ฟาโรห์เมนทูโฮเตปที่ 1

เมนทูโฮเทปที่ 1 (หรือ เมนทูโฮเทป-อาอา, แปลว่า "มหาราช") เขาอาจเป็นผู้ปกครองท้องถิ่นธีบส์ และเป็นผู้ปกครองอิสระบริเวณอียิปต์บนในสมัยช่วงระหว่างกลางที่ 1 หรืออาจเป็นบุคคลที่ไม่ตัวตนจริงที่สร้างขึ้นภายหลังในช่วงราชวงศ์ที่สิบเอ็ดแห่งอียิปต์ ในรัชสมัยอันรุ่งเรืองอินเตฟที่ 2 และฟาโรห์เมนทูโฮเทปที่ 2 โดยให้เป็นพระราชบิดาผู้สถาปนา

การระบุตัวตน

เมนทูโฮเทปที่ 1 อาจจะเป็นผู้ปกครองถิ่นท้องของอียิปต์ในบริเวณเมืองธีบส์ในต้นสมัยช่วงระหว่างกลางที่ 1 ราว 2135 ปีก่อนคริสตกาล นามของเขาถูกบันทึกในบันทึกพระนามกษัตริย์แห่งคาร์นักที่พบในโถงเทศกาลแห่งทุตโมสที่ 3 ในตำแหน่งที่ 12 โดยปรากฎพระนามเพียงแค่บางส่วนว่า "เมน -" ในคาร์ทูธ ซึ่งแตกต่างจากของฟาโรห์เมนทูโฮเทปที่ 2 (ตำแหน่งที่ 29) หรือของฟาโรห์เมนทูโฮเทปที่ 3 (ตำแหน่งที่ 30) บางส่วนที่ยังหลงเหลืออยู่ของบันทึกพระนามแห่งคาร์นักดูเหมือนจะไม่ได้สื่อถึงฟาโรห์ในอดีตในลำดับเหตุการณ์ใด ๆ ดังนั้นจึงไม่มีใครสามารถยืนยันได้ว่าฟาโรห์ "เมน-" นี้มีพระชนม์ชีพอยู่หรือเมื่อใด นักวิชาการหลายคนโต้เถียงกันจากบันทึกพระนามที่ว่า เมนทูโฮเทปที่ 1 ซึ่งอาจจะเป็นเพียงผู้ปกครองท้องถิ่นของธีบส์ ซึ่งได้รับได้รับนามหลังจากการมรณกรรมของเขา โดยผู้ปกครองที่ขึ้นมาต่อจากเขา ดังนั้น บุคคลที่สันนิษฐานมานี้จึงถูกเรียกว่า "เมนตูโฮเทปที่ 1"

เป็นความจริงที่ว่า ไม่มีหลักฐานชั้นต้นร่วมสมัยใดที่เกี่ยวข้องกับเมนทูโฮเทปที่ 1 เลย ซึ่งทำให้นักวิชาการบางคนได้เสนอว่า เขาเป็นบรรพบุรุษในตำนานและผู้ก่อตั้งราชวงศ์ที่สิบเอ็ดแห่งอียิปต์ ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์นั้นในภายหลัง

บนฐานของรูปสลักจากวิหารแห่งเฮกาอิบบนเกาะแอลเลเฟนไทน์ เมนทูโฮเทปถูกเรียกว่า "บิดาแห่งเทพเจ้า" ชื่อนี้อาจจะหมายถึงผู้ที่ขึ้นมาปกครองต่อจากของเขา นั้นก็คืออินเตฟที่ 1 และอินเตฟที่ 2 ซึ่งขึ้นมาเป็นผู้ปกครองเหนือบริเวณอียิปต์บน จากชื่อนี้นักไอยคุปต์วิทยาหลายคนแย้งว่า เมนทูโฮเทปนี้น่าจะเป็นบิดาของอินเตฟที่ 1 และ 2 และว่าเขาไม่เคยเป็นฟาโรห์เลย เนื่องจากชื่อนี้มักจะสงวนไว้สำหรับบรรพบุรุษที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์ของฟาโรห์

ไม่ทราบชื่อขณะครองราชย์ของเขา; เนื่องจากเขาอาจจะไม่ได้เป็นฟาโรห์ หรือไม่ก็ไม่มีฟาโรห์จากราชวงศ์ที่สิบเอ็ดในต่อมาไม่มีพระนามขณะครองราชย์ใดๆ จนกระทั่งรัชสมัยฟาโรห์เมนทูโฮเทปที่ 2 และเป็นไปได้ว่าพระองค์ก็ไม่เคยมีเช่นกัน ชื่อฮอรัสที่ถูกพระราชทานให้หลังจากมรณกรรมอย่างแน่นอนว่า เทปิ-อา (Tepi-a) แปลว่า "บรรพบุรุษ"

ด้านครอบครัว 
ภรรยาของเมนทูโฮเทป อาจจะเป็นเนเฟรูที่ 1และรูปสลักจากวิหารแห่งเฮกาอิบ อาจจะถูกใช้สื่อความ เพื่อแสดงว่าเขาเป็นบิดาของอินเตฟที่ 1 และ 2 บันทึกพระนามแห่งคาร์นักมีบุคคลที่ไม่ใช่เชื้อพระวงศ์หนึ่งคน (ไม่มีคาร์ทูธ) ชื่อว่า อินเตฟ ในตำแหน่งที่ 13 และนี่อาจหมายถึงอินเตฟ ผู้อาวุโส บุตรชายของไอคู ผู้ปกครองท้องถิ่นธีบส์ที่ภักดีต่อฟาโรห์แห่งเฮราคลีโอโพลิสในสมัยช่วงระหว่างกลางที่ 1 อย่างไรก็ตาม พระนามฟาโรห์ในชิ้นส่วนที่เหลืออยู่ของบันทึกดังกล่าวนั้นไม่ได้เรียงตามลำดับเวลา ดังนั้นจึงไม่แน่นอนเลย

ด้านการปกครอง 
ในฐานะผู้ปกครองท้องถิ่นธีบส์ เมนทูโฮเทปอาจแผ่ขยายอำนาจไปทางใต้จนถึงแก่งน้ำตกแรกในแม่น้ำไนล์ เขาอาจจะเจริญความสัมพันธ์อันดีกับผู้ปกครองท้องถิ่นแห่งคอปตอส ซึ่งส่งผลให้อินเตฟที่ 1 ทำสงครามกับฟาโรห์แห่งเฮราคลีโอโพลิสจากราชวงศ์ที่สิบที่ปกครองเหนือบริเวณอียิปต์ล่างและมีความสัมพันธ์อันดีกับผู้ปกครองที่มีอำนาจในอียิปต์กลางโดยเฉพาะอังค์ติฟิ

อ้างอิง 

ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สิบเอ็ด