จุดใกล้และไกลที่สุด

ในทางดาราศาสตร์ จุดใกล้และไกลที่สุด (apsis) หมายถึง จุดในวงโคจรของวัตถุที่อยู่ใกล้ที่สุดหรือไกลที่สุดจากจุดศูนย์กลางมวลของระบบที่วัตถุนั้นกำลังโคจรรอบอยู่

จุดในขณะที่วัตถุเคลื่อนเข้าไปใกล้จุดศูนย์กลางมวลมากที่สุด เรียกว่า จุดใกล้ที่สุด (periapsis หรือ pericentre) จุดในขณะที่วัตถุเคลื่อนออกไปไกลจากจุดศูนย์กลางมวลที่สุดเรียกว่า จุดไกลที่สุด (apoapsis, apocentre หรือ apapsis) เส้นตรงที่ลากจากจุดใกล้ที่สุดไปยังจุดไกลที่สุด เรียกว่า  เส้นระหว่างจุดใกล้และไกลที่สุด (line of apsides) ซึ่งก็คือแกนเอกของวงรี หรือเส้นที่ยาวที่สุดภายในวงรีนั่นเอง

ชื่อเรียกแบ่งตามวัตถุศูนย์กลาง 
นอกจากนี้มีคำศัพท์เฉพาะอื่น ๆ ที่ใช้เรียกจุดใกล้ที่สุดหรือจุดไกลที่สุดในการโคจรรอบวัตถุท้องฟ้าบางชนิด เช่น 
 จุดใกล้ที่สุดและจุดไกลที่สุดในการโคจรรอบโลกของดวงจันทร์หรือดาวเทียม เรียกว่า จุดใกล้โลกที่สุด (perigee) และ จุดไกลโลกที่สุด (apogee) ตามลำดับ
 จุดที่ใกล้ที่สุดและไกลที่สุดในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ของโลก, ดาวเคราะห์ หรือวัตถุอื่น ๆ ในระบบสุริยะ เรียกว่า จุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด (perihelion) และ จุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด (aphelion) ตามลำดับ มีอีกชื่อเรียกว่า พสุสงกรานต์
 จุดที่ใกล้ที่สุดและไกลที่สุดในการโคจรรอบดาวฤกษ์ของดาวเคราะห์นอกระบบ หรือในการโคจรระหว่างดาวฤกษ์ 2 ดวงของระบบดาวคู่ จะเรียกว่า จุดใกล้ดาวที่สุด (apoastron) และ จุดไกลดาวที่สุด (periastron) ตามลำดับ
 จุดที่ใกล้ที่สุดและไกลที่สุดในการโคจรรอบดาวพฤหัสบดีของดาวบริวารของดาวพฤหัสบดี จะเรียกว่า จุดใกล้ดาวพฤหัสบดีที่สุด (apojove) และ จุดไกลดาวพฤหัสบดีที่สุด (perijove) ตามลำดับ
 เป็นต้น

นอกจากนี้แล้วยังมีคำศัพท์ในลักษณะเดียวกันนี้อยู่อีกมากมาย แสดงดังในตารางนี้

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Apogee - Perigee Photographic Size Comparison 
 Aphelion - Perihelion Photographic Size Comparison 
 Aphelion - Perihelion Dates and Times

ฟิสิกส์ดาราศาสตร์
กลศาสตร์ท้องฟ้า
วงโคจร
โลก