วิมุตติมรรค

วิมุตติมรรค () เป็นหนังสือที่เผยแพร่ในภาษาอังกฤษ ชื่อ ‘The Path of Freedom’ ด้วยการแปลมาจากภาษาจีน ซึ่งนักภาษาและวรรณคดี เชื่อว่า เป็นตำราคำสอนของศาสนาพุทธนิกายเถรวาท เทียบเท่ากับตำราวิสุทธิมรรค ของท่านพุทธโฆษาจารย์ เพราะมีลักษณะแห่งการแสดงศัพท์ ด้วยลำดับขั้นตอนที่คล้ายคลึงกัน และสันนิษฐานว่า หนังสือวิมุตติมรรค เป็นตำราหนึ่งที่พระพุทธโฆษาจารย์ได้ศึกษาแล้ว ก่อนที่จะได้แสดงคำสอนในวิสุทธิมรรคไว้เป็นแบบ

เนื้อหา 

 บทที่ 1 นิทานกถา
 บทที่ 2 ศีลปริจเฉท
 บทที่ 3 ธุดงคปริจเฉท
 บทที่ 4 สมาธิปริจเฉท
 บทที่ 5 กัลยาณมิตรปริจเฉท
 บทที่ 6 จริยาปริจเฉท
 บทที่ 7 กัมมัฏฐานารัมมณปริจเฉท
 บทที่ 8 กัมมัฏฐานปริจเฉท
 บทที่ 9 อภิญญาปริจเฉท
 บทที่ 10 ปัญญาปริจเฉท
 บทที่ 11 ตอนที่ 1, 2 อุบายปริจเฉท
 บทที่ 12 ตอนที่ 1, 2 สัจจญาณปริจเฉท

	หมายเหตุ* ว่า

วิมุตติมรรคบทที่ ๑,๒ นี้ ก็ไปตรงกับคัมภีร์วิสุทธิมรรคบทที่ ๑ 
	วิมุตติมรรคบทที่ ๓ ว่าด้วยธุดงค์ปริสูตร ตรงกับวิสุทธิมรรคบทที่ ๒ ธุดงค์นิเทศ 
	วิมุตติมรรคบทที่ ๔-๗ ตรงกับบทที่ ๓ ของวิสุทธิมรรค 
	ก็มีการเปรียบเทียบกับวิมุตติมรรคบทที่ ๘ ตรงกับวิสุทธิมรรคบทที่ ๔-๑๑ 
	วิมุตติมรรคบทที่ ๙ อภิญญานิเทศ ก็ตรงกับบทที่ ๑๒-๑๓ ในวิสุทธิมรรค 
	วิมุตติมรรคบทที่ ๑๐-๑๑ ตรงกับวิสุทธิมรรคบทที่ ๑๔-๑๗ 
	แล้วก็วิมุตติมรรคบทสุดท้ายบทที่ ๑๒ ก็ตรงกับวิสุทธิมรรคบทที่ ๑๘ กับบทที่ ๒๓

อ้างอิง 

วรรณกรรมภาษาบาลี