รายชื่อตำแหน่งทางวิชาการ

ตำแหน่งทางวิชาการ คือ ตำแหน่งของบุคคลในแวดวงวิชาการสำหรับนักวิชาการ อาจารย์ หรือนักเรียนในการทำวิจัย และการสอนในสถาบันอุดมศึกษา

ประเทศไทย 
 ศาสตราจารย์ ย่อว่า ศ.
 รองศาสตราจารย์ ย่อว่า รศ. 
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ย่อว่า ผศ. 
 อาจารย์ หรือ ตำแหน่งอื่นตามที่ คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา(ก.พ.อ.) กำหนด 

ตำแหน่งทางวิชาการจะได้รับแต่งตั้งตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันอุดมศึกษา โดยผู้ที่มีตำแหน่งทางวิชาการนั้น มีสิทธิใช้ตำแหน่งทางวิชาการที่ได้รับเป็นคำนำหน้านามได้ในการลงชื่อ หนังสือ เอกสาร งานสารบรรณหรือการเรียกขานใด ๆ เสมือนยศหรือคำนำหน้านามอย่างอื่น ซึ่งการเขียนตำแหน่งวิชาการที่ใช้นำหน้าคำนามนั้น ให้เรียงลำดับ ดังนี้ (1) ตำแหน่งทางวิชาการ  (2) ยศ (3) บรรดาศักดิ์ ฐานันดรศักดิ์ หรือคำนำหน้านามสตรีที่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และมีสิทธิใช้คำนำหน้านามนั้นตามกฎหมาย ระเบียบหรือประกาศของทางราชการ

โดยผู้ที่ใช้ตำแหน่งทางวิชาการนำหน้าคำนามนั้น ไม่สมควรใช้คำว่า นาย นาง หรือนางสาว นำหน้านามพร้อมกับตำแหน่งทางวิชาการ

ประเทศญี่ปุ่น 
ตำแหน่งประจำ
 ศาสตราจารย์ (เทียบเท่ากับ ศาสตราจารย์ และรองศาสตราจารย์ ในสหรัฐอเมริกา) จะถูกเรียกว่า เคียวจุ () 
 รองศาสตราจารย์ (เทียบเท่ากับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ในสหรัฐอเมริกา) จะถูกเรียกว่า จุงเกียวจุ () 

 ตำแหน่งชั่วคราว
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สายงานสอน จะถูกเรียกว่า โคชิ () 
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สายงานวิจัย จะถูกเรียกว่า โจะเคียว ()

สหรัฐอเมริกา 
 ศาสตราจารย์กิตติคุณ หรือ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ (professor emeritus - ชาย, professor emerita - หญิง)
 ศาสตราจารย์ (professor)
 รองศาสตราจารย์ (associate professor)
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ (assistant professor)
 ศาสตราจารย์คลินิก (adjunct professor)
 ศาสตราจารย์อาคันตุกะ (visiting professor)
 นักวิจัยหลังปริญญาเอก (postdoctoral appointment)
 ผู้ช่วยสอน
 ผู้ช่วยวิจัย

สหราชอาณาจักร 
 ศาสตราจารย์กิตติคุณ หรือ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ (professor emeritus - ชาย, professor emerita - หญิง)
 ศาสตราจารย์เกียรติยศ(Chair professor)
 ศาสตราจารย์ (Professor)
 รองศาสตราจารย์ (Reader / Senior Lecturer)
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ (Lecturer)
 อาจารย์ (Instructor)
 นักวิจัยอาวุโส (Senior research fellow)
 นักวิจัย (Research fellow)
 นักวิจัยหลังปริญญาเอก (Postdoctoral associate)

อ้างอิง 
 พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนในสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๗
 การใช้ตำแหน่งทางวิชาการเป็นคำนำหน้านาม-ราชบัณฑิตยสถาน
 ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการใช้ตำแหน่งทางวิชาการเป็นคำนำหน้านาม พ.ศ. ๒๕๓๖ ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๐ ตอนที่ ๑๑๔  ลว ๑๔ ส.ค. ๓๖