วิสุทธ์ บุษยกุล

ศาสตราจารย์วิสุทธิ์ บุษยกุล  (เกิด: 8 พฤศจิกายน 2462, อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี; อนิจกรรม: 21 มกราคม 2554, กรุงเทพมหานคร ()) บิดาเป็นชาวจังหวัดอุดรธานี มารดาเป็นชาวสมุทรสงคราม เนื่องจากบิดารับราชการในแผนกคลังจังหวัด เด็กชายวิสุทธิ์จึงต้องติดตามบิดาไปอยู่จังหวัดนครพนมตั้แต่อายุประมาณ 2-3ขวบ และได้เริ่มเรียนหนังสือที่โรงเรียนสกลราชวิทยานุกูล สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จึงได้ย้ายไปศึกษาต่อที่ โรงเรียนอุดรพิทยานุกูล จังหวัดอุดรธานี จนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 8 ได้เข้ารับราชการเป็นครูประชาบาลเมื่อ พ.ศ. 2478

ขณะเรียนมัธยมมีความสนใจในภาษาอังกฤษและภาษาไทย ต่อมาได้ศึกษาภาษาฝรั่งเศสเพิ่มเติมและสอบได้วิชาครูประถม พ.ศ. 2480 จึงได้เข้าเป็นครูในโรงเรียนประจำจังหวัดสกลนคร ทำให้มีทุนทรัพย์พอจะหาทางศึกษาต่อระดับสูง ขณะนั้น มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง เป็นมหาวิทยาลัยเปิด สามารถสมัครเรียนได้โดยไม่ต้องมาเข้าเรียน อาจารย์วิสุทธิ์จึงได้สมัครเรียนวิชานิติศาสตร์ โดยอ่านตำราด้วยตนเองและลาเข้ามาสอบในกรุงเทพฯ ปีละครั้ง กระทั่งสอบได้ปริญญาธรรมศาสตร์บัณฑิต

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 อาจารย์วิสุทธิ์ได้เข้าร่วมกับขบวนการเสรีไทย และถูกส่งตัวไปอินเดียเพื่อฝึกการรับส่งวิทยุโทรเลขที่เมือง Poona ระหว่างอยู่ที่อินเดียได้พบเห็นวัฒนธรรมหลายประการ ทำให้เกิดความสนใจในเรื่องภาษาและศาสนาของชาวอินเดีย  ทว่าอยู่ที่อินเดียไม่นานนักสงครามก็ยุติจึงได้กลับประเทศไทย ปี พ.ศ. 2490 ได้เข้ารับราชการในกรมสรรพากรจนถึงปีต่อมาได้ลาอุปสมบท 1 พรรษาที่จังหวัดสกลนคร เมื่อลาสิกขาแล้ว ได้ตัดสินใจสอบแข่งขันชิงทุนการศึกษาไปศึกษาต่อยังต่างประเทศ  ปรากฏว่าสอบได้และได้รับทุนกระทรวงศึกษาธิการไปศึกษาต่อยังประเทศสหรัฐอเมริกาใน พ.ศ. 2492

ได้ศึกษาภาษาสันสกฤตที่ มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย เมืองฟิลาเดลเฟีย ได้ศึกษาด้านภาษาบาลี สันสกฤต นอกจากนี้ ยังสนใจศึกษาภาษาโบราณอื่น ๆ เช่น ภาษาอิหร่านและเปอร์เซียโบราณ ตลอดจนภาษาโขตานในเอเชียกลาง ระหว่างศึกษาและทำวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกเกิดล้มป่วยต้องเข้ารับการรักษาและมีโรคแทรกซ้อน  จึงไม่สามารถศึกษาต่อจนจบปริญญาได้และต้องเดินทางกลับประเทศไทยในที่สุด เมื่อกลับมาแล้วได้เป็นอาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จนได้รับตำแหน่งศาสตราจารย์ และศาสตราจารย์เกียรติคุณตามลำดับ

นอกจากนี้ศาสตราจารย์วิสุทธิ์ บุษยกุลดำรงตำแหน่งราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ประเภทวรรณศิลป์ สาขาวิชาตันติภาษา

ศาสตราจารย์วิสุทธิ์ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคมะเร็งปอดเมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2554 ยังกรุงเทพมหานคร พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรพระราชทานพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรม 7 วัน ตั้งแต่วันที่ 22-28 มกราคม พ.ศ. 2554 ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร และทรงรับศพอยู่ในพระราชานุเคราะห์โดยตลอด

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง 

เสียชีวิตจากมะเร็งปอด
นักวิชาการชาวไทย
ราชบัณฑิต
ศาสตราจารย์
อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ - ศิลปศาสตร์ - มนุษยศาสตร์
บุคคลจากโรงเรียนสกลราชวิทยานุกูล
บุคคลจากโรงเรียนอุดรพิทยานุกูล
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุคคลจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
บุคคลจากอำเภอกุมภวาปี
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.4
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย