สถานีเตาปูน

สถานีเตาปูน (; รหัส: PP16/BL10) เป็นสถานีรถไฟฟ้าแบบยกระดับเหนือทางแยกเตาปูน (จุดตัดระหว่างถนนประชาราษฎร์ สาย 2 กับถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี) เป็นสถานีร่วมของรถไฟฟ้ามหานคร 2 สาย ได้แก่ สายสีน้ำเงิน และ สายสีม่วง และเป็นสถานีเปลี่ยนเส้นทางรถไฟฟ้า (interchange station) เพียงสถานีเดียวระหว่างเส้นทางรถไฟฟ้ามหานครทั้ง 2 สายในปัจจุบัน เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2559 เพื่อให้บริการเฉพาะสายสีม่วง และเปิดให้บริการเพิ่มเติมเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2560 ในสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ช่วงบางซื่อ–เตาปูน และวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ในสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ช่วงเตาปูน–ท่าพระ

ในอนาคต หลังการเปิดให้บริการเดินรถไฟฟ้าสายสีม่วง ช่วงเตาปูน–ราษฎร์บูรณะ–ครุใน สถานีเตาปูนจะเป็นสถานีที่สามารถโดยสารรถไฟฟ้าไปยังปลายทางได้ทั้ง 4 ทิศทาง ได้แก่ ท่าพระ–หลักสอง (สายสีน้ำเงิน) และคลองบางไผ่–ครุใน (สายสีม่วง)

ประวัติ 
ในช่วงแรกของการเปิดให้บริการสถานีเตาปูน (6 สิงหาคม พ.ศ. 2559 – 10 สิงหาคม พ.ศ. 2560) รถไฟฟ้าสายสีม่วงเป็นรถไฟฟ้าที่ไม่มีจุดเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าสายอื่น เนื่องจากรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินยังคงเปิดให้บริการเดินรถในช่วงหัวลำโพง–บางซื่อ และส่วนต่อขยาย ช่วงเตาปูน–ท่าพระ ยังอยู่ในระหว่างดำเนินการก่อสร้าง ผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางเชื่อมต่อกับระบบรถไฟฟ้าเพื่อเดินทางเข้าสู่กรุงเทพมหานครชั้นใน จำเป็นต้องโดยสารรถโดยสารปรับอากาศเชื่อมต่อ (shuttle train) ที่ ขสมก. ให้บริการ ระหว่างสถานีเตาปูนถึงสถานีบางซื่อ หรือรถไฟสปรินเทอร์เชื่อมต่อ (shuttle train) ที่ รฟท. ให้บริการ (เฉพาะช่วงเวลาเร่งด่วน วันจันทร์–วันเสาร์) ระหว่างสถานีบางซ่อน (ที่หยุดรถไฟบางซ่อนของ รฟท.) – สถานีบางซื่อ (สถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ ของ รฟท.)

จนกระทั่งวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2559 พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติในขณะนั้นได้ออกคำสั่งโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พ.ศ. 2557 ให้ดำเนินการเร่งรัดการเปิดให้บริการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย ช่วงบางซื่อ–เตาปูน ระยะทางประมาณ 1.2 กิโลเมตร โดยให้ รฟม. เจรจาร่วมกับ บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) (BEM) ให้เป็นผู้เดินรถตลอดสาย และได้เปิดให้บริการในระบบรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2560 นับจากวันนั้น สถานีเตาปูนก็ได้กลายเป็นสถานีปลายทางของระบบรถไฟฟ้ามหานครทั้ง 2 สายในปัจจุบัน โดยผู้โดยสารสามารถเดินทางต่อเนื่องได้ทันที โดยไม่ต้องแตะบัตรโดยสารออกจากระบบ จึงได้ยกเลิกรถไฟสปรินเทอร์เชื่อมต่อเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2560 และยกเลิกรถโดยสารปรับอากาศเชื่อมต่อเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2560

ในช่วง พ.ศ. 2560–2562 สถานีเตาปูนเคยทำหน้าที่เป็นสถานีปลายทางของรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล (สายสีน้ำเงิน) แทนสถานีบางซื่อ แต่ปัจจุบันไม่ได้ทำหน้าที่เป็นสถานีปลายทางอีกต่อไป เนื่องจากการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยได้เปิดใช้งาน โครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน ช่วงเตาปูน-ท่าพระ เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 แต่ทั้งนี้ สถานีเตาปูนยังคงทำหน้าที่เป็นสถานีปลายทางสำหรับรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม (สายสีม่วง) ต่อไป จนกว่าการก่อสร้างส่วนต่อขยาย ช่วงเตาปูน–ราษฎร์บูรณะ จะแล้วเสร็จ

ที่ตั้ง 
ทางแยกเตาปูน (จุดบรรจบระหว่างถนนประชาราษฎร์ สาย 2 กับถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี) ในพื้นที่แขวงบางซื่อ เขตบางซื่อ กรุงเทพมหานคร

แผนผังสถานี 

เนื่องจากสถานีเตาปูนทำหน้าที่เป็นทั้งสถานีชุมทางสำหรับตัดระยะในชั่วโมงเร่งด่วนช่วงเช้า (เฉพาะวันจันทร์–ศุกร์ ยกเว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 07:00–09:00 น.) ของสายสีน้ำเงิน และสถานีปลายทางสำหรับสายสีม่วง การใช้งานสถานีจึงมีการบริหารจัดการดังต่อไปนี้

 ชานชาลาสายสีน้ำเงิน เนื่องมาจากมีการปรับแผนการเดินรถให้มีประสิทธิภาพด้วยการแยกระหว่างขบวนไปสถานีเตาปูน และสถานีท่าพระ เฉพาะในชั่วโมงเร่งด่วนช่วงเช้า รถไฟฟ้าที่สิ้นสุดที่สถานีเตาปูน จะใช้ชานชาลาที่ 2 เป็นชานชาลาปลายทาง ผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางไปสถานีท่าพระ จะต้องออกจากขบวนรถ แล้วรอรถขบวนถัดไปที่ชานชาลาฝั่งตรงข้าม

 ชานชาลาสายสีม่วง เนื่องจากเป็นสถานีปลายทาง เมื่อขบวนรถจากสถานีคลองบางไผ่มาถึงสถานีเตาปูนแล้ว ผู้โดยสารที่เดินทางมาจากสถานีรายทางจะต้องลงจากขบวนรถทั้งหมด และเนื่องจากเป็นชานชาลาเกาะกลาง ผู้โดยสารที่จะโดยสารไปยังสถานีคลองบางไผ่จะใช้ชานชาลาร่วมกับผู้โดยสารจากสถานีรายทาง โดยผู้โดยสารที่จะโดยสารไปยังสถานีคลองบางไผ่จะต้องรอจนกว่าผู้โดยสารจากสถานีรายทางลงจากขบวนรถทั้งหมด และรอให้เจ้าหน้าที่ทำการตรวจสอบสภาพของรถไฟฟ้าให้เรียบร้อยเสียก่อน โดยตั้งแต่วันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 จะปรับรูปแบบการเดินรถเทียบชานชาลาเป็นช่วงเวลา ดังนี้ เวลา 06:00–15:00 น. ขบวนรถจะจอดรับ-ส่ง ที่ชานชาลาหมายเลข 4 และเวลา 15:00–23:24 น. ขบวนรถจะจอดรับ-ส่ง ที่ชานชาลาหมายเลข 3

รายละเอียดสถานี

รูปแบบ 
เป็นสถานีลอยฟ้า โดยชานชาลาของรถไฟฟ้าสายสีม่วงจะเป็นชานชาลากลาง (station with central platform) ส่วนรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินจะเป็นชานชาลาแบบข้าง (station with side platform) โดยชานชาลาของรถไฟฟ้าทั้งสองสายจะวางในแนวตั้งฉากกันตามทิศทางการเดินรถไฟฟ้าทั้งสองสาย

ทางเข้า-ออก 
 1 ซอยนำชัย, ถนนประชาราษฎร์ สาย 2 ฝั่งมุ่งหน้าทางแยกบางโพ (ลิฟต์)
 2 ซอยกรุงเทพฯ-นนทบุรี 1 (ลิฟต์)
 3 ซอยกรุงเทพฯ-นนทบุรี 2, ตลาดมณีพิมาน (ลิฟต์)
 4 ถนนประชาราษฎร์ สาย 2 ฝั่งมุ่งหน้าทางแยกประชาชื่น

การจัดสรรพื้นที่ 
แบ่งเป็น 3 ชั้น ประกอบด้วย
 4 ชั้นชานชาลาที่ 3 และ 4 สำหรับรถไฟฟ้าสายสีม่วง
 3 ชั้นชานชาลาที่ 1 และ 2 สำหรับรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน
 2 ชั้นออกบัตรโดยสาร

เวลาให้บริการ

รถโดยสารประจำทาง 
 ถนนประชาราษฎร์ สาย 2 (ฝั่งไปทางแยกประชาชื่น) สาย 50 65 66 97 
 ถนนประชาราษฎร์ สาย 2 (ฝั่งไปทางแยกบางโพ) สาย 16 30 66 505
 ถนนกรุงเทพฯ-นนทบุรี สาย 16 30 50 65 97 505

สถานที่สำคัญใกล้เคียง 
 ตลาดมณีพิมาน (ตลาดเตาปูน)
 โลตัส ประชาชื่น

อ้างอิง 

ต
ต
สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2559