คำประกาศเจตนารัสเซลล์–ไอน์สไตน์

แถลงการณ์รัสเซลล์–ไอน์สไตน์ เป็นแถลงการณ์ของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์ในกรุงลอนดอน เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 1955 ระหว่างสงครามเย็น แถลงการณ์นี้มีสาระสำคัญเน้นย้ำถึงภัยจากอาวุธนิวเคลียร์และเรียกร้องให้ผู้นำชาติต่าง ๆ หามติร่วมกันเพื่อป้องกันความขัดแย้งในระดับนานาชาติ ผู้ลงนามในแถลงการณ์นี้ประกอบด้วยนักวิทยาศาสตร์และปัญญาชนชั้นนำ รวมถึงอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ที่ลงนามก่อนเสียชีวิตในวันที่ 18 เมษายน ค.ศ. 1955 ไม่กี่วัน หลังจากประกาศไม่นาน ไซรัส เอส. อีตันได้เสนอและสนับสนุนให้จัดการประชุมดังกล่าวขึ้น ดังที่ได้เรียกร้องไว้ในแถลงการณ์ โดยจัดในพักวอช รัฐโนวาสโกเชีย ประเทศแคนาดา ซึ่งเป็นบ้านเกิดของอีตัน การประชุมดังกล่าวมีขึ้นในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1957 และถือเป็นการประชุมครั้งแรกของการประชุมพักวอชว่าด้วยวิทยาศาสตร์และกิจการโลก

พื้นหลัง 
ในวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 1945 การจุดระเบิดปรมาณูครั้งแรกได้เกิดขึ้นในทะเลทรายตอนเหนือของเมืองแอละมะกอโด รัฐนิวเม็กซิโก หลังจากนั้นในวันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 1945 สหรัฐอเมริกาได้ทิ้งลิตเติลบอยลงในเมืองฮิโระชิมะและทิ้งแฟตแมนที่นะงะซะกิ 3 วันหลังจากนั้น ผลจากเหตุการณ์ทั้งสอง มีประชาชนผู้บริสุทธิ์ถูกฆ่าไปกว่า 100,000 คน

ในวันที่ 18 สิงหาคม ค.ศ. 1945 Glasgow Forward ได้เผยแพร่ข้อคิดเห็นของเบอร์ทรันด์ รัสเซลล์เป็นครั้งแรกในเรื่องดังกล่าว ซึ่งเขาเริ่มเขียนในวันที่ระเบิดปรมาณูลงนะงะซะกิ ทั้งนี้ข้อคิดเห็นบางส่วนปรากฏในแถลงการณ์ฉบับนี้ด้วย

หลังจากทราบถึงผลของระเบิดปรมาณูในฮิโระชิมะและตระหนักถึงการแข่งขันกันสะสมอาวุธนิวเคลียร์ที่กำลังจะเกิดขึ้น โจเซฟ รอทแบลทได้ตัดสินใจลาออกจากโครงการแมนแฮตตันด้วยเหตุผลทางศีลธรรม และให้ความเห็นว่าเขาเริ่มเป็นห่วงอนาคตทั้งมวลของมนุษยชาติ

รัสเซลล์และรอทแบลทได้ร่วมกับอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ และนักวิทยาศาสตร์คนอื่น ๆ ในการร่างแถลงการณ์ที่ภายหลังเรียกว่าแถลงการณ์รัสเซลล์–ไอน์สไตน์

สาระสำคัญ 
แถลงการณ์นี้เรียกร้องให้จัดการประชุมที่นักวิทยาศาสตร์จะได้ประเมินถึงอันตรายที่อาจเกิดจากอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง (ภายหลังพิจารณาเฉพาะอาวุธนิวเคลียร์) รวมทั้งเน้นว่าการประชุมนี้ต้องเป็นไปโดยปราศจากการเข้ามามีอิทธิพลของการเมือง หนึ่งในวลีที่มักอ้างถึงบ่อย มี วลีของรอทแบลทในสุนทรพจน์รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพเมื่อ ค.ศ. 1995 ที่ว่า "จดจำมนุษยชาติของคุณ และลืมที่เหลือ" (Remember your humanity, and forget the rest)

ผู้ร่วมลงนามในแถลงการณ์ 
แมกซ์ บอร์น
เพอร์ซี วิลเลียมส์ บริดจ์แมน
อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์
ลีโอโพลด์ อินเฟลด์
เฟรเดริก โชลิออ กูรี 
เฮอร์แมนน์ โจเซฟ มุลเลอร์
ไลนัส พอลิง
ซี. เอฟ. พาวเวลล์
โจเฟซ รอทแบลท
เบอร์ทรันด์ รัสเซลล์
ฮิเดกิ ยุกะวะ
ในรายนามข้างต้น 10 ใน 11 เป็นผู้ได้รับรางวัลโนเบล ยกเว้นเพียงแต่ลีโอโพลด์ อินเฟลด์

อ้างอิง 
 The Origins of the Russell–Einstein Manifesto , โดย Sandra Ionno Butcher, พฤษภาคม ค.ศ.2005.
 The First Pugwash Conference.
 Pugwash and Russell's Legacy  โดย John R. Lenz.
 Science and World Affairs: history of the Pugwash Conferences, 1962, โดย Professor J. Rotblatt

สันติภาพ
แถลงการณ์ทางการเมือง
สงครามเย็น
นโยบายอาวุธนิวเคลียร์
ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ