มุขนายกเกียรตินาม

มุขนายกเกียรตินาม () หรือทับศัพท์ว่าทิทิวลาร์บิชอป ชาวไทยคาทอลิกเรียกว่าพระสังฆราชเกียรตินาม คือบาทหลวงที่ได้รับแต่งตั้งจากพระสันตะปาปาให้เป็นมุขนายก แต่ไม่มีมุขมณฑลปกครองเพราะมุขมณฑลที่ได้รับดูแลนั้นไม่มีอยู่แล้วในปัจจุบัน การตั้งให้เป็นมุขนายกจึงเป็นการดำรงตำแหน่งไว้เป็นเกียรติในการทำงาน นอกจากนี้มุขนายกเกียรตินามยังใช้หมายถึงมุขนายกอื่น ๆ ที่ไม่ใช่มุขนายกประจำมุขมณฑลด้วย

ความเป็นมา 
ในอดีตมีหลายเมืองรอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนที่ประชาชนนับถือคริสต์ศาสนาโดยมีมุขนายกเป็นผู้นำทางศาสนา ต่อมาอาณาจักรอิสลามได้ขยายตัวเข้ามายึดครองพื้นที่เหล่านั้น ทำให้บรรดามุขนายกถูกขับออกจากมุขมณฑลของตน หลายท่านย้ายไปช่วยงานมุขนายกประจำมุขมณฑลอื่นโดยหวังว่าวันข้างหน้าอาจจะได้กลับไปประจำที่มุขมณฑลเดิมของตน แม้มุขนายกเหล่านั้นจะไม่มีมุขมณฑลในความรับผิดชอบแล้ว แต่ก็ยังดำรงตำแหน่งมุขนายกอยู่จนตลอดชีวิต สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 10 จึงรักษานามมุขมณฑลต่าง ๆ ไว้ โดยการแต่งตั้งมุขนายกประจำมุขมณฑลนั้นสืบต่อมา (แม้ว่าตัวมุขมณฑลนั้นจะไม่มีอยู่แล้วก็ตาม)

บาทหลวงที่ถือว่าเป็นมุขนายกเกียรตินามมีดังต่อไปนี้
 บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งประมุขมิสซัง (apostolic vicar)
 บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งมุขนายกผู้ช่วย (auxiliary bishop) 
 บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งมุขนายกรอง (coadjutor bishop) 
 เอกอัครสมณทูต (nuncio) คือเอกอัครราชทูตของสันตะสำนักที่ถูกส่งไปประจำยังประเทศต่าง ๆ
 บาทหลวงที่มีตำแหน่งการบริหารในสันตะสำนักซึ่งเป็นองค์การบริหารส่วนกลางของคริสตจักรคาทอลิก

มุขนายกเกียรตินามในประเทศไทย 
ในช่วงที่คริสตจักรโรมันคาทอลิกในประเทศไทยยังอยู่ในยุคมิสซัง มีประมุขมิสซังสยามหลายท่านได้ดำรงตำแหน่งเป็นมุขนายกเกียรตินาม เช่น มุขนายก ฌ็อง-บาติสต์ ปาลกัว เป็นมุขนายกเกียรตินามแห่งมาลลอส (Mallos) ในช่วงแรกนั้นชาวคาทอลิกในไทยยังมีน้อย ประมุขมิสซังซึ่งเป็นมุขนายกเกียรตินามทั้งหมดจึงเป็นมิชชันนารีชาวตะวันตก ต่อมาจึงเริ่มมีการแต่งตั้งบาทหลวงชาวไทยขึ้นเป็นประมุขมิสซังและรับตำแหน่งมุขนายกเกียรตินาม โดยมีมุขนายก แจง เกิดสว่าง เป็นมุขนายกเกียรตินามคนแรกที่เป็นคนไทย มุขนายกเกียรตินามชาวไทยทั้งหมด มีลำดับดังนี้

เมื่อมิสซังต่าง ๆ ในประเทศไทยถูกยกสถานะขึ้นเป็นมุขมณฑลแล้ว ก็ไม่มีบาทหลวงไทยคนใดได้รับตำแหน่งมุขนายกเกียรตินามอีก

ดูเพิ่ม 
 มุขนายก
 เขตผู้แทนพระสันตะปาปา
 มุขมณฑล

อ้างอิง 

มุขนายก