ราชวงศ์ซัฟฟาริด

ราชวงศ์ซาฟฟาริยะห์ (, ) เป็นจักรวรรดิเปอร์เชีย ที่ปกครองในซิสถาน (Sistan) ระหว่างปี ค.ศ. 861 และรุ่งเรืองมาจนกระทั่งปี ค.ศ. 1003 ในบริเวณประวัติศาสตร์ทางด้านตะวันออกเฉียงใต้ของอิหร่าน และทางด้านตะวันตกเฉียงใต้ของอัฟกานิสถาน โดยมีเมืองหลวงอยู่ที่ซารันจ์ (Zaranj)

ราชวงศ์ซาฟฟาริยะห์ก่อตั้งโดย และได้ชื่อมาจากยะอกูป อิบนุ ลัยษ อัส-ซาฟฟาร์ (یعقوب لیث صفاری - Ya'qub bin Laith as-Saffar) ผู้มาจากชนชั้นรองในสังคมที่เริ่มจากการเป็นช่างทองแดง และค่อยสร้างฐานะจนกลายเป็นขุนศึก (warlord) ยะอกูปยึดอำนาจในบริเวณซิสถาน และยึดอัฟกานิสถานได้ทั้งหมด, อิหร่านปัจจุบัน และบางส่วนของปากีสถาน และมาใช้ซารันจ์เป็นฐานในการขยายดินแดนครั้งใหญ่ไปทางตะวันออกและตะวันตก ต่อมายะอกูปก็โค่นราชวงศ์ทาฮิริยะห์ (Tahirid dynasty) และผนวกบริเวณเกรตเตอร์โคราซาน (greater Khorasan) ในปี ค.ศ. 873 เมื่อเสียชีวิตยะอกูปก็พิชิตดินแดนต่างๆ ได้มากมายที่รวมทั้งหุบเขาคาบูล (Kabulistan) สินธ์, ตอคาริสถาน (Tocharistan), มาครัน (บาโบคิสถาน), เคอร์มัน, ฟาร์ส, โคราสถาน จนเกือบถึงแบกแดด แต่ก็มาได้รับความพ่ายแพ้

จักรวรรดิซาฟฟาริยะห์รุ่งเรืองอยู่เพียงระยะเวลาอันสั้นหลังจากการเสียชีวิตของยะอกูป อัมร บิน ลัยษ (عمرو لیث صفاری - Amr bin Laith) ผู้เป็นผู้นำต่อจากพี่ชายพ่ายแพ้ต่อราชวงศ์ซามานิยะห์ (Samanids) ในปี ค.ศ. 900 อัมรจึงจำต้องยกดินแดนทั้งหมดให้แก่ผู้ชนะคนใหม่ ต่อมาอาณาบริเวณของซาฟฟาริยะห์ก็จำกัดอยู่แต่ในบริเวณใจกลางของซิสถานและต้องลดฐานะลงเป็นเพียงรัฐบริวารของราชวงศ์ซามานิยะห์และผู้มีอำนาจต่อมา

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 จักรวรรดิ
 ราชวงศ์ซามานิยะห์
 ประวัติศาสตร์อิหร่าน
 ประวัติศาสตร์อัฟกานิสถาน
 ประวัติศาสตร์ปากีสถาน

จักรวรรดิเปอร์เซีย
รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
รัฐสิ้นสภาพในประเทศอิหร่าน
รัฐสิ้นสภาพในประเทศอัฟกานิสถาน
รัฐสิ้นสภาพในประเทศปากีสถาน
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 9
สิ้นสุดในคริสต์ศตวรรษที่ 11