อำเภอชนแดน

ชนแดน เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเพชรบูรณ์ เดิมเป็นพื้นที่ของอำเภอภูมิ (อำเภอบางมูลนาก) จังหวัดพิจิตร ทั้งหมด และย้ายมาขึ้นการปกครองกับจังหวัดเพชรบูรณ์ในปี พ.ศ. 2460

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอชนแดนมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังโป่ง มีคลองลำไม้ลายเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์และอำเภอหนองไผ่
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอหนองไผ่ อำเภอบึงสามพัน (จังหวัดเพชรบูรณ์) อำเภอหนองบัว (จังหวัดนครสวรรค์) และอำเภอดงเจริญ (จังหวัดพิจิตร)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอดงเจริญและอำเภอทับคล้อ (จังหวัดพิจิตร)

ประวัติ 
อำเภอชนแดน เดิมเป็นท้องที่ส่วนหนึ่งของอำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร เมื่อมีราษฎรอพยพมาตั้งบ้านเรือนในระหว่างเขตแดนมากขึ้นจึงเรียกว่าหมู่บ้านชนแดน 

ต่อมาทางราชการได้พิจารณาจัดตั้งเป็นตำบลในเขตปกครองของอำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เนื่องจากท้องที่ตำบลชนแดนอยู่ห่างไกลจากตัวอำเภอมาก ยากแก่การดูแลทุกข์สุขของราษฎร กระทรวงมหาดไทยจึงยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2460 ประกอบด้วยตำบลชนแดน ตำบลท่าข้าม และตำบลดงขุย รวมถึงได้โอนท้องที่ตำบลวังโป่ง อำเภอนครป่าหมาก (อำเภอบางกระทุ่ม) จังหวัดพิษณุโลก มารวมขึ้นกับกิ่งอำเภอชนแดน รวม 4 ตำบล เมื่อมีราษฎรหนาแน่นมากขึ้นทางราชการจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอชนแดน ตามพระราชกฤษฎีกา ลงวันที่ 5 มิถุนายน 2499 โดยเป็นอำเภอหนึ่งขึ้นอยู่กับจังหวัดเพชรบูรณ์ 

 วันที่ 5 มิถุนายน 2499 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชนแดน อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ เป็น อำเภอชนแดน
 วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลชนแดน ในท้องที่บางส่วนของตำบลชนแดน
 วันที่ 7 กรกฎาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลดงขุย ในท้องที่บางส่วนของตำบลดงขุย
วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2511 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดพิจิตร และจังหวัดเพชรบูรณฺ์ โดยโอนพื้นที่ตำบลท้ายดง อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร มาขึ้นกับอำเภอชนแดน จังหวัดเพชรบูรณ์
 วันที่ 20 พฤศจิกายน 2516 จัดตั้งสุขาภิบาลท่าข้าม ในท้องที่บางส่วนของหมู่ที่ 1 ตำบลท่าข้าม
 วันที่ 21 เมษายน 2524 ตั้งตำบลพุทธบาท แยกออกจากตำบลชนแดน
 วันที่ 30 มีนาคม 2525 ตั้งตำบลบ้านกล้วย แยกออกจากตำบลดงขุย
 วันที่ 5 ตุลาคม 2525 โอนพื้นที่หมู่ 1 บ้านชนแดน (ในขณะนั้น) ของตำบลพุทธบาท ไปตั้งเป็นหมู่ 4 บ้านชนแดน ของตำบลชนแดน ดังเดิม
 วันที่ 5 กรกฎาคม 2526 ตั้งตำบลซับเปิบ แยกออกจากตำบลวังโป่ง
 วันที่ 15 พฤศจิกายน 2526  แยกพื้นที่ตำบลวังโป่ง ตำบลท้ายดง และตำบลซับเปิบ อำเภอชนแดน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอวังโป่ง ขึ้นกับอำเภอชนแดน
 วันที่ 5 พฤศจิกายน 2528 ตั้งตำบลวังหิน แยกออกจากตำบลท้ายดง
 วันที่ 8 มีนาคม 2531 จัดตั้งสุขาภิบาลวังโป่ง ในท้องที่บางส่วนของตำบลวังโป่ง
 วันที่ 21 พฤษภาคม 2533 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอวังโป่ง อำเภอชนแดน เป็น อำเภอวังโป่ง
 วันที่ 17 สิงหาคม 2533 ตั้งตำบลวังศาล  แยกออกจากตำบลท้ายดงและตำบลวังโป่ง รวมทั้งโอนพื้นที่ให้ขึ้นกับการปกครองของอำเภอวังโป่ง
 วันที่ 1 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลซับพุทรา แยกออกจากตำบลชนแดน
 วันที่ 9 ตุลาคม 2535 ตั้งตำบลตะกุดไร แยกออกจากตำบลดงขุย
 วันที่ 26 มกราคม 2536 ตั้งตำบลศาลาลาย แยกออกจากตำบลท่าข้าม
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลชนแดน สุขาภิบาลดงขุย และสุขาภิบาลท่าข้าม เป็นเทศบาลตำบลชนแดน เทศบาลตำบลดงขุย และเทศบาลตำบลท่าข้าม ตามลำดับ

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอชนแดนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 9 ตำบล 125 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอชนแดนประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลชนแดน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชนแดน
 เทศบาลตำบลดงขุย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลดงขุยและตำบลตะกุดไร
 เทศบาลตำบลท่าข้าม ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท่าข้าม
 เทศบาลตำบลศาลาลาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลศาลาลายทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลชนแดน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชนแดน (นอกเขตเทศบาลตำบลชนแดน)
 องค์การบริหารส่วนตำบลดงขุย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงขุย (นอกเขตเทศบาลตำบลดงขุย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าข้าม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าข้าม (นอกเขตเทศบาลตำบลท่าข้าม)
 องค์การบริหารส่วนตำบลพุทธบาท ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพุทธบาททั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลลาดแค ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลาดแคทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกล้วย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านกล้วยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลซับพุทรา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับพุทราทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลตะกุดไร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะกุดไร (นอกเขตเทศบาลตำบลดงขุย)

อ้างอิง 

ชนแดน