พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์ (5 เมษายน พ.ศ. 2357 - 22 ธันวาคม พ.ศ. 2415) มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้ากปิตถา ประสูติเมื่อวันอังคาร เดือน 5 แรม 1 ค่ำ ปีจอ .เบญจศก จุลศักราช  1176 ตรงกับวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2357 เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยและเจ้าจอมมารดาอัมพา ทรงเป็นต้นราชสกุลกปิตถา

ในปี พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์ และโปรดเกล้าให้ทรงกำกับกรมพระอาลักษณ์

สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 5 เมื่ออาทิตย์ เดือนอ้าย แรม 7 ค่ำ ปีวอก จัตวาศก จุลศักราช 1234 ตรงกับวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2415 พระชันษา 59 ปี

พระโอรส-พระธิดา 
หม่อมเจ้าหญิงนารีรัตน์ กปิตถา (ประสูติ พ.ศ. 2392 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2454 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2465)
หม่อมเจ้าหญิงอุทุมพร กปิตถา
หม่อมเจ้าชายวัฒนา กปิตถา หรือ หม่อมเจ้าชายพัฒนา (ประสูติ พ.ศ. 2396 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2454 พระราชทานเพลิง ณ วัดอินทราราม เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2455) มีธิดา คือ
หม่อมราชวงศ์หญิงจิ๋ว กปิตถา ซึ่งถวายตัวเป็นเจ้าจอมพระสนมในรัชกาลที่ 5
หม่อมเจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม
หม่อมเจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (ประสูติเมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2401)
หม่อมเจ้าหญิงเพ็ญจันทร์ กปิตถา (ประสูติ พ.ศ. 2405 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2473 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ)
หม่อมเจ้าชายทัศนา กปิตถา
หม่อมเจ้าหญิงลาวรรณ์ กปิตถา (พระราชทานเพลิง ณ วัดบรมนิวาส เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2469)

พระเกียรติยศ

พระอิสริยยศ 

 พระเจ้าลูกยาเธอพระองค์เจ้ากปิตถา (5 เมษายน พ.ศ. 2357 - 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
 พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้ากปิตถา (21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 - พ.ศ. 2394)
 พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์ (พ.ศ. 2394 - 1 ตุลาคม พ.ศ. 2394)
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นภูบาลบริรักษ์ (1 ตุลาคม พ.ศ. 2394 - ปัจจุบัน)

พงศาวลี

อ้างอิง 

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2357
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2415
พระราชโอรสในรัชกาลที่ 2
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 2
พระองค์เจ้า
ภูบาลบริรักษ์