โซเดียม

โซเดียม () เป็นธาตุในตารางธาตุซึ่งมีสัญลักษณ์ Na (จากคำว่า Natrium ในภาษาละติน) และหมายเลขอะตอม 11 โซเดียมเป็นโลหะอ่อน มีลักษณะเป็นไข มีสีเงิน และอยู่ในกลุ่มโลหะแอลคาไล โซเดียมมีมากในสารประกอบทางธรรมชาติ (โดยเฉพาะแฮไลต์)

โซเดียมทำปฏิกิริยาได้ว่องไวมาก ให้เปลวไฟสีเหลือง ออกซิไดส์ในอากาศทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับโซเดียมทำให้เกิดเปลวไฟและมันยังทำปฏิกิริยาอย่างรุนแรงกับน้ำจนเกิดการระเบิดได้ จึงจำเป็นต้องเก็บอยู่ในน้ำมันเพื่อให้ไม่เกิดอุบัติเหต

การค้นพบ 
Sir Humphry Davy เป็นคนแรกที่สกัดธาตุโพแทสเซียมก่อนตามด้วยธาตุโซเดียมใน ปี ค.ศ. 1807 ขณะที่เขาศึกษาปฏิกิริยาการแยกสลายด้วยไฟฟ้าของโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ และโซเดียมไฮดรอกไซด์ตามลำดับ
ในปีถัดมาคือปี ค.ศ. 1808 Gay-Lussac และ Thernard สามารถเตรียมโลหะโซเดียมได้โดยนำโซเดียมไฮดรอกไซด์มารีดิวซ์ด้วยเหล็กที่อุณหภูมิสูง
ในปี ค.ศ. 1921 บริษัท du Pont ผลิตโซเดียมได้ในราคาถูกมาก โดยใช้ Downs cell สัญลักษณ์ของธาตุนี้มาจากคำละติน Natrium

การใช้ประโยชน์ 
ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางกายภาพ
ด้านสมบัติทางกายภาพของโซเดียมเป็น โลหะตัวนำความร้อนและไฟฟ้าที่ดี โลหะบางชนิดนำความร้อนได้ดีกว่า Na ได้แก่ เงิน ทอง อะลูมินัม และทองคำ เป็นตัวกลางแลกเปลี่ยนความร้อน (heat exchange medium) เป็นตัวหล่อเย็นในปฏิกรณ์นิวเคลียร์
 ใช้ประโยชน์ในด้านสมบัติทางเคมี 
ใช้เตรียมสารเคมีของโซเดียม เช่น เตรียมโซเดียมเปอร์ออกไซด์ (Na2O2) เป็นตัวฟอกสี โซเดียมไฮไดรด์ (NaH) เตรียมเตตระเมทิลเลด [(CH3)4Pb], เตตระเอทิลเลด [(C2H5)4Pb] เพื่อใช้เติมใส่แก๊สโซลีนเพื่อเพิ่มเลขออกเทนของน้ำมันแก๊สโซลีน ใช้เป็นตัวรีดิวซ์และเป็นตัวเร่งในปฏิกิริยา ใช้ในเตรียมสารอินทรีย์ของโซเดียม

ความเป็นพิษ 
 โซเดียมไอออน (Na+) เป็นธาตุที่จำเป็นต่อร่างกายธาตุที่ไม่เป็นพิษ 
 โซเดียมที่อยู่ในรูปของธาตุอิสระ มีพิษอย่างแรง กัดเนื้อเยื่อทำให้เกิดอาการคัน เป็นผื่นแดง
 โซเดียมทำปฏิกิริยาน้ำและออกซิเจนในอากาศอย่างรุนแรง ติดไฟง่ายและให้สารละลาย
 โลหะโซเดียมต้องเก็บรักษาในตัวกลางเฉื่อย เช่น ในน้ำมันเคโซซิน การใช้โลหะต้องใช้ความระมัดระวังสูง
 โลหะโซเดียมทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็ว กับน้ำให้สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) และแก๊สไฮโดรเจน สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH)

สารประกอบโซเดียม 
 โซเดียมคลอไรด์ - NaCl ใช้ในการปรุงรสอาหาร และใช้ในอุตสาหกรรม
 โซเดียมไฮดรอกไซด์ - NaOH ใช้ในอุตสาหกรรม
 โซเดียมเอไซด์ - ใช้บรรจุในถุงลมนิรภัย
 โซเดียมสเตียเรต - สบู่
 โซเดียมเตตระโบเรต เดคะไฮเดรต - ใช้ในการทำเครื่องทอง
โซเดียมไบคาร์บอเนต - NaHCO3 เบกิ้งโซดา หรือ ผงฟู
โซเดียมคาร์บอเนต - Na2CO3 โซดาซักผ้า

 โซเดียมโบรไมด์ - NaBr
 โซเดียมไอโอไดต์ - NaI
 โซเดียมซัลเฟต - Na2SO4
 โซเดียมฟลูออไรด์ - NaF
 โซเดียมออกไซด์ - Na2O
 โซเดียมซัลไฟด์ - Na2S
 โซเดียมซีลีไนด์ - Na2Se
 โซเดียมเทลลูไรด์ - Na2Te
 โซเดียมไฮไดรต์ - Na2O
 โซเดียมโบโรไฮไดรต์ - NaBH4
 โซเดียมไซยาไนด์ - NaCN
 โซเดียมบิสเมต - NaBiO3
 โซเดียมซูเปอร์ออกไซด์ - NaO2
 โซเดียมซีลีเนต - Na2SeO4
 โซเดียมไนเตรต - NaNO3
 โซเดียมฟอสเฟต - NaPO3
 โซเดียมอาร์ซีเนต - NaAsO3
 โซเดียมคลอเรต - NaClO3
 โซเดียมฟลูออเรต - NaFO3
 โซเดียมโบรเมต - NaBrO3
 โซเดียมไอโอเดต - NaIO3
 โซเดียมไฮโพคลอไรด์ - NaOCl
 โซเดียมไฮโพฟลูออไรด์ - NaOF
 โซเดียมไฮโพโบรไมด์ - NaOBr
 โซเดียมไฮโพไอโอไดต์ - NaOI
 โซเดียมเพอร์คลอเรต - NaClO4
 โซเดียมแอนติโมเนต - NaSbO3
 โซเดียมเทลลูเรต - Na2TeO4
 โซเดียมพอโลเนต - Na2PoO4
 โซเดียมพอโลไนต์ - Na2PoO3
 โซเดียมเทลลูไรต์ - Na2TeO3
 โซเดียมซีลีไนต์ - Na2SeO3
 โซเดียมซัลไฟต์ - Na2SO3
 โซเดียมอาร์เซไนต์ - NaAsO2
 โซเดียมแอนติโมไนต์ - NaSbO2
 โซเดียมแอนติโมไนด์ - Na3Sb
 โซเดียมไนไตรต์ - NaNO2
 โซเดียมฟอสไฟต์ - NaPO2

อ้างอิง 

แร่โซเดียม
สารประกอบโซเดียม
โซเดียม
ซโซเดียม
ซโซเดียม
ซโซเดียม