หลวงอังคณานุรักษ์ (สมถวิล เทพาคำ)

หลวงอังคณานุรักษ์ (สมถวิล เทพาคำ) (21 มีนาคม พ.ศ. 2444 -  14 เมษายน พ.ศ. 2512) เป็นอดีตรัฐมนตรี ในรัฐบาลของนายควง อภัยวงศ์ 2 สมัย อดีตข้าหลวงเมืองมหาสารคาม อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอ่างทอง และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนคร สังกัดพรรคประชาธิปัตย์

ประวัติ 
หลวงอังคณานุรักษ์ เป็นข้าราชการในสังกัดกระทรวงมหาดไทย เคยดำรงตำแหน่งข้าหลวง (ผู้ว่าราชการจังหวัด) เมืองมหาสารคาม อ่างทอง และภูเก็ต เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งข้าหลวงเมืองมหาสารคาม ได้มีดำริให้ก่อตั้งโรงเรียนประถมอาชีพการช่างปั้น อำเภอเมืองมหาสารคาม รับนักเรียนที่จบประถมศึกษาปีที่ 4 เข้าเรียนหลักสูตร 2 ปี และดำริให้มีการขุดคลองเพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำในเมืองมหาสารคาม จึงตั้งชื่อคลองว่า "คลองสมถวิล"

งานการเมือง 
หลวงอังคณานุรักษ์ ได้เข้าสู่งานการเมืองโดยการลงสมัครและได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป มกราคม พ.ศ. 2489 เป็นสมาชิกวุฒิสภา (ในสัดส่วนของ ส.ส.) และได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีที่ไม่ประจำกระทรวง ในรัฐบาลของนายควง อภัยวงศ์ ครั้งแรกในคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 14 เมื่อปี พ.ศ. 2489 และครั้งที่สอง ในคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 19 เมื่อปี พ.ศ. 2490 

ต่อมาลงสมัครรับเลือกตั้งและได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอ่างทอง ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2491 ซึ่งในการดำรงตำแหน่งวาระนี้ หลวงอังคณานุรักษ์ ได้มีส่วนร่วมในการเสนอร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งคณะรัฐศาสตร์ขึ้นใหม่ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากนั้นในเดือนเมษายนของปีเดียวกัน ได้มีการรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2491 และมีการแต่งตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2491 ซึ่งหลวงอังคณานุรักษ์ ได้รับแต่งตั้งเป็นสภาร่างรัฐธรรมนูญในครั้งนั้นด้วย

ต่อมาย้ายมาลงสมัครรับเลือกตั้งและได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนคร ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป ธันวาคม พ.ศ. 2500 สังกัดพรรคประชาธิปัตย์

อ้างอิง 

อังคณานุรักษ์
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต
ผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม
ผู้ว่าราชการจังหวัดอ่างทอง
นักการเมืองไทย
รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดมหาสารคาม
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอ่างทอง
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนคร
สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
พรรคประชาธิปัตย์