มาสเตอร์ฟอร์แมต

มาสเตอร์ฟอร์แมต (MasterFormat) คือมาตรฐานที่นิยมใช้มากที่สุดในการเขียนระบุลักษณะเฉพาะสำหรับการออกแบบสิ่งปลูกสร้างในเชิงพาณิชย์โดยส่วนมาก และโครงการในการก่อสร้าง ในพื้นที่แถบอเมริกาเหนือ  ซึ่ง มาสเตอร์ฟอร์แมต ได้แสดงรายการและหมวดหมู่ตัวเลขสำหรับใช้ในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับความต้องการในการก่อสร้าง ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ และกิจกรรมต่าง ๆ  โดยมีการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานซึ่งเป็นข้อมูลต่าง ๆ มาสเตอร์ฟอร์แมต ยังช่วยอำนวยความสะดวกในการติดต่อสื่อสารระหว่างกลุ่มสถาปนิก ผู้กำหนด spec ผู้รับเหมางาน และผู้จัดหาวัสดุ  ซึ่งช่วยให้กลุ่มคนเหล่านี้สามารถเข้าถึงความต้องการของเจ้าของสิ่งปลูกสร้างได้ รวมถึงปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง และใช้งบประมาณตามที่ตั้งไว้

มาสเตอร์ฟอร์แมต คือบัญชีรายการหลักของตัวเลขและหัวข้อหลัก ๆ สำหรับ ใช้ในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับผลการทำงานในการก่อสร้าง ความต้องการ สิ่งปลูกสร้างที่ได้   และกิจกรรมต่าง ๆ ที่จะเข้าสู่การจัดลำดับงานที่เป็นมาตรฐาน โครงการก่อสร้างมีการใช้วิธีการขนส่ง  ชนิดของผลิตภัณฑ์ และวิธีการติดตั้งหลายวิธีแตกต่างกันไป โครงการที่ประสบความสำเร็จอย่างสมบูรณ์จำเป็นต้องมีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพในกลุ่มคนที่เกี่ยวข้อง การเรียกกลับข้อมูลต่างๆ แทบจะไม่สามารถทำได้หากปราศจากระบบการจัดเก็บข้อมูลของผู้ใช้งานแต่ละคนไม่เป็นในรูปแบบเดียวกัน มาสเตอร์ฟอร์แมต Numbers and Titles สามารถช่วยอำนวยความสะดวกในการกรอกข้อมูลที่เป็นระบบมาตรฐาน และมีแผนงานในการเรียกเก็บข้อมูลของทั้งระบบในอุตสาหกรรม   การก่อสร้าง  มาสเตอร์ฟอร์แมต Numbers and Titles จึงเหมาะสำหรับการใช้งานเป็นคู่มือในการดำเนินโครงการ ซึ่งใช้ในการรวบรวมข้อมูลด้านราคา เป็นการอ้างอิงจุดที่สำคัญในการบรรยายลักษณะงาน ใช้เป็นเอกสารในการบันทึกข้อมูลของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ และข้อมูลทางวิชาการอื่น ๆ และนอกจากนี้ยังใช้เป็นสิ่งที่ช่วยในการจำแนกภาพร่างของแต่ละโครงการ และใช้สำหรับการนำเสนอข้อมูลในตลาดการก่อสร้างได้อีกด้วย

รายการสารบัญหมู่มาสเตอร์ฟอร์แมตในปัจจุบัน 

เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงมากในบัญชีรายการต่าง ๆ ของ Master Format 2004 Edition สิ่งที่จะกล่าวต่อไป คือการสรุปสารบัญเปรียบเทียบระหว่าง Master Format 2004 Edition และ Master Format 1995 Edition

 หมู่ 00  ความต้องการของการจัดจ้างและการทำสัญญาจ้าง (Procurement and Contracting Requirements)
 หมู่ 01  ความต้องการทั่วไป  (General Requirements) ขอบเขตการแสดงความต้องการที่ถูกเพิ่มขึ้นมาเพื่อช่วยให้สามารถเขียนแสดงความต้องการในแต่ละรายการ ที่ไปมีส่วนคาบเกี่ยวกับหมวดงานอื่นๆ (เช่น การก่อสร้างพื้นผิว งานด้านโครงสร้าง เป็นต้น)  ซึ่งทำให้สามารถผสมผสานคุณลักษณะจำเพาะได้กว้าง และช่วยให้สามารถกำหนดข้อกำหนดในคู่มือโครงการได้
 หมู่ 02  สภาวะที่มีอยู่ (Existing Conditions) โดยหมวดนี้จะจำกัดไว้เฉพาะ ‘สภาวะที่มีอยู่’         การก่อสร้างที่มีความสัมพันธ์กับรายการต่าง ๆ ของบริเวณก่อสร้าง ตั้งแต่เริ่มต้นการทำงาน ซึ่งได้แก่ สิ่งที่ต้องเลือกเพื่อทำการรื้อออก และทำลาย  การดูแลพื้นผิว  งานด้านการสืบเสาะอื่น ๆ  การสำรวจ  การตรวจสอบการปนเปื้อนในบริเวณก่อสร้าง สิ่งที่ต้องทำเพื่อปรับสภาพพื้นที่     รวมทั้งสิ่งอื่น ๆ นอกเหนือจากที่กล่าวมานี้   หัวข้อเรื่องการดำเนินการก่อสร้างในบริเวณก่อสร้างทั้งหมด  เช่น เรื่องของประชาชน และเรื่องของพื้นที่ใต้อาคาร รวมทั้งสาธารณูปโภคและ             งานด้านทางเดินเท้า ได้ถูกย้ายไปไว้ที่ กลุ่มของบริเวณก่อสร้างและพื้นที่ใต้อาคาร
 หมู่ 03  งานคอนกรีต (Concrete)
 หมู่ 04  งานก่ออิฐ (Masonry)
 หมู่ 05  งานโลหะ (Metals)
 หมู่ 06  งานไม้ พลาสติก และ ส่วนประกอบอื่น ๆ (Wood, Plastics, and Composites)
 หมู่ 07 งานฉนวน การป้องกันเรื่องอุณหภูมิ และความชื้น (Thermal and Moisture Protection)
 หมู่ 08  งานช่องเปิด (Openings) บานประตูและหน้าต่าง บานเกล็ด และลูกกรงเหล็กดัด
 หมู่ 09  การสิ้นสุดงาน (Finishes)
 หมู่ 10  ลักษณะพิเศษ (Specialties)
 หมู่ 11  เครื่องมือ (Equipment) 
 หมู่ 12  เครื่องตกแต่งบ้าน (Furnishings)
 หมู่ 13  การก่อสร้างพิเศษ (Special Construction)
 หมู่ 14  เครื่องมือ/ยานพาหนะในการขนส่ง (Conveying Equipment)
 หมู่ 15 ได้ถูกสำรองไว้สำหรับการขยายขอบข่ายในอนาคต
 หมู่ที่ 16 ได้ถูกสำรองไว้สำหรับการขยายขอบข่ายในอนาคต

 กลุ่มย่อย  เรื่องการบริการเครื่องมืออำนวยความสะดวก
 หมู่ 21  การควบคุมเพลิง
 หมู่ 22  การเดินท่อ
 หมู่ 23  การให้ความร้อน การไหลเวียนของอากาศ และการติดเครื่องปรับอากาศ
 หมู่ 25  การควบคุมระบบอัตโนมัติ
 หมู่ 26  ไฟฟ้า หัวข้อเรื่องไฟฟ้าและแสงสว่าง
 หมู่ 27  การสื่อสาร
 หมู่ 28  ความปลอดภัยและการป้องกันในการใช้เครื่องอิเล็กทรอนิกส์

 กลุ่มย่อย  เรื่องตำแหน่งที่ตั้ง และพื้นที่ใต้อาคาร
 หมู่ 31  งานด้านพื้นดิน
 หมู่ 32  การปรับปรุงภายนอก
 หมู่ 33  สาธารณูปโภค
 หมู่ 34  การขนส่ง
 หมู่ 35  การก่อสร้างทางน้ำและทางทะเล

 กลุ่มย่อย  เรื่องการปฏิบัติการของเครื่องมือต่าง ๆ
 หมู่ 40  การรวบรวมปฏิบัติการต่าง ๆ
 หมู่ 41  การปฏิบัติการทางวัสดุและการใช้งานเครื่องมือ
 หมู่ 42  การปฏิบัติการของเครื่องมือที่ให้ความร้อน การทำความเย็น และการทำให้แห้ง
 หมู่ 43  การปฏิบัติการของเครื่องมือที่ใช้แก๊ส และของเหลว การทำให้บริสุทธิ์ และเครื่องมือที่ใช้จัดเก็บ
 หมู่ 44  เครื่องมือที่ใช้ควบคุมมลพิษ
 หมู่ 45  เครื่องมือทางการผลิตด้านงานอุตสาหกรรมเฉพาะทาง
 หมู่ 48  การจ่ายไฟฟ้า
 หมู่ต่าง ๆ ที่ไม่ได้แสดงรายละเอียดไว้ข้างต้นคือกลุ่มที่สำรองไว้เพื่อ เป็นพื้นที่ว่าง สำหรับการพัฒนาและการขยายขอบข่ายในอนาคต  เพื่อเป็นการลดค่าใช้จ่ายที่จะต้องใช้ในการขยายศักยภาพของงานในอนาคต  จึงไม่แนะนำให้ผู้ใช้งานนำเลขหมู่สำรองเหล่านี้ไปใช้งานเพื่อระบุรายละเอียด Spec ของงานตนเอง

มาสเตอร์ฟอร์แมต รุ่นปี 1995 
รุ่นมาสเตอร์ฟอร์แมตรุ่นปี ค.ศ. 1995 ก่อนการปรับปรุงในรุ่นปี ค.ศ. 2004 มีทั้งหมด 16 ดิวิชัน

 Division 01 — General Requirements - ความต้องการทั่วไปที่ไม่เกี่ยวกับสิ่งก่อสร้างโดยตรง เช่น การสร้างออฟฟิศ หรือบ้านพักคนงานชั่วคราว การสร้างรั้วรอบไซต์
 Division 02 — Site Construction - สภาพไซต์ก่อสร้าง เช่น งานถม งานขุดดิน รื้อถอนสิ่งก่อสร้างเดิม
 Division 03 — Concrete - งานคอนกรีต รวมถึง เสา คาน พื้น ฐานราก และสิ่งก่อสร้างคอนกรีต
 Division 04 — Masonry - งานก่อ รวมถึง งานก่ออิฐ อิฐบล็อก อิฐแก้ว
 Division 05 — Metals - งานโลหะ 
 Division 06 — Wood and Plastics - งานไม้และพลาสติก
 Division 07 — Thermal and Moisture Protection - งานฉนวนป้องกันความร้อน ความเย็น และความชื้น
 Division 08 — Doors and Windows - งานประตูและหน้าต่าง
 Division 09 — Finishes - งานฟินิช รวมถึง งานผนังยิปซัมภายใน งานฝ้าเพดาน งานกระเบื้อง วัสดุปูทับ ติดตั้งระบบอะคูสติกกันเสียง และงานทาสี
 Division 10 — Specialties - งานเฉพาะทาง เช่น การติดตั้งพาร์ทิชัน ติดตั้งกระดานดำ 
 Division 11 — Equipment - เครื่องมือ เช่น เครื่องกำจัดขยะ 
 Division 12 — Furnishings - อุปกรณ์ตกแต่ง เช่น มู่ลี่ ผ้าม่าน เฟอร์นิเจอร์
 Division 13 — Special Construction - งานก่อสร้างพิเศษ เช่น ห้องซาวน่า สระว่ายน้ำ
 Division 14 — Conveying Systems - ระบบขนส่งภายในอาคาร เช่น ลิฟต์ บันไดเลื่อน คอนเวเยอร์
 Division 15 — Mechanical - งานเครื่องกล
 Division 16 — Electrical - งานไฟฟ้า

แหล่งข้อมูลอื่น 
 MasterFormat.com

วัสดุก่อสร้าง
มาตรฐาน
การบริหารงานก่อสร้าง