คำนำหน้าชื่อเรือ

คำนำหน้าชื่อเรือ () คือการรวมกันของชุดตัวอักษร ซึ่งปกติจะมาจากคำย่อ ใช้สำหรับนำหน้าชื่อเรือของพลเรือนหรือเรือรบ โดยมีวัตถุประสงค์ที่หลากหลายในการใช้งาน เช่น ระบุรูปแบบของระบบขับเคลื่อนเรือ ระบุวัตถุประสงค์ของเรือ ระบุความเป็นเจ้าของ หรือระบุสัญชาติของเรือ ซึ่งในปัจจุบัน คำนำหน้าเรือมักไม่ค่อยถูกใช้งานในเรือของพลเรือนมากนัก ในขณะที่เรือของหน่วยงานราชการหรือเรือของรัฐยังคงมีการคงไว้และใช้งานต่อไป เนื่องจากมีระบุไว้ในระเบียบ ข้อบังคับ หรือกฎหมายระบุไว้ให้มีการใช้งาน โดยคำนำหน้าชื่อเรือในปัจจุบันมักมีการใช้งานในรูปแบบเดียวกันเหมือนกันหมดในกองทัพเรือของแต่ละประเทศ และคำนำหน้าอื่น ๆ สำหรับเรือช่วยรบหรือเรือที่เป็นหน่วยเรือสนับสนุน เช่น ยามฝั่งสหรัฐที่สนับสนุนการทำงานของกองทัพเรือสหรัฐ ในขณะที่กองทัพเรือของอีกหลายชาติเช่นกันไม่มีการใช้งานคำนำหน้าชื่อเรือ

ตัวอย่างของกองทัพเรือที่ใช้คำนำหน้าเรือ เช่น กองกำลังป้องกันตนเองทางทะเลญี่ปุ่น ใช้คำนำหน้าว่า "JS" – มาจากคำว่า Japanese Ship กองทัพเรือสหรัฐ ใช้คำนำหน้าว่า "USS" – มาจากคำว่า United States Ship

การใช้งาน 
ในอดีตนั้น คำนำหน้าชื่อเรือสำหรับเรือพลเรือนมักจะใช้ระบุรูปแบบของการขับเคลื่อนเรือ เช่น "MV" มาจากคำว่า motor vesse (เรือยนต์), "SS" มาจากคำว่า เรือกลไฟแบบใช้ใบจักรท้าย (screw steamer) มักจะเรียกกันว่าเรือกลไฟ (steam ship) หรือ "PS" มาจากคำว่า เรือกลไฟแบบใช้ล้อข้าง (paddle steamer)

ปัจจุบัน คำนำหน้าชื่อเรือสำหรับพลเรือนนั้นไม่ได้มีการใช้กันอย่างทั่วไปแล้ว สำหรับเรือที่มีการใช้งานมักจะใช้คำนำหน้าชื่อเรือเป็นอักษรย่อที่มีความหมายคือจุดประสงค์ของเรือ หรือระบุถึงความสามารถของเรือ โดยการพัฒนาของเทคโนโลยีทำให้เกิดคำนำหน้าชื่อเรือที่มีหลากหลายมากยิ่งขึ้นในท้องมหาสมุทรของโลก เช่น "LPGC" มาจากคำว่า Liquified Petroleum Gas Carrier (เรือขนส่งก๊าซปิโตรเลียมเหลว) หรือ "TB" มาจากคำว่า Tug boat (เรือลากจูง) หรือ "DB" มาจากคำว่า Derrick barge (เรือปั่นจั่น) และในอีกหลายกรณี คำย่อเหล่านี้ใช้ในการระบุตัวตนอย่างเป็นทางการตามกฎหมายเท่านั้น ไม่ได้ถูกใช้ในการเรียกขานหรือในสิ่งแวดล้อมการทำงาน ตัวอย่างคำนำหน้าระบุจุดประสงค์ของเรือ เช่น "RMS" มาจากคำว่า Royal Mail Ship (โรยัล เมล ชิป) หรือ "RV" มาจากคำว่า Research Vessel (เรือวิจัย)

คำนำหน้าที่ใช้งานในเรือเดินทะเลส่วนใหญ่บ่งบอกถึงเจ้าของของเรือ แต่ก็อาจจะระบุถึงประเภทหรือวัตถุประสงค์ของเรือด้วย ในอดีตมีการใช้งานอย่างแพร่หลายที่สุดในกองทัพเรืออังกฤษ ซึ่งใช้คำนำหน้าว่า "HMS" ซึ่งย่อมาจากคำว่า "His/Her Majesty's Ship" โดยกองทัพเรืออังกฤษก็ใช้ชื่อเรือเพื่อบ่งบอกถึงประเภทและวัตถุประสงค์ของเรือในประจำการเช่นกัน เช่น "HM" ในเรือสลุป ในขณะที่กองทัพเรือในเครือจักรภพนั้นมีการนำไปปรับใช้ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น HMAS, HMCS และ HMNZS ที่ใช้งานในออสเตรเลีย แคนาดา และนิวซีแลนด์ตามลำดับ

ในยุคแรก กองทัพเรือสหรัฐใช้ตัวย่อที่ระบุถึงประเภทของเรือด้วย เช่น "USF" มาจากคำว่า "United States Frigate" แนวปฏิบัตินี้ถูกยกเลิกโดยคำสั่งของฝ่ายบริหาร ฉบับที่ 549/1907 โดยประธานาธิบดี ธีโอดอร์ โรสเวลต์ ซึ่งให้ใช้คำว่า "USS" มาจากคำว่า เรือรบสหรัฐ (United States Ship) เป็นเครื่องหมายมาตรฐานสำหรับเรือรบประจำกาของกองทัพเรือสหรัฐ โดยบังคับใช้กับเรือที่มีสถานะประจำการในช่วงเวลานั้น เรือที่ยังไม่ประจำการหรือปลดประจำการไปแล้วจะใช้เพียงชื่อเรือเท่านั้น และใช้งานกับเรื่อที่กลับมาประจำการอีกครั้ง

อย่างไรก็ตาม คำนำหน้าชื่อเรือนั้นไม่ได้ถูกใช้งานอย่างเป็นทางการกับทุกกองทัพเรือ เช่น กองทัพเรือของจีน ฝรั่งเศส และรัสเซีย

ตั้งแต่ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา กองทัพเรือส่วนใหญ่ใช้การระบุด้วยตัวอักษรหรือหมายเลขตัวเรือ (หมายเลขชายธง) หรือใช้ผสมกันทั้งสองรูปแบบ โดยรหัสเหล่านี้ถูกระบุไว้และวาดไว้ที่ด้านข้างของเรือ ซึ่งแต่ละกองทัพเรือจะมีระบบที่ใช้งานเป็นมาตรฐานของตนเอง เช่น กองทัพเรือสหรัฐใช้สัญลักษณ์การจัดประเภทตัวเรือ และกองทัพเรืออังกฤษและกองทัพเรืออื่น ๆ ในยุโรปและเครื่อจักรภพใช้ระบบหมายเลขชายธง

คำนำหน้าทั่วไป (พาณิชย์นาวี) 
คำนำหน้าเหล่านี้ถูกใช้งานในเรือพาณิชย์ของทุกสัญชาติ ประกอบไปด้วย

คำนำหน้าตามสัญชาติหรือสังกัดทางการทหาร

แบบแผนการใช้คำนำหน้า 
การกำหนดสำหรับเรือของสหราชอาณาจักรนั้น มีการใช้งานในช่วงเวลาของจักรวรรดิอังกฤษ ก่อนที่จะมีการจัดตั้งกองทัพเรือแยกออกมาโดยเฉพาะสำหรับแต่ละประเทศในเครือจักรภพ

ในกองทัพเรือเนเธอร์แลนด์ HNLMS เป็นคำนำหน้าในภาษาอังกฤษ ซึ่งแปลมาจากต้นฉบับในภาษาดัตช์คือ Hr.Ms. หรือ Zr.Ms. ซึ่งไม่ควรใช้ Hr.Ms. ในเอกสารภาษาอังกฤษ อย่างไรก็ตามมันมักจะถูกพบเห็นในการใช้งานบนเวิลด์ไวด์เว็บ จนกระทั่งเรือถูกนำเข้าประจำการในกองเรืออย่างเป็นทางการ ชื่อของเรือจึงจะถูกใช้งานโดยไม่มีคำนำหน้า โดยนับตั้งแต่สมเด็จพระราชาธิบดีวิลเลิม-อเล็กซานเดอร์ขึ้นครองราชย์ต่อจากสมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์ในวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2556 คำนำหน้า Hr.Ms. ก็ถูกแทนที่ด้วย Zr.Ms.

ในออสเตรเลีย คำนำหน้า NUSHIP จะถูกใช้งานเพื่อแสดงถึงเรือที่ยังไม่ได้เข้าประจำการในกองเรือ

ในสหรัฐ คำนำหน้าทั้งหมดนอกเหนือจาก USS, USNS, USNV และ USRC ถูกยกเลิกในปี พ.ศ. 2444 เมื่อประธานาธิบดี ทีโอดอร์ โรเซอเวลต์ ออกคำสั่งฝ่ายบริหารเพื่อแก้ไขระบบการตั้งชื่อในกองทัพเรือสหรัฐ โดย USRC ถูกแทนที่ด้วย USCGC เมื่อกองเรือรัษฎากรสหรัฐ ได้รวมเข้ากับ หน่วยช่วยชีวิตของสหรัฐ เพื่อกลายเป็นหน่วยยามฝั่งสหรัฐในปี พ.ศ. 2458 ซึ่ง USLHT ก็ถูกแทนที่ด้วย USCGC เมื่อหน่วยบริการประภาคารสหรัฐถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของยามฝั่งในปี พ.ศ. 2482 ในขณะที่ USC&GS ถูกแทนที่ด้วย NOAAS เมื่อหน่วยสำรวจชายฝั่งและภูมิศาสตร์ของสหรัฐอเมริกาถูกรวมเข้ากับหน่วยงานทางวิทยาศาสตร์ของรัฐบาลสหรัฐอีกหลายหน่วย เพื่อจัดตั้งองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ (NOAA) ในปี พ.ศ. 2513 จากนั้น USFC ได้ถูกแทนที่ด้วย USFS หลังจากมีการจัดระเบียบคณะกรรมาธิการปลาและการประมงของสหรัฐใหม่ในปี พ.ศ. 2446 และขณะเดียวกัน USFS ก็ถูกแทนที่ใหม่โดย US FWS หลังจากสำนักงานประมงถูกรวมเข้ากับแผนกสำรวจทางชีวภาพของกระทรวงมหาดไทยสหรัฐ เพื่อจัดตั้งกรมบริหารปลาและสัตว์ป่าแห่งกระทรวงมหาดไทย (ซึ่งต่อมา พ.ศ. 2499 ได้รับการจัดระเบียบใหม่เป็นองค์การบริหารปลาและสัตว์ป่าแห่งสหรัฐ) ซึ่งเรือเดินทะเลขององค์การบริหารปลาและสัตว์ป่าแห่งสหรัฐใช้คำนำหน้าว่า US FWS ซึ่งเคยเป็นคำที่ถูกโอนไปยังองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติเพื่อใช้ NOAAS เมื่อปี พ.ศ. 2513 ซึ่งเป็นปีที่ก่อตั้งหน่วยงาน

สำหรับเรือของกองทัพเรือสหรัฐที่ไม่ได้อยู่ในประจำการ จะไม่ได้ถูกเรียกชื่อว่าเรือของสหรัฐ (United States Ship) ซึ่งจะเรียกเพียงชื่อเปล่า ๆ ไม่มีคำนำหน้า ทั้งช่วงก่อนเข้าประจำการในกองเรือและหลังปลดประจำการ เช่น เรือในอู่เรือและท่าเรือที่ไม่ได้ใช้งานและยังอยู่ในสถานะประจำการ จะถูกเรียกอย่างเป็นทางการตามชื่อเรือหรือหมายเลขตัวเรือโดยไม่มีคำนำหน้า โดยก่อนเข้าประจำการ เรือจะถูกอธิบายว่าเป็นหน่วยเรือก่อนประจำการ หรือ PCU ตัวอย่าง เช่น เรือ ยูเอสเอส เจอรัลด์ อาร์. ฟอร์ด ได้ถูกกำหนดให้เป็น หน่วยเตรียมการประจำการ  (PCU) เจอรัลด์ อาร์. ฟอร์ด ก่อนที่จะเข้าประจำการในปี พ.ศ. 2560 ส่วนกองบัญชาการการลำเลียงทางทหารของกองทัพเรือสหรัฐ (MSC) ซึ่งเป็นเรือที่มีลูกเรือเป็นพลเรือนและอยู่ในสถานะประจำการ จะได้รับคำนำหน้าว่า USNS มาจากคำว่า เรือกองทัพเรือสหรัฐ (United States Naval Ship) 

เมื่อเรือถูกแยกออกมาจากรายชื่อของกองเรือ โดยทั่วไปแล้วเรือจะใช้คำนำหน้าว่า ex- เพิ่มเข้าไปในชื่อ เพื่อแยกให้เห็นความต่างระหว่างเรือที่ยังใช้งานอยู่ซึ่งมีชื่อเดียวกัน เช่น หลังจากเรือ ยูเอสเอส คอนสเตลเลชั่น (CV-64) ปลดประจำการในปี พ.ศ. 2546 เรือจะถูกเรียกว่า เอกซ์ คอนสเตลเลชั่น (ex-Constellation)

ในนิยายวิทยาศาสตร์ 
คำนำหน้าแบบอักษรสามตัวที่ถูกใช้งานในนิยายมักถูกใช้ในนิยายวิทยาศาสตร์ภาษอังกฤษ โดยใช้งานกับเรือเดินทะเลและยานอวกาศ เช่น  
 สตาร์ เทรค – สหพันธ์แห่งดวงดาว (United Federation of Planets) ใช้คำนำหน้าว่า USS สำหรับยาวอวกาศ โดยจากบทสนทนาในช่วงต้นของซีรีส์ระบุว่ามันย่อมาจาก "United Space Ship" ในขณะที่ในจักรวาลกระจก (Mirror Universe) จักรวรรดิเทอร์แรน (Terran Empire) ใช้คำนำหน้าว่า ISS แทน โดยที่เผ่าพันธ์อื่น ๆ ในคำนำหน้าที่แตกต่างกันสำหรับยานของตน
 คลิงงอน (Klingon) ใช้ IKS (Imperial Klingon Ship) หรือ IKC (Imperial Klingon Cruiser)
 โรมูลัน (Romulan) โดยทั่วไปจะใช้คำนำหน้าว่า IRW (Imperial Romulan Warbird) หรือ RIS ซึ่งมีการคาดเดาว่ามาจาก "Romulan Imperial Ship" และ  ChR (ChR มาจากจินตนาการของผู้เขียนนวนิยาย ไดแอน ดูแอน ในจักรวาลของ สตาร์ เทรค ซึ่งชาวโรมูลันเรียกดาวเคราะห์บ้านเกิดของตนเองว่า "Ch'Rihan" ซึ่งแม้ว่าในเวอร์ชันของดูแอนจะมีแฟน ๆ จำนวนมากติดตาม แต่ก็ไม่ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของเนื้อเรื่องหลักอย่างเป็นทางการของ สตาร์ เทรค ทำนองเดียวกับการกำหนดคำนำหน้าของ ฟาเรนกี (Ferengi) ที่ใช้คำนำหน้าว่า FMS และ คาร์แดสเซีย (Cardassian) ที่ใช้คำนำหน้าว่า CDS ก็ไม่ใช่เนื้อหาทางการเช่นกัน)
 สตาร์ วอร์ส – จักรวรรดิกาแลกติก (Galactic Empire) บางครั้งใช้คำนำหน้าว่า ISD มาจากคำว่า Imperial Star Destroyer หรือชื่อเรียกของยานพิฆาตดารา
 เดดสเปช – USG ย่อมาจาก "United Spacefaring Guild" ซึ่งเป็นผู้ดูแลการปฏิบัติงานของยานอวกาศของพลเรือน รวมไปถึงยานขุดเจาะทรัพยากรชั้นนำอย่าง USG Ishimura ของ Concordance Extraction Corporation USM สำหรับกองกำลังป้องกันโลกของ EarthGov และ CMS สำหรับศัตรูเก่าคือ Sovereign Colonies Armed Forces
 เกมไททันฟอลล์ – บริษัท Interstellar Manufacturing Corporation ซึ่งเป็นศัตรูหลักในซีรีส์เกมนี้ ใช้คำนำหน้าว่า IMS โดยไม่ทราบที่มาของคำนำหน้านี้
 เกมฟรีสเปซ (Descent: FreeSpace – The Great War)  – คำนำหน้าเรือต่าง ๆ ถูกเลือกใช้งานตามสายพันธุ์ ความจงรักภักดีต่อฝ่าย และระดับของยานพาหนะ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ GT และ GV สำหรับ "Galactic Terran" และ "Galactic Vasudan" ตามลำดับ NT สำหรับ "Neo-Terran" "PV" สำหรับ "Parliamentary Vasudan" และเพียง S สำหรับ "Shivan” จากนั้นคำนำหน้าจะถูกเติมด้วยประเภทและหน้าที่ของเรือตามหลังอักษรชุดแรกที่ระบุสายพันธุ์หรือฝ่าย เช่น B สำหรับ "Bomber" C สำหรับ "Cruiser" Cv สำหรับ "Corvette" D สำหรับ "Destroyer ," และ F สำหรับ "Fighter" จากที่กล่าวมาทั้งหมด เมื่อนำมาประกอบรวมกัน จะสามารถยกตัวอย่างคำนำหน้าเต็ม ๆ ได้ เช่น 
 PVD จะหมายถึง "Parliamentary Vasudan Destroyer"
 NTF จะหมายถึง "Neo-Terran Fighter"
 GTC จะหมายถึง "Galactic Terran Cruiser"
 GVCv จะหมายถึง "Galactic Vasudan Corvette"
 SB จะหมายถึง "Shivan Bomber"

อ้างอิง

แหล่งที่มา

แหล่งข้อมูลอื่น 

 Warship National Prefixes