พระเจ้ามหิปติวรมัน

พระเจ้ามหิปติวรมัน (, ; สวรรคต พ.ศ. 1345) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรเจนละน้ำพระองค์สุดท้าย เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 1 โดยพระองค์สวรรคตจากการถูกพระเจ้าสัญชัยตัดพระเศียร เมื่อปี พ.ศ. 1345

เหตุการณ์ 
ต้นพุทธศตวรรษที่ 14 อาณาจักรเจนละน้ำถูกพระเจ้าสัญชัยกษัตริย์แห่งอาณาจักรไศเลนทร์ ยกทัพเรือเข้าโจมตี ซึ่งอยู่ในรัชกาลพระเจ้ามหิปติวรมัน การสวรรคตของพระเจ้ามหิปติวรมันนั้น นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าเหตุการณ์นี้ตรงกับนิยายปรัมปราของ Abu Zaid Hasan นักเขียนชาวอาหรับ เรื่องการเดินทางของพ่อค้าอาหรับชื่อสุไลย์มาน ที่เดินทางเข้ามาค้าขายในแถบนี้ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 14 เล่าว่ากษัตริย์หนุ่มทรงริษยากษัตริย์ไศเลนทร์ ทรงตรัสกับเสนาบดีว่า “ข้าฯปรารถนาอยู่อย่างหนึ่งและอยากให้สมหวัง คืออยากเห็นเศียรพระเจ้ากรุงซาแบกหรือพระเจ้ากรุงศรีวิชัยอยู่ในจานเปลเบื้องหน้า” ความดังกล่าวทราบถึงพระเจ้ากรุงไศเลนทร์ จึงยกทัพเรือเข้าโจมตีอาณาจักรเจนละตรงกับจารึกของชวาอ้างว่าพระเจ้าสัญชัยแห่งชวาได้พิชิตเขมรอย่างราบคาบ

เมื่อชนะสงครามอย่างง่ายดายกษัตริย์แห่งชวาทรงจับกษัตริย์เขมรได้และพูดว่า “พระองค์ทรงมี พระราชประสงค์แต่เพียงจะตัดเศียรหม่อมฉัน พระองค์มิได้ตรัสว่าจะทรงยึดครองหรือทำลายล้างนครต่างๆ ของหม่อมฉัน ด้วยเหตุนี้แหละหม่อมฉันจึงกระทำต่อพระองค์เหมือนอย่างที่พระองค์ทรงใคร่ที่จะกระทำต่อหม่อมฉัน และจะกลับบ้านกลับเมืองของหม่อมฉันปล่อยให้ชัยชนะของหม่อมฉันเป็นบทเรียนสำหรับ รัชทายาทของพระองค์สืบต่อไป” แล้วจึงบั่นเศียรของกษัตริย์กัมพูชา และทรงให้อัครเสนาบดีเลือกคนที่ฉลาดขึ้นเป็นกษัตริย์ พวกเสนาบดีจึงได้ตกลงกันเลือกรัชทายาท เจ้าชายชัยวรมัน ขึ้นเป็นกษัตริย์ กษัตริย์ชวาจึงนำเจ้าชายวรมันกลับไปเป็นตัวประกันที่ชวา ทำให้อาณาจักรเจนละสิ้นสุดลง

อ้างอิง 
https://digital.lib.ru.ac.th/m/c11970844.PDF

เจนละ