ฟรีดริช ชิลเลอร์

โยฮัน คริสท็อฟ ฟรีดริช ฟ็อน ชิลเลอร์ () เป็นกวี นักเขียนบทละคร นักเขียน นักประวัติศาสตร์ นักการแพทย์ และนักปรัชญาชาวเยอรมัน หลัง ค.ศ. 1788 ชิลเลอร์ได้เป็นเพื่อนสนิทกับโยฮัน ว็อล์ฟกัง ฟ็อน เกอเทอ นักปรัชญาชื่อดัง ทั้งคู่มักจะพบปะถกเถียงเรื่องสุนทรียศาสตร์อยู่เสมอ ชิลเลอร์ยังเป็นคอยผลักดันให้เกอเทอทำงานหลายอย่างที่คั่งค้างจนแล้วเสร็จ คนในยุคปัจจุบันเรียกความสัมพันธ์และข้อถกเถียงของทั้งคู่ว่าคตินิยมคลาสสิกไวมาร์ (Weimar Classicism) ชิลเลอร์ยังเป็นผู้แต่งโคลงกลอนเยอรมันที่ชื่อปีติศังสกานท์ ซึ่งถูกนำไปดัดแปลงเป็นบทเพลงซิมโฟนีหมายเลข 9 ของลูทวิช ฟัน เบทโฮเฟิน

งานนิพนธ์ของชิลเลอร์มีลักษณะเด่นชัดในแง่ว่าไม่มีงานจำพวกโคลงรักอ่อนหวาน หรือโคลงที่แสดงความรู้สึก ความอ่อนไหวในอารมณ์ของเดี่ยวบุคคล ชิลเลอร์เขียนแต่งานที่เกี่ยวข้องกับมวลชนส่วนรวม มีภาษาและรูปแบบที่สง่าจริงจัง เนื้อหาเกี่ยวกับความคิด (Gedankenlyrik) แสดงอุดมคติสูงส่ง ต้องการเสนอคุณธรรม ความดีงามที่จะจรรโลงสังคมและมนุษย์โลกให้อยู่ด้วยกันอย่างสุขสันติ มีเกียรติ และมีเสรีภาพ

ประวัติ

ฟรีดริช ชิลเลอร์ เกิดเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1759 ในเมืองชนบทมาร์บัค แคว้นเวือร์ทเทิมแบร์ค เป็นลูกชายเพียงคนเดียวของแพทย์ทหาร ดร.โยฮัน คัสพาร์ ชิลเลอร์ (Johann Kaspar Schiller) กับนางเอลีซาเบ็ท โดโรเทอา ค็อดไวส์ (Elisabeth Dorothea Kodweiß) ส่วนบุตรอีก 5 คนเป็นลูกสาว ชิลเลอร์เติบโตมาในครอบครัวเคร่งศาสนา ตอนเด็กเขาใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการศึกษาคัมภีร์ไบเบิล การศึกษาคัมภีร์ทำให้เขาเริ่มสนใจการเขียนบทละคร ช่วงที่ฟรีดริชเกิดเป็นช่วงที่บิดาติดราชการในสงครามเจ็ดปี บิดาของเขาตั้งชื่อลูกชายคนนี้ตามนามของพระเจ้าฟรีดริชมหาราช แต่แทบทุกคนเรียกเขาสั้น ๆ ว่าฟริทซ์ (Fritz)

ดร.คัสพาร์ผู้เป็นบิดาแทบจะไม่ได้อยู่ติดบ้านในช่วงสงคราม ถึงกระนั้นเขาก็พยายามปลีกตัวมาเยี่ยมครอบครัวเสมอ เมื่อสงครามสิ้นสุดใน ค.ศ. 1763 ดร.คัสพาร์ได้รับคำสั่งไปประจำการอยู่ที่เมืองชเวบิชกมึนท์ ทำให้ครอบครัวต้องย้ายบ้านตามไปที่นั่น แต่เนื่องจากปัญหาด้านค่าครองชีพ ทำให้ครอบครัวเลือกจะลงหลักปักฐานที่เมืองลอร์ช (Lorch) เมืองเล็ก ๆ ใกล้เคียงแทน

แม้ครอบครัวจะมีความสุขดีที่ลอร์ช แต่ดร.คัสพาร์กลับทำงานอย่างไม่มีความสุขที่นั่น ชิลเลอร์ได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานในลอร์ช แต่คุณภาพการศึกษาที่นั่นแย่มาก ฟรีดริชกับพี่สาวจึงมักจะโดดเรียนเป็นประจำ ครอบครัวชิลเลอร์ต้องการให้ฟรีดริชบวชเป็นพระ จึงฝากฝังบาทหลวงคนหนึ่งให้สอนภาษาละตินและกรีกให้เขา ฟรีดริชในวัยเด็กดูจะตื่นเต้นกับการเป็นนักบวชมาก เขามักเอาผ้าคลุมสีดำมาตัวแล้วเล่นเป็นนักบวชตามประสาเด็ก

ในปีค.ศ. 1766 ครอบครัวชิลเลอร์ย้ายไปยังเมืองลูทวิชส์บวร์ค เมืองหลวงของดัชชีเวือร์ทเทิมแบร์ค เนื่องจากดร.คัสพาร์ไม่ได้รับเงินเดือนมาสามปีแล้ว ที่ผ่านมาพวกเขาอยู่ได้ด้วยเงินเก็บซึ่งบัดนี้แทบจะไม่เหลือ ดร.คัสพาร์ได้รับการบรรจุเป็นแพทย์ทหารในกองทหารรักษาการณ์ของลูทวิชส์บวร์ค

เด็กชายชิลเลอร์เป็นที่สะดุดตาของดยุกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค เขาถูกส่งตัวเขาเข้าเรียนโรงเรียนทหารของดยุก และได้เรียนวิชาแพทย์ที่นั่น เนื่องจากฟรีดริชมักป่วยออด ๆ แอด ๆ เสมอจึงหวังจะนำวิชาแพทย์มารักษาตัวเอง ที่โรงเรียนทหาร ชิลเลอร์มีโอกาสได้อ่านหนังสือของรูโซและเกอเทอ และเริ่มพูดคุยเรื่องอุดมคติคลาสสิกกับเพื่อนร่วมชั้นเรียน เขาเขียนบทละครเรื่อง จอมโจร () เนื้อเรื่องเกี่ยวกับความขัดแย้งระหว่างพี่น้องชนชั้นสูงสองคน คนพี่เป็นแกนนำนักเรียนกลุ่มกบฏไปจัดตั้งกองกำลังในป่าโบฮีเมียและกลายเป็นกองโจรคุณธรรมอย่างโรบินฮูด ส่วนคนน้องซึ่งสืบทอดยศตระกูลเป็นฝ่ายปฏิวัติหัวสาธารณรัฐนิยมที่ต้องการแก้ไขความเสื่อมทรามทางสังคม บทละครนี้ทำให้เขากลายเป็นดาวเด่นขึ้นมา

ใน ค.ศ. 1780 เขาได้รับบรรจุเป็นแพทย์ทหารในเมืองชตุทท์การ์ทซึ่งเป็นงานที่เขาไม่ชอบเอาเสียเลย ชิลเลอร์หนีออกจากกรมทหารเพื่อไปแสดงละคร จอมโจร ในเมืองมันไฮม์ นั่นทำให้เขาถูกจับกุมตัวและขังคุกเป็นเวลาสองสัปดาห์ ดยุกแห่งเวือร์ทเทิมแบร์คยังได้สั่งห้ามเขาตีพิมพ์งานประพันธ์ใด ๆ อีกในอนาคต

เขาหนีออกจากชตุทท์การ์ทใน ค.ศ. 1782 และเดินทางผ่านฟรังค์ฟวร์ท, มันไฮม์, ไลพ์ซิช, เดรสเดิน จนถึงไวมาร์ ฐานะทางการเงินของชิลเลอร์ไม่ค่อยสู้ดีนักจนต้องขอความช่วยเหลือจากครอบครัวรวมถึงจากสตรีแต่งงานแล้วคนหนึ่ง ชิลเลอร์ตัดสินใจลงหลักปักฐานที่ไวมาร์ใน ค.ศ. 1787 แต่สองปีต่อมาได้งานเป็นอาจารย์ด้านประวัติศาสตร์และปรัชญาในเยนา ใน ค.ศ. 1803 เขาได้รับการประดับคำว่า ฟ็อน (von) ไว้ในนามสกุลเป็นเกียรติยศ

อ้างอิง

นักปรัชญายุคเรืองปัญญา
นักปรัชญาชาวเยอรมัน
กวีชาวเยอรมัน
นักประวัติศาสตร์ชาวเยอรมัน
แพทย์ชาวเยอรมัน
นักเขียนชาวเยอรมัน