ปราสาทหินวัดพู

ปราสาทวัดพู (, ) เป็นโบราณสถานในประเทศลาว ซึ่งเป็นมรดกโลกแห่งที่สองของประเทศลาว  เป็นโบสถ์พราหมณ์ที่สร้างถวายพระศิวะ ตั้งอยู่บนเนินเขาภู หรือเรียกกันว่าภูเก้า (หมายถึงมวยผม) ห่างจากตัวเมืองเก่าจำปาศักดิ์ประมาณ 6 กิโลเมตร ลักษณะของปราสาทเป็นเทวสถานขอม คล้ายกับเขาพระวิหาร สร้างในราวพุทธศตวรรษที่ 12 ในสมัยของพระเจ้ามเหนทรวรมัน โดยพระยากัมมะธา ถือว่าเป็นปราสาทหินที่มีอายุเก่าแก่ที่สุด

มรดกโลก 
ปราสาทหินวัดพูและสิ่งก่อสร้างใกล้เคียงได้รับจดทะเบียนให้เป็นมรดกโลกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 25 เมื่อ พ.ศ. 2544 ที่กรุงเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ ด้วยข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณาให้เป็นแหล่งมรดกโลก ดังนี้
  (iii)  - เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
  (iv)  - เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนาทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
  (vi)  - มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์ หรือมีความโดดเด่นยิ่งในประวัติศาสตร์

งานประเพณี 
ปราสาทวัดพูมีงานประเพณีประจำปีที่เรียกว่า "งานประจำปีวัดพู" จัดเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ตรงกับวันเพ็ญเดือนสาม และมีงานประมาณ 3 วัน

การรักษาและการเข้าชม 

ปัจจุบันสถานที่นี้เปิดให้กับสาธารณชนไว้ทำพิธีทางศาสนาและการท่องเที่ยว โดยเปิดในเวลา 08:00–18:00 นาฬิกา และสำหรับชาวต่างชาติจ่ายค่าเข้า 50,000 กีบ ส่วนชาวลาวจ่าย 20,000 กีบ

บริเวณนี้มีพิพิธภัณฑ์ที่บรรจุไปด้วยวัตถุในตัววิหาร เช่นเทวรูปพระศิวะ พระวิษณุ นนทิ และพระพุทธรูป ตัวอาคารมีขนาดจำกัด เพื่อให้สถานที่และบริเวณโดยรอบมีการเปลี่ยนแปลงน้อยที่สุด

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 É. Aymonier, Le Cambodge. II Les provinces siamoises, Paris 1901; 
 E. Lunet de Lajonquiére, Inventaire descriptif des monuments d’Indochine. Le Cambodge, II, Paris 1907; 
 H. Marchal, Le Temple de Vat Phou, province de Champassak, Éd. du département des Cultes du Gouvernement royal du Laos
 H Parmentier, «Le temple de Vat Phu», Bulletin de l’École Française d’Extrême-Orient, 14/2, 1914, p. 1-31; 
 M. Freeman, A Guide to Khmer Temples in Thailand and Laos. Weatherhill 1996. .
 M. Santoni et al., «Excavations at Champasak and Wat Phu (Southern Laos) », in R. Ciarla, F. Rispoli (ed.), South-East Asian Archaeology 1992, Roma 1997, p. 233-63; 
 M. Cucarzi, O. Nalesini et al., «Carta archeologica informatizzata: il progetto UNESCO per l’area di Wat Phu», in B. Amendolea (ed.), Carta archeologica e pianificazione territoriale, Roma 1999, p. 264-71;
 UNESCO Champasak Heritage Management Plan, Bangkok 1999  ;
 International Council on Monuments and Sites report on World Heritage Site application, September 2001;
 O. Nalesini, «Wat Phu», in Enciclopedia archeologica. Asia, Roma 2005.
 Ch. Higham. The Civilization of Angkor. Phoenix 2001. .
 Projet de Recherches en Archaeologie Lao. Vat Phu: The Ancient City, The Sanctuary, The Spring (pamphlet).
 Global Heritage Fund - Where We Work - Wat Phu, Laos Accessed on 2009-04-28.
 Recherches nouvelles sur le Laos - EFEO(école française d'extrême orient) - Yves Goudineau & Michel Lorrillard - 2008 - 678 pages.

แหล่งข้อมูลอื่น
 Official Vat Phu Website - history, timetable, news, projects, and more
Wat Phu preservation project summary  at Global Heritage Fund
Explore Wat Phu with Google Earth on Global Heritage Network
Laos Travel Guide Wat Phu Champasak
  "ปราสาทวัดพู" (บ้างก็เขียน พู ว่า ภู)มรดกโลกของลาวตอนใต้ 

โบสถ์พราหมณ์ในประเทศลาว
แหล่งมรดกโลกในประเทศลาว
สิ่งก่อสร้างในแขวงจำปาศักดิ์
สิ่งก่อสร้างในพุทธศตวรรษที่ 12
วัดพู
วัดพู
สถานที่ท่องเที่ยวในประเทศลาว
แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม