อำเภอเมืองสมุทรปราการ

เมืองสมุทรปราการ เป็นอำเภอศูนย์กลางการปกครองของจังหวัดสมุทรปราการ ตั้งอยู่บริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยาตรงข้ามกับอำเภอพระสมุทรเจดีย์ นอกจากเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัดแล้ว อำเภอเมืองสมุทรปราการยังเป็นที่ตั้งของศาลเด็กและเยาวชน ห้องสมุดประชาชน และท่ารถโดยสารประจำทางสายต่าง ๆ รวมทั้งเป็นบริเวณที่จัดงานพระสมุทรเจดีย์ของทุกปี อำเภอนี้เป็นอำเภอที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศไทย

ประวัติศาสตร์
 ก่อนปี พ.ศ. 2470 ตั้งอำเภอเมืองสมุทรปราการ
วันที่ 21 สิงหาคม 2470 โอนพื้นที่ตำบลบางนา ตำบลสำโรงเหนือ ตำบลสำโรงใต้ ตำบลบางหญ้าแพรก ตำบลบางหัวเสือ ของอำเภอพระประแดง มาขึ้นกับอำเภอสมุทรปราการ
 วันที่  11  ธันวาคม  2478  จัดตั้งเทศบาลเมืองสมุทรปราการ 
 วันที่  1   มกราคม   2486  จังหวัดสมุทรปราการ  ได้ยุบลงเนื่องจากขณะนั้นในช่วง สงครามโลกครั้งที่ 2  ซึ่งก่อให้เกิดปัญหาสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ อำเภอเมืองสมุทรปราการจึงย้ายไปขึ้นกับจังหวัดพระนคร และ เปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น   อำเภอสมุทรปราการ
 วันที่  10   พฤษภาคม  2489  ตั้งจังหวัดสมุทรปราการ ขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง
 วันที่  25  กันยายน  2489   อำเภอสมุทรปราการเปลี่ยนชื่อกลับมาเป็น   อำเภอเมืองสมุทรปราการ
 วันที่  20   กันยายน   2505    ตั้งตำบลบางปูใหม่ แยกออกจากตำบลบางปู
 วันที่  2   พฤศจิกายน   2505   เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลเมืองสมุทรปราการ
 วันที่  28   มกราคม   2506   จัดตั้งสุขาภิบาลสำโรงเหนือในท้องที่บางส่วนของตำบลสำโรงเหนือ  และ  บางส่วนของตำบลบางเมือง
 วันที่  6   กุมภาพันธ์  2506   โอนพื้นที่หมู่  1-5 (บางส่วน)   ของตำบลบางเมือง  หมู่  4-5 (บางส่วน)  และ  หมู่  7 (บางส่วน)  ของตำบลบางด้วน  หมู่  1-3 (บางส่วน) หมู่  4  (ทั้งหมู่)  หมู่  6  (บางส่วน)  และ  หมู่  7 (ทั้งหมู่)  ของตำบลท้ายบ้าน   ให้ไปรวมกับตำบลปากน้ำ   เนื่องจากได้ขยายอาณาเขตเทศบาลเมืองสมุทรปราการ
 วันที่  2   สิงหาคม  2508   จัดตั้งสุขาภิบาลบางปูในท้องที่ตำบลบางปู  ตำบลบางปูใหม่  และตำบลท้ายบ้าน
 วันที่  15  กรกฎาคม  2522    ตั้งตำบลบ้านคลองสวน  แยกออกจากตำบลนาเกลือ
 วันที่  15  ธันวาคม  2527   แยกพื้นที่ตำบลปากคลองบางปลากด   ตำบลในคลองบางปลากด   ตำบลแหลมฟ้าผ่า   ตำบลนาเกลือ  และตำบลบ้านคลองสวน    ไปตั้งเป็น  กิ่งอำเภอพระสมุทรเจดีย์    ขึ้นกับอำเภอเมืองสมุทรปราการ
 วันที่  1  สิงหาคม  2529   ตั้งตำบลบางเมืองใหม่   แยกออกจากตำบลบางเมือง
 วันที่  1  กรกฎาคม  2533   ตั้งตำบลเทพารักษ์   แยกออกจากตำบลสำโรงเหนือ
 วันที่  19   กรกฎาคม  2534   ยกฐานะจากกิ่งอำเภอพระสมุทรเจดีย์  อำเภอเมืองสมุทรปราการ เป็น อำเภอพระสมุทรเจดีย์
 วันที่  12  กรกฎาคม  2536    จัดตั้งสุขาภิบาลแพรกษาในท้องที่บางส่วนของตำบลแพรกษา
 วันที่  18  กรกฎาคม  2537   จัดตั้งสุขาภิบาลด่านสำโรงในท้องที่บางส่วนของตำบลสำโรงเหนือ   และจัดตั้งสุขาภิบาลบางเมือง  ในท้องที่บางส่วนของตำบลบางเมือง  และตำบลสำโรงเหนือ 
 วันที่  1  สิงหาคม  2538   ตั้งตำบลท้ายบ้านใหม่ แยกออกจากตำบลท้ายบ้าน
 วันที่  21  สิงหาคม   2538   ตั้งตำบลแพรกษาใหม่ แยกออกจากตำบลแพรกษา
 วันที่  7  กันยายน  2538   จัดตั้งสุขาภิบาลสำโรงเหนือเป็นเทศบาลตำบลสำโรงเหนือ 
 วันที่  24  มีนาคม  2542  ยกฐานะเทศบาลเมืองสมุทรปราการเป็นเทศบาลนครสมุทรปราการ 
 วันที่  25   พฤษภาคม  2542   จัดตั้งสุขาภิบาลบางเมือง สุขาภิบาลด่านสำโรง สุขาภิบาลบางปู และสุขาภิบาลแพรกษา เป็นเทศบาลตำบลบางเมือง เทศบาลตำบลด่านสำโรง เทศบาลตำบลบางปู และเทศบาลตำบลแพรกษาตามลำดับ

ที่ตั้งและอาณาเขต 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตบางนา (กรุงเทพมหานคร) มีแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรปราการ และถนนแบริ่ง (สุขุมวิท 107) เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบางพลีและอำเภอบางบ่อ มีคลองหนองกระทุ่ม คลองสำโรง คลองทับนาง คลองกู้พารา คลองบางกระบือ คลองบางเหี้ยน้อย คลองสาม คลองหัวเกลือ คลองชลประทาน คลองด่านน้อย และคลองลึกเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ จรดอ่าวไทย
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพระสมุทรเจดีย์และอำเภอพระประแดง มีแนวกึ่งกลางแม่น้ำเจ้าพระยา คลองบางฝ้าย คลองขุด คลองบางนางเกรง​ และถนนทางรถไฟสายเก่าเป็นเส้นแบ่งเขต

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอเมืองสมุทรปราการแบ่งเขตปกครองย่อยออกเป็น 13 ตำบล 95 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
อำเภอเมืองสมุทรปราการประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 12 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลนครสมุทรปราการ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากน้ำทั้งตำบล
 เทศบาลเมืองปากน้ำสมุทรปราการ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางเมือง เฉพาะหมู่ที่ 4, 6, 8–10 (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลบางเมืองเดิม)
 เทศบาลเมืองแพรกษาใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแพรกษาใหม่ เฉพาะหมู่ที่ 1–4, 6–7 และบางส่วนของหมู่ที่ 5  (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลแพรกษาใหม่เดิม)
 เทศบาลเมืองแพรกษา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแพรกษา เฉพาะหมู่ที่ 1, 5 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 4, 6, 7 (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลแพรกษาเดิม)
 เทศบาลตำบลสำโรงเหนือ  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงเหนือ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 1, 2, 6–9; ตำบลบางเมืองใหม่ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 1 และตำบลเทพารักษ์ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 4, 9 (นอกเขตเทศบาลตำบลบางเมืองและเขตเทศบาลตำบลเทพารักษ์)
 เทศบาลตำบลด่านสำโรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสำโรงเหนือ เฉพาะหมู่ที่ 3–5, 10 และบางส่วนของหมู่ที่ 1, 2, 6–9
 เทศบาลตำบลบางเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางเมือง เฉพาะหมู่ที่ 1–3, 5, 7; ตำบลบางเมืองใหม่ เฉพาะหมู่ที่ 2–11 และบางส่วนของหมู่ที่ 1 และตำบลเทพารักษ์ เฉพาะหมู่ที่ 3, 5, 7 และบางส่วนของหมู่ที่ 4 (นอกเขตเทศบาลตำบลเทพารักษ์)
 เทศบาลตำบลแพรกษา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแพรกษา เฉพาะหมู่ที่ 3 และบางส่วนของหมู่ที่ 2, 4, 6, 7 และตำบลแพรกษาใหม่ เฉพาะบางส่วนของหมู่ที่ 5 (นอกเขตเทศบาลเมืองแพรกษาใหม่)
 เทศบาลตำบลบางปู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท้ายบ้าน ตำบลบางปูใหม่ ตำบลบางปู และตำบลท้ายบ้านใหม่ทั้งตำบล
 เทศบาลตำบลเทพารักษ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเทพารักษ์ เฉพาะหมู่ที่ 1, 2, 6, 8 และบางส่วนของหมู่ที่ 9 (เขตองค์การบริหารส่วนตำบลเทพารักษ์เดิม)
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางโปรง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางโปรงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลบางด้วน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางด้วนทั้งตำบล

การศึกษา 
ในอำเภอเมืองสมุทรปราการมีห้องสมุดประชาชนตั้งอยู่บริเวณตรงข้ามกับศาลากลางจังหวัด และพิพิธภัณฑ์สวาง พิพิธภัณฑ์นายเรือ มีโรงเรียนตั้งแต่ระดับอนุบาลศึกษา จนถึงมัธยมศึกษาตอนปลาย

โรงเรียนในอำเภอ 
 โรงเรียนสุมานัน
 โรงเรียนบุรารักษ์
 โรงเรียนสมุทรปราการ 
 โรงเรียนสตรีสมุทรปราการ
 โรงเรียนเทพศิรินทร์ สมุทรปราการ (เดิมคือ โรงเรียนบางเมืองเขียนผ่องอนุสรณ์)
 โรงเรียนอัสสัมชัญสมุทรปราการ
 โรงเรียนเซนต์โยเซฟ บางนา
 โรงเรียนเซนต์โยเซฟทิพวัล
 โรงเรียนอู่ทิพย์
 โรงเรียนศรีวิทยาปากน้ำ
 โรงเรียนเซนต์ราฟาแอล
 โรงเรียนพคุณวิทยา
 โรงเรียนเฉลิมไฉไลวิทยา
 โรงเรียนหาดอมราอักษรลักษณ์วิทยา
 โรงเรียนนวมินทราชินูทิศ สวนกุหลาบวิทยาลัย สมุทรปราการ
 โรงเรียนอุ่นอารีวิทยา
 โรงเรียนสุขเจริญผล
 โรงเรียนสุขเจริญผลแพรกษา
 โรงเรียนวัดแพรกษา
 โรงเรียนวัดตำหรุ
โรงเรียนป้วยฮั้ว
 โรงเรียนทรงสรรพวิทย์
 โรงเรียนทรงวิทยาเทพารักษ์

อาชีวะศึกษาในอำเภอ 
 วิทยาลัยเทคนิคสมุทรปราการ
 วิทยาลัยเทคโนโลยีสมุทรปราการ (ชำนิเทคโนโลยี)
 วิทยาลัยสารพัดช่างสมุทรปราการ

การคมนาคม
อำเภอเมืองสมุทรปราการมีถนนสายหลัก ได้แก่
ถนนสุขุมวิทตั้งแต่คลองด่านน้อยจนถึงแยกแบริ่ง​(สุดเขตจังหวัดสมุทรปราการ)​
ถนนเทพารักษ์ตั้งแต่แยกเทพารักษ์​จนถึงคลองทับนาง
ถนนศรีนครินทร์ตั้งแต่​แยกการไฟฟ้า​จนถึงสุดเขตจังหวัด​สมุทรปราการ​
ถนนตำหรุ-บางพลีตั้งแต่สิ้นสุด​เขตอำเภอบางพลีจนถึงแยกตำหรุ
ถนนสายลวดตั้งแต่​แยกวงเวียน​นาฬิกา​ปากน้ำจนถึงแยกโค้งโพธิ์
ถนนปู่เจ้าสมิงพรายตั้งแต่แยกปู่เจ้าสมิงพรายจนถึงแยกรางรถไฟ​เก่า
ถนนทางรถไฟสายเก่าตั้งแต่​แยกโค้งเกริก​(สิ้นสุด​ถนนสุขุมวิท)​จนถึงสุดเขตจังหวัด​สมุทรปราการ​
ถนนกาญจนาภิเษก (ทางพิเศษบางพลี-สุขสวัสดิ์)ตั้งแต่คลองสำโรงจนถึงคลองบางฝ้าย
ถนนท้ายบ้านตั้งแต่วงเวียน​นาฬิกา​ปากน้ำจนถึงป่าชายเลน​  
ถนนแพรกษาตั้งแต่แยกแพรกษาจนถึง​แยกคลองเก้า
ถนนสายรอง ได้แก่
ถนนสุขุมวิท 78 เชื่อมถนนทางรถไฟสายเก่า 
ถนนแบริ่ง (สุขุมวิท 107) เชื่อมถนนศรีนครินทร์
ถนนวัดด่านสำโรง (สุขุมวิท 113) เชื่อมถนนศรีนครินทร์
ถนนวัดหนามแดง เชื่อมถนนกิ่งแก้วในเขตอำเภอบางพลี

รถไฟฟ้า
รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท ส่วนต่อขยาย ช่วงแบริ่ง – สมุทรปราการ (เปิดให้บริการตั้งแต่วันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2561)
รถไฟฟ้าสายสีเหลือง ช่วงลาดพร้าว – สำโรง (กำลังก่อสร้าง)

การคมนาคมทางน้ำ ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยา มีท่าเรือวิบูลย์ศรีบริการเรือข้ามฟากไปยังอำเภอพระสมุทรเจดีย์ ส่วนคลองที่สำคัญ ได้แก่ คลองสำโรง คลองบางปิ้ง คลองแพรกษา คลองขุด (เลียบถนนตำหรุ-บางพลี) และคลองชลประทาน (เลียบถนนสุขุมวิท)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

เมืองสมุทรปราการ
 
อำเภอเมือง