พระราชบัญญัติรัฐบาลอินเดีย ค.ศ. 1858

พระราชบัญญัติรัฐบาลอินเดีย ค.ศ. 1858 () เป็นกฎหมายที่รัฐสภาแห่งสหราชอาณาจักรตราขึ้นเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม ค.ศ. 1858 รัฐบาลของไวเคานต์พาลเมอร์สตันเสนอกฎหมายนี้ขึ้นหลังเกิดกบฏอินเดีย ค.ศ. 1857 กฎหมายฉบับนี้ถ่ายโอนอำนาจการปกครองอนุทวีปอินเดียจากบริษัทอินเดียตะวันออกมาขึ้นกับราชสำนักอังกฤษโดยตรง ทำให้พระมหากษัตริย์อังกฤษทรงสามารถแต่งตั้งสมาชิกรัฐบาลอินเดียและแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการไปปกครองอินเดีย กฎหมายฉบับนี้ทำให้การปกครองของบริษัทในอินเดียสิ้นสุดลง และเป็นจุดเริ่มต้นบริติชราช โดยมีใจความสำคัญดังนี้
 พระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักรจะทรงปกครองอินเดียผ่านทางรัฐมนตรีว่าการอินเดีย
 ตั้งกระทรวงว่าการอินเดียขึ้น มีรัฐมนตรีเป็นผู้รับผิดชอบ
 ตั้งสภาอินเดียขึ้น ประกอบด้วยสมาชิกผู้มีประสบการณ์เกี่ยวกับอินเดียจำนวน 15 นาย ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาของรัฐมนตรี
 ยกฐานะ "ผู้สำเร็จราชการอินเดีย" ขึ้นเป็น "อุปราชแห่งอินเดีย" ทำหน้าที่ปกครองอินเดียในฐานะผู้แทนสมเด็จพระราชินีนาถ
 ให้อุปราชบริหารอินเดียโดยมีรัฐบาลอุปราชช่วยทั้งในด้านการบริหารและนิติบัญญัติ
 นโยบายของรัฐบาลอังกฤษในการปกครองอินเดีย
 รัฐบาลอังกฤษยอมรับข้อผูกพันระหว่างบริษัทอินเดียตะวันออกกับเจ้าพื้นเมืองอินเดียที่ทำกันไว้ก่อน
 รัฐบาลจะเคารพในสิทธิ ศักดิ์ศรี และเกียรติยศของเจ้าพื้นเมืองอินเดียและจะเคารพในลัทธิและประเพณีของอินเดียโบราณด้วย
 รัฐบาลอังกฤษจะไม่ขยายดินแดนในการปกครองของอังกฤษในอนุทวีปอินเดีย และไม่ล่วงล้ำดินแดนของผู้อื่น
 รัฐบาลอังกฤษจะให้ความยุติธรรม เมตตากรุณา ให้เสรีภาพทางศาสนา และจะคอยควบคุมมิให้รัฐบาลอุปราชเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับศาสนา ความเชื่อ การประกอบพิธีกรรมทางศาสนา
 ชาวอินเดียไม่ว่าเชื้อชาติหรือศาสนาใดจะได้รับการพิจารณาให้เข้ารับข้าราชการโดยเสรี จะได้รับความยุติธรรม หน้าที่ที่จะได้ทำขึ้นอยู่กับความรู้ ความสามารถ และความซื่อสัตย์

อ้างอิง 

กฎหมายสหราชอาณาจักร
การล่มสลายของจักรวรรดิโมกุล