ฌ็อง เดอกู

ฌ็อง เดอกู (; 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2427 – 21 ตุลาคม พ.ศ. 2506) นายทหารเรือแห่งกองทัพเรือฝรั่งเศสชาวเมืองบอร์โด อดีตข้าหลวงใหญ่แห่งอินโดจีนฝรั่งเศสในช่วง พ.ศ. 2483 - 2488 ภายใต้การปกครองของรัฐบาลฝรั่งเศสเขตวีชีซึ่งอยู่ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2

ภารกิจของพลเรือเอกเดอกูในอินโดจีนฝรั่งเศสในระยะแรกสวนทางกับนโยบายการเอาใจจักรวรรดิญี่ปุ่นที่กำลังเข้ามามีอิทธิพลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นนโยบายที่พลเอกฌอร์ฌ คาทรู ข้าหลวงอินโดจีนฝรั่งเศสคนก่อนได้ดำเนินการไว้ แต่สถานการณ์ทางการเมืองระยะต่อมาก็ได้บังคับให้เขาจำต้องดำเนินตามนโยบายเก่าต่อไป

ตามรายงานกล่าวว่าพลเรือเอกเดอกูได้รับคำขอจากกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นให้เคลื่อนทัพผ่านแคว้นตังเกี๋ย (เวียดนามภาคเหนือในปัจจุบัน) ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2483 เพื่อสร้างฐานทัพอากาศและสกัดกั้นการสนับสนุนทางทหารในประเทศจีนของกองทัพสัมพันธมิตร เขาได้พยายามส่งโทรเลขไปยังรัฐบาลฝรั่งเศสเขตวีชีเพื่อขอความช่วยเหลือ แต่รัฐบาลกลางไม่สามารถช่วยเหลือได้ พลเรือเอกเดอกูจึงจำต้องลงนามในสนธิสัญญากับกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นในวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2483 เพื่อเปิดเมืองท่าไฮฟองให้ญี่ปุ่นเข้ามาตั้งฐานทัพได้

ด้านการบริหารอาณานิคมอินโดจีนฝรั่งเศส พลเรือเอกเดอกูได้ทำงานเพื่อพยายามยกระดับความสัมพันธ์ระหว่างฝรั่งเศสกับแคว้นเวียดนามต่าง ๆ โดยจัดตั้งสภาบริหารซึ่งมีสมาชิกเป็นชาวฝรั่งเศสและชาวเวียดนามในจำนวนเท่า ๆ กัน และจัดให้ข้าราชการในอาณานิคมที่เป็นชาวได้รับเงินเดือนเท่ากับข้าราชการชาวฝรั่งเศส

ใน พ.ศ. 2488 กองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นได้เข้ามาควบคุมอินโดจีนฝรั่งเศสโดยตรงและขับพลเรือเอกเดอกูออกจากตำแหน่งข้าหลวงใหญ่อินโดจีนฝรั่งเศส เพื่อจัดตั้งรัฐบาลหุ่นเชิดในอาณานิคมขึ้น 

หลังสิ้นสุดสงคราม พลเรือเอกเดอกูถูกจับกุมในข้อหาอาชญากรสงคราม แต่ภายหลังได้พิสูจน์ว่าตนเองไม่มีความผิด เขาจึงได้รับการคืนยศและสิทธิต่าง ๆ ใน พ.ศ. 2492

อ้างอิง

ทหารเรือชาวฝรั่งเศส
พลเรือเอกชาวฝรั่งเศส
ผู้สำเร็จราชการอินโดจีนของฝรั่งเศส
สงครามฝรั่งเศส-ไทย
ความสัมพันธ์ไทย–ฝรั่งเศส
บุคคลจากบอร์โด
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์