เขื่อนไซยะบุรี

เขื่อนไซยะบุรี () เป็นเขื่อนผลิตไฟฟ้าพลังน้ำแบบน้ำไหลผ่านตลอดปี (run-of-river) สร้างกั้นแม่น้ำโขงตอนล่าง ตั้งอยู่ประมาณ 30 กิโลเมตรทางทิศตะวันออกของเมืองไชยบุรี ทางตอนเหนือของประเทศลาว ก่อสร้างโดยบริษัท ช. การช่าง จากประเทศไทย เป็นส่วนหนึ่งของสัญญาจัดซื้อกระแสไฟฟ้าระหว่างการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยกับรัฐบาลลาว การดำเนินการพาณิชย์เริ่มต้นในเดือนตุลาคม 2562 จุดประสงค์หลักของเขื่อนคือการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ โดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยรับซื้อ 95% ของปริมาณดังกล่าว โครงการนี้เต็มไปด้วยกรณีอื้อฉาวเนื่องจากมีข้อร้องเรียนจากชาวบ้านที่อยู่ปลายน้ำและนักสิ่งแวดล้อม การก่อสร้างเบื้องต้นเริ่มต้นในต้นปี 2555 แต่การก่อสร้างเขือนถูกระงับชั่วคราวเนื่องจากกัมพูชาและเวียดนามคัดค้าน หลังมีการเปลี่ยนการออกแบบ จึงเริ่มการก่อสร้างโดยมีพิธีการในวันที่ 7 พฤศจิกายน 2555 ทั้งนี้ เขื่อนไซยะบุรีเป็นหนึ่งใน 11 เขื่อนที่วางแผนก่อสร้างกั้นแม่น้ำโขงตอนล่าง

ประวัติ 
บริษัท ช. การช่าง ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจกับรัฐบาลลาวเพื่อทำการศึกษาสำรวจออกแบบเขื่อนไซยะบุรีในปี 2550 จากนั้นได้มีการลงนามสัญญาตกลงกับรัฐบาลลาวเพื่อพัฒนาโครงการในปี 2551 การก่อสร้างเริ่มขึ้นในปี 2555 แต่การก่อสร้างได้ชะงักลงเนื่องจากการประท้วงของรัฐบาลเวียดนามและกัมพูชาซึ่งอยู่ด้านใต้น้ำ ซึ่งเกรงว่าเขื่อนจะสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ผู้ออกแบบจึงได้ปรับรูปแบบของเขื่อนใหม่ให้มีทางขึ้นลงของปลาและการไหลของตะกอนใต้น้ำ รัฐบาลลาวได้ประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์ในวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2555 และดำเนินการก่อสร้างต่อ

โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนไซยะบุรีใช้เงินทุนก่อสร้างทั้งสิ้นกว่า 135,000 ล้านบาท มีกำลังการผลิตไฟฟ้ารวมทั้งสิ้น 1,285 เมกะวัตต์ ประกอบด้วยกังหันน้ำและเครื่องกำเนิดไฟฟ้ารวม 8 ระบบ สามารถผลิตไฟฟ้าได้ 7,768 ล้านหน่วยต่อปี ไฟฟ้าที่ได้จากเขื่อนนี้ร้อยละ 92.5 จะจำหน่ายให้แก่การไฟฟ้าการผลิตแห่งประเทศไทยในอัตราเฉลี่ย 2.159 บาทต่อหน่วย และอีกร้อยละ 7.5 จำหน่ายให้รัฐวิสาหกิจไฟฟ้าลาว

การดำเนินงานพาณิชย์ของเขื่อนเริ่มต้นในเดือนตุลาคม 2562

ผลกระทบ 
ปริมาณรับซื้อไฟฟ้าเกินความต้องการในประเทศจากเขื่อนทำให้ค่าไฟฟ้าในประเทศไทยแพงขึ้น

อ้างอิง

ไซยะบุรี
สิ่งก่อสร้างในแขวงไชยบุรี