การแต่งกายของพม่า

การแต่งกายของพม่า การแต่งกายของพม่านั้นมีรูปแบบที่หลากหลายขึ้นอยู่กับเชื้อชาติ, สภาพภูมิศาสตร์, สภาพภูมิอากาศ, ประเพณีวัฒนธรรมของผู้คนในแต่ละภูมิภาคของประเทศพม่า การแต่งกายที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางของชาวพม่าคือ โลนจี เป็นโสร่งแบบหนึ่งจัดเป็นการแต่งกายประจำชาติ สวมใส่ทั้งชายและหญิงทั่วประเทศ เสื้อผ้าพม่ายังมีความหลากหลายในแง่ของสิ่งทอสาน เส้นใย สี และวัสดุ เช่น ผ้ากำมะหยี่ ผ้าไหม ผ้าลูกไม้ ผ้ามัสลินและผ้าฝ้าย

ประวัติ

ยุคก่อนอาณานิคมอังกฤษ 

ในยุคที่พม่าก่อนจะตกเป็นอาณานิคมของจักรวรรดิอังกฤษ ได้มีกฎระเบียบการแต่งกาย ที่เรียกว่า ยาซาไกง์ กำหนดวิถีชีวิตและการบริโภคสำหรับชาวพม่าในสมัยราชวงศ์โกนบอง ทุกอย่างตั้งแต่รูปแบบของที่พักอาศัยไปจนถึงเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับสถานะทางสังคมของคนๆนั้น กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับพิธีศพและโลงศพ รวมไปถึงการใช้รูปแบบการพูดต่างๆตามลำดับสถานภาพทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎระเบียบการแต่งกายในเมืองหลวงของราชวงศ์เป็นสิ่งที่เข้มงวดมากและมีความซับซ้อนมากที่สุด กฎระเบียบเกี่ยวกับการแต่งกายและการตกแต่งได้รับการสังเกตุอย่างรอบคอบ เครื่องหมายนกยูง ถูกสงวนไว้อย่างเคร่งครัดสำหรับราชวงศ์ เสื้อคลุมยาวประกบตัวถึงสะโพกอย่าง ไทง์มะเตน และทับทิมถูกสงวนไว้ให้ใส่สำหรับเจ้าหน้าที่ในราชสำนัก รองเท้ากำมะหยี่ถูกสวมใส่โดยราชวงศ์เท่านั้น กำไลข้อเท้าทองคำถูกสวมใส่โดยเฉพาะสมาชิกเด็กในราชวงศ์ ผ้าไหม ผ้าตาดเงิน ผ้าตาดทอง และสัญลักษณ์รูปสัตว์มงคลได้รับอนุญาตให้สวมใส่โดยสมาชิกของราชวงศ์และภรรยาของขุนนางในราชสำนักเท่านั้น การประดับด้วยอัญมณีและหินมีค่าก็มีการควบคุมด้วยเช่นเดียวกัน การใช้ ฮินตะปะดา () สีย้อมสีชาดที่สกัดจากซินนาบาร์ ก็มีการควบคุม

ยุคอาณานิคมอังกฤษ 

ในช่วงยุคอาณานิคมของอังกฤษ เหล่าชาตินิยมชาวพม่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับเสื้อผ้าแบบดั้งเดิมโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ยอโลนจี () รูปแบบหนึ่งของโลนจี จากแคว้นยอ และ ปินนีไตปอนอินจี () เสื้อคลุมคอจีนสีเหลืองอมน้ำตาล แสดงออกซึ่งสัญลักษณ์ที่ให้ความรู้สึกต่อต้านลัทธิล่าอาณานิคมและความเชื่อมั่นในชาติในการเรียกร้องเอกราช ช่วงทศวรรษที่ 1920 ที่การขัดแย้งมีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น การสวมเสื้อผ้า "แบบดั้งเดิม" ถูกมองว่าเป็นรูปแบบของการต่อต้านเชิงตั้งรับในหมู่ชาวพม่า โสร่งแบบผู้หญิง ทะเมียน หรือทะบี () สั้นลงไม่ยาวไปถึงเท้าถึงเพียงแต่ข้อเท้า และความยาวของผ้าซิ่นช่วงบนลดลงเปิดเผยรอบเอวมากขึ้น ช่วงนี้ยังได้เห็นการนิยมเสื้อมัสลินสำหรับสตรี เผยให้เห็นชุดภายในของสตรีที่เรียกว่า ซาบอลี () ในช่วงการปกครองของอังกฤษอิทธิพลแฟชั่นทรงผมและการแต่งกายได้ส่งผลต่อพม่า การตัดผมทรงสั้นที่เรียกว่า โบเก () ถูกแทนที่การไว้ผมยาวซึ่งเป็นบรรทัดฐานในหมู่คนพม่ารุ่นเก่า ในทำนองเดียวกันผู้หญิงเริ่มไว้ทรงผมเช่น อะเมาะ () ประกอบด้วยมวยผมแบบเรียบง่ายขดอยู่ด้านบนศรีษะ แทนการไว้มวยผมแบบดั้งเดิม ()

ยุคสมัยใหม่

ชุดประจำชาติ

โลนจี 

ชุดประจำชาติของพม่าคือโลนจี (, ), สโสร่งยาวถึงข้อเท้าสวมใส่ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย โลนจี ในรูปแบบใหม่เป็นที่นิยมในช่วงยุคอาณานิคมของอังกฤษแทนที่ ปาโซ การแต่งกายแบบดั้งเดิมซึ่งสวมใส่โดยผู้ชาย และ ทะเมียน ซึ่งสวมใส่โดยผู้หญิงก่อนยุคอาณานิคม ทะเมียน ในช่วงก่อนอาณานิคม มีรูปแบบลักษณะเป็นชุดยาว เรียกว่า เยตีนา (ရေသီနား) จะเห็นได้ในยุคปัจจุบันเฉพาะเป็นเครื่องแต่งกายในงานแต่งงานหรือชุดเต้นรำ ในทำนองเดียวกันก่อนยุคอาณานิคม ปาโซ เป็นเพียงการสวมใส่โดยทั่วไปในระหว่างการแสดงบนเวทีรวมถึงการเต้นรำและการแสดง อะเญน

ผ้าทออะเชะ  

รูปแบบลวดลายพื้นเมืองของพม่า ที่เรียกว่า อะเชะ (; ), ลายลอนคลื่นที่สลับซับซ้อนแถบแนวนอนที่ประดับประดาด้วยการออกแบบคล้ายลายอาหรับ อะเชะ เป็นที่รู้จักกันในชื่อ ลูนติยา (; ) ซึ่งแปลว่า "กระสวยเส้นพุ่งนับร้อย" อ้างถึงกระบวนการที่ต้องใช้เวลามาก มีราคาแพงและซับซ้อนในการทอผ้ารูปแบบนี้ ซึ่งต้องใช้กระสวยในเครื่องทอผ้าจำนวนมากซึ่งแต่ละอันจะให้สีที่แตกต่างกัน ลวดลายอะเชะ มีต้นกำเนิดที่อมรปุระ และเป็นที่แพร่หลายในยุคราชวงศ์โกนบอง

เสื้อคลุมไตปอน 
สำหรับงานธุรกิจและโอกาสที่เป็นทางการ ชายชาวพม่า จะแต่งชุดเสื้อแจ๊คแก็ตแบบแมนจู ที่เรียกว่า ไตปอนอินจี (, ) ใส่ทับเสื้อเชิ้ตคอปกแบบอังกฤษ ชุดนี้เป็นที่นิยมในยุคอาณานิคม

ชุดสตรี อินจี 
ผู้หญิงพม่าสวมชุดสตรีที่เรียกว่า อินจี (, ) มีสองรูปแบบที่แพร่หลายคือ ยีนเซ () จะติดกระดุมด้านหน้าและ ยีนโพน () ติดกระดุมไว้ด้านข้าง สำหรับพิธีที่เป็นทางการและทางศาสนาผู้หญิงพม่ามักสวมผ้าคลุมไหล่

เสื้อคลุมไทง์มะเตน  

การแสดงออกอย่างเป็นทางการที่สุดของเครื่องแต่งกายประจำชาติของพม่าสำหรับสตรี ได้แก่ เสื้อคลุมที่มีความยาวถึงสะโพกแนบแน่นกระชับที่เรียกว่า ไทง์มะเตน (, ) บางครั้งก็มีการปักเลื่อมบนพื้นผิวผ้า ไทง์มะเตน ในภาษาพม่าจะแปลว่า "ไม่เแน่นขนัดเวลานั่ง" หมายถึงเสื้อคลุมที่กระชับไม่ยับยู่ยี่ขณะนั่ง เสื้อคลุมนี้ได้รับความนิยมในหมู่ชนชั้นสูงในช่วงราชวงศ์โกนบอง

กองบอง 

เครื่องแต่งกายประจำชาติของพม่าสำหรับผู้ชายประกอบด้วยผ้าโพกหัวที่เรียกว่า กองบอง (, ) ซึ่งสวมใส่สำหรับการทำงานอย่างเป็นทางการ ในยุคอาณานิคมกองบองถูกพัฒนาให้เป็นเครื่องแต่งกายสามัญของชายชาวพม่า การออกแบบกองบองของชาวพม่าสมัยใหม่เกิดขึ้นในช่วงกลางปี ​​1900 และเรียกว่า มอนเจะตะเร () เป็นกองบองทำจากผ้าที่มีโครงหวายและสามารถสวมใส่ได้เช่นสวมหมวก

ญะพะนะ 

รองเท้าแตะกำมะหยี่สวมใส่ได้ทั้งสองเพศ เรียกว่า ญะพะนะ (‌, หรือ มัณฑะเลย์ พะนะ) เป็นรองเท้าที่สวมใส่เป็นทางการ

การแต่งกายตามภูมิภาค 
กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ในพม่าทุกกลุ่มล้วนมีเสื้อผ้าและประเพณีสิ่งทอที่แตกต่างกัน

อ้างอิง 

ประเทศพม่า
วัฒนธรรมพม่า
การแต่งกายพม่า
ชุดพิธีการ