ปวดศีรษะหลังการเจาะดูรา

ปวดศีรษะหลังการเจาะดูรา (; PDPH) เป็นภาวะไม่พึงประสงค์จากการเจาะเยื่อดูราซึ่งเป็นเนื้อเยื่อห่อหุ้มสมองกับไขสันหลัง อาการปวดของ PDPH รุนแรงและมีการบรรยายไว้ว่า "เจ็บแสบและลุกลามเหมือนโดนเหล็กร้อน" ("searing and spreading like hot metal") และมักปวดที่บริเวณหลังกับหน้าศีรษะ อาจแพร่กระจายไปคอและไหล่ บางครั้งอาจมีอาการคอปวดร่วมด้วย อาการจะเป็นหนักขึ้นเมื่อขยับร่างกาย นั่ง หรือยืน และสามารถบรรเทาลงได้ระดับหนึ่งจากการนอนลง อาการร่วมด้วยอื่น ๆ ที่มักพบ เช่น คลื่นเหียนอาเจียน, ปวดแขนขา, สูญเสียการได้ยิน, หูอื้อ, บ้านหมุน, เวียนหัว และ ชาเหมือนโดนเข็มทิ่มที่หนังศีรษะ

PDPH เป็นผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยอย่างหนึ่งของการะเจาะไขสันหลังและ การให้ยาระงับความรู้สึกทางสันหลัง การรั่วของน้ำไขสันหลังทำให้ในสมองกับไขสันหลังมีระดับของเหลวลดลง ใน 66% ของผู้มีอาการนี้จะเริ่มมีอาการใน 2 วัน ส่วน 90% จะเริ่มมีใน 3 วัน พบได้น้อยมากที่จะเกิดขึ้นทันทีหลังหัตถการเจาะไขสันหลัง ถ้าหากเกิดการปวดทันทีจึงควรพิจารณาสาเหตุอื่นนอกจากภาวะนี้

การใช้เข็มปลายหัวแหลมแบบดินสอ (pencil point needle) แทนการใช้เข็มปลายหัวตัด (cutting needle) ในการแทงไขสันหลัง จะช่วยลดความเสี่ยงเกิดภาวะนี้ได้ ส่วนขนาดของเข็มหัวแหลมแบบดินสอ ไม่ส่งผล PDPH มีการประมาณว่าเกิดขึ้นใน 0.1% ถึง 36% หลังการเจาะไขสันหลัง ผู้ป่วยบางส่วนอาจไม่ต้องได้รับการรักษานอกเหนือจากยาแก้ปวดและการนอนราบไม่ลุกเดิน ผลการศึกษาในปี 2015 พบว่ามีหลักฐานเบื้องต้นสนับสนุนการใช้คาเฟอีนในการรักษาอาการนี้

อาการ
PDPH มักจะเกิดขึ้นในระดับชั่วโมงหรือวันหลังจากหัตถการ และมักแสดงอาการปวดศีรษะ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการปวดแบบไบฟรอนทอล (bi-frontal) หรืออกซิปิทอล (occipital) และอาการคลื่นไส้ ซึ่งโดยทั่วไปจะเป็นหนักขุ้นหากผู้ป่วยอยูในท่าหลังตรง อาการปวดศีรษะมักเป็นใน 24–48 ชั่วโมงนับจากการเจาะไขสันหลัง แต่อาจเกิดขึ้นได้นานถึง 12 วันหลังการทำหัตถการ อาการมักจะหายไปเองภายในสองสามวัน แต่มีรายงานอยู่น้อยมากที่อาการคงอยู่นานกว่านั้น

อ้างอิง 

ปวดศีรษะ