อันดับพันธะ

อันดับพันธะ () เป็นตัวเลขที่แสดงถึงจำนวนพันธะเคมีระหว่างอะตอมสองอะตอม เช่น พันธะโคเวเลนต์ในโมเลกุลไนโตรเจน N≡N อันดับพันธะเท่ากับ 3 ในขณะที่พันธะในโมเลกุลอะเซทิลีน H−C≡C−H พันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอนมีอันดับพันธะเท่ากับ 3 และพันธะ C−H มีอันดับพันธะเท่ากับ 1 เป็นต้น อันดับพันธะเป็นตัวชี้วัดความเสถียร (Stability) ของพันธะและมีความสัมพันธ์กับความยาวพันธะอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม อันดับพันธะไม่จำเป็นต้องเป็นเลขจำนวนเต็ม ซึ่งในทฤษฎีพันธะเวเลนซ์ (Valence Bond Theory)สามารถคำนวณอันดับพันธะ (B.O.) ได้โดยพิจารณาจำนวนอิเล็กตรอนในออร์บิทัลสร้างพันธะ (Number of Bonding Electrons)และจำนวนอิเล็กตรอนในออร์บิทัลต้านการสร้างพันธะ (Number of Antibonding Electrons) ดังสมการ

ตัวอย่างการคำนวณอันดับพันธะ

จากภาพ โมเลกุลไฮโดรเจนมีอิเล็กตรอนบรรจุในออร์บิทัลสร้างพันธะ 2 ตัวและไม่มีอิเล็กตรอนในออร์บิทัลต้านการสร้างพันธะ ดังนั้น อันดับพันธะในโมเลกุลไฮโดรเจนจึงเท่ากับ 1

อันดับพันธะ 0.5 พบในโมเลกุลของ (มีความยาวพันธะ เท่ากับ 106 pm และพลังงานพันธะ เท่ากับ 269 kJ/mol) และโมเลกุลของ  (มีความยาวพันธะ เท่ากับ 108 pm และพลังงานพันธะ เท่ากับ 251 kJ/mol) อันดับพันธะที่มากขึ้นจะแสดงถึงความแข็งแรงของพันธะที่มากขึ้นและเมื่ออันดับพันธะมากขึ้นความยาวของพันธะจะลดลงด้วย

ดูเพิ่ม 
พันธะไอออนิก
พันธะโคเวเลนต์
พันธะโลหะ
พันธะเคมี
อันดับพันธะ
พลังงานพันธะ
ความยาวพันธะ

อ้างอิง
 Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book"). Compiled by A. D. McNaught and A. Wilkinson. Blackwell Scientific Publications, Oxford (1997). XML on-line corrected version: http://goldbook.iupac.org (2006-) created by M. Nic, J. Jirat, B. Kosata; updates compiled by A. Jenkins. ISBN 0-9678550-9-8. doi:10.1351/goldbook 

พันธะเคมี