แพร์ซโพลิส (หนังสือการ์ตูน)

แพร์ซโพลิส () เป็นหนังสือการ์ตูนอัตชีวประวัติภาษาฝรั่งเศสของมาร์จอเน่ ซาทราพิ  ซึ่งบรรยายชีวิตของผู้เขียนในวัยเด็กซึ่งอาศัยอยู่ในอิหร่านช่วงที่มีการปฏิวัติอิสลามและล้มล้างระบบกษัตริย์ ชื่อหนังสือการ์ตูนแพร์ซโพลิสมาจากชื่อเมืองโบราณในประเทศอิหร่าน

แพร์ซโพลิสเป็นการ์ตูนขาว-ดำตลอดทั้งหมด ต้นฉบับภาษาฝรั่งเศสแบ่งการ์ตูนออกเป็นสี่เล่ม แต่ในฉบับภาษาอื่น ๆ เช่น ฉบับภาษาอังกฤษและฉบับภาษาไทย แบ่งออกเป็นสองเล่ม ฉบับภาษาไทยแปลโดย ณัฐพัดชา และจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์กำมะหยี่ ซึ่งออกวางจำหน่ายครั้งแรกเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2551

แพร์ซโพลิสถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์การ์ตูนและได้รับรางวัล Jury Prize ในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ครั้งที่ 60 แต่ถูกถอดจากโปรแกรมของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติกรุงเทพฯตามคำร้องขอของสถานทูตอิหร่านประจำประเทศไทย

ภูมิหลัง 
เนื้อเรื่องในหนังสือกล่าวถึงชีวิตของมาร์จอเน่ตั้งแต่ในวัยเด็ก ในช่วงที่ประชาชนในอิหร่านเริ่มไม่พอใจในการปกครองของพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ภายหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครอง อิหร่านได้กลายเป็นสาธารณรัฐอิสลามและถูกอิรักรุกราน ในช่วงระหว่างสงครามนี่เอง ที่มาร์จอเน่ได้เข้าเรียนที่โรงเรียนมัธยมภาษาฝรั่งเศสที่เวียนนา เมื่อเรียนจบก็กลับมาที่อิหร่าน ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้การปกครองและกฎหมายแบบอิสลาม เข้าเรียนในวิทยาลัยศิลปะ แต่งงาน และหย่า และในที่สุดก็ย้ายไปอยู่ที่ฝรั่งเศสจวบจนปัจจุบัน

หนังสือได้รับการแปลเป็นภาษายุโรปและภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษา อาทิ ภาษาอังกฤษ สเปน โปรตุเกส กรีก สวีเดน ฯลฯ และได้รับการตอบรับเป็นอย่างดีในฐานะที่เป็นอัตชีวประวัติของผู้หญิงชาวอิหร่าน ซึ่งไม่มีให้พบเห็นได้บ่อยนัก

ตัวละคร 
มาร์จอเน่ 'มาร์จี้' ซาทราพิ เป็นผู้หญิงหัวขบถ เกิดที่อิหร่านในปีพ.ศ. 2512 ในครอบครัวชนชั้นกลางที่มีการศึกษาและมีความคิดเอียงซ้าย ไปเข้าโรงเรียนที่เวียนนา แล้วจึงกลับมาอยู่ที่อิหร่านอีกครั้ง ได้เข้าเรียนในวิทยาลัยในเตหะรานและแต่งงาน และในที่สุดก็เดินทางออกจากอิหร่านอีกครั้ง ปัจจุบันพำนักอยู่ในฝรั่งเศส

ครอบครัว 
เอบี ซาทราพิ พ่อของมาร์จอเน่ เป็นคนดีและซื่อสัตย์ที่ต่อต้านการปกครองของพระเจ้าชาห์และสาธารณรัฐอิสลาม Ebi เป็นพ่อที่เลี้ยงลูกอย่างเสรี แต่ก็คอยให้คำแนะนำอยู่เสมอ
ทาจี ซาทราพิ แม่ของมาร์จอเน่ เป็นผู้ต่อต้านการปกครองเช่นเดียวกับสามี เป็นผู้หญิงสมัยใหม่ที่ต่อต้านที่รัฐบาลบังคับให้ผู้หญิงต้องคลุมฮิญาบ Taji เข้มงวดกับมาร์จอเน่มากกว่าสามี
ยาย ยายของมาร์จอเน่ เป็นผู้หญิงสมัยใหม่ที่แต่งงานถึงสามครั้ง ค่อนข้างสนิทกับหลานสาวและคอยให้คำแนะนำต่าง ๆ อยู่เสมอ
ลุงอนูช ลุง(พี่ชายของแม่)ของมาร์จอเน่ เคยหลบหนีไปสหภาพโซเวียตและจบการศึกษาที่นั่น เมื่อลักลอบกลับเข้ามาอิหร่านก็ถูกจำคุกอยู่ 9 ปี ถูกประหารในสมัยการปกครองของรัฐบาลอิสลามในข้อหาเป็นสายลับให้สหภาพโซเวียต

ที่เตหะราน 
เมห์รี พี่เลี้ยงเด็กของมาร์จอเน่ เป็นหญิงสาวที่ไม่รู้หนังสือจากชนบท เมห์รีตกหลุมรักเพื่อนบ้านคนหนึ่ง จึงติดต่อกับทางจดหมายด้วยความช่วนเหลือของมาร์จอเน่ แต่ในที่สุดก็ต้องผิดหวังเมื่อฝ่ายชายรู้ว่าเมห์รีมาจากชนชั้นล่าง
Arash เพื่อนของมาร์จอเน่
เคีย เพื่อนในวัยเด็กของมาร์จอเน่ ภายหลังต้องพิการจากสงคราม
พาร์ดิสส์ เพื่อนที่โรงเรียนของมาร์จอเน่ที่ต้องสูญฌสียพ่อไปจากสงครามกับอิรัก
Kaveh เพื่อนในวัยเด็กที่มาร์จอเน่แอบชอบ ภายหลังอพยพไปอยู่ที่สหรัฐอเมริกา
เซียแมค อดีตนักโทษการเมืองที่ได้รับการปล่อยตัวหลังจากการล้มล้างระบอบกษัตริย์
มูห์เซน นักโทษการเมืองที่ถูกลองสังหารโดยตำรวจลับในสมัยของพระเจ้าชาห์
มาลี เพื่อนของทาจีที่ต้องมาอาศัยอยู่กับครอบครัวของมาร์จอเน่ในเตหะรานชั่วคราวหลังจากที่บ้านในอีกเมืองโดนถล่มในสงคราม
ลาลี ลูกสาวของเซียแมค
นีดา ลูกสาวของครอบครัวบาบา-เลวีย์ ซึ่งเป็นครอบครัวชาวยิวที่เป็นเพื่อนบ้านกันมาร์จอเน่ ภายหลังเสียชีวิตจากระเบิด

ที่เวียนนา 
โซโซ เพื่อนของทาจี ที่อพยพไปอยู่ที่เวียนนา สมัยตอนอยู่ที่อิหร่าน โซโซทำงานเป็นเลขานุการให้กับสามีของตน แต่เมื่อมาอยู่ที่ออสเตรียต้องมาเป็นช่างตัดผม
ฮูแชง สามโซโซ 
ชิริน ลูกสาวของโซโซและฮูแชง
ลูดซีย เพื่อนร่วมห้องชาวทีโรลของมาร์จอเน่ที่หอพักของแม่ชี
จูลี - Marjane's 18 year old friend who eventually becomes her roommate. Her sexual promiscuity amazes Marjane at first.
โมโม - Marjane's 16 year old friend, a nihilist who only hangs out with her because she has known death and war.
โอลิวิเยร์ กับ ธิเอร์รี - Swiss orphans who deal recreational drugs in between classes.
อินกริด - Marjane's friend who teaches her the art of meditation.
คุณนายดร. เฮลเลอร์ - One of Marjane's landlords in Austria, a crackpot psychiatrist (in Marjane's estimation) who accuses her of stealing her brooch and thinks she is being a prostitute when she sees her leave the house, dressed to party.
Svetlana - the Yugoslavian chef at the Cafe Sole where Marjane works for a while. When a customer pinches Marjane's behind, Svetlana spits into his food in revenge.

เพื่อนชาย 
เอ็นริก - A Spaniard/Austrian who turns out to be gay.
ฌอง-โปล - Only likes Marjane as a friend 
มาร์คัส - the Viennese love of Marjane's life and her first real boyfriend, who slept with her and who breaks her heart after two years of dating, when Marjane finds him in bed with another girl on her birthday.
เรซา - Marjane's Iranian boyfriend who eventually becomes her husband. After three years of marriage, they divorce.

เนื้อเรื่องย่อ

แพร์ซโพลิส 1 
ฮิญาบ
จักรยาน
คุกน้ำ
แพร์ซโพลิส
จดหมาย
งานเลี้ยง
วีรบุรุษ
มอสโก
แกะ
การเดินทาง
เอฟ-14
เครื่องเพชร
กุญแจ
ไวน์
บุหรี่
พาสปอร์ต
คิม ไวล์ด
วันชาบัท
สินสอด

แพร์ซโพลิส 2 
ซุป
ไทรอล
พาสต้า
ยาคุม
ผัก
ม้า
ซ่อนหา
เรื่องรักๆ
ครัวซองต์
ฮิญาบ
คืนถิ่น
เรื่องตลก
เล่นสกี
สอบ
แต่งหน้า
ประชุมใหญ่
ถุงเท้า
แต่งงาน
จานดาวเทียม
ตอนจบ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
แพร์ซโพลิส 1  และ 2  ในเว็บไซต์ของสำนักพิมพ์กำมะหยี่

พแ