พระหลักเมือง

พระหลักเมือง (; ) หรือ เจ้าหลักเมือง เป็นเทพยดาหรือผีบ้านผีเมืองที่คอยปกป้องรักษาเมืองที่มาจากคติวิญญาณนิยมและเป็นที่นิยมอย่างเด่นชัดในศาสนาผี ศาสนาชาวบ้านจีน ศาสนาพื้นบ้านพม่า และศาสนาท้องถิ่นของเอเชีย. โดยเทพยดาหรือผีบ้านผีเมืองอาจจะเป็นบุรุษหรือสตรี หรือ วีรชน หรือ บรรพบุรุษได้รับการยกย่องหรือนับถือจากท้องถิ่นนั้นๆ.

ในศาสนาชาวบ้านจีน

ที่มาของชื่อ 
นามของเจ้าหลักเมือง () ในภาษาจีน อักขระตัวแรก คำว่า เฉิง (cheng 城) หมายถึง "กำแพงเมือง" ("กำแพงป้องกัน" หรือโดยการขยาย "กำแพงเมือง") และตัวอักษรที่สอง หวง (huang 隍) หมายถึงตามตัวอักษร "คูเมือง". เสิน (shen 神) แปลว่า เทพยดา เมื่อรวมกันแล้ว เฉิงหวงเสิน (Chenghuangshen) อันเป็นชื่อของเทพารักษ์หรือเทพยดาที่ได้รับหน้าที่ในการปกป้องเมืองจากสวรรค์. โดยเฉพาะอย่างยิ่งกำแพงและคูน้ำโดยรอบนคร โดยในเวลาต่อมาคติการบูชาเป็นสถาปนาวิญญาณของเจ้าเมืองที่ดูแลเมืองที่มีคุณุปการและได้รับการยกย่องให้เป็นทางการ เป็นเวลาสามปีในฐานะเทพารักษ์แห่งเมืองเมื่อสิ้นชีวิต.

ในศาสนาผีของไทย 
ในศาสนาผีตามความเชื่อที่มีมาแต่โบราณ ซึ่งเชื่อกันว่าการตั้งเมืองจำเป็นต้องมีหลักเพื่อความเสถียรภาพและความมั่นคงของบ้านเมืองโดยจะคำนวณโดยเอาฤกษ์วันตั้งหลักเมืองมารวมกับดวงพระมหากษัตริย์หรือเจ้าเมืองในตอนนั้นแลวจะได้เป็นชะตาเมืองนำไปฝังใต้เสา 
โดยปกติพระหลักเมืองจะประดิษฐานอยู่ที่ศาลหลักเมือง ส่วนเสาหลักเมืองกรุงเทพฯนั้นครั้นสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีนั้น โปรดให้มีพระราชพิธีฝังเสาพระหลักเมือง  ตามความเชื่อของโบราณราชประเพณีแต่ทรงให้เปลี่ยนจากการฝังคนทั้งเป็นที่มีในสมัยสุโขทัยถึงสมัยอยุธยาเป็นหุ่นดินสี่ทิศของเมืองแทนเนื่องจากทรงเล็งเห็นว่าที่ทำมาแต่ครั้งก่อนได้ฝีการฝังคนทั้งเป็นแต่ก็รักษาเมืองไว้ไม่ได้  ส่วนตำนานเก่าแก่เกี่ยวกับศาลหลักเมืองที่เล่าว่ามีผู้เสียสละชีวิตไว้จำนวนสี่คนที่ก้นหลุมของเสาหลักเมือง  คือ  นายอิน  นายจัน  นายมั่น  และนายคง  ซึ่งทั้งสี่คนนี้ยอมที่จะเป็นวิญญาณเพื่อคอยรักษาเมือง ทั้งหมดเป็นจริตคนไทยที่เวลาใดมีละครหรือภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์แต่ไม่ได้ตรงทั้งหมดมักจะชอบจำรวมกัน โดยในที่นี้คนไทยได้จำมาจากละครเรื่อง"เจ้ากรรมนายเวร" 

ส่วนการฝังคนทั้งเป็นทั้งในเสาพระราชวังหรือเสาหลักเมืองของประเทศไทยครั้งสุดท้ายในสมัยอยุธยาตอนปลาย ส่วนครั้งสุดท้ายของโลกสันนิษฐานว่าเป็นที่เมืองมัณฑะเลย์ในมุมเมืองสี่ทิศและในพระราชวังมัณฑะเลย์ในรัชสมัยของพระเจ้ามินดง กษัตริย์พม่า

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 The Grand Palace 

ความเชื่อ
เทพเจ้าจีน