จักรพรรดินีเทเม

จักรพรรดินีเทเม (; 25 มิถุนายน พ.ศ. 2427 – 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2494) พระนามเดิม ซาดาโกะ คูโจ () เป็นจักรพรรดินีอัครมเหสีในจักรพรรดิไทโช และเป็นพระราชมารดาในจักรพรรดิโชวะ โดยจักรพรรดินีเทเมเป็นจักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่นองค์สุดท้ายที่มาจากตระกูลฟูจิวาระ (สายตระกูลคูโจ)

พระราชประวัติ 
จักรพรรดินีเทเมเป็นธิดาของมิชิตะกะ คูโจ (九条 道孝) กับอิกุโกะ โนะมะ (野間 幾子) เสด็จพระราชสมภพที่กรุงโตเกียว พระองค์ได้เสกสมรสกับมกุฎราชกุมารโยะชิฮิโตะเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2443 ต่อมาพระนางได้ทรงเป็นจักรพรรดินีเมื่อพระสวามีเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2455 เนื่องด้วยสุขภาพพระสวามีของพระนางประชวรมาโดยตลอด พระนางจึงทรงมีอิทธิพลต่อราชสำนักญี่ปุ่นอย่างมาก นอกจากนั้นพระองค์ยังทรงเป็นองค์สภานายิกาสภากาชาดญี่ปุ่นอีกด้วย

พระราชโอรส-ธิดา 
สมเด็จพระจักรพรรดินีเทเม ได้ให้พระประสูติกาลพระราชโอรส 4 พระองค์แก่สมเด็จพระจักรพรรดิไทโช คือ:
 จักรพรรดิโชวะ (พ.ศ. 2444–2532) พระนามเดิม เจ้าชายฮิโรฮิโตะ มิจิโนะมิยะ อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงนางาโกะ คูนิ มีพระราชโอรส-ธิดาเจ็ดพระองค์
 เจ้าชายยาซูฮิโตะ ชิจิบุโนะมิยะ (พ.ศ. 2445–2496) พระยศเดิม อัตสึโนะมิยะ เสกสมรสกับเซ็ตสึโกะ มัตสึไดระ ไม่มีพระราชบุตร
 เจ้าชายโนบูฮิโตะ ทากามัตสึโนะมิยะ (พ.ศ. 2448–2530) พระยศเดิม เทรุโนะมิยะ เสกสมรสกับคิกูโกะ โทกูงาวะ ไม่มีพระราชบุตร
 เจ้าชายทากาฮิโตะ มิกาซะโนะมิยะ  (พ.ศ. 2458–2559) พระยศเดิม ซูมิโนะมิยะ เสกสมรสกับยูริโกะ ทากางิ มีพระโอรส-ธิดาห้าพระองค์

ดำรงพระยศพระพันปีหลวง 
หลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระจักรพรรดิไทโชเมื่อวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2469 พระนางก็ได้รับการสถาปนาเป็นพระราชชนนีหรือพระพันปีหลวง (皇太后) พระองค์จึงมีพระนามว่า สมเด็จพระจักรพรรดินีเทเม พระพันปีหลวง () หลังจากนั้นเมื่อญี่ปุ่นเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 2 พระนางก็ทรงคัดค้านการเข้าร่วมนั้นอย่างเต็มที่และอย่างเปิดเผย  ซึ่งสิ่งนี้ทำให้พระนางทรงต้องมาทะเลาะกับพระราชโอรสของพระองค์

สวรรคต 
หลังสงครามโลกครั้งที่สองสงบลงได้ไม่นาน สมเด็จพระจักรพรรดินีได้เสด็จสวรรคตที่พระราชวังโอมิยะ กรุงโตเกียว ขณะมีพระชนมายุได้ 66 พรรษา และทรงดำรงตำแหน่งเป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีอยู่ 14 พรรษา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2455-2469 และดำรงตำแหน่งพระพันปียาวนานถึง 25 พรรษา

พระอิสริยยศ 
 ท่านหญิงซาดาโกะ คูโจ 
 เจ้าหญิงซาดาโกะ มกุฎราชกุมารีแห่งญี่ปุ่น
 สมเด็จพระจักรพรรดินีซาดาโกะ
 สมเด็จพระจักรพรรดินีซาดาโกะ พระพันปีหลวง 
 สมเด็จพระจักรพรรดินีเทเม (พระนามหลังการสวรรคต)

พงศาวลี

อ้างอิง 

 Bix, Herbert P. Hirohito and the Making of Modern Japan. New York: HarperCollins (2001). ISBN 0-06-093130-2
 Fujitani, Takashi. Splendid Monarchy: Power and Pageantry in Modern Japan. Berkeley: University of California Press. Reprint edition (1998). ISBN 0-520-21371-8
 Hoyt, Edwin P. Hirohito: The Emperor and the Man. Praeger Publishers (1992). ISBN 0-275-94069-1

ราชวงศ์ญี่ปุ่น 
จักรพรรดินีญี่ปุ่น
โคไตชิฮิ
จักรพรรดิไทโช