อำเภอเทพารักษ์

เทพารักษ์ เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา และเป็นอำเภอเดียวในจังหวัดนครราชสีมาที่ยังไม่มีเทศบาล

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเทพารักษ์ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเทพสถิตและอำเภอบำเหน็จณรงค์ (จังหวัดชัยภูมิ)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอด่านขุนทด
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอด่านขุนทด
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลำสนธิ (จังหวัดลพบุรี)

ประวัติศาสตร์ 
อำเภอเทพารักษ์เดิมชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ" ซึ่งนาม "สำนักตะคร้อ" นั้นได้มีการเล่าต่อๆ กันมาว่าเป็น"สำนัก"หรือ"ที่พักแรม"ของผู้ที่สัญจรผ่านไปมา มีทั้งคนเดินทางพวกพรานป่าและขบวนเกวียนหาเก็บของป่า  และใช้สถานที่แห่งนี้เป็นที่พักแรม ซึ่งมีต้นตะคร้อใหญ่ขึ้นอยู่ริมห้วยมีบรรยากาศ ร่มรื่น ต่อมา  มีผู้อพยพมาตั้งถิ่นฐานบ้านเรือน เพื่อจับจองพื้นที่ทำไร่ และทวีจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ จนตั้งเป็นหมู่บ้านเรียกว่า "บ้านสำนักตะคร้อ"ขึ้นต่อตำบลพันชนะ อำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา ต่อมาทางราชการพิจารณาเห็นว่าพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อ ตำบลหนองแวงและตำบลบึงปรือ อยู่ห่างไกลจากอำเภอด่านขุนทด จึงเห็นควรจัดตั้งกิ่งอำเภอขึ้น เพื่อให้บริการและอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน

ดังนั้นกระทรวงมหาดไทย จึงได้แยกพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อ ตำบลหนองแวง และตำบลบึงปรือ ของอำเภอด่านขุนทด จัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ขึ้นตั้งแต่วันที่  1 เมษายน พ.ศ. 2538 ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538

ต่อมาพระราชวิทยาคม (หลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ) เจ้าอาวาสวัดบ้านไร่อำเภอด่านขุนทด ได้เสนอแนะว่า เนื่องจากที่ตั้งของกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ อยู่ใกล้กับอำเภอศรีเทพ  จังหวัดเพชรบูรณ์ และ อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ และ เชื่อว่าบริเวณที่ตั้งกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ มีเทพารักษ์ปกปักษ์รักษาอยู่ จึงควรจะมีการขอเปลี่ยนชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ"เป็น "กิ่งอำเภอเทพารักษ์" (ท้องที่กิ่งอำเภอเทพารักษ์เดิมเป็นส่วนหนึ่งของอำเภอด่านขุนทด)

นายถาวร กุลโชติ ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ในขณะนั้น จึงได้เสนอเรื่องการขอเปลี่ยนชื่อกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ไปยังกระทรวงมหาดไทย  ต่อมากระทรวงมหาดไทยจึงได้อนุมัติให้ เปลี่ยนชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ" เป็น "กิ่งอำเภอเทพารักษ์" 

 วันที่  1  เมษายน   2538   ได้แยกพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อ  ตำบลหนองแวง  และตำบลบึงปรือ   มาตั้งเป็นกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ   ขึ้นกับอำเภอด่านขุนทด
 วันที่  1  สิงหาคม  2538   ตั้งตำบลวังยายทอง   โดยแยกออกจากตำบลสำนักตะคร้อ
 วันที่  31 สิงหาคม  2539   นายถาวร กุลโชติ ปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ในขณะนั้น จึงได้เสนอเรื่องการขอเปลี่ยนชื่อกิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ ไปยังกระทรวงมหาดไทย  ต่อมากระทรวงมหาดไทยจึงได้อนุมัติให้ เปลี่ยนชื่อ "กิ่งอำเภอสำนักตะคร้อ" เป็น "กิ่งอำเภอเทพารักษ์" 
 วันที่  8   กันยายน  2550   ยกฐานะเป็นอำเภอเทพารักษ์

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเทพารักษ์แบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 4 ตำบล 59 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเทพารักษ์ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 องค์การบริหารส่วนตำบลสำนักตะคร้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำนักตะคร้อทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบึงปรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงปรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังยายทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังยายทองทั้งตำบล

อ้างอิง 

ทเพารักษ์