ซีเอนนา

ซีเอนนา () เป็นรงควัตถุจากดินที่มีส่วนประกอบของไอเอิร์นออกไซด์และแมงกานีสออกไซด์ ซีเอนนาในสภาพธรรมชาติมีสีน้ำตาลเหลืองเรียกว่า ซีเอนนาดิบ (raw sienna) เมื่อผ่านความร้อนจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดงเรียกว่า ซีเอนนาเผา (burnt sienna) ซีเอนนามาจากสาธารณรัฐซีเอนาซึ่งผลิตสารสีนี้ในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา ซีเอนนา โอเคอร์และอัมเบอร์เป็นสารสีแรก ๆ ที่มนุษย์ใช้ดังปรากฏในจิตรกรรมถ้ำจำนวนมาก ซีเอนนาเป็นหนึ่งในรงควัตถุสีน้ำตาลที่ศิลปินใช้แพร่หลายนับตั้งแต่สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา

คำว่าซีเอนนามาจากภาษาอิตาลี  แปลว่า "ดินซีเอนา" การใช้ซีเอนนาเป็นชื่อสีในภาษาอังกฤษเป็นครั้งแรกในค.ศ. 1760

เคมี 
ซีเอนนาเป็นดินที่มีส่วนประกอบของสินแร่เหล็กไอเอิร์นออกไซด์ที่เรียกว่าไลโมไนต์เช่นเดียวกับโอเคอร์และอัมเบอร์ ซีเอนนาในสภาพปกติมีสีน้ำตาลเหลืองและเข้มกว่าโอเคอร์เนื่องจากมีปริมาณแมงกานีสออกไซด์ประมาณ 5 เปอร์เซ็นต์ เมื่อผ่านความร้อนจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดงเกิดจากไอเอิร์นออกไซด์เปลี่ยนรูปเป็นฮีมาไทต์ ซีเอนนามีสีอ่อนกว่าอัมเบอร์เนื่องด้วยอัมเบอร์มีปริมาณแมงกานีสสูงกว่า (5–20 เปอร์เซ็นต์) ทำให้อัมเบอร์มีสีน้ำตาลเขียวหรือน้ำตาลเข้ม

การใช้ในงานศิลปะ 
ซีเอนนาเป็นที่รู้จักและถูกใช้มาตั้งแต่สมัยโรมัน ในอดีตสาธารณรัฐซีเอนาผลิตซีเอนนาจากเหมืองดินในเมืองอาร์ซีรอสโซ (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดกรอสเซโต แคว้นตอสคานา) ซีเอนนา อัมเบอร์และโอเคอร์เป็นสีน้ำตาลมาตรฐานที่ศิลปินใช้ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16–19 จิตรกรสมัยบาโรก เช่น การาวัจโจและแร็มบรันต์เป็นที่รู้จักจากการใช้สีน้ำตาลที่หลากหลายรวมถึงสามเฉดนี้ในการสร้างสรรค์ผลงาน

ปัจจุบันมีการผลิตซีเอนนาในแคว้นซาร์ดิเนียและแคว้นซิซิลี รวมถึงจังหวัดอาร์แดนน์ในประเทศฝรั่งเศส ขณะที่พบแหล่งสำรองสำคัญที่เทือกเขาแอปพาเลเชียนในทวีปอเมริกาเหนือ ล่วงเข้าคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีการผลิตสารสีจากไอเอิร์นออกไซด์สังเคราะห์เพื่อทดแทนของเดิมจากธรรมชาติ

อ้างอิง 

รงควัตถุ
อุปกรณ์และวัสดุสำหรับเขียนงานจิตรกรรม
สารประกอบเหล็ก
สารประกอบแมงกานีส