แอลพิสพีนิเน

แอลพิสไกรเอเอ็ดพีนิเน/อัลเปสไกรไยเอ็ดปอยนีไน (อังกฤษและ) ในเวลาต่อมารู้จักกันในชื่อ อัลเปสอัตเตรตเตียไนเอ็ดวัลลิสปอยนีนา () เป็นจังหวัดขนาดเล็กของจักรวรรดิโรมัน แอลพิสพีนิเนเป็นหนึ่งในสามจังหวัดทางตะวันตกของเทือกเขาแอลป์ระหว่างกอลกับอิตาลี ประกอบด้วยบริเวณแคว้นวัลเลดาออสตาของอิตาลีและรัฐวาเลของสวิตเซอร์แลนด์ในปัจจุบัน ชนเผ่ากลุ่มที่มีอำนาจที่สุดในบริเวณนี้คือซาลัสซี ดินแดนของซาลัสซีถูกผนวกโดยจักรพรรดิเอากุสตุสในปี 15 ก่อนคริสต์ศักราช เมืองสำคัญที่สุดของจังหวัดคือเอากุสตาไปรโตเรียซาลัสโซรุม (Augusta Praetoria Salassorum) หรืออาออสตาในปัจจุบัน 

ชื่อ "ปอยนีนุส" (Poeninus) คล้ายคลึงกับคำว่า "ปอยนุส" (Poenus ในภาษาละตินหมายถึงชาวเมืองคาร์เทจ) ทำให้นักเขียนชาวโรมันอนุมานกันว่าขุนพลคาร์เทจฮันนิบาลเดินทัพข้ามบริเวณนี้ของเทือกเขาแอลป์ในการเดินทัพครั้งสำคัญในปี 218 ก่อนคริสต์ศักราชโดยอาจจะใช้ช่องเขาเซนต์เบอร์นาร์ดใหญ่หรือช่องเขาเซนต์เบอร์นาร์ดเล็ก แต่นักประวัติศาสตร์โรมันตีตุส ลีวีอุสให้คำอธิบายว่าอันที่จริงแล้วคำว่าปอยนีนุสเพี้ยนมาจากคำว่า "เปนนีนุส" (Penninus) ซึ่งเป็นพระนามของเทพเจ้าที่ชนพื้นเมืองสักการะ ลีวีอุสกล่าวต่อไปว่าเป็นสิ่งที่ยากที่จะเป็นไปได้ที่ฮันนิบาลจะข้ามเทือกเขาในช่วงเวลานั้นเพราะเป็นช่วงเวลาที่เข้าถึงไม่ได้

อ้างอิง 

 Livy Ab Urbe Condita (ca. 20 AD)

ดูเพิ่ม 
 จักรวรรดิโรมัน

มณฑลของโรมัน
รัฐสิ้นสภาพในประเทศอิตาลี
รัฐสิ้นสภาพในประเทศสวิตเซอร์แลนด์
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 1 ก่อนคริสตกาล