ชานชาลาเกาะกลาง

ชานชาลาเกาะกลาง () เป็นรูปแบบชานชลาสถานีรถไฟซึ่งมีชานชาลาเดียว ตั้งอยู่ตรงกลาง โดยมีรางรถไฟขนาบอยู่สองข้าง การก่อสร้างชานชาลาลักษณะนี้ค่อนข้างยุ่งยาก เนื่องจากต้องใช้รางรถไฟคู่เบี่ยงออกจากกัน แต่มีประสิทธิภาพสูง เพราะสะดวกในการเปลี่ยนขบวนรถ หรือเปลี่ยนเส้นทาง แต่ไม่เหมาะกับสถานีที่มีความหนาแน่นของผู้โดยสารสูงทั้งสองทิศทางพร้อมกัน เนื่องจากผู้โดยสารทั้งสองทิศทางจะใช้พื้นที่ร่วมกันและเกิดความสับสนในชั่วโมงเร่งด่วนได้

รูปแบบ
ชานชาลาเกาะกลาง แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่
 ชานชาลาเกาะกลางแบบชั้นเดียว คือ ชานชาลาที่มีรถไฟผ่านเพียงเส้นทางเดียว ชานชาลาลักษณะนี้ในประเทศไทย ได้แก่ ชานชาลาสถานีส่วนใหญ่ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล และสายฉลองรัชธรรม
 ชานชาลาเกาะกลางแบบสองชั้น คือ ชานชาลาที่มีรถไฟผ่านสองเส้นทางในแนวเดียวกัน ซึ่งต้องสร้างทางวิ่งซ้อนกัน เป็นเหตุทำให้การก่อสร้างยุ่งยาก ชานชาลาลักษณะนี้ในประเทศไทยมีเพียงสถานีเดียว คือสถานีสยาม
 ชานชาลาเกาะกลางแบบผสมผสานกับชานชาลาด้านข้าง คือ ชานชาลาที่มีรถไฟผ่านสองเส้นทางโดยตัดกันเป็นเครื่องหมาย + หรือ T จะมีชานชาลาเกาะกลาง 1 ชั้น และชานชาลาด้านข้าง 1 ชั้น เพื่อความสะดวกในการติดตั้งสาธารณูปโภคและการจราจรภายในสถานี ชานชาลาลักษณะนี้ในประเทศไทยได้แก่สถานีเตาปูนและสถานีท่าพระ

เนื่องจากชานชาลาเกาะกลางเป็นชานชาลาเดี่ยว จึงไม่จำเป็นต้องมีวิธีในการเดินข้ามชานชาลาเหมือนกับชานชาลาด้านข้าง

การใช้ในประเทศไทย

 สถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท และ สายสีลมเฉพาะสถานีสำโรง สถานีสยาม สถานีห้าแยกลาดพร้าว และสถานีวัดพระศรีมหาธาตุ
 สถานีรถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีทอง เฉพาะสถานีกรุงธนบุรี
 สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
 ช่วงหัวลำโพง-เตาปูน ทุกสถานี ยกเว้น สถานีสามย่าน สถานีสีลม สถานีลุมพินี สถานีคลองเตย สถานีบางซื่อ และ สถานีเตาปูน
 ช่วงหัวลำโพง-หลักสอง เฉพาะสถานีสนามไชย และสถานีอิสรภาพ
 ช่วงเตาปูน-ท่าพระ เฉพาะชั้นชานชาลาบนของสถานีท่าพระ 
 สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม 
 ช่วงคลองบางไผ่-เตาปูน ทุกสถานี
 ช่วงเตาปูน-ราษฎร์บูรณะ เฉพาะสถานีรัฐสภา สามยอด สะพานพุทธ วงเวียนใหญ่ และสำเหร่
 สถานีรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง สถานีกลางบางซื่อ ดอนเมือง รังสิต บางบำหรุ และตลิ่งชัน (โดยสถานีบางบำหรุเป็นการผสมผสานกับชานชาลาด้านข้าง)
 สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สายสีส้ม สถานี รฟม., การกีฬาแห่งประเทศไทย, รามคำแหง 34, แยกลำสาลี และศรีบูรพา 
 สถานีรถไฟฟ้าสายสีชมพู เฉพาะสถานีศรีรัช เมืองทองธานี และอิมแพ็คชาเลนเจอร์ โดยสถานีเมืองทองธานีเป็นการผสมผสานกับชานชาลาด้านข้าง เพื่อรองรับสายแยกอิมแพคลิงก์
 สถานีรถไฟฟ้าสายสีเทาส่วนเหนือ เฉพาะสถานีวัชรพล และทองหล่อ
 สถานีรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน สถานีกลางบางซื่อ ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ฉะเชิงเทรา และท่าอากาศยานอู่ตะเภา
 สถานีรถไฟทางไกล ส่วนใหญ่มักใช้เป็นชานชาลาที่ไม่ได้ติดกับอาคารสถานีรถไฟ (ยกเว้นสถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ 1 และ สถานีรถไฟสุไหงโก-ลก ที่อาคารสถานีรถไฟจะอยู่บนชานชาลาเกาะกลาง) เช่น สถานีรถไฟนครราชสีมา สถานีรถไฟชุมทางถนนจิระ (ชานชาลาที่ 2-3) สถานีรถไฟพิษณุโลก (ชานชาลาที่ 1-2)  สถานีรถไฟสุราษฎร์ธานี (ชานชาลาที่ 2-3)  สถานีรถไฟชุมทางหาดใหญ่ (ชานชาลาที่ 2-3, 4-5)

ดูเพิ่ม 
 ชานชาลายื่น
 ชานชาลาด้านข้าง
 ชานชาลาต่างระดับ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 เว็บไซต์ทางเทคนิครถไฟ 

โครงสร้างพื้นฐานทางรถไฟ
สถานีรถไฟ