ตัวเอกปฏิลักษณ์

ในงานประพันธ์ คำว่า ตัวเอกปฏิลักษณ์ () มีความหมายถึง ตัวละครตัวเอกที่อย่างน้อยขาดคุณสมบัติของผู้กล้า อาจเคยเกี่ยวข้องกับด้านชั่วร้ายที่เห็นได้อย่างชัดเจนกับลักษณะบุคคลที่เป็นตัวอย่าง และในบางกรณีมีความขัดแย้งกัน คำคำนี้มีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1714 ถึงแม้จะมีบทวิจารณ์วรรณกรรมว่า มีคำอุปมาอุปไมยในวรรณกรรมก่อนหน้านี้แล้วก็ตาม

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
ในยุคใหม่ ตัวเอกจะมีความสลับซับซ้อนด้านพฤติกรรมเพิ่มขึ้นมาก ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 ผู้เขียนบทอย่าง แซมูเอล เบกเกต และทอม สตอปพาร์ด ได้แสดงให้เห็นตัวเอกปฏิลักษณ์ที่ขาดอัตลักษณ์และความมุ่งมั่น เรื่องสั้นและเรื่องราวสืบสวนแนวนัวร์ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 อย่างตัวละครเช่น แซม สเปด ที่เป็นตัวละครที่ขาดความเปล่งปลั่งและรูปลักษณ์ของความเป็นวีรบุรุษ ก็เป็นที่โด่งดังขึ้นมา ในหนังสือการ์ตูนยุคแรกก็มีตัวละครในลักษณะตัวเอกปฏิลักษณ์อย่างเช่น แบทแมน (ที่มีความลึกลับ แตกต่างจากตัวเอกที่เปิดเผยอย่าง ซูเปอร์แมน) และนามอร์ (ที่ต้องการเพียงแค่ความเป็นมนุษย์) ส่วนตัวละครแอนตีฮีโรที่แพร่หลายที่สุดของมาร์เวล อาจพูดได้ว่าคือ พันนิชเชอร์ ที่มีมากกว่าความตั้งใจที่จะฆ่าใครที่เขาเห็นว่าสมควรตาย 

ความนิยมในตัวเอกปฏิลักษณ์ยังคงมีต่อไปในบทประพันธ์สมัยใหม่ อาจเป็นเพราะเพื่อกระตุ้นสิ่งที่เต็มไปด้วยปัญหาและความบอบบางของมนุษย์ แตกต่างจากแม่แบบของคาวบอยหมวกขาวและวีรชน และเพื่อให้เข้าถึงกลุ่มผู้อ่าน ผู้ดูได้มากขึ้น ความนิยมนี้เป็นตัวชี้บอกการปฏิเสธค่านิยมล้ำหน้าหลังจากวิวัฒนาการของวัฒนธรรมต่อต้านในคริสต์ทศวรรษ 1960

ในยุคใหม่  คุณลักษณะของตัวเอก เหมือนกับในรูปแบบของ "อัศวินพิทักษ์ใจ" (Knight-errant) ที่มีความกล้าหาญอย่างแท้จริงในชีวิตและมีอำนาจที่ชอบธรรม ส่วนนักฆ่าพิทักษ์กฎหมาย (อาชญากรผู้โด่งดัง) ที่ดูลึกลับ ก็เป็นต้นแบบของตัวละครอย่างแบทแมน หรือในเดอร์ตีแฮร์รี ก็ค่อย ๆ กลายมาเป็นแนวความคิดของผู้กล้าที่ได้รับความนิยม

ดูเพิ่ม 
 List of fictional antiheroes
 ซูเปอร์ฮีโร
 ตัวร้ายที่มีพลังพิเศษ

อ้างอิง 

วีรบุรุษ