แยกไฟฉาย

แยกไฟฉาย เป็นสี่แยกถนนพรานนกบรรจบถนนจรัญสนิทวงศ์ ใจกลางพื้นที่เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร เป็นจุดเริ่มต้นของถนนพรานนก ซึ่งเชื่อมต่อกับถนนอิสรภาพและถนนอรุณอมรินทร์ ไปยังตลาดสดพรานนก และพื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาของฝั่งธนบุรีชั้นใน ได้แก่ท่าน้ำวังหลัง โรงพยาบาลศิริราช ในเขตบางกอกน้อย และวัดอรุณฯ พระราชวังเดิม ในเขตบางกอกใหญ่

แยกไฟฉายเดิมมีสภาพเป็นสามแยกจนกระทั่งโครงการถนนพรานนกตัดใหม่แล้วเสร็จ จึงเกิดสภาพเป็นสี่แยก โดยเชื่อมถนนจรัญสนิทวงศ์และถนนพรานนกเข้ากับถนนกาญจนาภิเษก ซึ่งจะทำให้การสัญจรระหว่างพื้นที่บางกอกน้อยและพื้นที่รอบนอก เช่น ตลิ่งชัน ทวีวัฒนา สะดวกสบายมากขึ้น ตั้งแต่ปลายปี พ.ศ. 2558

ประวัติ 

สามแยกไฟฉายเกิดขึ้นภายหลังการต่อขยายถนนพรานนก ซึ่งเป็นถนนลาดยางจากสามแยกปากถนนพรานนกตัดถนนอิสรภาพ (สี่แยกพรานนก) เข้ามาบรรจบกับถนนลูกรังในโครงการทางหลวงสายบางซ่อน-สะพานพระราม 6-บางกอกน้อย (ถนนจรัญสนิทวงศ์ในปัจจุบัน) เมื่อปี พ.ศ. 2484

ชื่อสามแยกไฟฉายเกิดขึ้นในสมัยสงครามมหาเอเชียบูรพา ซึ่งไทยได้เข้าร่วมสงครามกับญี่ปุ่นที่ได้ขอเดินทัพผ่านประเทศไทยไปยังดินแดนอาณานิคมของอังกฤษ คือพม่าและอินเดีย ทำให้ฝ่ายสัมพันธมิตรโจมตีทางอากาศโดยทิ้งระเบิด เพื่อทำลายจุดยุทธศาสตร์สำคัญต่าง ๆ และตัดขาดการคมนาคมของกองทัพญี่ปุ่น สำหรับในกรุงเทพฯ ได้มีการติดตั้งไฟฉายขนาดใหญ่หลายจุด เพื่อค้นหาเป้าหมายให้หน่วยปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานภาคพื้นดินสามารถยิงสกัดกั้นเครื่องบินทิ้งระเบิดที่ทำการในเวลากลางคืนได้ บริเวณสามแยกไฟฉายนี้ก็เป็นอีกจุดหนึ่งที่มีการติดตั้งไฟฉายขึ้น โดยมีที่ตั้งอยู่ใกล้เคียงกับจุดยุทธศาสตร์ ได้แก่สถานีรถไฟบางกอกน้อย กรมอู่ทหารเรือ พระบรมมหาราชวัง และพื้นที่พระนครชั้นใน

ในอดีต บริเวณสามแยกไฟฉายเป็นย่านการค้าที่สำคัญของฝั่งธนบุรี เพราะมีการก่อตั้งสถานีขนส่งผู้โดยสารสายใต้ของบริษัท ขนส่ง จำกัด ขึ้น บริเวณด้านทิศใต้ของทางแยก (ซอยสายใต้เก่าในปัจจุบัน) ทำให้เกิดชุมชนที่พักอาศัยโดยรอบ มีศูนย์การค้านครหลวงอยู่ตรงข้าม (ซอยจรัญสนิทวงศ์ 29/1) ซึ่งภายในเป็นอาคารตลาดนครหลวง ห้างใต้ฟ้า ที่ย้ายมาจากแยกราชวงศ์ (ต่อมาเปลี่ยนเป็นห้างจัมโบ้ที  และปัจจุบันเป็นร้าน ซุปเปอร์คุ้ม ในเครือท็อปส์ ซูเปอร์ สาขาจรัญสนิทวงศ์) และโรงภาพยนตร์นครหลวงรามา (ปัจจุบัน โรงภาพยนตร์ถูกรื้อถอนแล้ว) ส่วนด้านทิศเหนือของทางแยกด้านหลังโรงพยาบาลศรีวิชัย ก็ยังมีท่ารถประจำทางปรับอากาศสายใต้อีกแห่งหนึ่ง

นอกจากนี้ แยกไฟฉายก็ยังมีชุมชนและตลาดอีกหลายแห่งโดยรอบ ได้แก่ ตลาดเก่าสามแยกไฟฉาย วัดยางสุทธาราม วัดรวก ตลาดสดพรานนก ตลาดสดบางขุนศรี และซอยบุปผาสวรรค์ (ซอยจรัญสนิทวงศ์ 27) ซึ่งเคยเป็นแหล่งรวมของสำนักงานวงดนตรีลูกทุ่งมากมายในยุคที่วงการลูกทุ่งเฟื่องฟูในอดีตช่วงปี พ.ศ. 2510

กายภาพ 
เป็นจุดบรรจบของถนนจรัญสนิทวงศ์ ขนาด 6 ช่องจราจร (มีเกาะกลาง) ในแนวเหนือ-ใต้ ถนนพรานนก ขนาด 6 ช่องจราจร (มีเกาะกลาง) ด้านทิศตะวันออก และถนนพรานนก-พุทธมณฑล สาย 4 ด้านทิศตะวันตก

สถานที่สำคัญบริเวณทางแยก 
 ที่ทำการไปรษณีย์บางกอกน้อย
 วัดยางสุทธาราม
 ศูนย์การค้านครหลวง และท็อปส์ ซูเปอร์ สาขาจรัญสนิทวงศ์
 สถานีรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล สถานีไฟฉาย
 โรงพยาบาลวิชัยเวช แยกไฟฉาย
 วัดรวกสุทธาราม

โครงการที่เกี่ยวข้อง 
 โครงการถนนพรานนก-พุทธมณฑลสาย 4 เฉพาะในช่วงแรกจากทางแยกไฟฉายถึงถนนกาญจนาภิเษก เปิดใช้อย่างเป็นทางการในวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2558 ส่วนช่วงที่ 2 จากถนนกาญจนาภิเษกถึงถนนพุทธมณฑล สาย 4 ยังต้องมีการเวนคืนเพิ่มเติม

 โครงการก่อสร้างอุโมงค์ลอดทางแยกไฟฉาย ตามแนวถนนจรัญสนิทวงศ์ ขนาด 2 ช่องจราจร โดยเปิดให้สัญจรในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2565 คณะรัฐมนตรีอนุมัติโครงการนี้ในปี 2547 ก่อนจะเริ่มก่อสร้างในช่วงปี 2552 การก่อสร้างล่าช้าเนื่องจากได้รับผลกระทบอุทกภัยและการก่อสร้างรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ช่วง เตาปูน - ท่าพระ เปิดเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2565

ดูเพิ่ม 
 ถนนพรานนก
 ถนนจรัญสนิทวงศ์
 ถนนพรานนก-พุทธมณฑลสาย 4
 สถานีไฟฉาย
 สถานีพรานนก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

ไฟฉาย
ไฟฉาย