จักรพรรดิหยาน

หยานตี้ หรือ จักรพรรดิหยาน () แปลตรงตัวว่า จักรพรรดิเปลวเพลิง เป็นผู้ปกครองจีนโบราณตามตำนานยุคก่อนราชวงศ์ นักวิชาการสมัยใหม่ระบุว่า เทือกเขานาม หยางโถวชาน ซึ่งอยู่ทางเหนือของนครเป่าจี (宝鸡) ในมณฑลฉ่านซี (陕西) เป็นบ้านเกิดและอาณาเขตของหยานตี้

มีการอภิปรายมายาวนานว่า หยานตี้เป็นบุคคลเดียวกับเฉินหนง (神農) หรือไม่ การประชุมทางวิชาการในประเทศจีนเมื่อ ค.ศ. 2004 ได้มติร่วมกันว่า ใช่ ความเป็นไปได้อีกทาง คือ คำว่า "หยานตี้" (จักรพรรดิเปลวเพลิง) เป็นชื่อตำแหน่งของผู้ปกครองชนเผ่าซึ่งสืบทอดกันแบบราชวงศ์ โดยที่เฉินหนงก็เป็นอีกผู้หนึ่งที่ได้รับการเรียกขานว่า "หยานตี้" (คงจะเมื่อสิ้นชีวิตแล้ว) ดังนั้น อันที่จริงแล้ว ย่อมจะถูกต้องกว่าถ้า "หยานตี้" จะหมายความถึงบุคคลหลายคน การสืบทอดตำแหน่ง "หยานตี้" นับแต่เฉิงหนงลงมาจนถึงหยานตี้คนสุดท้ายที่ถูกจักรพรรดิหฺวัง (黃帝) พิชิตนั้น อาจกินเวลาราว 500 ปี

รายชื่อหยานตี้

รายชื่อโดยทั่วไป ตามที่หฺวังฝู่ มี่ (皇甫謐), สฺวี เจิ่ง (徐整), และซือหม่า เจิน (司馬貞) ระบุ

รายชื่อท้ายตำรา ชานไห่จิง (山海經)

อ้างอิง

บรรณานุกรม 

 
 

ประมวลเรื่องปรัมปราจีน
จักรพรรดิจีน
ผู้ปกครองในตำนาน
สามราชาห้าจักรพรรดิ