พระนางมารีย์พรหมจารี

คริสต์ศาสนิกชนโรมันคาทอลิกและออร์โธด็อกซ์เรียกนางมารีย์ (มารดาพระเยซู) ว่า พระนางมารีย์พรหมจารี () เพราะเชื่อว่าพระแม่มารีย์เป็นพรหมจารีเสมอ และพระเยซูซึ่งเชื่อว่าเป็นพระบุตรพระเป็นเจ้าก็มารับสภาพมนุษย์ผ่านทางพระครรภ์ของพระแม่มารีย์ จึงทำให้พระแม่มารีย์มีสถานะเป็น "พระมารดาพระเจ้า" ด้วย คริสตจักรโรมันคาทอลิกได้รับรองความเชื่อนี้มาตั้งแต่สังคายนาเอเฟซัสครั้งที่หนึ่ง ในปี ค.ศ. 431 ในสภาสังคายนาสากลครั้งต่อ ๆ มา เช่น สังคายนาวาติกันครั้งที่สอง และพระสมณสาส์น "มารดาพระผู้ไถ่" ของสมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 ได้แสดงถึงความสำคัญของพระแม่มารีย์ว่าเป็นมารดาคริสตจักรด้วย

คริสตจักรโรมันคาทอลิกให้ความสำคัญกับพระแม่มารีย์อย่างมากในฐานะมารดาของพระเยซู การเคารพนับถือแม่พระแสดงออกมาในหลายรูปแบบ เช่น บทภาวนา กวีนิพนธ์ และงานศิลปะ พระสันตะปาปาหลาย ๆ พระองค์ก็ทรงส่งเสริมความเชื่อนี้มาตลอด จนทำให้ศาสนจักรคาทอลิกมีงานเฉลิมฉลองและมอบสถานะพิเศษแก่พระแม่มารีย์มากกว่าที่นิกายอื่น ๆ ในศาสนาคริสต์ทำมา

บทบาทของพระแม่มารีย์ที่ปรากฏในรูปความเชื่อ ความเคารพ และหลักมารียวิทยา ไม่ได้มาจากเฉพาะวาติกันเท่านั้น แต่ยังมาจากงานเขียนของนักบุญต่าง ๆ ความเชื่อของมวลชน และเรื่องการประจักษ์ของพระแม่มารีย์ตามสถานที่ต่าง ๆ ซึ่งทุกวันนี้สันตะสำนักยังคงดำเนินการพิสูจน์การประจักษ์เหล่านี้อยู่ การรับรองครั้งล่าสุดคือแม่พระประจักษ์ที่แซ็ง-เอเตียน-เลอ-เลา ซึ่งสันตะสำนักรับรองเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 2008

วันฉลอง 
คริสตจักรโรมันคาทอลิกกำหนดให้มีวันฉลองพระนางมารีย์หลายวัน วันที่สำคัญที่สุดเรียกว่า วันสมโภช (solemnity) มี 3 วัน ได้แก่
วันที่ 8 ธันวาคม วันสมโภชพระนางมารีย์ผู้ปฏิสนธินิรมล
วันที่ 1 มกราคม วันสมโภชพระนางมารีย์พระชนนีพระเป็นเจ้า
วันที่ 15 สิงหาคม วันสมโภชพระนางมารีย์รับเกียรติเข้าสู่สวรรค์
นอกจากนี้ยังมีวันฉลอง (feast) และวันระลึกถึง (memorial)  ซึ่งคริสตจักรเฉพาะถิ่นแต่ละแห่งจะกำหนดต่างกันไป โดยคริสจักรโรมันคาทอลิกในประเทศไทยกำหนดวันฉลองและวันระลึกถึงพระแม่มารีย์ ดังนี้
วันที่ 12 ธันวาคม วันฉลองแม่พระประจักษ์ที่กัวดาลูเป
วันที่ 11 กุมภาพันธ์ วันฉลองแม่พระประจักษ์ที่ลูร์ด
วันที่ 13 พฤษภาคม วันฉลองแม่พระประจักษ์ที่ฟาตีมา
วันที่ 31 พฤษภาคม วันฉลองพระนางมารีย์เสด็จเยี่ยม
วันที่ 16 กรกฎาคม วันระลึกถึงแม่พระแห่งภูเขาคาร์แมล
วันฉลองดวงหทัยนิรมลของพระแม่มารีย์ ในวันเสาร์หลังวันสมโภชพระหฤทัยของพระเยซู
วันที่ 22 สิงหาคม วันฉลองพระนางมารีย์ ราชินีแห่งสากลโลก
วันที่ 8 กันยายน วันฉลองแม่พระบังเกิด
วันที่ 15 กันยาน วันระลึกถึงแม่พระระทมทุกข์
วันที่ 7 ตุลาคม ระลึกถึงแม่พระแห่งลูกประคำ
วันที่ 21 พฤศจิกายน วันฉลองพระนางมารีย์พรหมจารีถวายองค์ในพระวิหาร

สมัญญาของพระแม่มารีย์ 
คริสตจักรโรมันคาทอลิกถวายสมัญญาแก่พระนางมารีย์มาโดยตลอด เพื่อแสดงถึงการให้เกียรติและเชื่อว่าพระนางจะช่วยเหลือผู้ศรัทธาโดยเป็นตัวแทนอ้อนวอนพระเป็นเจ้าให้ 

สมัญญาที่สำคัญในยุคแรก ๆ เช่น "พระมารดาพระเจ้า" เกิดขึ้นเมื่อมีการสังคายนาเอเฟซัสครั้งที่หนึ่ง นอกจากนี้ก็มี "พระแม่เจ้า" (our lady) พระราชินี (queen) และดาราสมุทร (star of the sea) ในบรรดาสามัญญาเหล่านี้ "ราชินี" ถือเป็นสมัญญาที่เก่าแก่ที่สุด ส่วนสมัญญา "พระแม่เจ้า" และ "ดาราสมุทร" นักบุญเจอโรมเป็นผู้คิดขึ้น 

สมัญญาที่สำคัญ ได้แก่

 พระมารดาพระเจ้า
 แม่พระปฏิสนธินิรมล
 ราชินีสวรรค์
 ราชินีทูตสวรรค์
 พระมารดาแห่งสันติภาพ
 แม่พระดาราสมุทร (Stella Maris)
 แม่พระระทมทุกข์

อ้างอิง 

เทววิทยาคาทอลิก
มารียวิทยา