จันทร์เจริญ รัชนี

จันทร์เจริญ รัชนี พระนามเดิม หม่อมเจ้าจันทร์เจริญศิริ รัชนี (พ.ศ. 2445–2515)  เป็นนักเขียนชาวไทย ใช้นามปากกา จ.จ.ร. เป็นพระธิดาในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ ประสูติแต่หม่อมพัฒน์ รัชนี ณ อยุธยา

จันทร์เจริญถูกถอดจากฐานันดรศักดิ์ใน พ.ศ. 2481 เนื่องจากทรงละเมิดกฎมนเทียรบาลด้วยการเสกสมรสกับสเตอร์ กัณหดุล ชายสามัญชนโดยมิได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต

ประวัติ
จันทร์เจริญ หรือ จันทร์เจริญศิริ ประสูติใน พ.ศ. 2445 เป็นพระธิดาในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ ประสูติแต่หม่อมพัฒน์ รัชนี ณ อยุธยา (สกุลเดิม บุนนาค) มารดาเป็นธิดาของเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) กับท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ผู้เขียนหนังสือ แม่ครัวหัวป่าก์ มีพระขนิษฐาและอนุชาร่วมหม่อมมารดา ได้แก่ หม่อมเจ้าศะศิเพลินพัฒนา, หม่อมเจ้าจันทร์จิรายุวัฒน์, หม่อมเจ้ารัชนีพัฒน์พิทยาลงกรณ์, หม่อมเจ้าศะศิธรพัฒนวดี และหม่อมเจ้าจันทร์พัฒน์โมลีจุฑาพงศ์ หลังหม่อมพัฒน์ถึงแก่อนิจกรรม กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์มีพระโอรส-ธิดาอีกจำนวนหนึ่ง เช่น พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต และหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี

จันทร์เจริญเสกสมรสกับสเตอร์ กัณหดุล (หรือ กันสเตอร์) นักหนังสือพิมพ์และนักวาดภาพการ์ตูนขำขันคนแรกของไทย ซึ่งเป็นชายสามัญชน โดยมิได้กราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว การกระทำเช่นนี้ถือเป็นการละเมิดกฎมนเทียรบาลว่าด้วยการสมรสพระราชวงศ์ แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2475 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทรและคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์มีพระบรมราชโองการให้ถอดหม่อมเจ้าจันทร์เจริญออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2481

จันทร์เจริญ รัชนี เสียชีวิตเมื่อ พ.ศ. 2515 อายุ 70 ปี

นิพนธ์
จันทร์เจริญเป็นนักเขียนตามพระบิดา ในด้านงานนิพนธ์ใช้พระนามแฝงว่า "จ.จ.ร." มีผลงานตีพิมพ์ ได้แก่
 พ.ศ. 2494 - ชีวิต
 พ.ศ. 2494 - แม่บ้านสารพัดช่าง
 พ.ศ. 2505 - ตำราอาหารของโปรดชาววัง
 พ.ศ. 2506 - ตำราอาหาร ของคาว ของหวาน
 พ.ศ. 2508 - เพื่อนผู้หญิง
 พ.ศ. 2509 - ตำรากับข้าวคาวหวานประจำวัน
 พ.ศ. 2514 - ตำราของหวาน ไทย - ฝรั่ง สูตรชาววัง

ลำดับสาแหรก

อ้างอิง

ราชสกุลรัชนี
สกุลบุนนาค
นักเขียนชาวไทย
เจ้านายที่ถูกถอดจากฐานันดรศักดิ์
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์