ที่มาของประชากรลาว

ที่มาของประชากรลาว (Peopling of Laos) หมายถึงการที่กลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในลาวเกิดขึ้นเป็นชุมชนในประเทศลาวปัจจุบัน โดยเชื่อว่าประชากรลาวในปัจจุบันมีความเกี่ยวพันกับกลุ่มประชากรที่มีดีเอ็นเอในโครโมโซมวายแบบฮาโลกรุป O ซึ่งมีความใกล้เคียงกับชนกลุ่มน้อยในจีนเมื่อ 35,000 ปีที่ผ่านมา ซึ่งต่อมากลุ่มชนดังกล่าวได้แพร่กระจาย จนบางส่วนเข้ามาอยู่ในดินแดนที่เป็นประเทศลาวในปัจจุบัน

การมาถึงของชาวขมุ 

กลุ่มชนที่พูดกลุ่มภาษาขมุจัดเป็นกลุ่มชาติพันธุ์กลุ่มแรก ๆ ที่มีหลักฐานว่าเข้ามาถึงดินแดนที่เป็นประเทศลาวในปัจจุบัน ต่อมาได้กลมกลืนไปกับกลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดภาษาในกลุ่มภาษามอญ-เขมรที่เข้ามาภายหลัง รวมทั้งกลุ่มชนที่พูดภาษาไท เชื่อกันว่าชาวขมุเหล่านี้ อพยพจากจีนเข้าสู่ดินแดนที่เป็นประเทศลาวในทุกวันนี้เมื่ออย่างน้อย 4,000 ปีที่ผ่านมา กลุ่มชนนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของบรรพบุรุษที่พูดภาษาออสโตรเชียติกดั้งเดิม ที่มีบ้านเกิดตามแนวชายแดนจีนในปัจจุบันเมื่อราว 10,000 ปีที่ผ่านมา จากการวิเคราะห์ดีเอ็นเอในโครโมโซมวายแบบฮาโลกรุป O บรรพบุรุษเหล่านี้ มีต้นกำเนิดร่วมกับกลุ่มขนที่พูดภาษาจีน-ทิเบตดั้งเดิมและภาษาม้ง-เมี่ยนดั้งเดิม

จำนวนประชากรในกลุ่มที่พูดภาษากลุ่มขมุในลาว ได้แก่ 
 ชาวขมุ 389,694 คน 
 ชาวเคือน 8,000 คน 
 ชาวมัล 23,193 คน 
 ชาวมลาบรีหรือผีตองเหลือง 24 คน บางครั้งเรียกชาวยัมบรี 
 ชาวโอดู 
 ชาวไพ 15,000 คน 
 ชาวซิญมุล 3,164 คนรวมชาวพองเคนียงและพวกด้วย

การอพยพมาตามแนวชายฝั่งของกลุ่มที่พูดภาษามอญ-เขมร 
เช่นเดียวกับชาวขมุ กลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดภาษากลุ่มมอญ-เขมร เป็นชนกลุ่มแรก ๆ ที่เข้ามาตั้งหลักแหล่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ชนกลุ่มนี้คาดว่าแพร่กระจายเข้ามาในลาวในยุคโลหะ โดยมีเอกลักษณ์คือปลูกข้าว ตีโลหะ เลี้ยงสัตว์และพูดภาษากลุ่มมอญ-เขมร โดยเริ่มแพร่กระจายจากชายฝั่งตะวันออกไปตะวันตก แล้วจึงอพยพเข้าไปในแผ่นดิน คาดว่าขนกลุ่มนี้เข้าสู่ลาวทางตะวันตก โดยผ่านไทยและกัมพูชาเข้าไป

กลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดภาษากลุ่มมอญ-เขมรในลาวได้แก่ 
 ชาวอะเฮว 1,770 คนในแขวงจำปาศักดิ์ 
 ชาวอาลัก 4,000 คนทางภาคใต้ของลาว 
 ชาวอะเรมประมาณ 500 คน 
 ชาวบอ 2,950 คน 
 ชาวบรู 69,000 คน 
 ชาวชัต 450 คนในแขวงคำม่วน 
 ชาวฮลังดวนในแขวงอัตตะปือ และบนที่ราบสูงกัสเซง 
 ชาวฮุง 2,000 คนในแขวงบอลิคำไซและแขวงคำม่วน 
 ชาวอิร 4,420 คนในแขวงสาละวัน 
 ชาวเจ๊ะห์ 8,013 คนในภาคใต้ของลาว 
 ชาวเจ็ง 7,320 คนในแขวงอัตตะปือ 
 ชาวกัสเซง 6,000 คนในภาคใต้ของลาว 
 ชาวกาตัง 107,350 คนในลาว 
 ชาวกะตู 14,700 คน 
 ชาวคลอร์ 6,000 คน 
 ชาวเขมร 10,400 คน 
 ชาวคัว 2,000 คน 
 ชาวกรี ชาวกุย 51,180 คน 
 ชาวลาแวหรือชาวเบรา 
 ชาวลาเว 12,750 คน 
 ชาวลาเว็น 40,519 คน 
 ชาวลาวี 
 ชาวมาเล็ง 800 คน 
 ชาวมอญ 
 ชาวแง 12,189 คน 
 ชาวเงือน 
 ชาวญาเฮือน 
 ชาวโอง 
 ชาวโอย 
 ชาวปาโกะห์ 
 ชาวพอง 
 ชาวซาดัง 
 ชาวซาลัง 
 ชาวซาปวน 
 ชาวซิงมุน 
 ชาวมากอง 
 ชาวโสก 
 ชาวซู 
 ชาวซูเอย 
 ชาวตาเลียง 
 ชาวตะโอย 
 ชาวแท 
 ชาวตุม 
 ชาวเวียดนาม 76,000 คน 
 ชาวแยะ

การมาถึงของชาวปะหล่องจากพม่า 
กลุ่มชนที่พูดภาษาในกลุ่มภาษาปะหล่อง เป็นชนพื้นเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เชื่อว่าจุดกำเนิดของชนเหล่านี้อยู่ในพม่าใกล้กับแนวชายแดนจีน ชาวปะหล่องมีความสัมพันธุ์ใกล้ชิดกับชาวขมุ โดยเป็นกลุ่มชนที่พูดภาษาตระกูลออสโตรเอเชียติกในพม่า กลุ่มชนที่พูดภาษากลุ่มปะหล่องในลาว ได้แก่ 
 ชาวบิต 1,530 คน ยังเป็นที่โต้แย้งว่าเป็นชาวปะหล่องหรือชาวขมุ 
 ชาวกอน 1,000  คนในแขวงหลวงน้ำทา 
 ชาวสามเตา 2,359 คน 
 ชาวละเม็ต 16,740 คน

การอพยพของชาวไทจากจีน 
การอพยพของกลุ่มชนที่พูดภาษาตระกูลไทจากเขตภูเขาทางเหนือเข้าสู่ดินแดนที่เป็นประเทศลาวในปัจจุบันเกิดขึ้นอย่างช้า ๆ โดยเข้ามาตามที่ราบลุ่มแม่น้ำทางเหนือ เข้ามาอาศัยในที่ราบลุ่ม และเข้ามาแทนที่หรืออยู่ร่วมกับกลุ่มชนที่พูดภาษาในตระกูลออสโตร-เอเชียติก ภาษาและวัฒนธรรมของชาวไทเป็นวัฒนธรรมที่โดดเด่นในประเทศไทยและลาวในปัจจุบัน จุดกำเนิดของกลุ่มชนที่พูดภาษาตระกูลขร้า-ไทมีต้นกำเนิดทางตอนใต้ของจีนและมีบรรบุรุษร่วมกับกลุ่มชนที่พูดภาษาออสโตรนีเซียนดั้งเดิม
 
กลุ่มชนที่พูดภาษาตระกูลขร้า-ไทในลาวได้แก่ 
 ชาวลาว 3,000,000 คน 
 ชาวไทแดง 
 ชาวไทดำ 
 ชาวไทกะปง 
 ชาวไทเฮ 
 ชาวไทคัง 47,636 คน 
 ชาวไทขาว 
 ชาวกงสัต 
 ชาวกวน 2,500 คน 
 ชาวไทลาน 
 ชาวไทเมี่ยน 
 ชาวไทล้านนา 
 ชาวไทลอย 
 ชาวไทลอง 
 ชาวได 134,100 คน 
 ชาวไทอีสาน 
 ชาวไทเหนือ 
 ชาวนุง 
 ชาวย้อ 
 ชาวไทเปา 
 ชาวไทเปือง 
 ชาวพวน 106,099 คน 
 ชาวผู้ไท 154,400 คน 
 ชาวพูโก 
 ชาวเรียน 
 ชาวแสก 
 ชาวไทซัม 
 ชาวไทโย 
 ชาวไทเยน 
 ชาวย้อย 
 ชาวไทยภาคกลาง 
 ชาวจ้วง 
 ชาวไทใหญ่ 
 ชาวยาง

การอพยพของชาวม้ง-เมี่ยนจากจีน 
ชาวม้ง-เมี่ยนอพยพจากจีนเข้าสู่ลาวในช่วงเวลาที่กว้าง ยกเว้นชาวลูเมี่ยนที่อพยพจากจีนเข้าสู่เวียดนามในพุทธศตวรรษที่ 18 แล้วจึงเข้าสู่ลาว จุดกำเนิดของชาวม้งเมี่ยนคาดว่าอยู่ที่ Kweichow ในมณฑลยูนนาน เมื่อราว 2000 ปีที่แล้ว ชาวม้งกลุ่มต่าง ๆ ในลาวได้แก่ 
 ชาวม้งดอ 169,800 คน 
 ชาวม้งจัวะ 145,600 คน 
 ชาวลูเมี่ยนหรือเย้า 20,250 คน 
 ชาวกิมมุน 4,500 คน

การอพยพอย่างต่อเนื่องของกลุ่มที่พูดภาษาจีน 
การอพยพของชาวจีนเข้าสู่ลาวเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องมาหลายศตวรรษ โดยกลุ่มชาวจีนที่พบมากในลาวมักมาจากทางภาคใต้ของจีน

การอพยพของชาวโลโลจากทิเบตผ่านพม่า 
กลุ่มชนที่พูดภาษากลุ่มโลโลนี้คาดว่าเป็นลูกหลานของชาวเกวียงโบราณในจีนตะวันตก ซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชาวทิเบต ชาวหน่าซีและชาวเกวียงในปัจจุบัน ชาวโลโลหรือชาวอี้อพยพมาจากทางตะวันออกเฉียงใต้ของทิเบตเข้าสู่เสฉวน ยูนนาน บางส่วนเข้าสู่พม่า และมายังลาว

กลุ่มชาติพันธุ์ในกลุ่มนี้ได้แก่ 
 ชาวก้อหรือชาวอาข่า 58,000 คน 
 ชาวฮานี 1,122 คนในแขวงพงสาลี 
 ชาวกะดัว 5,000 คน 
 ชาวลาหู่ 8,702 คน 
 ชาวลาหู่ชิ 3,240 คน 
 ชาวพนา 
 ชาวผู้น้อย 
 ชาวซีลา

การอพยพของชาวกะโดจากจีน 
นอกจากกลุ่มที่พูดภาษากลุ่มโลโลแล้ว ชาวกะโดเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่พูดภาษากลุ่มทิเบต-พม่าอีกกลุ่มหนึ่งในลาว มี 225 คนในแขวงพงสาลี คาดว่าอพยพมาจากจีน พูดภาษาในกลุ่มพม่า-ทิเบตเช่นเดียวกับชาวโลโล

อ้างอิง 

ประเทศลาว
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศลาว