พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง หรือ บรรเทิง (13 เมษายน พ.ศ. 2372 — 24 เมษายน พ.ศ. 2427) พระราชธิดาพระองค์ที่ 19 และพระองค์รองสุดท้ายในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ต่อมาทรงเสกสมรสเป็นพระชายาของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ มีพระโอรส-พระธิดา 4 พระองค์

พระประวัติ
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง ประสูติเมื่อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2372 เป็นพระธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ธิดาพระยาสุรเสนา (สวัสดิ์ ชูโต) ภายหลังจากทรงประสูติไม่กี่วันเจ้าจอมมารดาภูก็ถึงแก่กรรม ทำให้สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ พระราชบิดาของพระองค์ต้องพระราชทานพระองค์ให้เจ้าจอมมารดาพัน เจ้าจอมมารดาของพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทวงศ์ เป็นผู้ชุบเลี้ยง ชาววังในพระราชวังบวรสถานมงคลทั้งหลายจึงขานพระองค์พระองค์ว่า "พระองค์กำพร้า"

ภายหลังจากสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพสวรรคต พระองค์ทรงมีพระชันษา 3 ปีเท่านั้น และได้ย้ายไปประทับในฝ่ายในพระบรมมหาราชวัง พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาเรียกว่า "กำพร้าบันเทิง" ต่อมาเมื่อทรงเจริญพระชนมายุ ทรงเห็นว่าพระองค์เจ้าบันเทิงทรงกำพร้าทั้งพระบิดาและมารดา จึงทรงพระราชทานให้เป็นพระชายาของสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าชายกลาง พระองค์จึงได้ย้ายจากพระบรมมหาราชวังไปประทับที่วังถนนหน้าพระลาน

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง ทรงมีพระโอรส-พระธิดาธิดากับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ 4 พระองค์ ได้แก่
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากบ (ประสูติ พ.ศ. 2390 สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์)
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเต่า (ประสูติ พ.ศ. 2391 สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์)
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปรีชา (พ.ศ. 2393 - 15 สิงหาคม พ.ศ. 2418)
 พระองค์เจ้าหญิงสิริ (พ.ศ. 2395 - 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2426)

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบันเทิง สิ้นพระชนม์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2427 พระชันษา 56 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุผ้าขาว วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2432

หลังจากทรงสิ้นพระชนม์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์พระสวามีทรงรื้อพระตำหนักที่พระองค์เคยประทับไปปลูกเป็นกุฏิสงฆ์ที่วัดท่า จังหวัดนนทบุรี และทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ปฏิสังขรณ์วัดเพื่อเป็นพระกุศลแก่พระองค์เจ้าบันเทิง และเปลี่ยนชื่อวัดเป็น "วัดท่าบันเทิงธรรม"

พงศาวลี

อ้างอิง

พระองค์เจ้า
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 3
พระราชธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ
ราชสกุลมาลากุล
สกุลสวัสดิ์-ชูโต