วาเนเดียม

วาเนเดียม  () เป็น ธาตุเคมี ในกลุ่มโลหะทรานซิชัน ที่มีเลขอะตอมเท่ากับ 23 ในตารางธาตุ และมีสัญลักษณ์ธาตุเป็น V 

วาเนเดียมเป็นธาตุที่หายาก อ่อนนิ่ม ตีเป็นแผ่นได้ ในธรรมชาติจะพบในรูปของสารประกอบของแร่ วาเนเดียมมีประโยชน์ในการทำโลหะผสม (alloys)

การใช้ประโยชน์ 
ในปัจจุบันเราได้สังเกตเห็นว่าอุตสาหกรรมโรงงานและเศรษฐกิจค่อนข้างขยายตัวและทำรายได้ให้กับประเทศชาติเป็นอย่างมาก และหนึ่งในนั้นคือ อุตสาหกรรมเหล็ก ส่วนมากใช้ผสมเหล็กเป็นโลหะเจือเพื่อเพิ่มสมบัติในการดึงเป็นเส้นได้ดีขึ้น 

 80 % ของวาเนเดียมที่ผลิตขึ้นใช้ทำ ferrovanadium และวาเนเดียมคาร์ไบด์ (VC) เพื่อใช้เติมกับเหล็กกล้า  
 11 % ใช้ทำโลหะเจือกับอะลูมินัม (V-Al) ซึ่งใช้ใน อุตสาหกรรมไนเทเนียม [ไนทาเนียม(Nitanium) เป็นโลหะผสมโครเมียมแบบพิเศษที่ไม่ผ่านการอบชุบด้วยความร้อนซึ่งมีธาตุรองของไททาเนียมและไนโอเบียม ซึ่งเป็นโครโมลี่ สตีล มากกว่าเป็นไททาเนียม]
 วาเนเดียมในรูป V2O5 และแอมโมเนียม เมตาวาเนเดียมใช้ในปฏิกิริยา เคมีในอุตสาหกรรมโดยใช้เป็นตัวเร่ง เช่น เป็นตัวเร่งในการเตรียมกรดซัลฟุริก ส่วน VOCl3 ใช้เป็นตัวเร่ง ในกระบวนการโพลิเมอไรเซชันเพื่อเตรียมยางเอทีลีน-โพรพิลีน

พิษ 
เนื่องจากเราสามารถสัมผัสกับแร่ธาตชนิดได้จากการดำรงชีวิตประจำวันของเราโดยเฉพาะกลุ่มบุคคลที่ทำงานในโรงงานอุตสาหหกรรมที่ใช้แร่ธาตุชนิดนี้เป็นองค์ประกอบ ซึ่งยังไม่มีองค์กรที่น่าเชื่อถือองค์กรใด กำหนดค่ามาตรฐานของโลหะวาเนเดียมในร่างกายคนทำงานไว้ การตรวจระดับวาเนเดียมในร่างกายนั้นสามารถทำได้ โดยการตรวจใน เลือด ปัสสาวะ หรือในเล็บ ซึ่งล้วนแต่เป็นงานวิจัยต่างๆ แต่จริงๆแล้วในทางปฏิบัติการตรวจหาระดับวาเนเดียมในร่างกายยังไม่เป็นที่นิยม ส่วนหนึ่งเพราะยังไม่มีค่ามาตรฐานที่ชัดเจน ซึ่งพิษของแร่ธาตุชนิดนี้เมื่อเข้าไปในร่างกายแล้วก็จะก่อให้เกิดกลไกการก่อโรค ฤทธิ์ก่อโรคที่สำคัญที่สุดเกิดจากการระคายเคืองเยื่อบุเป็นหลัก เช่น เยื่อบุตา เยื่อบุทางเดินหายใจ นอกจากนี้ยังสามารถดูดซึมเข้าไปสะสมในเนื้อเยื่อส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ ที่ร้ายแรงไปกว่านั้น อาจก่อให้เกิดมะเร็ง IARC Group 2B (vanadium pentoxide)

อ้างอิง 

ธาตุเคมี
วัสดุศาสตร์