แผ่นดินไหวมิโนะ–โอวาริ ค.ศ. 1891

แผ่นดินไหวมิโนะ–โอวาริ ค.ศ. 1891 () เป็นแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สร้างความเสียหายให้กับแคว้นมิโนะ และแคว้นโอวาริ ซึ่งในปัจจุบันคือจังหวัดกิฟุ แผ่นดินไหวสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงให้กับที่ราบโนบิ แผ่นดินไหวเกิดในช่วงเช้าตรู่ของวันที่ 28 ตุลาคม ค.ศ. 1891 มีขนาดคลื่นพื้นผิว 8.0 
และขนาดมาตราขนาดโมเมนต์ 7.5 เหตุการณ์นี้เรียกว่าแผ่นดินไหวใหญ่มิโนะ-โอวาริ ค.ศ. 1891  () หรือแผ่นดินไหวครั้งใหญ่กิฟุ () และแผ่นดินไหวครั้งใหญ่โนบิ () ซึ่งเป็นหนึ่งในแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดที่รู้จักกันในประเทศญี่ปุ่น 

แผ่นดินไหวเกิดขึ้นในยุคเมจิซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงไปสู่ประเทศอุตสาหกรรม และในช่วงที่มีการพัฒนาความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ในหลายสาขา ทำให้ความเสียหายจากเหตุการณ์และจำนวนผู้เสียชีวิตจึงมีความสําคัญ แผ่นดินไหวทำให้รอยเลื่อนเนโอดานิยกตัวสูงขึ้นซึ่งมองเห็นการยกตัวได้ชัดจากภาพถ่ายทางอากาศบนพื้นผิวโลก ทำให้นักวิทยาศาสตร์มีโอกาสในการตรวจสอบภาคสนามและสามารถนำไปสู่ความเข้าใจเกี่ยวกับผารอยเลื่อนที่มักจะเกิดหลังจากแผ่นดินไหว

บทนำ 
บันทึกของแผ่นดินไหวและสึนามิทางประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่นมีหลักฐานมากกว่าประเทศอื่น ๆ ที่อยู่ตามริมฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก บันทึกครั้งแรกเกิดขึ้นใน ค.ศ. 416 เอกสารทางประวัติศาสตร์เหล่านี้สนับสนุนในการตรวจสอบเพื่อหาวันที่ของแผ่นดินไหวในแคสคาเดีย ค.ศ. 1700 ที่เกิดขึ้นนอกชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกทางตะวันตกเฉียงเหนือของทวีปอเมริกาเหนือ ปัญหาเกี่ยวแผ่นดินไหวในญี่ปุ่นมีความสําคัญหลังจากเกิดแผ่นดินไหวนันไค ค.ศ. 1854 ซึ่งทำให้เกิดความเสียหายรุนแรงในทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศ หลังจากรัฐบาลเอโดะถูกแทนที่ด้วยจักรวรรดิในยุคเมจิได้มีการมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาสังคมญี่ปุ่นตามมาตรฐานตะวันตกโดยเฉพาะในด้านวิทยาศาสตร์

ในขณะที่รัฐบาลนําผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศมาทำงานในระหว่างการสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่ทันสมัยเพื่อรองรับการเกิดแผ่นดินไหว ในระหว่างการจัดตั้งวิทยาศาสตร์ใหม่ด้านวิทยาแผ่นดินไหวใน ค.ศ. 1876 จอห์น มิลน์มาจากอังกฤษเพื่อเข้าสอนที่วิทยาลัยวิศวกรรมอิมพีเรียลในโตเกียว หลังจากแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1880 มิลน์หันสนใจแผ่นดินไหวเป็นหลักในการศึกษา แผ่นดินไหวครั้งนั้นยังก่อให้เกิดการก่อตั้งสมาคมแผ่นดินไหวแห่งประเทศญี่ปุ่นซึ่งเป็นองค์กรที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ต่างชาติประสานงานกันในการทำงาน หลังจากนั้นไม่นานญี่ปุ่นมีองค์กรเป็นของตนเองในนามกรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นซึ่งคอยควบคุมระบบการรายงานแผ่นดินไหวซึ่งสร้างขึ้นครั้งแรกโดยมิลน์ใน ค.ศ. 1891 และได้รับการพัฒนาโดยนักแผ่นดินไหวฟูซากิจิ โอโมริได้พัฒนากฎการสลายตัวของแผ่นดินไหวตาม

ลักษณะเปลือกโลก 
เกาะหลักของญี่ปุ่นสี่เกาะคือคีวชู ชิโกกุ ฮนชู และฮกไกโดอยู่ในแนวนูนชี้ไปยังมหาสมุทรแปซิฟิก ในขณะที่ร่องลึกก้นสมุทรที่อยู่ด้านตะวันตกของแผ่นแปซิฟิกจะนูนออกมาในทิศทางตรงกันข้ามกับแผ่นยูเรเชีย เปลือกโลกภาคพื้นทวีปที่ที่อยู่เหนือเขตมุดตัวเคยมีความเกี่ยวข้องกับแผ่นยูเรเชียมาก่อน แต่ทางเหนือของเกาะฮนชูและฮกไกโดในทางปฏิบัตินั้นเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นอเมริกาเหนือแต่เนื่องจากขอบเขตของแผ่นมีรอยต่อที่ไม่ดีระหว่างไซบีเรียตะวันออกและอะแลสกา และมีแผนที่ก่อตัวขึ้นใหม่ทางตะวันออกของทะเลญี่ปุ่นจึงเรียกแผนที่กำเนิดใหม่ว่าแผ่นโอค็อตสค์ ขอบเปลือกโลกทางตะวันตกเฉียงใต้เรียกว่าเส้นแปรสัณฐานอิโตอิงาวะ-ชิซูโอกะ เป็นบริเวณที่มีรอยเลื่อนที่ตัดผ่านความกว้างใจกลางเกาะฮนชูแต่ก็ไม่ได้เกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ แม้ว่าจะมีการเคลื่อนไปทางตะวันตกมีรอยเลื่อนอาเตรา มิโบโระ อาโทสึงาวะ
และโนบิ รอยเลื่อนเหล่านี้ล้วนก่อให้เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ แต่ได้มีสองเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนอกเหนือจากรอยเลื่อนดังกล่าวคือแผ่นดินไหวในมิคาวะ ค.ศ. 1945 ที่ส่งผลกระทบในนาโงยะอันเนื่องมาจากรอยเลื่อนฟูโกซุ และแผ่นดินไหวในจังหวัดฟูกูอิ ค.ศ. 1948 ที่เกิดขึ้นใกล้กับทะเลญี่ปุ่น

แผ่นดินไหว 

เหตุการณ์ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1891 เป็นหนึ่งในแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดที่บันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น รอยเลื่อนมีความยาว 80 กิโลเมตร (50 ไมล์) มีการกระจัดในแนวนอนสูงถึง 8 เมตร (26 ฟุต) และไถลในแนวตั้งในช่วง 2-3 เมตร (6 ฟุต 7 นิ้ว - 9 ฟุต 10 นิ้ว) ในยุคนั้นนักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าแผ่นดินไหวขนาดใหญ่แต่อยู่ตื้น ๆ เป็นผลมาจากหินหนืดเคลื่อนตัวใต้ดินหรือแม้แต่การระเบิดใต้ดิน าสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยโตเกียวอิมพีเรียลบุนจิโร โคโตะได้รับอิทธิพลจากรอยแตกของพื้นผิวจนเขาหักล้างความเชื่อดั้งเดิมและประกาศว่าการไถลรอยเลื่อนอย่างฉับพลันเป็นสาเหตุและไม่ใช่แค่ผลรองที่ตามมาของเหตุการณ์เท่านั้น 

แผ่นดินไหวได้รับการบันทึกด้วยเครื่องวัดแผ่นดินไหวของจอห์น มิลน์ที่สถานีสังเกตการณ์สภาพอากาศกิฟุ นาโงยะ โอซากะ และโตเกียว รวมถึงสถานีที่มหาวิทยาลัยโตเกียวอิมพีเรียล แม้ว่าหน่วยจะลดขนาดลงคลื่นแผ่นดินไหววัดได้ที่กิฟุ 8.5 วินาที นาโงยะ 13.5 วินาที กราฟแผ่นดินไหวที่สร้างขึ้นนั้นมีประโยชน์ต่อนักแผ่นดินไหววิทยาในการพัฒนาความเข้าใจในกระบวนการการแตกร้าวของรอยเลื่อน บันทึกจากสถานีกิฟุและนาโงยะมีประโยชน์อย่างยิ่งเนื่องจากอยู่ใกล้กับเขตรอยเลื่อนมากที่สุด

รอยเลื่อนพื้นผิว 
ภายในหลายทศวรรษแรกก่อนเหตุการณ์ โคโต และโอโมริ ได้บันทึกรอยแยกที่ครอบคลุมพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งสามารถมองเห็นได้บนพื้นผิว หลังจากการตรวจสอบในภายหลังโดยมัตสึตะ เปิดเผยว่าวิจัยภาวะเงียบสงบแผ่นดินไหวนั้นเป็นไปตามแนวโน้มตะวันตกเฉียงเหนือ - ตะวันออกเฉียงใต้โดยทั่วไป การสํารวจในปี 1974 ของมัตสึดะยังสามารถบันทึกรอยเลื่อนแบบสังยุคซึ่งไม่ต่อเนื่องกันได้เรียงตัวกันในแนวตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้ และระบุการจัดเรียงว่าระบบรอยเลื่อนโนบิ การปริแตกของพื้นผิวไม่ได้ขยายไปตลอดระยะทางทั้งหมดของรอยเลื่อนในแต่ละจุด ส่วนรอยเลื่อนนูกูมิยาว 20 กม. (12 ไมล์) โดยมีออฟเซ็ตสูงสุด 3 ม. (9.8 ฟุต) รอยเลื่อนเนโอดานิ และอูเมฮาระ มีความยาวที่สามารถตรวจพบบนพื้นดิน 35 กม. (22 ไมล์) และมีออฟเซ็ตสูงสุด 8 ม. (26 ฟุต) และ 5 ม. (16 ฟุต) ตามลําดับ

ความเสียหาย 

แรงสั่นสะเทือนเกิดขึ้นใกล้กับนาโงยะและรู้สึกได้ทั่วประเทศ แต่รุนแรงที่สุดในภาคจูบุ (ภาคกลางของญี่ปุ่น) เมืองกิฟุและโองากิได้รับความเสียหายอย่างหนักเนื่องจากไฟไหม้ แต่โอซากะและนาโงยะก็ได้รับความเสียหายไม่ต่างกัน แรงสั่นสะเทือนสามารถรู้สึกได้ถึงโตเกียวกินเวลาหลายนาทีแรงสั่นรุนแรงจนสามารถขยับสิ่งของออกจากชั้นวางและสามารถทำให้นาฬิกาหยุดหมุนได้ 

รายงานเบื้องต้นเกี่ยวกับภัยพิบัติจากอาซาฮีชิมบุนของโตเกียวให้รายละเอียดที่จำกัดเท่านั้น หนังสือพิมพ์อาซาฮีระบุว่าอาคารใหม่ของกระทรวงมหาดไทยในโตเกียวมีปล่องไฟพังลงมาหลายตัว และสาเหตุของไฟดับและการสูญเสียพลังงานในโยโกฮามะเนื่องจากมีปล่องไฟอิฐตกลงมาที่โรงไฟฟ้าและทำให้อุปกรณ์ไฟฟ้าเสียหายที่นั่น วันถัดมาหนังสือพิมพ์ได้ตีพิมพ์ภาพบ้านหลายหลังพังทลายลงและอาคารอุตสาหกรรมอื่น ๆ ก็ได้รับความเสียหายในโอซากะรวมถึงโรงงานสิ่งทอผ้าฝ้ายนานิวา ซึ่งเป็นอาคารอิฐสามชั้นสไตล์ตะวันตกแห่งใหม่ เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายนเนื่องจากมีการรายงานขอบเขตที่ชัดเจนขึ้นและสามารถประเมินความเสียหายได้ ก็ได้มีเอกสารฉบับเดียวกันรายงานว่าบ้านและอาคารกว่า 1,000 หลังพังทลายลงในนาโงยะ

แผ่นดินไหวตาม 
มีรายงานแผ่นดินไหวตามมากกว่า 3,000 ครั้ง โดยหอดูดาวสภาพอากาศกิฟุในช่วง 14 เดือนหลังจากเหตุการณ์จากการศึกษาในปี 1976 โดยทาเกชิมิกุโมะและมาซาทากะอันโดะยังคงตรวจพบแรงสั่นสะเทือนประมาณ 3-4 ครั้งต่อปี การศึกษาของมหาวิทยาลัยหลายแห่งเกี่ยวการเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กได้ดําเนินการในช่วงทศวรรษที่ 1960 และ 1970 พบว่าพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของรอยเลื่อนเนโอดานิและพื้นที่ใกล้กับกิฟุและอินูยามะในจังหวัดไอจิมีการเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กสูงขึ้น

อ้างอิง

อ่านเพิ่มเติม

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Mino Earthquake – National Museum of Nature and Science 
 

จังหวัดไอจิ
นาโงยะ
จังหวัดกิฟุ
จักรวรรดิญี่ปุ่น
แผ่นดินไหวในภูมิภาคชูบุ
แผ่นดินไหวในจังหวัดกิฟุ
แผ่นดินไหวในประเทศญี่ปุ่น