บิกบราเธอร์

บิ๊ก บราเธอร์ () เป็นเกมเรียลลิตีโชว์ที่นำผู้เข้าแข่งขันประมาณ 12 คน มาใช้ชีวิตด้วยกันในบ้านหลังหนึ่ง เป็นเวลา 100 กว่าวัน โดยมีกล้องมากกว่า 30 กว่าตัวคอยสอดส่องพฤติกรรมของคนในบ้าน และคนในบ้านถูกตัดขาดจากโลกภายนอก และไม่มี โทรศัพท์ โทรทัศน์ วิทยุ และสื่อต่าง ๆ ในบ้านบิกบราเธอร์

บิกบราเธอร์ เริ่มขึ้นที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ ในเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2542 เมื่อมีกระแสตอบรับอย่างล้นหลามจากผู้ชมทั่วประเทศ ทำให้เกมดังกล่าว โด่งดังจนประเทศอื่น ๆ ซื้อลิขสิทธิ์ ไปเล่นในประเทศท้องถิ่น เช่น สหรัฐเอมริกา อังกฤษ อิตาลี ฝรั่งเศส สวีเดน เยอรมัน รวมไปถึง ไทย

ลักษณะรายการ 
ภายในบ้าน จะมีผู้ควบคุม โดยใช้สรรพนามแทนตัวว่า "บิกบราเธอร์" โดยมีเสียงคำสั่งเริ่มต้นเป็นเอกลักษณ์ด้วยคำว่า "นี่คือ บิกบราเธอร์" คอยมอบภารกิจต่าง ๆ มอบให้แก่ผู้เข้าแข่งขันทุกคนในบ้าน รวมถึงคอยควบคุมผู้เข้าแข่งขันตามกฎกติกาในบ้าน ซึ่งการมอบภารกิจนั้น ส่วนใหญ่เป็นกิจกรรมที่จะต้องทำร่วมกันทั้งหมด หรือบางครั้งอาจกำหนดให้เฉพาะคน โดยมุ่งการสร้างผลกระทบสำหรับคนในบ้าน ซึ่งจะสะท้อนให้ผู้เข้าแข่งขัน แสดงความรู้สึก อารมณ์ และธรรมชาติของตนเองออกมามากขึ้น โดยในแต่ละภารกิจที่มอบให้นั้น จะมีเงื่อนไขต่าง ๆ ที่จะต้องทำให้สำเร็จ ถ้าภารกิจสำเร็จ ก็จะได้รางวัล แต่ในทางกลับกัน ถ้าภารกิจล้มเหลว ก็จะถูกลงโทษ ในทุกๆสัปดาห์

นอกจากนั้น ในแต่ละวัน ผู้เข้าแข่งขันจะถูกกำหนดให้เข้า "ห้องเปิดใจ" เพื่อเล่าถึงความรู้สึกต่าง ๆ ต่อผู้เข้าแข่งขันคนอื่นๆในบ้าน รวมถึงความรู้สึกและความคิดเห็นในเหตุการณ์ต่างๆ ที่อยากจะบอก หรือพูดคุย ระบายความในใจกับบิกบราเธอร์

ทุก ๆ สัปดาห์ สมาชิกทุกคน จะต้องทำหน้าที่ "เสนอชื่อ" ผู้เข้าแข่งขัน 2 คน ที่ต้องการให้ออกจากบ้าน โดยต่างฝ่ายต่างเสนอชื่อผ่านทางห้องเปิดใจ พร้อมเหตุผลประกอบ หลังจากนั้น ผู้ที่มีคะแนนเสียงสูงสุด 2 อันดับ คือผู้ที่อาจจะต้องออกจากบ้านในสัปดาห์ถัดไป 

ผู้ที่ถูกเสนอชื่อให้ออกจากบ้าน จะมีสิทธิอยู่ในบ้านหลังนี้ต่อได้ จากการโหวตของผู้ชมทั่วประเทศ โดยการโหวตผ่านทางระบบ sms เป็นระยะเวลา 1 สัปดาห์
หลังจากนั้นเมื่อถึงสัปดาห์ที่จะมีการออกจากบ้านครั้งต่อไป จะสรุปผลจากคะแนนโหวตที่ได้จากผู้ชม 

โดยผู้ที่มีคะแนนเสียงที่ทางผู้ชมโหวตให้อยู่ในบ้านต่อน้อยที่สุด ก็จะต้องออกจากบ้านไป (สำหรับในต่างประเทศ ผู้ที่มีคะแนนเสียงที่ทางผู้ชมโหวตให้ออกจากบ้านมากที่สุด จะต้องออกจากบ้านไป)

เมื่อผู้เข้าแข่งขันถูกโหวตออกในแต่ละสัปดาห์ จนในสัปดาห์สุดท้าย ซึ่งจะเหลือผุ้เข้าแข่งขัน 3 คนสุดท้าย จะมีการโหวตจากผู้ชมทั่วประเทศอีกครั้ง เพื่อหาผู้ชนะบ้านบิกบราเธอร์ เมื่อมาถึงวันสุดท้ายของการแข่งขัน ซึ่งผู้ที่ได้รับคะแนนเสียงจากผู้ชมทั่วประเทศมากที่สุด จะเป็นผู้ชนะ

สำหรับผู้ชนะ จะได้รับ เงินสดเป็นจำนวนกว่า 1,000,000 บาท บ้าน 1 หลัง  และรถยนต์ 1 คัน มูลค่าทั้งหมด ถึง 3,000,000 บาทขึ้นไป โดยประมาณ

บิ๊ก บราเธอร์ ประเทศไทย 
ประเทศไทย ได้ซื้อลิขสิทธิ์บิ๊ก บราเธอร์ออกอากาศ ครั้งแรกเมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2548 และออกอากาศวันสุดท้ายเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 โดยบริษัท กันตนา กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) โดยมี ศรัณยู วงษ์กระจ่าง เป็น พิธีกรประจำรายการ ออกอากาศ ทาง ยูบีซี เคเบิลทีวี แบบเรียลไทม์ ตลอด 24 ชั่วโมง และ เสนอไฮไลท์ทาง ไอทีวี ใช้กล้องถ่ายทำจำนวน​ 26 ​ตัว ทีมงานผลิตถึง​ 200​ คน ในบ้านที่ใช้เก็บตัว​ 12 ​ผู้เข้าแข่งขันที่กันตนา​มูฟวี่​ทาวน์​ (คัดจากคน60,000คนทั่วประเทศ) ในคอนเซ็ปต์การถูกจับตามองตลอด​ 2,4 ชั่วโมง หรือ 100 วันที่แข่งขัน แต่ละคนจะต้องนำเสื้อผ้าและของใช้ส่วนตัวเข้าไปอยู่ในบ้าน "Big Brother" เอง รวมทั้งต้องอยู่ร่วมกันกับคน ทั้ง​12 คน​ที่ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน​ในบ้านที่ปิดล้อมด้วยกำแพงสูงเป็น​เวลา​100 หนึ่งซีรีส์)​และถูกตัดขาดจากโลกภายนอกโดยสิ้นเชิง พฤติกรรมทุกอย่างของพวกเขาในแต่ละวันไม่สามารถหลุดพ้นจากสายตาของผู้ชมได้​ 

บิ๊ก บราเธอร์ ประเทศไทย จัดการแข่งขันมาแล้ว 2 ครั้ง มีผลการแข่งขันดังนี้ คือ
 ปีที่ 1 (พ.ศ. 2548)
 นิพนธ์ เพิกทิม (ตุ้ย)  - ชนะเลิศ
 โสภณ ศรีสกุล (แห้ว)  - รองชนะเลิศอันดับ 1
 พิมพ์จักร ชิวารักษ์ (พิม)  - รองชนะเลิศอันดับ 2

มีผู้เข้าแข่งขันทั้งหมด จำนวน 12 คน ผู้เข้าแข่งขันที่เป็นที่กล่าวขวัญที่สุด คือ ** หยินมี่ เทียนพันษา สนณ์ณกิตตน์กุล  เป็นผู้เข้าแข่งขันคนแรกที่ออกจากบ้านเพราะทำผิดกฎของบีบี อย่างไม่ยุติธรรม และเป็นผู้ที่มีแฟนคลับโหวดให้กลับเข้ามาทุกครั้ง เป็นสีสัน และทำให้รายการสนุก เมื่อเธอออกจากรายการก็ทำให้ สีสันและคนติดตามน้อยลง

ภารกิจของซีรีส์  1 ที่ถูกแฟนคลับจับตาดูและพูดถึงมากที่สุด คือ ภารกิจขุดลอกบ่อดินให้เสร็จในหนึ่งคืน ซึ่งกดดันผู้เข้าแข่งขันมากที่สุด  

 ปีที่ 2 (พ.ศ. 2549)
 อริสา สนธิรอด (ติ๊ก)  - ชนะเลิศ
 ศวัสกร นันทะปัน (บอมเบย์)  รองชนะเลิศอันดับ 1
 อิศรา นาวี (โอ้)  รองชนะเลิศอันดับ 2

มีผู้เข้าแข่งขันเริ่มต้นทั้งหมด 14 คน แล้วคัดออกใน 24 ชม. 1 คน และคัดออกอีก 1 คน ใน 72 ชม. แรกของการแข่งขัน 

ในสัปดาห์ที่ 2 เกด งามเนตร หิรัญชนะโชติ ได้ออกจากบ้านเพราะท้าทายอำนาจบีบี ส่งผลให้ต้องหาผู้เข้าแข่งขันมาแทนเกด ซึ่งผู้ที่มาแทนเกดคือ อุ้ม พรรณี สีดาฮด ซึ่งทำให้บิก บราเธอร์ปีที่ 2 มีผู้เข้าแข่งขันรวมทั้งสิ้น 15 คน

ผู้เข้าแข่งขันที่เป็นที่กล่าวขวัญมากที่สุด คือ กนกรัตน์​ ​เทโวขัติ​ (นก)

ภารกิจของซีรีส์ 2 ที่ถูกแฟนคลับจับตาดูและพูดถึงมากที่สุด คือ ภารกิจ BB Soldiers ฝึกความอดทนตลอด 7 วัน ซึ่งกดดันผู้เข้าแข่งขันมากที่สุด

 ตารางการเสนอชื่อ ฤดูกาลที่1

 ตารางการเสนอชื่อ ฤดูกาลที่ 2Notes: สมาชิกในบ้านได้ทำการโหวตเพื่อหาผู้ที่จะต้องออกจากบ้านซึ่งผลคะแนนรวมทำให้ออยถูกโหวต
ออกจากบ้านด้วยคะแนนเสียง 4 ต่อ 14 เสียงและเธอเป็นคนแรกที่ต้องออกจากการแข่งขันของ BB2 ประเทศไทย
 ในวันที่ 5 ของสัปดาห์ที่ 1 มีการออกเสียงเสนอชื่ออีกครั้งโดยผู้ที่มีผลคะแนนจากทุกคนในบ้าน
มากที่สุดคือโจด้วยคะแนนเสียง 4 ต่อ 13 เสียงและต้องออกจากการแข่งขันเป็นคนที่สอง
 คะแนนโหวตถูกยกเลิกเนื่องจากเกดเธอนั้นได้ขอที่จะออกจากการแข่งขันและโอ๊ตทำผิดกฎของ
บ้านบิก บราเธอร์ ทำให้บิก บราเธอร์ตัดสินว่าสมควรออกจากบ้าน
 บูไม่ได้ทำการเสนอชื่อในสัปดาห์นี้เนื่องจากทางรายการได้ส่งบูไปเป็นทูตวัฒนธรรมแลกเปลี่ยนที่สวีเดน
 ปุ๋ยได้รับเลือกให้เป็นผู้ปฏิบัติภารกิจลับ "ฝากเลี้ยง" และสามารถทำภารกิจได้สำเร็จ จึงได้รับรางวัลเป็นสิทธิ์คุ้มกันในการเสนอชื่อครั้งต่อไปและสิทธิ์ในการเลือกสมาชิก 1 คนที่ออกจากการแข่งขันไปแล้วและกลับมาร่วมในภารกิจ "ฝากเลี้ยง" (คือ นุ้ย เบิร์ดเดย์ และ โจ) ให้กลับเข้าบ้านได้อีกครั้ง แต่เนื่องจากปุ๋ยได้ขัดขืนคำสั่งของบิก บราเธอร์ด้วยการเปิดเผยรายชื่อสมาชิกทั้ง 3 คนของภารกิจนี้ก่อนได้รับอนุญาตจากบิก บราเธอร์ เธอจึงถูกลงโทษด้วยด้วยการถูกเสนอชื่อโดยบิก บราเธอร์เองในสัปดาห์นั้นแทน และถูกตัดสิทธิ์ในการเลือกสมาชิกกลับเข้าบ้าน และสิทธิ์นั้นถูกยกให้เป็นของสมาชิกในบ้านที่เหลืออยู่ทั้งหมดออกเสียง ซึ่งผลการออกเสียงได้เลือกให้โจได้กลับเข้าบ้านอีกครั้ง
 เจฟออกจากการแข่งขันเนื่องจากเป็นโรคอีสุกอีใส ทางบิก บราเธอร์ได้ทำการโหวตเพื่อหาสมาชิกที่เคย
ออกจากการแข่งไปแล้วกลับมาแข่งแทนเจฟ โดยบูได้รับการโหวตให้กลับมาด้วยคะแนนโหวต 62.31%
 3 คนสุดท้ายกับการโหวตจากผู้ชมทั่วประเทศว่าใครสมควรเป็นผู้ชนะ

 แฟนคลับ บิ้กบราเธอร์ แฟนคลับ (Big brother Fan Club - BBFC)  ก่อตั้งขึ้น เมื่อวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2548 โดยเริ่มต้นจากกลุ่มเล็กๆ ประมาณ 13 คน โดยมีนายจีระนันท์ จิระบุญยานนท์ เป็นคนริเริ่มและก่อตั้ง หลังจากนั้น ก็มีการรวมตัวกันพบปะสังสรรค์ ทำกิจกรรมร่วมกัน รวมถึงแลกเปลี่ยนข่าวสาร โดยมีที่ชุมนุมพบปะหลักๆ ในเว็บบอร์ด บิก บราเธอร์''' ซึ่งต่อมาทางรายการได้เปิดรับให้ทางแฟนคลับเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆของทางรายการอย่างเป็นทางการ รวมถึงเปิดบ้านบีบี​แฟนคลับ​ Home BBFC ให้กลุ่มแฟนคลับ BBFC โดยเฉพาะ และกิจกรรมที่เป็นที่กล่าวขวัญเป็นพิเศษ คือกิจกรรมเปิดบ้านให้แฟนคลับเข้าชมภารกิจสดๆของผู้เข้าแข่งขัน ซึ่งเป็นเรื่องที่แหวกกฎรายการ Big brother ทั่วโลก ที่เดิมห้ามผุ้เข้าแข่งขันพบสื่อภายนอกโดยสิ้นแชิงตลอดระยะเวลาการแข่งขัน 100 วัน ซึ่งเกิดจากการตัดสินใจของโปรดิวเซอร์ คุณอนันต์ จันทร์วาววาม โดยความยินยอมของเจ้าของลิขสิทธิ์เอนเดอมอล เนื่องจากลักษณะรายการเป็น Realtime ซึ่งออกอากาศสดตลอดเวลา

กลุ่มแฟนคลับที่เกิดขึ้นเป็นการรวมกลุ่มของผุ้ชมรายการที่ติดตามชมรายการ โดยแยกได้เป็นกลุ่มหลักซึ่งเป็นแฟนคลับของรายการโดยเฉพาะ หมายถึงชอบดูและติดรายการบิกบราเธอร์ โดยไม่เจาะจงเชียร์ใครเป็นพิเศษ (ส่วนใหญ่เคยชมรายการบิก บราเธอร์ในประเทศอื่นๆมาแล้ว) และรวมถึงกลุ่มย่อยๆซึ่งสนใจเชียร์ผู้เข้าแข่งขันคนหนึ่งคนใดอย่างชัดเจน และแบ่งประเภทสมาชิกออกได้เป็นอีก 2 กลุ่มคือ กลุ่มที่เล่นอินเทอร์เน็ต กับกลุ่มที่เป็นผู้ชมทั่วไปที่ไม่ได้เข้าอินเทอร์เน็ต
สำหรับเว็บบิกบราเธอร์ แฟนคลับ (Big brother Fan Club - BBFC) มีสมาชิกทั้งหมด 24,682 คน มีหัวข้อกระทู้ทั้งหมด 613,111 กระทู้ มีการตอบกระทู้ทั้งหมด 29,669 หัวข้อ 
ส่วนสมาชิกทั่วไปมีจำนวนที่ลงทะเบียนจริงประมาณสี่หมื่นคนทั่วประเทศ ซึ่งเป็นอาจนับว่าเป็นผลกระทบและลักษณะการตอบสนองของคนดู หลังจากการที่มีรายการเรียลลิตี้เข้ามาเมืองไทยอย่างเป็นทางการและเกิดพฤติกรรมแบบใหม่ในการติดตามชมของคนดูขึ้นมา

บทบาทของรายการเชิงวิชาการ 
เคสของภารกิจต่างๆในรายการบิ้ก บราเธอร์ได้ถูกนำมาเป็นกรณีศึกษาพฤติกรรมของผู้เข้าแข่งขัน รวมถึงพฤติกรรมตอบสนองของคนดู โดยการริเริ่มของนายจีระนันท์ จิระบุญยานนท์ ในแง่จิตวิทยาบุคคล ต่อมาภารกิจต่างๆ ในรายการ ได้ถูกนำมาใช้เป็นกรณีศึกษาของคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ และคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เนื่องจากเป็นเคสตัวอย่างในสภาวะปิดที่สังเกตการณ์ได้ง่ายสำหรับนักศึกษา นอกจากนั้นก็ยังถูกนำมาเป็นเคสวิเคราะห์ทางจิตวิทยา และบทความเกี่ยวกับพฤติกรรมบุคคลอีกหลายแห่ง นับเป็นการนำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาที่ได้ผลและเกิดประโยชน์ในแง่จิตวิทยาที่น่าสนใจอย่างหนึ่ง

ประเทศเนเธอร์แลนด์
เรียลลิตีโชว์
รายการโทรทัศน์ที่เริ่มออกอากาศตั้งแต่ พ.ศ. 2542
รายการโทรทัศน์ที่เริ่มออกอากาศตั้งแต่ พ.ศ. 2548
ลิขสิทธิ์ของกลุ่มเอนเดโมลชายน์