รายพระนามและชื่ออภิรัฐมนตรีและองคมนตรีไทย

รายนามและรายพระนามอภิรัฐมนตรีและองคมนตรีไทย

รัชกาลที่ 5 

ใน พ.ศ. 2435 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประกาศตั้งองคมนตรีในพระราชพิธีศรีสัจปานกาลพระราชทานพระไชยวัฒน์ องค์เล็ก และเครื่องราชอิสริยาภรณ์และตั้งองคมนตรี 
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวัชรีวงศ์
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอลังการ
 เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสง-ชูโต)
 เจ้าพระยาวิชิตวงศ์วุฒิไกร (หม่อมราชวงศ์คลี่ สุทัศน์)

ใน พ.ศ. 2438 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประกาศตั้งองคมนตรีในพระราชพิธีศรีสัจปานกาลและตั้งองคมนตรี 

 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
 พระยาพิพิธโภไคสวรรย์
 พระยาฤทธิรงค์รณเฉท

ใน พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประกาศตั้งองคมนตรีในพระราชพิธีศรีสัจปานกาลและตั้งองคมนตรี 

 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงปราจิณกิติบดี
 พระยาอินทรเทพ
 พระยาพิเรนทรเทพ
 พระยาจ่าแสนบดีศรีบริบาล
 พระยาราชเสนาปลัดทูลฉลอง

รัชกาลที่ 6 
เมื่อ พ.ศ. 2453 ทรงประกาศแต่งตั้งองคมนตรี จำนวน 9 ราย ดังนี้

 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจรูญศักดิ์กฤดากร
 พระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์) 
 พระยาไกรเพ็ชรรัตนสงคราม (แฉ่ บุนนาค) 
 พระยาวรพงษ์พิพัฒน์ (หม่อมราชวงศ์เย็น อิศรเสนา) 
 พระยาบุรุษรัตนราชพัลลภ (นพ ไกรฤกษ์) 
 พระยาสุนทรบุรี (ชม สุนทราชุม)
 พระยาสุรเสนา (หม่อมราชวงศ์ชิต กำภู)
 พระยารัษฎานุประดิษฐ (คอซิมบี๊ ณ ระนอง)
 พระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร (หม่อมราชวงศ์ปุ้ม มาลากุล)

เมื่อ พ.ศ. 2459 ทรงประกาศแต่งตั้งองคมนตรี จำนวน 23 ราย ดังนี้

 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุพงษ์จักรพรรดิ์
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอนุวัตน์จาตุรนต์
 พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นภาณุพงศ์พิริยเดช
 หม่อมเจ้าสุธาสิโนทัย เทวกุล
 เจ้าพระยาสุรสีห์วิสิษฐศักดิ์
 พระยาวิศุกรรมศิลปประสิทธิ์
 พระยาศรีกฤดากร
 พระยาสโมสรสรรพการ
 พระยาราชมนตรี
 พระยาคทาธรบดีสีหราชบาลเมือง
 พระยาพิพิธเดชะ
 พระยาธรรมสารเนติวิเชตภักดี
 พระยาธรรมสารเวทย์วิเศษภักดี
 พระยาเผด็จดุลบดี
 พระยาอภัยรณฤทธิ์
 พระยาเสถียรสุรประเพณี
 พระยาอัพภันตริกามาตย์
 พระยาอุเทนเทพโกสินทร์
 พระยาไพบูลย์สมบัติ
 พระยาสุจริตธำรง
 พระยาศรีสุริยพาห
 พระยาบริรักษ์จัตุรงค์
เมื่อ พ.ศ. 2460 ทรงประกาศแต่งตั้งองคมนตรี จำนวน 25 ราย ดังนี้
 พระราชวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุทัศน์นิภาธร
 หม่อมเจ้าพันธุประวัติ
 พระยาสุริยานุวัตร์
 พระยาอนิรุทธเทวา
 พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ
 พระยาสวัสดิ์วรวิถี
 พระยาตราชูชาดิศร
 พระยาศรีสรราชภักดี
 พระยานรรัตน์ราชมานิต
 พระยาอนุรักษ์ราชมณเฑียร
 พระยาพิไชยชาญฤทธิ์
 พระยาสุรราชฤทธานนท์
 พระยาเทพาธิบดี
 พระยาราชมานู (ถั่ว อัศวเสนา)
 พระยากำแหงรณฤทธิ์
 พระยาประเสริฐศุภกิจ
 พระยาอัศวบดีศรีสุรพาหน
 พระยาเพชร์รัตน์สงคราม
 พระยาไพศาลศิลปสาตร์
 พระยาราชสมบัติ (เอิบ บุรานนท์) ท.จ., น.ช., ม.ม., ร.จ.พ.
 พระยาเทพรัตน์นรินทร์
 พระยาพิพากษาสัตยาธิปตัย
 พระยาพิจารณาปฤชามาตย์
 พระยาจรรยายุตกฤตย์
 พระยามหาวินิจฉัยมนตรี

รัชกาลที่ 7 
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงตั้งอภิรัฐมนตรีสภา โดยอภิรัฐมนตรีชุดแรกที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งตามพระราชดำรัสเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยนั้น ประกอบด้วยพระบรมวงศ์ 5 พระองค์ คือ 

 ตำแหน่ง: อภิรัฐมนตรี

ตำแหน่ง : องคมนตรี

 จางวางเอก เจ้าพระยารามราฆพ (ม.ล.เฟื้อ พึ่งบุญ ณ อยุธยา)  4 เมษายน พ.ศ. 2469 ไม่มีวาระกำหนดเวลา ตามพระราชนิยมเดิม แบบเดียวกับในสมัย รัชกาลที่6
 ตำแหน่ง: กรรมการองคมนตรี

 (2 กันยายน 2470 - 31 มีนาคม 2474)   
พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทศศิริวงศ์
 พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช
 พลโท หม่อมเจ้าเสรฐศิริ กฤดากร
 หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร
 พลโท หม่อมเจ้าอมรทัต กฤดากร
 พลเรือเอก หม่อมเจ้าอุปพัทธพงศ์ ศรีธวัช
 เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม)
 พลเอก เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
 เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
 พลเอก เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร)
 พระยาจินดาภิรมย์ราชสภาบดี (จิตร ณ สงขลา)
 พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (มิ้น เลาหเศรษฐี)
 พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตาบดี (บุญช่วย วณิกกุล)
 พลเอก พระยาเทพหัสดิน (ผาด เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
 พระยาเทพอรชุน (อุ่ม อินทรโยธิน)
 พระยาบริบูรณ์ราชสมบัติ (หม่อมราชวงศ์มูล ดารากร)
 พระยาเผด็จดุลบดี (เลียบ อรรถยุกติ)
 พระยาเพชรดา (สอาด ณ ป้อมเพ็ชร์)
 พระยาไพศาลศิลปสาตร์ (รื่น ศยามานนท์)
 พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์)
 พระยามโหสถศรีพิพัฒน์ (เชิญ ปริชญานนท์)
 พระยาวิสูตรสาครดิฐ (สาย โชติกเสถียร)
 พระยาศรีธรรมาธิราช (เจิม บุณยรัตพันธุ์)
 พระยาจ่าแสนยบดีศรีบริบาล (ชิต สุนทรวร)
 พระยาศุภกรณ์บรรณสาร (นุ่ม วสุธาร)
 พระยาสุรินทราชา (นกยูง วิเศษกุล)
 พระยาสุริยานุวัตร (เกิด บุนนาค)
 พระยาสุพรรณสมบัติ (ติณ บุนนาค)
 พระยาอธิกรณ์ประกาศ (หลุย จาติกวณิช)
 หม่อมเจ้าอลงกฎ ศุขสวัสดิ
 หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยันต์
 พระยาราชนกูลวิบูลยภักดี (อวบ เปาโรหิตย์)
 พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (ศุข ดิษยบุตร์)
 พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน)
 พระยามานวราชเสวี (ปลอด วิเชียร ณ สงขลา)
 พระยาเฉลิมอากาศ (สุณี สุวรรณประทีป)
 หม่อมเจ้าดำรัศดำรงค์ เทวกุล
 พระยาอานุภาพไตรภพ (จำรัส เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
 พระยาโกมารกุลมนตรี (ชื่น โกมารกุล ณ นคร)

 แต่งตั้งเพิ่มเติม
 หม่อมเจ้าวิวัฒนไชย ไชยยันต์ (3 เมษายน 2471 แทนหม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร ที่ไปดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงกลาโหม)
 พระยาสารศาสตร์ศิริลักษณ์ (สรรเสริญ สุขยางค์)​ (3 เมษายน 2471 แทน พระยาสุพรรณสมบัติ ที่ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต ประจำกรุงโตเกียว)
 พระยาพิพิธสมบัติ (ตาบ กุวานนท์) 
 พระยาศรีธรรมราช (ทองคำ กาญจนโชติ) 
 เจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค) (3 เมษายน 2472 แทนพระยาจินดาภิรมย์ ที่ไปดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม)
 พระยาศรีวิสารวาจา (หุ่น ฮุนตระกูล) (3 เมษายน 2472 แทน หม่อมเจ้าอมรทัต กฤดากร ที่ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูต ประจำกรุงวอชิงตัน) 

 (1 เมษายน 2474 - 31 มีนาคม 2476)   สิ้นสุดลงเมื่อคณะราษฎรได้มีประกาศยกเลิกพระราชบัญญัติองคมนตรี เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2475 
 พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์
 หม่อมเจ้าสกลวรรณากร วรวรรณ
 เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม)
 เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
 เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
 เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร)
 เจ้าพระยาพิชัยญาติ (ดั่น บุนนาค)
 เจ้าพระยาศรีพิพัฒน์ (หม่อมราชวงศ์มูล ดารากร)
 พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตาบดี (บุญช่วย วณิกกุล)
 พระยาเทพหัสดิน (ผาด เทพหัสดิน ณ อยุธยา)
 พระยาราชนกูลวิบูลยภักดี (รื่น ศยามานนท์)
 พระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์)
 พระยามโหสถศรีพิพัฒน์ (เชิญ ปริชญานนท์)
 พระยาจ่าแสนยบดีศรีบริบาล (ชิต สุนทรวร)
 พระยาสุรินทราชา (นกยูง วิเศษกุล)
 พระยาสุริยานุวัตร (เกิด บุนนาค)
 พระยาอธิกรณ์ประกาศ (หลุย จาติกวณิช)
 พระยามหาวินิจฉัยมนตรี (เภา ภวมัย)
 พระยาอมเรศร์สมบัติ (ต่วน ศุขะวณิช)
 พระยาพรหมทัตศรีพิลาต (แฉล้ม มิตรานนท์)
 พระยาเมธาธิบดี (สาตร์ สุทธเสถียร)
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอลงกฎ
 หม่อมเจ้าถาวรมงคลวงศ์ ไชยยันต์
 เจ้าพระยามุขมนตรี (อวบ เปาโรหิตย์)
 พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (ศุข ดิษยบุตร)
 พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน)
 พระยามานวราชเสวี (ปลอด วิเชียร ณ สงขลา)
 พระยาเฉลิมอากาศ (สุณี สุวรรณประทีป)
 พระยาโบราณราชธานินทร์ (พร เดชะคุปต์)
 พระยาอานุภาพไตรภพ (จำรัส เทพหัสดิน ณ อยุธยา)​
 หม่อมเจ้าวิวัฒนไชย ไชยยันต์
 พระยาพิพิธสมบัติ (ตาบ กุวานนท์)
 พระยาสารศาสตร์ศิริลักษณ์ (สรรเสริญ สุขยางค์)​
 พระยาศรีวิสารวาจา (หุ่น ฮุนตระกูล)
 หม่อมเจ้าวิบูลย์สวัสดิ์วงศ์ สวัสดิกุล
 พระยาชลมารคพิจารณ์ (หม่อมหลวงพงษ์ สนิทวงศ์)
 พระยากฤตราชทรงสวัสดิ์ (สุดใจ ไกรจิตติ)
 พระยาอัชราชทรงสิริ (แม้น อรุณลักษณ์)
 พระยาวิทุรธรรมพิเนตุ (โต๊ะ อัมระนันทน์)
 พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ผ่อง โชติกะพุกกณะ)

อภิรัฐมนตรีทำหน้าที่จนถึง พ.ศ. 2475 

โดยหลังจากที่ได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองโดยคณะราษฎร เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 

ได้มีประกาศยกเลิกอภิรัฐมนตรีสภา เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2475

รัชกาลที่ 8 
ได้มีประกาศอภิรัฐมนตรีสภา เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2475

รัชกาลที่ 9

พ.ศ. 2490 - พ.ศ. 2492 

 ตำแหน่ง: อภิรัฐมนตรี

พ.ศ. 2492 - 2559 

 ตำแหน่ง: องคมนตรี

ประธานองคมนตรี 
รายพระนามและรายนามประธานองคมนตรีในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

รัชกาลที่ 10
รายนามองคมนตรีในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

องคมนตรี

ประธานองคมนตรี
รายนามประธานองคมนตรีในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
  เว็บไซต์ คณะองคมนตรี 
  รายนามองคมนตรีในอดีต - สำนักราชเลขาธิการ 
  รายนามองคมนตรี - สำนักราชเลขาธิการ 
  คอลัมน์รู้ไปโม้ด - มติชน
  สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์ 

สภาองคมนตรีไทย
อภิรัฐมนตรีและองคมนตรี