หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เป็นหน่วยงานในหน่วยราชการในพระองค์ระดับกรม มีฐานะเป็นนิติบุคคล ขึ้นตรงต่อพระมหากษัตริย์  มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน บังคับบัญชา ควบคุม และกำกับดูแลการปฏิบัติงานในการถวายอารักขา และถวายพระเกียรติองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท และพระบรมวงศานุวงศ์ 

รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่ทางพระราชพิธีตามที่ได้รับมอบหมาย และรักษาความสงบเรียบร้อยภายในเขตพระราชฐาน ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายที่เกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัย องค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระบรมวงศานุวงศ์ ผู้แทนพระองค์และพระราชอาคันตุกะ ตลอดจนวางแผน อำนวยการ ประสานงาน ดำเนินการ และกำกับงานในหน้าที่ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

ประวัติ 
หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เดิมมีฐานะเป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการกองทัพไทย ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สถาปนาเป็น หน่วยทหารรักษาพระองค์ โดยใช้ชื่อว่า หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ สำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการทหารสูงสุด เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2556 ได้มีการยกฐานะหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เป็นนิติบุคคล ระดับกรม สังกัดกระทรวงกลาโหม โดยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะยังดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ทรงดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการ

ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ให้มีการจัดระเบียบบริหารราชการในพระองค์ และมีพระราชกฤษฎีกาจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ พ.ศ. 2560 กำหนดให้มี "หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์" เป็นส่วนราชการในพระองค์ โดยโอนหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการถวายความปลอดภัยมารวมกัน อาทิ หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ และกรมราชองครักษ์ เดิมสังกัดกระทรวงกลาโหม สำนักนายตำรวจราชสำนักประจำ (สง.นรป.) เดิมเป็นหน่วยงานระดับกองบัญชาการ ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

หน่วยงานในสังกัด

ยุคสังกัดกระทรวงกลาโหม 

หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ มีหน่วยงานในสังกัด 4 หน่วยงาน ได้แก่ (แยกส่วนออกมาจากกองทัพไทย)
 ส่วนบัญชาการ มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน บังคับบัญชา ควบคุม และกำกับดูแลการปฏิบัติงานในการถวายอารักขาและถวายพระเกียรติสำหรับองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท และพระบรมวงศานุวงศ์ รวมทั้งปฏิบัติหน้าที่ทางพระราชพิธีตามที่ได้รับมอบหมาย และรักษาความสงบเรียบร้อยภายในเขตพระราชฐาน ตลอดจนวางแผน อำนวยการ ประสานงาน ดำเนินการ และกำกับงานในหน้าที่ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
 สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน ดำเนินการ และกำกับดูแลในเรื่องของการประสานสนองตอบความต้องการของผู้บังคับบัญชา ตลอดจนปฏิบัติงานโดยตรงต่อพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว และสายงานที่เกี่ยวข้อง มีหัวหน้าสำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
 สำนักงานฝ่ายเสนาธิการในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร มีหน้าที่วางแผน อำนวยการ ประสานงาน และดำเนินการ ตามภารกิจที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ มอบหมาย ถวายงานในการสนับสนุนพระราชกรณียกิจและพระราชกิจทั้งปวง ตลอดจนควบคุมอำนวยการปฏิบัติเพื่อให้ภารกิจบรรลุผลสำเร็จและเป็นไปด้วยความเรียบร้อยตรงตามพระราชโองการหรือพระราชประสงค์ มีหัวหน้าสำนักงานฝ่ายเสนาธิการในพระองค์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ 
 หน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ มีหน้าที่เกี่ยวกับการถวายพระเกียรติ การถวายความปลอดภัย การถวายอารักขา และการปฏิบัติตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว การรักษาความสงบเรียบร้อยภายในโดยรอบเขตพระราชฐานในพระองค์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตลอดจนการปฏิบัติภารกิจอื่นตามที่ได้รับมอบหมาย มีกองบังคับการหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา อำนวยการ ประสานงาน และกำกับดูแลหน่วยขึ้นตรงของหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ให้สามารถปฏิบัติหน้าที่เป็นไปด้วยความเรียบร้อย เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม มีผู้บัญชาการหน่วยทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ

ยุคส่วนราชการในพระองค์ 
หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์มีส่วนราชการ ดังต่อไปนี้

 สำนักงานผู้บังคับบัญชาแต่ละหน่วยงาน
 สำนักงานนายทหารปฏิบัติการพิเศษในพระองค์
 สำนักงานราชองครักษ์ประจำพระองค์
 กองบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์
 กองบัญชาการนายตำรวจราชองครักษ์ประจำพระองค์
 ส่วนราชการอื่นตามที่กำหนดโดยประกาศหน่วยบัญชาการฯ

ผู้บริหาร

ผู้บัญชาการ

รองผู้บัญชาการ

พระบรมวงศานุวงศ์

ข้าราชการในพระองค์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 หน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์

ส่วนราชการในพระองค์
รัชกาลที่ 10