พนักงานราชการไทย

พนักงานราชการ คือ บุคคลที่ปฏิบัติหน้าที่ราชการให้แก่หน่วยงานของรัฐ ตามสัญญา โดยรับค่าตอบแทนจากรัฐบาล

ประวัติ 
ภายหลังการปรับปรุงโครงสร้างส่วนราชการตามการปฏิรูประบบราชการ พ.ศ. 2545 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ได้นำระบบลูกจ้างสัญญาจ้างเดิม มาปรับรูปแบบการจ้างงานในหน่วยงานภาครัฐ ให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น และทดแทนอัตราลูกจ้างประจำของส่วนราชการที่เกษียณอายุราชการ รวมทั้งขยายให้ครอบคลุมถึงการจ้างผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ทรงคุณวุฒิเป็นที่ปรึกษา โดยกำหนดชื่อว่า "พนักงานราชการ" เพื่อดึงดูดใจและแสดงสถานะที่ชัดเจน

ปรัชญาของระบบพนักงานราชการ 
เพื่อเป็นทางเลือกของการจ้างงานภาครัฐที่ยืดหยุ่นและคล่องตัว
เน้นการจ้างบุคลากรตามหลักสมรรถนะ และหลักผลสัมฤทธิ์ของงาน  
ให้มีการเข้าและออกจากงานตามสัญญาจ้างซึ่งเป็นไปตามภารกิจ โดยมีการต่อสัญญาได้ 
ไม่ใช่การจ้างงานตลอดชีพกล่าวคือต้องมีระยะเวลาสิ้นสุดตามนโยบายแผนงาน หรือโครงการ 
ให้ความเป็นอิสระ และยืดหยุ่นแก่ส่วนราชการในการดำเนินการ

วิธีการของระบบพนักงานราชการ 
 พนักงานราชการสามารถจ้างได้ทุกลักษณะงานตั้งแต่ที่ปรึกษาระดับสากล จนถึงงานบริการ โดยกำหนดเป็น 2 ประเภท คือ พนักงานราชการทั่วไปและพนักงานราชการพิเศษ 

 มีการบริหารจัดการโดยคณะกรรมการบริหารพนักงานราชการ  
 เน้นการวางแผนอัตรากำลังล่วงหน้า 
 มีสัญญาจ้างเป็นกลไกรองรับกระบวนการจ้างงาน 
 แนวปฏิบัติในการจ้างงานแตกต่างกันตามประเภทและลักษณะงานของพนักงานราชการ 
 การมอบอำนาจส่วนราชการเป็นผู้บริหารจัดการเองภายใต้แนวปฏิบัติที่คณะกรรมการบริหารพนักงานราชการกำหนดไว้

การขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
พนักงานราชการ สามารถขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในบัญชี 32 เมื่อปฏิบัติงานติดต่อกันไม่น้อยกว่า 5 ปี ดังนี้

 กลุ่มงานบริการ / กลุ่มงานเทคนิค เริ่มขอพระราชทาน บ.ม. เลื่อนได้จนถึง จ.ช.
 กลุ่มงานบริหารทั่วไป เริ่มขอพระราชทาน บ.ช. เลื่อนได้จนถึง ต.ม.
 กลุ่มงานวิชาชีพเฉพาะ เริ่มขอพระราชทาน จ.ม. เลื่อนได้จนถึง ต.ช.
 กลุ่มงานเชี่ยวชาญเฉพาะ เริ่มขอพระราชทาน จ.ช. เลื่อนได้จนถึง ท.ม.
 กลุ่มงานเชี่ยวชาญพิเศษ
ระดับทั่วไป เริ่มขอพระราชทาน ต.ม. เลื่อนได้จนถึง ท.ช.
ระดับประเทศ เริ่มขอพระราชทาน ต.ช. เลื่อนได้จนถึง ป.ม.
ระดับสากล เริ่มขอพระราชทาน ท.ม. เลื่อนได้จนถึง ป.ช.

อ้างอิง 

ราชการไทย