โพรโทพลาสต์

โพรโทพลาสต์ ( จากคำกรีกโบราณว่า  หรือ prōtóplastos ซึ่งแปลว่า เกิดเป็นสิ่งแรก)
เป็นคำทางชีววิทยาที่นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมัน Johannes von Hanstein ได้บัญญัติขึ้นในปี 1880 เพื่อเรียกเซลล์ทั้งตัวยกเว้น
สามารถผลิตโดยเลิกผนังเซลล์ออกจากพืช
จากแบคทีเรีย
หรือจากเห็ดรา
ไม่ว่าจะโดยแรงกล สารเคมี หรือเอนไซม์

โพรโทพลาสต์ต่างกับ spheroplast เพราะได้เลิกผนังเซลล์ออกหมดแล้ว
ส่วน spheroplast ยังมีผนังเซลล์บางส่วน
ตัวอย่างเช่น spheroplast ของแบคทีเรียแกรมลบมีส่วนผนังเซลล์คือเปบทิโดไกลแคน (peptidoglycan) ที่เอาออกแล้ว แต่ยังเหลือเยื่อหุ้มเซลล์ชั้นนอก (outer membrane)

เชิงอรรถและอ้างอิง 

ชีววิทยาของเซลล์
ชีววิทยาเยื่อ
อณูชีววิทยา
สรีรวิทยาของพืช
การสืบพันธุ์ของพืช