ชีวิตของพระนางพรหมจารี

ชีวิตของพระแม่พรหมจารี () หรือชีวิตของพระแม่มารี เป็นฉากชุดจากชีวิตของพระแม่มารีย์มารดาของพระเยซูที่เป็นหัวเรื่องที่ใช้เขียนภาพชุดในศิลปะคริสต์ศาสนามักจะเป็นชุดที่ประกอบกับหรือเป็นส่วนหนึ่งของภาพชุดชีวิตของพระเยซู จำนวนฉากก็ต่างกันไปตามแต่เนื้อที่ใช้วาดภาพ ลักษณะการเขียนก็อาจจะเป็นจิตรกรรมฝาผนัง จิตรกรรมแผง หน้าต่างประดับกระจกสี หนังสือวิจิตร พรมทอแขวนผนัง งานสลักหิน งานแกะงาช้างและอื่นๆ

ฉากที่ใช้

ชีวิตของพระแม่มารีย์บางครั้งก็รวมกับภาพชุดชีวิตของพระเยซูหรือบางครั้งก็จะรวมกับฉากจากพระมหาทรมานของพระเยซู ถ้ารวมก็มักจะข้ามจากเมื่อพระเยซูยังทรงพระเยาว์ไปจนถึงตอนที่พระแม่มารีเสียชีวิต  และจบด้วยฉากพบพระเยซูในหมู่นักปราชญ์ (Christ among the Doctors) ซึ่งเป็นฉากสุดท้ายของพระเยซูเมื่อยังทรงพระเยาว์

ภาพชุดชีวิตของพระแม่มารีที่สำคัญที่สุดชุดหนึ่งก็ได้แก่ภาพภายในชาเปลทอร์นาบุโอนิ (Tornabuoni Chapel) ภายในโบสถ์ซานตามาเรีย โนเวลลาที่ฟลอเรนซ์โดยโดเมนนิโค เกอร์ลันเดาที่วาดระหว่างปี ค.ศ. 1485 และปี ค.ศ. 1490 ในชาเปลสโครเวยี (Scrovegni Chapel) ที่ปาดัวโดยจอตโต ดี บอนโดเน ที่เขียนเสร็จราวค.ศ. 1305 และ มาเอสตา (Maestà) โดยดุชโชที่เขียนเสร็จราวค.ศ. 1308 หรืองานโมเสกจากปลายสมัยไบเซ็นไทน์ที่โบสถ์คอรา (Chora Church) ที่สร้างตอนต้นคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งแสดงให้เห็นความแตกต่างระหว่างฉากชีวิตของตะวันออกและตะวันตก  - คริสตจักรออร์ทอดอกซ์มีวันสมโภชสำหรับฉากชีวิตเจ็ดฉากแรก - แต่อีก 16 ฉากจนก่อนที่จะถึงฉากการเสด็จเยี่ยม (Visitation) คล้ายกับฉาก 15 ฉากในสมัยเดียวกันกับที่จอตโต ดี บอนโดเนเขียน เมื่อฉากชุดของคอราเริ่มอีกครั้งก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพจากฉาก “ชีวิตของพระเยซู” เริ่มด้วยฉากที่พระเยซูมาประสูติ เช่นเดียวกับงานเขียนของจอตโต ดี บอนโดเนและงานของศิลปินตะวันตกอื่น ๆ ฉากชีวิตของจอตโต ดี บอนโดเนเขียนเป็นฉากที่ครบชุดที่มีด้วยกันทั้งหมด 26 ฉาก  ฉากคู่ที่มักจะเห็นกันบ่อยและเป็นที่นิยมกันโดยทั่วไปคือฉากแม่พระรับสาร และการประสูติของพระเยซู แต่บางครั้งก็จะเป็นฉากพระนางมารีย์ราชินีแห่งสากลโลกที่ใช้แทนฉากสองฉากนี้

ฉากชุดในชาเปลทอร์นาบุโอนิมีด้วยกัน 9 ฉากมีฉาก “การเสด็จเยี่ยม” ที่เป็นส่วนหนึ่งของภาพชุด “ฉากชีวิตของนักบุญจอห์นแบ็พทิสต์” “ฉากชีวิตของพระเยซู” มีหลายฉากที่เป็นฉากร่วมกับ “ฉากชีวิตของพระแม่มารี” เช่นที่เห็นในชาเปลซโครเวยี อัลเบรชท์ ดือเรอร์ สร้างภาพพิมพ์แกะไม้ 19 ฉากจากชีวิตของพระแม่มารีที่แพร่หลายและมีอิทธิพลต่องานอื่น ๆ  

จำนวนฉากชีวิตของพระแม่มารีทั้งหมดมีเป็นจำนวนมากมาจนถึงสมัยกอธิคตอนต้น ลาฟองเตน-โดซอยจ์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านนี้ลำดับว่าก่อนที่จะถึงฉาก “แม่พระรับสาร” ที่พบในศิลปะตะวันตกก็มีด้วยกัน 53 ฉากเข้าไปแล้ว แต่ก็มีเพียงตัวอย่างเดียวที่หลงเหลือมาจนถึงปัจจุบันนี้จากหนังสือวิจิตรจากเยอรมนีจากคริสต์ศตวรรษที่ 13 ที่ยังเหลืออยู่ครบชุด ในจำนวนนั้น 17 ภาพเป็นภาพก่อน “การประสูติของพระแม่มารี” แต่ฉากต่าง ๆ เหล่านี้มาจำกัดลงมากในปลายยุคกลาง

ตารางฉาก

ตารางข้างล่างแสดงให้เห็นว่าฉากใดมีวันสมโภชและฉากที่ปรากฏในงานสำคัญ ๆ ต่าง ๆ ด้วยเครื่องหมาย “X”: จอตโต ดี บอนโดเนในชาเปลซโครเวยี (จอตโต); หนังสือประจำชั่วโมงที่ใช้กันทั่วไป (ชั่วโมง); หนังสือประจำชั่วโมงของแคทเธอรินแห่งคลีฟส์ (แคทเธอริน); ฉากชุดจาก “ชีวิตขอพระแม่มารีของครูแห่งลูฟร์” (ลูฟร์); ภาพเขียนโดย โดเมนนิโค เกอร์ลันเดาในชาเปลทอร์นาบุโอนิ (โดเมนนิโค); งานภาพพิมพ์ชุดโดยอิสราเฮล ฟอน เม็คเค็นเน็ม (Israhel van Meckenem) (อิสราเฮล); และอัลเบรชท์ ดือเรอร์ (ดือเรอร์)

อ้างอิง

ดูเพิ่ม  
ศิลปะคริสต์ศาสนา
พระแม่มารี
ชีวิตของพระเยซู
พระแม่มารีปางกรุณา

แหล่งข้อมูลอื่น 

งานพิมพ์ของดือเรอร์ 
ลูฟร์ - อิตาลี คริสต์ศตวรรษที่ 15 ภาพชุด 12 แผง
ภาพเขียนบนผนังในวัดในอังกฤษ

ศิลปะเกี่ยวกับพระเยซู
ศิลปะเกี่ยวกับพระแม่มารีย์
บุคคลที่เกิดในศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล
บุคคลที่เสียชีวิตในคริสต์ศตวรรษที่ 1
พระแม่มารีย์