ผู้เชื่อเก่า

ในประวัติศาสตร์ศาสนาอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ กลุ่มความเชื่อเก่า (Old Believers) หรือ กลุ่มประเพณีเก่า (Old Ritualists) (, สตารอเวียรืย or สตารอเบียตซืย) เป็นกลุ่มคริสตศาสนิกชนนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ โดยพยายามธำรงไว้ซึ่งประเพณีและวัตรปฏิบัติของนิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ ก่อนยุคการปฏิรูปของอัครบิดรนิคอนแห่งมอสโก ช่วงปีค.ศ. 1656 ถึง ค.ศ. 1666 คริสตชนกลุ่มนี้ถูกยึดอำนาจทางศาสนา เนื่องจากพยายามต่อต้านการเทียบเคียงศาสนจักรัสเซียให้เท่าเทียมกับศาสนจักรกรีก ในการชุมทางศาสนาปีค.ศ. 1666-1667 ได้แบ่งแยกพวกกลุ่มความเชื่อเก่าในยุโรปตะวันออกออกไปจากกลุ่มคนที่ยึดมั่นตามศาสนาที่รัฐตราใหม่ พวกที่ต่อต้านจะถูกลงโทษฐานยึดมั่นในพิธีกรรมเก่า

ชาวรัสเซียเรียกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นว่า "ราสโคล" () ทางศัพทมูลวิทยา ระบุว่า คือ "การแตกแยกจากกัน"

อ้างอิง

ในภาษาอังกฤษ
 Cherniavsky, M.: "The Reception of the Council of Florence in Moscow", Church History XXIV (1955), 147–57.
 Shevchenko I., "Ideological Repercussions of the Council of Florence", Church History XXIV (1955), 291–323.
 Crummey, Robert O.: The Old Believers & The World Of Antichrist; The Vyg Community & The Russian State, Wisconsin U.P., 1970
 Gill, T.: The Council of Florence, Cambridge, 1959
 MacCulloch, Diarmaid, A History of Christianity, 2009, Penguin 2010 , chapter 15
 .
 Zenkovsky, Serge A.: "The ideology of the Denisov brothers", Harvard Slavic Studies, 1957. III, 49–66
 .
 .
 .
 Old Orthodox Prayer Book. Trans. and ed. by Pimen Simon, Theodore Jurewics, [and] German Ciuba. Erie, Penn.: Russian Orthodox Church of the Nativity of Christ (Old Rite), 1986. N.B.: Consists of the liturgy of the Old Believers (a.k.a. Old Ritualists), as also now authorized for use in parishes of the canonical Russian Orthodox Church; texts in Russian and English on facing pages. Without ISBN

ในภาษารัสเซีย
 Голубинский ЕЕ: История русской церкви, Москва, 1900 / Golubinskij EE: "History of the Russian Church", Moscow, 1900
  / "Contribution to our polemic with the Old believers", ČOIDR, 1905
  / Dmitrievskij A.A.: The correction of books under Patriarch Nikon and Patriarchs after him. Moscow, "Jazyki slavjanskoj kul'tury", 2004
 Зеньковский С.А.: Русское старообрядчество, том I и II, Москва 2006 / Zenkovsky S.A.: "Russia's Old Believers", volumes I and II, Moscow 2006
 Каптерев Н.Ф.: Патриарх Никон и его противники в деле исправления церковныx обрядов, Москва, 1913 / Kapterv N.F.: "Patriarch Nikon and his opponents in the correction of church rituals", Moscow, 1913
  / Kapterev N.F.: "Character of the relationships between Russia and the orthodox East in the 16th and 17th centuries", Moscow, 1914
 Карташов А.В.: Очерки по истории русской церкви, Париж, 1959 / Kartašov A.V.: "Outlines of the history of the Russian church", Paris, 1959
 Ключевский И.П.: Сочинения, I–VIII, Москва, 1956–1959 / Ključevskij I.P.: "Works", I–VIII, Moscow, 1956–1959
 Мельников Ф.И.: Краткая история древлеправославной (старообрядческой) церкви. Барнаул, 1999 / Melnikov F.I.: "Short history of the Old orthodox (Old ritualist) Church", Barnaul, 1999
 Урушев Д.А. Возьми крест свой: история старообрядчества в событиях и лицах. Барнаул, 2009. / Urushev D.A. Take up your Cross: most influential persons and events in the history of Old Belief, Barnaul, 2009

N.B.: All these works come from scholars and scientists, none of them Old Believers, except for Melnikov (an Old-Believer apologist) and Urushev (a religious historian).

Russian Orthodox Old-Rite Church (in Russian)
Pomorian Old-Orthodox Church of Lithuania (in Russian)
[http://libweb.uoregon.edu/ec/oldbelievers/index.html  Old Believers in North America — a bibliography

ประวัติศาสตร์รัสเซีย