อำเภอเนินมะปราง

เนินมะปราง เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดพิษณุโลก เดิมเป็นหมู่บ้านในตำบลบ้านมุง เขตอำเภอวังทอง ต่อมาในปี พ.ศ. 2519 ได้ประกาศจัดตั้งเขตการปกครองโดยแยกพื้นที่บางส่วนของอำเภอวังทองออกเป็นกิ่งอำเภอ และยกฐานะเป็นอำเภอในปี พ.ศ. 2526

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอเนินมะปรางมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังทอง 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเขาค้อ อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ และอำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์ 
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอวังโป่ง จังหวัดเพชรบูรณ์ อำเภอทับคล้อ และอำเภอวังทรายพูน จังหวัดพิจิตร 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอวังทรายพูน อำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร และอำเภอวังทอง

ประวัติ 

พื้นที่อำเภอเนินมะปรางเดิมเป็นส่วนหนึ่งของตำบลชมพู และตำบลบ้านมุง อำเภอวังทอง ต่อมาในวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2519 ทางกระทรวงมหาดไทยได้แยกพื้นที่บางส่วนของอำเภอวังทองตั้งเป็น กิ่งอำเภอเนินมะปราง มีปลัดอำเภอหัวหน้ากิ่งอำเภอคนแรกชื่อ นายประยูร อินทรทัศน์ และได้รับการยกฐานะเป็น อำเภอเนินมะปราง เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2526 มีร้อยตรี สมชาย นวาวัฒน์ ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก จัดเป็นอำเภอชั้น 3 และนับเป็นอำเภอที่ 9 ของจังหวัดพิษณุโลก

 วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลท่าหมื่นราม แยกออกจากตำบลชมพู
 วันที่ 21 กันยายน 2514 ตั้งตำบลไทรย้อย แยกออกจากตำบลบ้านมุง
 วันที่ 27 สิงหาคม 2519 แยกพื้นที่ตำบลชมพู ตำบลบ้านมุง และตำบลไทรย้อย จากอำเภอวังทอง มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเนินมะปราง และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอวังทอง
 วันที่ 5 กันยายน 2521 ตั้งตำบลวังโพรง แยกออกจากตำบลไทรย้อย
 วันที่ 23 กันยายน 2523 ตั้งตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก แยกออกจากตำบลบ้านมุง
 วันที่ 31 มีนาคม 2526 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเนินมะปราง อำเภอวังทอง เป็น อำเภอเนินมะปราง
 วันที่ 5 เมษายน 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลเนินมะปราง ในท้องที่บางส่วนของหมู่ที่ 2,4,11 (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านมุง 
 วันที่ 27 กันยายน 2526 โอนพื้นที่หมู่ 7 บ้านหัวเขา (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก ไปตั้งเป็นหมู่ 6 ของตำบลบ้านมุง และตั้งตำบลเนินมะปราง แยกออกจากตำบลบ้านมุง
 วันที่ 28 สิงหาคม 2527 ตั้งตำบลวังยาง แยกออกจากตำบลวังโพรง
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเนินมะปราง เป็นเทศบาลตำบลเนินมะปราง ด้วยผลของกฎหมาย
 วันที่ 30 สิงหาคม 2550 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลไทรย้อย ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลไทรย้อย
 วันที่ 18 กรกฎาคม 2551 จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านมุง ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลบ้านมุง

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเนินมะปรางแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 77 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอเนินมะปรางประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลเนินมะปราง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเนินมะปราง
 เทศบาลตำบลไทรย้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรย้อยทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลบ้านมุง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านมุงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลชมพู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชมพูทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังโพรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังโพรงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็ก  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านน้อยซุ้มขี้เหล็กทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลเนินมะปราง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเนินมะปราง (นอกเขตเทศบาลตำบลเนินมะปราง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังยางทั้งตำบล

อ้างอิง 

 
เนินมะปราง