วันอาทิตย์ทมิฬ (1972)

วันอาทิตย์ทมิฬ () หรือบางครั้งอาจเรียกว่า การสังหารหมู่บ็อกไซต์ เป็นเหตุการณ์ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 30 มกราคม ค.ศ. 1972 ในเขตบ็อกไซต์ของเมืองเดอร์รี ไอร์แลนด์เหนือ โดยกลุ่มผู้ชุมนุมเรียกร้องสิทธิพลเมือง 26 คน ถูกยิงโดยกรมพลร่มแห่งกองทัพบกอังกฤษ ระหว่างการเดินชุมนุมของสมาพันธ์สิทธิพลเมืองไอร์แลนด์เหนือ จนมีผู้เสียชีวิตทันที 13 คน ซึ่งในจำนวนนี้เป็นวัยรุ่น 7 คน และยังมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งคนในอีก 4 เดือนครึ่งให้หลัง ผู้ชุมนุม 2 คนได้รับบาดเจ็บ เมื่อพวกเขาถูกไล่ตามโดยพาหนะของกองทัพ มีพยานหลายคน รวมทั้งผู้เห็นเหตุการณ์และนักหนังสือพิมพ์ ซึ่งระบุได้ชัดเจนว่ากลุ่มผู้ชุมนุมที่ถูกยิงนั้นมิได้มีอาวุธ ซึ่งมีผู้ชุมนุม 5 คน ได้รับบาดเจ็บจากการโดนยิงเข้าทางด้านหลัง

รัฐบาลอังกฤษได้จัดตั้งผู้สืบสวน 2 คน โดยบารอน จอห์น วิดเจอรี ซึ่งถูกแต่งตั้งขึ้นหลังจากเหตุการณ์ในทันที ได้กล่าวโทษทหารและทางการอังกฤษอย่างกว้างขวาง จอห์นได้อธิบายถึงการยิงดังกล่าวว่าเป็น "เป็นรอยต่อของความบ้าระห่ำ" รวมทั้งเสนาธิการของนายโทนี่ แบลร์ โจนาธาน โพเวลล์ การสืบสวนซาวิลล์ถูกจัดตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1998 เพื่อสืบสวนเหตุการณ์อีกครั้ง หลังสืบสวนเป็นเวลา 12 ปี มีการเปิดเผยรายงานต่อสาธารณะในปี ค.ศ. 2010 สรุปว่าการสังหารหมู่นี้ "ไม่ชอบธรรม" และ "ไม่มีเหตุอันควร" การสืบสวนพบว่าผู้ถูกยิงปราศจากอาวุธ ไม่มีท่าทีคุกคาม ไม่มีการขว้างปาระเบิด และทหาร "ตั้งใจอ้างคำบอกเล่าเท็จ" เพื่อสนับสนุนการก่อเหตุ ทหารที่ก่อเหตุปฏิเสธว่ามิได้ยิงบุคคลตามที่ปรากฏชื่อและปฏิเสธว่ามิได้ยิงใครด้วยความผิดพลาด ขณะที่เดวิด แคเมอรอน นายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักรแสดงความเสียใจอย่างเป็นทางการเมื่อมีการเปิดเผยรายงาน

การรณรงค์ของกองทัพสาธารณรัฐนิยมชั่วคราวไอริชเพื่อต่อต้านการแบ่งแยกไอร์แลนด์ได้เริ่มขึ้น 2 ปีก่อนหน้าเหตุการณ์วันอาทิตย์ทมิฬ แต่เหตุการณ์วันดังกล่าวได้เพิ่มสถานะขององค์กรและมีประชาชนเข้าเป็นสมาชิกจำนวนมาก เหตุการณ์ดังกล่าวยังนับว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญในความขัดแย้งทางการเมืองในไอร์แลนด์เหนือ เนื่องจากผู้ลงมือเป็นทหาร มิใช่กำลังกึ่งทหาร และกระทำในที่เปิดเผย

อ้างอิง 

การสังหารหมู่
การประท้วงในสหราชอาณาจักร
การประท้วง