สกุลออรีเซียส

สกุลออรีเซียส เป็นสกุลของปลาในวงศ์ปลาซิวข้าวสาร (Adrianichthyidae) ใช้ชื่อสกุลว่า Oryzias (/ออ-รี-เซียส/) โดยมาจากภาษากรีกคำว่า ὄρυζα ซึ่งแปลว่า "ข้าว" อ้างอิงมาจากสถานที่ค้นพบครั้งแรก คือ นาข้าว

มีลักษณะสำคัญ คือ ขากรรไกรไม่ยืดหด ฐานด้านบนของครีบอกอยู่ใกล้แนวสันหลังของลำตัว ครีบหลังอยู่ใกล้ครีบหาง ครีบก้นมีฐานยาว ครีบหางมีปลายกลมมน เป็นปลาที่เก็บไข่ไว้ใต้ครีบอก

มีความยาวประมาณ 6-7 เซนติเมตร ขนาดเต็มที่ไม่เกิน 9 เซนติเมตร โดยพบในแหล่งน้ำที่มีพรรณไม้น้ำมากมาย โดยมากพบในอุณหภูมิประมาณ 28 เซนติเมตร  บ่อยครั้งที่พบในแหล่งน้ำที่มีค่าแร่ธาตุคาร์บอเนต และมีค่าความเป็นกรดด่าง (pH) ประมาณ 7.5 และอาจพบได้ในน้ำกร่อยได้ด้วย มีการกระจายพันธุ์ที่ค่อนข้างกว้างตั้งแต่ประเทศอินเดียจนถึงญี่ปุ่น, เกาะซูลาเวซี, คาบสมุทรอินโดจีนจนถึงออสเตรเลีย 

ปัจจุบันพบแล้วประมาณ 32 ชนิด เป็นการพบได้ในประเทศไทย 6 ชนิด

การจำแนก
 Oryzias asinua Parenti, Hadiaty, Lumbantobing & Herder, 2013
 Oryzias bonneorum Parenti, 2008
 Oryzias carnaticus (Jerdon, 1849)
 Oryzias celebensis (Weber, 1894)
 Oryzias curvinotus (Nichols & Pope, 1927)
 Oryzias dancena (Hamilton, 1822)
 Oryzias eversi Herder, Hadiaty & Nolte, 2012 (ปลาซิวข้าวสารเอเวอร์รี่)
 Oryzias hadiatyae Herder & Chapuis, 2010
 Oryzias haugiangensis Roberts, 1998
 Oryzias hubbsi Roberts, 1998
 Oryzias javanicus (Bleeker, 1854) (ปลาซิวข้าวสารชวา)
 Oryzias latipes (Temminck & Schlegel, 1846) (ปลาซิวข้าวสารญี่ปุ่น, ปลาซิวข้าวสารจิ๋ว)
 Oryzias luzonensis (Herre & Ablan, 1934)
 Oryzias marmoratus (Aurich, 1935)
 Oryzias matanensis (Aurich, 1935) (ปลาซิวข้าวสารมาตานเอ็นซิส)
 Oryzias mekongensis Uwa & Magtoon, 1986 (ปลาซิวข้าวสารแม่น้ำโขง)
 Oryzias melastigma (McClelland, 1839)
 Oryzias minutillus Smith, 1945 
 Oryzias nebulosus Parenti & Soeroto, 2004
 Oryzias nigrimas Kottelat, 1990 (ปลาซิวข้าวสารทะเลสาบโปโซ, ปลาซิวข้าวสารนิกริมาส)
 Oryzias orthognathus Kottelat, 1990 
 Oryzias pectoralis Roberts, 1998 (ปลาซิวข้าวสารเวียดนาม)
 Oryzias profundicola Kottelat, 1990
 Oryzias sakaizumii Asai, Senou & Hosoya, 2012
 Oryzias sarasinorum (Popta, 1905) (ปลาซิวข้าวสารทะเลสาบลินดู)
 Oryzias setnai (Kulkarni, 1940) 
 Oryzias sinensis Chen, Uwa & Chu, 1989
 Oryzias songkhramensis Magtoon, 2010 (ปลาซิวข้าวสารแม่น้ำสงคราม)
 Oryzias timorensis (Weber & de Beaufort, 1922)
 Oryzias uwai Roberts, 1998
 Oryzias wolasi Parenti, Hadiaty, Lumbantobing & Herder, 2013 (ปลาซิวข้าวสารโวลาซี่)
 Oryzias woworae Parenti & Hadiaty, 2010 (ปลาซิวข้าวสารเดซี่, ปลาซิวข้าวสารโวโวแรย์)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

วงศ์ปลาซิวข้าวสาร
สกุลออรีเซียส