ยุทธการที่กอกามีลา

ยุทธการที่กอกามีลา () หรือ ยุทธการที่อาร์เบลา (Battle of Arbela) เป็นยุทธการที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 331 ปีก่อนคริสต์ศักราช เป็นการสู้รบระหว่างทัพมาซิดอนร่วมกับสันนิบาตโครินธ์ นำโดยพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชและทัพเปอร์เซีย นำโดยพระเจ้าดาไรอัสที่ 3 ยุทธการครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของสงครามพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช สนามรบอยู่ใกล้กับเมืองเออร์บิล ประเทศอิรักในปัจจุบัน

เบื้องหลัง 
หลังความพ่ายแพ้ที่อิสซัส พระเจ้าดาไรอัสที่ 3 ทรงลี้ภัยไปอยู่ที่บาบิโลน ส่วนพระราชวงศ์ของพระองค์ถูกพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชจับตัวไว้ได้ ความพ่ายแพ้ครั้งนี้ทำให้พระองค์สูญเสียพระราชอำนาจในเอเชียน้อยใต้ และความพ่ายแพ้ต่อมาที่กาซาและไทร์ ทำให้พระองค์สูญเสียดินแดนลิแวนต์

พระเจ้าดาไรอัสพยายามเจรจากับพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ 3 ครั้ง ครั้งแรกเรียกร้องให้พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ถอนทัพและปล่อยเชลยศึก แต่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงปฏิเสธ ครั้งที่สองพระเจ้าดาไรอัสเสนอให้มีการอภิเษกสมรสระหว่างพระเจ้าอเล็กซานเดอร์กับเจ้าหญิงบาร์ซิน พระธิดาของพระองค์ พร้อมกับยกดินแดนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำฮาลีสให้ แต่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ก็ทรงปฏิเสธ ครั้งสุดท้ายพระเจ้าดาไรอัสกล่าวยกย่องพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ปฏิบัติต่อพระราชวงศ์ของพระองค์เป็นอย่างดี และเสนอจะยกดินแดนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำยูเฟรทีส พร้อมทั้งให้เป็นผู้ปกครองจักรวรรดิอะคีเมนิดร่วมกับพระองค์ รวมถึงทรัพย์สมบัติและบริวารต่าง ๆ แต่พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ก็ทรงปฏิเสธอีกครั้ง พระองค์สั่งให้พระเจ้าดาไรอัสยอมแพ้หรือสู้รบกันเพื่อตัดสินว่าใครจะเป็น "เจ้าแห่งเอเชีย"

การสู้รบ 

พระเจ้าดาไรอัสทรงเลือกที่ราบโล่งเพื่อให้ทัพของพระองค์ได้เปรียบ การประมาณการฝ่ายเปอร์เซียในปัจจุบันอยู่ที่ 52,000-120,000 คน รวมถึงรถศึกติดใบมีดและช้างศึก ในขณะที่ทัพของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มีการประมาณการอยู่ที่ 47,000 คน พระเจ้าอเล็กซานเดอร์แบ่งทัพออกเป็นสองฝั่ง โดยพระองค์นำทัพฝั่งขวา ส่วนแม่ทัพพาร์มีเนียนนำทัพฝั่งซ้าย ส่วนตรงกลางจัดเป็นรูปขบวนแฟแลงซ์ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์นำทัพฝั่งขวาบุก ทำให้ฝ่ายเปอร์เซียต้องส่งทัพฝั่งซ้ายมาสกัด ส่งผลให้เกิดช่องว่างพอที่จะทำให้พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ฝ่าเข้าไปเกือบถึงจุดที่พระเจ้าดาไรอัสประทับอยู่ พระเจ้าดาไรอัสส่งรถศึกติดใบมีดออกมาตอบโต้แต่ไม่ได้ผล การรบมาถึงจุดตัดสินเมื่อพระเจ้าอเล็กซานเดอร์สั่งรวมกำลังเจาะเข้าตรงกลางทัพเปอร์เซีย พระเจ้าดาไรอัสตัดสินพระทัยที่จะหนีก่อนทัพมาซิดอนจะบุกมาถึงพระองค์ ด้านพระเจ้าอเล็กซานเดอร์นำทัพกลับไปช่วยทัพของพาร์มีเนียนและขับไล่ทัพเปอร์เซียที่เหลืออยู่ออกไปได้

หลังยุทธการครั้งนี้ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงราชาภิเษกขึ้นเป็น "เจ้าแห่งเอเชีย" ด้านพระเจ้าดาไรอัสที่หลบหนีไปตั้งใจจะรวบรวมกำลังเพื่อสู้กับพระเจ้าอเล็กซานเดอร์อีกครั้ง แต่ถูกเบสซัส แม่ทัพคนหนึ่งของพระองค์ปลงพระชนม์เสียก่อน การสวรรคตของพระองค์นำไปสู่การล่มสลายของจักรวรรดิอะคีเมนิด

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

ยุทธการ
ศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล