อำเภอแม่ลาน้อย

แม่ลาน้อย () เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอแม่ลาน้อยมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอขุนยวม
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับรัฐกะยา (ประเทศพม่า) และอำเภอแม่สะเรียง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอแม่แจ่ม (จังหวัดเชียงใหม่)
 ทิศใต้ ติดต่อกับ อำเภอแม่สะเรียง

ประวัติ 
แม่ลาน้อยแต่เดิมเป็นถิ่นที่ตั้งของชาวลัวะ (ละว้า) อาศัยประกอบการทำมาหาเลี้ยงชีพตามลำน้ำสองแง่ ซึ่งมีต้นน้ำจากทิวเขาเดียวกัน แง่ที่ไหลไปทางแม่ลาหลวงเป็นแง่ที่กว้างใหญ่และมีความยาวกว่าแง่ที่ไหลมาทางแง่แม่ลาน้อย และเนื่องจากที่ราบข้างลำน้ำเป็นถิ่นฐานทำมาหากินของพวกชาวลัวะมาก่อน จึงเรียกชื่อแม่น้ำทั้งสองสายว่า "แม่ลัวะหลวง" และ "แม่ลัวะน้อย" ต่อมาชาวลั๊วะถูกชาวเงี้ยว (ไทยใหญ่) เข้าแย่งที่ทำกิน พวกลัวะจึงร่นถอยอพยพห่างออกไป นาน ๆ เข้าการออกเสียงคำว่า "ลัวะ" ก็เพี้ยนไปเป็น "ลา" ตามสำเนียงของชาวเงี้ยว ในที่สุดเรียกชื่อเป็น "แม่ลาน้อย" มาจนถึงปัจจุบัน

ในปี พ.ศ. 2509 ราษฎรในพื้นที่ได้ยื่นเรื่องราวต่อราชการ ขอให้ตั้งกิ่งอำเภอขึ้นที่ตำบลแม่ลาน้อย โดยกระทรวงมหาดไทยได้พิจารณาเห็นว่าเป็นตำบลที่อยู่ไกลท้องที่ทุรกันดาร และห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่มีโอกาสตรวจเยี่ยมเยือนดูแลทุกข์สุขของราษฎรน้อยมาก เพราะทางคมนาคมไม่สะดวก ซึ่งอาจเป็นการเสียหายในด้านการปกครอง ประกอบกับหมู่บ้านดังกล่าวมีโอกาสที่จะเจริญในอนาคต เพราะราษฎรอาศัยอยู่กันหนาแน่นมาก และมีพื้นที่ทำมาหากินได้ โดยเฉพาะมีทรัพยากรทางธรรมชาติ พอที่จะยกระดับการครองชีพของราษฎรในตำบลดังกล่าวนี้ให้ดียิ่งขึ้น จึงแนะนำประชุมชี้แจงร่วมกับทางอำเภอแม่สะเรียง รายงานต่อกระทรวงมหาดไทย ขอจัดตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอขึ้น และเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2510 จึงแยกออกมาเป็น กิ่งอำเภอแม่ลาน้อย กับได้โอนท้องที่ตำบลแม่ลาหลวง ของอำเภอขุนยวม เข้ามาในการปกครองของทางกิ่งอำเภอในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2510

ในปี พ.ศ. 2514 ได้มีการตั้งตำบลเพิ่มอีก 2 ตำบล ได้แก่ ตำบลท่าผาปุ้ม โดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่ลาน้อย และตั้งตำบลแม่โถ โดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่ลาหลวง ภายในวันเดียวกัน เนื่องจากหลักเกณฑ์ต้องมีตำบลไม่น้อยกว่า 4 ตำบล (ในกรณีพื้นที่ห่างไกล) ในปี พ.ศ. 2516 ได้โอนพื้นที่หมู่ 6 บ้านท่าผาปุ้ม และพื้นที่หมู่ 7 บ้านแม่เตี๋ย (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านกาศ อำเภอแม่สะเรียง มาสมทบขึ้นกับตำบลท่าผาปุ้ม ก่อนที่จะยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอแม่ลาน้อย โดยพระราชกฤษฎีกาเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2518 ในขณะนั้นท้องที่อำเภอแม่ลาน้อยมีเขตการปกครองทั้งหมด 4 ตำบล ได้แก่ ตำบลแม่ลาหลวง ตำบลแม่ลาน้อย ตำบลท่าผาปุ้ม และตำบลแม่โถ

ต่อมาได้แยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่ลาน้อยและตำบลท่าผาปุ้ม จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลห้วยห้อม ในปี พ.ศ. 2525 เมื่ออำเภอแม่ลาน้อยมีสภาพชุมชนและชุมนุมการค้าหนาแน่นหรือมีสภาพเจริญขึ้นกว่าเดิมมาก จึงมีการจัดตั้งสุขาภิบาลแม่ลาน้อย ในปี พ.ศ. 2526 ทีมีลักษณะเป็นชุมชนขนาดใหญ่ และแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่โถและตำบลแม่ลาหลวง จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลแม่นาจาง และในปี พ.ศ. 2534 ได้จัดตั้งตำบลลำดับที่ 7 ของอำเภอโดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่ลาหลวง จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลสันติคีรี และตั้งตำบลลำดับที่ 8 โดยแยกบางหมู่บ้านออกมาจากการปกครองของตำบลแม่นาจาง จัดตั้งขึ้นเป็นตำบลขุนแม่ลาน้อย ในปี พ.ศ. 2536 จึงมีเขตการปกครองทั้งหมด 8 ตำบลจนถึงปัจจุบัน

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอแม่ลาน้อยแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 8 ตำบล 69 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอแม่ลาน้อยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลแม่ลาน้อย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่ลาน้อย
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลาน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ลาน้อย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแม่ลาน้อย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลาหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ลาหลวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าผาปุ้ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าผาปุ้มทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่โถ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่โถทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยห้อม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยห้อมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่นาจาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่นาจางทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสันติคีรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันติคีรีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลขุนแม่ลาน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขุนแม่ลาน้อยทั้งตำบล

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
เว็บไซต์อำเภอแม่ลาน้อย 

อำเภอแม่ลาน้อย
ม่แลาน้อย