อำเภอศรีสัชนาลัย

ศรีสัชนาลัย เป็น 1 ใน 9 อำเภอของจังหวัดสุโขทัย โดยเป็นที่ตั้งของอุทยานประวัติศาสตร์และอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย

ประวัติศาสตร์ 
"เมืองเชลียง" เป็นชื่อดั้งเดิมของเมืองศรีสัชนาลัย (ส่วนทางล้านนาเรียก "เชียงชื่น")  ส่วนอำเภอศรีสัชนาลัยนั้น ชื่อเดิมคืออำเภอด้งและอำเภอหาดเสี้ยว ก่อนที่จอมพล แปลก พิบูลสงคราม จะให้นำชื่อเมืองโบราณครั้งสมัยสุโขทัยมาตั้งเป็นชื่ออำเภอโดยตรง เมืองโบราณเป็นที่ราบริมแม่น้ำยม และที่ลาดเชิงเขาพระศรี เขาใหญ่ เขาสุวรรณคีรี และเขาพนมเพลิง ก็เป็นพื้นที่เหมาะแก่การตั้งถิ่นฐาน เนื่องจากมีแม่น้ำและภูเขาเป็นปราการล้อมรอบ และมีความอุดมสมบูรณ์จากแก่งหลวง แม่น้ำยมและคลองเล็กคลองน้อยที่ไหลเชื่อมโยงในพื้นที่ดังกล่าว จึงทำให้เกิดเป็นชุมชนก่อตัวขึ้นบริเวณนี้และเคยมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมากในอดีต  

ดินแดนแห่งนี้เป็นเขตแดนระหว่างอาณาจักรล้านนา กับ อาณาจักรสุโขทัย-สยาม อำเภอแห่งแรกที่นี่ เดิมชื่อ อำเภอด้ง อยู่ในบริเวณ บ้านปลายนา ตำบลบ้านตึก ก่อนจะย้ายมาตั้งที่ว่าการอำเภอตรงบริเวณบ้านป่างิ้ว ตั้งได้ไม่นานนักมีโจรบุกปล้นและเผา จนต้องย้ายมาตั้งตรงบริเวณริมน้ำ ตำบลหาดเสี้ยว และได้เปลี่ยนชื่อ เป็น อำเภอหาดเซี่ยว ภายหลังมีการเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอหาดเสี้ยว  ก่อนจะมีการแบ่งพื้นที่ใหม่ และตั้งชื่ออำเภอใหม่ ว่า อำเภอศรีสัชนาลัย 

-พ.ศ. ๒๔๔๑ ตั้ง ที่ว่าการอำเภอด้ง (ปัจจุบันคือบ้านปลายนา ต.บ้านตึก อ.ศรีสัชนาลัย) 
-พ.ศ. ๒๔๖๕ เปลี่ยนชื่อ จาก อำเภอด้ง เป็น อำเภอหาดเซี่ยว (ภายหลังมีการใช้ ส เสือ แทน ซ โซ่ เป็น อำเภอหาดเสี้ยว )
-พ.ศ. ๒๔๘๒ เปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอศรีสัชนาลัย และตั้งอยู่ใน ต.หาดเสี้ยว จนถึงปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอศรีสัชนาลัยตั้งอยู่ทางทิศเหนือสุดของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอวังชิ้นและอำเภอเด่นชัย (จังหวัดแพร่)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลับแลและอำเภอตรอน (จังหวัดอุตรดิตถ์)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอศรีนคร อำเภอสวรรคโลก และอำเภอทุ่งเสลี่ยม
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเถิน (จังหวัดลำปาง)

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 

อำเภอศรีสัชนาลัยแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 11 ตำบล 148 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอศรีสัชนาลัยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลเมืองศรีสัชนาลัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าชัยและตำบลศรีสัชนาลัยทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลหาดเสี้ยว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหาดเสี้ยวทั้งตำบลและบางส่วนของตำบลหนองอ้อ
 องค์การบริหารส่วนตำบลป่างิ้ว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่างิ้วทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สำทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลแม่สิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่สินทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านตึก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านตึกทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองอ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองอ้อ (นอกเขตเทศบาลตำบลหาดเสี้ยว)
 องค์การบริหารส่วนตำบลดงคู่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงคู่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแก่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านแก่งทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสารจิตร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสารจิตรทั้งตำบล

การขนส่ง 
อำเภอศรีสัชนาลัยมีถนนสายสำคัญดังนี้
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1201
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1294
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1404

นอกจากนี้ยังมีโครงการรถไฟความเร็วสูงสายเหนือ ซึ่งจะผ่านพื้นที่อำเภอศรีสัชนาลัยด้วย

สถานที่สำคัญ 

 อุทยานประวัติศาสตร์ศรีสัชนาลัย
 อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย 
 วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ (วัดพระปรางค์)
 วิทยาลัยการอาชีพศรีสัชนาลัย
 เขื่อนท่าแพ
 ต้นสักใหญ่
 อ่างเก็บน้ำแม่สูง
 แก่งหลวง
 วัดชมชื่น
 วัดเจ้าจันทร์
 วัดเชิงคีรี (หลวงพ่อโต)

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ข้อมูลอำเภอ

 เพจศรีสัชนาลัย
 เพจเช็คอินศรีสัชนาลัย

 
ศรีสัชนาลัย