เจียง เจ๋อหมิน

เจียง เจ๋อหมิน (; ภาษากวางตุ้ง, อักษรโรมัน: Gong1 Zaak6-maan4) (17 สิงหาคม พ.ศ. 2469 – 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565) เป็นนักการเมืองชาวจีน ซึ่งเคยดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีนระหว่างปี พ.ศ. 2532–2545 ประธานคณะกรรมาธิการการทหารส่วนกลางระหว่างปี พ.ศ. 2532–2547 และประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีนระหว่างปี พ.ศ. 2536–2546 เจียงเป็นผู้นำสูงสุดคนที่ 4 ของประเทศจีนระหว่างปี พ.ศ. 2532–2545 เขาเป็นผู้นำของผู้นำรุ่นที่สามของจีน ซึ่งเป็นหนึ่งในสี่ผู้นำหลักร่วมกับเหมา เจ๋อตง เติ้ง เสี่ยวผิง และสี จิ้นผิง

เจียงเกิดในเมืองหยางโจว มณฑลเจียงซู เข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์จีนขณะที่กำลังเรียนในวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2492 ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 เขาได้ไปรับการฝึกอบรมที่บริษัทผลิตรถยนต์ในกรุงมอสโก และกลับมาที่เซี่ยงไฮ้ในปี พ.ศ. 2505 เพื่อทำงานในสถาบันต่าง ๆ ต่อมาถูกส่งไปโรมาเนียระหว่างปี พ.ศ. 2513–2515 โดยเป็นส่วนหนึ่งของทีมผู้เชี่ยวชาญในการจัดตั้งโรงงานผลิตเครื่องจักรกลในประเทศ หลังจากปี พ.ศ. 2512 เขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นรองประธานคณะกรรมาธิการ 2 คณะ โดยรองนายกรัฐมนตรีกู่ มู่ เพื่อดูแลเขตเศรษฐกิจพิเศษ (SEZs) ที่เพิ่งจัดตั้งขึ้น เขาได้เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ และเป็นสมาชิกคณะกรรมาธิการกลางพรรคคอมมิวนิสต์จีนในปี พ.ศ. 2526

เจียงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นนายกเทศมนตรีนครเซี่ยงไฮ้ในปี พ.ศ. 2527 ต่อมาได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นเลขาธิการคณะกรรมาธิการพรรคประจำนครเซี่ยงไฮ้ และสมาชิกคณะกรรมาธิการประจำกรมการเมืองในปี พ.ศ. 2530 เจียงขึ้นสู่อำนาจแทนที่จ้าว จื่อหยางอย่างไม่คาดคิดหลังจากการประท้วงและการสังหารหมู่ที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในปี พ.ศ. 2532 ในตำแหน่งเลขาธิการพรรคหลังจากที่จ้าวถูกขับออกจากตำแหน่งเนื่องจากสนับสนุนขบวนการนักศึกษา เจียงรวบรวมอำนาจของเขาจนกลายเป็นผู้นำสูงสุดของประเทศในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1990 เจียงได้แนะนำคำว่า "เศรษฐกิจตลาดแบบสังคมนิยม" อย่างเป็นทางการในสุนทรพจน์ของเขาในระหว่างการประชุมสมัชชาพรรคครั้งที่ 14 ซึ่งจัดขึ้นในช่วงปลายปี พ.ศ. 2535 โดยได้รับแรงกระตุ้นจากการเยือนทางใต้ของเติ้ง เสี่ยวผิง ซึ่งถือเป็นการเร่งการปฏิรูปเศรษฐกิจจีน

ภายใต้การนำของเจียง จีนประสบกับการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมากพร้อมกับการปฏิรูปตลาดอย่างต่อเนื่อง การยกคืนฮ่องกงจากสหราชอาณาจักรในปี พ.ศ. 2540 และการยกคืนมาเก๊าจากโปรตุเกสในปี พ.ศ. 2542 และการเข้าสู่องค์การการค้าโลกในปี พ.ศ. 2544 ซึ่งสามเหตุการณ์นี้ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญในยุคของเขา และจีนยังได้มีความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นกับโลกภายนอก ในขณะที่พรรคคอมมิวนิสต์ยังคงควบคุมประเทศอย่างเข้มงวด เจียงเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชน เช่น การปราบปรามขบวนการฝ่าหลุนกง 

เจียงเป็นผู้คิดทฤษฎีสามตัวแทน (三个代表) ซึ่งต่อมาได้ถูกเขียนลงในรัฐธรรมนูญพรรคคอมมิวนิสต์จีนในปี พ.ศ. 2545 เจียงค่อย ๆ พ้นจากตำแหน่งผู้นำตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545–2548 โดยมีหู จิ่นเทาเป็นผู้สืบทอดตำแหน่ง แม้ว่าเขาและฝ่ายการเมืองของเขา (กลุ่มเซี่ยงไฮ้) จะยังคงมีอิทธิพลต่อกิจการต่าง ๆ จนกระทั่งในเวลาต่อมาเจียงได้ถึงแก่อสัญกรรมที่นครเซี่ยงไฮ้ในปี พ.ศ. 2565

วัยเยาว์ 

เจียง เจ๋อหมิน เกิดที่เมืองหยางโจว มณฑลเจียงซู เมื่อวันที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2469 บ้านบรรพบุรุษของเขาคือหมู่บ้านเจียงชุน (江村) ในอำเภอจิงเต๋อ มณฑลอานฮุย ที่นี่ยังเป็นบ้านเกิดของบุคคลสำคัญหลายคนในสถาบันทางวิชาการและปัญญาของจีนอีกด้วย เจียงเติบโตขึ้นมาในช่วงสงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สอง เจียง ช่างชิง (江上青) ลุงและพ่อบุญธรรมของเขา เสียชีวิตในการต่อสู้กับกองทัพญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2482 และได้รับการพิจารณาให้เป็นวีรบุรุษของชาติในสมัยของเจียง เจ๋อหมิน หลังจากการเสียชีวิตของช่างชิง เจ๋อหมินก็กลายเป็นทายาทชายของเขา

เจียงเข้าศึกษาภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้าที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติจงยัง ในเมืองหนานจิงซึ่งญี่ปุ่นยึดครองอยู่ ก่อนที่จะย้ายไปเรียนที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติเจียวทง (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง) และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาวิศวกรรมไฟฟ้าที่นั่นในปี พ.ศ. 2490 เจียงเข้าร่วมพรรคคอมมิวนิสต์จีนเมื่อสมัยเรียนมหาวิทยาลัย หลังจากการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน เจียงได้ไปรับการฝึกอบรมที่ บริษัทรถยนต์ลิคาชอฟในมอสโกในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 นอกจากนี้เขายังทำงานให้กับ First Automobile Works (FAW) ในฉางชุนอีกด้วย

อาชีพในวัยเยาว์

อาชีพในเซี่ยงไฮ้

ขึ้นสู่อำนาจ

ผู้นำประเทศ

หลังเกษียณ

ครอบครัวและชีวิตส่วนตัว

อสัญกรรม 

เจียง เจ๋อหมิน ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ขณะอายุ 96 ปี ในนครเซี่ยงไฮ้ ตามรายงานของสำนักข่าวซินหัวของจีน เขาเสียชีวิตเมื่อเวลา 12:13 น. ด้วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวและอวัยวะหลายส่วนล้มเหลว ในวันที่เจียงถึงแก่อสัญกรรม รัฐบาลได้ออกประกาศลดธงชาติครึ่งเสาในสถานที่สำคัญของกรุงปักกิ่งและสถานฑูตในต่างประเทศ ชาวต่างชาติไม่ได้รับเชิญให้เข้าร่วมพิธีรำลึกอย่างเป็นทางการ

มรดก

เครื่องอิสริยาภรณ์

หนังสือ

ดูเพิ่ม 
 บูชาคางคก
 การเยือนญี่ปุ่นของเจียง เจ๋อหมิน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน
เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน
ผู้นำสูงสุดแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน
นายกเทศมนตรีนครเซี่ยงไฮ้
บุคคลจากหยางโจว