ภาวะหูไวเกิน

ภาวะหูไวเกิน () เป็นความผิดปกติทางการได้ยินที่สร้างความพิการ โดยคนไข้จะไวเสียงที่ความถี่หนึ่ง ๆ เพิ่มขึ้นคือสามารถทนต่อเสียงที่ความถี่นั้น ๆ ได้น้อยลง คนไข้ที่มีอาการรุนแรงอาจมีปัญหาทนต่อเสียงในชีวิตประจำวันไม่ได้ คือเสียงบางอย่างอาจจะรู้สึกดังอย่างไม่น่าชอบใจ โดยที่คนอื่นก็ไม่ได้เป็นด้วย ภาวะหูไวเกินมักจะเกิดร่วมกับอาการเสียงในหู โดยทั้งสองมีความชุกที่ประมาณ 10-15% และมีการเสียการได้ยินเป็นปัจจัยเสี่ยงหลัก อย่างไรก็ดี ก็ยังมีความแตกต่างที่สำคัญระหว่างกลไกของอาการทั้งสอง

อาการ 
อาการก็คือเจ็บปวดหู รำคาญ และทนไม่ได้โดยทั่วไปต่อเสียงหลายอย่างที่คนโดยมากไม่รู้สึกเป็นไร
การร้องไห้อย่างยับยั้งไม่ได้และความตื่นตระหนกอาจเป็นผลของเหตุการณ์ที่ทำให้รู้สึกเช่นนั้น 
อาการอาจเกิดที่หูข้างเดียวหรือหูทั้งสองข้าง
อาจเกิดร่วมกับการมีเสียงในหู
อาจมีผลเป็นความวิตกกังวล ความเครียด และ
บ่อยครั้งจะเป็นการตอบสนองเพื่อป้องกันผลของอาการ แล้วทำให้คนไข้หลีกเลี่ยงการเข้าสังคม

เหตุ 
เหตุสามัญที่สุดของอาการนี้ก็คือการได้รับเสียงดังมากเกินไป
แต่บางคนก็อาจเริ่มมีอาการอย่างฉับพลันหลังจากใช้ยาที่ทำให้หูไว มีโรคไลม์ โรคเมนิแยร์ บาดเจ็บที่ศีรษะ หรือได้รับการผ่าตัด
บางคนอาจจะเกิดมาไวเสียง, เกิดโรค superior canal dehiscence syndrome,
มีประวัติติดเชื้อที่หู, หรือมีประวัติปัญหาการได้ยินในครอบครัว

ยาที่มีผลต่อจิตใจเช่น แอลเอสดี, methaqualone, หรือเฟนไซคลิดีน ก็อาจเป็นเหตุของอาการด้วย
และยาปฏิชีวนะคือซิโปรฟลอกซาซินก็พบว่าเป็นเหตุอย่างหนึ่ง

ภาวะอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กัน 
อาการอื่น ๆ ที่สัมพันธ์กับภาวะหูไวเกินรวมทั้ง
 acoustic shock เป็นอาการที่เกิดเมื่อได้ยินเสียงดังแบบไม่คาดหวัง
 ปฏิกิริยาต่อยาอย่างไม่พึงประสงค์
 ความวิตกกังวล
 ออทิซึมสเปกตรัม
 การบวมน้ำเอ็นโดลิมฟ์ (endolymphatic hydrops)
 โรคไลม์
 ไมเกรน
 โรคเมนิแยร์
 โรคปลอกประสาทเสื่อมแข็ง
  
 ความผิดปกติที่เกิดหลังความเครียดที่สะเทือนใจ
 การบาดเจ็บที่ศีรษะอย่างรุนแรง
 Superior canal dehiscence syndrome
 ลูปัส อีริทีมาโตซัส ทั่วร่าง
 Tay-Sachs disease เป็นโรคทางพันธุกรรมที่มีผลทำลายเซลล์ประสาทในสมองและในไขสันหลัง
 กลุ่มอาการวิลเลียม

กลไกทางสรีรภาพ-ประสาท 
กระบวนการปรับการตอบสนองของประสาทที่สำคัญต่อการได้ยินเชื่อว่า จะทำงานบิดเบือนไปเมื่อได้รับข้อมูลเสียงที่ผิดปกติจากหูชั้นใน
ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อหูชั้นในเสียหายและมีผลให้เสียการได้ยิน

วินิจฉัย 
วิธีการตรวจสอบพื้นฐานจะคล้าย ๆ กับการตรวจการได้ยินธรรมดา (audiogram)
แต่ที่ต่างก็คือนอกจากกจะวัดขีดเริ่มเปลี่ยนการได้ยินที่เสียงความถี่ต่าง ๆ ก็ยังวัดระดับเสียงดังที่ทำให้รู้สึกไม่สบายที่ความถี่เหล่านั้นด้วย
เป็นระดับที่เรียกว่า loudness discomfort level (LDL, ระดับความดังที่รู้สึกไม่สบาย) หรือ uncomfortable loudness level (ULL)
ในคนไข้อาการหูไวเกิน ระดับนี้จะต่ำกว่าคนปกติพอสมควร และปกติจะเป็นตลอดพิสัยการได้ยินโดยมาก

การรักษา 
การรักษาวิธีหนึ่งก็คือ การให้ฟัง เป็นการรักษาที่เรียกว่า retraining therapy
เป็นวิธีที่ได้มาจากการรักษาเสียงในหู คือ Tinnitus retraining therapy
อนึ่ง เสียงแบบพิงก์ (pink noise) ก็สามารถใช้ได้ด้วยเหมือนกัน

การฟังเสียงแถบความถี่กว้างค่อย ๆ แต่ละวันตามระยะที่กำหนด อาจทำให้ทนเสียงต่าง ๆ เพิ่มขึ้นได้
แม้อาจจะไม่สามารถฟื้นสภาพได้อย่างสมบูรณ์ แต่อาการก็อาจดีขึ้นอย่างสำคัญ โดยเฉพาะถ้าทำพร้อมกับการบำบัดจิตใจด้วย

วิธีอีกอย่างหนึ่งก็คือการบําบัดทางความคิดและพฤติกรรม () ซึ่งสามารถร่วมใช้กับ retraining therapy

คนไข้ผู้มีชื่อเสียง 
วลาดิมีร์ เลนิน ผู้นำนักปฏิวัติมาร์กซิสต์คนแรกของสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต หัวหน้าพรรคบอลเชวิก นายกรัฐมนตรีคนแรกและเป็นเจ้าของแนวคิดส่วนใหญ่ในลัทธิเลนิน ได้รายงานว่าป่วยหนักในปลายปี ค.ศ. 1921 โดยมีอาการหูไวเสียง ปวดหัว และนอนไม่หลับเป็นประจำ

ดูเพิ่ม 
เสียงจากหู
เสียงในหู

เชิงอรรถ

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Hyperacusis Research
 Hyperacusis Central

การได้ยิน
โรคของหูและปุ่มกระดูกกกหู
โสตสัมผัสวิทยา
โสตวิทยา