เทศบาลตำบลปากน้ำฉวาง

เทศบาลตำบลปากน้ำฉวาง เป็น 1 ใน 10 ของเทศบาลตำบลของอำเภอฉวาง ตั้งอยู่บ้านปากน้ำ เลขที่ 211 หมู่ที่ 7 ตำบลฉวาง อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอฉวาง ประมาณ 4 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 55 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 34,375 ไร่ มีฐานะเป็นนิติบุคคลและเป็นหน่วยงานบริหารราชการส่วนท้องถิ่น ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 ซึ่งกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล โดยมีประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ 113 ตอนพิเศษ 52 ง ลงวันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2539

ประวัติ 
คำว่า “ฉวาง” น่าจะมาจากคำว่า “ขวาง” ดังที่ตำนานพระธาตุเมืองนครศรีธรรมราช (ระเบียงตีนธาตุ) ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้กล่าวถึงการทำระเบียงล้อมพระบรมธาตุเจดีย์ และอีกตอนหนึ่งมีความว่า “ขุนศรีพลแปดอ้อมแสนเมืองขวางเจ้าเมืองสระสี่ห้อง” และอีกตอนหนึ่งมีความว่า “ขุนศรีพลแปดอ้อมแสนเมืองขวางเอาเชงทำกุฎีวัดคูหา วัดฉวาง วัดลำพูน เอามามุงพระทำศาลา” ต่อมาคำนี้กลายเป็นเสียง “ฉวาง” และใช้เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน ล่วงมาถึง พ.ศ. 2354 ในแผ่นดินรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นศักดิ์พลเสพย์ กราบทูลพระกรุณาว่า ข้าหลวงกรมการเมืองนครขาดอยู่ มิครบตามตำแหน่งจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งเสริมให้ครบตามตำแหน่ง ณ วันจันทร์ เดือน 12 ขึ้น 5 ค่ำ ปีมะเมีย ศรีศก พ.ศ. 2354 ว่าเมืองขวาง หรือฉวาง มีฐานะเป็น”แขวงที่ฉวางท่าชี” ประกอบด้วยที่และอำเภอ คือแขวงที่ท่าชี มีหมื่นเพชรธานี นายที่ฉวางท่าชี ที่พดชมโรที่กะเที่ยงที่ต่อขนุน ศักดินา 800 ฝ่ายขวา มีขุนอินทบุรี เป็นรองที่ฉวางท่าชี ศักดินา 400 มีที่แขวงที่ และอำเภอ ซึ่งขึ้นกับแขวงนี้คือ อำเภอท่าชี อำเภอวัดขรม อำเภอน้ำพุ และแขวงที่ฉวางท่าชี มีผู้ปกครองถือศักดินาคนละ 200 เท่ากัน ได้แก่หมื่นไชยบุรี หมื่นแสนบุรี หมื่นจิตรบุรี หมื่นยมบุรี และพันอินทร์ตามลำดับ ครั้นถึงพ.ศ. 2440 กระทรวงมหาดไทยได้มอบหมายให้หลวงพำนักนิคมคาม นายอำเภอทุ่งสงสมัยนั้นไปตรวจราชการในพื้นที่บ้านจันดี ทานพอ กระเปียด กะทูน พิปูน ลำพูน ละอาย และช้างกลาง ได้พิจารณาเห็นว่า ท้องที่ดังกล่าวสมควรจัดตั้งเป็นอำเภอได้ และควรยุบรวมบางเมืองลงแล้วตั้งเป็นตำบลขึ้นใหม่ เพื่อให้สะดวกแก่การปกครองดูแลราษฎร ตามนโยบายปฏิรูปการปกครองหัวเมือง ด้วยเหตุนี้ กระทรวงมหาดไทยจึงให้ยุบเมืองกะเปียด เมืองพิปูน เมืองหลักช้าง เมืองละอาย และเมืองฉวางท่าชี หลังปรับเป็นตำบล ตามชื่อเดิมตั้งเป็น”อำเภอฉวาง”

ภูมิศาสตร์ 
เทศบาลตำบลปากน้ำฉวาง ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกขอตัวเมืองนครศรีธรรมราช
 ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลไม้เรียง อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 ทิศใต้ ติดต่อกับ ตำบลทุ่งสง อำเภอนาบอน ตำบลหลักช้าง อำเภอช้างกลาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลไสหร้า , ตำบลจันดี อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลนากะชะ อำเภอฉวาง,ตำบลทุ่งใหญ่ อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช

สภาพทั่วไป 
สภาพทั่วไปของพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มใกล้แม่น้ำ และที่ราบสูงบางส่วน มีพื้นที่ ทำการเกษตร 33,726 ไร่ มีแม่น้ำสายหลักไหลผ่าน คือ แม่น้ำตาปี และลำคลองอีก 2 แห่ง คือ คลอง คุดด้วน และคลองมีน

การแบ่งเขตปกครอง 
เทศบาลตำบลปากน้ำฉวางแบ่งเขตปกครองประกอบด้วย 12 ชุมชน ดังนี้
 ชุมชนบ้านทุ่งพลี
 ชุมชนบ้านหนองบัว
 ชุมชนบ้านคลองหลุน
 ชุมชนบ้านวังขวาง
 ชุมชนบ้านด่านฝ้าย 
 ชุมชนบ้านทุ่งกรวด
 ชุมชนบ้านควนเถี๊ยะ 
 ชุมชนบ้านปากน้ำ
 ชุมชนบ้านควนสูง
 ชุมชนบ้านเกาะลางสาด
 ชุมชนบ้านหนองไซ
 ชุมชนบ้านคอกช้าง

สถานศึกษา 
 โรงเรียนบ้านปากน้ำ
 โรงเรียนบ้านทุ่งกรวด
 โรงเรียนวัดควนสูง 
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กวัดควนสูง
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านปากน้ำ
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านทุ่งกรวด

วัด 
 วัดปากน้ำ
 วัดควนสูง

สถานีอนามัย 
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านปากน้ำ

อ้าอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เทศบาลตำบลปากน้ำฉวาง

ปางน้ำฉวาง