การเดินทางของวีรบุรุษ

การเดินทางของวีรบุรุษ () หรือ เรื่องปรัมปราเรื่องเดียว () ในศาสตร์แห่งการเล่าเรื่องและปรัมปราวิทยาเปรียบเทียบ เป็นแม่แบบสามัญกลุ่มใหญ่ของเรื่องเล่าที่เกี่ยวกับการผจญภัยของวีรบุรุษ โดยวีรบุรุษนี้เป็นผู้ที่ได้รับชัยชนะยามถึงจุดวิกฤตของเรื่อง และกลับบ้านยามที่เปลี่ยนเป็นคนใหม่แล้ว

นักมานุษยวิทยาชื่อ เอดเวิร์ด เบอร์เนตต์ ไทเลอร์ เป็นผู้เริ่มศึกษาเรื่องปรัมปราเกี่ยวกับวีรบุรุษใน ค.ศ. 1871 โดยเขาสังเกตว่า เรื่องเล่าเกี่ยวกับวีรบุรุษต่าง ๆ มีรูปแบบโครงเรื่องเหมือนกัน 
หลังจากเขา ก็มีนักวิชาการคนอื่นที่นำเสนอทฤษฎีต่าง ๆ เพื่ออธิบายโครงสร้างของเรื่องปรัมปราเกี่ยวกับวีรบุรุษ ได้แก่ อ็อทโท รังค์ ซึ่งใช้วิธีเชิงจิตวิเคราะห์แบบฟรอยด์ศึกษาเรื่องปรัมปรา ลอร์ดแรกลัน ซึ่งรวมเรื่องปรัมปรากับพิธีกรรมเป็นหนึ่งเดียว และโจเซฟ แคมป์เบลล์ ซึ่งศึกษารูปแบบของเรื่องปรัมปราเกี่ยวกับวีรบุรุษ โดยยึดมุมมองเกี่ยวกับเรื่องปรัมปราของคาร์ล ยุง เป็นหลัก โจเซฟ แคมป์เบลล์ ได้บรรยายรูปแบบของเรื่องเล่าแบบพื้นฐานเมื่อ ค.ศ. 1949 ในหนังสือชื่อ "วีรบุรุษพันหน้า" (The Hero with a Thousand Faces) ดังนี้ :

โจเซฟ แคมป์เบลล์ กับนักวิชาการคนอื่น เช่น เอริก นูมันน์ ได้อาศัยทฤษฎีเรื่องปรัมปราเรื่องเดียวในการวิเคราะห์เรื่องเล่าของพระโคตมพุทธเจ้า โมเสส และพระเยซู ส่วนอ็อทโท รังค์ กับลอร์ดแรกลันอาศัยทฤษฎีเชิงจิตวิเคราะห์แบบฟร็อยท์และเชิงพิธีกรรมในการวิเคราะห์เรื่องเล่า แนวคิดเหล่านี้ถูกนักวิจารณ์วิพากษ์ว่า เป็นแนวคิดที่กว้างเกินไปที่จะนำไปใช้ประโยชน์ได้ในปรัมปราวิทยาเปรียบเทียบ

อ้างอิง 

ต้นแบบดั้งเดิมเชิงปรัมปราวิทยา