อาดอลฟ์ ตีแยร์

มารี โฌแซ็ฟ หลุยส์ อาดอลฟ์ ตีแยร์ ( , ; 15 เมษายน ค.ศ. 17973 กันยายน ค.ศ. 1877) เป็นรัฐบุรุษและนักประวัติศาสตร์ชาวฝรั่งเศส เขาเป็นประธานาธิบดีที่มาจากการเลือกตั้งคนที่สองของฝรั่งเศส และเป็นประธานาธิบดีคนแรกแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สาม

ตีแยร์เป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญในการปฏิวัติเดือนกรกฎาคม เมื่อปี ค.ศ. 1830 ซึ่งเป็นการล้มล้างระบอบการปกครองภายใต้กษัตริย์ชาร์ลที่ 10 และเป็นการขึ้นเสวยราชสมบัติของกษัตริย์หลุยส์-ฟีลิปที่ 1 ที่มีแนวคิดเสรีนิยมมากกว่า และการปฏิวัติฝรั่งเศส ค.ศ. 1848 ซึ่งเป็นการล้มล้างการปกครองราชาธิปไตยของราชวงศ์บูร์บง และการจัดตั้งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สอง เขาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 1836 และ ค.ศ. 1840 ผลงานที่สำคัญของเขาคือการก่อสร้างอาร์กเดอทรียงฟ์เดอเลตวลให้แล้วเสร็จ และการนำพระศพของจักรพรรดินโปเลียนจากเกาะเซนต์เฮเลนากลับคืนสู่ฝรั่งเศส เขาเป็นแกนนำฝ่ายตรงข้ามของหลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต (ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐที่สองในช่วงปี ค.ศ. 1848 จนถึง ค.ศ. 1852 และเป็นผู้ปกครองฝรั่งเศสในฐานะจักรพรรดินโปเลียนที่ 3 ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1852 จนถึง ค.ศ. 1871) ในช่วงที่นโปเลียนที่ 3 ยึดอำนาจรัฐบาลตนเองนั้น ตีแยร์ถูกจับกุมและถูกเนรเทศออกจากฝรั่งเศสในระยะเวลาหนึ่ง จากนั้นเขาก็กลับมาและกลายเป็นฝ่ายตรงข้ามของรัฐบาล

ภายหลังจากความปราชัยของฝรั่งเศสในสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย เขาได้รับเลือกให้เป็นผู้บริหารระดับสูงของรัฐบาลฝรั่งเศสชุดใหม่ และเป็นตัวแทนเจรจากับปรัสเซียเพื่อยุติสงคราม เมื่อกลุ่มกบฏคอมมูนปารีสยึดอำนาจในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1871 ตีแยร์ได้ออกคำสั่งให้กองทัพปราบปราม เมื่อเขามีอายุได้เจ็ดสิบสี่ปี เขาได้รับการเสนอชื่อให้เป็นประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐโดยสมัชชาแห่งชาติฝรั่งเศสในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1871 ผลงานที่สำคัญที่สุดของเขาในฐานะประธานาธิบดีคือการทำให้ทหารเยอรมันออกจากดินแดนส่วนใหญ่ของฝรั่งเศสได้เร็วกว่ากำหนดสองปี จากความขัดแย้งของฝ่ายค้านนิยมราชาธิปไตยในสมัชชาฝรั่งเศสและฝ่ายซ้ายนิยมสาธารณรัฐ ทำให้เขาประกาศลาออกจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม ค.ศ. 1873 และถูกสืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดีโดยปาทริส เดอ มัก-มาอง และเขาถึงแก่อสัญกรรมในปี ค.ศ. 1877

ตัวเขายังเคยเป็นนักประวัติศาสตร์ที่มีชื่อเสียงอีกด้วย เขาได้เขียนหนังสือประวัติศาสตร์เล่มแรกเกี่ยวกับการปฏิวัติฝรั่งเศสประมาณ 10 เล่ม ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1823–1827 นักประวัติศาสตร์ โรเบิร์ต ทอมส์ กล่าวว่า "เป็นการกระทำทางการเมืองที่กล้าหาญในระหว่างการฟื้นฟูราชวงศ์บูร์บง...และมันเป็นส่วนหนึ่งของการยกระดับทางปัญญาของพวกเสรีนิยมเพื่อต่อต้านการปฏิวัติของพวกคลั่งเจ้า" เขายังเขียนหนังสืออีกยี่สิบเล่ม โดยเกี่ยวกับประวัติของคณะกงสุลและจักรวรรดิของนโปเลียน โบนาปาร์ต () ในปี ค.ศ. 1834 เขาได้รับการคัดเลือกให้เข้าสู่อากาเดมีฟร็องแซซอีกด้วย

อ้างอิง 

ประธานาธิบดีฝรั่งเศส
นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส
บุคคลจากมาร์แซย์
สนธิสัญญาแวร์ซาย (ค.ศ. 1871)