หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล

หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล (ราชสกุลเดิม ชุมสาย; 15 มีนาคม พ.ศ. 2461 – 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565) นักวิทยาศาสตร์ด้านเคมีอินทรีย์ และผู้ร่วมบุกเบิกงานของสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ เป็นสุภาพสตรีที่บุกเบิกงานขององค์กรพัฒนาเอกชน จนได้รับฉายาว่า "มารดาแห่งเอ็นจีโอเมืองไทย"

ประวัติ
หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล (ราชสกุลเดิม ชุมสาย) เกิดเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2460 (ปัจจุบันคือ พ.ศ. 2461) เป็นธิดาของพันเอก หลวงเอนกนัยวาที (หม่อมราชวงศ์นารถ ชุมสาย)กับเจิม ชุมสาย ณ อยุธยา (สกุลเดิม ประจันราย) เป็นน้องสาวของหม่อมหลวงมานิจ ชุมสาย และเป็นอาของ สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะสถาปัตยกรรม (สถาปัตยกรรมร่วมสมัย) ประจำปี พ.ศ. 2541 และ อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา จบการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และระดับปริญญาโทสาขาเคมีอินทรีย์จากมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ สหรัฐอเมริกา สมรสกับผล นิลอุบล

หม่อมหลวงอนงค์มีผลงานสำคัญด้านการศึกษาและวิทยาศาสตร์ของไทย เป็นผู้บุกเบิกการพัฒนาสายพันธุ์พืชด้วยเคมีอินทรีย์ ที่สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ เคยเป็นประธานชมรมนักเรียนเก่าอิสราเอล (ปัจจุบันคือ มูลนิธิชมรมไทย-อิสราเอลในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี) และได้รับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่น คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 สิริอายุ 104 ปี พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานน้ำหลวงอาบศพ พระราชทานโกศราชนิกูลพร้อมเครื่องประกอบเกียรติยศ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ณ ศาลา 100 ปี วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามราชวรวิหาร และสวดพระอภิธรรมตั้งแต่วันที่ 26 พฤศจิกายน – 2 ธันวาคม พ.ศ. 2565

ด้านการเมือง 
หม่อมหลวงอนงค์มีบทบาทในการร่วมชุมนุมทางการเมืองกับกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย

การเป็นบุคคลไร้ความสามารถ 
เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2561 ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศศาลเยาวชนและครอบครัวกลาง เรื่องศาลมีคำสั่งให้ หม่อมหลวงอนงค์ นิลอุบล เป็นคนไร้ความสามารถ และให้อยู่ในความอนุบาลของผานิช นิลอุบล

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

รางวัล
 รางวัลศิษย์เก่าดีเด่น คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อ้างอิง 

นักวิทยาศาสตร์ชาวไทย
นักวิชาการชาวไทย
ราชสกุลชุมสาย
พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
หม่อมหลวง
นิสิตเก่าคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ชาวไทยที่มีอายุเกิน 100 ปี
บุคคลไร้ความสามารถ
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ. (ฝ่ายใน)