ตำบลดอนหัวฬ่อ

ดอนหัวฬ่อ เป็นตำบลในอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น คือ เทศบาลตำบลดอนหัวฬ่อ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของตำบล ห่างจากตัวเมืองชลบุรีประมาณ 8 กิโลเมตร

ประวัติ 
มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า พื้นที่นี้ มีลักษณะเป็นป่า มีสัตว์ป่าอยู่อาศัยจำนวนมาก มีหนองน้ำกว้างใหญ่หนึ่งแห่ง ซึ่งมีสัตว์อยู่ชุกชุม ประชาชนในพื้นที่ล่าสัตว์เพื่อนำมาเป็นอาหาร ด้วยวิธีการทำหุ่นรูปสัตว์หลายชนิด เพื่อสวมศีรษะในการใช้หลอกล่อสัตว์ให้หลงกลมาติดกับ จึงเป็นที่มาของชื่อตำบล "ดอนหัวล่อ"

เทศบาลตำบลดอนหัวฬ่อเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ได้รับการยกฐานะจากองค์การบริหารส่วนตำบลดอนหัวฬ่อในวันที่ 24 สิงหาคม 2550 และได้รับการเปลี่ยนแปลงขนาดเป็นเทศบาลขนาดใหญ่ในวันที่ 5 ตุลาคม 2553

ตราสัญลักษณ์เทศบาล 
 หัวกวาง ในอดีตชาวบ้านได้ทำเครื่องมืออย่างหนึ่งที่ชาวบ้านได้จัดทำสวมศีรษะ มีลักษณะคล้ายกวาง เพื่อใช้ล่อดักสัตว์ในสมัยโบราณ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อตำบลคือ "ดอนหัวฬ่อ" 
 พื้นที่สีเขียว และต้นข้าว แสดงถึงอาชีพหลักของประชาชนในตำบลในสมัยโบราณ คือการทำนา
 รวงข้าว 7 เมล็ด 2 ข้าง แสดงถึงหมู่บ้านในเขตการปกครองทั้ง 7 หมู่บ้าน

เนื้อที่และอาณาเขต 
ตำบลดอนหัวฬ่อมีพื้นที่ทั้งหมด 18.50 ตารางกิโลเมตร (11,562.5 ไร่) มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ข้างเคียงดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ องค์การบริหารส่วนตำบลพานทองหนองกะขะ และองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเก่า อำเภอพานทอง
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ เทศบาลตำบลหนองตำลึง และองค์การบริหารส่วนตำบลพานทองหนองกะขะ อำเภอพานทอง
ทิศใต้ ติดต่อกับ เทศบาลตำบลนาป่า อำเภอเมืองชลบุรี
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ เทศบาลตำบลคลองตำหรุ เทศบาลตำบลหนองไม้แดง และเทศบาลตำบลนาป่า อำเภอเมืองชลบุรี

ตำบลดอนหัวฬ่อแบ่งออกเป็น 7 หมู่บ้าน ดังนี้
 หมู่ที่ 1 บ้านชากสมอ
 หมู่ที่ 2 บ้านหนองไผ่กลางดอน
 หมู่ที่ 3 บ้านหนองกงฉาก
 หมู่ที่ 4 บ้านดอนบน
 หมู่ที่ 5 บ้านดอนหัวฬ่อ
 หมู่ที่ 6 บ้านดอนล่าง
 หมู่ที่ 7 บ้านมาบสามเกลียว

เทศบาลตำบลดอนหัวฬ่อ แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 8 ชุมชน ดังนี้
 ชุมชนที่ 1 สุขใจวิลล่า 1
 ชุมชนที่ 2 บ้านชากสมอ
 ชุมชนที่ 3 บ้านหนองไผ่กลางดอน
 ชุมชนที่ 4 บ้านหนองกงฉาก
 ชุมชนที่ 5 บ้านดอนบน
 ชุมชนที่ 6 บ้านดอนหัวฬ่อ
 ชุมชนที่ 7 บ้านดอนล่าง
 ชุมชนที่ 8 บ้านมาบสามเกลียว

ประชากร 
จากข้อมูลของกรมการปกครอง ประชากรในปลายปี พ.ศ. 2560 มีจำนวนทั้งสิ้น 11,779 คน แบ่งเป็นชาย 5,779 คน และเป็นหญิง 6,000 คน มีจำนวนบ้านทั้งหมด 12,622 หลัง มีความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ย 636 คนต่อตารางกิโลเมตร สามารถแยกออกเป็นพื้นที่ได้ดังนี้

จากข้อมูลประชากรจะเห็นได้ว่า บางหมู่บ้านจะมีจำนวนบ้านมากกว่าจำนวนประชากร ทั้งนี้ เป็นเพราะมีประชากรแฝงจากต่างท้องที่มาเช่าอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก จากการย้ายถิ่นฐานเข้ามาทำงานในเขตนิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร โดยมีบ้านในเขตตำบลจำนวนมากที่เป็นบ้านว่าง (ไม่มีรายชื่อผู้อาศัยในบ้าน) ซึ่งเป็นบ้านที่สร้างขึ้นเพื่อให้เช่าอาศัย ทั้งในรูปแบบของห้องแถว คอนโดมิเนียม หมู่บ้านจัดสรร และอาคารพาณิชย์ อีกทั้งยังมีบ้านที่ไม่มีเลขที่ที่ได้สร้างหรือต่อเติมอาคารจากเดิมและแบ่งให้เช่าอีกด้วย ส่งผลให้ประชากรในเขตตำบลดอนหัวฬ่อนั้นมีประชากรแฝงไม่ต่ำกว่า 15,000 คน

เศรษฐกิจ 
เดิมพื้นที่ในเขตตำบลดอนหัวฬ่อมีลักษณะเป็นไร่นา แต่ปัจจุบันพื้นที่มีการเปลี่ยนแปลงไปเป็นพื้นที่อุตสาหกรรม พาณิชยการและที่อยู่อาศัย ส่งผลให้การประกอบอาชีพของประชากรเปลี่ยนแปลงไป โดยอาชีพหลักของประชากรในเขตตำบลมีดังนี้
 การประกอบธุรกิจให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ ในเขตตำบลดอนหัวฬ่อมีการอยู่อาศัยของประชากรแฝงเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นประชากรที่ทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมในนิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร โดยประชากรเหล่านี้จะทำการเช่าบ้าน ห้องแถว หรือหอพัก เพื่ออยู่อาศัย ประชากรในพื้นที่ที่มีที่ดินหรืออาคารอยู่ก็พัฒนาพื้นที่ของตนเพื่อให้ผู้อื่นเช่าอาศัยหรือประกอบพาณิชยกรรม
 พาณิชยกรรม เนื่องด้วยการขยายตัวอย่างรวดเร็วของชุมชน ประชากรในพื้นที่ได้มีการเปิดร้านค้าขายสินค้าและบริการต่าง ๆ ริมถนนดอนหัวฬ่อ-คลองสัตตพงศ์ อีกทั้งยังมีศูนย์การค้าโรงบินสัน สาขาชลบุรีอยู่ในพื้นที่อีกด้วย
 การบริการ เช่น รถรับจ้าง ซ่อมเครื่องมือเครื่องใช้ บริการทำความสะอาด
 แรงงานในโรงงานอุตสาหกรรม ในจำนวนนี้รวมไปถึงประชากรแฝงจากต่างพื้นที่ และแรงงานต่างด้าว

การศึกษา 
มีสถานศึกษาจำนวน 4 แห่ง ดังนี้
สังกัดเทศบาลตำบลดอนหัวฬ่อ
 โรงเรียนเทศบาลดอนหัวฬ่อ 1 บ้านมาบสามเกลียว ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 เปิดสอนระดับอนุบาลถึงประถมศึกษา
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านดอนบน ตั้งอยู่หมู่ที่ 4
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กก่อนวัยเรียน (บ้านมาบสามเกลียว) ตั้งอยู่หมู่ที่ 7

สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ประถมศึกษา ชลบุรี เขต 1
 โรงเรียนวัดดอนดำรงธรรม ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 เปิดสอนระดับอนุบาลถึงมัธยมศึกษาตอนต้น

การสาธารณสุข 
ประชากรในพื้นที่ตำบลดอนหัวฬ่อ มีการใช้บริการจากหน่วยงานสาธารณสุขจากภาครัฐ ดังนี้

หน่วยบริการปฐมภูมิ
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดอนหัวฬ่อ ตั้งอยู่หมู่ที่ 6

หน่วยบริการทุติยภูมิ
 โรงพยาบาลพานทอง ตั้งอยู่เลขที่ 1/10 หมู่ที่ 8 ตำบลพานทอง อำเภอพานทอง
 โรงพยาบาลชลบุรี ตั้งอยู่เลขที่ 69 หมู่ที่ 2 ตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี

ศาสนสถาน 
ประชากรในตำบลดอนหัวฬ่อส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีวัดจำนวนทั้งสิ้น 4 วัด
 วัดดอน ดำรงธรรม ตั้งอยู่หมู่ที่ 4
 วัดสังกะสี ตั้งอยู่หมู่ที่ 1
 วัดมาบสามเกลียว ตั้งอยู่หมู่ที่ 7
 วัดชากสมอ (สุขใจดี) ตั้งอยู่หมู่ที่ 2

การคมนาคม 
ถนนสายหลัก
 ทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 (ถนนมอเตอร์เวย์) เป็นเส้นทางหลักในการเข้าสู่กรุงเทพมหานคร โดยมีด่านเก็บค่าผ่านทางพนัสนิคม ในการเข้าออกทางพิเศษนี้
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 315 (ถนนศุขประยูร) เป็นเส้นทางหลักในการเข้าสู่ตัวเมืองชลบุรี 
 ทางหลวงชนบทหมายเลข ชบ.3022 (ถนนเทศบาลหนองตำลึง 2 หรือถนนบ้านเก่า 11) เป็นเส้นทางเข้าสุ่นิคมอุตสาหกรรมอมตะนคร (เฟส 6-9) และเข้าสู่ตำบลหนองตำลึง และตำบลบ้านเก่า อำเภอพานทอง
 ถนนวิบูลประชารักษ์ เป็นเส้นทางเข้าสู่ตำบลหนองไม้แดง
 ถนนดอนหัวฬ่อ-คลองสัตตพงศ์ (ถนนบ้านเก่า 5) เป็นเส้นทางสายหลักของตำบล โดยมีลักษณะพาดผ่านกึ่งกลางของเขตเทศบาล

ถนนสายรอง
 ถนนราชพฤกษ์ 1
 ถนนศาลเจ้า
 ถนนหนองไผ่กลางดอน
 ถนนโรงเรียนวัดมาบสามเกลียว
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3701
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3702
 ถนนมิตรภาพ

รถโดยสารประจำทาง
 สาย 1633ก ชลบุรี-หัวไผ่
 สาย 1633ข ชลบุรี-ปรกฟ้า
 สาย 1633ข ขลบุรี-หนองตำลึง
 สาย 1633ข ขลบุรี-สัตพงษ์
 สาย - ขลบุรี-หนองไม้แดง-ดอนหัวฬ่อ
 สาย 265 ชลบุรี-นครราชสีมา
 สาย 52 กรุงเทพ-พนัสนิคม

สาธารณูปโภค 
ไฟฟ้า ประชาชนในพื้นที่ตำบลดอนหัวฬ่อ ใช้ไฟฟ้าจากการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคจังหวัดชลบุรี และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอพานทอง โดยมีไฟฟ้าใช้ร้อยละ 100

ประปา ประชาชนในพื้นที่ตำบลดอนหัวฬ่อ ใช้น้ำประปาจากการประปาส่วนภูมิภาค สาขาชลบุรี (ชั้นพิเศษ) แต่ยังไม่ครอบคลุมทุกพื้นที่ ในบางหมู่บ้านยังใช้ระบบประปาหมู่บ้านและแหล่งน้ำธรรมชาติอยู่

อ้างอิง 

ดอนหัวฬ่อ
ดอนหัวฬ่อ
ดอนหัวฬ่อ