การเสด็จออกมหาสมาคมในรัชกาลที่ 9

การเสด็จออกมหาสมาคม เป็นพระราชพิธีที่พระมหากษัตริย์เสด็จออกที่ประชุมใหญ่เพื่อการสำคัญ โดยในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีการเสด็จออกมหาสมาคม ทั้งเป็นพระราชพิธีประจำปี และพระราชพิธีในโอกาสพิเศษ แต่ละครั้งมีขึ้นในสถานที่ต่าง ๆ อาทิ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน พระที่นั่งไพศาลทักษิณมหินทรพิมาน, สีหบัญชร พระที่นั่งอนันตสมาคม พระที่นั่งสุทไธสวรรยปราสาท มุขเด็จ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท และพระที่นั่งองค์พิเศษ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ทั้งนี้ เพื่อพระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าทูลละอองธุลีพระบาท คณะองคมนตรี คณะรัฐมนตรี สมาชิกรัฐสภา คณะทูตานุทูต ข้าราชการ ทหาร ตำรวจ ตลอดจนพสกนิกรทุกหมู่เหล่า เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท

การเสด็จออกมหาสมาคมในพระราชพิธีประจำปี 
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีหมายกำหนดการเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องในการพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหยสูรยพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง ในวันที่ 5 ธันวาคม เวลาเช้า 10.30 นาฬิกา โดยพระองค์ทรงเครื่องบรมขัตติยราชภูษิตาภรณ์ พร้อมเครื่องแบบเต็มยศ ประทับพระราชบัลลังก์ บนพระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์ เหนือพระแท่นนพปฎลมหาเศวตฉัตร ซึ่งตั้งอยู่หน้าพระที่นั่งบุษบกมาลามหาจักรพรรดิพิมาน และอยู่เบื้องหลังพระวิสูตร (ม่าน) พระราชทานพระบรมราชวโรกาสให้ พระบรมวงศานุวงศ์ ข้าทูลละอองธุลีพระบาท (อยู่เบื้องหลังพระวิสูตร) และคณะบุคคลต่าง ๆ (อยู่เบื้องหน้าพระวิสูตร) เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวายพระพรชัยมงคล

อนึ่ง การนี้จะมีขึ้นเป็นประจำทุกปีตั้งแต่ปี พ.ศ. 2494 โดยหากเป็นปีที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้ประกอบการพระราชพิธีอย่างพิเศษในวโรกาสสำคัญ จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดขึ้นในสถานที่สำคัญอื่น ในปี พ.ศ. 2503 มิได้มีหมายกำหนดการเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องจากอยู่ในระหว่างการเสด็จฯ เยือนต่างประเทศ ในปี พ.ศ. 2516 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้งดการพระราชพิธีเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องจากเสด็จฯ ไปทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ณ วัดเทวสังฆาราม อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ปี พ.ศ. 2517 เสด็จฯ ไปทรงบำเพ็ญพระราชกุศล ณ วัดสุวรรณดารารามราชวรวิหาร อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ปี พ.ศ. 2522 มิได้มีหมายกำหนดการเสด็จออกมหาสมาคม ปี พ.ศ. 2527 มิได้เสด็จออกมหาสมาคม และปี พ.ศ. 2551 ได้งดพระราชพิธีเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องจากพระพลามัยไม่พร้อม โดยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทหารรักษาพระองค์เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวายสัตย์ปฏิญาณตนเป็นกรณีพิเศษในการนี้ด้วย และในปี พ.ศ. 2556 สำนักพระราชวังย้ายสถานที่เสด็จออกมหาสมาคม ไปยังท้องพระโรง ศาลาราชประชาสมาคม (อาคารเอนกประสงค์เดิม) วังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นับเป็นการเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษา นอกเขตกรุงเทพมหานคร รวมถึงเป็นการเสด็จออกมหาสมาคมนอกเขตกรุงเทพมหานครครั้งเดียวที่เกิดขึ้นในประเทศไทย และเป็นการเสด็จออกมหาสมาคมครั้งสุดท้ายของรัชกาลที่ 9 เนื่องจากในปี พ.ศ. 2557 มีแถลงการณ์ของสำนักพระราชวังระบุว่า พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระพลานามัยไม่พร้อม ที่จะเสด็จออกมหาสมาคม คณะแพทย์จึงขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต ให้งดพระราชกิจสักระยะหนึ่ง จึงทำให้ปี พ.ศ. 2557 งดการพระราชพิธีเสด็จออกมหาสมาคม ส่วนในปี พ.ศ. 2558 มิได้มีหมายกำหนดการเสด็จออกมหาสมาคม และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 ได้สิ้นสุดการเสด็จออกมหาสมาคมในสมัยรัชกาลที่ 9 เนื่องจากพระองค์เสด็จสวรรคต

การเสด็จออกมหาสมาคมในโอกาสพิเศษ

ดูเพิ่ม 
 พระราชพิธีบวงสรวงสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช และเสด็จออกมหาสมาคม พ.ศ. 2549

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 คลังภาพสำนักพระราชวัง
 มหาสมาคม 9 มิถุนายน 2549
 มหาสมาคม 5 ธันวาคม 2550
 มหาสมาคม 5 ธันวาคม 2554 

พระราชพิธีเสด็จออกมหาสมาคม
พระราชพิธีในรัชกาลที่ 9