พระสมันตภัทรโพธิสัตว์

พระสมันตภัทรโพธิสัตว์ (; ; , ;  ; ) เป็นพระโพธิสัตว์ในกลุ่มตถาคตโคตรของพระไวโรจนพุทธะ ชื่อของพระองค์ท่านแปลว่า ดี รุ่งเรือง หรือเป็นมงคล ท่านมักปรากฏในพุทธมณฑลในฐานะตัวแทนของพระไวโรจนพุทธะ จึงเป็นตัวแทนของความกรุณาและสมาธิที่ดิ่งลึก ในมหาไวโรจะสูตรมีพระหฤทัยธารณีประจำพระองค์  โอม สะมายะ สัต ตวัม

รูปลักษณ์ 
ในงานทางพุทธศิลป์ ท่านมักจะปรากฏตัวคู่กับพระมัญชุศรีโพธิสัตว์ ในญี่ปุ่น ท่านนั่งบนช้างสวมเครื่องทรงแบบเจ้าชาย มือซ้ายถือจินดามณี มือขวาอยู่ในท่าคิด ในทิเบต ภาพวาดของท่านมีกายเป็นสีน้ำเงินเข้มหรือสีเหลือง นั่งขัดสมาธิเพชร มือประสานกันบนตัก ถ้าอยู่ในท่ายืน มือขวาถือดอกบัวทั้งก้านพร้อมจินดามณี มือซ้ายถือวัชระ ในจีน ท่านมีชื่อจีนว่า โผวเฮี้ยง เป็นรูปชายหนุ่มแต่งกายอย่างชาวจีนโบราณ นั่งบนช้างเผือก สำหรับในประเทศไทยมีการสร้างรูปพระสมันตภัทรมหาโพธิสัตว์ วัสดุทองเหลือง ความสูงกว่า 6 เมตร ถือเป็นองค์แรกและองค์ใหญ่ที่สุดในไทย จำลองแบบจากอารามว่านเหนียน（萬年寺）ซึ่งถือมีเอกลักษณ์เฉพาะประทับบนช้างเผือก 6 งา บนยอดเขาเอ๋อเหม่ยซาน โพธิสถานแห่งพระสมันตภัทร มณฑลเสฉวน สาธารณรัฐประชาชนจีน ประดิษฐานอยู่ที่ อารามจีนปากช่องเขาใหญ่ เป่าซานซื่อ มูลนิธิพุทธจักษุวิชชาลัย ต.ปากช่อง จ.นครราชสีมา

ปณิธานของพระสมันตภัทร 
พระสมันตภัทรโพธิสัตว์ได้ตั้งปณิธานไว้ 10 ประการ ปรากฏอยู่ในคัณฑวยูหสูตร ซึ่งเป็นเหตุให้ท่านได้รับการยกย่องในฐานะพระโพธิสัตว์ที่มีจริยาวัตรงดงามปณิธาน 10 ประการ ได้แก่
 เคารพพระพุทธเจ้าทุกพระองค์
 ยกย่องพระพุทธเจ้าทุกพระองค์
 สักการบูชาพระพุทธเจ้าทุกพระองค์
 สารภาพความผิดที่ทำมาในอดีตทั้งหมด
 ตั้งมุทิตาจิต อนุโมทนาในความดีและความเจริญของผู้อื่น
 วิงวอนให้พระพุทธเจ้าสั่งสอนธรรม
 วิงวอนให้พระพุทธเจ้าสถิตอยู่ในโลก
 ปฏิบัติตามหลักธรรมสม่ำเสมอ
 ช่วยเหลือสรรพสัตว์เป็นนิจ
 อุทิศความดีที่ตนทำไว้เพื่อความรู้แจ้งและเพื่อบุคคลอื่น

โดยพระปรัชญามหาเถระ ตรีปิฎกธราจารย์ชาวเมืองกปิศา อินเดียเหนือ ได้แปล 大方廣佛華嚴經普賢行願品
สมันตภัทรจริยาปณิธานวรรค จากสันสกฤตพากย์สู่จีนพากย์ ในวันที่ 5 เดือน 6 (ตามจันทรคติ) เมื่อรัชสมัย貞元 ปีที่ 12 (พ.ศ.1339) ถึงวันที่ 24 เดือน 2 ปีที่ 14 ของรัชสมัยเดียวกัน ที่วัดฉ่งฝู (崇福寺) นครฉางอาน และพระวิศวภัทร (釋廣度) แปลจากจีนพากย์สู่ไทยพากย์ เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2552 ภายในพระสูตรนี้ระบุถึงปณิธาน 10 ของพระสมันตภัทร

อ้างอิง
 สุมาลี มหณรงค์ชัย. พระชินพุทธะห้าพระองค์. กทม.ศูนย์ไทยทิเบต.2547

พระโพธิสัตว์