สงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซีย

สงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซีย (อะดีเกยา: ; ) คือการรุกรานเซอร์แคสเซียโดยจักรวรรดิรัสเซีย เริ่มตั้งแต่วันที่ 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1763 (ตามปฏิทินเก่า) โดยจักรวรรดิรัสเซียอ้างสิทธิ์ในการปกครองเซอร์แคสเซียในขณะที่ชาวเซอร์แคสเซียปฏิเสธและต่อต้าน และสิ้นสุดในอีก 101 ปีต่อมาเมื่อกองทัพสุดท้ายของเซอร์แคสเซียพ่ายแพ้ในวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1864 (ตามปฏิทินเก่า) สงครามนี้จึงเป็นสงครามที่พร่ากำลังและสร้างความสูญเสียอย่างหนักแก่ทั้งสองฝ่าย ชาวเซอร์แคสเซียสู้รบกับรัสเซียนานกว่าชนชาติอื่น ๆ ในภูมิภาคคอเคซัส และสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียก็เป็นสงครามที่ยาวนานที่สุดที่ทั้งรัสเซียและเซอร์แคสเซียเคยต่อสู้มา

ระหว่างและหลังสงคราม จักรวรรดิรัสเซียใช้กลยุทธ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ด้วยการสังหารหมู่พลเรือนอย่างเป็นระบบ นำไปสู่การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวเซอร์แคสเซีย โดยชาวเซอร์แคสเซียมากถึง 2,000,000 คน (ร้อยละ 85–97 ของประชากรทั้งหมด) ถูกสังหารหรือถูกเนรเทศไปยังจักรวรรดิออตโตมัน (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตประเทศตุรกีในปัจจุบัน)  ส่งผลให้เกิดชุมชนชาวเซอร์แคสเซียพลัดถิ่น สงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียเริ่มขึ้นในลักษณะของความขัดแย้งเฉพาะพื้นที่ แต่ในไม่ช้าการขยายตัวของรัสเซียไปทั่วภูมิภาคคอเคซัสก็ดึงชนชาติอื่น ๆ ในภูมิภาคเข้าสู่ความขัดแย้งด้วย บ่อยครั้งจึงถือกันว่าสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซียเป็นส่วนตะวันตกของสงครามคอเคซัส

ระหว่างสงครามรัสเซีย–เซอร์แคสเซีย จักรวรรดิรัสเซียไม่ยอมรับว่าเซอร์แคสเซียเป็นดินแดนอิสระ แต่ถือว่าเป็นดินแดนรัสเซียที่อยู่ภายใต้การยึดครองของกลุ่มกบฏ ถึงแม้ว่าภูมิภาคนี้จะไม่เคยอยู่ภายใต้การควบคุมของรัสเซียมาก่อนก็ตาม บรรดานายพลรัสเซียไม่ได้เรียกชาวเซอร์แคสเซียตามชื่อชาติพันธุ์ แต่เรียกพวกเขาว่า "พวกคนเขา" "พวกโจรเถื่อน" และ "พวกขยะภูเขา" ในสมัยปัจจุบัน สงครามนี้ตกเป็นเป้าของการตีความประวัติศาสตร์ใหม่และก่อให้เกิดข้อโต้แย้งเนื่องจากแหล่งข้อมูลของรัสเซียในสมัยหลังส่วนใหญ่ไม่กล่าวถึงสงครามหรือลดทอนความสำคัญของสงครามลง สื่อและเจ้าหน้าที่ของรัฐรัสเซียไปไกลถึงขั้นอ้างว่าความขัดแย้งดังกล่าว "ไม่เคยเกิดขึ้น" ทั้งยังอ้างว่าชาวเซอร์แคสเซีย "เข้าร่วมกับรัสเซียโดยสมัครใจในคริสต์ศตวรรษที่ 16"

อ้างอิง

แหล่งข้อมูล 
 
 
 Henze, Paul B. 1992. "Circassian resistance to Russia." In Marie Bennigsen Broxup, ed., The North Caucasus Barrier: The Russian Advance Towards The Muslim World. London: C Hurst & Co, 266 pp. (Also New York: St. Martin's Press, 252 pp.) Part of it can be found here. Retrieved 11 March 2007.
 
 
 Tsutsiev, Arthur, Atlas of the Ethno-Political History of the Caucasus, 2014

ชาวเซอร์แคสเซีย
สงครามคอเคซัส
ความขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษที่ 18
ความขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษที่ 19
สงครามเกี่ยวข้องกับชาวเซอร์แคสเซีย
สงครามเกี่ยวข้องกับเชชเนีย
สงครามเกี่ยวข้องกับจักรวรรดิรัสเซีย
จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย