คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (อังกฤษ: Faculty of Education, Chulalongkorn University) ถือกำเนิดมาจากแนวคิดของ "โรงเรียนฝึกหัดครู" โดยการพัฒนาหลักสูตรผลิตครูของโรงเรียนข้าราชการพลเรือน และเป็นแผนกวิชาหนึ่งในคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ พร้อมกับการสถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเป็นคณะครุศาสตร์ เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 นับเป็นคณะที่ 7 ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ส่วนคำขวัญประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คือ “ความเรืองปัญญาและคุณธรรม คือมาตรฐานคุณภาพบัณฑิตครุศาสตร์"

เพลงประจำคณะ คือ เพลง สีเพลิง 

"สีเพลิงเถกิงงามเฉิดธวัช ปลิวเด่นเห็นชัดพระพฤหัสสีสดใส เป็นเครื่องหมายสวยสง่าน่าภูมิใจ เกียรติก้องเกริกไกรคณะครุศาสตร์ปราชญ์จุฬา

พวกเราครุศาสตร์พร้อมหน้า ร่วมสามัคคีพลีชีวัน ขอจงรักษาความดีชั่วนิรันดร์ เพื่อเป็นมิ่งขวัญจุฬา

เรียนเด่นอีกเล่นดีไม่มีสอง ดุจดั่งเทียนทองส่องกมลชนทั่วหล้า ชื่อจะยงคงอยู่คู่ดินฟ้า เพราะการศึกษานั้นเป็นหลักประจักษ์จริง"

ประวัติ 
 พ.ศ. 2435 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงธรรมการ ณ ขณะนั้น ทรงได้รับพระบรมราชานุญาตจัดตั้งโรงเรียนฝึกอาจารย์ ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนฝึกหัดครู"
 1 มกราคม พ.ศ. 2453 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาโรงเรียนมหาดเล็กเป็นสถาบันอุดมศึกษาและพระราชทานนามว่า "โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว" ซึ่งโรงเรียนฝึกหัดครูเป็นส่วนหนึ่งของโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 26 มีนาคม พ.ศ. 2459 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยแผนกครุศึกษารวมอยู่ในคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ใช้ชื่อว่า "แผนกฝึกหัดครู" และเมื่อคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์แยกจากกัน แผนกฝึกหัดครูเปลี่ยนชื่อเป็น แผนกครุศาสตร์ สังกัดคณะอักษรศาสตร์และครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2500 คณะครุศาสตร์ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นคณะที่ 7 ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตาม"พระราชกฤษฎีกาแยกแผนกวิชาครุศาสตร์จากคณะอักษรศาสตร์" ออกประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 74 ตอนที่ 63 ลงวันที่ 23 กรกฎาคม 2500 หน้า 1164 - 1166 ประกอบด้วย 4 มาตรา มาตราที่ 3 ระบุว่า "ให้จัดตั้งคณะครุศาสตร์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขึ้นใหม่อีกคณะหนึ่ง" เหตุผลในการประกาศพระราชกฤษฎีกา ระบุท้ายประกาศว่า เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ประสงค์จะเป็นครู อาจารย์ และเจ้าหน้าที่บริหารการศึกษา ได้เข้าศึกษาทางวิชาการและการวิจัยในวิชาครุศาสตร์ และวิชาอื่นที่เกี่ยวข้องมากขึ้น และเพื่อส่งเสริมมาตรฐานการสอน และการประกอบอาชีพเกี่ยวกับวิชาดังกล่าวให้กว้างขวางขึ้นจนถึงขั้นปริญญาโท และปริญญาเอกในโอกาสต่อไป โดยมีศาสตราจารย์พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา หัวหน้าแผนกวิชาครุศาสตร์ในขณะนั้น (ศาสตราจารย์กิตติคุณ ท่านผู้หญิงพูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา) เป็นคณบดีคนแรก ประกอบกับคณะครุศาสตร์มีโครงการจัดตั้งโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อใช้ทดลองฝึกปฏิบัติงานครูและวิจัยงานวิชาการของคณะครุศาสตร์ จึงได้รับการจัดสรรเนื้อที่จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยบริเวณด้านทิศตะวันตกของถนนพญาไท จำนวน 4 หมอน หรือประมาณ 40 ไร่ (1 หมอน เท่ากับสิบไร่) นับเป็น "คณะแรกที่ได้บุกเบิกออกนอกรั้วมหาวิทยาลัย"  และเมื่อเป็น “คณะครุศาสตร์” ได้แบ่งการสอนออกเป็น 4 แผนกวิชา คือ 1. แผนกวิชาสารัตถศึกษา 2. แผนกวิชาประถมศึกษา 3. แผนกวิชามัธยมศึกษา และ 4. แผนกวิชาวิจัยการศึกษา  
 10 มิถุนายน พ.ศ. 2501 ได้จัดตั้งโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยขึ้น เพื่อเป็นแหล่งปฏิบัติการวิจัยในการทดลองสอนของนิสิตคณะครุศาสตร์ในการฝึกประสบการณ์วิชาชีพ  พ.ศ. 2502 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาพลศึกษา พ.ศ. 2506 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาจิตวิทยา แผนกวิชานิเทศและบริหารการศึกษาและแผนกวิชาโสตทัศนศึกษา พ.ศ. 2510 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาพยาบาลศึกษา พ.ศ. 2512 แยกการบริหารงานโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยออกเป็นฝ่ายประถมและฝ่ายมัธยม และมีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาศิลปศึกษา พ.ศ. 2513 เปิดโครงการทดลองชั้นอนุบาล พ.ศ. 2520 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งแผนกวิชาอุดมศึกษา 
 พ.ศ. 2522 มีพระราชบัญญัติให้เปลี่ยนชื่อหน่วยงานจาก “แผนกวิชา” เป็น “ภาควิชา” พ.ศ. 2529 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งภาควิชาการศึกษานอกโรงเรียน พ.ศ. 2531 ภาควิชาพยาบาลศึกษาได้รับการสถาปนาเป็นคณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2536 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งภาควิชาดนตรีศึกษา พ.ศ. 2539 ภาควิชาจิตวิทยาได้รับการสถาปนาเป็นคณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2541 ภาควิชาพลศึกษาได้รับการสถาปนาเป็นสำนักวิชาวิทยาศาสตร์การกีฬา ซึ่งต่อมาเป็น คณะวิทยาศาสตร์การกีฬา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. 2547 คณะครุศาสตร์ได้แบ่งภาควิชาออกเป็น 4 ภาควิชา ประกอบด้วย 1. ภาควิชาหลักสูตร การสอนและเทคโนโลยีการศึกษา 2.ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา 3.ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา และ 4.ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา
 พ.ศ. 2554 มีการแบ่งภาควิชาใหม่ แบ่งออกเป็น 6 ภาควิชา ประกอบไปด้วย 1. ภาควิชาหลักสูตรและการสอน 2. ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา 3. ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา 4. ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา 5. ภาควิชาการศึกษาตลอดชีวิต และ 6. ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา และแบ่งการบริหารจัดการออกเป็น 2 ฝ่าย คือ 1. ฝ่ายวิชาการ และ 2. ฝ่ายบริหาร 
 26 มีนาคม พ.ศ. 2555 มีพิธีเปิดแพรคลุมป้าย “อาคารพระมิ่งขวัญการศึกษาไทย”' หลักสูตร 
  

 ภาควิชาหลักสูตรและการสอน
 สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน
 สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย
 สาขาวิชาประถมศึกษา
 สาขาวิชาการสอนภาษาไทย
 สาขาวิชาการศึกษาคณิตศาสตร์
 สาขาวิชาการศึกษาวิทยาศาสตร์
 สาขาวิชาการสอนสังคมศึกษา
 สาขาวิชาการสอนภาษาต่างประเทศ
 สาขาวิชาสุขศึกษาและพลศึกษา
 สาขาวิชาการสอนการงานอาชีพ
 ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา
 สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา
 ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา
 สาขาวิชาศิลปศึกษา
 สาขาวิชาดนตรีศึกษา
 สาขาวิชานาฏศิลป์ศึกษา

 ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา
 สาขาวิชาพัฒนศึกษา
 สาขาวิชาบริหารการศึกษา
 สาขาวิชานิเทศการศึกษา
 สาขาวิชาอุดมศึกษา
 สาขาวิชาธุรกิจและอาชีวศึกษา
 ภาควิชาการศึกษาตลอดชีวิต
 สาขาวิชาการศึกษานอกระบบโรงเรียน
 ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา
 สาขาวิชาจิตวิทยาการศึกษา
 สาขาวิชาวิจัยการศึกษา
 สาขาวิชาการวัดและประเมินผลการศึกษา
 สาขาวิชาสถิติการศึกษา
 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายประถม
 โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม

 หน่วยงานและหลักสูตร 

 ทำเนียบคณบดี 

 บุคลากรที่มีชื่อเสียง ดูเพิ่ม รายนามบุคคลจากคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย''

อาคารของคณะครุศาสตร์ 

อาคาร ครุศาสตร์ 1 ชื่ออาคาร พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา ที่ตั้งของห้องประชุม อำไพ สุจริตกุล และห้องอเนกประสงค์ขนาดใหญ่

อาคาร ครุศาสตร์ 2 ชื่ออาคาร พระมิ่งขวัญการศึกษาไทย ที่ตั้งของภาควิชาหลักสูตรและการสอน ภาควิชาการศึกษาตลอดชีวิต ภาควิชาวิจัยและจิตวิทยาการศึกษา สาขาวิชาดนตรีศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรีและนาฏศิลป์ศึกษา ภาควิชานโยบาย การจัดการและความเป็นผู้นำทางการศึกษา ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา และศูนย์บรรณสารสนเทศทางการศึกษา

อาคาร ครุศาสตร์ 3 ชื่ออาคาร ประชุมสุข อาชวอำรุง ที่ตั้งของห้องเรียนต่าง ๆ ศูนย์หนังสือจุฬาฯ สหกรณ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร้านกาแฟทรูคอฟฟี่ 

อาคาร ครุศาสตร์ 4 ที่ตั้งของห้องเรียน ห้องละหมาด ศูนย์วารสารครุศาสตร์ 

อาคาร ครุศาสตร์ 6 คือ อาคารของสมาคมครุศาสตร์สัมพันธ์ ซึ่งเทียบได้กับสมาคมนิสิตเก่าประจำคณะ ที่ตั้งของคณะกรรมการนิสิตระดับปริญญาบัณฑิต คณะครุศาสตร์ (กนค.) และคณะกรรมการนิสิตระดับบัณฑิตศึกษา คณะครุศาสตร์ (กนบค.)

อาคาร ครุศาสตร์ 8 คือ อาคารของสาขาวิชาศิลปศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ศึกษา

กิจกรรม 
1. ดนตรีเที่ยงวัน เป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่นิสิตชั้นปีที่ 2 ในรายวิชา "ดนตรีศึกษาขั้นนำ" วิชาบังคับในหลักสูตร เป็นผู้รับผิดชอบในการจัดการแสดงและร่วมแสดงด้วย เป็นกิจกรรมฝึกหัดในการจัดการแสดงดนตรี เพื่อพัฒนาประสบการณ์การจัดแสดงดนตรี และนำไปใช้ในการจัดแสดง "ครุศาสตร์คอนเสิร์ต" ต่อไป ความสำคัญของดนตรีเที่ยงวัน คือ นิสิตที่เรียนวิชาดังกล่าว จะจัดการแสดงตลอดภาคการศึกษาต้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการวัดผล และนิสิตต้องรับผิดชอบในการจัดดนตรีเที่ยงวันต่อไปอีกหนึ่งภาคการศึกษา โดยเป็นการจัดการแสดงที่มิได้มีคะแนน แต่เป็นการฝึกการจัดการแสดงในลักษณะกิจกรรมเสริมประสบการณ์ ดนตรีเที่ยงวันมีการแสดงตลอดทั้งปี สถานที่แสดงส่วนใหญ่อยู่ในบริเวณคณะครุศาสตร์ บางครั้งมีการจัดแสดงที่อื่นบ้างตาม การวางแผนเป็นหน้าที่ของนิสิตเอง ดังนั้น ดนตรีเที่ยงวันจึงเป็นกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยสร้างเสริมพัฒนาศักยภาพของนิสิตในเชิงการจัดการและการแสดงควบคู่ไปกับความเสียสละและจิตอาสา 

2. ครุศาสตร์คอนเสิร์ต 
นับตั้งแต่เริ่มมีการเรียนการสอนดนตรีขึ้นในคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2500 เป็นต้นมา นโยบายการสร้างสรรค์ผลิตบัณฑิตผู้มีความรู้คู่คุณธรรมเป็นครูดนตรีที่ดียังคงเป็นหลักการสำคัญ นอกจากนี้ กิจกรรมดนตรีมีการพัฒนาเป็นรูปแบบมากขึ้น จนเป็นที่ยอมรับของประชาชนทั่วไป กิจกรรมหนึ่งที่สำคัญและจัดเป็นประจำทุกปีคือ ครุศาสตร์คอนเสิร์ต ในบางปีได้จัดการแสดงเนื่องในโอกาสพิเศษด้วย

3. กีฬาของคณะที่ตั้งอยู่ที่ฝั่งสามย่าน หรือ สามย่านเกมส์ ประกอบไปด้วย คณะครุศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ และคณะนิติศาสตร์ นอกจากมีการแข่งกีฬาแล้ว ยังมีการแสดงดนตรีของทั้งสามคณะด้วย

4. กีฬาคณะครุศาสตร์-ศึกษาศาสตร์ของ 5 มหาวิทยาลัย หรือไม้เรียวเกมส์
กีฬาการแข่งขันและสานความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันการศึกษาสายครุศาสตร์ ศึกษาศาสตร์ ประกอบไปด้วย คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

5. งานเทศกาลของขวัญ หรือ กิ๊ฟท์เฟสต์ ของสาขาวิชาศิลปศึกษา ภาควิชาศิลปะ ดนตรี และนาฏศิลป์ศึกษา เป็นกิจกรรมของนิสิตสาขาวิชาศิลปศึกษา เพื่อเปิดโอกาสให้นิสิตขายของขวัญทำมือจากนิสิตเอง ได้แสดงผลงานศิลปะของนิสิต การเดินแบบด้วยเครื่องแต่งกายผลงานการออกแบบของนิสิต การประกวดการระบายสีตามร่างกายระดับอุดมศึกษา นอกจากนี้ ศิลปินที่มีชื่อเสียงได้มาร่วมแสดงดนตรีในกิจกรรมนี้ด้วย

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
https://www.edu.chula.ac.th/

โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

พูนทรัพย์ นพวงศ์ ณ อยุธยา

แหล่งข้อมูลอื่น 
 คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย