พระเจ้าอสะราช

พระเจ้าอสะราช (Lik Amin Asah) เป็นบันทึกเหตุการณ์มอญ เขียนในลักษณะตำนานการตั้งเมืองหงสาวดีหรือพะโค และเหตุการณ์บ้านเมืองที่เกิดขึ้นระหว่างราชสมัยของกษัตริย์สองพระองค์แรกของราชวงศ์ที่ 1 แห่งหงสาวดี คือ พระเจ้าสักรทัตที่หนึ่ง (สมละ) และพระเจ้าสักรทัตที่สอง (วิมละ) ตลอดจนถึงการบุกรุกของอินเดียเข้ามายังเมืองนี้ ทำให้เกิดมีมหาราชขึ้นองค์หนึ่งคือพระเจ้าอสะราช หรือพระเจ้าสัตรุชินราช กษัตริย์องค์ที่ 3 ของราชวงศ์แรกแห่งเมืองหงสาวดี มีเนื้อหาการแต่งงานของผู้นำกับหญิงพื้นเมือง คือกล่าวถึงนางนาคกับอสะกุมารที่มีควายเป็นแม่บุญธรรม

พระเจ้าอสะราชเป็นการเขียนประวัติศาสตร์รูปแบบตำนานเช่นเดียวกับ จามเทวีวงศ์ และ ตำนานพระร่วง ซึ่งเชื่อว่าพระสงฆ์มีบทบาทในการเขียนเพราะเป็นมุมมองพระพุทธศาสนาเป็นศูนย์กลาง โดยยึดเอาพุทธพยากรณ์เป็นจารีตประเพณีในการเขียน เขียนเป็นร้อยกรองแบบลังกา ซึ่งไม่เข้ากับฉันทลักษณ์ 9 แบบของมอญ โดยร้อยกรองแบบลังกาไม่มีกฎเกณฑ์ ให้ความเป็นอิสระแก่ผู้ประพันธ์ 

ตำนานนี้เขียนขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1825 ในช่วงสงครามอังกฤษ–พม่าครั้งที่หนึ่ง

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 
 

บันทึกเหตุการณ์พม่า
คติชนพม่า
ประวัติศาสตร์มอญ