ท้าววรคณานันท์ (หม่อมราชวงศ์แป้ม มาลากุล)

ท้าววรคณานันท์ มีนามเดิมว่า หม่อมราชวงศ์แป้ม เป็นธิดาในพระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นปราบปรปักษ์ กับหม่อมจับ มาลากุล ณ อยุธยา เกิดเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2419 เมื่ออายุได้ 17 ปี บิดานำขึ้นถวายตัวสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ โปรดให้ฝึกหัดราชการแผนกรักษาพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ ต่อมาเป็นผู้บัญชาการแผนกรักษาพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ โดยที่ท่านมีหน้าที่รักษากุญแจห้องเก็บพระราชทรัพย์อันมหาศาลซึ่งโดยมากเป็นเครื่องเพชรทองของประดับอันล้ำค่าของสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ จนคนทั้งหลายเรียกขานนามท่านว่า "คุณห้องทอง"

นอกจากนั้นท่านมีหน้าที่สอนและควบคุมการทำดอกไม้สดในงานพระราชพิธีต่าง ๆ มีเจ้านายและข้าราชการนำบุตรหลาน มาถวายตัวในราชสำนักสมเด็จพระศรีพัชรินทราฯ รวมทั้งงานเย็บปักถักร้อยต่าง ๆ ต่อมาวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2468 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นท้าวทรงกันดาล มีตำแหน่งบังคับบัญชาการพระคลังใน ถือศักดินา 1,000 และวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2493 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรโปรดเกล้าฯ พระราชทานบรรดาศักดิ์ เป็นท้าววรคณานันท์ อัพภันตรปตานี ราชนารีกิจวิจารณ์ เป็นใหญ่กว่าท้าวนางทั้งปวง ตรวจสั่งสอนความผิดและชอบข้าราชการฝ่ายในทั้งปวง ถือศักดินา 3,000 

ท้าววรคณานันท์ถึงอนิจกรรมเมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2502 ได้รับพระราชทานเพลิงศพ ณ พระเมรุ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร วันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2503

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

ลำดับสาแหรก

อ้างอิง 

  [พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพท้าววรคณานันท์ (ม.ร.ว แป้ม มาลากุล)]

แป้ม มาลากุล
หม่อมราชวงศ์
ราชสกุลมาลากุล
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.4‎
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.3
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.3
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.3‎