กวาง

กวาง เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์กีบคู่ (อันดับย่อยสัตว์เคี้ยวเอื้อง) ที่จัดอยู่ในวงศ์ Cervidae 

มีลักษณะขนยาวหยาบสีน้ำตาล ตัวผู้มีเขาเป็นแขนง ผลัดเขาปีละครั้ง ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าและไม่มีเขา ลักษณะเขาตัน ไม่กลวง เป็นเกลียว บางชนิดอาจแตกแขนงได้มากเหมือนกิ่งไม้ ไม่มีถุงน้ำดี ชอบอยู่ตามลำพังตัวเดียวยกเว้นฤดูผสมพันธุ์ กินใบไม้อ่อน หญ้าอ่อน

การจำแนก 
วงศ์ Cervidae 

 วงศ์ย่อย Muntiacinae คือ เก้ง
 สกุล Muntiacus
 Muntiacus muntjak (เก้งธรรมดา)
 Muntiacus reevesi
 Muntiacus crinifrons (เก้งดำเมืองจีน)
 Muntiacus feae (เก้งหม้อ, เก้งดำ หรือ เก้งดง)
 Muntiacus atherodes (เก้งเหลืองบอร์เนียว)
 Muntiacus rooseveltorum (เก้งอินโดจีน)
 Muntiacus gongshanensis
 Muntiacus vuquangensis (เก้งยักษ์)
 Muntiacus truongsonensis (เก้งตรองซอน)
 Muntiacus putaoensis
 สกุล Elaphodus
 Elaphodus cephalophus (กวางจุก)
 วงศ์ย่อย Cervinae
 สกุล Cervus
 สกุลย่อย Cervus
 Cervus elaphus (กวางแดง)
 Cervus wallichi
 Cervus canadensis (กวางเอลก์)
 สกุลย่อย Przewalskium
 Cervus albirostris
 สกุลย่อย Sika
 Cervus nippon (กวางซีก้า กวางซิกะ หรือ กวางญี่ปุ่น)
 สกุลย่อย Rucervus
 Cervus duvaucelii (กวางบึง)
 Cervus schomburgki (สมัน; สูญพันธุ์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1938)
 Cervus eldii (ละองละมั่ง)
 ละองละมั่งที่พบในประเทศไทยเป็นชนิดย่อย ละองละมั่งพันธุ์ไทย (Cervus eldii thamin) และ ละองละมั่งพันธุ์พม่า Cervus eldii siamensis
 สกุลย่อย Rusa
 Cervus unicolor (กวางป่า หรือ กวางม้า)
 กวางป่าที่พบในประเทศไทยเป็นชนิดย่อย Cervus unicolor equinus 
 Cervus timorensis (กวางรูซ่า)
 Cervus mariannus
 Cervus alfredi
 สกุล Axis
 สกุลย่อย Axis
 Axis axis (กวางดาว)
 สกุลย่อย Hyelaphus
 Axis porcinus (เนื้อทราย)
 Axis calamianensis (กวางคาลาเมียน)
 Axis kuhlii (กวางบาวีน)
 สกุล Elaphurus
 Elaphurus davidianus (กวางปักกิ่ง)
 สกุล Dama
 Dama dama (กวางฟอลโล)
 Dama mesopotamica
 Megaloceros giganteus
 วงศ์ย่อย Hydropotinae
 สกุล Hydropotes
 Hydropotes inermis (กวางน้ำจีน)
 วงศ์ย่อย Odocoileinae/ Capreolinae
 สกุล Odocoileus
 Odocoileus virginianus (กวางหางขาว)
 Odocoileus hemionus (กวางหางดำ)
 สกุล Blastocerus
 Blastocerus dichotomus
 สกุล Ozotoceros
 Ozotoceros bezoarticus (กวางปัมปัส)
 สกุล Mazama
 Mazama americana
 Mazama bricenii
 Mazama chunyi
 Mazama gouazoubira
 Mazama nana
 Mazama pandora
 Mazama rufina
 สกุล Pudu
 Pudu mephistophiles (ปูดูเหนือ; เป็นกวางเล็กที่สุดในโลก)
 Pudu pudu (ปูดูใต้)
 สกุล Hippocamelus
 Hippocamelus antisensis (กวางกูเอมาลเปรู)
 Hippocamelus bisulcus (กวางกูเอมาลชิลี)
 สกุล Capreolus
 Capreolus capreolus (กวางโรตะวันตก)
 Capreolus pygargus (กวางโรตะวันออก)
 สกุล Rangifer
 Rangifer tarandus (กวางเรนเดียร์ หรือ กวางแคริบู)
 สกุล Alces
 Alces alces (กวางมูส; เป็นกวางใหญ่ที่สุดในโลก)

การปรับตัวต่อถิ่นอาศัย 
จากการศึกษาวิวัฒนาการของสัตว์วงศ์กวางและกระจง ซึ่งเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้องที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน พบว่ามีหลายชนิดที่มีลักษณะการปรับตัวทางวิวัฒนาการเป็นแบบเข้าหากัน คือ กวางและกระจงที่มีถิ่นอาศัยต่างถิ่นกัน อาจมีรูปร่างภายนอกที่คล้ายคลึงกันได้ หากสภาพแวดล้อมทางนิเวศวิทยาของถิ่นอาศัยนั้นมีสภาพใกล้เคียงกัน  ซึ่งภายใต้สภาพการเลี้ยงในสวนสัตว์ในแต่ละที่ แต่ละกลุ่มประชากรในถิ่นอาศัยที่มีสภาพทางนิเวศวิทยาที่แตกต่างกันนั้น อาจจะเป็นคนละชนิด ซึ่งมีลักษณะแตกต่างกันก็ได้

ความสำคัญต่อมนุษย์ 
กวางเป็นสัตว์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการตำรงชีวิตของมนุษย์มานานแล้ว ตั้งแต่ยุคที่มีการล่าสัตว์เพื่อนำมาทำเป็นอาหาร เอาหนังมาทำเครื่องนุ่งห่ม ต่อมาได้มีการนำกวางมาเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อบริโภคเนื้อ เป็นเกมกีฬาของชนชั้นสูงและมีการพัฒนาขึ้นมาจนเกิดเป็นอุตสาหกรรมการเลี้ยงกวางหรือฟาร์มกวาง  

นอกจากนี้แล้ว กวาง ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งดาวโชคลาภ กวาง ในภาษาจีนจะเรียกว่า "ลู่" (鹿)  เป็นสัตว์สิริมงคลตามความเชื่อของจีน ซึ่งหมายถึงเทพดาวลก (ผู้เป็น 1 ใน 3 เทพดาว ฮก ลก ซิ่ว) ดังนั้นกวางจึงมีความหมายในเชิงสัญลักษณ์ เป็นตัวแทนหมายถึง เทพแห่งดาวโชคลาภและชื่อเสียง กวางหลายชนิดถูกจัดอยู่ในสัตว์ป่าคุ้มครอง สถานภาพทางกฎหมายตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 ที่อนุญาตให้เพาะพันธุ์ได้

หมายเหตุ
สัตว์เคี้ยวเอื้องอื่นบางชนิดเรียกว่ากวางตามชื่อสามัญ แต่ไม่ใช่กวางแท้ ๆ เช่น สัตว์ในวงศ์กวางชะมด (ชื่อสามัญ: Musk deer; ชื่อวิทยาศาสตร์: Moschidae) และกวางผา (ชื่อสามัญ: Goral; ชื่อวิทยาศาสตร์: Naemorhedus sp.)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

สัตว์กีบคู่
สัตว์เคี้ยวเอื้อง