อักขราทร จุฬารัตน

ศาสตราจารย์ อักขราทร จุฬารัตน (เกิด 1 เมษายน พ.ศ. 2483) เป็นข้าราชการพลเรือนชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งระดับสูงในการบริหารราชการแผ่นดิน เช่น เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา รวมทั้งดำรงตำแหน่งประธานศาลปกครองสูงสุดคนแรกของประเทศไทย เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2543 และพ้นจากตำแหน่งเนื่องจากอายุครบ 70 ปี เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2553  

ต้นตระกูลของอักขราทรคือ เจ้าพระยาบวรราชนายก หรือเฉกอะหมัด ขุนนางเชื้อสายเปอร์เซีย ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งจุฬาราชมนตรี เป็นสมุหราชนายกในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ลูกหลานบางส่วนของเฉก อาหมัด เปลี่ยนมานับถือศาสนาพุทธ เช่น ตระกูลบุนนาค ตระกูลจุฬารัตน ส่วนลูกหลานอื่นๆ ยังคงนับถือศาสนาอิสลาม เช่น ตระกูลอหะหมัดจุฬา

การศึกษา 
 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
 นิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
 เนติบัณฑิตไทย สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา 
 ปริญญาเอกทางกฎหมาย มหาวิทยาลัยโรม ประเทศอิตาลี 
 วุฒิบัตรการศึกษาอบรมหลักสูตรนักปกครองระดับสูง วิทยาลัยการปกครองระดับสูง กระทรวงมหาดไทย
 วุฒิบัตรจากสถาบันวิชาการทหารบกชั้นสูง กองทัพบก
 วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร

การทำงาน 
 เลขานุการกรรมการร่างกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2512
 ผู้อำนวยการกองวิเคราะห์กฎหมายและการร้องทุกข์ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2525
 ผู้อำนวยการกองยกร่างกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2526
 กรรมการร่างกฎหมายประจำ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2528
 รองเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2534
 เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา พ.ศ. 2538
 ประธานศาลปกครองสูงสุด พ.ศ. 2543–2553

นอกจากนี้ อักขราทร จุฬารัตน ยังเคยดำรงตำแหน่งสำคัญๆ อาทิ กรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (พ.ศ. 2517) สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (พ.ศ. 2520–2522) กรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญ (พ.ศ. 2521) กรรมการร่างกฎหมาย (พ.ศ. 2528) และกรรมการวินิจฉัยร้องทุกข์ (พ.ศ. 2538) ในคณะกรรมการกฤษฎีกา สมาชิกวุฒิสภา (พ.ศ. 2539–2543) รองประธานคณะตุลาการรัฐธรรมนูญ (พ.ศ. 2549) รองประธานศาลรัฐธรรมนูญ (พ.ศ. 2550–2551) กรรมการกฤษฎีกา (พ.ศ. 2552–ปัจจุบัน) รวมทั้งท่านยังเคยทำหน้าที่เป็นผู้บรรยายในมหาวิทยาลัยและหน่วยงานต่างๆ หลายแห่ง เช่น เป็นผู้บรรยายวิชานิติกรรมสัญญา คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

อักขราทร จุฬารัตน ได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์พิเศษของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อ พ.ศ. 2535 ได้รับรางวัลนิติโดม (พ.ศ. 2539) ได้รับเลือกโดยที่ประชุมใหญ่สมาคมศาลปกครองสูงสุดระหว่างประเทศให้ตำรงตำแหน่งประธานศาลปกครองระหว่างประเทศ (พ.ศ. 2548-2551) ได้รับรางวัลสัญญา ธรรมศักดิ์ ประเภทนักกฎหมายดีเด่น (พ.ศ. 2549)

ปัจจุบันอักขราทร จุฬารัตน พ้นจากตำแหน่งประธานศาลปกครองสูงสุด เนื่องจากมีอายุครบ 70 ปี โดยขณะนี้ทำหน้าที่เป็นกรรมการกฤษฎีกาและนายกสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม ทั้งนี้ตั้งแต่วันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2554 เป็นต้นไป

คดียุบพรรค 
หลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2549 ได้รับแต่งตั้งเป็นรองประธานตุลาการรัฐธรรมนูญ (ทำหน้าที่แทน ศาลรัฐธรรมนูญ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับชั่วคราว พุทธศักราช 2549) คำพิพากษาส่วนตัวในคดียุบพรรค ของอักขราทร ให้ยุบพรรคไทยรักไทยและตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรคทั้งหมด 111 คน เป็นเวลา 5 ปี ผลจากการตัดสินคดีดังกล่าว ทำให้ อักขราทร ถูกข่มขู่ โดยมีผู้นำระเบิดวางไว้หน้าบ้าน ซึ่งตำรวจสันนิษฐานว่าเป็นการสร้างสถานการณ์ แต่เหล่าสื่อมวลชนบางกลุ่มต่างกล่าวกันว่าเป็นการแก้แค้นของ พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง 

ชาวไทยเชื้อสายเปอร์เซีย
วงศ์เฉกอะหมัด
สกุลอหะหมัดจุฬา
สกุลจุฬารัตน
นักกฎหมายชาวไทย
ข้าราชการฝ่ายตุลาการชาวไทย
ผู้พิพากษาไทย
ตุลาการศาลปกครองไทย
ตุลาการรัฐธรรมนูญ
ศาสตราจารย์
บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุคคลจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
นายกสภามหาวิทยาลัยมหาสารคาม
สามัญสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา
บุคคลผู้ได้รับรางวัลครุฑทองคำ
สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา
กรรมการกฤษฎีกาไทย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา