ดนตรีสมัยโรแมนติก

สมัยโรแมนติก เป็นยุคของดนตรีคลาสสิกในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 (ค.ศ. 1810–1910) ซึ่งเน้นอารมณ์ของดนตรีมากกว่าความสมดุลของบทตอน และเน้นความเป็นตัวตนของคีตกวีมากกว่ากฎเกณฑ์ทางดนตรีที่มีมาแต่เดิม

คำว่า "โรแมนติก" ได้รับการนำมาประยุกต์ใช้ในวงการดนตรี ค.ศ. 1810 ซึ่งเอามาจากวงการวรรณกรรม มีความหมายว่า อารมณ์ที่รุนแรงของมนุษย์ โดยลักษณะดนตรีแบบโรแมนติกนี้เริ่มขึ้นในงานของนักประพันธ์เพลงและนักดนตรีชื่อลูทวิช ฟัน เบทโฮเฟิน  ดนตรีสมัยโรแมนติกนั้นเริ่มต้นด้วยเพลงขับร้องและเพลงเปียโนสั้น ๆ ต่อมาเป็นเพลงสำหรับวงออร์เคสตรา

ลักษณะ
ดนตรีสมัยโรแมนติกมีลักษณะของแนวทำนองที่เต็มไปด้วยการบรรยายความรู้สึก มีแนวทำนองเด่นชัด ลักษณะการแบ่งวรรคตอนเพลงไม่ตายตัว การประสานเสียงได้พัฒนาต่อจากสมัยคลาสสิกทำให้เกิดการคิดคอร์ดใหม่ ๆ เพิ่มขึ้น เพื่อใช้แสดงออกถึงอารมณ์และความรู้สึก มีการนำคอร์ดที่เสียงไม่กลมกลืนมาใช้มากขึ้น มีการใช้โน้ตนอกคอร์ด บันไดเสียงที่มีโน้ตครึ่งเสียง (chromatic scale) การเปลี่ยนบันไดเสียงหนึ่งไปอีกบันไดเสียงหนึ่งอย่างคาดไม่ถึง การประสานเสียงแบบสหศัพท์ (homophony) ยังคงเป็นลักษณะเด่นสืบเนื่องมาจากสมัยคลาสสิก การใช้เสียงดัง-เบา มีตั้งแต่ ppp ไปจนถึง fff คีตลักษณ์ของเพลง (form) ยังคงเป็นแบบโซนาตาฟอร์มแบบสมัยคลาสสิก แต่มีความยืดหยุ่นของโครงสร้าง

ในยุคนี้ดนตรีบรรเลงและบทเพลงสำหรับเปียโน เป็นที่นิยมประพันธ์กันมากขึ้น ลักษณะของวงออร์เคสตราจะมีขนาดใหญ่ขึ้นตามแต่ผู้ประพันธ์เพลงจะกำหนด เพลงคฤหัสถ์หรือเพลงสำหรับชาวบ้านเป็นที่นิยมประพันธ์กัน แต่เพลงโบสถ์ก็ยังคงมีการประพันธ์อยู่เช่นกัน ในลักษณะของเพลงแมส ที่ใช้เพื่อประกอบศาสนพิธี และเพลงเรเควียม ที่ใช้ในพิธีศพ สำหรับบทเพลงอุปรากร และเพลงร้องก็มีพัฒนาการควบคู่ไป เนื้อร้องมีตั้งแต่การล้อการเมือง ความรัก ไปจนถึงเรื่องโศกนาฏกรรม

นักดนตรี
 โจอักกีโน รอสซีนี (Gioacchino Rossini)
 ฟรันทซ์ เพเทอร์ ชูเบิร์ท (Franz Peter Schubert) 
 แอ็กตอร์ แบร์ลีโยซ (Hector Berlioz)
 เอ็ดวัด ฮาเกอรึป กริกก์ (Edvard Hagerup Grieg)
 เฟลิคส์ เม็นเดิลส์โซน-บาร์ท็อลดี (Felix Mendelssohn-Batholdy)
 เฟรเดริก ฟร็องซัว ชอแป็ง (Frédéric François Chopin)
 โรแบร์ท อเล็คซันเดอร์ ชูมัน (Robert Alexander Schumann)
 ฟรันทซ์ ลิสท์ (Franz Liszt)
 ริชชาร์ท วากเนอร์ (Richard Wagner)
 จูเซปเป แวร์ดี (Giuseppe Verdi)
 แบดริช สเมตานา (Bedrich Smetana)
 โยฮันเนิส บรามส์ (Johannes Brahms)
 ฌอร์ฌ บีแซ (Georges Bizet)
 ปิออตร์ อิลิช ไชคอฟสกี (Pyotr Ilyich Tchaikovsky)
 อันโตญีน ดโวชาก (Antonín Dvořák)
 จาโกโม ปุชชีนี (Giacomo Puccini)
 กุสทัฟ มาเลอร์ (Gustav Mahler)
 ริชชาร์ท ชเตราส์ (Richard Strauss)
 จีน ซิเบเลียส (Jean Sibelius)
 เซียร์เกย์ รัคมานีนอฟ (Sergej Rakhmaninov)
 นิกโกเลาะ ปากานีนี (Niccolò Paganin)
 มอริส ราแวล (Maurice Ravel)
 ชาร์ล-ฟร็องซัว กูโน (Charles-François Gounod)
 เซียร์เกย์ เซียร์เกเยวิช โปรโคฟีเอฟ (Sergei Sergeyevich Prokofiev)

บทประพันธ์ที่สำคัญในสมัยโรแมนติก
1.ประเภทซิมโฟนี (Symphony)
Symphony No. 3 (Eroica) - เบทโฮเฟิน 

Symphony No. 6 (Pastoral) - เบทโฮเฟิน 

Symphony No. 9 (Choral) - เบทโฮเฟิน 

Symphony No. 8, in B minor (Unfinished) - ชูเบิร์ท 

Symphony No. 4 (Italian) - เม็นเดิลส์โซน

Symphony No. 3 (Rhenish) - ชูมัน

Symphony No. 1-4 - บรามส์

Symphony No. 6 (Pathetique) - ไชคอฟสกี 

Symphony No. 9 (From the New World) - ดโวชาก
 
2.ประเภทคอนแชร์โต (Concerto)
Piano Concerto No.5 (Emperor) - เบทโฮเฟิน 

Piano Concerto in B-flat minor - ไชคอฟสกี

Piano Concerto in A minor Op.16 - กริกก์

Piano Concerto No. 1 in E minor - ชอแป็ง

Piano Concerto No.2 - รัคมานีนอฟ

Violin Concerto in D, Op.61 - เบทโฮเฟิน 

Violin Concerto in E minor, Op.64 - เม็นเดิลส์โซน

Violin Concerto in D major, Op.77 - บรามส์

Violin Concerto in D major, Op.35 - ไชคอฟสกี

3.ประเภทอุปรากร (Opera)
3.1 Serious Opera
Carmen - บีแซ 

Aida - แวร์ดี 

La Traviata - แวร์ดี

Madama Butterfly - ปุชชีนี (Puccini)

Tristan and Isolde - วากเนอร์

William Tell - รอสซีนี 
3.2 Comic Opera
The Barber of Seville - รอสซีนี

The Barthered Bride - รอสซีนี

The Doctor Despite Himself - กูโน

4.ประเภทดนตรีบรรยายเรื่องราว (Program Music) แบ่งย่อยได้ 4 ชนิดคือ
4.1 Concert Overture
Habrides Overture - เม็นเดิลส์โซน

Overture1812 - ไชคอฟสกี

Romeo and Juliet - ไชคอฟสกี
4.2 Incidental Music
A Midsummer Night's Dream - เม็นเดิลส์โซน

The Planets - โฮลสต์

Peer Gynt - กรีก

Scheherazade - ริมสกี-คอร์สคอฟ

The Carnival of the Animals - แซ็ง-ซ็องส์
4.3 Program Symphony
Dante - ลิสท์

Faust - ลิสท์

Harold in Italy - แบร์ลีโยซ

Romeo and Juliet - แบร์ลีโยซ

Symphony Fantastique - แบร์ลีโยซ
4.4 Tone Poem (Symphonic Poem)
Don Juan - ชเตราส์

Don Quixote - ชเตราส์

Finlandia - ซิเบเลียส

The Moldau - สเมนตานา

5.ประเภทบัลเลต์ (Ballet)
Borelo - ราแวล

Cinderella Ballet - โปรโคฟีเอฟ 

Romeo and Juliette - โปรโคฟีเอฟ

The Sleeping Beauty - ไชคอฟสกี

Swanlake - ไชคอฟสกี

6.ประเภทดนตรีแชมเบอร์ (Chamber Music)
Piano Quintet in A Major, Op.114 - ชูเบิร์ท

String Quintet in C D.956 (2 violins, viola, 2 cellos) - ชูเบิร์ท

String Sextet in Bb Op.18 (Spring) - บรามส์

7.ประเภทโซนาตา (Sonata)
Piano Sonata in C minor (Pathetique) - เบทโฮเฟิน

Piano Sonata in Bb minor - ชอแป็ง

Violin Sonata Op.47 (Kreutzer) - ชอแป็ง

8.ประเภทอื่น ๆ
8.1 บทเพลงร้องและเพลงสำหรับเปียโน
Erikonig - ชูเบิร์ท

Nocturne in Eb Major Op.9 No.2 - ชอแป็ง

Études Op.10 - ชอแป็ง

Ballade No. 1 in G minor, Op. 23 - ชอแป็ง

8.2 บทเพลงแมส
Missa Solemnis - เบทโฮเฟิน

Requiem - แบร์ลีโยซ

Requiem - แวร์ดี

German Requiem - บรามส์

อ้างอิง 

 คมสันต์ วงค์วรรณ์. ดนตรีตะวันตก. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2551
 ณรุทธ์ สุทธจิตต์. สังคีตนิยม ความซาบซึ้งในดนตรีตะวันตก. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2548

ยุคดนตรี
ศิลปะจินตนิยม
ดนตรีในคริสต์ศตวรรษที่ 19