วงศ์ปลาสลิดหิน

ระวังสับสนกับ ปลาสลิดทะเล

วงศ์ปลาสลิดหิน () เป็นวงศ์ของปลากระดูกแข็งในอันดับปลากะพง (Perciformes) วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Pomacentridae  เป็นปลาทะเลหรือน้ำกร่อยขนาดเล็ก โดยรวมแล้วมีขนาดประมาณ 4-8 เซนติเมตร มีความโดดเด่นตรงที่มีสีสันและลวดลายสดใสสวยงาม จึงเป็นที่นิยมของการเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม

เป็นปลาที่พบกระจายพันธุ์อยู่ตามแนวปะการัง นับเป็นปลาที่พบได้บ่อยและชุกชุมที่สุดในแนวปะการัง พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในทะเลและมหาสมุทรเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก เป็นปลาที่อาศัยอยู่เป็นฝูง มีอุปนิสัยก้าวร้าวพอสมควร มักกัดทะเลาะวิวาทกันเองภายในฝูง  กินอาหารจำพวก แพลงก์ตอน, สาหร่าย และสัตว์น้ำขนาดเล็กต่าง ๆ 

จัดเป็นปลาที่วงศ์ใหญ่ มีจำนวนสมาชิกในวงศ์ประมาณ 360 ชนิด ใน 29 สกุลหรือวงศ์ย่อย ซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นปลาที่เป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี คือ ปลาการ์ตูน (Amphiprioninae) ที่มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 28 ชนิด

โดยที่คำว่า Pomacentridae ที่เป็นภาษาละตินที่ใช้เป็นชื่อวงศ์ในทางวิทยาศาสตร์นั้น แปลงมาจากภาษากรีกคำว่า "poma" แปลว่า "ปก" หมายถึง "แผ่นปิดเหงือก" และ "kentron" แปลว่า "หนาม" ซึ่งหมายถึง "หนามที่บริเวณแผ่นปิดเหงือกอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของปลาในวงศ์นี้" 

ลักษณะทางชีววิทยา คือ ลำตัวสั้นปอมรูปไขรีแบนขาง เกล็ดเป็นแบบสาก เสนขางตัวขาดตอน ครีบหลังติดกันเปนครีบเดียว มี
รูจมูกเพียงคูเดียว ครีบทองอยูในตำแหนงอก ไมมีฟนที่พาลาทีน

ปลาในวงศ์ปลาสลิดหิน โดยมากแล้ว เป็นปลาที่ดูแลไข่จนกระทั่งฟักเป็นตัว โดยทั้งปลาตัวผู้และตัวเมียช่วยกันดูแล แต่ก็มีบางจำพวกอย่าง ปลาการ์ตูน ที่สามารถเปลี่ยนเพศได้ตามสถานการณ์  

โดยปกติแล้วเป็นปลาทะเลและปลาน้ำกร่อย แต่ก็มีบางชนิดเท่านั้นที่พบอาศัยอยู่ในน้ำจืดด้วย

การจำแนก
แบ่งออกได้เป็นวงศ์ย่อย ๆ ได้อีก 4 วงศ์ 28 สกุล ได้แก่

 วงศ์ย่อย Amphiprioninae (ปลาการ์ตูน)
 Amphiprion (ปลาการ์ตูน)
 Premnas (ปลาการ์ตูนแดง, ปลาการ์ตูนแก้มหนาม)

 วงศ์ย่อย Chrominae
 Acanthochromis
 Altrichthys
 Chromis 
 Azurina
 Dascyllus 

 วงศ์ย่อย Lepidozyginae
 Lepidozygus

 วงศ์ย่อย Pomacentrinae
 Abudefduf (ปลาสลิดหินบั้ง, ปลาตะกรับทะเล)
 Amblyglyphidodon
 Amblypomacentrus
 Cheiloprion
 Chrysiptera 
 Dischistodus
 Hemiglyphidodon
 Hypsypops 
 Mecaenichthys
 Microspathodon
 Neoglyphidodon
 Neopomacentrus 
 Nexilosus
 Parma 
 Plectroglyphidodon
 Pomacentrus
 Pomachromis 
 Pristotis
 Similiparma
 Stegastes (=Eupomacentrus) 
 ''Teixeirichthys

สำหรับในน่านน้ำไทย มีการสำรวจปลาในวงศ์ปลาสลิดหินนี้ จัดเป็นวงศ์ย่อย 3 วงศ์ แบ่งเป็น 13 สกุล 41 ชนิด ที่ฝั่งทะเลอันดามัน บริเวณหมู่เกาะสุรินทร์ และที่เกาะสมุย ฝั่งอ่าวไทย เป็นวงศ์ย่อย 1 วงศ์ย่อย 3 สกุล 4 ชนิด ซึ่งมีอยู่ 2 ชนิดที่คาดว่าเป็นชนิดใหม่ที่เพิ่งค้นพบด้วย

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

ปลาน้ำเค็ม
ปลาน้ำกร่อย
ปลาน้ำจืด
ปลาตู้
ปลาที่พบในประเทศไทย
ปลาที่พบในประเทศอินเดีย
ปลาที่พบในประเทศออสเตรเลีย
ปลาแอฟริกา
ปลาทวีปอเมริกาใต้
วงศ์ปลาสลิดหิน