จังหวัดกระบินทร์บุรี

จังหวัดกระบินทร์บุรี แต่เดิมเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดปราจิณบุรี แต่ด้วยความที่การคมนาคมทางบกในอดีตยังไม่สะดวก ผู้ว่าราชการจังหวัดปราจิณบุรีไม่สามารถเดินทางไปดูแลได้อย่างทั่วถึง จึงได้จัดตั้งกระบินทร์บุรีเป็นจังหวัดใหม่ขึ้นแต่มณฑลปราจิณบุรี เพื่อความสะดวกในการปกครอง

จังหวัดกระบินทร์บุรีถูกยุบรวมกับจังหวัดปราจิณบุรี เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2468 จากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมองว่าบัดนี้การเดินทางระหว่างเมืองปราจิณบุรีกับเมืองกระบินทร์บุรีสะดวกขึ้นกว่าในอดีตแล้ว สมควรแก่การยุบจังหวัดกระบินทร์บุรี เดิมมีพระราชดำริที่จะยุบศาลจังหวัดกระบินทร์บุรีรวมเข้ากับศาลจังหวัดปราจิณบุรีด้วย ภายหลังได้ทรงเปลี่ยนพระทัย เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้มีอรรถคดี ต่อมาได้ยุบศาลจังหวัดกระบินทร์บุรีรวมเข้ากับศาลปราจิณบุรีในวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2475 ลุในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลจึงได้ตั้งเป็นศาลแขวงกบินทร์บุรีเปิดทำการเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2480 ก่อนยกฐานะเป็นศาลจังหวัดกบินทร์บุรี เมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2482

กระทั่งในปี พ.ศ. 2536 ได้มีการจัดตั้งจังหวัดสระแก้ว แยกออกมาจากจังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของอดีตจังหวัดกระบินทร์บุรีเดิม

การแบ่งเขตการปกครอง 
จังหวัดกระบินทร์บุรี ประกอบไปด้วย 2 อำเภอ และ 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่
 อำเภอเมืองกระบินทร์บุรี (อำเภอกระบินทร์บุรี) (ปัจจุบันคือ อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี)
 อำเภออรัญประเทศ (ปัจจุบันคือ อำเภออรัญประเทศ, อำเภอตาพระยา และอำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว)
 กิ่งอำเภอวัฒนา (ปัจจุบันคือ อำเภอวัฒนานคร และอำเภอคลองหาด จังหวัดสระแก้ว)
 กิ่งอำเภอสระแก้ว (ปัจจุบันคือ อำเภอเมืองสระแก้ว, อำเภอเขาฉกรรจ์, อำเภอวังน้ำเย็น และอำเภอวังสมบูรณ์ จังหวัดสระแก้ว)

อ้างอิง

จังหวัดของประเทศไทยในอดีต
สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2468
ประวัติศาสตร์ของจังหวัดปราจีนบุรี
ประวัติศาสตร์ของจังหวัดสระแก้ว