วันชาติมอญ

วันชาติมอญ (Mon National Day) หรือ ภาษามอญเรียกตะงัวโกนแกะกาวโม่น ตรงกับวันแรมค่ำ 1 เดือน 3 หลังวันมาฆบูชา 1 วัน ซึ่งเป็นวันรำลึกถึงการสร้างกรุงหงสาวดีครั้งแรก เริ่มจัดงานฉลองครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2491 ที่บ้านเกาะฮะมาง เมืองมะละแหม่ง หลังจากที่พม่าได้รับเอกราชจากอังกฤษและปฏิเสธข้อตกลงเวียงปางหลวง การจัดงานฉลองนี้จะจัดทั้งชาวมอญในไทยและพม่า โดยในพม่านั้น ถ้าเป็นพื้นที่ในเขตควบคุมของพรรคมอญใหม่ และในรัฐมอญ เช่น มะละแหม่ง สะเทิม จะมีการร้องเพลงชาติมอญและเชิญธงชาติมอญสู่ยอดเสา แต่ถ้าในพื้นที่นอกรัฐมอญจะถูกรัฐบาลทหารของพม่าคุมเข้ม ไม่ให้แสดงสัญลักษณ์ทางการเมือง พม่าเพิ่งจะผ่อนคลายให้จัดงานวันชาติมอญในย่างกุ้งได้ในช่วงที่พม่าเปิดประเทศ ขนมที่สำคัญในงานนี้ในพม่าคือข้าวมาฆะ  

งานวันชาติมอญในไทยจัดครั้งแรกที่กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. 2525 โดยมีลักษณะเป็นงานสัมมนาว่าด้วยเรื่องมอญ ต่อมา ใน พ.ศ. 2537 ได้เปลี่ยนมาจัดงานที่เน้นศิลปวัฒนธรรมมอญ และจัดต่อเนื่องมาจนปัจจุบัน โดยเรียกว่าวันรำลึกชนชาติมอญ

อ้างอิง 
 องค์ บรรจุน. ข้างสำรับมอญ. กรุงเทพฯ: มติชน. 2557 หน้า 261
รัฐมอญ