สปอร์ (วิดีโอเกม)

สปอร์ (Spore) เป็นวิดีโอเกมแนวจำลองสถานะการณ์ที่พัฒนาโดยแมกซิส ออกแบบโดยวิลล์ ไรต์ และเผยแพร่โดยอิเล็กทรอนิก อาตส์ ในเกมผู้เล่นจะได้ควบคุมและกำหนดความเป็นไปของสายพันธุ์สิ่งมีชีวิต ตั้งแต่เป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว วิวัฒนาการเป็นสิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนขึ้น พัฒนาระบบสังคม ไปจนถึงออกสำรวจอวกาศในฐานะจักรวรรดิ วางจำหน่ายครั้งแรก 4 กันยายน 2551 ในออสตราเลเชีย 5 กันยายน 2551 ในยุโรป และ 7 กันยายน 2551 ในอเมริกาเหนือ

เนื้อหาเกมกล่าวถึงการกำเนิด การวิวัฒนาการ การพัฒนาและความเป็นไปของสิ่งมีชีวิตสายพันธ์ุหนึ่ง โดยเกมจะแบ่งเป็นช่วงตามการวิวัฒนาการหรือพัฒนาการนั้น ซึ่งแต่ละช่วงจะมีรูปแบบการเล่นแตกต่างกันอย่างชัดเจน และเมื่อจบช่วงจะได้ผลลัพธ์ 1 แบบจากผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ 3 แบบ ซึ่งผลลัพธ์เหล่านี้จะกำหนดปัจจัยต่าง ๆ ในช่วงถัด ๆ ไป เช่น ความเป็นมิตรของสิ่งมีชีวิตสายพันธ์ุอื่น ความสามารถพิเศษของเผ่า ฯลฯ สปอร์แบ่งเป็น 5 ช่วงดังนี้
 ช่วงจุลชีพ เป็นช่วงแรกสุดของเกม ผู้เล่นควบคุมสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว 1 เซลล์ให้ว่ายในของเหลวในระนาบ 2 มิติ กินอาหารเพื่อรับคะแนนดีเอ็นเอและพัฒนาขนาดเซลล์ เก็บชิ้นส่วนอุกาบาตหรือฆ่าเซลล์อื่น ๆ เพื่อปลดล็อกชิ้นส่วนใหม่ ๆ เช่น ซิเลีย พิษ ฯลฯ และเรียกหาเพื่อนเพื่อปรับรูปร่างและลดหรือเพิ่มชิ้นส่วนด้วยคะแนนดีเอ็นเอ ผู้เล่นจะสามารถเข้าสู่ช่วงวิวัฒนาการได้เมื่อเซลล์สิ้นสุดการพัฒนาขนาดและเริ่มมีสมอง ผลลัพธ์ของช่วงจุลชีพจะขึ้นอยู่กับนิสัยการกินของสิ่งมีชีวิต ได้แก่ กินพืช กินเนิ้อ หรือกินทั้งพืชและเนื้อ ซึ่งจะกำหนดลักษณะปากที่เลือกใช้ได้ในช่วงวิวัฒนาการและกำหนดความสามารถพิเศษในช่วงถัด ๆ ไป
 ช่วงวิวัฒนาการ เป็นช่วงที่สิ่งมีชีวิตขึ้นมาอาศัยบนบก ผู้เล่นจะควบคุมสัตว์บก 1 ตัวบนทวีปหนึ่งที่ประกอบด้วยพืชและสัตว์ต่าง ๆ กระจายอยู่ทั่ว ในช่วงนี้สิ่งมีชีวิตต้องกินอาหารเพื่อรอดชีวิต ฆ่าหรือผูกมิตรกับสัตว์อื่นเพื่อรับคะแนนดีเอ็นเอ พัฒนาสมอง และปลดล็อกชิ้นส่วนใหม่ ๆ เช่น เขา ปีก ซึ่งการฆ่าจนสูญพันธุ์หรือผูกมิตรจนเป็นพันธมิตรจะได้รับคะแนนดีเอ็นเอมากขึ้น และสืบพันธุ์ที่รังที่เป็นจุดเกิดเพื่อปรับรูปร่างและลดหรือเพิ่มชิ้นส่วนด้วยคะแนนดีเอ็นเอ นอกจากนี้ยังสามารถปลดล็อกชิ้นส่วนใหม่ ๆ ได้ด้วยการเก็บโครงกระดูกที่กระจายอยู่ทั่วทวีป ผู้เล่นจะสามารถเข้าสู่ช่วงสร้างเผ่าได้เมื่อสมองสัตว์พัฒนาเต็มที่ ผลลัพธ์ของช่วงวิวัฒนาการจะขึ้นอยู่กับปฏิสัมพันธ์กับสัตว์อื่น ได้แก่ ผู้ล่า สังคม หรือปรับตัวง่าย ซึ่งจะกำหนดลักษณะความสามารถพิเศษในช่วงถัด ๆ ไป
 ช่วงสร้างเผ่า เป็นช่วงที่สิ่งมีชีวิตพัฒนาเป็นสังคมเผ่า ผู้เล่นจะควบคุมสมาชิกทุกตัวในเผ่าแบบ real time strategy บนทวีปเดียวกันกับช่วงวิวัฒนาการ รวบรวมคะแนนอาหารด้วยการเก็บผลไม้ ล่าสัตว์ ทำประมง หรือเลี้ยงสัตว์ พิชิตเผ่าอื่นด้วยการฆ่าและทำลายกระท่อม หรือสร้างความประทับใจด้วยเสียงดนตรี เพื่อปลดล็อกอาชีพและเครื่องแต่งกายใหม่ ๆ รวมถึงเพิ่มจำนวนสมาชิกสูงสุดในเผ่า และใช้คะแนนอาหารเพื่อเพิ่มอาชีพใหม่ ๆ และออกแบบเครื่องแต่งกายให้กับเผ่า ผู้เล่นจะสามารถเข้าสู่ช่วงสร้างอารยธรรมได้เมื่อพิชิตทุกเผ่าในทวีป ผลลัพธ์ของช่วงสร้างเผ่าจะขึ้นอยู่กับปฏิสัมพันธ์กับเผ่าอื่น ได้แก่ ก้าวร้าว เป็นมิตร หรืออุตสาหะ ซึ่งจะกำหนดลักษณะของเมืองหลวงในช่วงสร้างอารยธรรมและกำหนดความสามารถพิเศษในช่วงถัด ๆ ไป
 ช่วงสร้างอารยธรรม เป็นช่วงที่สิ่งมีชีวิตพัฒนาเป็นอารยธรรม ผู้เล่นจะควบคุมยานพาหนะทั้งทางบก ทางน้ำ และทางอากาศเพื่อทำภารกิจตามลักษณะประเทศที่ยานพาหนะเหล่านั้นสังกัด ได้แก่ ประเทศทางการทหาร ประเทศทางศาสนา และประเทศเศรษฐกิจ โดยลักษณะของประเทศเริ่มต้นหรือเมืองหลวงจะเป็นไปตามผลลัพธ์ของช่วงสร้างเผ่า และเมื่อเข้ายึดหรือซื้อประเทศอื่นจะสามารถเลือกได้ว่าจะให้ประเทศนั้นมีลักษณะตามเดิมหรือมีลักษณะตามวิธีที่ใช้ครอบครอง ผู้เล่นต้องบริหารจำนวนประชากร Sporebucks (หน่วยเงิน) และความสุขในประเทศ ด้วยการอ้างสิทธิ์ในแหล่งเครื่องเทศ (น้ำพุ) ต่าง ๆ ทำการค้า และวางผังเมืองที่ประกอบด้วย ที่อยู่อาศัย โรงงาน และแหล่งบรรเทิง ซึ่งผู้เล่นสามารถออกแบบหรือเลือกใช้ทั้งสิ่งปลูกสร้างและยานพาหนะทั้งหมด ผู้เล่นจะสามารถเข้าสู่ช่วงท่องอวกาศได้เมื่อปกครองทุกประเทศบนดาว ผลลัพธ์ของช่วงสร้างอารยธรรมจะขึ้นอยู่กับปฏิสัมพันธ์กับประเทศอื่น ได้แก่ การทหาร ศาสนา หรือการเศรษฐกิจ ซึ่งจะกำหนดความสามารถพิเศษในช่วงท่องอวกาศ

 ช่วงท่องอวกาศ เป็นช่วงที่สิ่งมีชีวิตพัฒนาจนสามารถเดินทางในอวกาศได้ ผู้เล่นควบคุมยานอวกาศ 1 ลำ ในกาแล็กซีที่ประกอบด้วยดาวเคราะห์ประมาณ 500,000 ดวง ในระบบดาวฤกษ์ประมาณ 100,000 ดวง เพื่อ สำรวจ ทำภารกิจ ขยายจักรวรรดิ ล่าสมบัติ ค้าขาย ทำสงคราม ฯลฯ ซึ่งจะทำให้ยานได้รับการเลื่อนยศและปลดล็อกวิทยาการใหม่ ๆ เช่น กุญแจรูหนอน เสาหินแห่งกาลเวลา โดยจักรวรรดิของผู้เล่นจะมีหลักปรัชญา 1 แบบจาก 10 แบบที่เป็นไปได้ ขึ้นกับผลลัพธ์การเล่น 4 ช่วงก่อนหน้า หลักปรัชญาแต่ละแบบจะมีความสามารถพิเศษที่ติดมาแตกต่างกัน ผู้เล่นจะจบเกมได้ด้วยการเข้าสู่หลุมดำที่ใจกลางกาแล็กซี ซึ่งถูกล้อมโดยระบบดาวที่มีอาณานิคมของกร็อซที่จะโจมตียานเมื่อเข้าสู่พื้นที่ของพวกมัน เมื่อถึงใจกลางกาแล็กซีผู้เล่นจะได้พบกับสตีฟและได้รับรางวัลเป็นสตัฟฟ์ออฟไลฟ์
 ช่วงที่ถูกยกเลิก: ผู้พัฒนาได้กล่าวถึงช่วงที่ถูกยกเลิกหลายช่วง เช่น ช่วงสัตว์น้ำที่อยู่ระหว่างช่วงจุลชีพและช่วงวิวัฒนาการ ช่วงโมเลกุล ช่วงปรับสภาพ ช่วงสร้างเมือง

ชุดเสริม 
โปรแกรมกำเนิดสปอร์ (2551, พีซี และ แมค) เป็นโปรแกรมที่ใช้สร้างสิ่งมีชีวิตในเกม "สปอร์" ได้จัดจำหน่ายก่อนเกมสปอร์ตัวเต็มจะวางจำหน่าย
สปอร์ (2551, พีซี และ แมค)
สปอร์: กาแลคทิค เอดิชัน เป็นตัวเกมชุดพิเศษของเกม "สปอร์"
สปอร์: ชุดชิ้นส่วน น่ารักน่าบรื๋อ (2552, พีซี และ แมค) เพิ่มชื้นส่วนต่าง ๆ โดยเฉพาะช่วงวิวัฒนาการ (คล้ายๆชุดไอเท็มเสริมของเดอะซิมส์)
สปอร์ กาแล็คทิค แอดเวนเจอร์ส (2552, พีซี และ แมค) เพิ่มเนื้อหาส่วนภารกิจในช่วงท่องอวกาศ
สปอร์ ครีเอทเจอร์ส (2551, บนนินเท็นโด ดีเอส)
สปอร์ ออริจินส์ (2551, บนโทรศัพท์มือถือ)
สปอร์ ฮีโร่ (2552, วี)
สปอร์ ฮีโร่ แอรีน่า (2552, นินเท็นโด ดีเอส)
ดาร์คสปอร์  (2554, พีซี และ แมค)

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของเกม
 สิ้นสุดการรอคอย "สปอร์" กระจายพันธุ์ทั่วโลก 7 ก.ย.นี้  ข่าวจากผู้จัดการ
 เว็บไซต์ในรูปแบบวิกิของเกมส์

อ้างอิง 

วิดีโอเกมจำลอง
วิดีโอเกมบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
เกมจากค่ายอิเล็กทรอนิก อาตส์