ถนนราชพฤกษ์

ถนนราชพฤกษ์ () หรือ ทางหลวงชนบท นบ.3021 สายราชพฤกษ์ เป็นถนนที่ทอดยาวจากกรุงเทพมหานครสู่จังหวัดปทุมธานี เป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญสายหนึ่ง โดยสามารถเดินทางจากถนนสาทรถึงอำเภอเมืองปทุมธานีได้โดยไม่ต้องผ่านทางแยกสัญญาณไฟจราจรแม้แต่แห่งเดียว

ประวัติ 
ทางราชการได้ตัดถนนราชพฤกษ์ช่วงตากสิน-เพชรเกษมขึ้นเป็นช่วงแรก ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่เขตภาษีเจริญ เขตจอมทอง เขตธนบุรี และเขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2533 เพื่อลดปัญหาการจราจรและทำให้การคมนาคมขนส่งระหว่างกรุงเทพมหานครกับบริเวณรอบนอกขยายตัวอย่างเป็นระบบ เมื่อการก่อสร้างแล้วเสร็จและเปิดการจราจรในปี พ.ศ. 2543 หน่วยงานต่าง ๆ ได้ใช้ชื่อถนนในเบื้องต้นว่า ถนนตากสิน-เพชรเกษม

ถนนราชพฤกษ์ช่วงเพชรเกษม-รัตนาธิเบศร์ตัดขึ้นตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอบางบัวทอง อำเภอเมืองนนทบุรี อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และเขตตลิ่งชัน เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2537 โดยเป็นหนึ่งในโครงการถนนต่อเชื่อมสายติวานนท์-เพชรเกษม-รัตนาธิเบศร์ (แนวเหนือ-ใต้) เพื่ออำนวยความสะดวกและความรวดเร็วแก่การคมนาคม การขนส่ง และการจราจร แต่เนื่องจากกฎหมายดังกล่าวได้หมดอายุบังคับใช้ไปก่อนที่กรมโยธาธิการจะสำรวจแนวเขตที่ดินที่จะเวนคืนให้แล้วเสร็จ จึงได้ออกพระราชกฤษฎีกาเดียวกันอีกครั้งในปี พ.ศ. 2542 หลังจากนั้นจึงเริ่มเวนคืนที่ดินและก่อสร้างเส้นทาง

จนกระทั่งเมื่อการตัดถนนต่อเชื่อมสายติวานนท์-เพชรเกษม-รัตนาธิเบศร์ดังกล่าวแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2546 กรมทางหลวงชนบทผู้รับผิดชอบสายทาง (รับโอนมาจากกรมโยธาธิการ) ได้หารือกับกรมศิลปากรเพื่อตั้งชื่อถนนอย่างเป็นทางการ โดยถนนแนวเหนือ-ใต้นี้ กรมทางหลวงชนบทเสนอชื่อ ถนนราชพฤกษ์ โดยให้เหตุผลว่ามีโครงการจะปลูกต้นราชพฤกษ์ (Cassia fistula) เรียงรายตามแนวถนนสายนี้ และนอกจากนี้ชื่อราชพฤกษ์ยังเป็นชื่อที่ไม่ซ้ำซ้อนกับถนนสายใด ๆ ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลอีกด้วย

ต่อมากรมทางหลวงชนบทได้ขอให้กรมศิลปากรพิจารณาชื่อถนนตากสิน-เพชรเกษมใหม่ (พร้อมกับถนนแยกตากสิน-เพชรเกษมไปถนนวงแหวนรอบนอก (ถนนกาญจนาภิเษก) ซึ่งต่อมาใช้ชื่อว่าถนนกัลปพฤกษ์) กรมศิลปากรโดยสำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์จึงพิจารณาโดยใช้หลักการที่กรมทางหลวงชนบทเคยใช้ตั้งชื่อถนนในโครงการสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณวัดนครอินทร์และถนนต่อเชื่อมสายติวานนท์-เพชรเกษม-รัตนาธิเบศร์มาแล้ว กล่าวคือ ใช้ชื่อพรรณไม้มงคลตั้งเป็นชื่อถนน ในส่วนของถนนตากสิน-เพชรเกษมให้รวมเป็นสายเดียวกับถนนที่ตัดใหม่จากเพชรเกษมไปรัตนาธิเบศร์ เพราะเป็นถนนขนาดเดียวกัน (6-10 ช่องจราจร) และมีแนวเส้นทางที่ต่อเนื่องกัน ดังนั้นถนนช่วงนี้จึงมีชื่อว่า "ถนนราชพฤกษ์"

ส่วนถนนราชพฤกษ์ช่วงรัตนาธิเบศร์‒ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345 สร้างขึ้นตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่อำเภอปากเกร็ด อำเภอบางบัวทอง และอำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. 2540 ต่อมาสำนักนายกรัฐมนตรีกำหนดให้การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์บริเวณแนวเวนคืนนั้นเป็นกรณีที่มีความจำเป็นโดยเร่งด่วนเมื่อปี พ.ศ. 2543 อย่างไรก็ตาม การก่อสร้างก็เสร็จสมบูรณ์และสามารถเปิดให้ใช้คมนาคมได้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2549 โดยในเรื่องชื่อถนนนั้น กรมศิลปากรเห็นด้วยกับที่กรมทางหลวงชนบทจะใช้ชื่อ "ถนนราชพฤกษ์" ด้วยเช่นกัน เนื่องจากเป็นเส้นทางที่เชื่อมต่อจากถนนราชพฤกษ์เดิม

ส่วนถนนช่วงทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345‒อำเภอเมืองปทุมธานี สร้างขึ้นตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่ตำบลบ้านฉาง ตำบลบางปรอก ตำบลบางหลวง ตำบลบางเดื่อ ตำบลบางคูวัด อำเภอเมืองปทุมธานี ตำบลคูบางหลวง ตำบลคลองพระอุดม อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี และตำบลคลองข่อย อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี พ.ศ. 2560 โดยการก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์และสามารถเปิดให้ใช้คมนาคมในวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2561

รายละเอียดเส้นทาง

ช่วงตากสิน-เพชรเกษม 

เริ่มจากถนนสมเด็จพระเจ้าตากสินที่แยกตากสิน ในพื้นที่แขวงบุคคโล เขตธนบุรี ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ในพื้นที่แขวงบุคคโล (โดยเป็นเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างแขวงบุคคโลกับแขวงบางยี่เรือ จนกระทั่งข้ามคลองบางน้ำชนจึงเป็นเส้นแบ่งแขวงบุคคโลกับแขวงตลาดพลู) ตัดกับถนนรัชดาภิเษกที่สี่แยกรัชดา-ราชพฤกษ์ (อุโมงค์รัชดา - ราชพฤกษ์เปิดเมื่อวันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2565) เข้าพื้นที่แขวงดาวคะนอง (และเป็นเส้นแบ่งแขวงดาวคะนองกับแขวงตลาดพลู) ข้ามคลองบางสะแกเข้าพื้นที่แขวงตลาดพลู มุ่งขึ้นไปทางทิศตะวันตก ตัดผ่านทางรถไฟสายแม่กลอง ตัดกับถนนวุฒากาศ ข้ามคลองด่าน (บางหลวงน้อย) เข้าสู่พื้นที่แขวงบางค้อ เขตจอมทอง ตัดกับถนนกัลปพฤกษ์ที่ทางแยกต่างระดับสวนเลียบ แล้วข้ามคลองตาม่วงเข้าพื้นที่แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ จากนั้นวกขึ้นไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ เลียบคลองสวนเลียบ ตัดผ่านถนนเทอดไท (พัฒนาการเดิม) และข้ามคลองภาษีเจริญไปตัดกับถนนเพชรเกษมที่ทางแยกต่างระดับเพชรเกษม

ช่วงเพชรเกษม-รัตนาธิเบศร์

เขตกรุงเทพมหานคร 
เริ่มจากถนนเพชรเกษมในพื้นที่แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ ไปทางทิศเดิม ข้ามคลองบางจากเข้าพื้นที่แขวงคูหาสวรรค์ จากนั้นเข้าพื้นที่แขวงบางจากและแขวงบางแวก โค้งขึ้นไปทางทิศเหนือ ตัดผ่านถนนบางแวก (จรัญสนิทวงศ์ 13) ที่ทางแยกต่างระดับบางแวก ข้ามคลองบางเชือกหนังเข้าพื้นที่แขวงบางเชือกหนัง เขตตลิ่งชัน ข้ามคลองบางน้อยเข้าพื้นที่แขวงบางพรม ตัดผ่านถนนปากน้ำกระโจมทอง ตรงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตัดผ่านโครงการถนนพรานนก-พุทธมณฑล สาย 4 และตัดผ่านถนนบางพรม (วัดแก้ว-พุทธมณฑล สาย 1) ข้ามคลองบางพรมเข้าพื้นที่แขวงบางระมาด ตัดผ่านถนนอินทราวาส (วัดประดู่) ข้ามคลองบ้านไทรเข้าพื้นที่แขวงฉิมพลี ก่อนตัดกับถนนบรมราชชนนีที่ทางแยกต่างระดับบรมราชชนนี โค้งไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ตัดผ่านถนนฉิมพลี ตัดผ่านทางรถไฟสายใต้เข้าพื้นที่แขวงตลิ่งชัน ตรงขึ้นไปทางทิศเหนือและตัดกับถนนสวนผักที่ทางแยกต่างระดับคลองมหาสวัสดิ์-ถนนสวนผัก ก่อนข้ามคลองมหาสวัสดิ์เข้าเขตจังหวัดนนทบุรี

เขตจังหวัดนนทบุรี 

เริ่มจากสะพานข้ามคลองมหาสวัสดิ์ในพื้นที่ตำบลมหาสวัสดิ์ อำเภอบางกรวย ตรงไปทางทิศเหนือ ตัดผ่านถนนบางกรวย-จงถนอม ข้ามคลองบางขวาง (บางโคเผือก) เข้าพื้นที่ตำบลบางขนุน จากนั้นเข้าพื้นที่ตำบลบางขุนกอง ก่อนตัดกับถนนนครอินทร์ที่วงเวียนบางขุนกอง (ราชพฤกษ์) ข้ามคลองบางกอกน้อยเข้าพื้นที่ตำบลบางกร่าง อำเภอเมืองนนทบุรี แนวเส้นทางเบี่ยงไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือเล็กน้อยก่อนตัดกับถนนบางกรวย-ไทรน้อยและตัดผ่านทางหลวงชนบท นบ.5038 ข้ามคลองอ้อมเข้าพื้นที่ตำบลบางรักน้อย เบี่ยงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตัดกับถนนรัตนาธิเบศร์

ช่วงรัตนาธิเบศร์-ทางแยกต่างระดับขุนมหาดไทย 
เริ่มจากถนนรัตนาธิเบศร์ในพื้นที่ตำบลบางรักน้อย  อำเภอเมืองนนทบุรี มุ่งขึ้นไปทางทิศเดิม ข้ามคลองวัดแดงเข้าพื้นที่ตำบลท่าอิฐ อำเภอปากเกร็ด ข้ามคลองบางบัวทองเข้าพื้นที่ตำบลอ้อมเกร็ด เบี่ยงไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนืออีกครั้ง ข้ามคลองบางพลับเข้าพื้นที่ตำบลบางพลับ ตัดกับถนนชัยพฤกษ์ที่แยกต่างระดับสาลีโขฯ (บางพลับ) และไปในทิศเดิมจนกระทั่งข้ามคลองข่อยเข้าพื้นที่ตำบลคลองข่อย จึงโค้งไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ก่อนไปบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345 ที่แยกต่างระดับขุนมหาดไทย (คลองข่อย) ระยะทางรวม 9.55 กิโลเมตร

ช่วงทางแยกต่างระดับขุนมหาดไทย-ทางแยกต่างระดับปทุมธานี

เขตจังหวัดนนทบุรี 
เริ่มจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345 ที่ทางแยกต่างระดับขุนมหาดไทยในพื้นที่ตำบลคลองข่อย อำเภอปากเกร็ด แล้วจึงโค้งทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือผ่านข้ามคลองพระอุดม ถึงซอยวัดท่าเกวียน เบี่ยงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ก่อนตรงไปบรรจบแนวระวางโฉนดที่ดินระหว่างจังหวัดนนทบุรีกับจังหวัดปทุมธานี เข้าเขตจังหวัดปทุมธานี

เขตจังหวัดปทุมธานี 

เริ่มจากแนวระวางโฉนดที่ดินระหว่างจังหวัดนนทบุรีกับจังหวัดปทุมธานี ในพื้นที่ตำบลคลองพระอุดม อำเภอลาดหลุมแก้ว ตรงไปจึงโค้งทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือผ่านข้ามคลองเกาะเกรียง บริเวณถนนวัดเกาะเกรียง-คลองพระอุดม จากนั้นตรงไปแล้วเบี่ยงทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือผ่านข้ามคลองตาทรัพย์ เข้าพื้นที่ตำบลบางเดื่อ อำเภอเมืองปทุมธานี จากนั้นข้ามคลองบางเดื่อ บริเวณถนนเลียบคลองบางเดื่อ ไปจนถึงทางแยกต่างระดับไพร่ฟ้า รวมถึงทางหลวงชนบท นบ.1036 จากนั้นซอยวัดไพร่ฟ้า ข้ามคลองบางโพธิ์ใต้ เข้าพื้นที่ตำบลบางหลวง ถึงถนนเลียบคลองบางโพธิ์ใต้-บางหลวง จึงโค้งไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จากนั้นข้ามคลองพระยามหาโยธา แล้วตรงไปถึงซอยบางหลวง-เทคโนแหลมทอง ผ่านข้ามคลองบางหลวง เข้าพื้นที่ตำบลบ้านฉาง ก่อนไปบรรจบกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 346 ที่ทางแยกต่างระดับปทุมธานี หรือแยก อบจ. ปทุมธานีเดิม รวมระยะทาง 10.4 กิโลเมตร โดยแนวเส้นทางเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่ในเขตอำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานีและบางส่วนอยู่ในเขตอำเภอลาดหลุมแก้ว รวมถึงในอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี

สถานที่สำคัญบนเส้นทาง 
 รถไฟฟ้าบีทีเอสสายสีลม (สถานีโพธิ์นิมิต ตลาดพลู วุฒากาศ และบางหว้า)
 สถานีตำรวจภูธรบางกรวย
 ฝ่ายเวนคืน สำนักก่อสร้างสะพาน กรมทางหลวงชนบท
 สมาคมองค์การบริหารส่วนจังหวัดแห่งประเทศไทย
 โรงเรียนนนทบุรีวิทยาลัย
 ศูนย์บำรุงทางหลวงชนบทราชพฤกษ์
 โรงพยาบาลปากเกร็ด 2

ศูนย์การค้า
 เดอะเซอร์เคิล ราชพฤกษ์
 เดอะวอล์ค ราชพฤกษ์
 เดอะ คริสตัล ราชพฤกษ์
 โลตัส นอร์ธ ราชพฤกษ์
 เซ็นทรัล เวสต์วิลล์ (กำหนดเปิด 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566)
 โรบินสันไลฟ์สไตล์ ราชพฤกษ์

รายชื่อทางแยก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 โครงการก่อสร้างถนนเชื่อมต่อถนนราชพฤกษ์ 
 โครงการก่อสร้างทางคู่ขนานถนนราชพฤกษ์ 
 โครงการก่อสร้างทางลอดบริเวณวงเวียนราชพฤกษ์ 
 

ราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์
ราชพฤกษ์
นบ.3021