เณรน้อยเจ้าปัญญา

เณรน้อยเจ้าปัญญา () เป็นการ์ตูนญี่ปุ่นเรื่องราวเกี่ยวกับ อิคคิว เณรในนิกายเซนที่มีปัญญาฉลาดหลักแหลม ตัวละครอิคคิวมาจากพระนิกายเซนชื่อ อิกกีว โซจุง ที่มีชีวิตในช่วง ค.ศ. 1394–1481

เนื้อเรื่อง 
แต่ละตอนจะเกิดปัญหาต่างๆ ที่มาจากเพื่อนเณรในวัดอังโกะกุ () คือ ชูเน็นซัง จินเน็นซัง เท็ซไซซัง และเทะสึไบซัง หรือที่โชกุนอาชิคางะ โยชิมิสึ กับคิเคียวยะซัง เจ้าของร้านขายของชำในละแวกวัด ร่วมกับลูกสาว ทั้งจากวิธีที่ตั้งใจกลั่นแกล้งเล่นๆ(อำ) คำถามทดลองเชาว์ปัญญา เหตุสุดวิสัย หรืออื่นๆ แต่อิคคิวก็ใช้วิธีการนั่งสมาธิเพื่อให้เกิดปัญญา และแก้ไขสถานการณ์ไปได้ทุกครั้ง โดยก่อนจะนั่งสมาธิ อิคคิวซังจะมีคำพูดประจำว่า ใช้’หมอง นั่ง’มาธิ และโชกุนก็ยังสั่งการให้ซามูไรชินเอมอน ซึ่งเป็นผู้ตรวจการ เฝ้าติดตามอิคคิวซังไปทุกที่ ราวกับเป็นองครักษ์ส่วนตัว โดยอิคคิวซัง เพื่อนเณร และซาโยจัง เด็กหญิงที่อาศัยอยู่บริเวณวัด จะเรียกว่า ชินเอมอนซัง

ที่มาที่ไปของเนื้อเรื่อง เณรน้อยเจ้าปัญญา อ้างอิงถึงประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น โดยย้อนกลับไปในช่วงยุคเฮอัง ใน ค.ศ. 794 จักรพรรดิญี่ปุ่น ได้จัดให้มีโชกุน เป็นตำแหน่งของนายทหารใหญ่ ปฏิบัติหน้าที่เป็นอำมาตย์ใหญ่ช่วยในการปกครองประเทศ แต่ต่อมา ในยุคคะมะกุระ จักรพรรดิกลับดูเหมือนเป็นเพียงหุ่นเชิดของโชกุน ใน ค.ศ. 1333 จึงมีการฟื้นฟูระบบจักรพรรดิ ทำให้จักรพรรดิกลับมามีอำนาจอีกครั้ง แต่ใน ค.ศ. 1336 ก็เข้าสู่ยุคมุโระมะจิ นายทหารเข้าปราบปรามชนชั้นปกครอง แล้วก่อตั้งรัฐบาลโชกุน ขึ้นปกครองประเทศในรูปแบบเผด็จการทหารตั้งแต่บัดนั้นจนกระทั่ง ค.ศ. 1868 เมื่อเข้าสู่ยุคเมจิ ตำแหน่งโชกุนถูกยกเลิก จักรพรรดิมีอำนาจในฐานะประมุขอีกครั้ง

การ์ตูนเรื่องนี้ กล่าวถึงเหตุการณ์ในช่วงต้นของยุคมุโระมะจิ หลังจากตั้งรัฐบาลโชกุนขึ้นแล้ว โชกุนโยชิมิทสึ ต้องการความมั่นคงในอำนาจ จึงออกคำสั่งให้โอรสของพระจักรพรรดิองค์ก่อนไปเข้าพิธีบวชตลอดชีวิต (แต่พระอิกคิวตัวจริง บวชเพราะเป็นพระราชโอรสของพระมเหสีนอกสมรสของจักรพรรดิ และถูกพระมเหสีจากราชสำนักกลั่นแกล้ง) เชงกิโกมารุ พระราชโอรสจึงต้องไปบวชเณรขณะที่ยังเล็ก โดยได้รับสมญาว่า อิกคิว แต่ด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์ จึงไม่มีความเคียดแค้นโชกุน (ซึ่งได้ชิงอำนาจจักรพรรดิอันชอบธรรมไปจากอิคคิว) นอกจากนี้โชกุนโยชิมิทสึและอิกคิวยังเป็นมิตรที่ดีต่อกันในเวลาต่อมาด้วย

ตัวละคร

วัดอังโกะกุ 
 อิคคิว () หรือ อิคคิวซัง เณรแห่งวัดอังโคะคุจิ มีอายุพรรษาน้อยที่สุดและถูกขนานนามว่าเป็น เณรน้อยเจ้าปัญญา () ชื่อในวัยเด็กคือ เซ็งงิคุมารุ () เป็นผู้รักความถูกต้อง และด้วยความฉลาดทำให้มีคนอยากจะมาประลองปัญญาโดยถามปัญหากับอิคคิวซังบ่อยครั้ง
 ซาโยจัง () เพื่อนสนิทของอิคคิวซัง เป็นเด็กที่อาศัยอยู่หลังวัดกับตาเพียงสองคนเพราะเสียพ่อและแม่ไปตั้งแต่หล่อนยังเด็กๆ มีหวีซึ่งเป็นของแม่ของเธอไว้ดูต่างหน้า และชอบมาเล่นภายในวัดกับอิคคิวซังบ่อยครั้ง มีนิสัยขี้งอนในบางครั้ง มีสัตว์เลี้ยงเป็นลูกแมว ชื่อ ทามะ
 เจ้าอาวาสไกคัง () เจ้าอาวาสวัดอังโคะคุจิ เป็นคนที่เข้มงวดกับเหล่าเณร และเป็นคนที่ดูอบอุ่นและอ่อนโยน โชกุนชอบเรียกไปปราบพร้อมกับอิคคิวซังบ่อยครั้ง
 ชูเน็น () เป็นเณรที่แก่ที่สุดในวัดอังโคะคุจิ และเป็นศิษย์ผู้พี่ของเณรทั้งหลาย แอบชอบ ยาโยย คิเคียวยะ
 เท็ซไซ ()  เป็นเณรแห่งวัดอังโคะคุจิ เดิมที่เป็นทหารของฝ่ายตรงข้ามที่ปรปักษ์กับโชกุนโยชิมิทสึ
 จินเน็น () เป็นเณรแห่งวัดอังโคะคุจิ รูปร่างอ้วนเพราะกินเยอะ
 เทะสึไบ () เณรแห่งวัดอังโคะคุจิ มีรูปร่างหน้าตาเป็นที่สะดุดตาและมีนิสัยเงียบขรึม
 โมะคุเน็น () เณรแห่งวัดอังโคะคุจิ มีส่วนสูงพอๆกันกับอิคคิวซัง
 โกซาคุ () ปู่ของซาโย อาศัยอยู่ในบ้านหลังวัดอังโคะคุจิ มีฐานะยากจน และเป็นยอดฝีมือในการปลูกหัวไชเท้า

ปราสาทคิงกะกุ 
 โชกุนโยชิมิสึ แห่งตระกูลอะชิคะงะ () โชกุนลำดับที่ 3 ของรัฐบาลมุโรมาจิ โดยในสมัยนั้น สามารถรวบรวมราชวงศ์ฝ่ายเหนือและราชวงศ์ฝ่ายใต้ให้เป็นหนึ่งเดียวได้สำเร็จ
 นินะงะวะ ชินเอมอน ()

ร้านคิเคียว 
 คิเคียวยะ ริเฮ () หวงลูกสาวมาก เป็นคู่แข่งกับพวกอิคคิวซัง เป็นพ่อของยาโยย
 คิเคียวยะ ยาโยอิ หรือยาโยย ()ชอบอิคคิวซังเพราะเขาไปช่วยพ่อของเขา

ตัวละครอื่นๆ 
 ท่านหญิงสุเอะ แห่งตระกูลทะกะอุจิ () เจ้าหญิงที่ชินเอมอนแอบชอบ
จักรพรรดิโกะ-โคะมะสึ พระบิดาของอิคคิวซัง จักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฝ่ายเหนือ
 ทสึโบะเนะ อิโยะโนะ () หรือเจ้าหญิงเทรุโกะ ท่านแม่ของอิคคิวซัง เจ้าหญิงแห่งราชวงศ์ฝ่ายใต้ เดินทางเป็นพระสนมของจักรพรรดิโกะ-โคะมะสึ จักรพรรดิฝ่ายเหนือ และถูกขับไล่ออกจากวัง เพราะมีผู้ใส่ร้ายป้ายสี เจ้าหญิงเทรุโกะมีปัญญามาก ชาวบ้านบางคนมาขอประทานปัญญาจากเจ้าหญิงเทรุโกะเมื่อเดือดร้อน เป็นสาเหตุที่อิคคิวซังมีปัญญา เนื่องจากท่านแม่เป็นคนมีปัญญา

 โอฮารุ สาวใช้ผู้ติดตามของเจ้าหญิงเทรุโกะ รับใช้มาจนกระทั่งผู้เป็นเจ้านายถูกขับไล่ออกจากวัง ก็ยังคอยรับใช้อยู่เสมอ
 หลวงพ่อคาโซเซนจิ เพื่อนของหลวงพ่อไกคัง
 ทามะ  แมวของซาโยจัง
เจ้าหญิงอาสะ เจ้าหญิง หลานของท่านโชกุนโยชิมิสึ
เจ้าหญิงซูยุ เจ้าหญิงจอมแก่นที่ชอบมาเล่นที่วัด
เจ้าหญิงมิกุ
เจ้าหญิงฟูกิ
เจ้าหญิงอากิ
เจ้าหญิงยูกิ

รายชื่อตอน

เพลง 
 เพลงเริ่ม - ทนจินกันจินอิคคิวซัง ()
 เพลงจบ - ฮะฮะอุเอะซะมะ ()
เพลงที่อิคคิวซังชอบร้องบ่อยๆ (ญี่ปุ่น: 鐘がゴーンと鳴りゃ  โรมาจิ: Kane ga gōn to narya (เสียงระฆังดังขึ้นแล้วก็หายไป))

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ข้อมูลเพิ่มเติมและประวัติของการ์ตูน 

การ์ตูนญี่ปุ่น
การ์ตูนญี่ปุ่นแนวโชเน็ง‎
อิกกีว โซจุง
อนิเมะที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2518
ตัวละครที่เป็นภิกษุ
ตัวละครที่เป็นพุทธศาสนิกชนชาวญี่ปุ่น