ภูเขาในมิดเดิลเอิร์ธ

ในปกรณัมชุด เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ทั้งทวีปมิดเดิลเอิร์ธ และทวีปอามัน ตลอดจนถึงดินแดนอื่นๆ ทั่วพิภพอาร์ดา มีเทือกเขาใหญ่น้อยมากมาย ต่อไปนี้เป็นรายชื่อภูเขาหรือเทือกเขาที่สำคัญ

ค
 คริสซายกริม
 คาราธราส
 คาลาเคียร์ยา
 เคเล็บดิล

ท
 ทานิเควทิล ยอดเขาสูงสุดของทวีปอามันและของพิภพ ตั้งอยู่บนเทือกเขาเพโลริ เป็นที่ตั้งพระราชฐานของมานเวกับวาร์ดา

ธ
 ธังโกโรดริม ยอดเขาที่มอร์กอธสร้างขึ้นเป็นสามยอด ตั้งอยู่เหนืออาณาจักรบาดาลอังก์บันด์ ทางตอนเหนือของแผ่นดินเบเลริอันด์

พ
 เพโลริ

ม
 มิสตี้ หรือ "เทือกเขาแห่งหมอก" เป็นเทือกเขาที่สูงใหญ่ที่สุดบนทวีปมิดเดิลเอิร์ธ ตั้งเป็นแนวเหนือ-ใต้ ทางด้านตะวันตกของแม่น้ำอันดูอิน ข้างใต้เทือกเขาเป็นโถงถ้ำมากมาย และเป็นที่ตั้งของอาณาจักรเหมืองมอเรีย ของพวกคนแคระ - ดู ฮ : ฮิธายเกลียร์

อ
 อะมอนซูล

 อะมอนเฮน

 เอโฅริอัธ

 เอเฟลดูอัธ

 เอเร็ดนิมไรส์ หรือ "เทือกเขาขาว" ตั้งอยู่บนทวีปมิดเดิลเอิร์ธตอนกลาง เหนืออ่าวเบลฟาลัส ใต้เทือกเขามิสตี้ เป็นที่ตั้งของอาณาจักรกอนดอร์ เมืองและป้อมปราการสำคัญที่ตั้งอยู่บนเทือกเขานี้คือ มินัสทิริธ เมืองหลวงในยุคหลังของกอนดอร์ ตั้งอยู่ทางปลายสุดตะวันออกของเทือกเขาขาว  อะกลารอนด์ ตั้งอยู่ทางด้านเหนือของเทือกเขา 

 เอเร็ดลิธุย

 เอเร็ดลินดอน "เทือกเขาแห่งเสียงเพลง" ชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งของเอเร็ดลูอิน เนื่องจากเป็นที่อยู่อาศัยของบรรดาเอลฟ์ชาวเทเลริ (คือชาวนันดอร์ ผู้รักเสียงเพลง)

 เอเร็ดลูอิน "เทือกเขาสีน้ำเงิน" เทือกเขาที่ทอดตัวอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ ทางด้านตะวันตกของทวีปมิดเดิลเอิร์ธ กั้นแบ่งระหว่างแผ่นดินเบเลริอันด์ทางฟากตะวันตก กับแผ่นดินเอเรียดอร์ทางฟากตะวันออก เมืองสำคัญที่ตั้งอยู่บนเทือกเขานี้คือ โนกร็อด และ เบเลกอสต์ อาณาจักรของเหล่าคนแคระ

 เอเร็ดเวธริน

 เอเรบอร์ "ภูเขาโลนลี่" ขุนเขาโดดเดี่ยวตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของแผ่นดินโรห์วานิออน เป็นที่ตั้งอาณาจักรของคนแคระที่ใหญ่ที่สุดในยุคที่สาม มีชื่อเดียวกับชื่อภูเขา คืออาณาจักรเอเรบอร์

 โอโรคาร์นิ "เทือกเขาสีแดง" เทือกเขาหลักหนึ่งในสี่ของมิดเดิลเอิร์ธ ทอดตัวในแนวเหนือ-ใต้ ทางด้านตะวันออกของทวีป

 โอโรดรูอิน (Orodruin) หรือ เมาท์ดูม (Mount Doom) ชื่อภูเขาไฟที่ตั้งอยู่ใจกลางแผ่นดินมอร์ดอร์ เป็นสถานที่ซึ่งเซารอน ใช้หลอมสร้างแหวนเอกธำมรงค์ ผ่านทางร่องแยกบนภูเขาไฟที่ทะลุลึกลงไปถึงใจกลางโลก เรียกว่า แซมมัธเนาร์ (Sammath Naur)  คำว่า 'โอโรดรูอิน' เป็นคำในภาษาซินดาริน  หมายถึง 'ภูเขาที่เต็มไปด้วยไฟ'  ส่วนคำซินดารินที่มีความหมายเดียวกับ เมาท์ดูม คือคำว่า อะมอน อมาร์ธ (Amon Amarth) ซึ่งหมายถึง 'ภูเขาแห่งชะตา'  ในเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ฉบับภาษาไทยแปลชื่อภูเขานี้ว่า ภูมรณะ

ฮ
 ฮิธายเกลียร์ หรือ เทือกเขามิสตี้ เป็นเทือกเขาที่สูงใหญ่ที่สุดบนทวีปมิดเดิลเอิร์ธ ทอดตัวอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ ทางฟากตะวันตกของแม่น้ำอันดูอิน มหานที  ฟากตะวันตกของเทือกเขามิสตี้คือแผ่นดินเอเรียดอร์  ส่วนฟากตะวันออกคือแผ่นดินโรห์วานิออน

เทือกเขามิสตี้เป็นเทือกเขาใหญ่ มียอดเขาสูงสุดหลายยอด ที่โดดเด่นคือ คาราธราส นอกจากนี้ยังมีเส้นทางผ่านช่องเขาอีกหลายแห่ง ส่วนเส้นทางลอดใต้ขุนเขาก็มีมากมาย ดังเช่นที่กอลลัมเคยหลบหนีไปซ่อนตัวอยู่ในโถงถ้ำภายในเทือกเขาแห่งนี้ แต่ส่วนโถงถ้ำใต้ดินที่ใหญ่มากจนเป็นอาณาจักรสำคัญ คือ เหมืองหรืออาณาจักรมอเรีย ซึ่งเป็นอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ของเหล่าคนแคระ

ดินแดนในตำนานของโทลคีน