สาธารณรัฐซาอีร์

ซาอีร์ (Zaire) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ สาธารณรัฐซาอีร์ (; ) เป็นชื่อรัฐระหว่าง ค.ศ. 1971 และ 1997 ในแอฟริกากลาง ซึ่งต่อมาถูกเปลี่ยนชื่อเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกหลังจากหมดยุคของ โมบูตู เซเซ เซโก ชื่อของรัฐมาจากชื่อแม่น้ำคองโกซึ่งบางครั้งเรียกว่า ซาอีร์ ในภาษาโปรตุเกส ซึ่งแปลงจากคำในภาษาคองโกคือ nzere หรือ nzadi ("แม่น้ำซึ่งดูดกลืนทุกแม่น้ำ")

ประเทศนี้เป็นเผด็จการทหารแบบเผด็จการพรรคเดียว โดยมีผู้นำคือ โมบูตู เซเซ เซโก และพรรค Popular Movement of the Revolution ซึ่งเป็นพรรคของเขา ซาอีร์ก่อตั้งขึ้นหลังจากการยึดอำนาจของโมบูตูในการก่อรัฐประหารโดยทหารในปี 1965 หลังจากเกิดความวุ่นวายทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปีหลังจากได้รับเอกราชจากเบลเยียมหรือที่เรียกว่าวิกฤตการณ์คองโก ซาอีร์มีรัฐธรรมนูญที่รวมศูนย์อย่างแข็งขัน และสินทรัพย์ต่างประเทศถูกโอนเป็นของกลาง ช่วงเวลานี้บางครั้งเรียกว่า สาธารณรัฐคองโกที่สอง

การรณรงค์ Authenticité ซึ่งกำจัดประเทศที่ได้รับอิทธิพลจากยุคอาณานิคมของเบลเจียนคองโก ก็เปิดตัวภายใต้การนำของโมบูตู ซาอีร์นั้นอ่อนแอลงจากการยุติการสนับสนุนของอเมริกาหลังสิ้นสุดสงครามเย็น โมบูตูถูกบังคับให้ประกาศจัดตั้งสาธารณรัฐใหม่ในปี 1990 เพื่อรับมือกับข้อเรียกร้องในการเปลี่ยนแปลง ในช่วงเวลาแห่งความหายนะ รัฐบาลซาอีร์นั้นถูกวิจารณ์อย่างกว้างขวาง การคอรัปชั่น และการจัดการทางเศรษฐกิจที่ผิดพลาด

ซาอีร์ล่มสลายในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ท่ามกลางความสั่นคลอนของพื้นที่ทางตะวันออกของประเทศหลังการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในรวันดาและความรุนแรงทางชาติพันธุ์ที่เพิ่มมากขึ้น ในปี 1996 โลรองต์-เดซีเร กาบีลา หัวหน้ากองกำลังพันธมิตรแห่งประชาธิปไตยเพื่อการปลดปล่อยคองโก (AFDL) ได้นำการประท้วงเพื่อต่อต้านโมบูตู ด้วยกองกำลังกบฏที่ได้รับชัยชนะทางตะวันตก โมบูตูจึงหนีออกจากประเทศโดยปล่อยให้กองกำลังของกาบีลารับผิดชอบในขณะที่ประเทศคืนชื่อให้กับสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกในปีต่อมา โมบูตูเสียชีวิตสี่เดือนต่อมาในขณะที่ถูกเนรเทศมาอยู่ในในโมร็อกโก

อ้างอิง 

รัฐสิ้นสภาพในทวีปแอฟริกา
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2514
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2508
รัฐพรรคการเมืองเดียว
เผด็จการทหาร