เมทริกซ์ (ชีววิทยา)

"เมทริกซ์ (ชีววิทยา)" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับวารสาร ดูที่ 

ในทางชีววิทยา เมทริกซ์ (matrix; พหูพจน์: เมทริเซส; matrices) เป็นองค์ประกอบในพืชหรือสัตว์

โครงสร้างของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันเป็นชนิดหนึ่งของเมทริกซ์นอกเซลล์, เล็บนิ้วมือและเล็บนิ้วเท้าเจริญมาจากเมทริกซ์ ซึ่งเมทริกซ์พบได้ในเนื้อเยื่อเกี่ยวพันต่าง ๆ โดยทั่วไปมักใช้เป็นโครงสร้างคล้ายวุ้น แทนไซโทพลาสซึมในเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

เมทริกซ์เนื้อเยื่อ
 เมทริกซ์นอกเซลล์ (Extracellular matrix; ECM)

ส่วนประกอบหลักของเมทริกซ์นอกเซลล์คือ ไกลโคโปรตีนที่เซลล์หลั่งออกมา ที่มีอยู่มากที่สุดในเซลล์สัตว์ส่วนใหญ่คือคอลลาเจนซึ่งสร้างเส้นใยที่แข็งแรงนอกเซลล์ ในความเป็นจริงคอลลาเจนมีสัดส่วนประมาณ 40% ของโปรตีนทั้งหมดในร่างกาย เซลล์บางส่วนติดอยู่กับ ECM โดยยังคงมีไกลโคโปรตีน ECM อื่น ๆ เช่น fibronectin และโปรตีน ECM อื่น ๆ จับกับโปรตีนตัวรับผิวเซลล์ที่เรียกว่า Integrins ที่สร้างขึ้นในเยื่อหุ้มพลาสมา การวิจัยในปัจจุบันเกี่ยวกับ fibronectin โมเลกุล ECM อื่น ๆ และปริพันธ์ เปิดเผยถึงบทบาทที่มีอิทธิพลของ ECM ในชีวิตของเซลล์ โดยการสื่อสารกับเซลล์ผ่านอินทิกริน ECM สามารถควบคุมพฤติกรรมของเซลล์ได้ ตัวอย่างเช่น เซลล์บางเซลล์ในเอ็มบริโอที่กำลังพัฒนาจะเคลื่อนย้ายไปตามเส้นทางที่เฉพาะเจาะจง โดยจับคู่การวางแนวของไมโครฟิลาเมนต์กับ "เกรน" ของเส้นใยใน ECM นักวิจัยยังเรียนรู้ว่า ECM รอบ ๆ เซลล์สามารถมีอิทธิพลต่อกิจกรรมของยีนในนิวเคลียส ข้อมูลเกี่ยวกับ ECM อาจไปถึงนิวเคลียสโดยการรวมกันของวิถีการส่งสัญญาณทางกลและทางเคมี การส่งสัญญาณทางกลเกี่ยวข้องกับไฟโบรเนคตินอินทิกรินและไมโครฟิลาเมนต์ของเซลล์โครงร่าง การเปลี่ยนแปลงในไซโทสเกเลตันอาจทำให้เกิดการส่งสัญญาณทางเคมีภายในเซลล์ ซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในชุดของโปรตีนที่เซลล์สร้างขึ้นและทำให้การทำงานของเซลล์เปลี่ยนแปลงไป ด้วยวิธีนี้ ECM ของเนื้อเยื่อเฉพาะอาจช่วยประสานพฤติกรรมของเซลล์ทั้งหมดภายในเนื้อเยื่อนั้น การเชื่อมต่อโดยตรงระหว่างเซลล์ยังทำหน้าที่ในการประสานงานนี้ด้วย

 Osteon หรือ เมทริกซ์กระดูก (Bone matrix)
 เมทริกซ์กระดูกอ่อน (Cartilage matrix)

เมทริกซ์ในระดับเซลล์
 เมทริกซ์ของไมโทคอนเดรีย (Mitochondrial matrix)
 เมทริกซ์ของนิวเคลียส (Nuclear matrix)
 เมทริกซ์ของกอลไจ (Golgi matrix)

Matrix (ตัวกลาง)
เมทริกซ์ยังอาจหมายถึงตัวกลางการเจริญเติบโต (Growth medium) ที่ซึ่งแบคทีเรียนั้นเจริญเติบโต (เพาะเลี้ยง) เช่น Petri dish วุ้น อาจเป็น เมทริกซ์ ในการเพาะเลี้ยงเชื้อที่ได้มาจากลำคอของผู้ป่วย

ดูเพิ่ม
 Matricity

เซลล์และเนื้อเยื่อ
 Germinal matrix
 Hair matrix cell

ชีววิทยาโมเลกุล
 Matrix attachment region
 Matrix metalloproteinase
 Matrix protein

Bioinformatics และ sequence evolution
 PAM matrix
 Position-specific scoring matrix
 Similarity matrix
 Substitution matrix

พฤกษศาสตร์และการเกษตร
 Matrix Planting

ชีววิทยาประชากร
 Matrix population models

อ้างอิง

ชีววิทยาของเซลล์
มิญชวิทยา
ออร์แกเนลล์