น้ำปูนใส

น้ำปูนใส เป็นชื่อสามัญของสารละลายเจือจางของแคลเซียมไฮดรอกไซด์ (Ca(OH)2) น้ำปูนใสบริสุทธิ์จะใสไม่มีสี มีกลิ่นดินเล็กน้อยและมีรสขมแบบด่าง ชื่อภาษาอังกฤษคือ limewater ซึ่งมาจากไลม์ อนินทรีย์วัตถุของแคลเซียมที่มีคาร์บอเนต ออกไซด์ และไฮดรอกไซด์เป็นหลัก และไม่เกี่ยวข้องกับ lime ที่หมายถึงมะนาว

น้ำปูนใสเตรียมได้จากการผสมแคลเซียมไฮดรอกไซด์กับน้ำบริสุทธิ์ แล้วกรองส่วนแคลเซียมไฮดรอกไซด์ที่ไม่ละลายออก หากมีปริมาณแคลเซียมไฮดรอกไซด์ในน้ำปูนใสมากเกินจะทำให้มีสีขาวเหมือนนม เรียกว่า milk of lime ซึ่งเป็นสารละลายอิ่มตัวของน้ำปูนใส มีค่า pH 12.3 เป็นเบสในธรรมชาติ

เคมี 
การผ่านก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในน้ำปูนใส ทำให้ได้สารละลายสีเหมือนนม ซึ่งเกิดจากอนุภาคสารแขวนลอยที่ไม่ละลายของแคลเซียมคาร์บอเนต:

 Ca(OH)2(aq) + CO2(g) → CaCO3(s) + H2O(l)

หากมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มากเกิน จะเกิดปฏิกิริยาตามสมการ:

 CaCO3(s) + H2O(l) + CO2(g) → Ca(HCO3)2(aq)

สีขาวเหมือนนมจะหายไปเพราะแคลเซียมไบคาร์บอเนตละลายน้ำ

การใช้ประโยชน์ 
ในทางอุตสาหกรรม มีการใช้น้ำปูนใสในการขจัดก๊าซของเสียที่มีซัลเฟอร์ไดออกไซด์ เรียกว่าซัลเฟชัน (sulfation) โดยซัลเฟอร์ไดออกไซด์จะถูกดักจับและกลายเป็นหยดน้ำ ตามสมการ:

 Ca(OH)2(aq) + SO2(g) → CaSO3(s) + H2O(l)

นอกจากนี้ น้ำปูนใสใช้ในการลดความกระด้างของน้ำ และใช้เป็นตัวทำให้เป็นกลางในการบำบัดน้ำเสีย ในทางศิลปะใช้เป็นตัวทำละลายสี และยังใช้ในการประกอบอาหารหลายชนิด

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

สารประกอบแคลเซียม
ไฮดรอกไซด์