อ้น

อ้น หรือ หนูอ้น เป็นสัตว์ฟันแทะจำพวกหนึ่ง ที่อยู่ในเผ่า Rhizomyini ในวงศ์ย่อย Rhizomyinae ในวงศ์ Spalacidae มีรูปร่างคล้ายหนูขนาดใหญ่ มีรูปร่างโดยรวม คือ มีลำตัวกลม อ้วน ป้อม ขนสีน้ำตาล ตาและหูเล็กมาก ขาและหางสั้นไม่มีขน อาศัยอยู่ใต้ดินหรือโพรงไม้ฟันแทะคู่หน้ามีขนาดใหญ่เห็นได้ชัด 

มีทั้งหมด 4 ชนิด ใน 2 สกุล ที่พบในทวีปเอเชีย แถบภูมิภาคเอเชียใต้, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประเทศจีนตอนใต้  ได้แก่

สกุล Rhizomys 
 อ้นใหญ่ (R. sumatrensis) เป็นชนิดที่ใหญ่ที่สุด โดยวัดความยาวจากหัวจนถึงปลายหางได้ 48 เซนติเมตร
อ้นกลาง (R. pruinosus) เป็นชนิดที่มีขนาดรองลงมา
อ้นเมืองจีน (R.  sinensis) เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศจีนตอนใต้

สกุล Cannomys
อ้นเล็ก (C. badius) เป็นชนิดที่เล็กที่สุด  มีความยาววัดจากปลายจมูกจนถึงหางประมาณ 15-26.5 เซนติเมตร

โดยอ้นทั้งหมด จะขุดรูอาศัยอยู่ในป่า โดยเฉพาะป่าไผ่ เพราะกินไผ่และหน่อไม้เป็นอาหารหลัก ส่วนอาหารอื่น ๆ ได้แก่ ผลไม้ประเภทต่าง ๆ ที่หล่นตามพื้น ภายในรูมีทางยาวมากและแบ่งเป็นห้องได้หลายห้อง ใช้สำหรับเลี้ยงดูลูกอ่อนและเก็บอาหาร แต่จะขึ้นมาหากินบนพื้นดิน โดยปกติแล้วอ้นจะไม่กินน้ำโดยตรง แต่จะกินน้ำโดยผ่านจากการกัดแทะจากไม้ประเภทต่าง ๆ ที่กินเข้าไป อ้นจะผสมพันธุ์ในฤดูฝน ออกลูกครั้งละ 1-8 ตัว ซึ่งอ้นในภาษาเหนือมักถูกเรียกว่า "ตุ่น" ซึ่งเป็นสัตว์ที่มีลักษณะและพฤติกรรมคล้ายคลึงกัน แต่เป็นสัตว์ที่อยู่คนละอันดับกัน ซึ่งตามกฏกระทรวง พ.ศ.2546 อ้น ไม่มีรายชื่ออยู่ในสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1 แล้ว

ปัจจุบัน เกษตรกรที่อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ได้ทำการเลี้ยงอ้นในเชิงเกษตรกรรมเพื่อพัฒนาไปสู่การเป็นสัตว์เศรษฐกิจและเพื่อการอนุรักษ์ โดยเลี้ยงไว้ในบ่อซีเมนต์ หรือโอ่ง ให้ไผ่กินเป็นอาหาร

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

สัตว์ฟันแทะ
สัตว์ป่าคุ้มครอง
สัตว์ที่พบในทวีปแอฟริกา
สัตว์ที่พบในทวีปเอเชีย
อ้น

de:Wurzelratten