท (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 23 และ 2430 ในปัจจุบัน) แล้วเส้นทางจะซ้อนทับถนนแจ้งสนิทสายดังกล่าวแล้วไปบรรจบกับถนนเจนจบทิศสายปัจจุบัน บริเวณสี่แยกบ้านไผ่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2508 หลังจากสร้างถนนมิตรภาพต่อจากนครราชสีมาไปจนถึงบ้านไผ่ และ หนองคายแล้วเสร็จ (ถนนมิตรภาพสายปัจจุบันจะเลี่ยงตัวเมืองบ้านไผ่ไปทางทิศตะวันตก) กรมทางหลวงจึงได้กำหนดให้ถนนเจนจบทิศสายดังกล่าวเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2228 แต่ต่อมากรมทางหลวงก็ได้ยุบถนนสายดังกล่าวแล้วโอนให้เทศบาลเมืองบ้านไผ่ดูแลมาจนถึงปัจจุบัน

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2424 
ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2424 สายกุดกว้าง - เมืองเก่า เป็นทางหลวงที่แยกออกมาจากถนนมิตรภาพ แต่เดิมเป็นถนนสายหลักในการเข้าออกเมืองขอนแก่น ในเวลาต่อมามีการสร้างถนนสายใหม่เพื่อตัดเลี่ยงใจกลางเมืองออกมาทางทิศตะวันตก เป็นถนนมิตรภาพสายปัจจุบัน โดยทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2424 สามารถเชื่อมต่อกับถนนกลางเมืองภายในเขตเทศบาลนครขอนแก่นได้

ถนนเจนจบทิศ (ทางเข้าบ้านท่าพระจันทร์) 
ถนนเจนจบทิศ สายแยกทางหลวงหมายเลข 2 (ท่าพระ)–ท่าพระจันทร์ หรือ ทางเข้าบ้านท่าพระจันทร์ เป็นถนนสายหลักของจังหวัดขอนแก่นในอดีต เริ่มจากบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 326+270 ของถนนมิตรภาพ แล้วเข้าบ้านท่าพระจันทร์ จากนั้นก็เลี้ยวขวา ข้ามสะพานข้ามแม่น้ำชี แล้วไปสิ้นสุดที่บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 329+350 ของถนนมิตรภาพสายปัจจุบัน

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 216

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 สายการเคหะแห่งชาติ–หนองคาย หรือ ถนนเข้าเมืองหนองคาย, ถนนมิตรภาพสายเก่า เป็นทางหลวงแผ่นดินขนาด 6 ช่องจราจร ไปกลับช่องละ 3 ช่องจราจร เดิมเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ต่อมาได้กำหนดให้เป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 เส้นทางเริ่มต้นบนทางแยกบริเวณกิโลเมตรที่ 501 ของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ในอำเภอเมืองหนองคาย โดยทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 จะแยกเป็นทางโทไปทางตะวันตกเฉียงเหนือไปยังสะพานมิตรภาพไทย-ลาว ส่วนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 เป็นทางเอกมุ่งไปทางทิศเหนือ ไปสิ้นสุดบนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 212, ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 243 และถนนเจนจบทิศ ที่สี่แยกหนองคาย ในเมืองหนองคาย

เขตการควบคุม

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 243

ถนนเจนจบทิศ (เข้าเมืองหนองคาย) 

ทางหลวงท้องถิ่น นค.ถ 3+0009 หรือ ถนนเจนจบทิศ เป็นถนนของเทศบาลเมืองหนองคาย เริ่มจากบริเวณสี่แยกหนองคาย ใน อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย ไปสิ้นสุดที่วงเวียนน้ำพุพญานาค หน้าศาลากลางจังหวัดหนองคาย (หลังเก่า) รวมระยะทางทั้งสิ้น 280 ม. เดิมเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2

ก่อนที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 233 (ถนนมิตรภาพสายเก่า) จะสิ้นสุดที่แยกหนองคายนั้น เดิมทีถนนมิตรภาพหรือถนนเจนจบทิศสายเก่านั้นจะใช้ทางหลวงเส้นนี้ไปจนถึงหน้าศาลากลางจังหวัดหนองคาย (หลังเก่า) ต่อมาเมื่อมีการสร้างถนนมิตรภาพอีกสายหนึ่งไปทางด้านตะวันตก เพื่อที่จะเชื่อมต่อกับสะพานมิตรภาพไทย–ลาว 1 (หนองคาย–เวียงจันทน์) (ปัจจุบันคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 243) นั้น กรมทางหลวงจึงได้ลดระยะทางลงเพื่อให้ถนนมิตรภาพสายเก่านั้นไปสิ้นสุดที่บริเวณสี่แยกหนองคายจนถึงปัจจุบัน ส่วนถนนมิตรภาพสายเก่าช่วงสี่แยกหนองคาย–วงเวียนน้ำพุพญานาคนั้น กรมทางหลวงจึงได้โอนให้กับเทศบาลเมืองหนองคายดูแลจนถึงปัจจุบัน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง 

2
1-2
ถนนในจังหวัดสระบุรี
ถนนในจังหวัดนครราชสีมา
ถนนในจังหวัดขอนแก่น
ถนนในจังหวัดอุดรธานี
ถนนในจังหวัดหนองคาย