ผู้สำเร็จราชการเบลีซ

ผู้สำเร็จราชการเบลีซ () เป็นผู้แทนอุปราชของพระมหากษัตริย์เบลีซ ซึ่งปัจจุบันคือ สมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 ในประเทศเบลีซผู้สำเร็จราชการจะได้รับการแต่งตั้งจากพระมหากษัตริย์ตามคำแนะนำของนายกรัฐมนตรีเบลีซ มีหน้าที่ในการแต่งตั้งรัฐมนตรี ผู้พิพากษา และเอกอัครราชทูต พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ออกกฎหมายโดยรัฐสภา และออกหนังสือเลือกตั้ง

โดยทั่วไป ผู้สำเร็จราชการจะปฏิบัติตามแบบแผนของระบบเวสต์มินสเตอร์ ต้องรักษาความเป็นกลางทางการเมือง และต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของนายกรัฐมนตรีเท่านั้น ผู้สำเร็จราชการยังมีบทบาทด้านพิธีการ เช่น จัดงานที่บ้านพักอย่างเป็นทางการบ้านเบลีซในกรุงเบลโมแพน และให้เกียรติแก่บุคคลและกลุ่มที่มีส่วนช่วยเหลือชุมชนของตน เมื่อเดินทางไปต่างประเทศ ผู้สำเร็จราชการจะถูกมองว่าเป็นตัวแทนของประเทศเบลีซและพระมหากษัตริย์เบลีซ

ผู้สำเร็จราชการจะได้รับการแต่งตั้งโดยมีวาระการดำรงตำแหน่ง 7 ปี ผู้สำเร็จราชการคนปัจจุบันคือ เดมฟรอยลา ซาลาม ตั้งแต่วันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 2021

ตำแหน่งผู้สำเร็จราชการเบลีซก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 21 กันยายน ค.ศ. 1981 หลังจากประเทศเบลีซได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักรในฐานะรัฐอธิปไตยและระบอบกษัตริย์ที่เป็นอิสระตามรัฐธรรมนูญ ตั้งแต่นั้นมา มีบุคคล 3 คนที่ได้ดำรงตำแหน่งนี้

การเข้ารับตำแหน่ง

ผู้สำเร็จราชการจะได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการจากพระมหากษัตริย์แห่งเบลีซ เมื่อใดที่จะมีการแต่งผู้สำเร็จราชการคนใหม่ นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันเสนอชื่อต่อพระมหากษัตริย์ ซึ่งโดยอนุสัญญายังไงก็จะต้องยอมรับคำแนะนำนั้น ในพิธีการแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการคนใหม่จะเข้าพิธีสาบานตนแล้วจึงจะเข้ารับตำแหน่ง โดยคำสาบานเหล่านี้จะถูกเรียบเรียงและดำเนินการโดยหัวหน้าผู้พิพากษาแห่งเบลีซ

บทบาท

อำนาจและบทบาทของผู้สำเร็จราชการได้รับมาจากรัฐธรรมนูญแห่งเบลีซบทที่ 4 มาตรา 30 ถึง 35 และกำหนดบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับผู้สำเร็จราชการ

บทบาทตามรัฐธรรมนูญ

ผู้สำเร็จราชการมีหน้าที่รับผิดชอบในการยุบสภาและออกคำสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ หลังการเลือกตั้ง ผู้สำเร็จราชการจะขอให้หัวหน้าพรรคการเมืองที่ได้รับการสนับสนุนจากเสียงข้างมากในรัฐสภาจัดตั้งรัฐบาลอย่างเป็นทางการ ผู้สำเร็จราชการจะเป็นผู้แต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและแต่งตั้งรัฐมนตรีอื่น ๆ หลังการเลือกตั้ง

นายกรัฐมนตรีจะต้องแจ้งให้ผู้สำเร็จราชการทราบอย่างครบถ้วนเกี่ยวกับการปฏิบัติทั่วไปของรัฐบาลเบลีซและให้ข้อมูลดังกล่าวแก่ข้าหลวงใหญ่ตามที่ผู้สำเร็จราชการร้องขอในเรื่องใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลเบลีซ

ผู้สำเร็จราชการ ในนามของพระมหากษัตริย์จะพระราชทานพระบรมราชานุญาตต่อกฎหมายที่ผ่านโดยสมัชชาแห่งชาติเบลีซ

ผู้สำเร็จราชการจะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของรัฐมนตรีในรัฐบาล ออกระเบียบ ประกาศตามกฎหมายที่มีอยู่ แต่งตั้งผู้พิพากษา เอกอัครราชทูตและข้าหลวงใหญ่ในต่างประเทศ และข้าราชการระดับสูงอื่น ๆ

ผู้สำเร็จราชการมีหน้าที่รับผิดชอบในการออกพระราชกรรมาธิการไต่สวน และเรื่องอื่น ๆ ตามที่กฎหมายเฉพาะกำหนดไว้ และมอบอำนาจการตัดสินใจด้านการบริหารอื่น ๆ มากมายโดยรัฐมนตรี เช่น การอนุมัติสนธิสัญญากับรัฐบาลต่างประเทศ

ในบางกรณี ผู้สำเร็จราชการอาจใช้สิทธิโดยไม่จำเป็นต้องมีหรือขัดแย้งกับคำแนะนำของรัฐมนตรีได้ เหล่านี้เรียกว่าอำนาจสำรองและรวมถึง:
แต่งตั้งนายกรัฐมนตรี หากการเลือกตั้งส่งผลให้ 'สภาแขวน'
ถอดถอนนายกรัฐมนตรี หลังนายกฯ เสียความเชื่อมั่นในรัฐสภา
ถอดถอนรัฐมนตรีที่ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบด้วยกฎหมาย
ไม่ยอมยุบสภาแม้นายกรัฐมนตรีจะร้องขอ

บทบาทพิธีการ

หน้าที่พิธีการของผู้สำเร็จราชการ ได้แก่ การเปิดการประชุมรัฐสภาครั้งใหม่โดยการกล่าวสุนทรพจน์จากบัลลังก์ การต้อนรับประมุขแห่งรัฐที่มาเยือน และการรับตราตั้งของนักการทูตต่างประเทศ

ผู้สำเร็จราชการเข้าร่วมขบวนพาเหรดทางทหารและโอกาสพิเศษ และมอบสีและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อื่น  ๆ แก่หน่วยงานของกองกำลังป้องกันเบลีซและกองกำลังตำรวจ

ผู้สำเร็จราชการยังมอบเกียรติบัตรแก่บุคคลในการให้บริการที่โดดเด่นแก่ชุมชนหรือสำหรับการกระทำที่กล้าหาญ

สิทธิพิเศษ

ค่าตอบแทน

พระราชบัญญัติผู้สำเร็จราชการ (เงื่อนไขการให้บริการ) ปี ค.ศ. 1989 กำหนดเงินเดือน เงินบำนาญ และสิทธิ์อื่น ๆ ของผู้สำเร็จราชการ ซึ่งพระราชบัญญัติดังกล่าวได้รับการแก้ไขในปี ค.ศ. 2021 เพื่อกำหนดวาระการดำรงตำแหน่ง 7 ปี และเพิ่มเงินเดือนผู้สำเร็จราชการเป็น 75,000 ดอลลาร์เบลีซ นี่เป็นการขึ้นเงินเดือนครั้งแรกนับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1989

สัญลักษณ์

ธงผู้สำเร็จราชการมีลักษณะเป็นรูปสิงโตลอดอยู่บนยอดมงกุฎของเซนต์เอ็ดเวิร์ด โดยมีคำว่า "เบลีซ" เขียนอยู่บนม้วนกระดาษด้านล่าง และมีพื้นธงเป็นสีน้ำเงิน โดยเครื่องบินที่มีการประดับธงนี้หากบินไปตามอาคารและสถานที่อื่น ๆ ในเบลีซจะสามารถรู้ได้ว่าเป็นเครื่องบินของผู้สำเร็จราชการ

คำถวายพระพรรอง - ประกอบด้วยท่อนแรกของ "God Save the King" ตามด้วยการขับร้องของเพลงชาติเบลีซ "Land of the Free" - ใช้เพื่อต้อนรับผู้สำเร็จราชการเมื่อมาถึงและทำหน้าที่เป็นดั่งสัญลักษณ์ของผู้สำเร็จราชการ โดยจะพบเห็นได้จากพิธีการสำคัญเป็นส่วนใหญ่

ที่พักอาศัย

ผู้สำเร็จราชการพำนักอยู่ที่ทำเนียบรัฐบาลเบลีซจนถึงปี ค.ศ. 1984 แม้ว่าเมืองหลวงจะย้ายไปเบลโมแพนตั้งแต่ปี ค.ศ. 1970 ซึ่งต่อมาในปี ค.ศ. 1984 ผู้สำเร็จราชการจึงได้ย้ายไปที่เบลีซเฮาส์ในเบลโมแพน ซึ่งเดิมเคยเป็นที่พำนักของข้าหลวงใหญ่อังกฤษ ตั้งอยู่บนถนนวงแหวนเหนือและเมลฮาโด  ขบวนพาเหรด

รายชื่อผู้สำเร็จราชการเบลีซ
ต่อไปนี้เป็นรายชื่อบุคคลที่ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการเบลีซตั้งแต่ได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1981 ถึงปัจจุบัน

อ้างอิง 

รัฐบาลเบลีซ