ศาสนาเพิน

ศาสนาเพิน (, อักษรสากล : [pʰø̃̀]) หรือ เปิ้นเจี้ยว (苯教) เป็นศาสนาเก่าแก่ดั้งเดิมของชนชาติทิเบตและชนชาติอื่น ๆ ในแถบที่ราบสูงทิเบต เช่นชาวซังซุง มีถิ่นกำเนิดทางแถบตะวันตกของทิเบต มีผู้นับถือมานานตั้งแต่ก่อนที่พุทธศาสนาจะเข้ามาสู่ทิเบตในช่วงที่จักรวรรดิทิเบตเริ่มเรืองอำนาจ และเริ่มถูกแทนที่ด้วยพุทธศาสนาแบบทิเบต แต่จนถึงทุกวันนี้ก็ยังมีผู้นับถือลัทธินี้หลงเหลืออยู่บ้างทั้งในทิเบตและภูฏาน อย่างไรก็ตาม ศาสนาเพินมีความคล้ายคลึงและส่งอิทธิพลสู่ศาสนาพุทธแบบทิเบต มีการพัฒนาระบบความเชื่อทางศาสนาเมื่อราวคริสต์ศตวรรษที่ 10-11 แต่ยังคงรักษาความเชื่อและพิธีกรรมทางศาสนายุคบรรพกาลไว้ได้ ปัจจุบันศาสนาเพินเป็นศาสนาของชนกลุ่มน้อยในทิเบต โดยเฉพาะทิเบตตะวันออก และบริเวณโดยรอบเทือกเขาหิมาลัย

พระศาสดาของศาสนาเพินมีนามว่า เตินปา เชนรับ () ผู้ที่นับถือศาสนาบอนเรียกว่า เพินโป ()

ความสัมพันธ์ระหว่างศาสนาเพินกับศาสนาพุทธยังคงเป็นที่ถกเถียง กอฟฟรีย์ แซมูเอล (Geoffrey Samuel) นักวิชาการร่วมสมัย อธิบายว่า "ศาสนาเพินคือศาสนาพุทธแบบทิเบตรูปแบบหนึ่ง" เพราะมีความคล้ายคลึงกับนิกายญิงมาอยู่หลายประการ แต่ศาสนาเพินยังเก็บรักษาความเชื่อยุคเก่าที่มีมาก่อนการรับศาสนาพุทธ เดวิด สเนลโกรฟ (David Snellgrove) ก็เห็นพ้องว่าศาสนาเพินคือศาสนาพุทธรูปแบบหนึ่ง แต่เป็นแบบนอกรีต ส่วนจอห์น พาเวอส์ (John Powers) อธิบายว่า "...หลักฐานทางประวัติศาสตร์ชี้ให้เห็นว่าศาสนาเพินเป็นศาสนาที่พัฒนาด้วยตัวเองภายใต้อิทธิพลของศาสนาพุทธ..."

อ้างอิง

วัฒนธรรมทิเบต
ศาสนาในทิเบต