สมเด็จพระราชินีฟารีดาแห่งอียิปต์

สมเด็จพระราชินีฟารีดา (; พระราชสมภพ: 5 กันยายน พ.ศ. 2464 – สวรรคต: 16 ตุลาคม พ.ศ. 2531) หรือพระนามเดิม ซาฟินาซ ษูลฟิการ ( Sāfināz Dhū l-Fiqār) เป็นอดีตพระราชินีในพระเจ้าฟารูกแห่งอียิปต์

พระราชประวัติ

พระประวัติตอนต้น 
สมเด็จพระราชินีฟารีดา เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2464 ณ เมืองอะเล็กซานเดรีย รัฐสุลต่านอียิปต์ ในครอบครัวขุนนางอียิปต์เชื้อสายเซอร์แคเซีย (Circassia) เป็นธิดาของยูซุฟ ษูลฟิการ พาชา (Youssef Zulficar Pasha) เป็นรองประธานผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ผสมแห่งอะเล็กซานเดรีย กับซัยนับ ซัยยิด คานุม (Zainab Said Khanum) นางสนองพระโอษฐ์ในสมเด็จพระราชินีนาซลี และเป็นหลานตาของมุฮัมมัด ซัยยิด พาชา (Muhammad Said Pasha) อดีตนายกรัฐมนตรีอียิปต์ที่มีเชื้อสายตุรกี

เบื้องต้นสมเด็จพระราชินีฟารีดาทรงเข้ารับการศึกษา ณ วิทยาลัยน็อทร์-ดาม เดอ ซียง (Collège Notre Dame de Sion) ซึ่งเป็นโรงเรียนคริสต์ศาสนาที่ดูแลโดยคณะนางชีชาวฝรั่งเศส

อภิเษกสมรส 
พระเจ้าฟารูกทรงพบปะและมีปฏิสันถารกับสมเด็จพระราชินีฟารีดาครั้งแรกเมื่อคราวเสด็จประพาสลอนดอนในปี พ.ศ. 2480 จนนำไปสู่พระราชพิธีหมั้นช่วงฤดูร้อนภายในปีนั้น ก่อนมีพระราชพิธีอภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 20 มกราคมในปีถัดมา ณ พระราชวังกุบบาในไคโร พระองค์ได้รับโปรดเกล้าพระราชทานพระนามใหม่ว่า "ฟารีดา" เพื่อให้สอดคล้องกับพระนามของกษัตริย์ฟุอาดตามพระราชนิยม ส่วนฉลองพระองค์ในพระราชพิธีดังกล่าวตัดเย็บโดยเฮาส์ออฟเวิร์ท (House of Worth) ในปารีส

สมเด็จพระราชินีฟารีดา มีพระประสูติกาลเป็นพระราชธิดาทั้งสามพระองค์ ได้แก่:
 เจ้าหญิงเฟริยาล (17 พฤศจิกายน 2475 – 29 พฤศจิกายน 2552) เสกสมรสและหย่ากับฌ็อง-ปิแยร์ เปรร์ตอง (Jean-Pierre Perreten) มีพระธิดาเพียงคนเดียว
 เจ้าหญิงเฟาซียะห์ (7 เมษายน 2483 – 27 มกราคม 2548)
 เจ้าหญิงฟาดียะห์ (15 ธันวาคม 2480 – 26 ธันวาคม 2545) เสกสมรสกับปิแยร์ อะเล็กซีวิตช์ ออร์ลอฟฟ์ (Pierre Alexievitch Orloff) มีพระโอรสสองคน

แต่จากการที่พระองค์มิได้ประสูติกาลพระราชโอรสสมดั่งพระราชประสงค์ พระเจ้าฟารูกจึงทรงหย่ากับสมเด็จพระราชินีเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2491 หลังการหย่าพระเจ้าฟารูกจะทรงได้สิทธิ์ในการเลี้ยงดูพระราชธิดาพระองค์ใหญ่กับพระองค์รอง ส่วนสมเด็จพระราชินีฟารีดาทรงมีสิทธิ์ในการเลี้ยงดูพระราชธิดาพระองค์เล็ก

หลังทรงหย่าและการสวรรคต 
หลังสิ้นการหย่าเป็นต้นมา สมเด็จพระราชินีฟารีดายังคงประทับอยู่พระตำหนักในตำบลอัสซามาลิก (Zamalek) ที่ตั้งอยู่บนเกาะกลางแม่น้ำไนล์ ประเทศอียิปต์จนถึงปี พ.ศ. 2507 หลังจากนั้นได้ย้ายไปประทับอยู่ในประเทศเลบานอนเพื่อดูแลพระราชธิดาในสิบปีให้หลัง ครั้นพระเจ้าฟารูกอดีตพระราชสวามีเสด็จสวรรคตในโรม พระองค์และพระราชธิดาทั้งสามพระองค์ได้เสด็จไปเคารพพระบรมศพ ในช่วงปี พ.ศ. 2511–17 พระองค์ประทับในปารีส และนิวัตกลับมาตุภูมิช่วงรัฐบาลอันวัร อัสซาดาต ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี โดยหลังจากการหย่าพระองค์ก็มิได้เสกสมรสใหม่แต่อย่างใด ช่วงปี พ.ศ. 2503 พระองค์สนพระทัยและมีผลงานจิตรกรรมการเขียน (painting) ซึ่งในฐานะศิลปินจึงทรงจัดนิทรรศการส่วนพระองค์ทั้งในยุโรปและอเมริกา และเคยจัดในไคโร ประเทศอียิปต์ครั้งหนึ่งเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2523

สมเด็จพระราชินีฟารีดา ทรงเข้ารับถวายการรักษาในโรงพยาบาลเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2531 จากพระอาการประชวรด้วยมะเร็งเม็ดเลือดขาว, พระปับผาสะอักเสบ และพระยกนะอักเสบ วันที่ 2 ตุลาคม พระองค์ได้รับการดูแลจากคณะแพทย์อย่างใกล้ชิดแต่ยังทรงอยู่ในพระอาการโคม่า และที่สุดในวันที่ 16 ตุลาคม พระองค์ได้สวรรคตด้วยมะเร็งเม็ดเลือดขาว สิริพระชนมายุ 67 พรรษา

พระราชกรณียกิจ   
สมเด็จพระราชินีฟารีดาเป็นเจ้านายฝ่ายในที่ความสำคัญให้การประสูติกาลพระราชโอรสสืบราชสมบัติ และจากการรับวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามา บทบาทของสตรีเพศจึงเพิ่มสูงขึ้น พระองค์จึงมีบทบาทในฐานะผู้นำเพศหญิงในประเทศโดยทรงรับเป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ในมูลนิธิเพื่อการกุศลต่าง ๆ อาทิ เป็นองค์นายิกาสภาเสี้ยววงเดือนแดงอียิปต์, เป็นประธานกิตติมศักดิ์สหภาพสตรี (Feminist Union) และองค์กรสตรียุคใหม่ (New Woman Alliance) รวมทั้งทรงอุปถัมภ์กิจการเนตรนารีอียิปต์ อันมีบทบาทสำคัญต่อกิจการในชุมชน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
  อียิปต์: เครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งคุณธรรม ชั้นสูงสุด (19 มกราคม 2481)
  เซอร์เบีย: เครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งนักบุญซาวา ชั้นที่ 1
  กรีซ: เครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งความการุณย์ ชั้นที่ 1

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

ราชินีแห่งอียิปต์
ราชวงศ์มูฮัมหมัดอาลี
จิตรกร
บุคคลจากอะเล็กซานเดรีย
เสียชีวิตจากมะเร็งเม็ดเลือดขาว
ชาวอียิปต์เชื้อสายตุรกี
ชาวอียิปต์เชื้อสายเซอร์แคเซีย
พระเจ้าฟารูกแห่งอียิปต์