บ่อหาน

thumb|220px|ทางรถไฟสายคุนหมิง-สิงคโปร์ เส้นสีแดงแสดงทางรถไฟสายอฺวี้ซี-บ่อหานซึ่งต่อไปถึงปักกิ่งเชื่อมกับทางรถไฟสายเวียงจันทน์–บ่อเต็น ที่ชายแดนบ่อหาน (ในมณฑลยูนนานของจีน) – บ่อเต็น (ลาว) 

บ่อหาน หรือ หมัวฮาน ( หมัวฮานเจิ้น; ;  อ่านว่า บ่อหาน) เป็นเมืองชายแดนทางตอนใต้ของอำเภอเมืองล้า เขตปกครองตนเองสิบสองปันนา มณฑลยูนนาน ประเทศจีน ติดชายแดนลาว-จีน และอยู่ฝั่งตรงข้ามกับหมู่บ้านบ่อเต็น แขวงหลวงน้ำทา ประเทศลาว มีความสำคัญในการเป็นหนึ่งในเมืองหน้าด่านการคมนาคมทางบกของภูมิภาคจีนตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีนสู่เอเชียอาคเนย์ภาคพื้นทวีป โดยเฉพาะประเทศกลุ่ม CMLV พื้นที่บางส่วนของเมืองบ่อหานเป็นส่วนหนึ่งของเขตความร่วมมือเศรษฐกิจข้ามพรมแดนบ่อหาน (ยูนนาน) – บ่อเต็น (ลาว) ซึ่งเป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจพิเศษลาว-จีน ทั้ง 12 แห่ง ในอดีตพื้นที่ชายแดนจีน - ลาว ช่วงบ่อหาน - บ่อเต็น ยังเคยเป็นบ่อเกลือที่สำคัญในบริเวณสิบสองพันนา

ระยะทางจากเมืองเชียงรุ่ง (景洪市 Jinghong) ไปยังด่านบ่อหาน ประมาณ 181 กิโลเมตร  และอยู่ห่างจากนครหลวงเวียงจันทน์ประมาณ 390 กิโลเมตร

เขตการปกครอง 

เขตการปกครองของเมืองบ่อหาน ประกอบไปด้วย  

 บ้านส่างยอง (尚勇村) 
 บ้านส่างกลาง (尚冈村) 
 บ้านจอม (曼庄村) 
 บ้านบ่อหลวง (磨龙村) 
 บ้านลวงมอน (龙门村)
 เขตกสิกรรมเมืองล้า ซึ่งเป็นรัฐวิสาหกิจดำเนินการปลูกสวนยางพารา (国营勐腊农场一分场生活区  -  State-owned Mengla Farm)

ความสำคัญทางเศรษฐกิจ

แหล่งเกลือใต้ดิน 
ในอดีตพื้นที่ชายแดนลาว - จีน ช่วงเมืองบ่อหานและใกล้เคียง เป็นแหล่งเกลือใต้ดินขนาดใหญ่ ชาวบ้านแถบนี้มีอาชีพต้มเกลือสินเธาว์มาแต่โบราณ เนื่องจากมีชั้นหินเกลือใต้ดินที่หนาและมีความหนาแน่นของความเค็มสูง เอกสารราชวงศ์ถังระบุว่าพื้นที่แถบนี้เป็นแหล่งเกลือร้อยบ่อและ "บ่อหาน" (磨憨) หมายถึง "บ่อเกลือที่อุดมสมบูรณ์" แต่ลดความสำคัญลงในภายหลังเมื่อการพัฒนาสร้างเขตเศรษฐกิจข้ามพรมแดน จีน - ลาว 

ในการสร้างทางรถไฟสายอฺวี้ซี-บ่อหาน ต่อกับ ทางรถไฟสายเวียงจันทน์–บ่อเต็น ในระหว่างการก่อสร้างโดยการเจาะภูเขาเพื่อทำเป็นอุโมงค์รถไฟเชื่อม 2 ประเทศ ในโครงการเส้นทางรถไฟลาว-จีน งานก่อสร้างต้องสะดุดเป็นระยะ เมื่อบริษัทผู้รับเหมาเจาะเข้าไปเจอกับชั้นเกลือใต้ดิน ซึ่งการเจาะผ่านมีผลกระทบสู่ชุมชนโดยเฉพาะทางฝั่งบ่อเต็นของลาว น้ำเกลือจากอุโมงค์รถไฟไหลลงไปปนเปื้อนในแหล่งน้ำที่ใช้เป็นน้ำดิบสำหรับทำประปา

ความร่วมมือทางเศรษฐกิจข้ามพรมแดน จีน - ลาว 
สภาแห่งรัฐได้อนุมัติเขตนำร่องการพัฒนาของ บ่อหาน เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 2015 นอกจากนี้จีนและลาวได้ลงนามในแผนโดยรวมทั่วไปสำหรับการก่อสร้างเขตเศรษฐกิจพิเศษร่วมข้ามพรมแดนจีน - ลาว (บ่อหาน - บ่อเต็น) เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม ปีเดียวกัน มีพื้นที่ประมาณ 24 ตร.กม. (ประมาณ 15,000 ไร่) โดยลงทุนพัฒนาระบบสาธารณูปโภค ขยายระบบคมนาคมทางถนน และทางราง รวมทั้งศูนย์จัดเก็บและกระจายสินค้า

ปัจจุบันบ่อหานกลายเป็นหน้าด่านสำคัญของการพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจซึ่งรวมอยู่ในความริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (Belt and Road Initiative) ในส่วนของระเบียงเศรษฐกิจจีน - อินโดจีน และอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

การคมนาคม

ทางบก 
บ่อหาน อยู่ทางใต้สุด (กม. ที่ 2,827) ของ ทางหลวงจีนหมายเลข 213 (China National Highway 213)  และเป็นจุดสถานีปลายทางทางใต้อยู่ที่ชายแดน จีน - ลาว ของทางด่วนจีนหมายเลข 8511 (ทางด่วนคุนหมิง - บ่อหาน) เมืองชายแดนแห่งนี้มีความสำคัญทางการขนส่งนอกจากเส้นทางทางรถยนต์ผ่านด่านบ่อหานแล้ว ยังเป็นจุดสำคัญของการขนส่งทางรถไฟโดยเป็นจุดเชื่อมบรรจบของเส้นทางรถไฟ 2 สายคือ ทางรถไฟสายอฺวี้ซี-บ่อหาน ทางฝั่งประเทศจีน และ ทางรถไฟสายเวียงจันทน์–บ่อเต็น ทางฝั่งประเทศลาว ซึ่งเป็นเส้นทางที่เป็นส่วนหนึ่งของทางรถไฟสายคุนหมิง-สิงคโปร์ คาดว่าโครงการเส้นทางรถไฟอฺวี้ซี-บ่อหาน และเวียงจันทน์–บ่อเต็น จะเปิดให้ใช้ได้ภายในสิ้นปีพ.ศ. 2564

มีรถประจำทางวิ่งระยะไกลภายในประเทศ จากคุนหมิง เชียงรุ่ง เมืองล้า และรถประจำทางวิ่งระยะไกลระหว่างประเทศ จากเวียงจันทน์ และหลวงพระบางของลาว

ทางอากาศ 
การคมนาคมทางอากาศ ท่าอากาศยานที่ใกล้บ่อหานที่สุด คือ ท่าอากาศยานกาดทรายสิบสองปันนา ซึ่งมีเส้นทางการบินโดยตรงสู่ คุนหมิง, ต้าหลี่, ลี่เจียง, เซี่ยงไฮ้, เซินเจิ้น และเทียนจิน ตลอดจนเที่ยวบินระหว่างประเทศไปยังกรุงเทพมหานคร และเชียงใหม่ของไทย นครเวียงจันทน์ และหลวงพระบางของลาว

สภาพภูมิอากาศ

วัฒนธรรม 
บ่อหาน เป็นพื้นที่ที่มีกลุ่มชาติพันธุ์หลากหลายอาศัยอยู่รวมกันทั้งชาวไทลื้อ, ม้ง - เมี่ยน (เย้า),ฮานิ วัฒนธรรมและเทศกาลที่แตกต่างจากกลุ่มชาติพันธุ์เหล่านี้ได้แก่ 

 เทศกาลสงกรานต์ ในสิบสองปันนาเทศกาลสงกรานต์เป็นเทศกาลที่สำคัญของชุมชนชาติพันธุ์ไทลื้อ เป็นพิธีกรรมของชาวไทในการให้พรแก่ผู้อื่น ในโอกาสการฉลองขึ้นปีใหม่ ในเดือนเมษายน
 เทศกาลกาตังปา (嘎汤帕节) จัดขึ้นในช่วงวันที่ 1 มกราคมถึงวันที่ 4 มกราคมตามจันทรคติ เป็นเทศกาลของชาวฮานิที่ใช้ในโอกาสฉลองเช่น การเฉลิมฉลองปีใหม่ การแต่งงานและวันเกิด และระลึกถึงญญาณของผู้เสียชีวิต โดยการทำแซมปา

ความหลากหลายทางชีวภาพ 
บริเวณโดยรอบมีพันธุ์พืช 3890 ชนิดและพันธุ์สัตว์ 756 ชนิด

อ้างอิง 

เมืองในมณฑลยูนนาน
สิบสองปันนา