ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำสาละวิน

ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำสาละวิน  คือ ชนิดของปลาที่พบได้ในลุ่มแม่น้ำสาละวิน ซึ่งเป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างประเทศไทยและประเทศพม่า 

แม่น้ำสาละวิน นับเป็นแม่น้ำสายใหญ่ที่มีความยาว 2,800 กิโลเมตร มีจุดกำเนิดที่เทือกเขาหิมาลัยไหลผ่านประเทศจีน, พม่า, ไทย และไหลลงมหาสมุทรอินเดียที่อ่าวเมาะตะมะ รัฐมอญ

มีความหลากหลายของชนิดปลาที่พบได้ในแม่น้ำแห่งนี้ ซึ่งรวมถึงแควสาขาของแม่น้ำด้วย เช่น แม่น้ำปาย, แม่น้ำเมย, แม่น้ำยวม, แม่น้ำกษัตริย์, แม่น้ำสุริยะ และรวมไปถึงแม่น้ำอื่นที่อยู่ใกล้เคียงกัน เช่น แม่น้ำบีคลี, แม่น้ำซองกาเลีย, แม่น้ำรันตี โดยหลายชนิดเป็นปลาในสกุลที่พบได้มากในประเทศอินเดียและอนุทวีปอินเดีย ซึ่งเป็นพื้นที่ใกล้เคียงกัน หลายชนิด หลายสกุลก็เป็นปลาที่พบเฉพาะลุ่มแม่น้ำสาละวินที่เดียวด้วย

ชนิดของปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำสาละวิน

(อาทิ)

ปลากระดูกอ่อน 
วงศ์ปลาฉลาม
ปลาฉลามหัวบาตร (Carcharhinus leucas)**ปลาอพยพ

ปลากระดูกแข็ง 
วงศ์ปลากราย
ปลากราย (Chitala ornata)
ปลาสะตือ (Chitala lopis)
ปลาฉลาด (Notopterus notopterus)
วงศ์ปลาตูหนา
ปลาสะแงะ (Anguilla bengalensis)**ปลาอพยพ
วงศ์ปลาตะเพียน
ปลาซิวหนวดยาว (Esomus metallicus) 
ปลาฝักพร้า (Macrochirichthys macrochirus)
ปลาสะนาก (Raiamas guttatus)
ปลาพลวง (Neolissochilus stracheyi)
ปลาเวียน (Tor tambroides)
ปลาเวียนทอง (Tor putitora)
ปลาไส้ตันตาแดง (Cyclocheilichthys apogon)
ปลาตะพากส้ม (Hypsibarbus malcoimi)
ปลาตะพากสาละวิน (Hypsibarbus salweenensis)**ปลาท้องถิ่น
ปลาหางเหลือง (Mystacoleucus argenteus)**ปลาท้องถิ่น
ปลาหนามหลัง (Mystacoleucus marginatus)
ปลาไข่ออง (Osteobrama spp.)**ปลาท้องถิ่น
ปลาสร้อยนกเขา (Osteochilus vittatus)
ปลากระสูบสาละวิน (Hampala salweenensis)**ปลาท้องถิ่น
ปลามะไฟ (Puntius stolitzkaenus)**ปลาท้องถิ่น
ปลากาดำ (Epalzeorhynchos chrysophekadion)
ปลาบัว (Labeo dyocheilus)
ปลาเลียหิน (Garra spp.) 
ปลามูดหลังจุด (Garra notata)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาหมู
ปลารากกล้วย (Acantopsis spp.)
ปลาหมูอารีย์ (Yasuhikotakia sidthimanki)
ปลาหมูน่าน (Yasuhikotakis nigrolineatus)
ปลาหมูลายเมฆ (Botia kubotai)**ปลาท้องถิ่น
ปลาหมูลายเสือสาละวิน (Syncrossus berdmorei)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาสร้อยน้ำผึ้ง
ปลาสร้อยน้ำผึ้ง (Gyrinocheilus aymoieri)
วงศ์ปลากด
ปลากดหมู (Rita sacerdotum)**ปลาท้องถิ่น
ปลากดหัวเสียม (Sperata acicularis)**ปลาท้องถิ่น
ปลากดคังสาละวิน (Hemibagrus microphthalmus)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาเนื้ออ่อน
ปลาค้าวขาว (Wallago attu)
วงศ์ปลาหวีเกศ
ปลาอิแกลาเอ๊ะ (Pseudeutropius moolenburghae)
วงศ์ปลาแค้
ปลาแค้วัว (Bagarius bagarius)
ปลาแค้ยักษ์ (Bagarius yarrelli)
ปลาแค้ขี้หมู (Erethistes maesotensis)**ปลาท้องถิ่น
ปลาหยะเค (Gagata gashawyu)**ปลาท้องถิ่น
ปลาแค้ติดหิน (Glytothorax spp.)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาดุก
ปลาดุกด้าน (Clarias batrachus)
ปลาดุกอุย (Clarias macrocephalus)
วงศ์ปลากระทุงเหว
ปลากระทุงเหวเมือง (Xenentodon cancila)
วงศ์ปลาเข็ม
วงศ์ปลาหัวตะกั่ว
ปลาหัวตะกั่ว (Aplocheilus panchax)
วงศ์ปลาไหลนา
ปลาไหลนา (Monopterus albus)
วงศ์ปลากระทิง
ปลาหลด (Macrognathus siamensis)
ปลาหลดม้าลาย (Macrognathus zebrinus)**ปลาท้องถิ่น
ปลากระทิงจุด (Mastacembelus alboguttatus)**ปลาท้องถิ่น
ปลากระทิง (Mastacembulus armatus)
วงศ์ปลาแป้นแก้ว
ปลาแป้นแก้วรังกา (Parambassis ranga)
ปลาแป้นหัวโหนก (Parambassis pulcinella)**ปลาท้องถิ่น
วงศ์ปลาหมอช้างเหยียบ
ปลาหมอช้างเหยียบ (Pristolepis fasciatus)
วงศ์ปลาหมอ
ปลาหมอ (Anabas testudineus)
วงศ์ปลากัด ปลากระดี่
ปลากัด (Betta splendens)
ปลากระดี่หม้อ (Trichogaster trichogaster)วงศ์ปลาช่อนปลาก้าง (Channa limbata)
ปลาช่อนงูเห่า (Channa aurolineatus)
ปลาช่อน (Channa striata)วงศ์ปลาปักเป้าฟันสี่ซี่'''
ปลาปักเป้าหางวงเดือน (Tetraodon cutcutia'')

นิเวศวิทยา
ในแถบลุ่มแม่น้ำสาละวินนี้ เป็นที่อยู่ของชนชาติพันธุ์หลากหลาย ส่วนใหญ่จะเป็นชาวกะเหรี่ยง, ชาวไทยใหญ่ และชาวมอญ ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2546 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2548 ได้มีการศึกษาวิจัยของชาวกะเหรี่ยงเผ่าปกาเกอะญอในพื้นที่เกี่ยวกับระบบนิเวศวิทยาของพื้นที่ลุ่มแม่น้ำสาละวิน ตั้งแต่บริเวณเขตอำเภอแม่สะเรียงจนถึงอำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน พบชนิดปลาประมาณ 70 ชนิด แบ่งเป็นปลาหนัง 22 ชนิด และปลามีเกล็ด 48 ชนิด โดยที่มีภาษาท้องถิ่นเรียกปลาว่า "หยะ"

พบว่าในช่วงฤดูฝนที่น้ำในลุ่มแม่น้ำสาละวินเอ่อล้น ในราวเดือนพฤษภาคมฝูงปลาจะอพยพขึ้นไปตามลำน้ำสาขาต่าง ๆ เพื่อผสมพันธุ์และวางไข่ ในช่วงต้นฤดูหนาวราวเดือนตุลาคม ปลาจะเริ่มอพยพเดินทางลง และปลาบางชนิดก็จะวางไข่ เช่น "หยะโม" (ปลาพลวง) ในขณะที่ปลาบางชนิด เช่น "หยะที" (ปลาสะแงะ) เป็นปลาที่เดินทางไกลมาก โดยมาจากทะเลอันดามันมาสู่ลุ่มแม่น้ำสาละวิน หยะทีจะวางไข่ในทะเลและกลับมาเจริญเติบโตในน้ำจืด  สภาพน้ำที่หยะทีจะอาศัยต้องเป็นน้ำสะอาด ไม่มีมลพิษ ในแหล่งน้ำใดที่มีการใช้สารเคมี จะไม่พบหยะทีอีกเลย

โดยช่วงเวลาที่ปลาวางไข่มากที่สุดจะมี 3 ช่วง คือ ช่วงต้นฤดูฝน ประมาณเดือนพฤษภาคมถึงเดือนมิถุนายน, ช่วงกลางฤดูฝน ประมาณเดือนกรกฎาคม ถึงเดือนสิงหาคม และช่วงต้นฤดูหนาว ประมาณเดือนพฤศจิกายน ถึงเดือนธันวาคม

โดยปลามีถิ่นที่อยู่ที่หลากหลายสภาพทั้งแก่ง, เกาะ, พื้นที่ชุ่มน้ำต่าง ๆ, หาด รวมถึงบริเวณที่เป็นวังน้ำลึก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
วิถีสาละวิน

ปลาแบ่งตามสถานที่พบ
ปลาที่พบในลุ่มแม่น้ำสาละวิน