เขตบางขุนเทียน

บางขุนเทียน เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร สภาพพื้นที่ทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือของเขตเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย การค้า และอุตสาหกรรม ในขณะที่พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นเขตเกษตรกรรมและมีแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เนื่องจากเป็นเขตเดียวของกรุงเทพมหานครที่มีพื้นที่ติดกับอ่าวไทย (เป็นระยะทางประมาณ 5 กิโลเมตร) ยังมีป่าชายเลนหลงเหลืออยู่

ที่ตั้งและอาณาเขต 
เขตบางขุนเทียนตั้งอยู่ทางใต้สุดของกรุงเทพมหานคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกาดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางบอนและเขตจอมทอง มีทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่–มหาชัย คลองวัดสิงห์ คลองสนามชัย คลองวัดกก คลองบัว (คลองตาเปล่ง) และคลองตาสุกเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตทุ่งครุและอำเภอพระสมุทรเจดีย์ (จังหวัดสมุทรปราการ) มีคลองบางมด คลองรางแม่น้ำ คลองรางด้วน (คลองสวน) คลองรางกะนก คลองนา และคลองขุนราชพินิจใจ (คลองกง) เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ จรดอ่าวไทย 
 ทิศตะวันตกติดต่อกับตำบลพันท้ายนรสิงห์และตำบลบางน้ำจืด อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร มีแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร คลองบางเสาธง แนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร คลองสอง คลองแยกพะเนียง คลองตาแม้น คลองแสมดำใต้ และคลองแสมดำเหนือเป็นเส้นแบ่งเขต

ประวัติศาสตร์ 
อำเภอบางขุนเทียน เดิมเคยเป็นที่อยู่อาศัยของชาวมอญที่อพยพมาจากจังหวัดสมุทรสงคราม ในช่วงปลายรัชกาลที่ 4 เป็นอำเภอที่เก่าแก่ สันนิษฐานว่าก่อตั้งใน พ.ศ. 2410 เดิมขึ้นอยู่กับจังหวัดธนบุรี ซึ่งต่อมาพื้นที่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอ (บริเวณริมคลองด่าน คลองดาวคะนอง และคลองบางขุนเทียน) มีความเจริญและมีชุมชนเพิ่มขึ้น ทางราชการจึงได้จัดตั้งเทศบาลนครธนบุรีขึ้นใน พ.ศ. 2479 โดยให้ตำบลบางค้ออยู่ในท้องที่ด้วย และจัดตั้งสุขาภิบาลบางขุนเทียนขึ้นในพื้นที่บางส่วนของตำบลบางขุนเทียนและตำบลบางมดใน พ.ศ. 2508

ภายหลังได้มีการรวมจังหวัดธนบุรีและจังหวัดพระนครเป็นนครหลวงกรุงเทพธนบุรีและเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร แบ่งพื้นที่ออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอบางขุนเทียนจึงได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็น เขตบางขุนเทียน มีเขตการปกครอง 7 แขวง ได้แก่ แขวงบางขุนเทียน แขวงบางค้อ แขวงจอมทอง แขวงบางมด แขวงท่าข้าม แขวงบางบอน และแขวงแสมดำ

ต่อมาในพื้นที่เขตมีประชากรหนาแน่นขึ้นมาก เพื่อให้หน่วยงานต่าง ๆ สามารถดูแลประชาชนได้อย่างทั่วถึง กรุงเทพมหานครจึงตั้งสำนักงานเขตบางขุนเทียน สาขา 1 ดูแลพื้นที่ 4 แขวง ซึ่งได้แยกออกไปเป็นเขตจอมทองใน พ.ศ. 2532 และเมื่อ พ.ศ. 2540 ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย แยกแขวงบางบอนออกไปตั้งเป็นเขตบางบอน

การแบ่งเขตการปกครอง 
เขตบางขุนเทียนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง ได้แก่

ประชากร

การคมนาคม 

ถนนสายหลักในพื้นที่เขตบางขุนเทียน ได้แก่
 ถนนกาญจนาภิเษก เริ่มต้นเข้าสู่ท้องที่เขตบางขุนเทียนจากทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่–มหาชัย แขวงแสมดำ ต่อเนื่องมาจากแขวงบางบอน เขตบางบอน และไปสิ้นสุดที่คลองบางมด ก่อนจะตัดผ่านเข้าสู่แขวงบางมด เขตทุ่งครุต่อไป
 ถนนพระรามที่ 2 เริ่มต้นเข้าสู่ท้องที่เขตบางขุนเทียนจากคลองวัดกก แขวงท่าข้าม ต่อเนื่องมาจากแขวงบางมด เขตจอมทอง และไปสิ้นสุดที่เส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรสาคร ก่อนจะตัดผ่านเข้าสู่ท้องที่ตำบลบางน้ำจืด อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาครต่อไป
 ถนนบางขุนเทียน ตัดผ่านพื้นที่ทางเหนือของเขต เข้าสู่ท้องที่เขตจากทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่–มหาชัย แขวงแสมดำ ต่อเนื่องมาจากแขวงบางบอน เขตบางบอน และไปสิ้นสุดที่ถนนพระรามที่ 2 
 ถนนบางขุนเทียนชายทะเล ตัดผ่านพื้นที่ตอนกลางและตอนใต้ของเขต เริ่มต้นจากถนนพระรามที่ 2 แขวงแสมดำ และไปสิ้นสุดที่ถนนเลียบคลองพิทยาลงกรณ์ซึ่งตัดออกสู่ท้องที่ตำบลพันท้ายนรสิงห์ อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร

ส่วนถนนสายรองและทางลัด ได้แก่

 ถนนสะแกงาม
 ถนนบางกระดี่
 ถนนแสมดำ
 ถนนท่าข้าม
 ถนนเลียบคลองพิทยาลงกรณ์
 ถนนอนามัยงามเจริญ (ซอยพระรามที่ 2 ซอย 47)
 ซอยพระรามที่ 2 ซอย 50 / เอกชัย 69 (โรงเรียนวิชัยวิทยา) 

 ซอยพระรามที่ 2 ซอย 54 / เอกชัย 83/1
 ซอยพระรามที่ 2 ซอย 69, ซอยเทียนทะเล 16 (ร่วมใจ), ซอยสะแกงาม 21, ซอยสะแกงาม35, ซอยสะแกงาม35/1, ซอยสะแกงาม35/2 และ ซอยสะแกงาม35/3
 ซอยพระรามที่ 2 ซอย 82 (รางโพธิ์)
 ซอยพระรามที่ 2 ซอย 100 (พรมแดน)
 ซอยเทียนทะเล 7 / ซอยอนามัยงามเจริญ 30 (ถนนส่วย)
 ซอยท่าข้าม 7 / ซอยอนามัยงามเจริญ 18 (วัดท่าข้าม)
 ซอยอนามัยงามเจริญ 25 / พระรามที่ 2 ซอย 33 (วัดยายร่ม)

สถานที่สำคัญ

วัด

แขวงท่าข้าม 
 วัดกก
 วัดท่าข้าม
 วัดธรรมคุณาราม (หลวงพ่อเต่า)
 วัดบัวผัน
 วัดปทีปพลีผล
 วัดประชาบำรุง (วัดลูกวัว)
 วัดเลา
 วัดหัวกระบือ

แขวงแสมดำ 
 วัดกำแพง
 วัดแทนวันดีเจริญสุข
 วัดแทนวันดีสุขาราม
 วัดบางกระดี่
 วัดพรหมรังสี
 วัดสะแกงาม
 วัดสุธรรมวดี
 วัดแสมดำ

สถานศึกษา

มหาวิทยาลัย 
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี วิทยาเขตบางขุนเทียน

โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 
 โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบางขุนเทียน 
 โรงเรียนทวีธาภิเศก บางขุนเทียน
 โรงเรียนพิทยาลงกรณ์พิทยาคม
 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ธนบุรี

โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร 

 โรงเรียนวัดกก
 โรงเรียนวัดกำแพง
 โรงเรียนบางขุนเทียนศึกษา
 โรงเรียนศาลเจ้า (ห้าวนุกูลวิทยา)
 โรงเรียนวัดเลา
 โรงเรียนวัดท่าข้าม
 โรงเรียนราชมนตรี (ปลื้ม-เชื่อมนุกูล)
 โรงเรียนวัดบัวผัน

 โรงเรียนวัดสะแกงาม

 โรงเรียนวัดแสมดำ
 โรงเรียนคลองพิทยาลงกรณ์
 โรงเรียนหมู่บ้านเกาะโพธิ์
 โรงเรียนวัดบัวผัน
 โรงเรียนแก้วขำทับอุปถัมภ์
 โรงเรียนวัดบางกระดี่
 โรงเรียนวัดหัวกระบือ
 โรงเรียนวัดประชาบำรุง
 โรงเรียนวัดประทีปพลีผล (พระครูพิพิธพัฒนโสภณ อุปถัมภ์)

โรงพยาบาล 
 โรงพยาบาลนครธน
 โรงพยาบาลพระราม 2
 โรงพยาบาลผู้สูงอายุบางขุนเทียน

คลอง 

 คลองวัดสิงห์
 คลองสนามชัย
 คลองวัดกก
 คลองบางมด
 คลองลำรางขวางต้นโพ (ตาปล่อง)
 คลองบัวหลวง (ถูกถมดินแล้ว)
 คลองราชมนตรี
 คลองบางบอน
 คลองสี่บาท
 คลองรางแก้ว (รางตะเคียน)
 คลองลาดลำภู (รางสะแก)
 คลองสะแกงาม
 คลองเลนเปน
 คลองระหาญ
 คลองแสมดำเหนือ
 คลองแสมดำใต้
 คลองรางแม่น้ำ
 คลองกำพร้า
 คลองโล่ง (คลองประมง)

 คลองรางกะนก
 คลองบัว
 คลองพระยาพาย
 คลองลูกวัว
 คลองบางขโมย
 คลองกลางทุ่ง
 คลองหัวกระบือ
 คลองนา
 คลองขุนราชพินิจใจ
 คลองบางเสาธง
 คลองพิทยาลงกรณ์
 คลองตาสุก
 คลอง 1, 2, 3, 4
 คลองแยกพะเนียง
 คลองตาแม้น
 คลองพระยาไชยยศสมบัติ
 คลองลำรางตาเณร

สถานที่ท่องเที่ยว 

 วัดเลา
 คลองบางมด
 จุดชมลิง
 ชายทะเลบางขุนเทียน
 ชุมชนแสนตอ
 ป่าชายเลน
 พระตำหนักพลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ 
 พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น เขตบางขุนเทียน (โรงเรียนคลองพิทยาลงกรณ์)
 พิพิธภัณฑ์ภูมิปัญญาชาวบ้านโรงเรียนคลองพิทยาลงกรณ์ 
 พิพิธภัณฑ์แสดงว่าวไทย
 วัดกก

 วัดท่าข้าม
 วัดกำแพง
 วัดบางกระดี่
 วัดปทีปพลีพล
 วัดหัวกระบือ
 ศาลเจ้าแม่กวนอิม
 ศูนย์ศิลปวัฒนธรรมมอญ บางกระดี่
 ศูนย์ศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน โรงเรียนวัดแสมดำ
 สวนส้มเขียวหวาน
 สะพานทางเดินศึกษาธรรมชาติป่าชายเลน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สำนักงานเขตบางขุนเทียน
 แผนที่เขตบางขุนเทียน 
 โรงเรียนวัดกก 
 โรงเรียนวัดแสมดำ 
 โรงเรียนวัดหัวกระบือ 

เขตบางขุนเทียน