เขตมหานคร

เขตมหานคร () หรือ เมโทร () คือภูมิภาคที่ประกอบด้วยใจกลางเมืองที่มีประชากรหนาแน่น และพื้นที่โดยรอบที่มีประชากรน้อยกว่า ซึ่งอยู่ภายใต้เขตการบริหารเดียวกัน มีอุตสาหกรรม โครงสร้างพื้นฐาน และที่อยู่อาศัยร่วมกัน เขตมหานครมักประกอบด้วยหลายเขตอำนาจและหลายเขตเทศบาล ได้แก่ ย่าน ตำบล แขวง โบโร นคร เมือง นอกเมือง ชานเมือง เทศมณฑล อำเภอ เขต รัฐ และแม้แต่ประเทศ อย่างเช่นยูโรดริสทริกต์ (eurodistrict) เมื่อสถาบันทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองเปลี่ยนไป เขตมหานครจะกลายเป็นภูมิภาคที่สำคัญทางเศรษฐกิจและการเมือง

เขตมหานครจะรวมถึงเมืองบริวาร และพื้นที่ชนบทที่แทรกระหว่างกลาง ซึ่งมีสังคมและเศรษฐกิจเชื่อมโยงหรือขึ้นอยู่กับศูนย์กลางของเมือง โดยทั่วไปจะวัดจากรูปแบบการเดินทางไปกลับเป็นประจำ (commuting) เขตมหานครส่วนใหญ่มักยึดกับนครศูนย์กลางแห่งเดียว เช่น เขตมหานครปารีส (ปารีส), เขตมหานครมุมไบ, เขตมหานครนิวยอร์ก (นครนิวยอร์ก) และกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ในบางกรณี เขตมหานครอาจมีศูนย์กลางหลายแห่งที่มีความสำคัญใกล้เคียงกันก็ได้ เช่น เขตมหานครแดลลัส–ฟอร์ตเวิร์ท (แดลลัสและฟอร์ตเวิร์ท), เขตมหานครอิสลามาบาด–ราวัลปินดี (อิสลามาบาดและราวัลปินดี), เขตมหานครแม่น้ำไรน์-รัวร์ในเยอรมนี และรันด์สตัดในเนเธอร์แลนด์

แนวคิดเกี่ยวกับพื้นที่ทางสถิติของเมือง (metropolitan statistical area) มีความเด่นชัดขึ้นในสหรัฐอเมริกา เขตมหานครเองอาจเป็นส่วนหนึ่งของอภิมหานคร (megalopolis) ที่มีขนาดใหญ่กว่า สำหรับศูนย์กลางเขตเมืองนอกเขตมหานครที่สร้างแรงดึงดูดที่คล้ายกันในระดับที่เล็กลงในแต่ละภูมิภาคของตนนั้น ได้มีการริเริ่มแนวคิดเรื่องรีจิโอโพลิส (regiopolis) และเขตรีจิโอโพลิตัน (regiopolitan area) หรือรีจิโอ (regio) โดยศาสตราจารย์ชาวเยอรมันในปี 2006 และนอกจากนี้ในสหรัฐอเมริกา ก็มีการใช้คำว่า พื้นที่ทางสถิติของเมืองขนาดเล็ก (micropolitan statistical area)

ดูเพิ่ม 
 ปริมณฑล (ภูมิศาสตร์)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
  (page 1 illustrates metropolitan area versus city proper and urban agglomeration)
 Metropolis.org, An organisation of world metropolises
 Urban Employment Areas in Japan (Metropolitan Employment Areas in Japan)
 Turismo.fvg.it, (Metropolis read by maps in Friuli Venezia Giulia – Northeast of Italy – EU)
 Geopolis : research group, university of Paris-Diderot, France — Urbanization of the world

 
ภูมิศาสตร์เมือง