ถอดรหัสสายลับพันหน้า

ถอดรหัสสายลับพันหน้า (ภาษาอังกฤษ: Tinker Tailor Soldier Spy) เป็นภาพยนตร์แนวจารกรรม สัญชาติอังกฤษ-ฝรั่งเศส ออกฉายในปี พ.ศ. 2554 กำกับโดยโทมัส อัลเฟรดสัน จากบทภาพยนตร์ของบริดเจต โอ'คอนเนอร์ และปีเตอร์ สเตรากันห์ ซึ่งอิงจากนิยายชื่อเดียวกันในปี พ.ศ. 2517 แต่งโดยจอห์น เลอ คาร์เร ภาพยนตร์แสดงนำโดยแกรี โอลด์แมนรับบทเป็นจอร์จ สไมลีย์ และร่วมแสดงโดยโคลิน เฟิร์ธ, ทอม ฮาร์ดี, จอห์น เฮิร์ท, โทบี โจนส์, มาร์ค สตรอง, เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์ และเคียรอน ฮินส์ ท้องความของเรื่องเกิดขึ้นที่ลอนดอน ช่วงต้นคริสต์ทศวรรษที่ 1970 เนื้อเรื่องเกี่ยวกับการตามล่าสายลับสองหน้าของโซเวียตที่อยู่ในหมู่เจ้าหน้าที่ระดับสูงสุดของหน่วยสืบราชการลับอังกฤษ

ภาพยนตร์อำนวยการสร้างโดยบริษัทอังกฤษ เวิร์คกิงไทเทิลฟิลม์ส และได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากบริษัทฝรั่งเศส สตูดิโอกานัล ภาพยนตร์เรื่องนี้ฉายรอบปฐมทัศน์ในการแข่งขันภาพยนตร์ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิสครั้งที่ 68 ภาพยนตร์เรื่องนี้ประสบความสำเร็จทั้งในเชิงรายได้และคำวิจารณ์ และเป็นภาพยนตร์ที่ทำรายได้สูงสุดในสหราชอาณาจักรเป็นเวลาติดต่อกันสามสัปดาห์ ภาพยนตร์เรื่องนี้เข้าชิงรางวัลออสการ์สามสาขา รวมไปถึงสาขานักแสดงนำชายยอดเยี่ยมของแกรี โอลด์แมน

เค้าโครงเรื่อง 
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1973 หัวหน้าหน่วยข่าวกรองอังกฤษ (ชื่อรหัส: เดอะเซอร์คัส (The Circus)) ส่งสายลับจิม พรีโดก์ไปยังประเทศฮังการีเพื่อพบกับนายพลชาวฮังการีที่ต้องการจะขายข้อมูล ปฏิบัติการถูกเปิดโปงและพรีโดก์ถูกยิงขณะกำลังหนีโดยหน่วยข่าวกรองฮังการี ทำให้เกิดข้อพิพาทระหว่างประเทศขึ้น หัวหน้า (Control) และมือขวาของเขา จอร์จ สไมลีย์จึงถูกบีบให้เกษียณก่อนกำหนด หัวหน้าที่มีอาการป่วยอยู่แล้ว ก็เสียชีวิตลงหลังจากออกจากงานไม่นานนัก

เพอร์ซี อัลเลไลน์กลายเป็นหัวหน้าคนใหม่ของเดอะเซอร์คัส โดยมีบิล เฮย์ดอน เป็นผู้ช่วย และรอย แบลนด์ กับโทบี เอสเตอร์เฮสเป็นคนใกล้ชิด พวกเขาสร้างชื่อเสียงของตัวเองด้วยการส่งข่าวกรองโซเวียตที่ดูจะเป็นข่าวกรองระดับสูง ชื่อรหัส "วิทช์คราฟท์" (Witchcraft) โดยที่ทั้งหัวหน้าและสไมลีย์ต่างก็สงสัยในที่มาและความน่าเชื่อถือของข่าวกรองนี้ อัลเลไลน์แบ่งข้อมูลให้กับฝ่ายอเมริกัน เพื่อแลกกับข่าวกรองชั้นดีของสหรัฐฯ เอง

สไมลีย์ถูกดึงตัวออกมาจากการเกษียณโดยโอลิเวอร์ เลคอน ข้าราชการที่เป็นหัวหน้าฝ่ายข่าวกรอง เพื่อสืบสวนข้อกล่าวหาของสายลับริคกี ทาร์ว่ามีหนอนบ่อนไส้ที่ฝังตัวมานานอยู่ในหมู่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของหน่วยข่าวกรองอังกฤษ ซึ่งหัวหน้าเองก็เคยกล่าวถึงเรื่องนี้มาก่อน สไมลีย์คัดคนมาจัดตั้งเป็นทีมเล็กๆ และเริ่มสัมภาษณ์คนที่ออกจากเซอร์คัสไปในเวลาเดียวกันกับสไมลีย์และหัวหน้า คนแรกคือคอนนี แซคส์ ซึ่งถูกอัลเลไลน์ไล่ออกเนื่องจากไปกล่าวหาอเล็กไซ โพลิยาคอฟ เจ้าหน้าที่ทูตฝ่ายวัฒนธรรมของสถานทูตโซเวียตในลอนดอน ว่าเป็นสายลับโซเวียต อีกคนหนึ่งคือเจอร์รี เวสเตอร์บี ที่ทำหน้าที่เป็นเสมียนประจำในคืนที่พรีโดก์ถูกยิง เวสเตอร์บีบอกว่าเขาโทรไปที่บ้านของสไมลีย์เพื่อขอคำสั่ง แต่ภรรยาของสไมลีย์เป็นคนรับสายแทนเพราะสไมลีย์ไม่อยู่บ้าน หลังจากนั้นไม่นาน เฮย์ดอนก็มายังเซอร์คัส โดยบอกว่าเขาเห็นข่าวจากแถบวิ่งที่คลับของเขาเมื่อเวลาตีหนึ่ง สไมลีย์จึงรู้ว่าเฮย์ดอนโกหก เพราะคลับปิดก่อนตีหนึ่ง และเฮย์ดอนรู้ข่าวนี้จากภรรยาของสไมลีย์ ซึ่งเฮย์ดอนเป็นชู้อยู่

สไมลีย์กลับมาที่บ้านเพื่อเจอทาร์ที่มาขอซ่อนตัว ทาร์บอกเขาว่าตอนที่เขาถูกส่งไปที่อิสตันบูลเพื่อสืบสวนสายลับโซเวียตที่ชื่อว่าบอริส เขาได้พบกับอิรินา ภรรยาของบอริส ซึ่งตัวเธอเองนั้นก็เป็นสายลับโซเวียตเช่นกัน เขาคบชู้กับเธอจนเธอเอ่ยถึงหนอนบ่อนไส้ในหน่วยข่าวกรองอังกฤษ ที่รับคำสั่งจากคาร์ลา หัวหน้าสายลับของโซเวียต ทาร์จึงแจ้งข้อมูลนี้ไปยังลอนดอน และหลังจากล่าช้าไปนาน ทาร์ก็ถูกสั่งให้กลับประเทศทันที บอริสและหัวหน้าศูนย์อังกฤษในอิสตันบูลถูกฆ่าโดยฝ่ายรัสเซีย และอิรินาถูกพาตัวกลับไปยังประเทศรัสเซีย ทาร์ที่ถูกฝ่ายอังกฤษกล่าวหาว่าแปรพักตร์และฆาตกรรมหัวหน้าศูนย์อังกฤษจึงหนีไป สไมลีย์สั่งให้ปีเตอร์ กวิลเลม เจ้าหน้าที่ข่าวกรองที่อยู่ในทีมของเขา ไปขโมยสมุดปูมของเซอร์คัสในคืนที่ทาร์ส่งข่าวมา แล้วพบว่าหน้าบันทึกของคืนนั้นถูกฉีกออกไป ทำให้ยืนยันเรื่องของทาร์ว่ามีหนอนบ่อนไส้อยู่ในองค์กรจริงๆ

สไมลีย์ไปหาจิม พรีโดก์ ที่ถูกเนรเทศกลับมาและถูกไล่ออกจากองค์กร พรีโดก์เปิดเผยจุดประสงค์ที่แท้จริงของภารกิจในฮังการี เพื่อเรียนรู้ชื่อของหนอนบ่อนไส้ หัวหน้าตั้งชื่อรหัสให้กับผู้ต้องสงสัย ได้แก่ "ทิงเกอร์" (อัลเลไลน์), "เทลเลอร์" (เฮย์ดอน), โซลเยอร์ (แบลนด์), "พัวร์แมน" (เอสเตอร์เฮส) และ "เบกการ์แมน" (ตัวสไมลีย์เอง) พรีโดก์เล่าถึงการสอบสวนอันทารุณ (ซึ่งเขาได้เห็นอิรินาถูกฆ่าต่อหน้าต่อตา) แต่บอกว่าฝ่ายโซเวียตรู้ถึงการสืบสวนหาตัวหนอนบ่อนไส้ของหัวหน้าอยู่แล้ว เพียงแต่สนใจที่จะรู้ว่าการสืบสวนดำเนินไปถึงไหนแล้ว

สไมลีย์รู้ว่าอัลเลไลน์, เฮย์ดอน, แบลนด์และเอสเตอร์เอสพบกับโพลิยาคอฟที่บ้านลับแห่งหนึ่ง โดยให้ข้อมูลที่พวกเขาเชื่อว่าเป็นข่าวกรองอังกฤษชั้นต่ำ (เนื่องจากโพลิยาคอฟทำตัวเป็นสมรู้ร่วมคิดด้วย แต่ยังเป็นเจ้าหน้าที่ KGB จึงต้องเพื่อป้อนข่าวเพื่อไม่ให้ทางรัสเซียสงสัย) เพื่อแลกกับข่าวกรองวิทช์คราฟท์ แต่ข่าวกรองนี้ส่วนใหญ่แล้วเป็นแค่ข่าวกรองปลีกย่อย ไม่มีความสำคัญอะไร แต่ป้อนข่าวมาเพื่อโน้มน้าวให้ฝ่ายอเมริกันแบ่งข่าวกรองมาให้ฝ่ายอังกฤษ ซึ่งหนอนบ่อนไส้จะทำการส่งข่าวต่อไปให้ฝ่ายโซเวียตอีกทีหนึ่ง

สไมลีย์ขู่เอสเตอร์เฮสให้บอกที่อยู่ของบ้านลับนั้นมา เพื่อแลกกับการไม่ถูกเนรเทศ เนื่องจากเอสเตอร์เฮสเป็นคนฮังการี ซึ่งเป็นรัฐในอาณัติของสหภาพโซเวียต ถ้าเขากลับไป ก็เท่ากับได้รับโทษประหาร เอสเตอร์เฮสจึงยอมบอก จากนั้นสไมลีย์ก็ตั้งกับดักขึ้นมาโดยให้ทาร์ไปปรากฏตัวที่ศูนย์ปารีส เพื่อประกาศว่าเขารู้ตัวหนอนบ่อนไส้ เพื่อหนอนบ่อนไส้รู้ข่าว ก็จะไปพบกับโพลิยาคอฟเพื่อบอกให้คาร์ลากำจัดทาร์เสีย สไมลีย์รออยู่ที่บ้านพักเพื่อจับกุมหนอนบ่อนไส้ ปรากฏว่าเป็นเฮย์ดอน ที่ศูนย์สอบสวนของเซอร์คัสที่ซาร์รัต เฮย์ดอนสารภาพว่าเขาเป็นชู้กับภรรยาของสไมลีย์ตามคำสั่งของคาร์ล เพื่อบิดเบือนข้อสงสัยใดๆ ที่สไมลีย์มีกับเฮย์ดอน และให้สไมลีย์ตีความสงสัยเป็นความอคติ ซึ่งจะทำให้สไมลีย์ระมัดระวังก่อนที่จะสงสัยเฮย์ดอน ก่อนภารกิจฮังการีของพรีโดก์ พรีโดก์ไปหาเฮย์ดอน เพื่อนสนิทของเขา เพื่อบอกถึงความสงสัยขอหัวหน้า ทำให้เฮย์ดอนรู้ทันและจัดการให้พรีโดก์ถูกยิงก่อนรู้ข้อมูล เซอร์คัสตั้งใจที่จะแลกเปลี่ยนเฮย์ดอนกับสายที่โซเวียตจับตัวไป แต่พรีโดก์ที่เพิ่งรู้ถึงการทรยศของเฮย์ดอน ชิงฆ่าเขาเสียก่อน สุดท้าย สไมลีย์ก็ได้กลับไปยังเซอร์คัสในตำแหน่งหัวหน้าองค์กร

รายนามนักแสดงนำ 

 แกรี โอลด์แมน แสดงเป็น จอร์จ สไมลีย์ (เบกการ์แมน)
 โคลิน เฟิร์ธ แสดงเป็น บิล เฮย์ดอน (เทลเลอร์)
 ทอม ฮาร์ดี แสดงเป็น ริคกี ทาร์
 มาร์ค สตรอง แสดงเป็น จิม พรีโดก์
 เคียรอน ฮินส์ แสดงเป็น รอย แบลนด์ (โซลเยอร์)
 เบเนดิกต์ คัมเบอร์แบทช์ แสดงเป็น ปีเตอร์ กวิลเลม
 เดวิด เดนซิค แสดงเป็น โทบี เอสเตอร์เฮส (พัวร์แมน)
 สตีเฟน แกรห์ม แสดงเป็น เจอร์รี เวสเตอร์บี
 ไซมอน แมคเบอร์นีย์ แสดงเป็น โอลิเวอร์ เลคอน
 โทบี โจนส์ แสดงเป็น เพอร์ซี อัลเลไลน์ (ทิงเคอร์)
 จอห์น เฮิร์ท แสดงเป็น หัวหน้า (Control)
 สเว็ทลานา ค็อดเชงโควา แสดงเป็น อิรินา
 แคธี เบิร์ค แสดงเป็น คอนนี แซคส์
 โรเจอร์ ลอยด์-พัค แสดงเป็น เมนเดล
 คริสเตียน แมคเคย์ แสดงเป็น แมคเคลวอร์
 คอนสแตนติน คาเบนสกี แสดงเป็น โพลิยาคอฟ
 ไมเคิล ซาร์น แสดงเป็น คาร์ลา
 โทมาส โควาลสกี แสดงเป็น บอริส
 โซลทาน มุชชี แสดงเป็น สายลับชาวฮังการี

อ้างอิง 

ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2554
ภาพยนตร์ฝรั่งเศส
ภาพยนตร์อังกฤษ
ภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสงครามเย็น
ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในลอนดอน
ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำในประเทศตุรกี

แหล่งข้อมูลอื่น