ศิลปะคนนอก

ศิลปะคนนอก () คำว่า “Outsider art” เป็นคำที่คิดขึ้นโดยนักวิพากษ์ศิลป์โรเจอร์ คาร์ดินัลในปี ค.ศ. 1972 ที่พ้องกับคำในภาษาอังกฤษว่า “art brut” (ศิลปะดิบ หรือ ศิลปะหยาบ) ซึ่งเป็นคำที่คิดขึ้นโดยศิลปินฝรั่งเศสฌอง ดูบูฟเฟต์ในการบรรยายศิลปะที่สร้างนอกกรอบของวัฒนธรรมที่เป็นทางการโดยทั่วไป ดูบูฟเฟต์เน้นโดยเฉพาะศิลปะที่สร้างโดยคนไข้ในโรงพยาบาลโรคจิต

ขณะที่คำที่ใช้โดยดูบูฟเฟต์มีความหมายค่อนข้างเฉพาะเจาะจง แต่คำว่า “Outsider art” หรือ “ศิลปะคนนอก” เป็นคำที่มีความหมายกว้างกว่า และรวมงานศิลปะที่สร้างโดยผู้ที่ศึกษาศิลปะด้วยตนเอง หรือผู้สร้างงานศิลปะแบบที่เรียกว่าศิลปะไร้มายา (Naïve art) โดยทั่วไปแล้วศิลปินคนนอกแทบจะไม่มีหรือไม่มีการติดต่อกับโลกศิลปะหรือสถาบันศิลปะ และในหลายกรณีงานศิลปะของศิลปินเหล่านี้มาพบเองเมื่อตัวศิลปินเสียชีวิตไปแล้ว ส่วนใหญ่แล้วศิลปะคนนอกจะเป็นศิลปะที่แสดงถึงความกดดันทางจิตใจอย่างสูง, ความคิดที่นอกแนว หรือเป็นโลกของแฟนตาซีอันซับซ้อน

ศิลปะคนนอกเริ่มเป็นประเภทของศิลปะที่ประสบความสำเร็จในตลาด ถึงกับมีงานแสดงประจำปีเช่นงานแสดงประจำปีของศิลปะคนนอกที่จัดขึ้นที่นิวยอร์กมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1992 คำนี้บางครั้งก็นำมาใช้เพื่อการตลาดที่หมายถึงศิลปะที่สร้างขึ้นโดยผู้ที่ไม่ได้อยู่ในวงการศิลปะไม่ว่าจะเป็นลักษณะใดหรือเนื้อหาใด

ในปี ค.ศ. 1991 ก็ได้มีการตั้งองค์การที่อุทิศให้กับการศึกษา, การจัดนิทรรศการ และการเผยแพร่งานศิลปะคนนอกในชิคาโก อินทิวอิท: ศูนย์เพื่อศิลปะริเริ่มและศิลปะคนนอก (Intuit: The Center for Intuitive and Outsider Art) เป็นศูนย์ที่ยอมรับกันว่าเป็นศูนย์สำหรับศิลปินคนนอกผู้สอนตนเองเช่น -- เฮนรี ดาร์เจอร์, โจเซฟ โยคัม, ลี โกดี, วิลเลียม ดอว์สัน, เดวิด ฟิลพ็อต, และ เวสลีย์ วิลลิส ศูนย์มีพิพิธภัณฑ์ที่จัดการแสดงภาพของศิลปินคนนอก และผู้สอนตนเองในการสร้างงานศิลปะ

อ้างอิง 

 Intuit: The Center for Intuitive and Outsider Art; Chicago; presents exhibitions of outsider art

ดูเพิ่ม 
Bandyopadhyay, S. and I. Jackson, The Collection, the Ruin and the Theatre: architecture, sculpture and landscape in Nek Chand's Rock Garden, Chandigarh Liverpool, Liverpool University Press, 2007.
Greg Bottoms, I Colori dell'Apocalisse - Viaggi nell'outsider art, Odoya, Bologna 2009 ISBN 978-88-628-8026-8
Roger Cardinal, Outsider Art, London, 1972.
Roger Cardinal, Art Brut. In: Dictionary of Art, Vol. 2, London, 1996, p. 515-516.
Marc Decimo, Les Jardins de l'art brut, Les presses du réel, Dijon (France), 2007.
 Turhan Demirel, "Outsider Bilderwelten", Bettina Peters Verlag, 2006, ISBN 3-939691-44-5
Jean Dubuffet: L’Art brut préféré aux arts culturels [1949](=engl in: Art brut. Madness and Marginalia, special issue of Art & Text, No. 27, 1987, p. 31-33).
Hal Foster, Blinded Insight: On the Modernist Reception of the Art of The Mentally Ill. In: October, No. 97, Summer 2001, pp. 3–30.
Deborah Klochko and John Turner, eds., Create and Be Recognized: Photography on the Edge, San Francisco: Chronicle Books, 2004.
John M. MacGregor, The Discovery of the Art of the Insane. Princeton, Oxford, 1989.
John Maizels, Raw Creation art and beyond, Phaidon Press Limited, London, 1996.
Lucienne Peiry, Art brut: The Origins of Outsider Art, Paris: Flammarion, 2001.
Lyle Rexer, How to Look at Outsider Art, New York:Abrams, 2005.
Colin Rhodes, Outsider Art: Spontaneous Alternatives, London: Thames and Hudson, 2000.
Rubin, Susan Goldman.  (March 9, 2004).  Art Against the Odds: From Slave Quilts to Prison Paintings.  Publisher: Crown Books for Young Readers. ISBN 0-375-82406-5
Michel Thévoz, Art brut, New York, 1975.
Maurice Tuchman and Carol Eliel, eds. Parallel Visions. Modern Artists and Outsider Art. Exhb. cat. Los Angeles County Museum of Art, Los Angeles, 1992.
Allen S. Weiss, Shattered Forms, Art Brut, Phantasms, Modernism, State University of New York, Albany, 1992.
Self Taught Artists of the 20th Century: An American Anthology San Francisco: Chronicle Books, 1998

จิตรกรรม
ศิลปะตะวันตก
ปรัชญาศิลปะ
ศิลปะสมัยใหม่