การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบทางการเมือง

การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบทางการเมือง หรือโดยทั่วไปเรียก จิตเวชศาสตร์เพื่อลงโทษ () เป็นการใช้จิตเวชศาสตร์ ซึ่งรวมทั้งการวินิจฉัย การกักขังและการบำบัดเพื่อวัตถุประสงค์ในการขัดขวางสิทธิมนุษยชนของปัจเจก และ/หรือ กลุ่มในสังคม กล่าวอีกอย่างหนึ่งว่า การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบ (รวมทั้งการใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง) เป็นการกระทำโดยไตร่ตรองไว้ก่อนให้พลเมืองได้รับการวินิจฉัยทางจิตเวชทั้งที่ไม่มีความจำเป็นต้องยีดยั้งและบำบัดทางจิตเวช จิตแพทย์พัวพันกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในรัฐต่าง ๆ ทั่วโลกเมื่อมีการขยายบทนิยามของโรคจิตให้รวมถึงการขัดขืนทางการเมือง นักวิชาการได้ให้เหตุผลมานานแล้วว่าสถาบันรัฐบาลและการแพทย์แปลงภัยคุกคามต่ออำนาจหน้าที่ว่าเป็นโรคจิตระหว่างเหตุการณ์ไม่สงบทางการเมือง ปัจจุบัน ในหลายประเทศ บางทีนักโทษการเมืองถูกกักขังและละเมิดในโรงพยาบาลจิตเวช

จิตเวชศาสตร์มีสมรรถนะในตัวสำหรับการใช้โดยมิชอบสูงกว่าแพทยศาสตร์สาขาอื่น การวินิจฉัยโรคจิตทำให้รัฐกักขังบุคคลโดยปราศจากความยินยอมและยืนยันให้บำบัดเพื่อผลประโยชน์ของรัฐเองและประโยชน์ของสังคม จิตเวชศาสตร์ยังสามารถใช้ลัดวิธีดำเนินการทางกฎหมายมาตรฐานสำหรับการระบุความผิดหรือความบริสุทธิ์ และเปิดให้กักขังทางการเมืองโดยไม่เกิดความเสื่อมเสียตามปกติที่มากับการพิจารณาคดีการเมืองดังกล่าว การใช้โรงพยาบาลแทนเรือนจำยังทำให้ผู้เสียหายไม่ได้รับการช่วยเหลือทางกฎหมายก่อนชั้นศาลในบางประเทศ เปิดช่องให้กักขังอย่างไม่มีกำหนด และบั่นทอนปัจเจกและความคิดของผู้นั้น ในลักษณะนั้น เมื่อใดที่การพิจารณาคดีอย่างเปิดเผยไม่พึงปรารถนา ก็จะเลี่ยงไปใช้วิธีดังกล่าวแทน

การใช้อำนาจที่มอบหมายให้แพทย์โดยมิชอบทางการเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจิตแพทย์ มีประวัติศาสตร์ยาวนานและหลากหลาย ตัวอย่างเช่น ระหว่างสมัยนาซีและโซเวียต ผู้ไม่เห็นพ้องทางศาสนาและการเมืองถูกตีตราว่า "ป่วยทางจิต" และถูกบังคับให้รับ "การบำบัด" อย่างไร้มนุษยธรรม ระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1960 ถึง ค.ศ. 1986 การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมืองและอุดมการณ์มีรายงานว่าเป็นระบบในสหภาพโซเวียต และบางทีในประเทศยุโรปตะวันออกอย่างโรมาเนีย ฮังการี เชโกสโลวาเกีย และยูโกสลาเวีย การกักขังผู้ไม่เห็นพ้องทางศาสนาและการเมืองในโรงพยาบาลจิตเวชในกลุ่มตะวันออกและอดีตสหภาพโซเวียตสร้างความเสียหายต่อเวชปฏิวัติจิตเวชในรัฐเหล่านั้นและนำมาซึ่งการประณามจากชุมชนนานาชาติ การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบทางการเมืองยังพบในสาธารณรัฐประชาชนจีน คำวินิจฉัยโรคจิตเวช อย่าง การวินิจฉัย "จิตเภทขี้เกียจ" (sluggish schizophrenia) ในหมู่ผู้ไม่เห็นพ้องทางการเมืองใช้สำหรับจุดประสงค์ทางการเมือง

อ้างอิง 

จิตเวชศาสตร์
การละเมิด
การกีดกันทางการเมือง
สังคมวิทยาการแพทย์
การกักขัง
จริยธรรมทางการแพทย์
ปัญหาสังคมด้านการแพทย์