กาเรล ชาเปก

กาเรล ชาเปก (, ; 9 มกราคม พ.ศ. 2433 – 25 ธันวาคม พ.ศ. 2481) เป็นนักเขียนชาวเช็ก ผู้ริเริ่มใช้คำว่า robot (หุ่นยนต์) ซึ่งปรากฏอยู่ในบทละครเรื่อง R.U.R.

ประวัติ
กาเรล ชาเปกเกิดที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งในโบฮีเมีย จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี (ปัจจุบันคือ สาธารณรัฐเช็ก) เมื่อ พ.ศ. 2433 เขาเป็นบุตรคนสุดท้องจาก 3 คน ครั้งเป็นวัยรุ่น ชาเปกสนใจวิชาทัศนศิลป์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งแนวคิดคิวบิสม์ เขาเข้าศึกษาระดับมหาวิทยาลัยที่มหาวิทยาลัยชาลส์ที่กรุงปราก และซอร์บอนน์ ประเทศฝรั่งเศส ชาเปกไม่ได้เข้ารับราชการทหารเมื่อสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เนื่องจากปัญหาที่กระดูกสันหลัง หลังสำเร็จการศึกษา เขาทำงานเป็นนักหนังสือพิมพ์ และเริ่มเขียนหนังสือร่วมกับพี่ชาย โจเซฟ ชาเปก ใน พ.ศ. 2463 ชาเปกตีพิมพ์ R.U.R. (Rosumovi Univerzální Roboti) ซึ่งกล่าวถึงสภาพสังคมที่หุ่นยนต์ทำงานให้มนุษย์ จนหุ่นยนต์มีความรู้สึกนึกคิดและร่วมกันต่อต้านมนุษย์ ความสำคัญของบทละครนี้คือ ชาเปกใช้คำว่า robot (ซึ่งพี่ชายเป็นผู้ประดิษฐ์) เรียกหุ่นยนต์เป็นครั้งแรก (โดยหุ่นยนต์ที่ชาเปกกล่าวถึงนั้น คือ แอนดรอยด์ในปัจจุบัน) R.U.R. ได้รับความนิยมอย่างสูง จนแปลไปแล้วกว่า 30 ภาษาทั่วโลก (ในฉบับภาษาอังกฤษใช้ชื่อ Rossum’s Universal Robots)

นอกจากแนววิทยาศาสตร์แล้ว ชาเปกยังเขียนบทความทางการเมืองอีกด้วย โดยเขามีแนวคิดต่อต้านระบอบนาซีและฟาสซิสต์ เขาปฏิเสธที่จะลี้ภัยในช่วงที่เชโกสโลวาเกียกำลังถูกนาซียึด ด้วยปัญหาสุขภาพ ชาเปกเสียชีวิตที่ปราก เมื่อ พ.ศ. 2481 จากอาการปอดบวม สิริอายุ 48 ปี

ผลงาน

บทละคร
 ค.ศ. 1920 – R.U.R. (Rossumovi univerzální roboti; แปลไทยในชื่อ ห.ส.ร. หุ่นยนต์สากลราวี โดย ปราบดา หยุ่น)
 ค.ศ. 1921 – Pictures from the Insects' Life (Ze života hmyzu)
 ค.ศ. 1922 – The Makropulos Affair (Věc Makropulos)
 ค.ศ. 1927 – Adam the Creator (Adam stvořitel)
 ค.ศ. 1937 – The White Disease (Bílá nemoc)
 ค.ศ. 1938 – The Mother (Matka)

นวนิยาย
 ค.ศ. 1922 – The Absolute at Large (Továrna na absolutno)
 ค.ศ. 1922 – Krakatit
 ค.ศ. 1933 – Hordubal
 ค.ศ. 1934 – Meteor (Povětroň)
 ค.ศ. 1934 – An Ordinary Life (Obyčejný život)
 ค.ศ. 1936 – War with the Newts (Válka s mloky)
 ค.ศ. 1939 – Life and Work of the Composer Foltýn (Život a dílo skladatele Foltýna; ตีพิมพ์หลังเสียชีวิต)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 
 R.U.R. หุ่นยนต์สากลราวี

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2433
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2481
นักเขียนชาวเช็ก
นักเขียนบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์
เสียชีวิตจากโรคปอดบวม