การลวงเรื่องดวงจันทร์ครั้งใหญ่

ข่าวลวงเรื่องดวงจันทร์ () หมายถึงบทความจำนวนหกบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในนิวยอร์กซัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1835 เกี่ยวกับการค้นพบสิ่งมีชีวิต และบ้างถึงขั้น รายงานว่าค้นพบอารยธรรมบนดวงจันทร์ การค้นพบดังกล่าวถูกคาดอย่างผิด ๆ ว่าน่าจะมาจากเซอร์จอห์น เฮอร์เชล ผู้อาจเป็นนักดาราศาสตร์ที่เป็นที่รู้จักกันดีที่สุดในสมัยนั้น

บทความดังกล่าวบรรยายสัตว์มหัศจรรย์บนดวงจันทร์ รวมทั้งไบซัน แพะ ยูนิคอร์น บีเวอร์สองเท้าไร้หาง และสิ่งมีชีวิตคล้ายมนุษย์ (humanoid) ที่มีปีกเหมือนค้างคาว ผู้สร้างเทวสถาน นอกจากนี้ยังมีต้นไม้ มหาสมุทรและชายหาด การค้นพบเหล่านี้ถูกทึกทักว่าเป็นจริง โดย "กล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่ที่มีหลักการทำงานใหม่ทั้งหมด" ผู้ประพันธ์บทบรรยายดังกล่าวคาดว่าน่าจะเป็น ดร. แอนดรูว์ แกรนท์ (Andrew Grant) ผู้อธิบายว่าตนเองเป็นเพื่อนร่วมเดินทางและเลขานุการของเซอร์จอห์น เฮอร์เชล แต่เป็นการโกหก

ท้ายที่สุด ผู้ประพันธ์ประกาศว่า การสังเกตดังกล่าวสิ้นสุดลงเพราะกล้องโทรทรรศน์ถูกทำลาย ด้วยวิธีที่ดวงอาทิตย์ทำให้เลนส์ประพฤติเหมือนกับ "เลนส์รวมแสง" และทำให้เกิดไฟไหม้หอสังเกตการณ์

ตามตำนาน ยอดขายของนิวยอร์กซันเพิ่มขึ้นอย่างมากอันเนื่องมาจากข่าวลวง และได้มียอดขายเพิ่มขึ้นกว่าแต่ก่อนอย่างถาวร และได้ทำให้นิวยอร์กซันเป็นหนังสือพิมพ์ที่ประสบความสำเร็จ อย่างไรก็ตาม ระดับซึ่งข่าวลวงได้เพิ่มยอดขายของหนังสือพิมพ์ แน่นอนว่ากล่าวเกินจริงในบันทึกเหตุการณ์ที่ได้รับความนิยม มันไม่ถูกพบว่าเป็นข่าวลวงกระทั่งอีกหลายสัปดาห์หลังการตีพิมพ์ และ แม้กระนั้น หนังสือพิมพ์ก็ไม่ได้ถอนคืนแต่อย่างใด

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 The Great Moon Hoax, Museum of Hoaxes
 1st article (August 25, 1835)
 2nd article (August 26, 1835)
 3rd article (August 27, 1835)
 4th article (August 28, 1835)
 5th article (August 29, 1835)
 6th article (August 31, 1835)

ดวงจันทร์
ข่าวลวงทางวิทยาศาสตร์