การแพร่กระจายทางวัฒนธรรม

ในมานุษยวิทยาวัฒนธรรมและภูมิศาสตร์วัฒนธรรม การแพร่กระจายทางวัฒนธรรม () ซึ่งเป็นแนวคิดที่สร้างโดยลีโอ โฟรเบนิอุส ในสิ่งพิมพ์ Der westafrikanische Kulturkreis ในปี ค.ศ. 1897/98 หมายถึงการแพร่กระจายของรายการต่าง ๆ เช่น ความคิด รูปแบบ ศาสนา เทคโนโลยี ภาษา ทางวัฒนธรรมในหมู่ปัจเจกบุคคล ภายในวัฒนธรรมเดียวหรือจากวัฒนธรรมหนึ่งไปอีกวัฒนธรรมหนึ่ง แตกต่างจากการแพร่กระจายของนวัตกรรมภายในวัฒนธรรมเจาะจง ตัวอย่างของการแพร่กระจาย ได้แก่ การแพร่กระจายของรถม้าศึกและการถลุงเหล็กในยุคโบราณ และการใช้รถยนต์และชุดธุรกิจของตะวันตกในศตวรรษที่ 20

ประเภท 
การแพร่กระจายทางวัฒนธรรมที่สำคัญห้าประเภทได้แก่: 
 การแพร่กระจายขยาย: นวัตกรรมหรือแนวคิดที่พัฒนาในพื้นที่ต้นทางและยังคงแข็งแกร่งอยู่ที่นั่นในขณะเดียวกันก็แผ่ออกไปสู่ส่วนอื่น ๆ ซึ่งอาจรวมถึงการแพร่กระจายตามลำดับชั้น สิ่งกระตุ้น และติดต่อ 
 การแพร่กระจายย้ายถิ่นฐาน: แนวคิดหรือนวัตกรรมที่อพยพไปยังพื้นที่ใหม่ โดยทิ้งต้นกำเนิดหรือแหล่งที่มาของลักษณะทางวัฒนธรรมไว้เบื้องหลัง 
 การแพร่กระจายตามลำดับชั้น: แนวคิดหรือนวัตกรรมที่แพร่กระจายโดยการย้ายจากที่ใหญ่ไปยังที่เล็กกว่า มักจะไม่คำนึงถึงระยะห่างระหว่างสถานที่ และมักได้รับอิทธิพลจากชนชั้นสูงในสังคม 
 การแพร่กระจายติดต่อ: ความคิดหรือนวัตกรรมที่แพร่กระจายโดยอาศัยการติดต่อระหว่างบุคคลภายในประชากรที่กำหนด 
 การแพร่กระจายจากสิ่งกระตุ้น: แนวคิดหรือนวัตกรรมที่แพร่กระจายโดยยึดติดอยู่กับแนวคิดอื่น

กลไก  
การแพร่กระจายทางวัฒนธรรมสามารถเกิดขึ้นได้หลายวิธี การย้ายถิ่นของประชากรจะนำวัฒนธรรมของพวกเขาติดตัวไปด้วย ผู้มาเยือนข้ามวัฒนธรรม เช่น พ่อค้า นักสำรวจ ทหาร นักการทูต ทาส และช่างฝีมือ สามารถถ่ายทอดความคิดได้ การแพร่กระจายของเทคโนโลยีมักเกิดขึ้นโดยสังคมหนึ่งที่ดึงดูดนักวิทยาศาสตร์หรือคนงานที่มีทักษะด้วยการจ่ายเงินหรือการจูงใจอื่น ๆ การแต่งงานข้ามวัฒนธรรมระหว่างสองวัฒนธรรมที่อยู่ใกล้เคียงก็มีส่วนเช่นกัน ในบรรดาสังคมผู้รู้หนังสือ การแพร่กระจายสามารถเกิดขึ้นได้ทางจดหมาย หนังสือ และในยุคปัจจุบันผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ 

กลไกการแพร่กระจายมีสามประเภท: 

 การแพร่กระจายโดยตรง: เกิดขึ้นเมื่อสองวัฒนธรรมอยู่ใกล้กันมาก ส่งผลให้เกิดการแต่งงาน การค้าขาย และแม้กระทั่งการทำสงครามระหว่างกัน ตัวอย่างของการแพร่กระจายโดยตรงคือระหว่างสหรัฐอเมริกาและแคนาดา ซึ่งผู้คนที่อาศัยอยู่บริเวณชายแดนของสองประเทศนี้เล่นทั้งฮอกกี้ ซึ่งเริ่มขึ้นในแคนาดา และเบสบอล ซึ่งเป็นที่นิยมในวัฒนธรรมอเมริกัน 
 การแพร่กระจายบังคับ: เกิดขึ้นเมื่อวัฒนธรรมหนึ่งปราบปราม (พิชิตหรือกดขี่ข่มเหง) วัฒนธรรมอื่นและบังคับขนบธรรมเนียมของตนเองต่อผู้คนที่ถูกยึดครอง ตัวอย่างคือการบังคับศาสนาคริสต์กับชนพื้นเมืองในอเมริกาโดยสเปน ฝรั่งเศส อังกฤษ และโปรตุเกส หรือการบังคับศาสนาอิสลามกับชาวแอฟริกาตะวันตกโดยชาวฟูลาหรือของชาวจังหวัดนูเรสถานโดยชาวอัฟกัน 
 การแพร่กระจายทางอ้อม: เกิดขึ้นเมื่อวัฒนธรรมถูกส่งผ่านจากวัฒนธรรมหนึ่งผ่านพ่อค้าคนกลางไปยังอีกวัฒนธรรมหนึ่ง โดยที่วัฒนธรรมแรกและวัฒนธรรมหลังไม่ได้สัมผัสกันโดยตรง ตัวอย่างเช่น มีอาหารเม็กซิกันในแคนาดา เนื่องจากมีสหรัฐอเมริกาอยู่ระหว่างสองประเทศ

อ้างอิง 

Frobenius, Leo. Der westafrikanische Kulturkreis. Petermanns Mitteilungen 43/44, 1897/98
Kroeber, Alfred L. (1940). "Stimulus diffusion." American Anthropologist 42(1), Jan.–Mar., pp. 1–20
Rogers, Everett (1962) Diffusion of innovations. New York: Free Press of Glencoe, Macmillan Company
Sorenson, John L. & Carl L. Johannessen (2006) "Biological Evidence for Pre-Columbian Transoceanic Voyages." In: Contact and Exchange in the Ancient World. Ed. Victor H. Mair. University of Hawaii Press, pp. 238–297. ;

แหล่งข้อมูลอื่น 
 "Diffusionism and Acculturation"  โดย Gail King และ Meghan Wright, Anthropological Theories, M.D. Murphy (ed.), Department of Anthropology, College of Arts and Sciences, The University of Alabama.

มานุษยวิทยา
ประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรม
การแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม
การอพยพของมนุษย์