ขามนุษย์

ขาของมนุษย์ () หมายถึง รยางค์ล่าง (lower limb) ของร่างกายมนุษย์ นับตั้งแต่สะโพก (hip) ไปจนถึงข้อเท้า (ankle) ได้แก่ ต้นขา (thigh) , เข่า (knee) , ปลายขา (cnemis)  กระดูกที่ใหญ่ที่สุดในร่างกายมนุษย์คือ กระดูกต้นขา (femur) ก็อยู่ในขาด้วย

ในทางกายวิภาคศาสตร์มนุษย์ ขาเป็นส่วนหนึ่งของรยางค์ล่างที่อยู่ระหว่างเข่าและข้อเท้า (ส่วนที่อยู่เหนือขึ้นไปจนถึงสะโพกจะเรียกว่า ต้นขา) ส่วนบริเวณที่เราเรียกกันทั่วไปว่า ขา คือนับตั้งแต่สะโพกตลอดถึงข้อเท้าจะใช้ว่า "รยางค์ล่าง" (lower limb) ซึ่งในบทความนี้จะใช้นิยามของ ขา ตามที่เรียกกันทั่วไป

ส่วนของขาที่นับจากเข่าถึงข้อเท้าเรียกว่า ปลายขา (cnemis หรือ crus)  โดยส่วนหลังเรียกว่า น่อง (calf) และส่วนหน้าเรียกว่า แข้ง (shin)

ในหลายวัฒนธรรม ขาเป็นอุปมาถึงความแข็งแรงหรือการเคลื่อนที่ ขาอาจหมายความถึงส่วนประกอบของสิ่งของที่ทำหน้าที่รองรับ เช่น ขาเก้าอี้ เป็นต้น

หน้าที่ 
ขาทำหน้าที่ในการยืน, การเดิน, การกระโดด, การเตะ และหน้าที่อื่นๆ ที่คล้ายคลึงกัน ขานับเป็นส่วนประกอบที่สำคัญของน้ำหนักมนุษย์

กายวิภาคศาสตร์

กระดูกของรยางค์ล่าง 
 กระดูกต้นขา (femur)
 กระดูกสะบ้า (patella)
 กระดูกแข้ง (tibia)
 กระดูกน่อง (fibula)

กล้ามเนื้อของรยางค์ล่าง

กล้ามเนื้อของปลายขา 
 กล้ามเนื้อพอพลิเทียส (Popliteus)

พื้นที่ด้านหน้าปลายขา (anterior compartment)
 กล้ามเนื้อทิเบียลิส แอนทีเรียร์ (Tibialis anterior)
 กล้ามเนื้อเอกซ์เทนเซอร์ ดิจิทอรุม ลองกัส (Extensor digitorum longus)
 กล้ามเนื้อเอกซ์เทนเซอร์ ฮาลูซิส ลองกัส (Extensor hallicus longus)
 กล้ามเนื้อพีโรเนียส เทอร์เชียส (Fibularis tertius)

พื้นที่ด้านหลังปลายขา (posterior compartment)
 กล้ามเนื้อแกสตรอคนีเมียส (Gastrocnemius)
 กล้ามเนื้อแพลนทาริส (Plantaris)
 กล้ามเนื้อโซเลียส (Soleus)
(กล้ามเนื้อทั้งหมดนี้มีจุดเกาะปลายที่กระดูกส้นเท้า (calcaneus) โดยเอ็นร้อยหวาย (Achilles' tendon))

พื้นที่ด้านหลังปลายขาชั้นลึก (deep posterior compartment)
 กล้ามเนื้อทิเบียลิส โพสทีเรียร์ (Tibialis posterior)
 กล้ามเนื้อเฟลกเซอร์ ดิจิทอรุม ลองกัส (Flexor digitorum longus)
 กล้ามเนื้อเฟลกเซอร์ ฮาลูซิส ลองกัส (Flexor hallicus longus)

พื้นที่ด้านข้างปลายขา (lateral compartment)
 กล้ามเนื้อพีโรเนียส ลองกัส (Fibularis longus)
 กล้ามเนื้อพีโรเนียส เบรวิส (Fibularis brevis)

หลอดเลือดของขา

หลอดเลือดแดง 
 หลอดเลือดแดงต้นขา (Femoral artery)
 หลอดเลือดแดงต้นขาชั้นลึก (Profunda femoris)
 หลอดเลือดแดงต้นขาชั้นตื้น (Superficial femoral artery)
 หลอดเลือดแดงขาพับ (Popliteal artery)
 หลอดเลือดแดงทิเบียล (Tibial artery)
 หลอดเลือดแดงแอนทีเรียร์ทิเบียล (Anterior tibial artery)
 หลอดเลือดแดงโพสทีเรียร์ทิเบียล (Posterior tibial artery)
 หลอดเลือดแดงพีโรเนียล (Fibular artery)
 หลอดเลือดแดงอาร์คูเอท (Arcuate artery)

หลอดเลือดดำ 
 หลอดเลือดดำซาฟีนัสเส้นใหญ่ (Greater saphenous vein)
 หลอดเลือดดำซาฟีนัสเส้นเล็ก (Lesser saphenous vein)
 หลอดเลือดดำต้นขา (Femoral vein)
 หลอดเลือดดำขาพับ (Popliteal vein)
 หลอดเลือดดำแอนทีเรียร์ทิเบียล (Anterior tibial vein)
 หลอดเลือดดำโพสทีเรียร์ทิเบียล (Posterior tibial vein)
 หลอดเลือดดำพีโรเนียล (Fibular vein)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Human leg fractures 

การเคลื่อนที่
กายวิภาคศาสตร์ของรยางค์ล่าง