มังกร พรหมโยธี

พลเอก มังกร พรหมโยธี หรือ หลวงพรหมโยธี (นามเดิม มังกร ผลโยธิน; 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 – 24 มีนาคม พ.ศ. 2509) เป็นอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม และอดีตรัฐมนตรี

ประวัติ 
มังกร ผลโยธิน เกิดเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 ณ บ้านบางขุนเทียน ตำบลบางขุนเทียน อำเภอบางขุนเทียน จังหวัดธนบุรี เป็นบุตรหมื่นสาธิตพิทักษ์ (เทียน ผลโยธิน) และนางอุ่น ผลโยธิน มีพี่น้องร่วมบิดามารดาคือ เพ็ชร, หอม และพู ผลโยธิน

พลเอก มังกร พรหมโยธี เริ่มศึกษาที่โรงเรียนวัดอรุณราชวราราม แล้วไปศึกษาต่อที่โรงเรียนทวีธาภิเศกจนจบชั้นมัธยมปีที่ 6 แล้วย้ายมาศึกษาอยู่ที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยจนจบชั้นมัธยมบริบูรณ์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2455 ได้สมัครเข้าเป็นนักเรียนนายร้อยทหารบก ณ โรงเรียนนายร้อยทหารบก (ปัจจุบันคือโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า) สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ออกมารับราชการเป็นนายทหารสัญญาบัตร

การทำงาน 

มังกร ผลโยธินเริ่มรับราชการในกองทัพบกตั้งแต่ยศร้อยตรี ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ หลวงพรหมโยธี ในปีพ.ศ. 2471 และเจริญก้าวหน้าจนถึงพลเอก มีตำแหน่งสูงสุดคือ รองผู้บัญชาการทหารบก ในกองทัพบก รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด ในกองบัญชาการทหารสูงสุด

พลเอก มังกร พรหมโยธี รับตำแหน่งรัฐมนตรีครั้งแรกเมื่อพ.ศ. 2481 เป็นรัฐมนตรีไม่ประจำกระทรวง ต่อมาได้ย้ายไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม และย้ายไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ในเวลาต่อมาเมื่อรัฐบาลจะยกเลิกบรรดาศักดิ์ไทย หลวงพรหมโยธินในฐานะรัฐมนตรีพร้อมด้วยคณะรัฐมนตรีชุดที่ 9 จึงลาออกจากบรรดาศักดิ์ โดยกลับไปใช้ราชทินนามเป็นนามสกุลได้ว่า มังกร พรหมโยธี เมื่อ พ.ศ. 2484

ต่อมาย้ายกลับมาเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมอีกครั้ง พ.ศ. 2485 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พ้นจากตำแหน่งไปเมื่อ พ.ศ. 2487 

ต่อมาในพ.ศ. 2491 เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ย้ายมาเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกครั้งใน พ.ศ. 2492 เมื่อพ.ศ. 2494 ย้ายกลับไปเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และพ้นจากตำแหน่งไปเมื่อ พ.ศ. 2500

นอกจากนี้ พลเอก มังกร พรหมโยธี ยังเคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 8 สมาชิกวุฒิสภาในวุฒิสภาไทย ชุดที่ 1 และวุฒิสภาไทย ชุดที่ 2

ครอบครัว 
พลเอกมังกร พรหมโยธี สมรสกับคุณหญิงทองเจือ พรหมโยธี (สกุลเดิม: ศุภชลัสถ์) เมื่อ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2462 มีบุตรธิดา คือ
 พันเอก กำจร พรหมโยธี
 นงโภช พรหมโยธี
 ทินกร โปษยานนท์
 มณฑา พรหมโยธี
 เกียรติกร  พรหมโยธี
 ร้อยเอก เจตกมล พรหมโยธี

ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2485 พลเอกมังกร พรหมโยธี ได้มีบุตรชายอีก 2 คน ซึ่งเกิดจากหม่อมเจ้าบรรเจิดวรรณวรางค์ วรวรรณ คือ
 กำจรเดช  พรหมโยธี
 เจตกำจร  พรหมโยธี

พลเอกมังกร พรหมโยธี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2509 ณ โรงพยาบาลโรงงานยาสูบ พระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2509

เกียรติยศ

บรรดาศักดิ์ 
 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2471: หลวงพรหมโยธี
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2484: ลาออกจากบรรดาศักดิ์

ยศทหาร 
 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2458 เป็น ว่าที่ร้อยตรี
 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2459 เป็น ร้อยตรี
 24 เมษายน พ.ศ. 2463 เป็น ร้อยโท
 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2470 เป็น ร้อยเอก
 1 เมษายน พ.ศ. 2476 เป็น พันตรี
 1 มกราคม พ.ศ. 2477 เป็น พันโท
 1 เมษายน พ.ศ. 2481 เป็น พันเอก
 1 มกราคม พ.ศ. 2482 เป็น นาวาเอก, นาวาอากาศเอก
 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2484 เป็น พลตรี, พลเรือตรี, พลอากาศตรี
 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2484 เป็น พลโท
 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2486 เป็น พลเรือโท, พลอากาศโท
 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2493 เป็น พลเอก
 16 เมษายน พ.ศ. 2495 เป็น พลเรือเอก, พลอากาศเอก

เครื่องอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย 

 พ.ศ. 2484 –  เหรียญชัยสมรภูมิ สงครามอินโดจีน (ช.ส.) (ประดับเปลวระเบิด)

เครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
 : 
 พ.ศ. 2483 –  เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นที่ 2 นายทัพ
 : 
 พ.ศ. 2483 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงคลรัตน์ ชั้นที่ 1 สายสะพาย
 :
 พ.ศ. 2484 –  เครื่องอิสริยาภรณ์อินทรีเยอรมัน ชั้นที่ 2
 : 
 พ.ศ. 2496 –  เหรียญพระราชพิธีบรมราชาภิเษก สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2
 : 
 พ.ศ. 2498 –  เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 1

อ้างอิง 

ทหารบกชาวไทย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบแต่งตั้ง
สมาชิกคณะราษฎร
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการไทย
รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
นายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
บุคคลจากโรงเรียนเสนาธิการทหารบก
พรหมโยธี
พรรคเสรีมนังคศิลา
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนคร
สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.2
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.2
ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน
บุคคลจากเขตจอมทอง
บุคคลจากโรงเรียนทวีธาภิเศก
ผู้ได้รับเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ
ทหารชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง
อาชญากรสงครามชาวไทย
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์
ทหารชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่สอง