แคโรทีน

แคโรทีน () เป็นสารเคมีที่พบมากในผักผลไม้ที่มีสีแดง ส้ม เหลือง และเขียว หากร่างกายได้รับสารนี้ติดต่อกันเป็นเวลา 2 สัปดาห์จะเกิดการสะสมและทำให้ตับทำงานหนัก เนื่องจากต้องขับสารแคโรทีนอยด์ออกจากร่างกายอยู่ตลอดเวลา และจะทำให้ผิวเปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้มโดยเฉพาะที่ฝ่ามือและฝ่าเท้า
ป้องกันได้โดยเพียงหยุดกิน ร่างกายจะค่อย ๆ ปรับสภาพและกลับมาเป็นปกติ

แคโรทีนเป็นสารโมเลกุลใหญ่มีสูตรทางเคมี C40H56 และมีคุณสมบัติเป็นโปรวิตามินเอ (provitamin A) คือเมื่อแคโรทีนแตกตัวจะได้วิตามินเอ ปฏิกิริยานี้จะเกิดขึ้นภายในตับ

แคโรทีนบริสุทธิ์จะมีผลึกเป็นสีแดงทับทิม (ruby–red crystal) ไม่ละลายในน้ำแต่ละลายในตัวทำละลายอินทรีย์ แคโรทีนจะถูกออกซิไดส์ได้ง่ายโดยออกซิเจนในอากาศ แหล่งธรรมชาติของแคโรทีนได้แก่พืชผักที่มีสีส้มเหลือง เช่น ฟักทองและแครอท สาหร่าย เช่น คลอเรลลา (Chlorella) และดูนาลิเอลลา (Dunaliella) โดยแคโรทีนจะมีบทบาทที่สำคัญคือเป็นรงควัตถุ (เม็ดสี) ในการสังเคราะห์แสงและป้องกันเซลล์จากการเสียสภาพเนื่องจากแสง

ตัวอย่างพืช 

 แครอท
 มะเขือเทศ
 มะละกอ
 พริก
 แตงโม
 ส้ม

 ฟักทอง
 ทุเรียน
 กล้วยไข่  
 ตำลึง
 ผักบุ้ง

โครงสร้างทางเคมี 
แคโรทีนมีโครงสร้างทางเคมีเป็นสองไอโซเมอร์หลัก คือ อัลฟาแคโรทีนและบีตา-แคโรทีน

อ้างอิง 
 นิตยสารชีวจิต ฉบับวันที่ 16 พฤศจิกายน 2549

แหล่งข้อมูลอื่น
 Beta-carotene website by Martha Evens,  School of Chemistry, University of Bristol
Berkeley Wellness Guide to Dietary Supplements
Beta-carotene  on University of Maryland Medical Center
World's Healthiest Foods: carotenoids 
World's Healthiest Foods: alpha-carotene 
World's Healthiest Foods: beta-carotene 

เซลล์พืช
แคโรทีนอยด์
วิตามิน
พอลิอีน