ออร์ค (มิดเดิลเอิร์ธ)

ออร์ค (Orc) ในปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธ ของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน หมายถึง สิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งที่มีรูปร่างวิกลวิการ วิปริต จิตใจชั่วช้า เป็นสมุนของเทพฝ่ายมารนับแต่อดีต ได้แก่ มอร์กอธ และ เซารอน

ความเป็นมาของออร์คนั้นไม่แน่ชัด แต่ตำนานหนึ่งเชื่อว่า นับแต่สมัยโบราณกาลในยุคที่หนึ่ง มอร์กอธแอบจับตัวพวกเอลฟ์ ไปทรมานทั้งร่างกายและจิตใจ จนกลายสภาพเป็นสิ่งมีชีวิตที่วิปริต และดัดแปลงพันธุกรรมเสียใหม่ ด้วยความเคียดแค้นชิงชังในตัวพวกเอลฟ์ ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิตแสนวิเศษที่ เอรู อิลูวาทาร์ทรงสร้างขึ้น

พวกออร์คเรียกกันเป็นหลายชื่อ และยังมีเผ่าพันธุ์ย่อยอีกหลายเผ่าพันธุ์ ในเรื่อง เดอะฮอบบิท มักเรียกพวกออร์คว่า กอบลิน (Goblin) พวกเอลฟ์เรียกชนกลุ่มนี้ว่า อีร์ค (Yrch) แต่โทลคีนถอดความมาเป็นภาษาอังกฤษโดยเลือกใช้ชื่อสิ่งมีชีวิตโบราณในเทพนิยายมาใช้เป็น ออร์ค

พวกออร์คส่วนใหญ่กลัวแสงแดด จึงมักหลีกเลี่ยงการเดินทางในเวลากลางวัน ในยามที่มอร์กอธหรือเซารอนต้องใช้กองทัพออร์คออกไปปฏิบัติการ จึงมักสร้างหมอกทึบเมฆดำปกคลุมผืนฟ้า เพื่อให้กองทัพออร์คเดินทางได้โดยสะดวก

ในยุคที่สาม ซารูมานได้ผสมพันธุ์พวกออร์คขึ้นใหม่ ให้มีความทนทานต่อแสงอาทิตย์ และมีรูปร่างสูงใหญ่แข็งแรง มีชื่อเรียกว่า พวก อูรุกไฮ ต่อมาเมื่อแหวนเอกธำรงค์ได้ถูกทำลายทำให้เซารอนสิ้นอำนาจและอาณาจักรมอร์ดอร์ล่มสลาย เหล่าออร์คได้กระจัดกระจายกันออกไป และลดจำนวนลงและถูกไล่ล่าจนหมดสิ้นไปในยุคที่ 4

กอบลิน 
ในจินตนิยายของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน  กอบลิน เป็นพันธุ์หนึ่งของเผ่าออร์คที่มีรูปร่างค่อนข้างเล็ก แต่กอบลิน ปกครองตนเอง โดยมีราชากอบลิน ไม่ขึ้นตรงกับมอร์ดอร์หรือไอเซนการ์ด มักอาศัยอยู่ในถ้ำใต้ภูเขา เช่นในเทือกเขามิสตี้ ใจกลางอาณาจักรของพวกมันอยู่ใกล้ๆ กับไฮพาส ซึ่งเป็นเส้นทางที่ใช้เดินทางจากฟากตะวันออกไปยังทิศตะวันตกเพียงเส้นเดียวในเขตเหนือ กว่าจะถึงช่วงเวลาที่พันธมิตรแห่งแหวนได้เคลื่อนย้ายออกจากริเวนเดลล์ นักรบกอบลินสามารถปีนผนังถ้ำด้วยความง่ายดายและยังมองเห็นได้ในความมืดสนิท 

สิ่งมีชีวิตในตำนานของโทลคีน