เทวทหะ

เทวทหะ (; ) หรือชื่อเต็มว่า เทศบาลเทวทหะ () เป็นเขตเทศบาลแห่งหนึ่งขึ้นกับอำเภอรูปันเทหี จังหวัดหมายเลข 5 ทางตอนใต้ของประเทศเนปาล ตั้งอยู่ทางตะวันออกของเมืองลุมพินี 57 กิโลเมตร

เทวทหะเป็นเมืองโบราณมีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลในฐานะที่เป็นเมืองหลวงของแคว้นโกลิยะ ซึ่งเป็นที่ประสูติของพระนางสิริมหามายา พุทธมารดา, พระนางมหาปชาบดีโคตมี พระมาตุจฉาของพระพุทธเจ้าและภิกษุณีองค์แรกในพุทธศาสนา และพระนางยโสธรา อดีตพระชายาของพระพุทธเจ้า และเชื่อกันว่าเจ้าชายสิทธัตถะเคยประทับที่เมืองแห่งนี้เมื่อทรงพระเยาว์ร่วมกับพระนางมหาปชาบดีโคตมี ปัจจุบันยังคงหลงเหลือซากโบราณสถานเป็นหลักฐาน

ประวัติ 
ในอดีตเมืองเทวทหะเป็นเมืองหลวงของแคว้นโกลิยะ ซึ่งเป็นรัฐเครือญาติกับแคว้นสักกะ โดยอ้างว่าเจ้าผู้ครองของทั้งสองแคว้นสืบเชื้อสายมาจากพระเจ้าโอกกากราช (Okkākarāj) ทั้งสองตระกูลนี้จะมีการเสกสมรสกันเอง และจะไม่สมรสกับผู้ที่มาจากตระกูลอื่น ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าตระกูลทั้งสองนี้อาจมิได้สืบเชื้อสายชาวอารยัน ซึ่งพระเจ้าสุทโธทนะแห่งสักกะได้อภิเษกสมรสกับพระนางสิริมหามายาแห่งแคว้นโกลิยะตามพระราชประเพณี หลังจากนั้น 20 ปีจึงประสูติการเจ้าชายสิทธัตถะซึ่งต่อมาได้ตรัสรู้เป็นพระโคตมพุทธเจ้า

ปัจจุบันเทวทหะตั้งอยู่ห่างจากกบิลพัสดุ์ไปทางทิศตะวันออก 22 กิโลเมตร ห่างจากกับแม่น้ำโรหิณีไปทางทิศตะวันออกประมาณ 100 เมตร ปรากฏคันคูเมืองกำแพงเมืองโบราณก่อด้วยหิน ภายในซากเมืองเก่าปรากฏเนินดินโบราณที่ยังไม่ได้ขุดค้นจำนวนมาก เช่น รามคามเจดีย์ สถานที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุที่กรุงเทวทหะได้รับจากโทณพราหมณ์ นักโบราณคดีค้นพบโบราณวัตถุจำนวนมากในบริเวณโบราณสถานเมืองเก่าเทวทหะนี้ ปัจจุบันมีเทวาลัยฮินดูหลังหนึ่งที่ชาวบ้านสร้างไว้ ภายในประดิษฐานมูรติสิริมหามายา ประติมากรรมภาพแกะสลักหินทราย ที่ชาวบ้านเชื่อว่าเป็นรูปของพระนางสิริมหามายาด้วย

สภาพของเมืองเก่าเทวทหะในปัจจุบันยังไม่เคยมีนักโบราณคดีสำรวจขุดค้นอย่างจริงจัง คงปล่อยให้เป็นเนินดินฝังซากโบราณสถานจำนวนมากไว้ ทำให้นักจาริกแสวงบุญส่วนใหญ่ไม่ค่อยนิยมมาเมืองเทวทหะนี้

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 maps.google
 ramgram-stupa-parasi
 Ramgram Stupa

ประเทศเนปาล
เมืองสำคัญทางศาสนาพุทธ
สถานที่แสวงบุญของชาวพุทธในดินแดนพุทธภูมิ
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
สถานที่เนื่องด้วยพระพุทธองค์