มหาชนบท

มหาชนบท () ประกอบด้วย 16 อาณาจักรหรือแคว้นในอินเดียโบราณ ในสมัยพุทธกาล หรือระหว่าง 600 ถึง 400 ปีก่อนคริสตกาล โดยมีสองแห่งที่มีความเป็นไปได้ว่าเป็นสาธารณรัฐ (ganatantras) และที่อื่นปกครองโดยระบบกษัตริย์ ในอังคุตตรนิกายได้กล่าวถึง 16 อาณาจักรและแคว้นนี้อยู่บ่อยครั้ง ที่มีความเจริญรุ่งเรืองขยายไปถึงแคว้นคันธาระทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ไปถึงแคว้นอังคะทางทิศตะวันออกของอนุทวีปอินเดีย และรวมถึงบางส่วนแถบเทือกเขาวินธยะ ก่อนยุครุ่งเรืองของศาสนาพุทธในประเทศอินเดีย

ในช่วง 600 ถึง 500 ปีก่อนคริสตกาล ถือเป็นจุดเปลี่ยนของประว้ติศาสตร์อินเดียช่วงแรก กล่าวคือ มีการเกิดนครใหญ่ ๆ แห่งแรก ๆ ของอินเดีย หลังจากการล่มสลายของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ รวมถึงความเจริญรุ่งเรืองของขบวนการสมณะ (รวมถึงศาสนาพุทธและศาสนาเชน) ที่เข้ามาแข่งขันกับความเชื่อดั้งเดิมของยุคพระเวท

ภาพรวม
แคว้นหรืออาณาจักรใหญ่ ๆ รวม 16 แคว้น ปรากฏชื่อตามบาลีอุโบสถสูตร แห่งติกนิบาต อังคุตตรนิกาย พระสุตตันตปิฎก ดังนี้

 อังคะ 
 มคธ 
 กาสี 
 โกศล 
 วัชชี
 มัลละ 
 เจตี 
 วังสะ 
 กุรุ 
 ปัญจาละ 
 มัจฉะ 
 สุรเสนะ
 อัสสกะ 
 อวันตี 
 คันธาระ
 กัมโพชะ

อ้างอิง

 
ก่อตั้งในศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล
สิ้นสุดในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล