ผุย ชนะนิกร

พระยาหัวโขง (ผุย ชนะนิกร) (; พ.ศ. 2446 - 4 ธันวาคม พ.ศ. 2526) ชื่อเดิมว่า ท้าวผุย ชนะนิกร เกิดเมื่อ วันที่ 6 กันยายน พ.ศ.2446 ที่นครหลวงเวียงจันทร์ บิดาชื่อ ทิดคำเพ็ง มารดาชื่อ นางคำก้อน เป็นนายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาว ตั้งแต่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2490 – 25 มีนาคม พ.ศ. 2491 และครั้งที่สองตั้งแต่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2501 – 31 ธันวาคม พ.ศ. 2502 และยังทำหน้าที่เป็นรัฐมนตรีหลายสมัย

บรรดาศักดิ์ 

 ค.ศ.1941 ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ เป็น "พญาหัวโขง"

หน้าที่ราชการ 

 ค.ศ.1923 เข้ารับราชการเป็นเสมียนล่าม อยู่ที่ว่าการข้าหลวงฝรั่งเศลประจำแขวงเวียงจันทร์

 ค.ศ.1924 โดนสั่งไปทำการเป็นเสมียนล่าม อยู่ที่แขวงสาละวัน

 ค.ศ.1925 ย้ายกลับมาเป็นเสมียนล่าม อยู่ที่ว่าการข้าหลวงฝรั่งเศล ที่เวียงจันทร์

ประมาณ 4-5 ปีต่อมา ได้รับแต่งตั้งจากผู้สำเร็จราชการแห่งประเทศลาว ให้ทำหน้าที่เป็น จ่าศาล ศาลอุธรณ์ประจำแขวงเวียงจันทร์

 ค.ศ.1941 ได้สอบไล่เข้าบรรจุราชการฝ่ายปกครอง และได้บรรจุเข้ารับราชการชั้นเจ้าเมือง ขั้น 4 แล้วได้รับแต่งตั้ง ให้ไปดำรงตำแหน่งเจ้าแขวงหัวโขง ที่เมืองห้วยทราย

ตำแหน่งทางการเมือง 

 ค.ศ.1947 พระบาทสมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ ได้ทรงแต่งตั้งท่านผุย ชนะนิกร ให้ดำรงตำแหน่งเป็น รัฐมนตรีกระทรงศึกษาธิการ , กระทรวงสาธารณสุข , กระทรวงกีฬายุวชน , กระทรวงประชาสงเคราะห์ ในรัฐบาลราชอาณาจักรลาว ซึ่ง เสด็จเจ้าสุวรรณภูมาเป็นนายกรัฐมนตรี

หลังจากรัฐบาลฝรั่งเศลได้มอบสิทธิปกครองตามระบอบประชาธิปไตยให้แก่ประชาชนลาว และให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาแห่งชาติขึ้น ในประเทศลาวแล้ว ท่านผุย ชนะนิกร ก็ได้รับเลือกตั้งเป็นผู้แทนราษฎร ครั้งแรกของสภาแห่งชาติ ชุดที่ 1 ต่อมาท่านได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานสภาแห่งชาติ คนแรกของพระราชอาณาจักรลาว

 ค.ศ.1950 ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาว
 ค.ศ.1951 ได้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และ รัฐมนตรีกระทรวงการป้องกันประเทศ , รัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทย , รัฐมนตรีกระทรวงกีฬายุวชน ในรัฐบาลของเสด็จเจ้าสุวรรณภูมาเป็นนายกรัฐมนตรี
 ค.ศ.1954 ได้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และ รัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงต่างประเทศ ในรัฐบาลของเสด็จเจ้าสุวรรณภูมาเป็นนายกรัฐมนตรี
 ค.ศ.1955 ได้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และ รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศ ในรัฐบาลของท่านกระต่าย โดนสโสฤทธิ์ เป็นนายกรัฐมนตรี
 ค.ศ.1955-1957 ได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีต่างประเทศ , กระทรวงโยธาธิการ , กระทรวงปฏิสังขรณ์เทศบาล ในรัฐบาลเสด็จเจ้าสุวรรณภูมา เป็นนายกรัฐมนตรี และท่ายได้รับตำแหน่งเป็นหัวหน้าคณะผู้แทนราชอาณาจักรลาว ในกองประชุมสหประชาชาติ
 ค.ศ.1958 ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งพระราชอาณาจักรลาว และรัฐมนตรีกระทรวงแผนผัง , กระทรวงโยธาธิการ , กระทรวงไปรษณีและโทรคมนาคม , กระทรวงประชาสงเคราะห์ , กระทรวงสาธารณสุข , กระทรวงยุติธรรม
 ค.ศ.1959 ได้ปรับปรุงรัฐบาลใหม่ ท่านพระยาฯ ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศ , กระทรวงการป้องกันประเทศและนักรบเก่า , กระทรวงโยธาธิการ , กระทรวงขนส่งและปฏิสังขรณ์เทศบาล , กระทรวงแถลงข่าวและกีฬายุวชน เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 1959 ได้กราบบังคมทูลลาออกจากตำแหน่ง
 ค.ศ.1963-1970 ได้รับเลือกตั้งเป็นประธานสภาแห่งชาติ

อ้างอิง 

นายกรัฐมนตรีลาว
รัฐมนตรีลาว
บุคคลจากเวียงจันทน์