ภาษาซาไฟติก

ภาษาซาไฟติก (Safaitic language; ) เป็นชื่อของภาษาอาระเบียเหนือโบราณที่เขียนด้วยอักษรเซมิติกใต้ ซึ่งจารึกเหล่านี้เขียนโดยชาวเบดูอินและชาวเซมิ-นอมาดิกที่อยูในทะเลทรายซีโร-อาระเบีย อายุของจารึกเหล่านี้ยังไม่แน่ชัดแต่น่าจะอยู่ประมาณ พ.ศ. 443 – 943

การแพร่กระจาย 
จารึกภาษาซาไฟติกตั้งชื่อตามสถานที่ที่พบครั้งแรกคือเอสซาฟาเมื่อ พ.ศ. 2400 บริเวณดังกล่าวเป็นทะเลทรายที่อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของดามัสกัส ประเทศซีเรีย ทางตะวันออกของประเทศจอร์แดน และทางตะวันตกเฉียงเหนือของซาอุดีอาระเบีย ตัวอย่างที่แยกออกไปพบที่ พัลมีราในซีเรีย ในเลบานอน ในวาดีฮัวราน ประเทศอิรัก และฮาอิลในภาคกลางตอนเหนือของซาอุดีอาระเบีย บริเวณที่หนาแน่นที่สุดพบในฮารัต อาช ชามะห์ ทะเลทรายทางใต้และตะวันออกจากยาเบล ดรูซ ผ่านจอร์แดนไปยังซาอุดีอาระเบีย ซึ่งพบจารึกประมาณ 30,000 ชิ้น และอาจจะมีที่ยังหาไม่พบอีกมาก

ภาษาและอักษร 
ภาษาซาไฟติกเป็นสาขาของกลุ่มภาษาเซมิติกกลางใต้ อยู่ในกลุ่มภาษาอาหรับที่ใช้เสียง h- แทนที่ ’al สำหรับคำนำหน้านามชี้เฉพาะ ซึ่งได้แก่ ภาษาซาไฟติก ภาษาลิเฮียไนต์ ภาษาทามูดิก และภาษาฮาไซติก อักษรที่ใช้เขียนภาษาซาไฟติกมี 28 ตัว มีกลุ่มของตัวอักษรสามแบบแต่เขียนในลำดับที่ต่างกัน รูปแบบในการเขียนมีหลายแบบคือแบบซาไฟติก แบบซาไฟติกเหลี่ยม และแบบซาไฟติกใต้ การเขียนมักเป็นแบบซิกแซกคือบรรทัดแรกจากซ้ายไปขวา บรรทัดต่อมาจากขวาไปซ้ายสลับไปเรื่อยๆหรือกลับกัน

เนื้อหา 
ส่วนใหญ่เขียนถึงคนที่ตายไปแล้ว การสวดภาวนาหรือการปฏิบัติศาสนกิจ บางครั้งแสดงการล่าสัตว์และค่ายพักของชาวเบดูอิน

วัฒนธรรม 
วัฒนธรรมของผู้พูดภาษาซาไฟติกเป็นที่รู้จักน้อยมาก ชาวเบดูอินในอดีตเก็บหลักฐานทางโบราณคดีไว้น้อย และการศึกษายังน้อยอยู่

อ้างอิง

King, G. (1990) "The Basalt Desert Rescue Survey and some preliminary remarks on the Safaitic inscriptions and rock drawings" Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 20:55-78
Macdonald, M. C. A. (1992)  "Inscriptions, Safaitic" in The Anchor Bible Dictionary Vol 3 (editor in chief D N Freedman) Doubleday
Macdonald, M. C. A. (2000) "Reflections on the linguistic map of pre-Islamic Arabia" Arabian Archaeology and Epigraphy 11(1):28–79
Oxtoby, W. G. (1968) Some Inscriptions of the Safaitic Bedouin  American Oriental Society, Oriental Series 50.  New Haven, Connecticut
Winnett, F. V. and Harding, G. L. (1978) Inscriptions  from Fifty Safaitic Cairns  Toronto

แหล่งข้อมูลอื่น
Information on the Safaitic Database Project 
Exhibition of Safaitic inscriptions 
Southern Arabic Writings in Syria - Safaitic, Arab Writers Union in Damascus (in Arabic) 
ภาษาอาหรับ
ภาษาโบราณในทวีปเอเชีย