สะพานเจริญรัช 31

สะพานเจริญรัช 31 เป็นสะพานข้ามคลองคูเมืองเดิม ด้านใต้ติดกับปากคลองตลาด เชื่อมถนนมหาราชกับถนนจักรเพชร แขวงพระบรมมหาราชวังและแขวงวังบูรพาภิรมย์ เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ประวัติ
พ.ศ. 2453 เป็นปีแรกที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จขึ้นครองราชย์สมบัติ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงโยธาธิการจัดทำแบบเฉลิมสะพานสุดท้ายตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระราชบิดา พร้อมกันนั้นก็มีพระราชบัญชาให้เลือกที่ตั้งและออกแบบสะพาน ซึ่งจะสร้างเป็นการเฉลิมฉลองโอกาสครบรอบพระชนมพรรษาสำหรับ ร.ศ. 130 (พ.ศ. 2454) ในคราวเดียวกันด้วย เจ้าพระยายมราชได้ทูลเกล้าฯ เสนอแบบสะพานเจริญรัช 31 ซึ่งกำหนดสร้าง ณ ปากคลองตลาด และได้รับพระบรมราชานุญาตให้ดำเนินการได้ การก่อสร้างได้ดำเนินและเสร็จสิ้นจนกระทั่งมีพระราชพิธีเสด็จเปิดสะพานนี้ในวันที่ 30 ธันวาคม ร.ศ. 130 (พ.ศ. 2454) พระราชทานนามว่า สะพานเจริญรัช 31 เป็นสะพานแรกในสะพานชุดที่ขึ้นต้นด้วยเจริญ 

สะพานชุดเจริญมีอีก 5 สะพาน คือ สะพานเจริญราษฎร์ 32 ข้ามคลองมหานาค สะพานเจริญพาศน์ 33 ข้ามคลองบางกอกใหญ่ สะพานเจริญศรี 34 ข้ามคลองคูเมืองเดิมตรงวัดบุรณศิริมาตยาราม และสะพานเจริญสวัสดิ์ 35 ข้ามคลองผดุงกรุงเกษมตรงหัวลำโพง โดยตัวเลขบอกพระชนมายุในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว 

กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนสะพานเจริญรัช 31 เป็นโบราณสถานสำคัญของชาติ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 92 ตอนที่ 61 วันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2518

สถาปัตยกรรม
สะพานสร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก แผนผังสะพานมีขอบสะพานทั้งสองข้างเป็นรูปโค้งครึ่งวงกลม ลูกกรงสะพานทั้งสองข้างประดิษฐ์เป็นลูกกรงปูนปั้นรูปเสือป่ายืนหันข้างประคองพระขรรค์ด้วยเท้าคู่หน้าทั้งคู่ โดยหันหน้าเข้าหากันที่บริเวณกึ่งกลางราวสะพาน ที่กึ่งกลางราวสะพานเป็นที่ประดิษฐานพระนามภิไธยย่อ ว.ป.ร. และชื่อสะพาน ที่ปลายราวสะพานทั้งสี่ด้านมีแป้นกลมประจุตัวเลข 31 อันเป็นจำนวนปีพระชนมพรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในปีนั้น

อ้างอิง

เจริญรัช 31

โบราณสถานในเขตพระนคร
เจริญรัช 31