เขตปกครองคณะสงฆ์จังหวัดนครปฐม

เขตปกครองคณะสงฆ์จังหวัดนครปฐม เป็นเขตการปกครองของคณะสงฆ์ในระดับจังหวัด ที่เกิดขึ้นจากการจัดแบ่งตาม พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505 ฉบับแก้ไข พุทธศักราช 2535 ที่จัดให้มีการปกครองในระดับต่าง ๆ ตั้งแต่มหาเถรสมาคมเป็นองค์กรปกครองสูงสุด มีเจ้าคณะใหญ่ เจ้าคณะภาค เจ้าคณะจังหวัด เจ้าคณะอำเภอ เจ้าคณะตำบล และเจ้าอาวาสเป็นลำดับสุดท้าย  ในปัจจุบันในฝ่ายคณะสงฆ์มหานิกายมี พระเทพมหาเจติยาจารย์ (ชัยวัฒน์ ปญฺญาสิริ ป.ธ.9)  วัดพระปฐมเจดีย์ราชวรมหาวิหาร อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม เป็น เจ้าคณะจังหวัดนครปฐม

เจ้าคณะผู้ปกครองระดับจังหวัด

ประวัติ 
รูปแบบการปกครองคณะสงฆ์ของไทย มีมาแต่ครั้งกรุงสุโขทัยที่จัดรูปแบบการปกครองเป็นฝ่ายคามวาสี และอรัญวาสี ซึ่งในสมัยอยุธยาก็ยังคงรูปแบบการปกครองนั้นมา จนกระทั่ง ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ก็ได้มีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงบ้างเล็กน้อยมาตามลำดับ จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว  การปกครองคณะสงฆ์ก็ยังจัดโดยมีตำแหน่งเปรียบเทียบดังนี้
สกลสังฆปริณายก ได้แก่ สมเด็จพระสังฆราช
มหาสังฆนายก ได้แก่ เจ้าคณะใหญ่
สังฆนายก ได้แก่ เจ้าคณะรอง
มหาสังฆปาโมกข์ ได้แก่ เจ้าคณะมณฑล
สังฆปาโมกข์ ได้แก่ เจ้าคณะจังหวัดที่เป็นพระราชาคณะ
สังฆวาห ได้แก่ เจ้าคณะจังหวัดที่เป็นพระครู
ดังนั้นรูปแบบการปกครองคณะสงค์แต่เดิมในระดับจังหวัด จึงมีตำแหน่งเรียกว่า “สังฆปาโมกข์” มีหน้าที่ในการปกครองคณะสงค์ในระดับจังหวัด  จนกระทั่งเมื่อมีการตรากฎหมาย พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์   ร.ศ. 121 พ.ศ. 2445อันกำหนดให้มีองค์กรมหาเถรสมาคมเป็นองค์กรปกครองสูงสุดของคณะสงฆ์ และพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2484 พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 (ฉบับแก้ไข พ.ศ. 2535) จึงมีองค์กรมหาเถรสมาคมอันมีอำนาจในการปกครองบริการกิจการคณะสงฆ์สุด ทั้งมีตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดในการบริหารปกครองคณะสงฆ์ระดับภูมิภาคด้วย

อำนาจหน้าที่
เจ้าคณะจังหวัด (รวมถึงเจ้าคณะอำเภอ เจ้าคณะตำบล และเจ้าอาวาส) มีอำนาจหน้าที่การปกครองคณะสงฆ์ในจังหวัด  ในเขตการปกครองของตน  ให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย และตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 ฉบับแก้ไข พ.ศ. 2535 และกฎมหาเถรสมาคม ดังนี้
ดำเนินการปกครองคณะสงฆ์ให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย กฎหมาย กฎมหาเถรสมาคม ข้อบังคับ ระเบียบ คำสั่ง มติ ประกาศ พระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช
ควบคุมและส่งเสริมการรักษาความเรียบร้อยดีงาม การศาสนศึกษา การศึกษาสงเคราะห์ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา การสาธารณูปการ และการสาธารณสงเคราะห์ ให้ดำเนินไปด้วยดี
วินิจฉัยการลงนิคหกรรม วินิจฉัยข้ออุทธรณ์คำสั่ง หรือคำวินิจฉัย ตามลำดับชั้นสายปกครอง (จังหวัด / อำเภอ / ตำบล / เจ้าอาวาส)
แก้ไขข้อขัดข้องของเจ้าคณะอำเภอ(ตำบล เจ้าอาวาส) ในจังหวัดเขตปกครองให้เป็นไปโดยชอบ
ตรวจการและประชุมพระสังฆาธิการในเขตปกครอง ตั้งแต่ระดับจังหวัดลงไป

(อำนาจหน้าที่ เป็นทั้งในส่วนของเจ้าคณะอำเภอ เจ้าคณะตำบล และเจ้าอาวาสผู้ปกครองสงฆ์ )

เจ้าคณะจังหวัด
 พระเทพมหาเจติยาจารย์ (ชัยวัฒน์ ปญฺญาสิริ ป.ธ.9)  วัดพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม เป็น เจ้าคณะจังหวัดนครปฐม  เป็นเจ้าคณะจังหวัดนครปฐม ดำรงตำแหน่งเมื่อ เมื่อ พ.ศ. 2549 (ตามมติมหาเถรสมาคม ครั้งที่ 13/2552 )  
 พระครูสุธีเจติยานุกูล (รุ่ง กตปุญฺโญ ป.ธ.6)  วัดพระปฐมเจดีย์ เลขานุการเจ้าคณะจังหวัดนครปฐม

การปกครองระดับอำเภอในจังหวัดนครปฐม
การปกครองในระดับอำเภอในจังหวัดนครปฐม มี 7 อำเภอคือ

อำเภอเมืองนครปฐม

เจ้าคณะอำเภอ
พระครูพิศาลสาธุวัฒน์  (ทองคำ จารุโภ)  วัดพะเนียงแตก  ตำบลมาบแค  อำเภอเมืองนครปฐม  จังหวัดนครปฐม เป็นเจ้าคณะอำเภอเมือง พระปลัดเฉลิมพล จารุวณฺโณ  วัดพะเนียงแตก เลขานุการเจ้าคณะอำเภอเมืองนครปฐม
พระมหา ดร.ไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย ป.ธ.๙ วัดพระงาม  รองเจ้าคณะอำเภอ  พระนครินทร์ ธมฺมินฺทโชติ  วัดพระงาม เลขานุการรองเจ้าคณะอำเภอ

อดีตเจ้าคณะอำเภอเมืองนครปฐม
พระครูปัจฉิมทิศบริหาร (นาค)  วัดห้วยจระเข้
พระครูสมถกิตติคุณ (กลั่น) วัดพระประโทน
พระครูอุตตรการบดี (สุข) วัดห้วยจระเข้
พระครูปัจฉิมทิศบริหาร (ฉอย) วัดโพรงมะเดื่อ
พระธรรมเสนานี (ชุณห์ กิตฺติวณฺโณ)  วัดวังตะกู
พระมงคลวรสิทธิ  (ยิ้ม อิสฺสโร)  วัดลาดปลาเค้า
พระครูทักษิณานุกิจ (เสงี่ยม อาริโย ป.ธ.4)  วัดห้วยจระเข้
พระราชปริยัติโมลี (โสภา เขมสรโณ ป.ธ.9)  วัดพระงาม
พระศรีปริยัติมุนี (สมบูรณ์ ทสฺสธมฺโม ป.ธ.9) วัดพระงาม

เจ้าคณะตำบล
เจ้าคณะตำบลพระปฐมเจดีย์  พระครูทักษิณานุกิจ (พระมหาพิทยา ปริญาโณ) วัดห้วยจระเข้
เจ้าคณะตำบลพระประโทน  พระครูสุวรรณเมธาภรณ์ (ทอง ติกฺขเวโท)  วัดไร่เกาะต้นสำโรง
เจ้าคณะตำบลดอนยายหอม พระครูปฐมวราจารย์  วัดดอนยายหอม
เจ้าคณะตำบลบางแขม พระครูสุจิตตานันท์  วัดวังเย็น
เจ้าคณะตำบลสวนป่าน   พระครูหริภูมิรักษ์ (ชันยา อติฉนฺโท ป.ธ.3)  วัดหนองดินแดง
เจ้าคณะตำบลโพรงมะเดื่อ พระครูปฐมธรรมรักษ์ (ประสิทธิชัย ปณฺฑิโต ป.ธ.6)  วัดโพรงมะเดื่อ
เจ้าคณะตำบลทัพหลวง  พระครูปลัดสาธุวัฒน์  วัดวังตะกู 
เจ้าคณะตำบลบ้านยาง   พระครูปฐมสุตากร    วัดหนองกระโดน

อำเภอสามพราน

เจ้าคณะอำเภอ
 เจ้าคณะอำเภอ พระพิพัฒน์ศึกษากร วัดบางช้างเหนือ อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม
 พระปลัดการุณย์ ฐิตธมฺโฒ วัดบางช้างเหนือ อำเภอสามพราน  จังหวัดนครปฐม  เลขานุการเจ้าคณะอำเภอ

อดีตเจ้าคณะอำเภอ
 พระครูทักษิณานุกิจ (ผัน) วัดสรรเพชญ
 พระครูไพศาลธรรมวาที (ห้อย) วัดหอมเกร็ด
 พระครูสาครคุณาธาร (หมุด)  วัดเดชานุสรณ์ 
 พระราชวิสุทธาจารย์ (ปราณี อินฺทวํโส ป.ธ.3)  วัดไร่ขิง
 พระครูอดุลพัฒนาภรณ์ (ประเทือง จารุมโย)  วัดเดชานุสรณ์ (ที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดนครปฐม)

เจ้าคณะตำบล
 เจ้าคณะตำบลไร่ขิง  พระครูจารุวัฒนคุณ (เพ้ง จารุวณฺโณ)  วัดหอมเกร็ด
 เจ้าคณะตำบลยายชา  พระมหาสมเกียรติ เตชวณฺโณ วัดทรงคนอง
 เจ้าคณะตำบลบางช้าง  พระครูจินดากิจจานุรักษ์ (ทวี ครุธมฺโม)  วัดจินดาราม
 เจ้าคณะตำบลบ้านใหม่  พระครูวรดิตถานุยุต (สังเวย คเวสโก)  วัดท่าพูด