พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ () เป็นพิพิธภัณฑ์ที่อยู่ในความดูแลรับผิดชอบของภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นแหล่งรวบรวมความรู้ ประวัติศาสตร์ ตลอดจนศิลปะและวิทยาศาสตร์เข้าด้วยกัน นับเป็นพิพิธภัณฑ์แรกของคณะวิทยาศาสตร์ที่ได้มีการจัดแสดงตัวอย่างสัตว์นับพันชิ้น ซึ่งมีทั้งสัตว์มีกระดูกสันหลัง และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง โดยอยู่ในรูปของสัตว์สตาร์ฟ ตัวอย่างแห้ง ตัวอย่างดอง ตัวอย่างดองใส ตัวอย่างสัตว์ต่าง ๆ เหล่านี้นับเป็นสิ่งที่มีคุณค่าเป็นอย่างยิ่งทั้งต่อการศึกษา การเรียน การสอน และการเผยแพร่ความรู้ทางสัตววิทยาและชีววิทยา ตลอดจนมีร้านขายของที่ระลึกภายในบริเวณด้วย

ประวัติ 

พิพิธภัณฑ์สัตววิทยาเริ่มจัดตั้งขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 2500 ที่ตึกชีววิทยาเก่า ตรงข้ามอนุสาวรีย์สามบูรพาจารย์สามเสือแห่งเกษตร (ปัจจุบัน เป็นสำนักงานสถิติการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์) โดยเริ่มต้นจากการเป็นห้องเก็บตัวอย่างเพื่อใช้ในการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ชีวภาพแก่นิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ตลอดจนการให้บริการยืตัวอย่างเพื่อการเรียนการสอนแก่มหาวิทยาลัยอื่น ๆ อาทิ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เป็นต้น ซึ่งตัวอย่างสัตว์มีแหล่งที่มาจากหลายแหล่งด้วยกัน ได้แก่ การออกเก็บตัวอย่างของคณาจารย์ในทุกวันพุธ การให้นิสิตจัดทำเป็นผลงานแล้วนำส่งเพื่อเก็บรวบรวมไว้ใช้ประโยชน์ในการเรียนต่อไป และการรับบริจาค การจัดแสดงตัวอย่างสัตว์ในสมัยแรกนั้นเป็นการจัดแสดงอย่างง่าย โดยมีเพียงตู้กระจกรูปทรงสามเหลี่่ยมประมาณ 3 ตู้ ซึ่งยังคงปรากฏและใช้งานอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สัตววิทยาในปัจจุบัน

ต่อมาเมื่อคณะวิทยาศาสตร์ (เดิมคือ คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์) มีการย้ายมายังบริเวณที่ตั้งในปัจจุบัน จึงมีการเคลื่อนย้ายตัวอย่างที่ได้เก็บรวบรวมไว้นั้นมายังตึกชีววิทยา และปรับปรุงห้องจัดเก็บให้เป็นห้องจัดแสดงตัวอย่างสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ และตั้งชื่อว่า "พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา" แต่เนื่องจากในอดีตที่ผ่านมาพิพิธภัณฑ์สัตววิทยาขาดการดูแลอย่างจริงจัง เนื่องจากขาดงบประมาณสนับสนุนจึงทำให้ไม่มีเจ้าหน้าที่ดูแลประจำ การจดทะเบียนตัวอย่างสัตว์ยังไม่เป็นระบบ ภาควิชาสัตววิทยาได้เล็งเห็นความสำคัญและคุณค่าของตัวอย่างสัตว์ซึ่งบางตัวอย่างอาจเป็นสัตว์ป่าหายากในอนาคต จึงมีคำสั่งภาควิชาสัตววิทยา ที่ 5/2539 แต่งตั้งคณะทำงานพัฒนาพิพิธภัณฑ์สัตววิทยาขึ้น เมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ.2539 เพื่อศึกษาวิธีการจัดเก็บและจัดแสดงตัวอย่างสัตว์ในพิพิธภัณฑ์ที่เหมาะสม ดำเนินการจัดเก็บและจัดแสดงตัวอย่างสัตว์ในพิพิธภัณฑ์ ตลอดจนประมวลข้อมูลเพื่อให้บริการสารสนเทศแก่ผู้สนใจ 

ในปีงบประมาณ พ.ศ.2539 พิพิธภัณฑ์สัตววิทยาได้รับการสนับสนุนตามโครงการพัฒนาพิพิธภัณฑ์สัตววิทยาในส่วนของการจดทะเบียนตัวอย่างสัตว์ จากสำนักพิพิธภัณฑ์และวัฒนธรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ นับเป็นพิพิธภัณฑ์เครือข่ายระดับที่ 2 โดยเริ่มจากการเก็บข้อมูลทะเบียนตัวอย่างสัตว์อย่างมีระบบในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ในระบบคอมพิวเตอร์ ทำให้สามารถสืบค้นข้อมูลได้ง่ายและสะดวกรวดเร็ว ตลอดจนปรับปรุงการติดป้ายแสดงตัวอย่าง การซ่อมแซมตัวอย่างที่ชำรุด และวางแผนการจัดแสดงเพื่อให้ความรู้แก่ผู้เข้าชมให้มากที่สุด

ภาควิชาสัตววิทยาได้ดำเนินการพัฒนาและปรับปรุงงานพิพิธภัณฑ์เพื่อให้เนื้อหามีความทันสมัยน่าสนใจและได้ทำพิธีเปิดพิพิธภัณฑ์ในรูปแบบใหม่ เมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ.2558  ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สูงสุดต่อการให้ความรู้ด้านชีววิทยาและสัตววิทยาแก่ผู้เข้าชมพิพิธภัณฑ์สัตววิทยา

ห้องนิทรรศการ 

 นิทรรศการ Animal Diversity Exhibition และ BioArt จัดแสดงตัวอย่างสัตว์ในแต่ละไฟลัม ทั้งตัวอย่างจริง ตัวอย่างดอง ตัวอย่างแห้ง ตัวอย่างเด่น ภาพวาดสัตว์ และภาพถ่าย รวมทั้งสื่อ 4 มิติ

ที่ตั้ง 
พิพิธภัณฑ์สัตววิทยาตั้งอยู่ ณ ตึกสัตววิทยา ชั้น 1 ภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เปิดให้ผู้สนใจเข้าชมโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย

การเดินทาง 
การเดินทางมายังพิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้หลายเส้นทาง ได้แก่

รถไฟฟ้า
การเดินทางมาด้วยรถไฟฟ้าสามารถเลือกได้สองรูปแบบ
 รถไฟฟ้าบีทีเอส (BTS) : สถานีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ใช้ทางออกที่ 1 ฝั่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
 รถไฟฟ้าชานเมือง สายธานีรัถยา : สถานีบางเขน
จากนั้นสามารถใช้บริการรถสวัสดิการภายในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์หรือรถจักรยานยนต์บริการ เพื่อเดินทางเข้ามาที่คณะวิทยาศาสตร์

รถโดยสารประจำทาง 
สายรถโดยสารประจำทางแบ่งตามถนนสายหลักรอบมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ดังนี้
 ถนนพหลโยธิน ได้แก่ สาย 26 34 39 59 114 126 185 503 522 524 และ 543ก
 ถนนวิภาวดีรังสิต ได้แก่ สาย 29 52 504 510 และ 555
 ถนนงามวงศ์วาน ได้แก่ สาย 24 63 104 114 522 545
จากนั้นสามารถใช้บริการรถสวัสดิการภายในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์หรือรถจักรยานยนต์บริการ เพื่อเดินทางเข้ามาที่คณะวิทยาศาสตร์

รถยนต์ส่วนตัว
หากเดินทางมายังพิพิธภัณฑ์สัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ด้วยรถยนต์ส่วนตัวสามารถใช้เส้นทางหลัก 3 เส้นทาง ได้แก่ ถนนพหลโยธิน ถนนวิภาวดีรังสิต และถนนงามวงศ์วาน 

ทั้งนี้ สามารถจอดรถได้ที่จุดบริการจอดรถของมหาวิทยาลัย ได้แก่
อาคารจอดรถงามวงศ์วาน 1 
อาคารจอดรถงามวงศ์วาน 2 
อาคารจอดรถบางเขน 
อาคารจอดรถวิภาวดีรังสิต

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
 พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สำนักความหลากหลายทางชีวภาพ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 พิพิธภัณฑ์สัตววิทยา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) 

พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา
พิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยในประเทศไทย

คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หน่วยงานในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
พิพิธภัณฑ์ในเขตจตุจักร