อภิวันท์ วิริยะชัย

พันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย (8 สิงหาคม 2492 – 6 ตุลาคม 2557) เป็นนายทหารและนักการเมืองชาวไทย เคยดำรงตำแหน่งรองประธานสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย

ประวัติ 
พันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย มีชื่อเล่นว่า "เปีย" เกิดเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2492 ที่อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี เป็นบุตรคนสุดท้องของนายฟูม กับนางซิวหง วิริยะชัย มีพี่น้อง 3 คน และเป็นวิศวกรออกแบบและควบคุมการก่อสร้าง อาคารสมเด็จย่า ๙๐ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า กรุงเทพมหานคร

ในด้านการเมือง เป็น ส.ส.จังหวัดนนทบุรีครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2544 ในนามพรรคไทยรักไทย และเป็นอดีตคนสนิทของ เสนาะ เทียนทอง เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งประธานที่ปรึกษาพรรคไทยรักไทย หลังจากนายเสนาะลาออกจากพรรคจึงเข้าร่วมกับกลุ่มคนสนิทของ ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรค

พ.อ.อภิวันท์ เริ่มเป็นที่รู้จักในสังคมจากการเข้าร่วมเป็นแกนนำแนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ (นปก.) ซึ่งเป็น 1 ใน 9 ผู้ถูกจับกุมจากการไปร่วมปราศรัยหน้าบ้านสี่เสาเทเวศร์ ที่พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ พักอาศัยอยู่ เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 และยังเป็นผู้ตั้งฉายาบ้านพักสี่เสาฯ ว่าเป็น วิมานสีม่วง ต่อมาเมื่อช่วงต้น พ.ศ. 2551 เป็นรองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่สองโดยการสนับสนุนจากแกนนำ นปช.หลายคนในพรรคพลังประชาชนขณะนั้น ต่อมา พ.อ.อภิวันท์ ได้ย้ายมาสังกัดพรรคเพื่อไทย หลังจากศาลรัฐธรรมนูญมีมติให้ยุบพรรคพลังประชาชน

ในเหตุการณ์รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 พันเอก อภิวันท์ วิริยะชัย ได้ถูกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ เรียกไปรายงานตัว เขาเดินทางไปพบตามสถานที่ที่กำหนดและภายหลังจากนั้นเขาเลือกที่จะเดินทางออกนอกประเทศ เนื่องจากคาดว่าจะถูกดำเนินคดีใน ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112

ต่อมาในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2557 ศาลอาญาได้อนุมัติออกหมายจับ ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 จากกรณีขึ้นปราศรัยเวที นปช.กล่าวพาดพิงสถาบันพระมหากษัตริย์ ในท้องที่ สน.ชนะสงคราม

ประวัติการศึกษา 
 โรงเรียนวัดนวลนรดิศ มัธยมศึกษา
 โรงเรียนเตรียมทหาร รุ่นที่ 8
 โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า รุ่นที่ 19 ปริญญาตรีวิทยาศาสตร์บัณฑิต (วทบ.) ทบ. (พ.ศ. 2515) 
 สถาบันเทคโนโลยีแห่งอิลลินอยส์ (ILLINNOIS INSTITUTE OF TECHNOLOGY; IIT.) เมืองชิคาโก รัฐอิลลินอย สหรัฐอเมริกา ในสาขาวิศวกรรมโยธา โดยใช้ทุนของกองทัพบก ในระดับปริญญาโท (พ.ศ. 2519-พ.ศ. 2521) และใช้ทุนของทางมหาวิทยาลัย ในระดับปริญญาเอก (พ.ศ. 2521-พ.ศ. 2524)
 โรงเรียนเสนาธิการทหารบก หลักสูตรหลักประจำ ชุดที่ 64

ครอบครัว
ด้านครอบครัวสมรสกับ นางรัชนี วิริยะชัย (สกุลเดิม:อยู่ญาติวงศ์) มีบุตร 1 คน

ประสบการณ์ทางการเมือง 
 ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2538
 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย
 รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 2 (พ.ศ. 2551-พ.ศ. 2554)
 รองประธานคณะกรรมาธิการการคมนาคมคนที่หนึ่ง
 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนนทบุรี (พ.ศ. 2539, พ.ศ. 2544, พ.ศ. 2548, พ.ศ. 2551)
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม (พ.ศ. 2538-พ.ศ. 2539)
 เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง (พ.ศ. 2540-พ.ศ. 2541) (นายธวัชวงศ์ ณ เชียงใหม่)
 ที่ปรึกษารัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม (พ.ศ. 2536)
 ข้าราชการการเมือง ประจำสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคเพื่อไทย ลำดับที่ 23

ถึงแก่อนิจกรรม
พ.อ.อภิวันท์ วิริยะชัย ได้เข้ารับการรักษาจากอาการป่วยจากโรคปอด และเบาหวาน ก่อนจะเสียชีวิตเนื่องจากภาวะปอดติดเชื้อ เมื่อเวลา 22.00 น. วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2557  ที่ประเทศฟิลิปปินส์ ญาติดำเนินการนำศพกลับมายังไทย โดยนำศพตั้งบำเพ็ญกุศล ที่วัดบางไผ่ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง 

บุคคลจากจังหวัดนนทบุรี
ทหารบกชาวไทย
วิศวกรชาวไทย
นักการเมืองไทย
รองประธานสภาผู้แทนราษฎรไทย
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนนทบุรี
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบบัญชีรายชื่อ
พรรคประชาธิปัตย์
พรรคความหวังใหม่
พรรคไทยรักไทย
พรรคชาติไทย
พรรคประชาราช
พรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541)
พรรคเพื่อไทย
แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ
บุคคลจากโรงเรียนวัดนวลนรดิศ
บุคคลจากโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้หนีคดี
เสียชีวิตจากโรคปอด