บั๊ญดุ๊ก

บั๊ญดุ๊ก () หรือในประเทศไทยที่อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด เรียกกันว่า ขนมบันดุก หรือบันดุ๊ก เป็นอาหารเวียดนามประเภทบั๊ญ (, เค้ก) บั๊ญดุ๊กมี 2 ประเภทหลัก ๆ คือ ในเวียดนามทางเหนือแป้งจะมีสีขาว และทางใต้จะมีสีเขียว

ในเวียดนามภาคเหนือ 
ในภาคเหนือของเวียดนาม บั๊ญดุ๊กเป็นอาหารที่ทำจากแป้งข้าวเจ้าหรือแป้งข้าวโพด มีสีขาว มีเนื้อสัมผัสที่นุ่มนวลและกลิ่นหอมอ่อนๆ ทั่วไปแล้วรับประทานเป็นอาหารคาว โดยโรยหน้าด้วยเครื่อง เช่น หมูบด, กุ้งย่าง (), หัวหอมทอด, งา, เกลือ, ถั่วลิสง, น้ำมะนาว และซีอิ๊วหรือน้ำปลา อาจจะรับประทานเป็นอาหารจานเดียว หรืออาจเสิร์ฟร้อนพร้อมกับเนื้อหรือเห็ด

ในประเทศเวียดนาม บั๊ญดุ๊กเป็นที่นิยม มีขายตามร้านเล็ก ๆ ทั่วไป และหาซื้อรับประทานได้ตลอดทั้งวัน

ในเวียดนามภาคใต้ 

ในเวียดนามตอนใต้ บั๊ญดุ๊กเป็นขนมหวานที่ทำจากแป้งข้าวเจ้า โดยแป้งอยู่ในรูปก้อนสี่เหลี่ยมที่มักจะมีสีเขียวซึ่งได้มาจากเตยหอม (Pandanus amaryllifolius) ปรุงโดยการต้มแป้งกับน้ำปูนใส (อัตราส่วนน้ำ 1 ลิตร กับปูนขาว 10 กรัม) และน้ำใบเตยแล้วปล่อยให้เย็นและแข็งตัวเป็นแผ่นคล้ายเยลลี่ แล้วจึงนำมาหั่นเป็นก้อน โรยหน้าด้วย,  และถั่วลิสงป่น

บั๊ญดุ๊กชนิดต่าง ๆ 
ตัวอย่างเช่น:

 บั๊ญดุ๊กบตก่าว (Bánh đúc bột gạo) - ทำจากแป้งข้าวเจ้า
 บั๊ญดุ๊กเกินด๊าเกิ๋มถัก (Bánh đúc gân đá cẫm thạch) - มีลายเส้นสีคล้ายหินอ่อน
 บั๊ญดุ๊กก่าว (Bánh đúc gạo) - ทำจากแป้งข้าวกล้อง
 บั๊ญดุ๊กควายโมน (Bánh đúc khoai môn) - ทำจากเผือก
 บั๊ญดุ๊กหมั่น (Bánh đúc mặn) - ใส่เกลือลงในแป้ง
 บั๊ญดุ๊กเหมี่ยนจุง (Bánh đúc miền trung) - พบในภาคกลางของเวียดนาม
 บั๊ญดุ๊กโง (Bánh đúc ngô) - ทำจากข้าวโพด
 บั๊ญดุ๊กหน่ม (Bánh đúc nộm) - สลัดบั๊ญดุ๊ก
 บั๊ญดุ๊กน๊อง (Bánh đúc nóng) - บั๊ญดุ๊กร้อน (คล้ายก๋วยจั๊บ)
 บั๊ญดุ๊กเนื้อกเสื่อ (Bánh đúc nước dừa) - ราดด้วยน้ำกะทิ
 บั๊ญดุ๊กเนื้อกโก๊ตเสื่อ (Bánh đúc nước cốt dừa) - ใส่น้ำมะพร้าว
 บั๊ญดุ๊กโซต (Bánh đúc sốt) - บั๊ญดุ๊กนึ่งเสิร์ฟร้อน
 บั๊ญดุ๊กซัญ (Bánh đúc xanh) - บั๊ญดุ๊กสีเขียว ได้จากน้ำใบเตย

ในวัฒนธรรม 
คนเวียดนามมีคำกล่าวที่ว่า

ความหมายคือ "ไม่เคยพบกระดูกในบั๊ญดุ๊ก เช่นเดียวกับที่ไม่เคยพบรักลูกติดของสามี" โคลงบทนี้ใช้เพื่อเปรียบเปรยถึงสิ่งต่าง ๆ ที่มีโอกาสเกิดขึ้นได้ยาก

ดูเพิ่ม 
 บั๊ญซาเหลิ่น (Bánh da lợn)
 เค้กใบเตย
 ขนมเปียกปูน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 บทความเกี่ยวกับ bánh đúc ในภาคเหนือของเวียดนาม 
 สูตรการทำ bánh đúc, fao.org
 บทความเกี่ยวกับ bánh đúc  , hanam.gov.vn

อาหารเวียดนาม