การจัดอันดับของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

บทความนี้กล่าวถึงการจัดอันดับของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยทางด้าน ‘การเกษตร’ แห่งแรกของประเทศไทย โดยมีกำเนิดมาจาก โรงเรียนช่างไหม  และพัฒนาเป็น ‘โรงเรียนเกษตราธิการ’ จากการรวมกันของ โรงเรียนวิชาการเพาะปลูก โรงเรียนแผนที่ และ โรงเรียนกรมคลอง  ในปี พ.ศ. 2560 QS World University Rankings by Subject 2017 จัดอันดับให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ติดอันดับ 29 ของโลก ในสาขาการเกษตรและป่าไม้ (Agriculture & Forestry) ซึ่งเป็นอันดับที่ดีที่สุดของมหาวิทยาลัยไทยที่เคยได้รับการจัดอันดับจากสถาบันต่างประเทศ 

โดยสถาบันด้านการจัดอันดับในต่างประเทศมีหลายสถาบัน ซึ่งแต่ละสถาบันมีเกณฑ์การจัดอันดับและการให้คะแนนที่แตกต่างกัน

การจัดอันดับโดยหน่วยงานต่าง ๆ

Academic Ranking of World Universities 

ผลการจัดอันดับแยกตามสาขา ARWU Global Ranking of Academic Subjects  จัดโดยมหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทงของประเทศจีน โดยใช้เกณฑ์พิจารณาจากงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์และอ้างอิงในวารสารชั้นนำของโลก ศิษย์เก่าที่ได้รับรางวัลในระดับนานาชาติ เป็นต้น พบว่ามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับให้ติดอันดับโลกจำนวน 5 สาขา ได้แก่ สาขา Veterinary Sciences, Food Science & Technology, Agricultural Sciences, Chemical Engineering, และ Biotechnology

Centrum voor Wetenschap en Technologie Studies 

การจัดอันดับมหาวิทยาลัยโดย Centrum voor Wetenschap en Technologie Studies หรือ CWTS Leiden University ของประเทศเนเธอร์แลนด์ ใช้เกณฑ์พิจารณาจากผลงานวิจัยตีพิมพ์ในวารสารที่ปรากฏชื่ออยู่ในฐานข้อมูล Web of Science database ซึ่งพบว่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับในอันดับที่ 900 ของโลกในปี 2020 และอันดับที่ 921 ของโลกในปี 2019

NTU Ranking 

NTU Ranking หรือ Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities เป็นระบบการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกตามปริมาณจำนวนบทความวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่ตีพิมพ์, ผลกระทบจากการวิจัย, และผลการดำเนินงาน การจัดอันดับได้รับการเผยแพร่โดยมหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวัน ซึ่งใช้จำนวนการถูกอ้างอิงของบทความเป็นเกณฑ์ในการวิเคราะห์และจัดอันดับประสิทธิภาพของบทความวิจัยทางวิทยาศาสตร์ การจัดอันดับแบ่งเป็นการจัดอันดับโดยรวม (World University Rankings), การจัดอันดับตามกลุ่มวิชา (By Field), และการจัดอันดับตามสาขาวิชาเฉพาะ (By Subject)

การจัดอันดับตามกลุ่มวิชา (By Field) ประกอบด้วย 6 กลุ่มวิชา ได้แก่ Agriculture, Life Sciences, Medicine, Natural Sciences, Engineering, และ Social Sciences ส่วนการจัดอันดับตามสาขาวิชาเฉพาะ (By Subject) ประกอบด้วย 24 สาขา ได้แก่ Agricultural Sciences, Plant & Animal Science, Environment/Ecology, Chemical Engineering, Civil Engineering, Computer Science, Electrical Engineering, Materials Science, Mechanical Engineering, Biology & Biochemistry, Immunology, Microbiology, Molecular Biology & Genetics, Neuroscience & Behavior, Pharmacology & Toxicology, Clinical Medicine, Psychiatry/Psychology, Chemistry, Geosciences, Mathematics, Physics, Space Science, Economics & Business, และ Social Sciences, General

จากการจัดอันดับมหาวิทยาลัยของ NTU Ranking พบว่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับให้ติดอันดับโลก ในประเภทกลุ่มวิชา (By Field) ได้แก่ กลุ่ม Agriculture และยังได้รับการจัดอันดับให้ติดอันดับโลก ในประเภทสาขาวิชาเฉพาะ (By Subject) ได้แก่ สาขา Agricultural Sciences และสาขา Plant & Animal Science

Quacquarelli Symonds 
คอกโครัลลีไซมอนส์ หรือ British Quacquarelli Symonds (QS) เป็นบริษัทจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกที่มีชื่อเสียงและเป็นที่ยอมรับมากที่สุดแห่งหนึ่ง มีการจัดอันดับครอบคลุมในหลายมิติ เช่น การจัดอันดับเป็นระดับโลก (QS World University Rankings) ระดับทวีปเอเชีย (QS University Rankings: Asia) การจัดอันดับแยกตามคณะ (QS World University Rankings by Faculty) การจัดอันดับแยกตามรายวิชา (QS World University Rankings by Subject) การจัดอันดับคุณภาพบัณฑิต (QS Graduate Employability Rankings) เป็นต้น

QS World 
 ชื่อเสียงทางวิชาการ จากการสำรวจมหาวิทยาลัยทั่วโลก ผลของการสำรวจคัดกรองจาก สาขาที่ได้รับการตอบรับว่ามีความเป็นเลิศโดยมหาวิทยาลัยสามารถส่งสาขาให้ได้รับการคัดเลือกตั้งแต่ 2 สาขาขึ้นไป โดยจะมีผู้เลือกตอบรับเพียงหนึ่งสาขาจากที่มหาวิทยาลัยเลือกมา
 การสำรวจผู้ว่าจ้าง เป็นการสำรวจในลักษณะคล้ายกับในด้านชื่อเสียงทางวิชาการแต่จะไม่แบ่งเป็นคณะหรือสาขาวิชา โดยนายจ้างจะได้รับการถามให้ระบุ 10 สถาบันภายในประเทศ และ 30 สถาบันต่างประเทศที่จะเลือกรับลูกจ้างที่สำเร็จการศึกษาจากสถาบันนั้น ๆ รวมถึงคุณสมบัติสำคัญที่ต้องการ 2 ข้อ
 งานวิจัยที่อ้างต่อ 1 ชิ้นรายงาน โดยข้อมูลที่อ้างอิงจะนำมาจาก Scopus ในระยะ 5 ปี
 H-index ซึ่งคือการชี้วัดจากทั้งผลผลิต และ อิทธิพลจากการตีพิมพ์ผลงานทั้งจากนักวิทยาศาสตร์และศาสตร์อื่น ๆ 
โดยในปี 2555 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับการจัดให้อยู่ในอันดับที่ 601+ ของโลก

น้ำหนักการชี้วัด 
การแบ่งคะแนนจะต่างกันในแต่ละสาขาวิชา เช่น ทางด้านการแพทย์ ซึ่งเป็นสาขาที่มีอัตราการเผยแพร่งานวิจัยสูง การวัดการอ้างอิงและh-index ก็จะคิดเป็น 25 เปอร์เซนต์ สำหรับแต่ละมหาวิทยาลัย ในทางกลับกันสาขาที่มีการเผยแพร่ผลงานทางวิชาการที่น้อยกว่า เช่น สาขาประวัติศาสตร์ จะคิดเป็นร้อยละที่ต่ำกว่าคือ 15 เปอร์เซนต์ จากคะแนนทั้งหมด ในขณะเดียวกันสาขาศิลปะและการออกแบบ ซึ่งมีผลงานตีพิมพ์น้อยก็จะใช้วิธีการวัดจากผู้ว่าจ้างและการสำรวจด้านวิชาการ

QS Asia
 ชื่อเสียงทางวิชาการ (30 เปอร์เซนต์) เป้าหมายของตัวชี้วัดนี้เพื่อจะบอกว่ามหาวิทยาลัยใดมีชื่อเสียงในในระดับนานาชาติ
 การสำรวจผู้จ้างงาน (20 เปอร์เซนต์)
 อัตราส่วนของคณะต่อนักศึกษา (15 เปอร์เซนต์) วัดจากอัตราส่วนของบุคลากรทางการศึกษาต่อจำนวนนักศึกษา และการติดต่อและให้การสนับสนุนของบุคลากรที่มีต่อนักศึกษา
 การอ้างอิงในรายงาน (10 เปอร์เซนต์) และผลงานของคณะ (10 เปอร์เซนต์) เป็นการรวมทั้งงานที่อ้างอิงใน Scopus และ การตีพิมพ์ผลงานโดยคณะนั้น ๆ เอง
 บุคลากรระดับดุษฎีบัณฑิต (5 เปอร์เซนต์)
 สัดส่วนคณะที่เป็นหลักสูตรนานาชาติ (2.5 เปอร์เซนต์) และนักศึกษาต่างชาติ (2.5 เปอร์เซนต์)
 สัดส่วนของรับนักศึกษาและเปลี่ยนที่เข้ามาศึกษา (2.5 เปอร์เซนต์) และการส่งนักศึกษาออกไปแลกเปลี่ยน (2.5 เปอร์เซนต์)

ในการจัดอันดับมหาวิทยาลัยในทวีปเอเชีย (QS Asia University Rankings) โดย QS พบว่าในปี 2563 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับการอันดับให้อยู่ในอันดับที่ 127 ของทวีปเอเชีย

QS Stars Rating System 
QS Stars Rating System เป็นระบบประเมินประสิทธิภาพการดำเนินงานมหาวิทยาลัยของบริษัท QS (Quacquarelli Symonds Limited)

และในปี 2021 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับการการประเมินคุณภาพมาตรฐานมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลก ให้เป็นมหาวิทยาลัยมาตราฐานโลกระดับ 4 ดาว (Overall 4 Star Rating) และด้านที่มีการดำเนินการที่โดดเด่น ได้รับการประเมินในระดับ 5 ดาว ได้แก่ ด้านเกษตรและป่าไม้ (Agriculture and Forestry) และด้านการได้งานทำของบัณฑิต (Employability) ในส่วนด้านอื่น ๆ เช่น ด้านการเรียนการสอน (Teaching) ด้านการวิจัย (Research) ด้านสิ่งสนับสนุนการเรียนรู้ (Facilities) ด้านความหลากหลาย (Inclusiveness) ได้รับการประเมินอยู่ในระดับ 4 ดาว และในด้านความเป็นสากล (Internationalization) และด้านความรับผิดชอบต่อสังคม (Social Responsibility) ได้รับการจัดอันดับอยู่ในระดับ 3 ดาว

QS World University Rankings by Subject 

ในการจัดอันดับตามสาขาวิชา (QS World University Rankings by Subject) โดย QS พบว่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีสาขาได้รับการจัดอันดับ จำนวน 9 สาขาวิชา ได้แก่ สาขา Agriculture & Forestry, Biological Sciences, Business & Management Studies, Chemical Engineering, Chemistry, Computer Science & Information System, Environmental Science, Mechanical, Aeronautical & Manufacturing Engineering และ Electrical and Electronic Engineering

QS World University Rankings by Faculty Area 

การจัดอันดับตามกลุ่มวิชา (QS World University Rankings by Faculty Area) โดย QS พบว่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีกลุ่มวิชาที่ได้รับการจัดอันดับ จำนวน 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่ม Life Sciences & Medicine, Engineering & Technology / IT, Natural Sciences, และ Social Sciences & Management

QS Graduate Employability Rankings 

เป็นการจัดอันดับคุณภาพการจ้างงานของบัณฑิต โดยพิจารณาจาก ชื่อเสียงและความเชื่อมั่นของผู้จ้างงาน ผลผลิตของบัณฑิต อัตราการจ้างงานบัณฑิต เป็นต้น ในปี 2563 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับ 301-500 ของโลก

SCImago Institutions Ranking 

การจัดอันดับโดย SCImago Institutions Ranking (SIR) เป็นการจัดอันดับสถาบันที่มีผลงานวิจัยในระดับนานาชาติ ซึ่งจะนับรวมทั้ง มหาวิทยาลัย หน่วยงาน องค์กร และสถาบันเฉพาะทางด้วย เช่น สถาบันเทคโนโลยี โรงพยาบาล เป็นต้น และใน พ.ศ. 2563 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดให้อยู่ในอันดับที่ 696 ของโลก และเป็นอันดับ 5 ของประเทศไทย

The Times Higher Education 
การจัดอันดับโดย The Times Higher Education (THE) มีเกณฑ์การจัดอันดับในด้าน คุณภาพการสอน สภาพแวดล้อมในการเรียนรู้ของผู้เรียน คุณภาพงานวิจัย ปริมาณ รายได้ และชื่อเสียงของงานวิจัย การอ้างอิงในงานวิจัย การนำงานวิจัยของสถาบันไปใช้อ้างอิง ความเป็นนานาชาติ และรายได้ทางอุตสาหกรรม ใน พ.ศ. 2561 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในอันดับที่ 801-1000 ของโลก และอันดับ 251-300 ของเอเชีย

University Ranking by Academic Performance (URAP) 
University Ranking by Academic Performance หรือ URAP เป็นการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลก โดยสถาบัน Middle East Technical University, Graduate School of Informatics, URAP Research Laboratory จากประเทศตุรกี ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร ก่อตั้งขึ้นในปี 2009 วัตถุประสงค์หลักของ URAP คือการพัฒนาระบบการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกตามตัวชี้วัดซึ่งสะท้อนถึงคุณภาพและปริมาณของบทความตีพิมพ์ทางวิชาการ บทความวิจัย การเผยแพร่ และการอ้างอิง โดยเริ่มการจัดอันดับครั้งแรกในปี 2010 และเริ่มจัดอันดับตามสาขาวิชา (Field Rankings) ในปี 2011

URAP World Ranking 
 

ในปี 2016-2017 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในอันดับที่ 882 ของโลก โดยมีพื้นฐานทางด้านวิชาการตรงตามกฎเกณฑ์ที่กำหนดไว้ คุณภาพและปริมาณของบทความตีพิมพ์ทางวิชาการ บทความวิจัย การเผยแพร่ และการอ้างอิง

URAP Field Based Ranking

U.S. News & World Report   

U.S. News & World Report นิตยสารการจัดอันดับมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงและได้รับการยอมรับของสหรัฐอเมริกา ได้ประกาศผลการจัดอันดับมหาวิทยาลัยโลกล่าสุด “Best Global Universities Rankings 2023” จากการสำรวจมหาวิทยาลัย 60 ประเทศทั่วโลก และมีเกณฑ์จัดอันดับหลายด้าน เช่น ชื่อเสียงการวิจัยในระดับโลก และระดับภูมิภาค สื่อสิ่งพิมพ์ การถูกนำไปอ้างอิง ความร่วมมือระหว่างประเทศ จำนวนบุคลากรระดับปริญญาเอก เป็นต้น โดยในปี 2023 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในอันดับที่ 1243 ของโลก อันดับที่ 377 ของทวีปเอเชีย

นอกจากนี้ ในการจัดอันดับตามสาขาวิชา (Subject Rankings) พบว่ามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีสาขาวิชาที่ได้รับการจัดอันดับให้ติดอันดับโลก จำนวน 5 สาขาวิชา ได้แก่ สาขา Agricultural Sciences, สาขา Plant and Animal Science, สาขา Chemistry, สาขา Food Science and Technology, และสาขา Engineering

โดยในสาขา Agricultural Sciences ปี 2020 อยู่ในอันดับที่ 161 ของโลก, ปี 2021 อยู่ในอันดับที่ 171 ของโลก, ปี 2022 อยู่ในอันดับที่ 174 ของโลก, ปี 2023 อยู่ในอันดับที่ 148 ของโลก ในสาขา Plant and Animal Science ปี 2020 อยู่ในอันดับที่ 236 ของโลก, ปี 2021 อยู่ในอันดับที่ 237 ของโลก, ปี 2022 อยู่ในอันดับที่ 228 ของโลก, ปี 2023 อยู่ในอันดับที่ 241 ของโลก ในสาขา Chemistry ปี 2020 อยู่ในอันดับที่ 747 ของโลก, ปี 2022 อยู่ในอันดับที่ 879 ของโลก, ปี 2023 อยู่ในอันดับที่ 855 ของโลก ในสาขา Food Science and Technology ปี 2022 อยู่ในอันดับที่ 166 ของโลก, ปี 2023 อยู่ในอันดับที่ 156 ของโลก และในสาขา Engineering ปี 2023 อยู่ในอันดับที่ 847 ของโลก

อ้างอิง 

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ก