บัวบกโขด

บัวบกโขด หรือ บัวบกหัว หรือ บัวบกโคก ( Craib) เป็นพืชในสกุลสบู่เลือด วงศ์บอระเพ็ด เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย (ไม่ใช่บัวบก) 

ปัจจุบันบัวบกโขด (Stephania erecta) ยังไม้ได้ถูกรับการแก้ความกำกวมของชื่อชนิดอย่างเป็นทางการ โดยทั่วไปจัดเป็นชื่อพ้องของบัวกือ (Stephania pierrei)

อนุกรมวิธานและชื่อ 
สันนิษฐานว่า ชื่อ "บัวบกโขด" เป็นชื่อทางการค้าของพืชชนิดนี้จากลักษณะที่เป็นไม้อวบน้ำที่ส่วนหัวมีเปลือกแข็งแบบไม้ต้น (ขอนไม้) เรียก ไม้โขด และใบมีลักษณะแบบใบบัวบก

ชื่อทวินาม "Stephania erecta" ยังไม้ได้ถูกรับการชำระความกำกวมของชื่อชนิดอย่างเป็นทางการ (unresolved name) โดยทั่วไปอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลที่เป็นที่ยอมรับ จัดให้ S. erecta เป็นชื่อพ้องของบัวกือ (Stephania pierrei)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์  
บัวบกโขด เป็นไม้ล้มลุกมีหัวใต้ดิน มีหัวโผล่พ้นดินไม่สูงนัก
ใบ คล้ายใบบัวบก แต่ใบแข็ง ใบรูปเกือบกลม บางครั้งมีขนขนาดเล็กที่ใบ
ดอกเพศผู้เป็นช่อติดที่ซอกใบ ก้านช่อดอกเรียว กลีบรองกลีบย่อย 4 หรือ 5 กลีบ สีเหลือง กลีบดอกเชื่อมรวมกับเกสร ไม่มีก้านดอก หรือก้านสั้นมาก
ดอกเพศเมียไม่ปรากฏลักษณะ ผลมีเนื้อรูปเกือบกลม เมล็ด   เป็นเมล็ดแบบมีเปลือกแข้ง
หัว มีทั้งขนาดเล็กและใหญ่ มีรสขมมัน

แหล่งกระจายพันธุ์ 
มักขึ้นมากแถบภูเขาแถวภาคกลางและอีสานของไทย เช่นป่าแดง ป่าโคก หรือป่าแพะ เป็นป่าไม้ที่มีมากที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ป่าชนิดนี้มักมีอยู่ทั่วไปทั้งที่ราบและที่เขาสูง มักเป็นดินทรายและดินลูกรัง ซึ่งจะมีสีค่อนข้างแดง ป่าชนิดนี้ขึ้นอยู่ในพื้นที่ที่เป็นเนินที่ชาวบ้านเรียกกันว่า โคก จึงได้ชื่อว่า ป่าโคก เป็นป่าโปร่ง มีต้นไม้ขนาดเล็กและขนาดกลางขึ้นอยู่กระจัดกระจาย ไม่รกทึบ มีหญ้าชนิดต่าง ๆ ขึ้นอยู่ทั่วไปโดยเฉพาะหญ้าเพ็กและไผ่ชนิดต่างๆ ทุก ๆ ปีจะมีไฟไหม้ป่าชนิดนี้ พรรณไม้ที่ขึ้นในป่าชนิดนี้ ได้แก่ เต็ง รัง เหียง พลวง กราด มะขามป้อม พะยอม และ "บัวบกโคก" เป็นต้น

อ้างอิง 

สกุลสบู่เลือด
สมุนไพร