เหตุรุนแรงที่รามู พ.ศ. 2555

เหตุรุนแรงที่รามู พ.ศ. 2555 คือการทำลายศาสนสถานในศาสนาพุทธ และบ้านเรือนของพุทธศาสนิกชนในกิ่งอำเภอรามู ซึ่งขึ้นกับอำเภอคอกส์บาซาร์ ภาคจิตตะกอง ประเทศบังกลาเทศ โดยมีการรวมพลวุ่นวายช่วงเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2555 พวกเขาเริ่มการทำลายวัด และสำนักสงฆ์ จำนวน 12 แห่ง บ้านเรือนของชาวพุทธอีก 50 หลัง เพื่อตอบโต้ผู้ใช้เฟซบุ๊กคนหนึ่งซึ่งใช้ชื่อบัญชีเป็นผู้ชายชาวพุทธ แท็กภาพดูหมิ่นพระคัมภีร์อัลกุรอานบนไทม์ไลน์ของตนเอง ซึ่งมีภาพเผาพระคัมภีร์อัลกุรอานจริง แต่ชายชาวพุทธผู้เป็นเจ้าของบัญชีเฟซบุ๊กดังกล่าวไม่ได้เป็นผู้โพสต์ และเขาถูกใส่ร้าย พุทธศาสนิกชนคนอื่น ๆ ก็ไม่ได้รู้เห็นกับการกระทำดังกล่าว แต่ทว่าความรุนแรงได้แผ่ขยายไปยังกิ่งอำเภออุขิยา ในอำเภอคอกส์บาซาร์ และกิ่งอำเภอปฏิยา ในอำเภอจิตตะกอง ซึ่งทั้งหมดตั้งอยู่ในภาคจิตตะกอง

ในระยะเวลาสามวัน ศาสนสถานในศาสนาพุทธและฮินดูถูกเผาทำลายจนได้รับความเสียหายจำนวน 24 แห่ง แบ่งเป็นวัดพุทธในกิ่งอำเภอรามู 15 แห่ง กิ่งอำเภออุขิยา 5 แห่ง กิ่งอำเภอปฏิยา 4 แห่ง และเทวสถานฮินดูในกิ่งอำเภอปฏิยาอีกสองแห่ง ส่วนบ้านเรือนราษฎรที่นับถือศาสนาพุทธ ถูกเผาทำลายกว่าหนึ่งร้อยหลังคาเรือน มีการประมาณการว่าจำนวนของผู้ที่เข้าไปทำลายสิ่งของของพุทธศาสนิกชนมีมากถึง 25,000 คน และสามารถจับกุมผู้ก่อความวุ่นวายได้ 300 คน

เหตุการณ์ 
เวลา 22.00 น. ของวันเสาร์ที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2555 มีการรวมตัวประท้วงการโพสต์เฟซบุ๊กดูหมิ่นพระคัมภีร์อัลกุรอานโดยการเดินขบวน มีผู้นำพรรคอะวามีลีก (Awami League) ระดมมวลชนในท้องถิ่น เพื่อโจมตีพรรคตรงข้ามโดยใช้ความอ่อนไหวด้านศาสนา เดอะเดลีสตาร์ รายงานว่ามีการรวมกลุ่มกันอย่างกว้างขวาง แบ่งเป็น ขบวนแรกตั้งแต่ผู้นำท้องถิ่นที่สนับสนุนพรรคอะวามีลีก กลุ่มบีเอ็นพี นักเรียนในโรงเรียนศาสนาอิสลาม และประชาชนทั่วไป เป็นผู้อยู่เบื้องหลังความรุนแรงในกิ่งอำเภอรามู ผู้ประท้วงขบวนที่สองมีการเรียกร้องให้บุคคลที่โพสต์เฟซบุ๊กดูหมิ่นพระคัมภีร์ออกมาแสดงความรับผิดชอบ กระทั่งเวลา 23.30 น. กลุ่มผู้ประท้วงขบวนที่สามมุ่งไปที่พารัวปารหา (Barua Parha) และเริ่มวางเพลิงบ้านเรือนของพุทธศาสนิกชนบางหลัง ต่อจากนั้นก็เปิดฉากโจมตีวัด อาราม และหมู่บ้านชาวพุทธหลายแห่ง โดยใช้ดินปืน น้ำมันก๊าด และน้ำมันเบนซิน รวมทั้งปล้นทรัพย์สินมีค่า เช่น เงิน ทองคำ และคอมพิวเตอร์ การลอบวางเพลิงชุมชนวางเพลิงชุมชนชาวพุทธดำเนินเรื่อยไปจนถึงเวลา 03.00 น. ของวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2555 เจ้าหน้าที่ตำรวจและเจ้าหน้าที่รัฐอื่น ๆ ยังเฉยเมยต่อสถานการณ์หลังเหตุการณ์ดำเนินไปแล้วถึง 24 ชั่วโมง

ช่วงเย็นของวันอาทิตย์ที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2555 เหตุการณ์บานปลายออกไปนอกกิ่งอำเภอรามู เพราะมีการเผาทำลายวัดพุทธและเทวสถานฮินดูในกิ่งอำเภออุขิยา กระทั่งรุ่งขึ้นของวันจันทร์ที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2555 ก็มีการเผาทำลายทีปังกรพุทธพิหาร (Dipankar Bouddha Bihar) ในมริจยา (Marichya) และปัญญามิตรพุทธพิหาร (Pangyamitra Bouddha Bihar) ในขาอีราติพารา (Khairatipara) ซึ่งเป็นศาสนสถานของศาสนาพุทธ เฉพาะวันจันทร์มีการเผาทำลายวัดและอารามพุทธ 6 แห่ง เกิดขึ้นในกิ่งอำเภออุขิยา และมีกรณีคนคลั่งศาสนาเข้าไปเผาทำลายมาตฤมนเทียร (Matri Mandir) ซึ่งเป็นเทวสถานฮินดูในเชเลปาระ (Jelepara) นอกจากนี้ผู้ประท้วงยังเข้าไปเผาพระคัมภีร์ของศาสนาพุทธและริบพระพุทธรูปออกไปด้วย พุทธศาสนิกชนต้องหลบซ่อนตัวในป่าละแวกบ้าน เฝ้าดูชาวมุสลิมเผาบ้านเรือนและรื้อค้นทรัพย์สิน ความเสียหายที่เกิดขึ้นทำให้พวกเขากลายเป็นผู้ไร้บ้านไปทันที

นอกจากนี้เหตุการณ์ยังบานปลายไปยังกิ่งอำเภอปฏิยา ซึ่งขึ้นกับอำเภอจิตตะกอง ด้วยการโจมตีวัดพุทธและเทวสถานฮินดูในช่วงเที่ยงของวันอาทิตย์ที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2555 และช่วงเวลาเที่ยงคืนซึ่งตรงกับวันจันทร์ที่ 1 ตุลาคม คนงานของเรือเดินสมุทรเวสเทิร์นมารีนจำนวน 500 คน ลอบวางเพลิงพุทธารามสองแห่ง คือ รัตนังกูรพุทธพิหาร (Ratnankur Bouddha Bihar) ในกลคาโอน (Kalagaon) และอภัยพุทธพิหาร (Abhay Bouddha Bihar) ในลาเขรา (Lakhera) กับเทวสถานฮินดูอีกหนึ่งแห่ง คือ นพรุนสังฆทุรคาพารี (Nabarun Sangha Durgabari) ในกลคาโอน (Kalagaon)

มีชาวโรฮีนจาซึ่งลี้ภัยจากประเทศพม่า ร่วมประสมโรงการโจมตีชุมชนชาวพุทธด้วย เพราะในช่วงบ่ายของวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2555 เจ้าหน้าที่ตำรวจควบคุมตัวชาวโรฮีนจาจำนวนสามคนได้ที่กิ่งอำเภอจกริยา ในอำเภอคอกส์บาซาร์ ขณะที่พวกเขากำลังโจมตีอารามพุทธแห่งหนึ่งในมาณิกปุร (Manikpur)

การสืบสวน 
มีการตั้งคณะกรรมการสอบสวนขึ้นเมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2555 ซึ่งวันต่อมาได้ตรวจสอบพบปัญหาในรายงานของเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารประจำกิ่งอำเภอ และมีรายงานลงในหนังสือพิมพ์รายวัน

วันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 ศาลฎีกาสั่งให้โตฟาอิล อะฮ์มัด (Tofail Ahmed) เจ้าหน้าที่ประจำกิ่งอำเภอนาอิกษยังฉริ ในอำเภอพานทรพาน ภาคจิตตะกอง ปฏิบัติตามคำสั่งของศาลล่างเป็นระยะเวลาสี่สัปดาห์ หลังพบว่าเขามีส่วนเกี่ยวข้องกับเหตุโจมตีและทำลายล้างชุมชนชาวพุทธในกิ่งอำเภอรามู อำเภอคอกส์บาซาร์ ซึ่งก่อนหน้านี้ใน พ.ศ. 2555 โตฟาอิลตกเป็นผู้ต้องสงสัยรายสำคัญในเหตุรุนแรงที่รามูจากการสืบสวนของรัฐบาล

ปฏิกิริยา 
คณะพระสงฆ์และนักบวชฮินดูในประเทศพม่า อินเดีย ศรีลังกา และไทย มีปฏิกิริยาต่อต้านความรุนแรงที่เกิดขึ้นต่อชุมชนชาวพุทธในประเทศบังกลาเทศ ที่กรุงโคลัมโบ ประเทศศรีลังกา มีประชาชนบางส่วนออกมาประท้วงบริเวณด้านนอกสถานเอกอัครราชทูตบังกลาเทศ โดยมีการยื่นคำร้องประณามการโจมตีดังกล่าว ผู้ประท้วงชาวศรีลังกาบางส่วนขว้างปาสิ่งของใส่สถานทูตจนหน้าต่างบางส่วนพังเสียหาย ก่อนที่ตำรวจศรีลังกาจะเข้ามาระงับเหตุ

6 ตุลาคม พ.ศ. 2555 เชก ฮาซินา นายกรัฐมนตรีบังกลาเทศ ออกมาประณามความรุนแรงที่เกิดขึ้นกับพุทธศาสนิกชน เธอกล่าวว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นการกระทำความผิดโดยไตร่ตรองไว้ก่อน และเรียกร้องให้ทุกคนข่มใจต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ ต่อมาวันที่ 8 ตุลาคมปีเดียวกัน นายกรัฐมนตรีได้ไปเยี่ยมผู้ที่ได้รับผลกระทบ เธอได้ประณามสิ่งที่เกิดขึ้น พร้อมกับสัญญาว่าจะให้ความยุติธรรมอย่างเหมาะสม หลังจากนั้นนายกรัฐมนตรีได้สั่งการให้กองทัพบังกลาเทศฟื้นฟูพุทธสถานขึ้นใหม่ โดยใช้ชื่อโครงการว่า "การฟื้นฟูและบูรณะวัดในพระพุทธศาสนาที่ได้รับความเสียหาย" สิ้นเงินงบประมาณ 200 ล้านตากา โดยกองทัพบังกลาเทศได้บูรณะและ/หรือสร้างวัดและอารามขึ้นใหม่จำนวน 19 แห่ง โดยได้ผสมผสานการออกแบบสิ่งก่อสร้างดั้งเดิมจากสถาปนิกชาวพุทธที่มีชื่อเสียงของแต่ละชุมชน

อับดุล ฮามิด ประธานาธิบดีบังกลาเทศ เข้าเยี่ยมชมวัดและศูนย์กลางพระพุทธศาสนาที่สร้างขึ้นใหม่หลายแห่งในกิ่งอำเภอรามูเมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2557 ระหว่างนั้นเขาได้สอบถามเกี่ยวกับความเป็นอยู่ของพุทธศาสนิกชน และแจกจ่ายเช็คให้แก่สมาชิกในชุมชนที่ได้รับผลกระทบ

ดูเพิ่ม 
 เหตุจลาจลในรัฐยะไข่ พ.ศ. 2555

อ้างอิง 

การเบียดเบียนพุทธศาสนิกชนโดยมุสลิม
การต่อต้านศาสนาพุทธ
การต่อต้านศาสนาฮินดู
การเบียดเบียนพุทธศาสนิกชน
อัคคีภัยในประเทศบังกลาเทศ