เรือหลวงธนบุรี

เรือหลวงธนบุรี เป็นเรือรบประเภทเรือปืนยามฝั่งของกองทัพเรือไทย ซึ่งมีบทบาทสำคัญในช่วงกรณีพิพาทอินโดจีน ก่อนที่ไทยเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่สองอย่างเต็มตัวในปี พ.ศ. 2484

ประวัติ

เรือหลวงธนบุรีเป็นเรือรบประเภทเรือปืนยามฝั่ง จัดอยู่ในชั้นเรือเดียวกันกับเรือหลวงศรีอยุธยา ต่อขึ้นที่อู่ต่อเรือกาวาซากิ เมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อปี พ.ศ. 2479 เป็นขุมกำลังสำคัญของกองทัพเรือไทยในช่วงกรณีพิพาทระหว่างไทย - อินโดจีนฝรั่งเศส โดยเรือหลวงธนบุรีได้เข้าทำการรบอย่างกล้าหาญในยุทธนาวีเกาะช้างเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2484 จนสามารถขับไล่ข้าศึกได้สำเร็จ แต่เรือได้รับความเสียหายอย่างหนักมาก เรือหลวงช้างจึงลากจูงให้มาเกยตื้นในเย็นวันเดียวกันที่แหลมงอบ จังหวัดตราด

ภายหลังเมื่อมีการกู้เรือหลวงธนบุรีแล้ว กองทัพเรือได้ลากจูงเรือมาทำการซ่อมใหญ่ในวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2484 แต่เมื่อตรวจสอบแล้วพบว่าเสียหายหนักเกินกว่าจะซ่อมแซมได้ จึงปลดระวางจากการเป็นเรือรบ และใช้เป็นกองบังคับการลอยน้ำของกองเรือตรวจอ่าว กองเรือยุทธการ จนปลดระวางประจำการเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2502 ทางราชการจึงได้นำส่วนป้อมปืนเรือและหอบังคับการของเรือหลวงธนบุรีมาจัดตั้งเป็นอนุสรณ์สถานเรือหลวงธนบุรี เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ยุทธนาวีเกาะช้าง ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่ภายในโรงเรียนนายเรือ จังหวัดสมุทรปราการ

ชื่อของเรือหลวงธนบุรีได้มาจากนาม "กรุงธนบุรีศรีมหาสมุทร" อันเป็นนามของราชธานีไทยในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (พ.ศ. 2310 – 2325)

เกียรติยศ 
หลังสิ้นสุดกรณีพิพาทอินโดจีน เรือหลวงธนบุรีได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญเป็นเครื่องเชิดชูเกียรติจากการปฏิบัติหน้าที่ในยุทธนาวีเกาะช้าง ปรากฏหลักฐานในแจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญกล้าหาญ ลงวันที่ 26 สิงหาคม พ.ศ. 2484 ตีพิมพ์ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 57 หน้า 2810 ลงวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2484 ทั้งนี้ มีกำลังพลของกองทัพเรือที่ได้รับพระราชทานเหรียญกล้าหาญพร้อมกัน จำนวน 18 นาย ในจำนวนนี้เป็นกำลังพลของเรือหลวงธนบุรี 14 นาย ซึ่งได้แก่ 

 นาวาเอก หลวงพร้อมวีระพันธ์ (พร้อม วีระพันธ์) (เสียชีวิตในการรบ)
 นายเรือเอก เฉลิม สถิระถาวร
 นายเรือโท ขัน วงศ์กนก (เสียชีวิตในการรบ)
 นายเรือตรี พรม รักษ์กิจ (เสียชีวิตในการรบ)
 นายเรือตรี สมัย จำปาสุต (เสียชีวิตในการรบ)
 พันจ่าเอก ทองอยู่ เงี้ยวพ่าย
 พันจ่าเอก เอี้ยว อึ้งหลี (เสียชีวิตในการรบ)
 พันจ่าเอก นวล เสี่ยงบุญ (เสียชีวิตในการรบ)
 พันจ่าเอก ลบ นุดนา (เสียชีวิตในการรบ)
 พันจ่าเอก ลำดวน ทัพพะเกตุ (เสียชีวิตในการรบ)
 พันจ่าเอก ยู่เล้ง อาจสาคร (เสียชีวิตในการรบ)
 พันจ่าเอก เพื่อน สุดสงวน
 พันจ่าเอก ชุน แซ่ฉั่ว
 พันจ่าเอก เอ่ง แซ่ลิ้ม

ส่วนเกี่ยวข้อง 
 ก่อนหน้าที่จะมีการจัดซื้อเรือหลวงธนบุรีนั้น ชื่อของเรือนี้ได้ปรากฏอยู่ในบทละครพูดเรื่อง ร.ต.ล. นนทรี ซึ่งเป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ตีพิมพ์ครั้งแรกในวารสารสมุทรสาร ประจำเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2459
 การถ่ายถอดชื่อเรือหลวงธนบุรีเป็นอักษรโรมันมีหลากหลายรูปแบบ เช่น Dhonburi, Dornbury สำหรับกองทัพเรือไทยใช้ว่า Thonburi

ระเบียงภาพ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 วีรกรรมของ ร.ล. ธนบุรี แห่งราชนาวีไทย  จากเว็บไซต์ กองทัพเรือไทย
 การรบที่เกาะช้าง  จากหอมรดกไทย กระทรวงกลาโหม
 Walk Around ร.ล.ธนบุรี...
 พิพิธภัณฑ์ทหารเรือ 

เรือปืนยามฝั่งชั้นธนบุรี
ธนบุรี
ธนบุรี
ธนบุรี
ธนบุรี
หลวง
ยุทธนาวีเกาะช้าง
สงครามฝรั่งเศส-ไทย
ความสัมพันธ์ทางการทหารญี่ปุ่น–ไทย
ธนบุรี