การปฏิวัติเดือนสิงหาคม

การปฏิวัติเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488 (August revolution) เป็นการลุกฮือของชาวเวียดนามที่นำไปสู่การประกาศเอกราช และจัดตั้งสาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนามเมื่อ 2 กันยายน พ.ศ. 2488และเป็นการสิ้นสุด​ของราชวงศ์​เหงียนที่ปกครอง​เวียดนาม​เป็นเวลา​ 143 ปี

การปฏิวัติเดือนสิงหาคมเป็นการต่อสู้ของพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามเพื่อเรียกร้องเอกราชจากฝรั่งเศส โดยทางพรรคได้เตรียมการล่วงหน้า 4 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2484 เพื่อที่จะลุกฮือขึ้นปลายสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเฉพาะการจัดตั้งแนวร่วมให้กว้างขวางทั่วประเทศ ในช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝ่ายสัมพันธมิตรได้ตกลงกันที่พ็อทซ์ดัมว่าจะให้กองทัพจีนคณะชาติยึดครองอินโดจีนจนถึงเส้นขนานที่ 16 ส่วนทางใต้จะให้อังกฤษยึดครอง ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2488 ญี่ปุ่นได้ให้เอกราชแก่เวียดนามภายใต้การปกครองของจักรพรรดิบ๋าวได่

ในวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2488 แทบจะทันทีที่ญี่ปุ่นยอมจำนน เวียดมิญเรียกประชุมสมัชชาประชาชนในจังหวัดเตวียนกวางเพื่อวางแผนยึดอำนาจให้เสร็จสิ้นก่อนที่ฝ่ายสัมพันธมิตรจะเข้ามาในเวียดนาม โดยลงมติให้ก่อความไม่สงบในฮานอยในวันที่ 19 สิงหาคม ซึ่งเวียดมิญสามารถปลดอาวุธทหารญี่ปุ่นได้ตามกำหนด อย่างไรก็ตาม การลุกฮือในเมืองอื่น ๆ ไม่ได้เกิดขึ้นพร้อมกันกับฮานอย ในเว้เกิดขึ้นเมื่อ 23 สิงหาคม ที่ไซ่ง่อนในวันที่ 25 ส.ค. และทุกที่สามารถยึดอำนาจรัฐได้สำเร็จ ทำให้รัฐบาลหุ่นของบ๋าวได่ที่เว้ต้องลาออก องค์จักรพรรดิสละราชสมบัติ มอบอำนาจให้ผู้แทนรัฐบาลชั่วคราวในวันที่ 29 สิงหาคม และได้ประกาศจัดตั้งสาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนามเมื่อ 2 กันยายน

อ้างอิง 
 ธีระ นุชเปี่ยม. (2539). การปฏิวัติเดือนสิงหาคม. ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน), หน้า 280–282.

แหล่งข้อมูลอื่น
 Goscha, Christopher E. (1999). Thailand and the Southeast Asian Networks of the Vietnamese Revolution, 1885-1945. Richmond: Curzon.
Không tìm thấy trang bạn yêu cầu - VietNam News
ประวัติศาสตร์เวียดนาม
การปฏิวัติคอมมิวนิสต์
กบฏคอมมิวนิสต์