สิทธิ เศวตศิลา

พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา (7 มกราคม พ.ศ. 2462 - 5 ธันวาคม พ.ศ. 2558) เป็นทหารอากาศและนักการเมืองชาวไทย อดีตองคมนตรีในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร อดีตรองนายกรัฐมนตรี, อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อดีตเลขาธิการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ และ อดีตประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (พฤษภาคม พ.ศ. 2528) โดยควบตำแหน่งกับ หม่อมหลวงพีระพงศ์ เกษมศรี

ประวัติ 
พลอากาศเอก สิทธิ เกิดเมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2462 ที่จังหวัดพระนคร ในบ้านหลังวัดชนะสงคราม เป็นบุตรของมหาอำมาตย์ตรี พระยาวันพฤกษ์พิจารณ์ (ทองคำ เศวตศิลา) และคุณหญิงขลิบ วันพฤกษ์พิจารณ์ (สกุลเดิม บุนนาค) เป็นหลานปู่ของนายเฮนรี อาลาบาศเตอร์ หลานตาของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) และเหลนของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) มีพี่น้อง ดังนี้
 นายสุวรรณ เศวตศิลา
 นายวันชัย (ทองดี) เศวตศิลา
 นายบุญธรรม (ทองหล่อ) เศวตศิลา
 พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา
 นางสมจิตต์ สกลคณารักษ์
 นางสมใจ อาสนจินดา ภรรยาของ สมชาย อาสนจินดา หรือ ส. อาสนจินดา ศิลปินแห่งชาติ นักแสดง ผู้กำกับ และผู้สร้างภาพยนตร์อาวุโส
 ร้อยตรี สนั่น เศวตศิลา
 นายสนิท เศวตศิลา
 นายปั้น เศวตศิลา
 นางประทิน จิตตินันท์
 นางสุจิตรา อุณหสุวรรณ
 นางพูนศรี พูนพิพัฒน์
 นางฉวีวรรณ ภาสะวณิช
 นางเจริญสุข แลร์ ภรรยาของ พันตำรวจเอก เจมส์ วิลเลี่ยม แลร์ ผู้ก่อตั้ง ตำรวจตระเวนชายแดน
 นางเฉลิมศรี เบิร์ด

พลอากาศเอก สิทธิ สมรสกับเภสัชกรหญิง ท่านผู้หญิงธิดา เศวตศิลา มีบุตรธิดา 4 คน ได้แก่
 นางธนิฏฐา เศวตศิลา มณีโชติ
 นายธีรสิทธิ เศวตศิลา
 นายธาดา เศวตศิลา สามีของมยุรา ธนบุตร นักแสดงหญิงและพิธีกรไทย
 นางสุทธินี ญาณอมร

พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา สำเร็จการศึกษาเบื้องต้นจากโรงเรียนวัดสุทัศน์ จังหวัดพระนคร ระดับมัธยมศึกษาจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล, โรงเรียนวัดราชบพิธ, โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และโรงเรียนมหาวชิราวุธสงขลา

ในระดับอุดมศึกษาพลอากาศเอก สิทธิ สอบเข้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ปี พ.ศ. ๒๔๘๑ โดยสอบได้เป็นที่ ๑ ของรุ่น เมื่อเรียนถึงปี ๓ ได้รับทุนกองทัพอากาศ ไปศึกษาวิชา Metallurgy Engineering สำเร็จการศึกษาได้ทั้ง ปริญญาตรี และปริญญาโทวิศวกรรมศาสตร์ โลหะวิทยา จากสถาบันเอ็มไอที (Massachusetts Institute of Technology; ตัวย่อ: MIT) สหรัฐอเมริกา

ในระหว่างศึกษาที่สหรัฐอเมริกา เกิดสงครามโลกครั้งที่สอง และเข้าร่วมกับขบวนการเสรีไทย ทำงานร่วมกับสำนักบริการด้านยุทธศาสตร์ (Office of Strategic Services; ตัวย่อ: OSS) ของสหรัฐอเมริกาอย่างใกล้ชิด ขณะที่อายุเพียง 25 ปี โดยอาสาสมัครเองเป็นรุ่นที่ 2 ได้รับภารกิจกระโดดร่มลงที่กรุงเทพมหานคร เพื่อนำคริสตัลหรือสมุดรหัสส่งต่อแก่ขบวนการเสรีภายในประเทศ ซึ่งมีส่วนที่ทำให้ประเทศไทยรอดพ้นจากสภาพการเป็นประเทศผู้แพ้สงครามในที่สุด

บทบาททางการเมือง 
พลอากาศเอก สิทธิ เข้าสู่แวดวงการเมืองครั้งแรกในฐานะล่ามแปลภาษาในคณะกรรมการนเรศวร ซึ่งเป็นคณะกรรมการรับความช่วยเหลือจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกาให้แก่กรมตำรวจ ในยุคที่มี พลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์ เป็นอธิบดี และต่อมาได้รับตำแหน่งอธิบดีกรมประมวลราชการแผ่นดิน (ปัจจุบัน คือ สำนักข่าวกรองแห่งชาติ) ในปี พ.ศ. 2497

ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานยศพลอากาศจัตวาด้วยอายุเพียง 37 ปี นับว่าเป็นนายพลอายุน้อยที่สุดในกองทัพอากาศขณะนั้น  ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ได้รับตำแหน่งเป็นรองเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ

หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติในปีเดียวกัน และได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2517 ขณะมียศพลอากาศตรี  และได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศพลอากาศโทเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2517  ต่อมาได้เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาล พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ และได้รับพระราชทานยศพลอากาศเอกเมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2523  ต่อมาได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในรัฐบาล พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ติดต่อกันนานถึง 10 ปี เป็นรองนายกรัฐมนตรี รวมไปถึงรัฐบาล พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ และ เป็นอดีตประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ เมื่อพฤษภาคม พ.ศ. 2528

และได้เป็นสมาชิกพรรคกิจสังคม และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร 2 สมัย ในการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2526 และ พ.ศ. 2529 และเป็นหัวหน้าพรรคกิจสังคม ก่อนที่จะยุติบทบาททางการเมืองในปี พ.ศ. 2534 หลังการรัฐประหาร กระทั่งวันที่ 24 ธันวาคม ปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯแต่งตั้งให้เป็นองคมนตรีพร้อมกับนาย จุลนภ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา

บทบาทในฐานะองคมนตรี
พลอากาศเอกสิทธิ ถือเป็นบุคคลหนึ่งที่ต่อต้านอำนาจของดร.ทักษิณ ชินวัตร เขามีความไม่สบายใจต่อการดำรงอยู่ของอำนาจฝ่ายทักษิณอยู่ตลอดเวลา โดยเขามองว่าทักษิณ เป็นภัยคุกคามอย่างใหญ่หลวงต่อราชอาณาจักรที่มีกษัตริย์เป็นศูนย์กลาง

จากเอกสารโทรเลขในเว็บไซต์วิกิลีกส์ ระบุว่า ในปี พ.ศ. 2551 องคมนตรีสิทธิได้เสนอให้สมัคร สุนทรเวช ลาออก หรือยุบสภา แต่ก็ไม่ได้รับการตอบสนอง ดังนั้นสิทธิจึงเตรียมแผนการที่จะถอดสมัคร สุนทรเวช ออกจากตำแหน่ง โดยวางตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนต่อไปคืออานันท์ ปันยารชุน ในการนี้จะต้องแก้ไขรัฐธรรมนูญบางมาตราเพื่ออนุญาตให้ผู้ไม่ได้เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสามารถเป็นนายกรัฐมนตรี สิทธิเตรียมเสนอแผนดังกล่าวต่อพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ณ วังไกลกังวล ในเย็นวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2551  แต่ในขั้นต้น นายอานันท์ และพลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก ยังไม่ตอบรับข้อเสนอของสิทธิ แผนการนี้มีผู้ร่วมสนับสนุนหลายคน หนึ่งในนั้นปรากฏชื่อของ ปราโมทย์ นาครทรรพ และยังมีนายทหารอากาศระดับสูง ตลอดจนตุลาการศาลรัฐธรรมนูญคนหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ไม่ปรากฏหลักฐานว่า แผนการดังกล่าวได้รับการอนุมัติจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรหรือไม่ แต่อย่างไรก็ตาม ในอีกหกวันต่อมา ศาลรัฐธรรมนูญก็ปลดนายสมัคร สุนทรเวช ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

ในช่วงที่นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เป็นนายกรัฐมนตรี องคมนตรีสิทธิมองว่าอภิสิทธิ์ใช้เวลาอยู่บนโพเดียมมากเกินไป จนไม่มีเวลาที่จะสร้างทีมงานที่มีประสิทธิภาพ นอกจากนี้องคมนตรีสิทธิยังพยายามแทรกแซงให้กองทัพปลดพลตรีขัตติยะ สวัสดิผล ซึ่งเขามองเป็น "ทหารนอกแถว" ออกจากราชการ องคมนตรีสิทธิมองว่าพลเอกอนุพงษ์ไร้ความสามารถในการควบคุมพลตรีขัตติยะ องคมนตรีสิทธิมองว่าพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา รองผู้บัญชาการทหารบก น่าจะสามารถจัดการเรื่องต่างๆได้ดีกว่าพลเอกอนุพงษ์

องคมนตรีสิทธิโจมตีทักษิณว่า พยายามใช้เงิน ผู้ชุมนุมเสื้อแดง และฮุนเซ็น เพื่อทำลายประเทศ แต่สิทธิทำนายว่าทักษิณจะทำไม่สำเร็จ ทักษิณไม่เคยพยายามเจรจา สิทธิแนะนำว่า ข้อเรียกร้องทักษิณจะได้รับการตอบสนอง ถ้าเขากลับเข้าประเทศและรับโทษในคุกพอเป็นพิธี ทักษิณก็น่าจะได้รับการอภัยโทษอย่างรวดเร็ว และได้รับการปล่อยตัวในฐานะอดีตนายกรัฐมนตรี

เกียรติคุณ 
 " .... ผลงานชิ้นเอกที่สุด [ของ พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา] มีอยู่สองชิ้น คือ การรวบรวมเสียงชาวโลกให้คว่ำบาตรเวียดนาม [ในการสกัดกั้นการขยายตัวของเวียดนามในอินโดจีน]เหมือนกับที่ [ประธานาธิบดี] จอร์จ [เอช ดับเบิลยู] บุช รวบรวมโลกคว่ำบาตรอิรัก และการริเริ่มโครงการให้ทูตไทยช่วยเป็นพ่อค้าขายสินค้าไทยในต่างประเทศ ซึ่งได้ผลเริ่มเปลี่ยนไทยเป็นประเทศส่งออก ...."
 ได้รับเหรียญประกาศเกียรติคุณเสรีไทย จากสำนักงานประมวลข่าวกรองของสหรัฐ หรือซีไอเอ เพื่อเชิดชูวีรกรรมการต่อต้านกองทัพญี่ปุ่นในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2543
 ได้รับปริญญานิติศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประจำปีการศึกษา 2539 จากมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต

ถึงแก่อสัญกรรม 
พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา ถึงแก่อสัญกรรม เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2558 เวลา 05.30 น. ด้วยอาการติดเชื้อในกระแสเลือด สิริอายุ  มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

ยศทหารและยศกองอาสารักษาดินแดน

ยศทหารอากาศ 
 พ.ศ. 2517 พลอากาศตรี สิทธิ เศวตศิลา รับพระราชทานยศทหารอากาศเป็น พลอากาศโท สิทธิ เศวตศิลา 
 พ.ศ. 2523 พลอากาศโท สิทธิ เศวตศิลา รับพระราชทานยศทหารอากาศเป็น พลอากาศเอก สิทธิ เศวตศิลา

ยศกองอาสารักษาดินแดน
 พ.ศ. 2500 ว่าที่นายกองโท สิทธิ เศวตศิลา รับพระราชทานยศกองอาสารักษาดินแดนเป็น นายกองโท สิทธิ เศวตศิลา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 

  :
 พ.ศ. 2503 -  เหรียญออฟฟรีดอม
  :
 พ.ศ. 2524 -  เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งการทูต ชั้นที่ 2
  :
 พ.ศ. 2524 -  เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรม ชั้นประถมาภรณ์
  :
 พ.ศ. 2524 -  เครื่องอิสริยาภรณ์นายพลซาน มาร์ติน ผู้ปลดปล่อย ชั้นประถมาภรณ์
  :
 พ.ศ. 2525 -  เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐออสเตรีย ชั้นมหาอิสริยาภรณ์ทอง (พร้อมสายสะพาย)
  :
 พ.ศ. 2525 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ยัง มูเลีย ปังกวน เนการา ชั้นที่ 2
  :
 พ.ศ. 2526 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎ ชั้นที่ 1
 :
พ.ศ. 2526 -  เครื่องอิสริยาภรณ์ซิกาตูนา ชั้นประถมาภรณ์
 :
พ.ศ. 2526 -  เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ชั้นประถมาภรณ์
 :
พ.ศ. 2527 -  เครื่องอิสริยาภรณ์สาธารณรัฐอุรุกวัย ชั้นที่ 2
 :
พ.ศ. 2527 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์พระตรีศักติปัตตะ ชั้นที่ 1
 :
พ.ศ. 2528 -  เครื่องอิสริยาภรณ์อิงฟังตึ เด. เอ็งรีกึ ชั้นประถมาภรณ์
 :
พ.ศ. 2529 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นที่ 1

อ้างอิง 

4.  หนังสือ "ผ่านร้อน ผ่านหนาว พล.อ.อ.สิทธิ เศวตศิลา"

ชาวไทยเชื้อสายอังกฤษ
ชาวไทยเชื้อสายเปอร์เซีย
ทหารอากาศชาวไทย
พลอากาศเอกชาวไทย
พลอากาศโทชาวไทย
องคมนตรี
รองนายกรัฐมนตรีไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศไทย
รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีไทย
สมาชิกขบวนการเสรีไทย
สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร
พรรคกิจสังคม
สกุลบุนนาค
สกุลเศวตศิลา
บุคคลจากโรงเรียนเซนต์คาเบรียล
บุคคลจากโรงเรียนวัดราชบพิธ
บุคคลจากโรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา
บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ศิษย์เก่าจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3
ชาวไทยเชื้อสายสหราชอาณาจักร
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต
เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ
ประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน
บุคคลจากเขตพระนคร
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
หัวหน้าพรรคการเมืองในประเทศไทย
ทหารชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง