อำเภอหนองบุญมาก

หนองบุญมาก เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอเมืองนครราชสีมา ห่างจากตัวจังหวัด 50 กิโลเมตร

ประวัติศาสตร์
อำเภอหนองบุนนากแต่เดิมเป็นเพียงตำบลเดียว  คือ  ตำบลสารภี  ซึ่งอยู่ในเขตปกครอง  ของอำเภอโชคชัย  จังหวัดนครราชสีมา 
เมื่อวันที่  1 กรกฎาคม  2526 กระทรวงมหาดไทย  ได้จัดตั้งท้องที่ตำบลสารภี  ขึ้นเป็นกิ่งอำเภอเรียกว่า  “กิ่งอำเภอหนองบุนนาก”  โดยมีนายสวัสดิ์   พูนพิพัฒน์  เป็นปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ  ตัวที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่บ้านซับหวาย  หมู่ที่  16 ตำบลหนองบุนนาก  ในขณะนั้น (ปัจจุบันบ้านซับหวายเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นหมู่ที่ 4 ตำบลหนองหัวแรต)ในการก่อสร้างศูนย์ราชการอำเภอ  นางเง็กเจ็ง  และนายประสงค์  ศรีหิรัญรัตน์  เป็นผู้อุทิศที่ดินให้เนื้อที่  100 ไร่  เพื่อจัดสร้างที่ว่าการอำเภอ  สถานีตำรวจภูธรอำเภอและหน่วยราชการต่าง ๆ 
เมื่อวันที่  26 พฤษภาคม  2532 กิ่งอำเภอหนองบุนนากได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอ  ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษา  เล่มที่  106 ตอนที่  83 ลงวันที่  25 พฤษภาคม 2532 โดยมี  ร.ต. ประสิทธิ์   อินทราทิตย์  เป็นผู้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก  
เมื่อวันที่  23 กุมภาพันธ์  2544  ดำเนินการเปิดอาคารที่ว่าการอำเภอหลังใหม่  ซึ่งได้รับความอนุเคราะห์จากหลวงพ่อคูณ  ปริสุทโธ  ท่านได้มีจิตศรัทธาและตั้งใจที่จะบริจาคเงินให้ก่อสร้างเป็นเงินงบประมาณ  13,793,000  บาท (สิบสามล้านเจ็ดแสนเก้าหมื่นสามพันบาทถ้วน)  โดยไม่ใช้เงินงบประมาณของทางราชการ  และหลวงพ่อคูณ  ปริสุทโธ  ได้บริจาคเงินในการก่อสร้างเองทั้งสิ้น  โดยทางทางจังหวัดนครราชสีมาโดยขออนุมัติกรมการปกครอง  เป็นอาคารสองชั้นทรงไทย  หลังคามุงกระเบื้องสีแดง  ซึ่งจะเป็นอาคารที่ว่าการอำเภอหลังแรกของประเทศไทย ที่ก่อสร้างโดยพระบริจาคเงินเป็นอาคารหลังแรก  ที่เป็นอาคารทรงไทยสวยเด่นเป็นสง่าที่สุดในประเทศไทย เพื่อให้มีความหมายในทางที่เป็นสิริมงคลตามความต้องการของราษฎรและหลวงพ่อคูณ  เห็นสมควรเปลี่ยนชื่ออำเภอใหม่  ในวันที่  22 พฤษภาคม 2546 มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ  ให้สมควรเปลี่ยนชื่ออำเภอหนองบุนนากเป็นอำเภอหนองบุญมาก  จังหวัดนครราชสีมา 
 วันที่  1  กรกฎาคม  2526    ได้แยกพื้นที่ตำบลหนองบุนนาก  ตำบลสารภี   และตำบลไทยเจริญ   มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอหนองบุนนาก   ขึ้นกับอำเภอโชคชัย  
 วันที่  1  สิงหาคม  2527  ตั้งตำบลหนองหัวแรต  แยกออกจากตำบลหนองบุนนาก  
 วันที่  1  สิงหาคม  2529   ตั้งตำบลแหลมทอง  แยกออกจากตำบลไทยเจริญ   
 วันที่  12  ตุลาคม  2531   ตั้งตำบลหนองตะไก้   แยกออกจากตำบลหนองบุนนาก   
 วันที่  26  พฤษภาคม   2532    ยกฐานะเป็น  อำเภอหนองบุนนาก   
 วันที่  15  กันยายน   2535   ตั้งตำบลลุงเขว้า   แยกออกจากตำบลสารภี  
 วันที่  1  กันยายน  2536  ตั้งตำบลหนองไม้ไผ่  แยกออกจากตำบลหนองหัวแรต  
 วันที่  7   กันยายน  2538  ตั้งตำบลบ้านใหม่  แยกออกจากตำบลไทยเจริญ  
 วันที่  2   พฤษภาคม   2546   เปลี่ยนชื่ออำเภอจาก อำเภอหนองบุนนาก  เป็น   อำเภอหนองบุญมาก

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอหนองบุญมากตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอจักราช
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองกี่ (จังหวัดบุรีรัมย์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเสิงสางและอำเภอครบุรี
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโชคชัย

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอหนองบุญมากแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 104 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอหนองบุญมากประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 9 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลหนองหัวแรต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหัวแรตทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลแหลมทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมทองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองบุนนาก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบุนนากทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสารภี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสารภีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลไทยเจริญ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทยเจริญทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองตะไก้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตะไก้ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลลุงเขว้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลุงเขว้าทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองไม้ไผ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองไม้ไผ่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ทั้งตำบล

โรงเรียน 
 โรงเรียนหนองบุญมากประสงค์วิทยา
 โรงเรียนหนองบุนนากพิทยาคม
 โรงเรียนสายมิตร หนองบุญมาก
 โรงเรียนณัฐญศึกษา หนองบุญมาก

อาชีวศึกษา 
 วิทยาลัยสายมิตรเทคโนโลยี หนองบุญมาก

สถานที่สำคัญ 
 วัดสารภี (หลวงพ่อมาก)
 สวนเฟื่องฟ้าบ้านใหม่ไทยเจริญ
 ปราสาทบ้านถนนหัก
 ปราสาทกระถิน
 ปราสาทบ้านสระคล้า
 ปราสาทบ้านโนนสะอาด
 รูปหล่อหลวงพ่อคูณ หนองบุญมาก
 วัดราษฏร์สุนทร คลองสารเพชร
 วัดหนองหัวแรด 
 วัดหัวทำนบ-ยุบใหญ่ 
 วัดไตรสิริมงคล ซับตะคร้อ
 วัดหนองบุนนาก
 วัดหนองตะไก้
 วัดใหม่ศรีสุข ราษฏร์บำรุง
 วัดบ้านลุงเขว้า
 วัดใหม่หนองตะลุมปุ๊ก(หลวงพ่อโสธร)
 สำนักสงฆ์หนองพยอม
 ตลาดหนองบุนนาก
 อ่างเก็บน้ำบ้านหัวทำนบ
 อ่างเก็บน้ำหนองชายแจว
 ศาลต้นตะเคียน(เจ้าแม่สไบงาม) หมู่บ้านหัวทำนบ
 โบสถ์หินภูเขาไฟ วัดแหลมทอง
 รูปหล่อพระเทพวิทยาคม(หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ) หน้าศูนย์ราชการ

อ้างอิง

หนองบุญมาก