สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ส่วนภูมิภาค

สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ส่วนภูมิภาค เป็นหนึ่งในกลุ่มสถานีโทรทัศน์แห่งเดียวในประเทศไทย ดำเนินการแบบหน่วยงานราชการของรัฐบาลไทย ที่ออกอากาศภาคพื้นดินในส่วนภูมิภาคเท่านั้น ดำเนินการโดย กรมประชาสัมพันธ์ สำนักนายกรัฐมนตรี เป็นกลุ่มดำเนินการในรูปแบบสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งชาติของประเทศไทย ที่ทำการแพร่ภาพออกอากาศในต่างจังหวัด ซึ่งเริ่มต้นเมื่อปี พ.ศ. 2498 เป็นต้นมา

ประวัติ 
สทท.ในส่วนภูมิภาค มีการกำเนิดก่อตั้งขึ้นในสมัยรัฐบาลของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ว่าต้องการที่จะพัฒนากิจการโทรทัศน์เข้าสู่ส่วนภูมิภาคของประเทศไทย เพื่อให้ประชาชนในแต่ละภาครับทราบข้อมูลข่าวสาร นโยบาย และการดำเนินงานต่างๆ ของประเทศให้รวดเร็วและทั่วถึงทุกภูมิภาค ดังนั้นรัฐบาลจึงอนุมัติเงินลงทุนจำนวน 25 ล้านบาท และมอบหมายให้กรมประชาสัมพันธ์ ดำเนินกิจการโทรทัศน์ในส่วนภูมิภาคครั้งแรกภาคละ 1 สถานี จำนวน 3 ภาค ซึ่งอยู่ช่วงที่พลเอก สุจริต จารุเศรณี อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ในขณะนั้น ต่อจากนั้นก็ได้วางศิลาฤกษ์ก่อสร้างอาคารสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทยที่ลำปาง ขอนแก่น และสงขลา

ในช่วงยุค พ.ศ. 2510 และในช่วง พ.ศ. 2520 สทท.ในส่วนภูมิภาค ก็ได้มีการเพิ่มขยายในส่วนแต่ละแห่ง โดยขยายส่วนที่จังหวัดขอนแก่น คือให้จัดตั้งสถานีเครื่องส่งวิทยุโทรทัศน์อุบลราชธานี ส่วนลำปาง ขยายไปจัดตั้งสถานีเครื่องส่งวิทยุโทรทัศน์ เชียงใหม่ แพร่ ส่วนที่จังหวัดสงขลา จัดตั้งสถานีเครื่องส่งวิทยุโทรทัศน์สุราษฎร์ธานี ภูเก็ต เป็นลำดับ

ตั้งแต่ พ.ศ. 2561 สทท.ส่วนภูมิภาค ยุติออกอากาศโทรทัศน์ระบบแอนะล็อกในแต่ละจังหวัดของประเทศไทย เมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ทั้งนี้ สทท.ส่วนภูมิภาค ยังสามารถรับชมผ่านช่องทางโทรทัศน์ในระบบจานดาวเทียมไทยคม 5 ระบบซีแบนด์ระยะหนึ่ง และกลับมาออกอากาศ สทท.ส่วนภูมิภาค ผ่านช่องทางโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัล ในแต่ละภูมิภาค ทางช่องหมายเลข 11 เริ่มวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 ออกอากาศวันละ 15 ชั่วโมง ตั้งแต่ 06:00 - 21:00 น.

รายนามสถานีส่วนภูมิภาคแต่ละแห่ง

สถานีส่วนภูมิภาคในปัจจุบัน 

รายละเอียดทั้งหมดนี้ เป็นรายละเอียดของสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ส่วนภูมิภาค ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ ออกอากาศทางโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลช่องหมายเลข 11 โดยแบ่งตามช่องภูมิภาคในประเทศไทยดังต่อไปนี้

สถานีส่วนภูมิภาคในอดีตยุคทีวีแอนะล็อก 
รายละเอียดทั้งหมดนี้ เป็นรายละเอียดสถานีส่วนภูมิภาคที่เคยออกอากาศภาคพื้นดินระบบอนาล็อกทั้งสิ้น แต่ปัจจุบันได้ยุติการออกอากาศในระบบดังกล่าวไปแล้ว ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 เป็นต้นมา

สถานีโทรทัศน์ในอดีต

ภาคเหนือ 
 ลำปาง ออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 8 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2503 ถึงปัจจุบัน แต่ได้โอนไปเป็นสิทธิและหน้าที่ความเป็นแม่ข่ายที่สถานีส่งเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2543 โดยออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 11

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 
 ขอนแก่น ออกอากาศภาพขาวดำ ระบบวีเอชเอฟ ช่อง 5 ในปี พ.ศ. 2505 และออกอากาศภาพสี ด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 4 ในช่วงยุค พ.ศ. 2518 ปัจจุบันออกอากาศด้วยระบบยูเอชเอฟ ช่อง 26 เมื่อประมาณ พ.ศ. 2545 ถึงปัจจุบัน
 อุบลราชธานี เดิมเป็นแค่เฉพาะสถานีส่ง ออกอากาศภาพขาวดำ ระบบวีเอชเอฟ ช่อง 3 ในปี พ.ศ. 2511 และออกอากาศภาพสี ระบบวีเอชเอฟ ช่อง 4 ในปี พ.ศ. 2521 ปัจจุบันออกอากาศระบบยูเอชเอฟ ช่อง 33 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547

ภาคตะวันออก 
 ระยอง ออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 12 พ.ศ. 2540 ถึงปัจจุบัน แต่ได้โอนไปเป็นสิทธิและหน้าที่ความเป็นแม่ข่ายที่สถานีส่งจันทบุรี ออกอากาศด้วยระบบยูเอชเอฟ ช่อง 38 ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547

ภาคใต้ 
 สงขลา ออกอากาศด้วยภาพขาวดำ ระบบวีเอชเอฟ ช่อง 9 ในปี พ.ศ. 2505 และเปลี่ยนเป็นภาพสี ในยุค พ.ศ. 2515 เป็นต้นมา โดยออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง  10 (ก่อนหน้านั้นเป็นภาพขาวดำมาก่อน)
 ภูเก็ต ออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 9 ในช่วงยุค พ.ศ. 2515 และออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 5 ในช่วงยุค พ.ศ. 2530
 นครศรีธรรมราช ออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 12 ในช่วงยุค พ.ศ. 2520 โดยประมาณ และออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 5 ในปัจจุบัน

ภาคใต้ตอนบน 
 สุราษฎร์ธานี ออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟ ช่อง 7 ในปี พ.ศ. 2510 และออกอากาศด้วยระบบวีเอชเอฟช่อง 12 ในช่วงยุค พ.ศ. 2525

การออกอากาศ 
 การออกอากาศในรายการข่าวของสถานีแต่ละแห่ง จะเสนอข่าวท้องถิ่น แต่ละภาค โดยออกอากาศในเวลา 08.00-09.00 น. และ 15.30 - 17.00 น. พ.ศ. 2555 ซึ่งจะส่งสัญญาณจากสถานีหลักในภูมิภาคแต่ละแห่งกันไป
 สำหรับการออกอากาศที่สถานี สทท.กรุงเทพมหานคร ในข่าวท้องถิ่น คือ เมโทรนิวส์ (จนถึงวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2551)
 การเสนอข่าวภาคเช้า เที่ยง และค่ำ ในอดีตทาง สทท.ส่วนภูมิภาค คือจะรับสัญญาณจาก สถานีโทรทัศน์องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย (หมายถึงสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 9 อ.ส.ม.ท.) จนถึงปี พ.ศ. 2530 หลังจาก สทท.ส่วนกลาง ได้ถูกก่อตั้งขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2528 3 ปีให้หลัง สทท.ส่วนภูมิภาค ก็สามารถรับสัญญาณการเสนอข่าวจาก ส่วนกลาง ได้เป็นต้นมา
 การออกอากาศเปิดปิดสถานี มีกำหนดบางแห่ง แต่เมื่อมีที่ส่วนกลาง ก็ต้องใช้เวลาเปิดปิดตรงกันกับที่กำหนดดังกล่าว
 ในอดีต จะออกอากาศทั้งวัน ตั้งแต่ช่วงเปิดจนปิดสถานี มีการเสนอรายการจากสถานีของตนเอง ไม่ว่าจะออกอากาศภาพขาวดำหรือสี ในระบบวีเอชเอฟ แต่ปัจจุบัน เหลือแค่ออกอากาศในเวลา 08:30 น. ถึง 18:00 น. และถ่ายทอดสดส่งไปที่อื่นด้วย
 สทท.ส่วนภูมิภาค ออกอากาศในระบบวีเอชเอฟ และยูเอชเอฟภาคพื้นดิน ในแต่ละแห่ง ดังนั้น ผู้ที่อยู่อาศัยในต่างจังหวัด สามารถรับชมการแพร่ภาพจากเครื่องรับโทรทัศน์ในแต่ละแห่งตามได้

ระบบดาวเทียม 
โดยที่ทางสถานีฯ ได้เช่าช่องสัญญาณดาวเทียมไทยคม 6 C-Band ความถี่ 4163 H 9600

ตราสัญลักษณ์ 
 บางสถานีจะใช้ตรากรอบจอโทรทัศน์หรือแบบอื่น พร้อมกับใช้ชื่อย่อว่า สทท. และบางตราก็ใช้สัญลักษณ์แบบกรอบจอโทรทัศน์ และสีแดง เขียว และน้ำเงิน พร้อมกับตัวเลขส่งระบบวีเอชเอฟ เสียตรงที่ว่า ไม่ได้ใช้ตัวย่อว่า สทท.กำกับ ทั้งๆที่เป็นสถานีโทรทัศน์แห่งชาติ มีฐานะเป็นหน่วยงานราชการ
 ใช้ตราสัญลักษณ์จากสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ส่วนกลาง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 เป็นต้นมา
 บางโอกาสได้ใช้ตราราชการของกรมประชาสัมพันธ์ เป็นตราประจำสถานีฯ แต่ไม่ค่อยได้เห็นมากเท่าไรนัก

สถานที่ที่ตั้งสถานี 
สถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย ส่วนภูมิภาค แต่ละแห่ง ในส่วนสถานีโทรทัศน์ หรือ สถานีเครื่องส่งโทรทัศน์ระบบวีเอชเอฟ และระบบยูเอชเอฟ จะมีที่ตั้งใกล้กับสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย ส่วนภูมิภาค พร้อมทั้งสำนักประชาสัมพันธ์เขต หรือสำนักประชาสัมพันธ์จังหวัดแต่ละแห่ง

อ้างอิง 

สถานีโทรทัศน์ในประเทศไทย
กรมประชาสัมพันธ์