นโรดม ภูริสสระ

สมเด็จพระ นโรดม ภูริสสระ (Norodom Phurissara) เป็นนักการเมืองฝ่ายซ้ายในกัมพูชา พระองค์เป็นหนึ่งในสมาชิกราชวงศ์ที่หายสาบสูญไประหว่างถูกกักกันโดยเขมรแดงหลังจากขึ้นสู่อำนาจ

การศึกษาและบทบาททางการเมืองระยะแรก 
สมเด็จพระ นโรดม ภูริสสระ เป็นเชื้อพระวงศ์กัมพูชาในราชกุลนโรดม เป็นพระโอรสของสมเด็จกรมพระองค์มหาเสนาบดี นโรดม ภานุวงศ์ (พระราชโอรสในสมเด็จพระนโรดมพรหมบริรักษ์) และนักองค์มจะ Sisowath Sangvary Oponasc (พระธิดาในพระองค์มจะ สีสุวัตถิ์ อิสรวงศ์ ผู้เป็นพระราชโอรสของพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์) ประสูติเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2462 ณ พระบรมราชวังกรุงพนมเปญ เมื่อแรกประสูตินั้นมีพระอิสริยยศเป็น "นักองค์มจะ" (เทียบเท่าหม่อมเจ้าของราชสำนักไทย)

พระองค์สำเร็จการศึกษาทางด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยภูมินทร์พนมเปญ ต่อมา ใน พ.ศ. 2497 พระองค์เป็นเลขาธิการของพรรคประชาธิปไตย และมีบทบาทในการเมืองภายในของกัมพูชา โดยภูริสสระและกลุ่มนักศึกษาหัวรุนแรงได้ขับเคลื่อนให้มีการดำเนินนโยบายของพรรคเป็นฝ่ายซ้ายมากขึ้น สถานทูตสหรัฐอเมริกาได้รายงานว่า ภูริสสระได้ให้ความเห็นว่ากองทัพสหรัฐในกัมพูชาเป็นสิ่งที่ไม่เป็นธรรมชาติ และพระองค์ยังยอมรับแนวคิดคอมมิวนิสต์

อย่างไรก็ตาม เมื่อพรรคประชาธิปไตยแพ้ในการเลือกตั้งให้กับพรรคสังคมของสมเด็จพระ นโรดม สีหนุใน พ.ศ. 2498 พรรคจึงสลายตัวไปในที่สุด ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากแรงกดดันของตำรวจลับของสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ในที่สุด ภูริสสระเข้าร่วมกับพรรคสังคมและเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในราว พ.ศ. 2512 ซึ่งเป็นช่วงที่สีหนุมีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับจีนและกลุ่มประเทศคอมมิวนิสต์

รัฐบาลพลัดถิ่น 
หลังจากที่รัฐบาลของสมเด็จพระนโรดม สีหนุถูกโค่นล้มโดยรัฐประหาร พ.ศ. 2513 นำโดยนายพลลน นล ภูริสสระเข้าร่วมกับรัฐบาลพลัดถิ่นของสมเด็จพระนโรดม สีหนุ โดยเป็นการร่วมมือกับเขมรแดง และได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมของรัฐบาลพลัดถิ่นนี้ตั้งแต่ พ.ศ. 2516 แต่พรรคคอมมิวนิสต์ไม่ได้ยอมให้พระองค์มีอำนาจที่แท้จริง

ในต้นปี พ.ศ. 2519 หลังจากเขมรแดงได้ชัยชนะในสงครามกลางเมือง สมเด็จพระนโรดม สีหนุกลับมาเป็นประมุขของรัฐในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ แล้วทรงปฏิเสธภายหลัง เอียง ซารี และภูริสสระเป็นผู้มาทาบทามให้สมเด็จพระนโรดม สีหนุกลับมาเป็นประมุขอีก แต่สมเด็จพระนโรดม สีหนุปฏิเสธ เขมรแดงจึงให้เขียว สัมพันกับ พล พตขึ้นเป็นประมุขรัฐและรัฐมนตรี

ภูริสสระยังมีบทบาทในรัฐบาลต่อมาอีกหลายเดือน แต่ในที่สุดก็ถูกถอดออก เช่นเดียวกับผู้นิยมสมเด็จพระนโรดม สีหนุคนอื่น ๆ ในที่สุด พระองค์ถูกส่งไปเข้าค่ายสัมมนาใกล้กรุงพนมเปญ แล้วหายตัวไปในที่สุด สันนิษฐานว่าถูกประหารชีวิต สมเด็จพระนโรดม สีหนุเคยออกมาแสดงความกังวลว่าภูริสสระอาจจะถูกฆ่าเช่นเดียวกับสมาชิกราชวงศ์คนอื่น ๆ ที่กลายเป็นเป้าหมายเพราะพระองค์ปฏิเสธตำแหน่งประมุขรัฐ คาดว่าสมเด็จพระนโรดม ภูริสสระเสียชีวิตระหว่าง พ.ศ. 2519 - 2520

อ้างอิง 

นักการเมืองกัมพูชา
บุคคลที่ถูกเขมรแดงสังหาร
เจ้าชายกัมพูชา
ภูริสสระ
ศิษย์เก่าจากสากลวิทยาลัยภูมินท์พนมเปญ