ตู สามุต

จอมพล ตู สามุต () เป็นอดีตนายทหารและนักการเมืองชาวกัมพูชาที่นิยมคอมมิวนิสต์ เกิดประมาณ พ.ศ. 2458 ที่เมืองกำปงโสม ในยุคที่กัมพูชาอยู่ภายใต้การอารักขาของฝรั่งเศส และผู้ต่อต้านจักรวรรดิญี่ปุ่นในกัมพูชาช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โดยพ่อเป็นนายทหารยศพลโทชาวกัมพูชาที่รับราชการในกองทัพฝรั่งเศส ซึ่งพ่อเขาเป็นคนที่ใกล้ชิดกับทางรัฐบาลฝรั่งเศส ซึ่งก็ทำให้ครอบครัวของตู สามุต มีฐานะที่ร่ำรวย เขาเคยเป็นหนึ่งในสมาชิกร่วมก่อตั้งพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชา เคยดำรงตำแหน่ง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชา ประธานาธิบดีของสาธารณรัฐประชาธิปไตยกัมพูชา
ประธานคณะรัฐมนตรีแห่งชาติกัมพูชา และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของกัมพูชา

ความร่วมมือกับขบวนการต่อต้าน 
สามุตเป็นชาวแขมร์กรอมในเวียดนามใต้และบวชเป็นพระภิกษุ ในพ.ศ. 2488 ได้เป็นอาจารย์สอนภาษาบาลีที่วัดอุณาโลมในพนมเปญ ซึ่งเป็นช่วงที่สหรัฐส่งเครื่องบินมาทิ้งระเบิดโจมตีกองทัพญี่ปุ่นทำให้มีคนตายมาก สามุตได้หนีออกไปสู่ชนบท ไปยังเวียดนามและเข้าร่วมกับเวียดมิญในที่สุด

สามุตเข้าร่วมกับพรรคปฏิวัติประชาชนเขมรซึ่งต่อมาจะกลายเป็นพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาโดยร่วมมือกับเซิง งอกมิญหรืออาจารย์เมียน เขายังเป็นผู้นำสมาคมเขมรอิสระซึ่งเป็นองค์กรฝ่ายซ้ายขนาดใหญ่ที่แยกตัวมาจากเขมรอิสระ นอกจากนั้น ยังมีการจัดตั้งรัฐบาลของฝ่ายต่อต้าน สามุตได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

ตำแหน่งในพรรค 
ในฐานะที่เป็นหัวหน้าองค์กรในเมืองของพรรคคอมมิวนิสต์กัมพูชาที่เวียดนามให้การสนับสนุน สามุตเป็นที่นิยมในหมู่พระภิกษุ พรรคคอมมิวนิสต์ในเมืองเป็นภาพตรงข้ามกับกลุ่มในชนบทของเซียว เฮง  นโยบายของเขาจัดว่าเป็นกลาง สนับสนุนการมีอยู่ของพระมหากษัตริย์และสนับสนุนเวียดนามเหนือในการรวมเวียดนาม กลุ่มของพล พตซึ่งเป็นอดีตนักศึกษาปารีสได้เข้าร่วมกับฝ่ายของสามุต

กลุ่มชนบทของเซียวเฮงถูกปราบปรามโดยฝ่ายของพระสีหนุตั้งแต่ พ.ศ. 2502 พรรคได้ประชุมลับที่สถานีรถไฟในกรุงพนมเปญเมื่อ พ.ศ. 2503  สามุตซึ่งมีนโยบายร่วมมือกับสีหนุได้เป็นเลขาธิการทั่วไป พล พตเป็นผู้นำลำดับที่สามรองจากสามุตและนวน เจีย

เสียชีวิต 
สามุตหายตัวไปอย่างลึกลับในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2505 ส่วนใหญ่เชื่อว่าสามุตถูกสังหารโดยตำรวจลับของสีหนุ แต่ก็มีผู้สงสัยว่าเกิดจากการจัดการของพล พตที่ต้องการตำแหน่งสูงขึ้นในพรรค พล พตออกมาปฏิเสธข้อหานี้และกล่าวว่าสามุตซึ่งออกจากบ้านไปซื้อยาให้เด็กที่ป่วยถูกจับโดยคนของลน นลและถูกสังหารในที่สุด." นักประวัติศาสตร์ เบน เคียร์แนนกล่าวว่าเขาพบหลักฐานว่าพล พตมีส่วนเกี่ยวข้องกับการตายของสามุต ในรายงานเกี่ยวกับการกำจัดศัตรูภายใน พบว่า สมเจีย เลขาธิการใหญ่ของจังหวัดกันดาลเป็นผู้ฆ่าสามุต จากนั้นสมเจียถูกกลุ่มของพล พตฆ่าใน พ.ศ. 2505.
 
หลังการเสียชีวิตของสามุต พล พตขึ้นเป็นผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์ใน พ.ศ. 2506 และตัดความสัมพันธ์กับพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม หันไปรับความช่วยเหลือจากจีนแทน

อ้างอิง

 Kiernan, B. How Pol Pot Came to Power. London: Verso, 1985

นักการเมืองกัมพูชา
เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์