พิลิปดา

พิลิปดา หรือ วิลิปดา () หรือ อาร์กวินาที (arcsecond, second of arc หรือ second) มักเขียนแทนด้วยเครื่องหมาย ″ เป็นหน่วยของมุมมีค่าเป็น 1/60 ของลิปดา

หนึ่งพิลิปดาคือ 1/3600 ขององศา และเนื่องจาก 1 องศาเท่ากับ 1/360 ของเส้นรอบวง ดังนั้น 1 พิลิปดาจึงเท่ากับ 1/ (≈ ) ของเส้นรอบวง 1 เรเดียน มีค่าประมาณ  พิลิปดา

สำหรับในระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ หน่วยสำหรับมุมและมุมเฟสคือเรเดียน แต่หน่วยองศารวมถึงลิปดาและพิลิปดาก็ถือเป็นหน่วยที่ยอมรับให้ใช้แก่ระบบเอสไอด้วยเช่นกัน

ตัวอย่างการใช้งาน 
ในทางดาราศาสตร์ ระยะทาง 1 พาร์เซกถูกกำหนดให้เป็นระยะทางไปยังวัตถุที่มีพารัลแลกซ์ดาวฤกษ์เท่ากับ 1 พิลิปดา โดยหนึ่งพาร์เซกมีขนาดประมาณ 3.26 ปีแสง

โลกหมุนรอบตัวเองด้วยลองจิจูด 15″ ในหนึ่งวินาที โดยจะหมุน 15° ทุก ๆ ชั่วโมง และ 15′ ทุก ๆ นาที ความยาวส่วนโค้งเมริเดียน ที่ตรงกับ ละติจูด 1″ ของโลกนั้นอยู่ที่ประมาณ 30 เมตร

หน่วยย่อยโดยคำอุปสรรค 
สำหรับในระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ ในเอกสารระหว่างประเทศ (ฉบับที่ 9 ปี 2019) ได้ระบุไว้ว่าในบางสาขาวิชา เช่น ดาราศาสตร์ อาจมีการใช้คำอุปสรรคเอสไอเพื่อแสดงมุมที่มีขนาดเล็กมากด้วยค่าดังต่อไปนี้

 มิลลิพิลิปดา (milliarcsecond,  mas) = 10-3 พิลิปดา
 ไมโครพิลิปดา (microarcsecond, µas) = 10-6 พิลิปดา
 พิโกพิลิปดา (picoarcsecond, pas) = 10-12 พิลิปดา

หน่วยเหล่านี้จะใช้เมื่อหน่วยพิลิปดามีขนาดใหญ่เกินไป เช่น เมื่อแสดงถึง พารัลแลกซ์ดาวฤกษ์ หรือ การเคลื่อนที่ที่เฉพาะของดาวฤกษ์

ดูเพิ่ม 
 ลิปดาและพิลิปดา

อ้างอิง 

หน่วยมุม