พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา (22 มีนาคม พ.ศ. 2348 - 17 มิถุนายน พ.ศ. 2404) มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าชุมแสง ประสูติเมื่อวันเสาร์ เดือน 5 ขึ้น 3 ค่ำ ปีขาล สัปตศก จุลศักราช 1167 ตรงกับวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2348 เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยและเจ้าจอมมารดาทับทิม ณ บางช้าง ทรงเป็นต้นราชสกุลชุมแสง  มีพระเชษฐา 1 พระองค์ คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสนิทนเรนทร์

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น กรมขุนสรรพศิลป์ปรีชา และในปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนกรมขึ้นเป็น กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา ได้ทรงกำกับกรมหมอนวด

สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 4 เมื่อวันจันทร์ เดือน 8 บูรพาสาฒ ขึ้น 10 ค่ำ ปีระกา ตรีศก จุลศักราช 1223 ตรงกับวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2404 รวมพระชันษา 56 ปี

พระโอรส-พระธิดา 
หม่อมเจ้าชายใหญ่ ชุมแสง
หม่อมเจ้าหญิงรัศมี ชุมแสง
หม่อมเจ้าชายสกุลวงศ์ ชุมแสง
หม่อมเจ้าหญิงเต่า ชุมแสง
หม่อมเจ้าหญิงอำนวยวงศ์ ชุมแสง (ประสูติ พ.ศ. 2382 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2462 พระราชทานเพลิง ณ วัดอนงคาราม เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2464)
หม่อมเจ้าชายป๋อง ชุมแสง
หม่อมเจ้าชายพนม ชุมแสง
หม่อมเจ้าหญิงปาน ชุมแสง (ประสูติ พ.ศ. 2388 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2432)
หม่อมเจ้าชายเปลี่ยน ชุมแสง (ประสูติ พ.ศ. 2390 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2421)
หม่อมเจ้าชายชอ้อน ชุมแสง หรือ หม่อมเจ้าชายอ้อน (ประสูติ พ.ศ. 2396 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2418)
หม่อมเจ้าชายเล็ก ชุมแสง (ประสูติ พ.ศ. 2394 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2440 พระราชทานเพลิง ณ วัดราชาธิราช)
หม่อมเจ้าชายอ่อน ชุมแสง หรือ หม่อมเจ้าอ้วน (ประสูติ พ.ศ. 2397)
หม่อมเจ้าหญิงพันธ์ ชุมแสง (พระราชทานเพลิง ณ อัมพวัน เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2433)
หม่อมเจ้าหญิงเพิ่ม ชุมแสง (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่  25 ตุลาคม พ.ศ. 2447 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2460)
หม่อมเจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม  (ประสูติ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2401)
หม่อมเจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม
เสวกเอกหม่อมเจ้าเปล่ง ชุมแสง ต.ช., ต.ม., ว.ป.ร.3, ร.จ.ม.(ประสูติเมื่อวันที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2402 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 พระราชทานเพลิง ณ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2477) ประสูติแต่หม่อมสาคร ทรงสมรสกับหม่อมวาศน์ ชุมแสง ณ อยุธยา และมีอนุภริยา 1 คน คือ หม่อมราชวงศ์หญิงปลื้ม ชุมแสง (ราชสกุลเดิม : มนตรีกุล) ทรงมีโอรสและธิดาสืบสกุล 3 คน คือ
หม่อมราชวงศ์สรรพศิลป์เครือวัลย์ ชุมแสง (อำมาตย์โท พระมนตรีพจนกิจ) มีหม่อมวาศน์เป็นมารดา
หม่อมราชวงศ์หญิงประพันธ์พงศ์ ชุมแสง มีหม่อมวาศน์เป็นมารดา
หม่อมราชวงศ์หญิงเปลี่ยน ชุมแสง มีหม่อมราชวงศ์หญิงปลื้มเป็นมารดา

พระเกียรติยศ

พระอิสริยยศ 

 หม่อมเจ้าชุมแสง (22 มีนาคม พ.ศ. 2348 - พ.ศ. 2349)
 พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าชุมแสง (พ.ศ. 2349 - 7 กันยายน พ.ศ. 2352)
 พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้าชุมแสง (7 กันยายน พ.ศ. 2352 - 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
 พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าชุมแสง (21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 - พ.ศ. 2394)
 พระเจ้าน้องยาเธอ กรมขุนสรรพศิลป์ปรีชา (พ.ศ. 2394)
 พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา (พ.ศ. 2394 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสรรพศิลป์ปรีชา (1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 - ปัจจุบัน)

พงศาวลี

อ้างอิง 

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2348
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2404
พระราชโอรสในรัชกาลที่ 2
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 2
พระองค์เจ้า
สรรพศิลป์ปรีชา
ราชสกุลชุมแสง