วงศ์วัวและควาย

วงศ์วัวและควาย เป็นวงศ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ในอันดับสัตว์กีบคู่ (Artiodactyla) วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Bovidae จัดเป็นสัตว์กินพืช

ลักษณะเด่นของสัตว์ในวงศ์นี้ จะมีเขาที่ไม่มีการแตกกิ่ง ไม่มีการหลุดหรือเปลี่ยนในตลอดช่วงอายุขัย มีกระเพาะอาหารแบ่งเป็น 4 ห้องหรือ 4 ส่วน และมีการหมักย่อย โดยการหมักของกระเพาะอาหารจะอาศัยแบคทีเรียในท่อทางเดินอาหาร โดยส่วนใหญ่ค่าความเป็นกรดเป็นด่าง (pH) ในกระเพาะอาหารจะอยู่ที่ 6.7+0.5  มีถุงน้ำดี นอกจากนั้นสัตว์ในตระกูลนี้สามารถสำรอก อาหารออกมาจากกระเพาะหมัก เพื่อทำการเคี้ยวใหม่ได้ ที่เรียกว่า "เคี้ยวเอื้อง" ลูกที่เกิดใหม่จะใช้เวลาไม่นานในการเดินและวิ่งได้ อันเนื่องจากการวิวัฒนาการเพื่อให้เอาตัวรอดจากสัตว์กินเนื้อที่เป็นผู้ล่าในห่วงโซ่อาหาร

สัตว์ที่อยู่ในวงศ์นี้ เป็นสัตว์ที่มนุษย์คุ้นเคยและผูกพันอย่างดีในฐานะเป็นสัตว์เศรษฐกิจและปศุสัตว์ ได้แก่ วัว, ควาย, แพะ, แกะ เป็นต้น

สำหรับสัตว์ป่า มีการกระจายพันธุ์ไปในทุกทวีปทั่วโลก ยกเว้นทวีปออสเตรเลีย ในแอฟริกาและบางส่วนของทวีปเอเชีย จะมีบางชนิดที่มีรูปร่างลักษณะคล้ายกับกวาง (Cervidae) เช่น อิมพาลาหรือแอนทีโลป แต่ความเป็นจริงแล้วเป็นสัตว์ในวงศ์นี้

วงศ์ย่อย 
ยังสามารถแบ่งออกได้เป็นวงศ์ย่อย อีก 9 วงศ์ ได้แก่
Aepycerotinae Gray, 1872    
Alcelaphinae Brooke, 1876    
Antilopinae Gray, 1821    
Bovinae Gray, 1821    
Caprinae Gray, 1821    
Cephalophinae Gray, 1871    
Hippotraginae Brooke, 1876    
Peleinae Gray, 1872    
Reduncinae   Knottnerus-Meyer, 1907 

สำหรับในประเทศไทย มีสัตว์ป่าที่อยู่ในวงศ์นี้ 7 ชนิด ได้แก่ ควายป่า (Bubalus arnee), กระทิง (Bos gaurus), วัวแดง (B. javanicus), กูปรี (B. sauveli), เลียงผาเหนือ (Capricornis milneedwardsii), เลียงผาใต้ (C. sumatraensis), กวางผาจีน (Naemorhaedus griseus) ซึ่งทุกชนิดเป็นสัตว์ป่าสงวนและสัตว์ป่าคุ้มครองทั้งหมด 

สำหรับสัตว์ในวงศ์นี้ ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่ยังมีการดำรงเผ่าพันธุ์จนถึงปัจจุบัน ก็คือ กระทิง ที่พบในอนุทวีปอินเดีย, อินโดจีน และในไทย ซึ่งสามารถโตเต็มที่สูงได้กว่า 6 ฟุต ในตัวผู้ และน้ำหนักเกือบ 900 กิโลกรัม หรือ 1 ตัน

โดยที่คำว่า Bovidae นั้นมาจากคำว่า Bos เป็นภาษาละตินแปลว่า "วัว"

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

สัตว์กีบคู่
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม
วงศ์วัวและควาย