รายการโทรทัศน์

รายการโทรทัศน์ เป็นส่วนต่าง ๆ ของการออกอากาศทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ การออกอากาศรายการโทรทัศน์ มีขึ้นเป็นครั้งแรก ในปี ค.ศ. 1936 ในกรุงลอนดอน 

รายการโทรทัศน์ อาจออกอากาศเพียงแค่ครั้งเดียว หรือมีตอนต่อ ที่เรียกว่า ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์ (TV series) ส่วนมากมักเป็นรายการประเภทละครโทรทัศน์ ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์มักแบ่งเป็นภาค ๆ โดยในหนึ่งภาค ในสหรัฐอเมริกาจะเรียกว่า ฤดูกาล (season) แต่ในสหราชอาณาจักรจะเรียกว่า ชุด (series) แต่ละฤดูกาลหรือชุดจะมีความยาวประมาณ 6-26 ตอน

รายการโทรทัศน์ที่ออกอากาศเป็นพิเศษเพียงครั้งเดียว จะเรียกว่า รายการพิเศษ (special program) และสถานีวิทยุโทรทัศน์บางสถานี ยังมี ภาพยนตร์โทรทัศน์ (TV movies) ที่สร้างขึ้นเพื่อออกอากาศทางโทรทัศน์โดยเฉพาะ ไม่ได้ออกฉายทางโรงภาพยนตร์ หรือบันทึกลงในวิดีโอ วีซีดี ดีวีดี หรือสื่ออื่น ๆ

ทุกวันนี้ การออกอากาศ ภาพยนตร์โฆษณา (commercial advertisement) ถือเป็นส่วนสำคัญของรายการโทรทัศน์ โดยมีข้อปฏิบัติเป็นเกณฑ์ว่า ในการออกอากาศรายการโทรทัศน์ 1 ชั่วโมง จะมีภาพยนตร์โฆษณาได้ไม่เกิน 15 นาที เหมือนในโรงภาพยนตร์

ประเภทของรายการโทรทัศน์

รายการบันเทิงที่มีบทพูด 
 ละครโทรทัศน์
 เช่น ละครหลังข่าว, ละครซิตคอม, ละครชุดสืบเนื่อง, ละครเกาหลี เป็นต้น
 ภาพยนตร์การ์ตูน
 ในต่างประเทศ เช่น SpongeBob SquarePants, The Adventures of Jimmy Neutron: Boy Genius เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น ช่อง 9 การ์ตูน(ช่อง 9 เอ็มคอทเอชดี),  การ์ตูนดังสุดสัปดาห์ (ช่อง 7 เอชดี) เป็นต้น
 มินิซีรีส์ หรือ ทีวีมูวีส์
 ในต่างประเทศ เช่น Family Ties, Sabrina, the Teenage Witch เป็นต้น
 รายการวัยรุ่น
 ในประเทศไทย เช่น รถโรงเรียน (จีเอ็มเอ็ม 25) เป็นต้น
 รายการมอบรางวัลต่าง ๆ
 ในต่างประเทศ เช่น รางวัลออสการ์, รางวัลแกรมมี่, เอ็มทีวี วิดีโอ มิวสิก อวอร์ดส เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี, รางวัลเมขลา, รางวัลโทรทัศน์ทองคำ, รางวัล ท็อป อวอร์ดส์ เป็นต้น

รายการบันเทิงที่ไม่มีบทพูด 
 ทอล์กโชว์
 ในต่างประเทศ เช่น Good Morning America, Larry King Live, The Oprah Winfrey Show เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น ทูเดย์โชว์ (ช่อง 3 เอชดี), เจาะใจ (ช่อง 9 เอ็มคอทเอชดี) เป็นต้น
 ปกิณกะบันเทิง 
 มีลักษณะคล้ายทอล์กโชว์ แต่มีความหลากหลายกว่า บางช่วงอาจมีการแข่งขันหรือการแสดง เป็นต้น
 ในประเทศไทย รายการแนวปกิณกะบันเทิงได้รับความนิยมอย่างสูงสุดช่วงปี พ.ศ. 2536-พ.ศ. 2540 เช่น สี่ทุ่มสแควร์ (ช่อง 7), ตีสิบ (ช่อง 3) เป็นต้น
 เรียลลิตี้โชว์
 ในต่างประเทศ เช่น อเมริกาส์ เน็กซ์ ท็อป โมเดล, เซอร์ไวเวอร์, อเมริกัน ไอดอล, แอน อเมริกัน แฟมิลี่ เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว ทางช่องวัน 31 เป็นต้น
 เกมโชว์, ควิซโชว์
 ในต่างประเทศ เช่น Who Wants to Be a Millionaire, Wheel of Fortune, Jeopardy!, โหด มัน ฮา (Takeshi's Castle), ทีวีแชมเปียน, ศึกอัจฉริยะ เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น I Can See Your Voice ทางช่องเวิร์คพอยท์

รายการประเภทให้ข้อมูล 
 รายการข่าว
 ในต่างประเทศ เช่น The NewsHour with Jim Lehrer เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น เรื่องเล่าเช้านี้ (ช่อง 3 เอชดี),สนามข่าว 7 สี (ช่อง 7 เอชดี), ไทยรัฐนิวส์โชว์ (ไทยรัฐทีวี), ข่าวข้นคนเนชั่น (เนชั่นทีวี), ทุบโต๊ะข่าว (อมรินทร์ทีวี), เข้มข่าวค่ำ (พีพีทีวี), ข่าวเย็นประเด็นร้อน (ช่อง 7 เอชดี),ข่าวเช้าช่องวัน (ช่องวัน 31)  ข่าวเย็นช่องวัน (ช่องวัน 31) เป็นต้น
 สารคดี
 ในประเทศไทย เช่น กบนอกกะลา (ช่อง 9 เอ็มคอทเอชดี) เป็นต้น
 สารคดีข่าวทางโทรทัศน์ (television news magazine) มีรูปแบบเหมือนข่าวในนิตยสาร แต่มีรูปแบบเป็นสารคดี
 ในต่างประเทศ เช่น 60 Minutes, Primetime เป็นต้น
 ในประเทศไทย เช่น เรื่องจริงผ่านจอ (ช่อง 7 สี) เป็นต้น
 รายการแนะนำสินค้า (infomercial) เป็นรายการทีวีที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอและจำหน่ายสินค้า
 ในต่างประเทศ
 Quantum Television (ออกอากาศใน 73 ประเทศ)
 ในประเทศไทย เช่น TV Direct, True Shopping, O Shopping, High Shopping, RSMall, JKN Shopping

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 รายชื่อรายการโทรทัศน์ไทย
 การจัดระดับความเหมาะสมของรายการโทรทัศน์ไทย

คำศัพท์โทรทัศน์