คติบอยชุก

คติบอยชุก (; Boychukism) เป็นปรากฏการณ์ทางศิลปะและวัฒนธรรมในประวัติศาสตร์ศิลปะยูเครนระหว่างทศวรรษ 1910 ถึงทศวรรษ 1930 มีลักษณะเด่นคือรูปแบบ "มอนิวเมนทัล-สังเคราะห์" (monumental-synthetic style) คติบอยชุกถือเป็นหนึ่งในรูปแบบศิลปะที่มีต้นกำเนิดในยูเครน เกิดจากการผสมผสานศิลปะพื้นถิ่นยูเครน, ศิลปะแบบโบสถ์ไบแซนไทน์ และเรอแนซ็องส์ดั้งเดิม ชื่อของรูปแบบศิลปะนี้ได้มาจากมือคัยลอ บอยชุก ศิลปินกราฟิกและมอนิวเมนทัลลิสต์

ศิลปะไบแซนไทน์ใหม่ 
ศิลปินยุโรปในเวลานั้นเช่น ปาโบล ปิกาโซ, ออแลกซันดร์ อาร์คือแปนกอ และกาซือมือร์ มาแลวึช ล้วนมีความเข้าใจต่อความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติเชิงจิตวิญญาณ (spiritual nature) ของวัฒนธรรมโบราณกับการตีความอย่างลื่นไหล (language of its plasticity) ศิลปินคติบอยชุกมีลัทธิไบแซนไทน์และศิลปะไร้มายายูเครนเป็นหมุดหมายทางศิลปะ

ในปี 1909 บอยชุกตั้งสตูดิโอศิลปะไบแซนไทน์ใหม่ (Neo-Byzantine art) ในปารีส ถือเป็นจุดเริ่มต้นของศิลปะขบวนการนี้ ศิลปินมีความมุ่งมั่นที่จะฟื้นฟูศิลปะยูเครนบนพื้นฐานของความสำเร็จที่ศิลปะไบแซนไทน์กับรุสเคียฟมี ศิลปินคติบอยชุกเชี่ยวชาญด้านการลงสีแบบ อัลเฟรสโก และ อัลเซกโก ซึ่งก็คือการลงสีโดยใช้สีแห้งและเปียก (ตามลำดับ) ผสมกับไข

ในฝรั่งเศสเรียกขบวนการศิลปะใหม่นี้ว่า Renovation Byzantine ("ไบแซนไทน์บูรณะ") และต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อมอนิวเมนทัลลิสต์แบบยูเครน (Ukrainian monumentalism) และคติบอยชุก

มอนิวเมนทัลลิสม์แบบยูเครน 
เป็นเวลานับสิบปีหลัง Renovation Byzantine ริเริ่มขึ้น ขบวนการทางศิลปะนี้จึงเปลี่ยนมาเป็นมอนิวเมนทัลลิสม์แบบยูเครน (Ukrainian monumentalism)  สถาบันศิลปะแห่งรัฐยูเครนก่อตั้งขึ้นในเดือนธันวาคม 1917 และกลายมาเป็นศูนย์กลางของลัทธิมอนิวเมนทัล

ลักษณะเด่นร่วมของคติบอยชุกคือการใช้สีฝุ่นแทนการใช้น้ำมัน ซึ่งถือเป็นการกลับไปสู่วิธีการผลิตงานตามแบบโบราณและเป็นซิงคริทิสม์ของรูปแบบศิลปะนี้

ในทศวรรษ 1920 คติบอยชุกเริ่มแตกแขนงออกเป็นขบวนการศิลปะย่อย ๆ เฉพาะบุคคล เช่น ซอฟียา นาแลปึนสกา-บอยชุก และอีวัน ปาดัลกา ในสายศิลปะกราฟิก, วาซึล แซดเลียร์, ออกซานา เปาแลนกอ และแซร์ฮีย์ กอลอส ในสายออกแบบอุตสาหกรรม และฮรือฮอรีย์ กอมาร์ ในสายจิตรกรรม

การกดขี่ 
หลักการทางอุดมคติและทางศิลปะของคติบอยชุกเข้ากันไม่ได้กับเฟรมเวิร์กหลักของ "ศิลปะโซเวียต" ซึ่งนำไปสู่การกล่าวหาจากเจ้าหน้าที่โซเวียตว่าเป็นการบิดเบือนภาพของความเป็นจริงในสหภาพโซเวียต ในช่วงเปลี่ยนผ่านของทศวรรษ 1920 กับ 1930 การเขียนภาพในท้องเรื่องชาวไร่ชาวนาตามคติบอยชุกถูกกล่าวหาว่าเป็นการผลิตองค์ประกอบของกระฎุมพี-กูลาก (bourgeois-kulak element), ความเป็นชาตินิยม และฟอร์มัลลิสม์ (formalism)

งานเขียนสาธารณะขนาดใหญ่โตทั้งหมดตามคติบอยชุกถูกทำลายในสมัยโซเวียต คงเหลือเพียงภาพร่างบางส่วนเท่านั้น

ระเบียงภาพ

อ้างอิง 

วัฒนธรรมยูเครน
ศิลปะยูเครน
กลุ่มล้ำยุค