ภวจักร

ภวจักร (สันสกฤต: भवचक्र; บาลี: bhavacakka; ทิเบต: srid pa'i 'khor lo) เป็นรูปสัญลักษณ์ของสังสารวัฏในศาสนาพุทธ คำว่าภวจักรอาจแปลได้ว่าเป็น "กงล้อแห่งชีวิต" โดยประกอบขึ้นมาจากคำว่า ภว () "การดำรงอยู่" ที่ซึ่งในทางศาสนาพุทธใช้เรียกความสืบเนื่องของการเกิดขึ้น หรือเวียนว่ายตายเกิด ในบริบทของสังสารวัฏ ดังที่ปรากฏในปฏิจจสมุปบาทประการที่สิบ กับคำว่า จักร () ซึ่งอาจแปลได้ว่า "กงล้อ" หรือ "วัฏจักร" ภวจักรมักนิยมวาดไว้บนผนังภายนอกของแทบทุกอารามและวัดพุทธในทิเบตกับอินเดียสำหรับฆราวาสได้ชม

องค์ประกอบอื่น ๆ ที่สามารถพบประกอบภาพของภวจักรในศิลปะทิเบต เช่น รูปสิ่งมีชีวิตตนหนึ่งที่มีท่าทางดุร้ายเกรี้ยวกรทด ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ถึงว่าทุกสิ่งที่ดำเนินไปในสังสารวัฏความไม่จีรังยั่งยืน และความเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ พระจันทร์เหนือภวจักรแปลความได้เป็นการปลดปล่อยหลุดพ้นจากวัฏจักร และมีพระพุทธเจ้าทรงชี้ไปยังพระจันทร์นั้น เป็นการสื่อว่าการหลุดพ้นจากสังสารวัฏนั้นสามารถกระทำได้

อ้างอิง

บรรณานุกรม

แหล่งข้อมูลทางพุทธศาสนา
 Chögyam Trungpa (1999). The Myth of Freedom and the Way of Meditation. Shambhala
 Chögyam Trungpa (2000). The Tibetan Book of the Dead: The Great Liberation through Hearing in the Bardo. Shambhala
 Chögyam Trungpa (2009). The Truth of Suffering and the Path of Liberation. Shambhala
 Dalai Lama (1992). The Meaning of Life, translated and edited by Jeffrey Hopkins. Wisdom.
 Dzongsar Khyentse (2004). Gentle Voice #22, September 2004 Issue. 
 Dzongsar Khyentse (2005). Gentle Voice #23, April 2005 Issue. 
Epstein, Mark (2004). Thoughts Without A Thinker: Psychotherapy from a Buddhist Perspective. Basic Books. Kindle Edition.
 Gampopa (1998). The Jewel Ornament of Liberation: The Wish-Fulfilling Gem of the Noble Teachings, by Gampopa, translated by Khenpo Konchog Gyaltsen Rinpoche. Snow Lion.
 Goodman, Steven D. (1992). "Situational Patterning: Pratītyasamutpāda." Footsteps on the Diamond Path, Crystal Mirror Series I-III. Dharma Publishing.
 Geshe Sonam Rinchen (2006). How Karma Works: The Twelve Links of Dependent Arising. Snow Lion
 Karunaratne, T. B. (2008). The Buddhist Wheel Symbol. Buddhist Publication Society. (http://www.bps.lk/olib/wh/wh137.pdf)
 Khandro Rinpoche (2003). This Precious Life. Shambala
 Patrul Rinpoche (1998). The Words of My Perfect Teacher, translated by the Padmakara Translation Group. Altamira.
 Ringu Tulku (2005). Daring Steps Toward Fearlessness: The Three Vehicles of Tibetan Buddhism. Snow Lion.
 Simmer-Brown, Judith (1987). "Seeing the Dependent Origination of Suffering as the Key to Liberation." Journal of Contemplative Psychotherapy, VOLUME IV. The Naropa Institute. (ISSN 0894-8577)
 Thrangu Rinpoche (2001). The Twelve Links of Interdependent Origination. Nama Buddha Publications.
 Thubten Chodron. Articles & Transcripts of Teachings on Lamrim: The Gradual Path to Enlightenment. Dharma Friendship Foundation.
 Thubten Chodron (1993). The Twelve Links – Part 1 of 5 (PDF)
 Thubten Chodron (1993). The Twelve Links – Part 2 of 5 (PDF)

แหล่งข้อมูลทางวิชาการ

เว็บไซต์

ศิลปะทิเบต
ศาสนาพุทธ
หลักธรรมของศาสนาพุทธ