หมู่บ้านบ่อพระ

หมู่บ้านบ่อพระ หรือ บ้านบ่อพระ เป็นหมู่บ้านหนึ่งในตำบลคุ้งตะเภา อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นชุมชนขนาดเล็กซึ่งพึ่งตั้งใหม่เมื่อไม่ถึงร้อยปีมานี้ ชาวบ้านส่วนใหญ่อพยพมาจากถิ่นอื่น ชาวบ้านส่วนใหญ่นับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท มีวัดประจำหมู่บ้าน  1 แห่ง และ โรงเรียนระดับพื้นฐาน 1 โรง เส้นทางคมนาคมหลักคือ  (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1247) ด้านเศรษฐกิจ ชาวบ้านประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นส่วนใหญ่ ปัจจุบันมี นายวิเชียร  พ่วงขำ เป็นผู้ใหญ่บ้าน

ความเป็นมาชื่อหมู่บ้าน 

ในอดีตบริเวณที่เป็นที่ตั้งบ้านบ่อพระในปัจจุบันนั้น เป็นป่าทึบและมีทางผ่านไปเมืองฝางสวางคบุรี ตามคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่กล่าวว่าอดีตแถบที่นากว้างด้านทิศเหนือของบ้าน บ่อพระใกล้กับเมืองฝาง เป็นสถานที่รบพุ่งกันในสมัยโบราณ เมื่อคราวสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกยกทัพมาตีเอาก๊กพระฝาง ซึ่งปรากฏว่าได้มีผู้ขุดพบอาวุธสมัยโบราณในบริเวณนั้นเสมอ ๆ 

ตามประวัติกล่าวว่า เคยมีพระภิกษุจาริกธุดงค์ผ่านมาพักแถบนี้และได้ขุดบ่อน้ำซึมขึ้นมา เพื่อให้ชาวบ้านที่สัญจรผ่านมาได้อาศัยดื่มกิน ต่อมาเมื่อมีคนมาอาศัยอยู่แถบนี้มากขึ้น จึงเรียกบริเวณแถบหมู่บ้านนี้ว่า "บ้านบ่อพระ"

อีกตำนานหนึ่งกล่าวว่าพระธุดงค์ได้ขุดบ่อน้ำและพบพระพุทธรูปในหลุมที่ขุดนั้น จึงเรียกกันต่อมาว่า "บ้านบ่อพระ"

สภาพด้านสังคม 

หมู่บ้านบ่อพระ มีประชากรอพยพย้ายถิ่นฐานมาจากหลายท้องที่  มาจับจองพื้นที่และได้รับการจัดสรรที่ดินจากสำนักงานปฏิรูปที่ดินเกษตรกรรม  (สปก.) ให้อยู่อาศัยและทำกิน   ลักษณะการตั้งบ้านเรือนจึงกระจายเป็นกลุ่มบ้าน  ภายในแต่ละกลุ่มบ้านจะเป็นเครือญาติกัน แต่ละกลุ่มจะมีผู้นำ (แบบไม่เป็นทางการ) ของตนเอง และบริหารความคิดของกลุ่มตนเอง  วิถีการดำรงชีวิตของประชากรแตกต่างกันออกไปตามลักษณะของกลุ่มบ้าน แต่ค่อนข้างจะเหมือนเมือง  ชาวบ้านมีรายได้เฉลี่ยต่อครอบครัว 20,000 บาท ต่อปี

สภาพภูมิศาสตร์ 

บ้านบ่อพระ ตั้งอยู่ไกลจากตัวเมืองอุตรดิตถ์ประมาณ 21 กิโลเมตร มีเส้นทางคมนาคมที่สำคัญคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1047  มีวัดประจำหมู่บ้าน 1 แห่ง บ้านพักอาศัยตั้งอยู่แบบกระจัดกระจาย  

ลักษณะของพื้นตั้งหมู่บ้านเป็นที่ราบขรุขระ พื้นดินเป็นดินลูกรังชุดเชียงคาน เนื้อดินมีปริมาณก้อนกรวดก้อนหินอยู่มาก ดินเชียงคานเหมาะสำหรับทำถนนหรือทำเป็นทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์  เนื้อดินตอนบนหนา ประมาณ 30 เซนติเมตร มีธาตุอาหารน้อยไม่เหมาะสมกับการปลูกพืช  ส่วนเนื้อดินตอนล่างลึกตั้งแต่ 30 เซนติเมตร ลงไปเป็นดินดาน    

บ้านบ่อพระ มีอาณาเขตติดต่อกับหมู่บ้านใกล้เคียงดังนี้

 ทิศเหนือ  ติดต่อกับบ้านหาดเสือเต้น ตำบลคุ้งตะเภา  อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์
 ทิศใต้ ติดต่อกับบ้านห้วยบง  ตำบลป่าเซ่า    อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับบ้านเด่นกระต่าย   ตำบลผาจุก  อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับบ้านป่าขนุน   ตำบลคุ้งตะเภา  อำเภอเมือง  จังหวัดอุตรดิตถ์

การปกครอง 

ปัจจุบันบ้านบ่อพระมีผู้ใหญ่บ้านคือ นายวิเชียร  พ่วงขำ

เศรษฐกิจ 

ประชาชนในพื้นที่ส่วนใหญ่จะมีฐานะยากจน มีอาชีพหลัก  2 ประเภท คือ  อาชีพการเกษตรและอาชีพรับจ้าง การประกอบอาชีพทางการเกษตรได้แก่  การปลูกพืชไร่และพืชล้มลุก เช่น ถั่ว แตงกวา ต้นหอมผักชี เป็นต้น  ส่วนอาชีพรับจ้าง ปัจจุบันจะออกไปรับจ้างในถิ่นอื่น

วัฒนธรรมประเพณี 

ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธเถรวาท ประเพณีต่างๆ ยึดถือปฏิบัติเหมือนกันกับชาวพุทธเถรวาทในแถบใกล้เคียง เช่น บวชพระ ประเพณีแต่งงาน งานศพ  ฯลฯ

วัดประจำหมู่บ้าน 

วัดบ่อพระ เริ่มก่อตั้งและมีพระภิกษุมาจำพรรษามาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516 เหตุที่ก่อตั้งที่พักสงฆ์แห่งนี้เพราะว่าเมื่อก่อนนี้ไม่มีวัดที่อยู่ใกล้ และการไปทำบุญของบรรดาญาติโยมนั้นก็เป็นการลำบากและบ้านบ่อพระนั้นก็เริ่มขยายตัว เพราะพื้นที่ส่วนมากเป็นที่ดินของ ส.ป.ก. จึงได้ จัดสรรที่ดินให้แก่ราษฎรประชาชนก็เริ่มมีจำนวนมาก จึงได้จัดตั้งที่พักสงฆ์แห่งนี้ขึ้นมาเพื่อให้ประชาชนใกล้เคียงได้มาบำเพ็ญกุศล

ดูเพิ่มได้ที่ วัดบ่อพระ

โรงเรียนประจำหมู่บ้าน 

โรงเรียนบ้านบ่อพระ ตั้งอยู่ติดกับวัดบ่อพระ ตำบลคุ้งตะเภา อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ โรงเรียนบ้านบ่อพระ ก่อตั้งเมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2518 เมื่อแรกก่อตั้งสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุตรดิตถ์ โดยอาศัยอาคารเรียนชั่วคราว หลังคามุงหญ้าคา ไม่มีฝา ที่ก่อสร้างในบริเวณวัดบ้านบ่อพระพุทธลีลา ในปีแรกโรงเรียนได้เปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ต่อมาจึงเปิดตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยมี นายธีรจิตร แก้วใจ  เป็นครูใหญ่คนแรก ปัจจุบันเปิดทำการสอนเป็น  2 ระดับชั้น คือระดับก่อนประถมศึกษา และระดับประถมศึกษา มีนายรัตนศักดิ์ มณีรัตน์ ดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านบ่อพระคนปัจจุบัน

ดูเพิ่มได้ที่ โรงเรียนบ้านบ่อพระ

ดูเพิ่ม

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

หมู่บ้านในตำบลคุ้งตะเภา
หมู่บ้านในจังหวัดอุตรดิตถ์