ไบโคนูร์คอสโมโดรม

ไบโคนูร์คอสโมโดรม (; ; ) หรือเรียกว่า ไทยูเรตัม () เป็นศูนย์ปล่อยอวกาศยานแห่งแรกและใหญ่ที่สุดของโลก ตั้งอยู่ในเขตทะเลทรายทุ่งหญ้าสเตปป์ของประเทศคาซัคสถาน ห่างจากทะเลอารัลไปทางทิศตะวันออกราว 200 กิโลเมตร ทางเหนือของแม่น้ำเซียร์ดาเรีย ใกล้กับสถานีรถไฟไทยูเรตัม ที่ความสูง 90 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล รัฐบาลรัสเซียเช่าศูนย์ดังกล่าวจากรัฐบาลคาซัคสถาน (จนถึง ค.ศ. 2050) และอยู่ภายใต้การบริหารร่วมกันขององค์การอวกาศสหพันธรัฐรัสเซียและกำลังป้องกันห้วงอากาศ-อวกาศรัสเซีย สหภาพโซเวียตสร้างศูนย์ดังกล่าวเมื่อปลายคริสต์ทศวรษ 1950 เป็นฐานปฏิบัติการโครงการอวกาศภายใต้โครงการอวกาศรัสเซียในปัจจุบัน ไบโคนูร์ยังเป็นศูนย์ที่คับคั่ง โดยมีภารกิจทางพาณิชย์ ทางทหารและทางวิทยาศาสตร์ถูกปล่อยจำนวนมากทุกปี 

วอสตอก 1 ยานอวกาศที่มีมนุษย์โดยสารขึ้นไปด้วยลำแรกในประวัติศาสตร์ ถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศจากหนึ่งในฐานปล่อยของไบโคนูร์ ซึ่งปัจจุบันเป็นที่รู้จักกันว่า "กาการินส์สตาร์ท" ตามชื่อของนักบินคือ ยูริ กาการิน เช่นเดียวกับดาวเทียมดวงแรกของโลก ดาวเทียมสปุตนิก 1

ไบโคนูร์คอสโมโดรมก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ. 1955 โดยอดีตกระทรวงกลาโหมโซเวียต เดิมทีมันถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นฐานปฏิบัติการของโครงการอวกาศของโซเวียต ทั้ง ดาวเทียมสปุตนิก 1 ซึ่งเป็นดาวเทียมประดิษฐ์ดวงแรกและวอสตอก 1 ยานอวกาศที่มีมนุษย์โดยสารขึ้นไปด้วยลำแรกในประวัติศาสตร์ ถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศจากหนึ่งในฐานปล่อยของไบโคนูร์ ซึ่งปัจจุบันเป็นที่รู้จักกันว่า "กาการินส์สตาร์ท" เพื่อเป็นเกียรติแก่นักบินอวกาศชาวโซเวียตชื่อ ยูรี กาการิน ซึ่งเป็นนักบินของวอสตอก 1 และมนุษย์คนแรกในอวกาศ ภายใต้การบริหารของรัสเซียในปัจจุบัน ไบโคนูร์ยังคงเป็นท่าอวกาศยานที่พลุกพล่าน โดยมีภารกิจเชิงพาณิชย์ การทหาร และวิทยาศาสตร์มากมายที่ปล่อยทุกปี

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 ไบโคนูร์คอสโมโดรม historical note (in Russian) and historical pictures (2002) on buran.ru – NPO Molniya, maker of Russian space shuttle Buran.
 RussianSpaceWeb.com on Baikonur
 360° interactive panoramas of Baikonur Cosmodrome
 Baikonur: the town, the cosmodrome, the MetOp-A launch campaign
 "World's Oldest Space Launch Facility: The Baikonur Cosmodrome." Sometimes Interesting. 26 May 2014
 Nedelin Disaster // RussianSpaceWeb.com 
 The official website of the city administration Baikonur // Baikonur commemorated a test rocket and space technology.
 The Russian Union Of Veterans // Day of memory and grief.

สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ ค.ศ. 1955
ท่าอวกาศยาน