อันดับย่อยเม่น

เม่น เป็นอันดับย่อยของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในอันดับสัตว์ฟันแทะ (Rodentia) ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hystricomorpha

โดยคำว่า Hystricomorpha นั้นมาจากภาษาละตินคำว่า hystrix หมายถึง "เม่น" และภาษากรีกคำว่า morphē หมายถึง "ลักษณะ"

โดยสัตว์ที่รู้จักกันเป็นอย่างดีของอันดับย่อยนี้ คือ เม่น ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดกลางค่อนข้างไปทางใหญ่ ที่มีจุดเด่น คือ ขนบนตัวที่เป็นหนามแหลม ใช้สำหรับป้องกันตัว กระจายพันธุ์ไปในเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วทั้งโลก คือ ทวีปเอเชีย, แอฟริกา, อเมริกาเหนือและอเมริกาใต้ ซึ่งสามารถแบ่งออกได้อีกเป็น 2 วงศ์

เม่น เป็นสัตว์ที่มีความเชื่อว่าสามารถสะบัดขนเข้าใส่ศัตรูได้แต่ความจริงไม่ได้เป็นเช่นนั้น เมื่อเม่นพบศัตรูจะรีบหันหลังให้แล้ววิ่งหนีไปพร้อมทั้งสั่นขนให้เกิดเสียงดังกราว ๆ เป็นการเตือน ไม่ให้ศัตรูเข้าใกล้ แต่ถ้าศัตรูยังวิ่งไล่อยู่เม่นจะรีบหยุดทันที พร้อมทั้งพองขนให้ตั้งชัน และวิ่งถอยหลังเข้าหา ศัตรูที่วิ่งตามไม่สามารถจะหยุดได้ทันจึงถูกขนเม่นทิ่มตำ ขนเม่นจะหลุดจากตัวเม่นได้ง่ายมาก มักจะติดไปกับสัตว์ที่เข้ามาทำอันตรายเสมอและอาจทำให้ศัตรูตายได้ ในอดีต พรานป่าที่เข้าไปล่าสัตว์มักจะนำสุนัขไปด้วยเพื่อช่วยดมกลิ่นและค้นหาสัตว์ป่าถ้าพบเห็นเม่นมันจะวิ่งไล่ทันที เมื่อเม่นหยุดวิ่ง สุนัขจะวิ่งชนเม่นทันทีจึงมักได้รับบาดเจ็บและมีขนเม่นติดตามตัว เมื่อเจ้าของสุนัขพบเข้าจึงคิดว่าเม่นสะบัดขนเข้าใส่ ทำให้เกิดความเชื่อผิด ๆ ตามกันมา

สำหรับในประเทศไทย พบเม่นได้ 2 ชนิด คือ เม่นใหญ่แผงคอยาว (Hystrix brachyura) และเม่นหางพวง (Atherurus macrourus) ซึ่งทั้งหมดจัดอยู่ใน วงศ์เม่นโลกเก่า (Hystricidae)

การจำแนก
สำหรับสัตว์ที่ได้ชื่อว่า เม่น จะมีอยู่ด้วยกัน 2 วงศ์ คือ

วงศ์เม่นโลกเก่า (Hystricidae) เป็นเม่นขนาดใหญ่ มีหนามแหลม พบในซีกโลกเก่า คือ เอเชียและแอฟริกา มีทั้งหมด 3 สกุล คือ
Atherurus
Hystrix
Trichys

วงศ์เม่นโลกใหม่ (Erethizontidae) เป็นเม่นที่มีขนาดย่อมลงมา พบในซีกโลกใหม่ คือ อเมริกาเหนือ และอเมริกาใต้ มีทั้งหมด 4 สกุล คือ
Coendou
Sphiggurus
Erethizon
Echinoprocta
Chaetomys

นอกจากนี้แล้ว ยังมีสัตว์ฟันแทะที่อยู่ในวงศ์อื่นอีก ที่ไม่มีหนามแหลมแบบเม่น แต่ก็ถูกจัดอยู่ในวงศ์ย่อยนี้ ได้แก่

วงศ์หนูเคน (Thryonomyidae)
วงศ์หนูดาสซี่ (Petromuridae) 
วงศ์หนูตุ่นแอฟริกัน (Bathyergidae)
วงศ์คาปิบารา (Hydrochaeridae)
วงศ์หนูตะเภา (Caviidae)
วงศ์อคูติ (Dasyproctidae) 
วงศ์ชินชิล่า (Chinchillidae) 
วงศ์ทูโคทูคอส (Ctenomyidae)
วงศ์นากหญ้า (Myocastoridae)
วงศ์ออกโทดอน (Octodontidae)
วงศ์กุนดี (Ctenodactylidae)

อ้างอิง 

 
สัตว์ฟันแทะ
สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม