คติข้อยกเว้นอเมริกัน

คติข้อยกเว้นอเมริกัน () เป็นแนวคิดที่เชื่อว่าสหรัฐอเมริกาเป็นชาติที่มีความแปลกแตกต่างจากชาติอื่น ๆ โดยกำเนิด ผู้ที่สนับสนุนแนวคิดนี้อ้างเหตุผลว่าค่านิยม, ระบบการเมือง และพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของสหรัฐนั้นแปลกแตกต่างเป็นพิเศษในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ และมักมาพร้อมกับการบ่งชี้เป็นนัยว่าสหรัฐ "ได้รับการกำหนดและได้รับสิทธิให้มีบทบาทจำเพาะในเชิงบวกในเวทีโลก"

ซีมอร์ มาร์ติน ลิปเซต นักรัฐศาสตร์ชาวอเมริกัน สามารถตามค้นที่มาของคติข้อยกเว้นอเมริกันกลับไปได้ถึงการปฏิวัติอเมริกาที่ซึ่งสหรัฐ "เกิดขึ้นในฐานะรัฐใหม่" พร้อมชุดแนวคิดพิเศษของสหรัฐ ชุดค่านิยมและแนวคิดนี้มีรากฐานมาจากเสรีภาพ (liberty), ความเท่าเทียมต้องมาก่อนกฎหมาย (equality before the law), ความรับผิดชอบเป็นของปัจเจก (individual responsibility), สาธารณรัฐนิยม (republicanism), ประชาธิปไตยผู้แทน (representative democracy) และระบบเศรษฐกิจแบบ "ปล่อยให้ทำไป" หลักการเหล่านี้มักถูกเรียกรวมกันว่าเป็น "คติข้อยกเว้นอเมริกัน" (American exceptionalism) และถ่ายทอดไปสู่คติที่ว่าสหรัฐเป็นที่รับรู้ในระดับท้องถิ่นและระดับนานาชาติว่าเหนือกว่าชาติอื่นหรือมีภาระพิเศษที่จะต้องเปลี่ยนแปลงโลก

ทฤษฎีว่าด้วยคติข้อยกเว้นพิเศษของสหรัฐมีการพัฒนาไปตลอดเวลา อาแล็กซี เดอ ต็อกวีล นักรัฐศาสตร์ชาวฝรั่งเศส เป็นนักเขียนคนแรกที่อธิบายสหรัฐว่า "มีข้อยกเว้นพิเศษ" (exceptional) หลังเขาเดินทางไปสหรัฐในปี 1831 เอกสารเก่าแก่ที่สุดที่มีการใช้ศัพท์ "American exceptionalism" โดยเฉพาะปรากฏในข้อถกเถียงของผู้สนับสนุนคอมมิวนิสต์ในปลายทศวรรษ 1920

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 
 
 
 Churchwell, Sarah. Behold, America: The Entangled History of 'America First' and 'the American Dream' (2018). 368 pp. online review
 Dollinger, Marc. "American Jewish Liberalism Revisited: Two Perspectives Exceptionalism and Jewish Liberalism". American Jewish History (2002) 90#2 pp. 161+. online at Questia 
 
 
 
 Hughes, David. "Unmaking an exception: A critical genealogy of US exceptionalism." Review of International Studies (2015) 41#3 pp. 527–51
 
 Glickstein, Jonathan A. American Exceptionalism, American Anxiety: Wages, Competition, and Degraded Labor In The Antebellum United States (2002)
 Ferrie, Joseph P. The End of American Exceptionalism: Mobility in the US Since 1850, Journal of Economic Perspectives (Summer, 2005)
 
 
 
 Kammen, Michael. "The problem of American exceptionalism: A reconsideration." American Quarterly (1993) 45#1 pp. 1–43. online
 Koh, Harold Hongju. "On American Exceptionalism" 55 Stan. L. Rev. 1479 (2003) online
 
 LeBlanc, Paul and Tim Davenport (eds.), The "American Exceptionalism" of Jay Lovestone and His Comrades, 1929–1940: Dissident Marxism in the United States, Volume 1. Leiden, NL: Brill, 2015.
 
 Lipset, Seymour Martin. The First New Nation. Basic Books, 1955.
 Lipset, Seymour Martin. "Still the Exceptional Nation?" The Wilson Quarterly. 24#1 (2000) pp. 31+ online version 
 Lloyd, Brian. Left Out: Pragmatism, Exceptionalism, and the Poverty of American Marxism, 1890–1922. Johns Hopkins University Press, 1997.
 
 Restad, Hilde Eliassen, "Old Paradigms in History Die Hard in Political Science: U.S. Foreign Policy and American Exceptionalism", American Political Thought (Notre Dame), (Spring 2012), 1#1 pp. 53–76.
 Ross, Dorothy. Origins of American Social Science. Cambridge University Press, 1991.
 Ross, Dorothy. "American Exceptionalism" in A Companion to American Thought. Richard W. Fox and James T. Kloppenberg, eds. London: Blackwell Publishers Inc., 1995: 22–23.
 Schuck, Peter H., Wilson, James Q., Eds. Understanding America: The Anatomy of an Exceptional Nation, 704 pp, 2008, 
 Shafer, Byron E., ed. Is America Different?: A New Look at American Exceptionalism (1991) endorses exceptionalism
 Soderlind, Sylvia, and James Taylor Carson, eds. American Exceptionalisms: From Winthrop to Winfrey (State University of New York Press; 2012) 268 pp; essays on the rhetoric of exceptionalism in American history, from John Winthrop's "city upon a hill" to the "war on terror".
 Swirski, Peter. American Utopia and Social Engineering in Literature, Social Thought, and Political History. New York, Routledge (2011)
 Tilman, Rick. "Thorstein Veblen's Views on American 'Exceptionalism': An Interpretation". Journal of Economic Issues. 39#1 2005. pp. 177+. online version 
 Tomes, Robert. "American Exceptionalism in the Twenty-First Century" . "Survival." 56#1. pp. 26–50.
 
 Tyrrell, Ian. "American Exceptionalism in an Age of International History", American Historical Review Vol. 96, No. 4 (Oct., 1991), pp. 1031–55 in JSTOR
 Voss, Kim. The Making of American Exceptionalism: The Knights of Labor and Class Formation in the Nineteenth Century (1993) online version 
 Wilentz, Sean. Against Exceptionalism: Class Consciousness and the American Labor Movement, 1790–1820, 26 Int'l Lab. & Working Class History 1 (1984)
 

ลัทธิข้อยกเว้น
วัฒนธรรมอเมริกัน
ชาตินิยม
ทฤษฎีการเมือง
อเมริกันศึกษา
ทฤษฎีทางประวัติศาสตร์
ลัทธิข้อยกเว้นอเมริกัน