สัญลักษณ์รูปีอินเดีย

สัญลักษณ์รูปีอินเดีย (สัญลักษณ์: ₹; โค้ด: INR) เป็นสัญลักษณ์สกุลเงินสำหรับรูปีอินเดีย สกุลเงินแห่งชาติของอินเดีย ออกแบบโดยอุทัย กุมาร (Udaya Kumar) รัฐบาลอินเดียเสนอสัญลักษณ์นี้ต่อสาธารณะอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 2010 ผลงานออกแบบของอุทัย กุมาร ได้รับคัดเลือกจากการแข่งขันออกแบบสัญลักษณ์ให้กับสกุลเงินรูปีอินเดียของรัฐบาล ที่เปิดรับผลงานจากทั่วทั้งประเทศ ก่อนหน้าที่จะมีสัญลักษณ์นี้ โดยทั่วไปแล้วจะใช้อักษรสองตัวต่อกันแทน คือ Rs, Re หรือคำว่า “รูปี” ในอักษรย่อตามภาษาต่าง ๆ ของประเทศอินเดีย

การออกแบบนั้นมาจากอักษรเทวนาครี "र" (ร) ประกอบกับขีดสองเส้นบนหัว นอกจากนี้นักออกแบบยังจงใจให้มีความคล้ายกับอักษรละตินพิมพ์ใหญ่ “R” และเหมือนกับอักษร “R” ในรูปแบบโรทันดา (Ꝛ)

ยูนิโคดของสัญลักษณ์รูปีอินเดียคือ  ส่วนประเทศอื่น ๆ ที่ใช้สกุลเงินชื่อ “รูปี” เหมือนกัน เช่น รูปีศรีลังกา, รูปีปากีสถาน, รูปีเนปาล ยังคงใช้สัญลักษณ์ทั่วไปอันเดิม คือ

ที่มา 
เมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 2009 รัฐบาลอินเดียได้ประกาศการแข่งขันออกแบบสัญลักษณ์ใหม่ให้กับสกุลเงินรูปีอินเดียรัฐมนตรีว่าการการคลังอินเดีย ปรนาบ มุกเขรจี (Pranab Mukherjee) ระบุว่าผลงานออกแบบนั้นควรจะสื่อถึงจิตวิญาณ ประเพณี และวัฒนธรรมของอินเดียจากผลงานที่ส่งเข้าประกวด 3,331 ชิ้น กรรมการคัดเลือกเหลือเพียง 5 ชิ้นงาน คือผลงานจาก นนทิตา คอร์เรีย-เมหโรตรา (Nondita Correa-Mehrotra), หิเตศ ปัทมศลี (Hitesh Padmashali), ศิพิน เคเค (Shibin KK), ชาห์รุข เจ. อิรานี (Shahrukh J. Irani) และ ดี อุทัย. กุมาร (D. Udaya Kumar) และทางการจะคัดเลือกผลงานที่ชนะเลิศในวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 2010 หลังมีการยืดเวลาออกไป ท้ายที่สุด ผลการตัดสินอย่างเป็นทางการนั้นออกประกาศในวันที่ 15 กรกฎาคม ค.ศ. 2010 ซึ่งได้ผลงานที่ชนะการแข่งขันที่ออกแบบโดยอุทัยกุมาร (Udaya Kumar) อาจารย์ช่วยสอนที่ สถาบันเทคโนโลยีอินเดีย คุวหตี ([IIT Guwahati)

การออกแบบ 
สัญลักษณ์นี้รวมอักษรเทวนาครี "र" ("ร") และอักษรละตินพิมพ์ใหญ่ "R" ในรูปแบบที่ไม่มีเส้นขีดตั้งตรง (ซึ่งเหมือนกับ “R” แบบโรทันดา) เส้นตรงแนวนอนสองเส้นด้านบน เมื่อรวมช่องว่างตรงกลางแล้ว สื่อถึงแถบสามสี (tricolour) บนธงชาติอินเดีย ในขณะเดียวกัน ขีดแนวนอนสองขีดนี้ยังสื่อถึงสัญลักษณ์ “=“ (เท่ากับ) อันแสดงถึงความเท่าเทียม

สัญลักษณ์ที่ชนะเลิศนี้เป็นผลงานออกแบบของอุทัย กุมาร นักศึกษาสถาปัตยกรรมศาสตร์บัณฑิตและวิชวล ดีไซน์จากศูนย์ออกแบบอุตสาหกรรม (Industrial Design Centre) สถาบันเทคโนโลยีอินเดีย บอมเบย์ (IIT Bombay)

อ้างอิง 

สัญลักษณ์สกุลเงิน
รูปี