พระแม่จามุณฑา

จามุณฑา (Sanskrit: चामुण्डा, IAST: Cāmuṇḍā), หรือ นามอันนิยมขนานอื่นๆ คือ  จามุณเฑศวรี, จามุณฑี หรือ จารจิกา, เป็นเทพีภาคดุร้ายของพระเทพีจัณฑีอันเป็นเทพมารดรอิตถีพละและเป็นหนึ่งในหมู่คณะสัปตมาตฤกา (เจ็ดเทพมารดร)ในศาสนาฮินดู

พระนางยังเป็นหนึ่งในประมุขของโยคินีทั้งหลาย เช่น คณะหกสิบสี่โยคินี หรือ แปดสิบเอ็ดเทพีตันตระอันเป็นเทพีอัศวินนารีบริวารของพระปารวตี นามของนางนั้นมาจากนามของเทพปกรณัมการสงครามกับอสูรจัณฑะ และ มุณฑะสองอสูรที่นางได้สังหารในยุทธรณรงค์สงคราม นางมีความใกล้ชิดกับเจ้าแม่กาลีและเป็นอีกแง่มุมของความดุร้ายของพระแม่อุมาเทวี ในเทพปกรณัมมักกล่าวว่านางนั้นคือภาคหนึ่งของพระแม่ปารวตี, กาลี หรือ ทุรคา

นางนั้นมักถูกพรรณนาว่าสถิตย์อยู่ในบริเวณที่เผาศพ เชิงตะกอนหรือรอบต้นมะเดื่อ นางนั้นยังได้รับการบวงสรวงบัตรพลีสังเวยด้วยเลือดเนื้อสัตว์และเหล้าตามธรรมเนียมประเพณีพิธีกรรมเดิมพื้นเมือง ซึ่งลดน้อยลงด้วยการมาถึงและแพร่อิทธิพลของลัทธิไศวะ  และ ลัทธิไวษณพ ของศาสนาฮินดู

ในคติพุทธศาสนา 

นางนั้นได้มีการเคารพบูชาในฐานะพุทธมารดาในทางพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน ในพระคาถา นมะ​ สมันตะ พุทธานัม จามุณฑาเย สวาหะ โอม​ หุรุ​ หุรุ​ จามุณฑา สวาหะ

ดูเพิ่ม 
 มาตฤกา
 พระแม่ไวษณวี
 พระเทพี
 พระเทวี

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

เทวีในศาสนาฮินดู
มาตฤกา
เทพแห่งสงคราม