-สถาน

-สถาน () เป็นหน่วยคำเติมท้ายที่มีความหมายในภาษาเปอร์เซียว่า "ที่ที่เต็มไปด้วย" หรือ "ที่ที่มีสิ่งใด ๆ มากมาย" ปรากฏในชื่อของภูมิภาคต่าง ๆ ในอิหร่าน, อัฟกานิสถาน และเอเชียกลางและใต้ รวมทั้งในคอเคซัสและรัสเซีย

ศัพทมูลวิทยาและคำร่วมเชื้อสาย 
หน่วยคำเติมท้าย -สถาน พอจะเทียบเคียงได้กับหน่วยคำเติมท้าย -แลนด์ ซึ่งปรากฏในชื่อของประเทศและสถานที่หลายแห่ง หน่วยคำเติมท้าย -สถาน ยังมีที่ใช้ทั่วไป เช่น รีเกสถาน () "ที่แห่งทราย, ทะเลทราย"; โกเลสถาน () "ที่แห่งดอกไม้, สวน"; กูเรสถาน () "หลุมฝังศพ, สุสาน"; ฮินดูสถาน ()  "ดินแดนของชาวฮินดู" (ประเทศอินเดีย) ในภาษาเปอร์เซีย

แต่เดิมหน่วยคำ สถาน เป็นคำนามอิสระ ต่อมาได้พัฒนาไปเป็นหน่วยคำเติมท้ายโดยเป็นผลมาจากการปรากฏบ่อยครั้งในส่วนท้ายของนามประสม หน่วยคำนี้มีต้นกำเนิดจากกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียนและย้อนไปได้ถึงตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน โดยเป็นคำร่วมเชื้อสายกับคำว่า สถาน (, ) ในภาษาสันสกฤต (แปลว่า "การยืน" ซึ่งต่อมามีขอบเขตความหมายกว้างออกไป เช่น "สถานที่, ที่ตั้ง; ถิ่นที่อยู่, ที่อาศัย") และสืบเนื่องมาจาก  ในภาษาอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม

ประเทศ 

อัฟกานิสถาน
คาซัคสถาน
คีร์กีซสถาน
ปากีสถาน
ทาจิกิสถาน
เติร์กเมนิสถาน
อุซเบกิสถาน

นอกจากนี้ ชื่อประเทศอาร์มีเนียในภาษาของตนเองคือ ฮายาสถาน (Hayastan) โดย ฮายา- มาจากคำว่าฮัยก์ บิดาผู้ก่อตั้งชาติอาร์มีเนีย

ในสมัยสหภาพโซเวียต ชาติเหล่านี้บางชาติยังเป็นที่รู้จักในชื่อที่มีหน่วยคำเติมท้าย -ia เช่น เติร์กเมนิสถาน (Turkmenistan) บ่อยครั้งเรียกว่า เติร์กเมเนีย (Turkmenia), คีร์กีซสถาน (Kyrgyzstan) บ่อยครั้งเรียกว่า เคอร์กิเซีย (Kirghizia) และแม้แต่ อุซเบกิสถาน (Uzbekistan) บางครั้งก็เรียกว่า อุซเบเกีย (Uzbekia)

ชื่อประเทศในภาษาต่าง ๆ

เขตการปกครอง 
 ในประเทศอิหร่าน: จังหวัดโกเลสถาน, จังหวัดเคอร์ดิสถาน, จังหวัดฆูเซสถาน, จังหวัดซีสถานและบาโลชิสถาน, จังหวัดโลเรสถาน
 ในประเทศปากีสถาน: แคว้นบาโลชิสถาน, กิลกิต-บัลติสถาน
 ในประเทศรัสเซีย: สาธารณรัฐดาเกสถาน, สาธารณรัฐตาตาร์สถาน, สาธารณรัฐบัชคอร์โตสถาน
 ในประเทศอาเซอร์ไบจาน: อำเภอโกบุสถาน, เมืองโกบุสถาน
 ในประเทศคาซัคสถาน: แคว้นเตอร์กิสถาน, เมืองเตอร์กิสถาน
 ในประเทศอุซเบกิสถาน: สาธารณรัฐการากัลปักสถาน
 ในประเทศอิรัก: ภูมิภาคเคอร์ดิสถาน
 ในประเทศอัฟกานิสถาน: จังหวัดนูริสถาน

พื้นที่ 
 โชลิสถาน ทะเลทรายในแคว้นปัญจาบ ประเทศปากีสถาน 
 เตอร์กิสถานของรัสเซีย แคว้นเตอร์กิสถานของจักรวรรดิรัสเซีย ต่อมาเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมปกครองตนเองเตอร์กิสถาน
 เตอร์กิสถานตะวันออก หรือ อุยกูริสถาน ภูมิภาคที่เป็นถิ่นฐานของชาวอุยกูร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน
 บันตูสถาน ถิ่นฐานของประชากรผิวดำในประเทศแอฟริกาใต้และแอฟริกาตะวันตกเฉียงใต้ (นามิเบีย) เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการแบ่งแยกสีผิวในอดีต
 ปากีสถานตะวันออก ชื่อในอดีตของประเทศบังกลาเทศก่อนประกาศเอกราช
 ขุนสถาน อุทยานแห่งชาติในท้องที่อำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน และอำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์

ดูเพิ่ม 

 -ออบอด
 -ออน
 -เทศ
 -แลนด์
 -ปัตนัม
 -ปูร์
 -ตาเนีย
 ชื่อของการตั้งถิ่นฐานในเอเชียตะวันตกและใต้

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม 
 Maciuszak, Kinga (2008). The Persian Suffix -(e)stān 'The Land Of'  Studia Etymologica Cracoviensia. 13: 119–140. .

แหล่งข้อมูลอื่น 

 

ปัจจัย (ไวยากรณ์)
คำและวลีภาษาเปอร์เซีย
คำและวลีภาษาเบงกอล