รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2520

รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2520 หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือรัฐธรรมนูญ (กฎหมายพื้นฐาน) แห่งสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต () เป็นรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียต ประกาศใช้ในวันที่ 7 ตุลาคม 2520

รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ยังมีชื่อเรียกว่า รัฐธรรมนูญเบรจเนฟ หรือ รัฐธรรมนูญแห่งการพัฒนาสังคมนิยม เป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่สามและฉบับสุดท้ายของสหภาพโซเวียต ซึ่งรับรองอย่างเป็นเอกฉันท์ในการประชุมครั้งที่ 7 (สมัยพิเศษ) ของสมัยประชุมครั้งที่ 9 สภาโซเวียตสูงสุดแห่งสหภาพโซเวียต และลงนามโดยเลโอนิด เบรจเนฟ ประธานคณะผู้บริหารสูงสุดแห่งสภาโซเวียตสูงสุด รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2520 แทนที่รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2479 และวันหยุดราชการของสหภาพโซเวียตในวันรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียตได้เปลี่ยนจากวันที่ 5 ธันวาคมเป็นวันที่ 7 ตุลาคม

คำนำของรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ระบุว่า "เป้าหมายของระบอบเผด็จการของชนชั้นกรรมาชีพได้สำเร็จแล้ว รัฐโซเวียตได้กลายเป็นรัฐของประชาชนทั้งหมด" และไม่ได้เป็นตัวแทนของคนงานและชาวนาเพียงลำพังอีกต่อไป รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ได้ขยายขอบเขตของข้อบังคับตามรัฐธรรมนูญของสังคมเมื่อเปรียบเทียบกับรัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2467  และฉบับ พ.ศ. 2479 บทแรกกำหนดบทบาทนำของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียต (CPSU) และกำหนดหลักการขององค์กรสำหรับรัฐและรัฐบาล มาตราที่ 1 ได้กำหนดสหภาพโซเวียตให้เป็นรัฐสังคมนิยมเช่นเดียวกับรัฐธรรมนูญก่อนหน้านี้ทั้งหมด:

สหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเป็นรัฐสังคมนิยมของประชาชนทั้งหมด แสดงถึงเจตจำนงและผลประโยชน์ของกรรมกร ชาวนา และปัญญาชน คนทำงานของทุกชาติและทุกเชื้อชาติของประเทศ

รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 นั้นยาวและมีรายละเอียดรวมกันถึงมากกว่ายี่สิบแปดมาตราจากรัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียตฉบับ พ.ศ. 2479 และกำหนดการแบ่งความรับผิดชอบอย่างชัดเจนระหว่างรัฐบาลกลางในมอสโกและรัฐบาลของสาธารณรัฐสหภาพ บทต่อมาได้กำหนดหลักการจัดการเศรษฐกิจและความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรม รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 รวมมาตราที่ 72 ซึ่งให้สิทธิ์อย่างเป็นทางการของสาธารณรัฐที่เป็นส่วนประกอบในการแยกตัวออกจากสหภาพโซเวียตตามสัญญาในรัฐธรรมนูญฉบับก่อนอย่างไรก็ตาม มาตราที่ 74 และ 75 ระบุว่าเมื่อเขตเลือกตั้งของสหภาพโซเวียตเสนอกฎหมายที่ขัดแย้งกับสภาโซเวียตสูงสุด กฎหมายของสภาโซเวียตสูงสุดจะเข้ามาแทนที่ความแตกต่างทางกฎหมายใด ๆ แต่กฎหมายของสหภาพที่ควบคุมการแยกตัวไม่ได้กำหนดไว้จนถึงวันสุดท้ายของสหภาพโซเวียต  

มาตราที่ 74 กฎหมายของสหภาพโซเวียตจะมีผลบังคับเช่นเดียวกันในสาธารณรัฐสหภาพทั้งหมด ในกรณีที่มีความคลาดเคลื่อนระหว่างกฎหมายสาธารณรัฐแห่งสหภาพและกฎหมายมวลสหภาพ กฎหมายของสหภาพโซเวียตจะมีผลเหนือกว่า
มาตราที่ 75 อาณาเขตของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตเป็นหน่วยงานเดียวและประกอบด้วยอาณาเขตของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต อำนาจอธิปไตยของสหภาพโซเวียตแผ่ขยายไปทั่วอาณาเขตของตน

รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2520 ถูกยกเลิกเมื่อการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2534 และรัฐหลังโซเวียตได้นำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่มาใช้ มาตราที่ 72 จะมีบทบาทสำคัญในการล่มสลายแม้ว่ากฎหมายของสหภาพโซเวียตจะมีช่องว่างทางกฎหมายก็ตาม ซึ่งในที่สุดก็เต็มไปด้วยแรงกดดันจากสาธารณรัฐใน พ.ศ. 2533

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น  
 Full Text and All Subsequent Laws Amending the 1977 Constitution of the USSR
 Constitution (Fundamental Law) of the Union of Soviet Socialist Republics, PDF of the English text of the 1977 Constitution
 English text of the 1977 Constitution of the USSR
 On the Draft Constitution (Fundamental Law) of the Union of Soviet Socialist Republics and the Results of the Nationwide Discussion of the Draft by Leonid Brezhnev
 The Soviet Constitution: A Dictionary, 1986 Soviet text in English.
 The New Constitution of the USSR, 1987 Soviet text in English.

การเมืองสหภาพโซเวียต
รัฐธรรมนูญของสหภาพโซเวียต