วิกฤตวัยกลางคน

วิกฤตวัยกลางคน () เป็นความเปลี่ยนแปลงของตัวตนและความมั่นใจที่สามารถเกิดขึ้นกับคนวัยกลางคนในช่วงอายุ 45-64 ปี ปรากฏการณ์ถูกอธิบายว่าเป็นวิกฤตทางจิตวิทยาที่สืบเนื่องมาจากเหตุการณ์ซึ่งทำให้คิดถึงอายุที่มากขึ้น ความตายที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และเป้าหมายในชีวิตที่ยังทำไม่สำเร็จ สิ่งเหล่านี้อาจก่อให้เกิดความซึมเศร้า เสียดาย และกังวล หรือความต้องการที่จะกลับมาอ่อนเยาว์อีกครั้งหรือที่จะเปลี่ยนการใช้ชีวิตจากปัจจุบันอย่างสิ้นเชิง

คำนี้ถูกคิดขึ้นโดย Elliott Jaques เมื่อ พ.ศ. 2508 งานวิจัยสมัยใหม่ชี้ว่าคนวัยกลางคนส่วนใหญ่ไม่ได้ประสบกับวิกฤตวัยกลางคนนี้ และหลายคนตั้งคำถามว่าปรากฏการณ์นี้มีอยู่จริงหรือไม่

การอุบัติ 
อาการอาจเกิดขึ้นในคนอายุตั้งแต่ 45–64 ปี โดยวิกฤตวัยกลางคนคงอยู่ประมาณ 3–10 ปีในผู้ชาย และ 2–5 ปีในผู้หญิง วิกฤตวัยกลางคนอาจเกิดจากการแก่ตัวลงอย่างเดียว หรือรวมกับความเปลี่ยนแปลงอย่างอื่นเช่น ปัญหาหรือความเสียใจเกี่ยวกับ:
 การงาน อาชีพ (หรือ การตกงาน)
 ความสัมพันธ์กับคู่สมรส (หรือ ความโสด)
 ความที่ลูกเติบโตเป็นผู้ใหญ่ (หรือ การที่ไม่มีลูก)
 การแก่ตัวลง หรือ การตายของพ่อแม่
 ความเปลี่ยนแปลงของร่างกายซึ่งเป็นผลจากอายุที่มากขึ้น
วิกฤตวัยกลางคนสามารถส่งผลกระทบต่อผู้ชายและผู้หญิงในทางต่างกันเพราะสิ่งที่ทำให้เครียดนั้นต่างกัน ผู้ชายบางคนเข้าหาผู้หญิงที่เด็กกว่าซึ่งสามารถมีลูกได้ ไม่ได้เพียงเพราะต้องการมีบุตร โดยนักจิตวิทยาเรียกสิ่งนี้ว่าเป็นสัญชาตญาณมนุษย์ วิกฤตวัยกลางของผู้ชายส่วนใหญ่จะมาจากปัญหาในการงาน ส่วนผู้หญิงนั้นมักเกิดจากการประเมินหน้าที่ของตน 

หนึ่งในลักษณะเฉพาะหลักของมุมมองวิกฤตวัยกลางคนคือ การที่คนสันนิษฐานว่าเหตุการณ์ต่าง ๆ (มักเป็นแง่ลบ) จะเกิดขึ้นเมื่อเขาเข้าวัยกลางคน และมักนำไปสู่ความเครียด

บุคคลที่กำลังอยู่ในวิกฤตวัยกลางคนอาจรู้สึก:
 เศร้าเสียใจกับจุดหมายที่ยังทำไม่สำเร็จ
 กลัวที่จะเสียหน้าต่อเพื่อนร่วมงานซึ่งประสบความสำเร็จมากกว่า
 ต้องการที่จะรู้สึกอ่อนเยาว์
 ต้องการใช้เวลาอยู่คนเดียวหรืออยู่กับเพื่อนบางคนมากขึ้น
 มีความต้องการทางเพศที่สูงขึ้น หรือไม่มีเลย
 เบื่อหน่าย งงงวย ไม่พอใจ หรือโมโหกับคู่สมรส การงาน สุขภาพ การเงินหรือสถานะทางสังคม
 ต้องการที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดที่เคยทำในสมัยก่อน

การรักษาและการป้องกัน 
ความเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่มักเกิดขึ้นในช่วงวัยกลางคนได้แก่ น้ำหนักที่เพิ่มขึ้น ริ้วรอย ผิวหนังเหี่ยว ผมร่วง การออกกำลังกายเป็นประจำและการรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงอาจช่วยคงสุขภาพทางกายและใจระหว่างช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้

ความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นตั้งแต่ยังเยาว์อาจป้องกันการเกิดวิกฤตวัยกลางคน ตัวอย่างที่สนับสนุนทฤษฎีนี้มาจากงานวิจัยโดย Dr. Susan Krauss Whitbourne ที่พบว่าคนที่เปลี่ยนงานก่อนวัยกลางคนมีความเข้าใจต่อความแก่ตัวลงเมื่อเข้าสู่วัยกลางคน และยังมีแรงจูงใจที่จะไม่หยุดนิ่ง และมีความต้องการที่จะช่วยคนรุ่นใหม่มากกว่า

บทวิจารณ์ 
หลายคนไม่เชื่อว่าวิกฤตวัยกลางคนมีอยู่จริง งานวิจัยหนึ่งพบว่า 23% ของผู้เข้าร่วมอ้างว่าตัวเองเคยประสบกับ "วิกฤตวัยกลางคน" ทว่าเมื่อถามต่อกลับพบว่า หนึ่งในสามของคนเหล่านั้น (8% ของทั้งหมด) บอกว่าวิกฤตที่พบนั้นเชื่อมโยงกับการที่รู้ตัวว่ากำลังแก่ลง

15% ของคนที่ตอบแบบสอบถามเคยประสบเหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ เช่น การหย่า หรือการตกงานในวัยกลางคน และเรียกสิ่งเหล่านี้ว่าเป็น "วิกฤตวัยกลางคน" แม้เหตุการณ์เหล่านี้จะทำให้บอบช้ำทางจิตใจ ความเศร้าโศกที่ตามมาอาจคล้ายกับอาการของโรคซึมเศร้า

ดูเพิ่ม 
 Existential crisis
 ความหมายของชีวิต
 Quarter-life crisis
 Empty nest syndrome

บันทึก

อ้างอิง 
 "Midlife Crisis? Lets break it down.", Seth Chernoff, Sunday, Oct 11, 2015.
 Chandra, P. (2011, June 8). Is midlife crisis for real? : Prevention News - India Today. News - Latest News - Breaking News India - Live Update - India Today. Retrieved April 23, 2012
 Psycnet.apa.org
 Doheny, K.d (n.d.). Midlife Crisis: Depression or Normal Transition?. WebMD - Better information. Better health..
 
 Mid-Life Transition. (n.d.). DrWeil.com - Official Website of Andrew Weil, M.D
 
 Erik H. Erikson, Joan M. Erikson, The Life Cycle Completed: Extended Version (W. W. Norton, 1998)
 Giuntella, Osea, McManus, Sally, Mujcic, Redzo, Oswald, Andrew J., Powdthavee, Nattavudh and Tohamy, Ahmed, (2022), The Midlife Crisis, No 15533, IZA Discussion Papers, Institute of Labor Economics (IZA), https://EconPapers.repec.org/RePEc:iza:izadps:dp15533.

วัยกลางคน