วงศ์งูน้ำ

วงศ์งูน้ำ เป็นวงศ์ของงูพิษอ่อนวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Homalopsidae เดิมทีเคยจัดเป็นวงศ์ย่อยของงูในวงศ์งูพิษเขี้ยวหลัง (Colubridae) ใช้ชื่อว่า Homalopsinaeแต่งูในวงศ์นี้มีพันธุกรรมที่มีความแตกต่างจากวงศ์งูพิษเขี้ยวหลัง แยกออกมาเป็นอีกวงศ์

มีลักษณะโดยรวม คือ ช่องเปิดจมูกอยู่ทางด้านบนของหัวและมีแผ่นลิ้นปิด ตามีขนาดเล็กและอยู่ทางด้านบนของหัว ช่องเปิดของท่อลมยืดยาวไปในโพรงจมูกได้ ทำให้หายใจได้ตามปกติเมื่อโผล่เฉพาะช่องเปิดจมูกขึ้นเหนือน้ำ บนหัวมีแผ่นเกล็ดนาซัลใหญ่กว่าแผ่นเกล็ดอินเตอร์นาซัล ฟัน 2–3 ซี่อยู่ทางด้านท้ายของขากรรไกรบนขยายใหญ่เป็นฟันเขี้ยวที่มีร่องอยู่ทางด้านหน้า ต่อมน้ำพิษเจริญ

งูในวงศ์นี้มีพฤติกรรมที่อาศัยและหากินในแหล่งน้ำเป็นหลัก ทั้งในแหล่งน้ำจืดสนิท, น้ำกร่อย และน้ำเค็ม หรือทะเล โดยทั่วไปจะหากินในน้ำตื้นเพื่อจับเหยื่อ โดยจะอาศัยและหากินในแหล่งน้ำจืดมากที่สุด กินปลาและกบเป็นอาหารหลัก หากินในเวลากลางคืน โดยจะกัดเหยื่อหลายครั้งเพื่อให้น้ำพิษเข้าสู่ตัวเหยื่อมากพอที่จะทำให้เหยื่อสลบได้ โดยมี งูกินปู (Fordonia leucobalia) ที่วิวัฒนาการตัวเองให้อาศัยในน้ำกร่อยและทะเลได้เป็นอย่างดี เพื่อกินปู โดยการใช้ลำตัวรัดปูไว้แล้วกัดปล่อยน้ำพิษ

เป็นงูที่ออกลูกเป็นตัวทั้งหมด ครั้งละ 5–15 ตัว ในชนิดที่มีขนาดใหญ่จะให้ลูกได้ถึงครั้งละ 20–30 ตัว

พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ตอนใต้ของเอเชียใต้, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จนถึงทางเหนือของออสเตรเลีย จำแนกออกเป็นสกุลได้ 28 สกุล มากกว่า 50 ชนิด ในประเทศไทยพบราว 14 ชนิด

การจำแนก
สกุล
 Bitia Gray, 1842
 Brachyorrhos Kuhl, 1826
 Calamophis Meyer, 1874
 Cantoria Girard, 1857
 Cerberus Cuvier, 1829
 Dieurostus Berg, 1901
 Djokoiskandarus Murphy, 2011
 Enhydris Sonnini & Latreille, 1802
 Erpeton Lacépède, 1800
 Ferania Gray, 1842
 Fordonia Gray, 1837
 Gerarda Gray, 1849
 Gyiophis Murphy & Voris, 2014
 Heurnia Jong, 1926
 Homalophis Peters, 1871
 Homalopsis Kuhl & Hasselt, 1822
 Hypsiscopus Fitzinger, 1843
 Karnsophis Murphy & Voris, 2013
 Kualatahan Murphy & Voris, 2014
 Mintonophis Murphy & Voris, 2014
 Miralia Gray, 1842
 Myron Gray, 1849
 Myrrophis Kumar, Sanders, Sanil & Murphy, 2012
 Phytolopsis Gray, 1849
 Pseudoferania Ogilby, 1891
 Raclitia Gray, 1842
 Subsessor Murphy & Voris, 2014
 Sumatranus Murphy & Voris, 2014

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

Homalopsisnae.com 
Aquatic Snakes: Mud Snakes 
งู