เอ็ดมอนโตซอรัส

เอ็ดมอนโตซอรัส () เป็นพวกไดโนเสาร์ปากเป็ดชนิดหนึ่ง ฟอสซิลของมันพบในทวีปอเมริกาเหนือ อาศัยอยู่ในยุคครีเทเชียสตอนปลาย เมื่อประมาณ 73 ล้านปี ถึง 65 ล้านปีก่อน มันเป็นเหยื่อของนักล่าอย่างไทรันโนซอรัสและอยู่ร่วมยุคกับไทรเซอราทอปส์ เอ็ดมอนโตซอรัส เป็นหนึ่งในพวกแฮดโดรซอร์ริเด (ไดโนเสาร์ปากเป็ด) ที่ใหญ่ที่สุด ความยาวของมันวัดได้ถึง 13 เมตร (43 ฟุต) และมีน้ำหนักประมาณ 4.0 ตันมันเป็นที่รู้จักกันจากตัวอย่างฟอสซิล ที่มีสภาพสมบูรณ์ มันมีญาติอย่างอนาโตไททัน () ซึ่งอาศัยอยู่ในช่วงเวลาเดียวกัน ฟอสซิลชิ้นแรกของมัน ถูกค้นพบในภาคใต้ ของรัฐอัลเบอร์ตา ประเทศแคนาดา ในปี 1917 เอ็ดมอนโตซอรัส มีชื่อก่อนหน้านี้ว่า annectens ซึ่งตั้งโดย โอลเนียท ชาล มาร์ชในปีค.ศ. 1892

เอ็ดมอนโตซอรัส อาศัยกระจายอย่างเป็นวงกว้างในแถบอเมริกาตะวันตก การกระจายตัวของซากดึกดำบรรพ์แสดงได้ว่ามันอาศัยอยู่แถบราบชายฝั่ง มันเป็นสัตว์ซึ่งกินพืชเป็นอาหารที่สามารถยืนได้ทั้ง 2 ขา และ 4 ขา และมันอยู่ร่วมกันเป็นฝูงและมีการอพยพจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเพื่อหาอาหารอีกด้วย จากการศึกษาซากดึกดำบรรพ์หลายตัวอย่างพบว่ามีหลักฐานการถูกโจมตีจากไทรันโนซอรัสด้วย

ลักษณะ 
เอ็ดมอนโตซอรัส เป็นสัตว์กินพืชที่มีลักษณะหางใหญ่ยาวและศรีษระมีลักษณะคล้ายรูปเป็ด กะโหลกศรีษระมีหงอนกลวงแต่ไม่แข็งเหมือนแฮดโดรซอร์ริเดอื่น ๆ ขาหลังมีขนาดใหญ่พอที่จะพยุงตัวให้ยืน 2 ขาได้ เมื่อโตเต็มที่จะมีขนาดยาว 9 เมตร (30 ฟุต) แต่บางตัวอาจสามารถโตได้ถึง 12-13 เมตร (39-43 ฟุต) มีน้ำหนัก 4-4.4 ตัน

กะโหลกศีรษะ 

กะโหลกศีรษะที่โตเต็มที่ของเอ็ดมอนโตซอรัสยาวเกือบรอบเมตร มีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยม จะงอยปากทั้งบนและล่างไม่มีฟัน มีแต่ฟันกราม จะงอยปากบนมีขนาด 8 เซนติเมตร

การเคลื่อนไหว 
เอ็ดมอนโตซอรัส และแฮดโดรซอร์ริเดอื่น ๆ มีสี่เท้าและสามารถยืนสองเท้าได้ในเวลาที่จำเป็นเช่นการกินใบไม้ที่มียอดสูง ๆ หรือจะใช้ขาหลังในการออกตัววิ่งด้วยความเร็วหนีจากนักล่าในยุคนั้นอย่าง ไทรันโนซอรัส การวิจัยโดยสร้างแบบจำลองคอมพิวเตอร์ในปี 2007 แสดงว่า เอ็ดมอนโตซอรัสสามารถทำความเร็วสูงอาจถึง 45 กิโลเมตร/ชั่วโมง และยังจำลองการเดินแบบอื่น ๆ อย่างการวิ่งเหยาะ ๆ ให้ก้าวเท้าเดียว ย้ายที่หรือวิ่ง นักวิจัยพบว่าแปลกใจที่เอ็ดมอนโตซอรัสสามารถเดินเร็วได้เหมือนจิงโจ้กระโดด (แบบจำลองความเร็วสูงสุด 17.3 เมตรต่อวินาที)
ในขณะที่น้ำหนักมีมากจนไม่เหมาะกับการว่ายน้ำเช่นเดียวกับ แฮดโดรซอร์ริเด อื่น ๆ ที่มีนิ้วมือสั้นไร้ประสิทธิภาพ และหางไม่มีประโยชน์ในการขับเคลื่อนร่างกายเนื่องจากมีเส้นเอ็นแข็งที่คล้ายกระดูกทำให้ขยับได้เล็กน้อย

แหล่งข้อมูลอื่น 
 What did the Edmontosaurus eat? How did it chew?  Planet Earth online
 "Rare mummified dinosaur uncovered"  MSNBC.com
 Hadrosaurinae  from Palaeos.com (technical)
 Hadrosaurinae  from Thescelosaurus!

ไดโนเสาร์ในยุคครีเทเชียส