พระภูเทวี

ภูมี (), หรือ ภูมิเทวี และ วสุธรา, เป็นเทวีในศาสนาฮินดูอันเป็นผู้อุปถัมป์ค้ำจุนโลกและแผ่นดิน พระนางเป็นเทพชายาของพระพิษณุและในไวษณพนิกายพระนางเป็นเทพชายาลำดับที่สองรองจากพระลักษมี, และพระนิลเทพี ด้วยเหตุที่พระวราหะอันเป็นอวตารของพระวิษณุได้ช่วยพระนางจากการคุกคามของอสูรหิรัณยากษะพระองค์ทรงได้เสกสมรสกับพระนางและเป็นหนึ่งในอนุเทพชายา พระนางเป็นมารดรของ นรกาสูร, พระมงคลเทพบุตร, และ พระนางสีดา.

เทพลักษณะตามประติมานวิทยา 
นาม "ภูมี" มาจากคำศัพท์ภาษาสันสกฤต 'พหุมี' - อันเป็นนามเดิมของพระนาง คำไวพจน์อื่นๆอันซึ่งเป็นนามของพระนาง เช่น ภูวตี, ภูมิวาณี, ภูวเนศวรี, อวณี, ปฤถวี, วราหิ, ธฤตี, ธาตรี, ธรณี, วสุธา, วสุธรา, ไวษณวี, กัศยปี, อุรวี, อิลา, มหี, อิฑา, วสุมตี, ธลันสิตา, วสุมตี, เหมา, และหิรันยะ

ในตำราประติมานวิทยาโดยทั่วไปพรรณาว่า พระนางประทับบนเทพพาหนะ คือ ช้างซึ่งหันหน้าออกไปทั้งสี่ทิศ อันหมายถึงทิศทั้งสี่, โดยทรงมีสี่กร ทรงผลทับทิม ภาชนะใส่น้ำ ชามที่บรรจุสมุนไพรรักษา และชามอีกใบบรรจุผักตามลำดับ หากในภาคที่ปรากฏพระองค์อันมีสองพระหัตถ์, จะทรงดอกปทุมนิอุบล (ดอกบัวสีฟ้า) อันขนานนามว่า โกมุท หรือ อุปัตระ , คือ ดอกบัวกลางคืน, ส่วนหัตถ์อีกข้างจะทรงอภัยมุทรา (ยกหัตถ์ขึ้นโดยหันหัตถ์ออกไปด้านหน้า), หรือ โลมุทรา, (ปล่อยหัตถ์แนบไปลำพระองค์)

แหล่งข้อมูลอื่น

ดูเพิ่ม 
 แม่พระธรณี
 เจ้าแม่ปฤถวี
 พระวสุธารา
 เจ้าแม่ธรณี
 เจ้าพ่อธรณี
 รายพระนามเทพแห่งแผ่นดิน

อ้างอิง

ศาสนาฮินดู
เทวดา
เทพเจ้าฮินดูท้องถิ่น
เทวีในศาสนาฮินดู