ชคันนาถมนเทียร (ปุรี)

ศรีชคันนาถมนเทียรแห่งปุรีเป็นมนเทียรสำคัญแห่งหนึ่งในศาสนาฮินดู สร้างขึ้นเพื่อบูชาพระชคันนาถ ปางหนึ่งของพระวิษณุ มนเทียรตั้งอยู่ในเมืองปุรี รัฐโอฑิศา บนชายฝั่งตะวันออกของอินเดีย มนเทียรหลังปัจจุบันสร้างขึ้นตั้งแต่ศตวรรษที่ 10 เป็นต้นมา ริเริ่มโดยพระเจ้าอนันตาวรมัน โกทคงคา เทวะ ปฐมกษัตริย์แห่งจักรวรรดิคงคาตะวันออก

มนเทียรนี้เป็นที่รู้จักสำหรับรถยาตรา คือเทศกาลลากรถประจำปี ที่ซึ่งเทพองค์ประธานของมนเทียรจะนำอัญเชิญประดิษฐานบนรถและลากไปตามท้องถนนในเมือง พระนามของพระชคันนาถ (Jagannath) จึงเป็นที่มาของคำในภาษาอังกฤษคำว่า จักเกอร์น็อต (Juggernaut; สิ่งที่มีขนาดใหญ่และพลกำลังมหาศาล) เทวรูปองค์ประธานของพระชคันนาถนั้นสร้างด้วยไม้และมีการสร้างทดแทนของเดิมทุก ๆ 12-19 ปีให้เหมือนกับของเดิมทุกประการ ต่างจากเทวรูปองค์ประธานในหลาย ๆ มนเทียรอื่น ๆ ชคันนาถมนเทียรเป็นหนึ่งในสี่มนเทียรจารธามที่ศักดิ์สิทธ์สูง

มนเทียรนี้เป็นที่เคารพบูชามากในศาสนาฮินดูโดยเฉพาะนิกายไวษณพ สันตะองค์สำคัญของฮินดูหลายองค์ เช่น รามานันทะ และ รามานุชา ล้วนมีความเกี่ยวข้องกับมนเทียรนี้อย่างใกล้ชิด องค์รามานุชาได้ตั้งอมรมาถ (Emar Mutt) ใกล้กับมนเทียร และอาทิศังการจารย์ได้ก่อตั้งโควารธนมาถ (Govardhana Mutt) หนึ่งในสี่ศังกราจารย์ ชรันนาถมนเทียรยังมีความสำคัญมากเป็นพิเศษสำหรับสาวกของลัทธิคาวทิยไวษณพ ที่ซึ่งผู้ก่อตั้งนิกาย ไจตานยะ มหาปรภุ มีความผูกพันกับองค์ชคันนาถแห่งปุรีมาก

อ้างอิง 

โบสถ์พราหมณ์ในรัฐโอฑิศา
โบสถ์พระศิวะ