อาโออิ

อาโออิ () เป็นบทที่ 9 ของตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุระซะกิ ชิคิบุ จากทั้งหมด 54 บทด

ที่มาของชื่อบท อาโออิ 
อาโออิ (葵)    เป็นพืชชนิดหนึ่ง  อะโอะอิ ใน ตำนานเก็นจิ นั้น คือ พันธุ์ที่มีชื่อว่า ฟุตะบะอะโอะอิ (双葉葵  Futaba Aoi )หรือ อะโอะอิ 2 ใบ   เป็นพืชศักดิ์สิทธิ์ประจำศาลเจ้าคะโมะ แห่งเคียวโตะ  เติบโตขึ้นในพื้นป่า  ใบคู่เป็นรูปหัวใจ 2 ใบในกิ่งเดียว  ในงานเทศกาลคะโมะ หรือ เทศกาลอะโอะอิ นั้น  ผู้ร่วมพิธีจะใช้ใบอะโอะอิ ประดับประดาหมวก  และ รถเที่ยมวัว  

คำว่า อาโออิ(葵)  ในสมัยเฮอันอ่านอีกอย่างได้ว่า อะฟุฮิ(afuhi)  หมายความว่า  วันแห่งการพบเจอ(ของคู่รัก) ซึ่งนี่เป็นการเล่นคำ ใช้ตั้งชื่อ บท ว่า อะโอะอิ  เพราะ 

 ในเทศกาลอะโอะอิ  คนรักของเก็นจิ  ทั้งภรรยา ( ท่านหญิงอะโอะอิ ) กับ อดีตพระชายาโระคุโจ  ได้มาเผชิญหน้ากันในวันก่อนงานจริง  เป็นพิธีฉลอง ตำแหน่ง ไซอิน ( Saiin)- หญิงพรมจาริณีประจำศาลเจ้าคะโมะ คนใหม่  โดยเก็นจิร่วมนำในขบวนแห่ด้วย     
 เง็นโนะไนชิ ( คนรักชราของเก็นจิ ) พบเห็นเก็นจิกับ มุระซะกิ ( คนรักซึ่งยังเป็นเด็กหญิงของเก็นจิ )ในวันงานจริง  และได้ส่งสาส์น
ตัดพ้อให้เก็นจิโดยใช้คำ อะโอะอิ = อะฟุฮิ ในกลอน

「はかなしや人のかざせる 葵 ゆゑ
　　神の許しの今日を待ちける
　注連の内には」

"Hakanashi ya hito no kazase ru  afuhi  yuwe
　kami no yurushi no kefu machi keru
　Shime no uchi ni ha."

 ยามท่านหญิงอะโอะอิใกล้เสียชีวิต เก็นจิเพิ่งจะเข้าใจถึงความรักที่ทั้งสองมีให้แก่กัน  อะโอะอิ  หมายถึง หัวใจสองดวงที่เข้าใจกันในที่สุด

เทศกาลอาโออิ 

เทศกาลอาโออิ (葵祭  Aoi Matsuri)   จัดขึ้นทุก 15 พฤกษภาคม ของทุกปี เป็น 1 ใน 3 เทศกาลใหญ่ของเคียวโตะ   สามารถนับย้อนหลังไปถึงศตวรรษที่ 7  ที่เมืองเคียวโตะจะมีขบวนแห่ บุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์โบราณ พร้อมขบวนรถที่มีพรรณไม้ดอกหลากสีอันสวยหรู  พวกเขาจะแห่จากพระราชวังเคียวโตะ  สู่ศาลเจ้าชิโมะกะโมะ(下鴨神社, Shimo-gamo-jinja)  ไปยังศาลเจ้าคะมิกะโมะ (上賀茂神社, Kami-gamo-jinja) ซึ่งเป็นศาลเจ้าที่เก่าแก่และศักดิสิทธิ์มากแห่งหนึ่ง

ตัวละครหลักในบท   
 เก็นจิ   :  ตำแหน่งอุไดโช  อายุ 22 ถึง 23
 อดีตจักรพรรดินีฟุจิตสีโบะ    :  อายุ 27 ถึง 28
 คิริสึโบะอิน   :  จักรพรรดิผู้สละราชย์ พระราชบิดาของเก็นจิ
 พระราชชนนี :  พระชายาโคกิเด็ง
 องค์รัชทายาท   :  โอรสของฟุจิตสึโบะ ( บุตรชายลับๆของเก็นจิ )อายุ 3 ถึง 4 ปี
 อดีตพระชายาโระคุโจ ( โระคุโจโนะมิยะสุโดะโคะโระ )  :  อายุ 29 ถึง 30 
 ไซกู อะกิโคะโนะมุ ( องค์หญิงผู้ดำรงค์ตำแหน่งหญิงพรมจาริณีศักดิ์สิทธิ์แห่งศาลเจ้าใหญ่เมืองอิเสะ ) : บุตรีของอดีตพระชายาโระคุโจ  อายุ 13 -14
 องค์หญิงอะสะงะโอะ
 อะโอะอิ  :  ภรรยาของเก็นจิ  อายุ 26
 ไซอิน( องค์หญิงผู้ดำรงค์ตำแหน่งหญิงพรมจาริณีศักดิ์สิทธิ์แห่งศาลเจ้าคะโมะ ) : พระธิดาองค์ที่ 3 ในพระชนนีโคกิเด็ง
 องค์หญิงโอมิยะ  :  มารดาของโทโนะจูโจ และ อะโอะอิ
 ชิคิบุเคียวโนะมิยะ ( องค์ชายเจ้ากรมราชพิธี ) : บิดาขององค์หญิงอะสะงะโอะ
 มุระซะกิ :   ท่านหญิงน้อยของเก็นจิ  อายุ 14 ถึง 15
 โชนะกอน   :  พี่เลี้ยงของมุระซะกิ
 เง็นโนะไนชิ   :  นางกำนัลชรา ตำแหน่ง ไนชิโนะสุเกะ นางหนึ่ง  ผู้รักใคร่ชื่นชมเก็นจิ อายุ ต้น 60 ปี
 สะไดจิน  :  เสนาบดีฝ่ายซ้าย พ่อตาของเก็นจิ อายุ 56 ถึง 57
 โทโนะจูโจ    :  เลื่อนยศเป็น ซัมมิโนะจูโจ  พลโทขั้น 3 สหายสนิทและพี่ชายภรรยาของเก็นจิ
 ยูงิริ   :  บุตรชายของเก็นจิกับอะโอะอิ  แรกเกิดจนถึง 2 ปี
 จูนะกอน   :  นางกำนัลรับใช้สะไดจิน
 อะเตะกิ   :  เด็กหญิงผู้ใช้ของอะโอะอิ
 โคะเระมิตสึ   : คนสนิท และ พี่น้องร่วมแม่นมเดียวกับเก็นจิ
 เบ็น   :  บุตรสาวของโชนะกอน  พี่เลี้ยงของมุระซะกิ
 โอะโบะโระซึกิโยะ   :  ธิดาคนที่ 6 ของอุไดจิน  นางในราชสำนักตำแหน่งไนชิโนะคะมิ  อีกนัยหนึ่งคือพระสนมของ จักรพรรดิสุซาคุ
 อุไดจิน  :  เสนาบดีฝ่ายขวา  ตาของจักรพรรดิสุซาคุ  บิดาของพระราชชนนีโคกิเด็ง  และ โอะโบะโระซึกิโยะ

เรื่องย่อ 

เทศกาลคะโมะจัดขึ้นในเดือน 4  พระธิดาองค์ที่ 3 ของอดีตจักรพรรดิคิริสึโบะกับพระราชชนนีโคกิเด็ง  ขึ้นรับตำแหน่งเป็น ไซอิน ประจำศาลเจ้าคะโมะ  เนื่องในโอกาสการผลัดเปลี่ยนแผ่นดิน  ด้วยมีชาติกำเนิดอันสูงส่ง  งานฉลองตำแหน่งของนางจึงยิ่งใหญ่หรูหรากว่าปกติ  เก็นจิเป็น 1 ในผู้ร่วมขบวนแห่ด้วย  ถนนเต็มไปด้วยผู้คนและพาหนะมากมายแน่นขนัด  อดีตพระชายาโระคุโจเองก็มารอร่วมชมงานด้วยโดยปิดบังฐานะไว้  ทว่า  บ่าวไพร่ผู้คุมรถเทียมวัวของอะโออิ  มาที่หลังแต่กลับเข้าแย่งที่จอดรถเทียมวัวที่พระชายาแห่งโระคุโจนั่งอยู่  ทั้งสองฝ่ายทะเลาะกันจนโต๊ะวางคานรถเทียมวัวของอดีตพระชายาแห่งโระคุโจหัก  จนรถไม่สามารถจอดอยู่ได้  อดีตพระชายาถูกทำให้เสื่อมเสียเกียรติ์และอ้บอายขายหน้าจนต้องร่ำไห้

ในวันต่อมา  เก็นจิพามุระซะกิขึ้นรถเทียมวัวไปดูเทศกาลด้วยกัน  เขาไปหานางที่ห้องในปีกตะวันตก  หญิงรับใช้ของนางต่างเตรียมตัวเพื่ออกไปร่วมงานกันเรียบร้อยแล้ว  เก็นจิเห็นว่าผมของมุระซะกิยาวเกินไป  จึงเรียกซินแสมาดูฤกษ์ยามว่าวันนี้เป็นวันดีเหมาะสำหรับการตัดผมหรือไม่  จากนั้นเขาลงมือตัดแต่งผมให้มุระซะกิด้วยตัวเอง  มุระซะกิยืนบนกระดานโกะ  เพื่อตรวจสอบความยาวของเรือนผม

ตั้งแต่เหตุการณ์ทะเลาะวิวาทเรื่องที่จอดรถเทียมวัว  อดีตพระชายาโระคุโจก็ไร้ความสงบสุขในจิตใจ  เกิดข่าวลือว่า  วิญญาณคนเป็นของอดีตพระชายาเอง  หรือไม่ก็วิญญาณ บิดาของอดีตพระชายาโระคุโจ  สิงสู่รังควานท่านหญิงอะโอะอิ  กลายเป็นวิญญาณชั่วร้าย  ตัวอดีตพระชายาแห่งโระคุโจเองยังฝันว่า  วิญญาณของนางล่องลอยไปหลอกหลอนทรมานท่านหญิงอะโอะอิ  นางเชื่อว่าวิญญาณของนางล่องลอยออกจากร่างกลายเป็นวิญญาณคนเป็นเพราะเกลียดชังใครบางคนอย่างถึงขีดสุด  ร่างของอดีตพระชายาแห่งโระคุโจบัดนี้  ฉุนไปด้วยกลิ่นเครื่องหอมที่ใช้ในพิธีปัดรังควาน  จะอาบน้ำสระผมเช่นไรกลิ่นนั้นก็ไม่ยอมจาง

หลังจากท่านหญิงอะโอะอิคลอดบุตรชายออกมาอย่างปลอดภัย ทุกคนต่างโล่งใจ  ทว่า  วิญญาณร้ายเข้ามาสิงสู่อะโอะอิจนเสียชีวิตกะทันหัน  ผู้คนมากมายต่างมาร่วมพิธีศพที่สุสานโทะริเบะโนะ   ในคืนจันทร์เสี้ยวช่วงปลายเดือน 8  เก็นจิกลับไปที่คฤหาสน์ถนนซันโจ  ร่ำอาลัยถึงภรรยาที่เพิ่งรู้ใจกันก่อนตายจนจันทร์ตกเมื่อรุ่งสาง

เก็นจิอยู่ไว้ทุกข์ที่คฤหาสน์ซันโจ  เขาพร่ำสวดมนต์  ในจิตใจหวนระลึกถึงทุกเหตุการณ์ตลอดวันเวลาที่ทั้งสองมีร่วมกัน  เขาคิดถึงมุระซะกิเช่นกัน  ทว่าเขาต้องเข้านอนเพียงโดดเดี่ยวและข่มตานอนไม่หลับ  รุ่งสางเปี่ยมกระไอหมอกในฤดูใบไม้ร่วง  มีสาส์นแสดงความเสียใจที่เขียนบนกระดาษสีเทาหม่นแนบดอกเบจญมาศกึ่งตูมกึ่งบาน  เขียนด้วยลายมือของอดึตพระชายาโระคุโจส่งมาถึง  เก็นจินั้นผ่านประสบการณ์อันเลวร้ายจากการเผชิญหน้ากับวิญญาณคนเป็นของนางระหว่างที่อะโอะอิกำลังจะตาย  สาส์นนั้นจึงไม่มีความหมายอันใดสำหรับเขา

หลังเสร็จสิ้นการไว้ทุกข์ 49 วัน  เก็นจิออกจากคฤหาสน์ซันโจของสะไดจินพ่อตา  กลับไปพำนักที่คฤหาสน์ถนนนิโจของเขาเอง  เขาพบว่า มุระซะกิ  เติบโตขึ้นจนงดงามเกือบจะเป็นหญิงที่อุดมคติที่สมบรูณ์ของเขาแล้ว  เขาสมรสกับมุระซะกิทันทีในต้นฤดูหนาว  ไม่มีการจัดพิธีฉลอง  มีเพียงการกินขนมโมจิร่วมกันในคืนที่สามของการแต่งงานตามพฤตินัยตามประเพณี  ไม่มีงานฉลองยิ่งใหญ่ตามมา  แต่เป็นพิธีวิวาห์อันแสนพิเศษที่สงวนไว้เพียงพวกเขาทั้งคู่   โคะเระมิตสึเป็นผู้เตรียมขนมด้วยตัวเอง  ส่วนโชนะกอนและเบ็น ผู้เป็นบุตรสาว เป็นคนนำขนมวางไว้บนหมอนของเก็นจิ

อ้างอิง 

 

วรรณกรรมญี่ปุ่น
รายชื่อบทในตำนานเก็นจิ