กลุ่มภาษาบอร์เนียว-ฟิลิปปินส์

กลุ่มภาษาบอร์เนียว-ฟิลิปปินส์ () หรือกลุ่มภาษาเอสเปโรนีเซีย หรือกลุ่มภาษามาลาโย-โพลีเนเซียตะวันตกนอก เป็นภาษาตระกูลออสโตรนีเซียนที่รวมภาษาของฟิลิปปินส์ เกาะบอร์เนียว คาบสมุทรทางเหนือของเกาะซูลาเวซี และเกาะมาดากัสการ์ (Wouk and Ross 2002) ภายในกลุ่มมาลาโย-โพลีเนเซียตะวันตกแบ่งได้เป็นสองกลุ่มคือกลุ่มนอก (บอร์เนียว-ฟิลิปปินส์) และกลุ่มใน (ซุนดา-ซูลาเวซี) การแบ่งแบบนี้ถือเป็นการแบ่งตามภูมิศาสตร์

การจัดแบ่ง 
ภาษาในกลุ่มนี้มีจำนวนมาก แบ่งเป็นกลุ่มเล็ก ๆ มากมาย แต่ความสัมพันธ์ระหว่างกันยังไม่แน่นอน

กลุ่มฟิลิปปินส์เหนือ 
 กลุ่มภาษาบาชิอิก มี 4 ภาษาระหว่างเกาะลูซอนกับเกาะฟอร์โมซา วมทั้งภาษาอีวาตันในฟิลิปปินส์ และภาษายามิในไต้หวัน
 กลุ่มภาษาลูซอนเหนือ ได้แก่
 ภาษาอีโลกาโน
 กลุ่มภาษากอร์ดิลเยราเหนือ มี 15 ภาษาในกอร์ดิลเยราและชายฝั่งตะวันออกของลูซอน รวมภาษาอีบานักและภาษาอักตา
 กลุ่มภาษากอร์ดิลเยรากลาง-ใต้ มี 25 ภาษาในเขตภูเขาของลูซอนเหนือ รวมทั้งภาษาปางาซินันและภาษาอีโกโรต
 ภาษาอาร์ตา ในบริเวณปางาซินัน
 กลุ่มภาษาลูซอนกลาง มี 5 ภาษาใกล้ภูเขาไฟปีนาตูโบ รวมทั้งภาษากาปัมปางัน
 กลุ่มภาษาซัมบาลิก รวมภาษาซัมบัลและภาษาโบลิเนา
 กลุ่มภาษามินโดโรเหนือ หรือมังยันเหนือ มี 3 ภาษา

กลุ่มภาษาวิซายัสและลูซอนใต้ 
 กลุ่มภาษามังยันใต้ มี 3 ภาษาในเขตมินโดโร รวมทั้งภาษาบูฮิดและภาษาฮานูโนโอ
 กลุ่มภาษากาลาเมียน มี 2 ภาษาระหว่างมินโดโรกับปาลาวัน รวมทั้งภาษาตักบันวา
 กลุ่มภาษาปาลาวาโน มี 5 ภาษาในเกาะปาลาวาโนส
 กลุ่มภาษาฟิลิปปินส์กลาง ได้แก่
 ภาษาตากาล็อกหรือภาษาฟิลิปปินส์
 กลุ่มภาษาบิกอล มี 3 ภาษาในลูซอนใต้ เรียกรวมกันว่าบิกอล
 กลุ่มภาษาวิซายัน มี 20 ภาษาในและรอบๆทะเลซีบูยันและทะเลวิซายันรวมทั้งมินดาเนาเหนือ ภาษาหลักได้แก่ ภาษาเซบัวโน ภาษาฮิลิกายนอน ภาษาวาราย-วาราย ภาษากินารายอา ภาษาเตาซุก
 ภาษามามันวา ทางเหนือของมินดาเนา
 กลุ่มภาษามันซากัน มี 8 ภาษาในบริเวณดาเวารวมทั้งภาษาดาวาเวนโย

กลุ่มมินดาเนา 
 กลุ่มภาษาฟิลิปปินส์ใต้ ได้แก่
 กลุ่มภาษามาโนโบ มี 15 ภาษาในมินดาเนากลาง รวมภาษาตาซาดาย
 กลุ่มภาษาดาเนา มี 3 ภาษาในมินดาเนาตะวันออก รวมทั้งภาษามากินดาเนา และภาษามาราเนา
 กลุ่มภาษาซูบานุน มี 5 ภาษาในคาบสมุทรทางตะวันตกของมินดาเนา
 กลุ่มภาษามินดาเนาใต้ มี 5 ภาษาทางชายฝั่งตอนใต้รวมทั้งภาษาตโบลี
 กลุ่มภาษาซามา-บาเจา มี 10 ภาษา ในเกาะซูลูและบีลีรัน

กลุ่มบอร์เนียว 
 กลุ่มภาษาบารีโต มี 12 ภาษาในบอร์เนียวใต้ และมาดากัสการ์รวมทั้งภาษารายู ดยัค และภาษามาลากาซี
 กลุ่มภาษากายัน มี 18 ภาษาในบอร์เนียวกลาง รวมทั้งภาษากายัน
 ภาษาเปนัน
 กลุ่มภาษาดยัคบก มี 12 ภาษาในบอร์เนียวตะวันตก เช่น ภาษาลารา
 กลุ่มภาษาเมลาเนา-กาจัง แบ่งเป็นภาษาเมลาเนา กับภาษากาจัง
 กลุ่มภาษาเบอราวัน-บารัมโต
 กลุ่มบินตูลู
 กลุ่มภาษาไดยัก เป็นภาษาในบริเวณชายแดนของรัฐซาบะฮ์กับกาลีมันตัน แบ่งเป็น
 กลุ่มภาษาเกลาบีติก มี 5 ภาษา รวมทั้งภาษาเกลาบิต
 กลุ่มภาษามูรูติก มี 12 ภาษารวมทั้งภาษาโตโกล มูรุต
 กลุ่มภาษาเกนยะห์ มี 11 ภาษาในบอร์เนียวกลาง เรียกเกนยะห์
 กลุ่มภาษารีจัง-เซเจา
 กลุ่มภาษาซาบะฮ์ แบ่งเป็น
 กลุ่มภาษาดูซูนิก มี 19 ภาษา รวมทั้งภาษากาดาซัน-ดูซุน
 ภาษาอีดาอัน
 กลุ่มภาษาไปตานิก มี 5 ภาษา รวมทั้งภาษาตัมบาเนา

กลุ่มภาษาซูลาเวซีเหนือ 
 กลุ่มภาษาซันกีริกมี 4 ภาษา ในทางเหนือสุด รวมทั้งกลุ่มภาษาบันติก
 กลุ่มภาษามีนามาซัน มี 5 ภาษาเรียกภาษามีนาอาซา
 กลุ่มภาษาโมนโกนโดว-โกรอนตาโล มี 9 ภาษา ในโก-รนตาโลและจังหวัดซูลาเวซีเหนือ รวมภาษาโบลาอัง โมนโกนโดว

อ้างอิง 

 Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.

ตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน