ไซท์ไกสท์

ไซท์ไกสท์ ( )  หมายถึงบรรยากาศทางภูมิปัญญาหรือทางวัฒนธรรมของยุคสมัย คำว่าไซท์ไกสท์เป็นคำภาษาเยอรมัน แปลตามตัวคือ เวลา (Zeit) และ จิตวิญญาณ (Geist)
ในภาษาไทยอาจแปลได้ว่า "จิตวิญญาณแห่งยุคสมัย" หรือ "จิตวิญญาณแห่งกาลเวลา" คำนี้ถูกใช้ในภาษาเยอรมันครั้งแรกใน ค.ศ. 1769 โดย โยฮันน์ แฮร์เดอร์ กวีและนักปรัชญาชาวเยอรมัน ในงานประพันธ์ของเขาที่มีชื่อว่า Kritische Wälder oder Betrachtungen, die Wissenschaft และ Kunst des Schänen betreffend, nach Maßgabe neuerer Schriften ในฐานะคำแปลของ genius seculi (ละติน: genius - "วิญญาณผู้พิทักษ์" และ saeculi - "แห่งศตวรรษ")

การใช้อย่างแพร่พลายของคำว่า "Geist der Zeiten" และ "Zeitgeist" จะถูกนำมาใช้ในช่วงหลังการปฏิวัติฝรั่งเศส และ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง Vormarz

นอกจากนี้ โยฮันน์ วอล์ฟกัง ฟอน เกอเทอ ยังได้ใช้คำว่า "Geist den Zeiten" ในบทละครเรื่อง Faust (งานประพันธ์ในลักษณะ Sturm und Drang)
"Was ihr den Geist der Zeiten heisst,
Das ist im Grund der Herrn eigner Geist,
In dem die Zeiten sich bespiegeln" เป็นตัน

ในภาษาเยอรมันคำ ๆ นี้มีชั้นของความหมายมากกว่าที่แปลไปเป็นภาษาอื่น (เช่นในภาษาอังกฤษ) ซึ่งรวมถึงข้อเท็จจริงที่ว่า ไซท์ไกสท์นั้นจะพิจารณาได้จากเหตุการณ์ในอดีตเท่านั้น

ดูเพิ่ม 
 มีม (meme)
 ปัญญาภูมิ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Christian Adolph Klotz
 Christian Adolf Klotz in: Meyers Konversations-Lexikon, 4. Aufl., 1888, Vol. 9, Page 859
 Zeitgeist, History of Ideas

ปัญญารวมหมู่
คำและวลีภาษาเยอรมัน
ปรัชญา
จิตวิทยาสังคม
ปรัชญาสังคม
ปรัชญาของประวัติศาสตร์