พระอุดมพิทยภูมิพิจารณ์ (อุดม เลิศวนิช)

พระอุดมพิทยภูมิพิจารณ์ (19 ตุลาคม พ.ศ. 2436 - 9 ตุลาคม พ.ศ. 2487) นักธรณีวิทยาคนแรกของประเทศไทย เดิมชื่อว่าอุดม เลิศวนิช สอบได้ทุนกระทรวงธรรมมาการไปศึกษาต่อด้านวิศวกรเหมืองแร่และวิชาแร่ ณ  มหาวิทยาลัยลีดส์ เมื่อกลับมาก็ได้มีส่วนสำคัญในการก่อตั้งงานธรณีวิทยาให้แก่ประเทศไทย  เนื่องจากเป็นผู้มีความรู้ มีผลงานและประสบการณ์สูงเกี่ยวกับการสำรวจหาแหล่งแร่ในประเทศไทย  จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น  “ พระอุดมพิทยภูมิพิจารณ์ ”  ซึ่งมีความหมายว่า  เป็นผู้ที่มีความรู้สูงในการตรวจสอบเรื่องเกี่ยวกับพื้นดิน

ประวัติ
พระอุดมพิทยภูมิพิจารณ์ เกิดเมื่อวันที่  19  ตุลาคม  พ.ศ. 2436  เดิมชื่อว่าอุดม เลิศวนิช สอบได้ทุนกระทรวงธรรมมาการ(กระทรวงศึกษาธิการ)ไปศึกษาต่อด้านวิศวกรเหมืองแร่และวิชาแร่ ณ  มหาวิทยาลัยลีดส์  ประเทศอังกฤษ หลังจากจบการศึกษาและกลับมาเมืองไทยราว พ.ศ. 2461 ก็ไปเป็นครูสอนที่โรงเรียนสวนกุหลาบ เป็นเวลา 6 เดือน หลังจากนั้นก็ย้ายไปอยู่กรมรถไฟ(การรถไฟแห่งประเทศไทย)เพื่อทำหน้าที่สำรวจหาน้ำมันเชื้อเพลิงและได้ร่วมการสำรวจกับนายวอลเลช ลี ต่อมากรมรถไฟยุติงานสำรวจสำรวจหาน้ำมันเชื้อเพลิงเพราะฐานะการคลังไม่เอื้ออำนวย กระทรวงเกษตราธิราช(กระทรวงเกษตรและสหกรณ์)จึงขอตัวมาอยู่กรมราชโลหกิจและภูมิวิทยา(กรมทรัพยากรธรณี) ให้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้ตรวจการกรมราชโลหกิจฯและมีหน้าที่ตรวจสอบแร่แทนนายโบเวน ชาวต่างประเทศ กระทรวงธรรมมาการได้ขอตัวไปเป็นอาจารย์พิเศษสอนวิชาธรณีวิทยา  ที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พระอุดมพิทยภูมิพิจารณ์เป็นหัวหน้ากองธรณีวิทยาคนแรกของกรมโลหกิจ ได้รับเลือกเป็นภาคีสมาชิกราชบัณฑิตยสถาน  ต่อมาได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นราชบัณฑิตในวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ เมื่อปี  พ.ศ. 2485 และถึงแก่อนิจกรรม เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2487 รวมอายุได้ 51 ปี

อ้างอิง

อุดมพิทยภูมิพิจารณ์ (อุดม เลิศวนิช)
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยลีดส์
บุคคลจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
นักธรณีวิทยาชาวไทย
ภาคีสมาชิกราชบัณฑิตยสถาน