หิรัณยากษะ

หิรันตยักษ์ (อิงจากชื่อที่ปรากฏในเรื่อง รามเกียรติ์) หรือ หิรัณยากษะ ( , "ตาทอง") หรืออีกชื่อว่า หิรัณยเมตตระ () เป็นจอมอสูรที่เป็นสาเหตุให้พระวิษณุต้องอวตารลงมาปราบในโลกมนุษย์เป็นครั้งที่ 3 เพราะอสูรตนนี้ได้รับพรพิเศษจากพระพรหมว่าไม่มีผู้ใดสังหารได้ ด้วยความอหังการในพรวิเศษจึงบุกโจมตีแดนสวรรค์ และม้วนแผ่นดินโลกแล้วนำไปไว้ยังโลกบาดาล ในวัฒนธรรมไทย หิรันตยักษ์มีลักษณะหนึ่งพักตร์ สองกร กายสีขาว ทรงมงกุฎน้ำเต้า มีตะบองวิเศษเป็นอาวุธ

ตำนาน

บางปุราณะ นำเสนอว่าหิรันตยักษ์ เป็นลูกของ นางธิติ กับ ฤๅษีกัสยปะ ฤๅษีกัสสปะเอง (สันสดฤต: कश्यप kaśyapa) เป็น 1 ในกลุ่ม สัปตฤๅษี อันประกอบด้วย ฤๅษีอตรี, ฤๅษีวสิษฐ์, ฤๅษีวิศวามิตร, โคตมะมหาฤาษี, ฤาษีจามาทะกนี และ ฤๅษีภารทวาชะ ฤๅษีผู้นี้เป็นบิดาของเหล่าเทวดา, อสูร, พญานาค และเหล่ามวลมนุษยชาติ เขาแต่งงานกับ นางอธิติ มีลูกด้วยกันคือ พระอัคนี และ พระอาทิตย์ และเมื่อเขาแต่งงานกับนางธิติ (ภารรยาคนที่ 2) ก็ให้กำเนิดเหล่าอสูร และหลังจากนั้น อสูรกับเทวดาก็รบราฆ่าฟันกันเรื่อยมา

ครั้งหนึ่ง หิรัณยากษะโจมตีพระแม่ธรณี ด้วยไม่มีผู้ใดคุ้มครอง หรัณยากษะจึงพานางจมลึกลงไปในมหาสมุทรจักรวาล เหล่าทวยเทพต่างวิงวอนต่อพระวิษณุให้พาพระแม่ธรณีกลับคืนมาเพื่อสรรพสัตว์ทุกชีวิต พระนารายณ์ทรงรับคำขอ และอวตารไปเป็นหมูป่า (วราหะ) เพื่อช่วยเหลือพระแม่ธรณี หิรัญยักษะขวางทางเขาไว้ สุดท้ายจึงถูกพระวิษณุสังหาร

หิรัณยากษะมีพี่ชายชื่อหิรัณยกศิปุ ซึ่งพยายามข่มเหงและทำร้าย Prahlada ลูกชายของเขา เพราะเป็นสาวกที่ซื่อสัตย์ของพระวิษณุ ขณะที่หิรัณยากษะถูกฆ่าโดย วราหาวตาร พี่ชายของเขาคือหิรัณยกศิปุก็ถูกฆ่าโดยนรสิงห์ อวตารร่างครึ่งมนุษย์ครึ่งสิงโตของพระวิษณุ

อ้างอิง

ตัวละครในรามเกียรติ์