กลุ่มอีสานพัฒนา

กลุ่มอีสานพัฒนา เป็นกลุ่มนักการเมืองในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เดิมสังกัด พรรคความหวังใหม่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2551 ได้มีนักการเมืองบางส่วนแยกออกไปตั้งกลุ่มใหม่ ในชื่อ "กลุ่มขุนค้อน" หลังจากที่นายสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ ได้รับเสนอชื่อให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ในรัฐบาลของนายสมัคร สุนทรเวช ในโควตาของกลุ่มอีสานพัฒนา แต่สมาชิกในกลุ่มมีความเห็นไม่ตรงกัน

รายนามสมาชิกในช่วงปี พ.ศ. 2551

สมาชิกกลุ่มอีสานพัฒนา 
 นายไพจิต ศรีวรขาน ส.ส.นครพนม (แกนนำกลุ่ม)
 นายพีรพันธุ์ พาลุสุข ส.ส.ยโสธร (แกนนำกลุ่ม)
 นายปรีชา เร่งสมบูรณ์สุข ส.ส.เลย (แกนนำกลุ่ม)
 พ.ต.ท.สมชาย เพศประเสริฐ ส.ส.นครราชสีมา (แกนนำกลุ่ม) ปัจจุบันย้ายไปพรรคมาตุภูมิ
 นายอัสนี เชิดชัย ส.ส.สัดส่วน ภาคอีสาน (แกนนำกลุ่มสายโคราช)
 นายสุรวิทย์ คนสมบูรณ์ ส.ส.ชัยภูมิ (แกนนำกลุ่ม)
 นายจิรวัฒน์ ศิริพานิชย์ ส.ส.มหาสารคาม
 นายวราวงษ์ พันธุ์ศิลา ส.ส.ร้อยเอ็ด
 นายศักดา คงเพชร ส.ส.ร้อยเอ็ด
 นางชมภู จันทาทอง ส.ส.หนองคาย
 นายวรสิทธิ์ กัลป์ตินันท์ ส.ส.อุบลราชธานี
 นางเปล่งมณี เร่งสมบูรณ์สุข ส.ส.เลย
 นางลินดา เชิดชัย ส.ส.นครราชสีมา
 นายบุญจง วงศ์ไตรรัตน์ ส.ส.นครราชสีมา (ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย)
 นายภิรมย์ พลวิเศษ ส.ส.นครราชสีมา
 นายประเสริฐ จันทรรวงทอง ส.ส.นครราชสีมา
 นายบุญเลิศ ครุฑขุนทด ส.ส.นครราชสีมา

สมาชิกที่ย้ายไปตั้งกลุ่มขุนค้อน 
 นายสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ ส.ส.ขอนแก่น
 นายเรืองเดช สุพรรณฝ่าย ส.ส.ขอนแก่น
 นายนวัธ เตาะเจริญสุข ส.ส.ขอนแก่น
 นายสุชาย ศรีสุรพล ส.ส.ขอนแก่น
 ร.ท.ปรีชาพล พงษ์พานิช ส.ส.ขอนแก่น
 นายเจริญ จรรย์โกมล ส.ส.ชัยภูมิ
 นายมานะ โลหะวณิชย์ ส.ส.ชัยภูมิ
 น.ส.ปาริชาติ ชาลีเครือ ส.ส.ชัยภูมิ
 นายธเนศ เครือรัตน์ ส.ส.ศรีสะเกษ
 นายพรศักดิ์ เจริญประเสริฐ ส.ส.ศรีสะเกษ
 นายวีระพล จิตสัมฤทธิ์ ส.ส.ศรีสะเกษ
 นายวิวัฒชัย โหตระไวศยะ ส.ส.ศรีสะเกษ
 นายนิยม เวชกามา ส.ส.สกลนคร
 นายจุมพฏ บุญใหญ่ ส.ส.สกลนคร
 นายพงษ์ศักดิ์ บุญศล ส.ส.สกลนคร
 นายซูการ์โน มะทา ส.ส.ยะลา
 นายนัจมุดดีน อูมา ส.ส.นราธิวาส
 นายศรีเมือง เจริญศิริ ส.ส.สัดส่วน
 นายชวลิต วิชยสุทธิ์ ส.ส.สัดส่วน
 นายอารีเพ็ญ อุตรสินธุ์ ส.ส.สัดส่วน (ย้ายไปพรรคมาตุภูมิ)

บทบาททางการเมือง

ยุคพรรคความหวังใหม่

ยุครัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ

ยุครัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช 
ในรัฐบาลของนายสมัคร สุนทรเวช ได้มีการแต่งตั้งรัฐมนตรีที่มาจากสมาชิกของกลุ่มอีสานพัฒนา คือ สมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ แต่สมาชิกบางส่วนของกลุ่มไม่เห็นด้วย จึงเป็นที่มาของการแยกออกมาตั้งกลุ่มขุนค้อน

ยุครัฐบาลนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์

ยุครัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร 
ในรัฐบาลของนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร มีรัฐมนตรีที่มาจากกลุ่มอีสานพัฒนา คือ สุรวิทย์ คนสมบูรณ์ เป็นรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ต่อมาได้มีการปรับคณะรัฐมนตรีในเดือนมกราคม พ.ศ. 2555 ให้นายสุรวิทย์ ไปเป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข และนายศักดา คงเพชร เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ

อ้างอิง 

อีสานพัฒนา
คำศัพท์การเมืองไทย
พรรคความหวังใหม่
พรรคไทยรักไทย
พรรคพลังประชาชน (พ.ศ. 2541)
พรรคเพื่อไทย