เขตบางเขน

บางเขน เป็นหนึ่งในห้าสิบเขตของกรุงเทพมหานคร เป็นเขตที่อยู่อาศัยรองรับการขยายตัวของเมืองทางทิศตะวันออก (ตอนเหนือ) ของกรุงเทพมหานคร และเป็นเขตที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับที่ 4 รองจากเขตบางแค

ที่ตั้งและอาณาเขต 
เขตบางเขนตั้งอยู่บริเวณฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยาหรือฝั่งพระนคร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่การปกครองต่าง ๆ เรียงตามเข็มนาฬิกา ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับเขตสายไหม มีถนนพหลโยธิน คลองหนองผักชี (ลำผักชี) คลองหนองจอก คลองหนองตะแคง คลองหนองบัวมน และคลองออเป้ง (บึงพระยาสุเรนทร์) เป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับเขตคลองสามวา มีคลองพระยาสุเรนทร์ (หนองใหญ่) และคลองคู้ชุมเห็ดเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศใต้ ติดต่อกับเขตคันนายาว เขตบึงกุ่ม และเขตลาดพร้าว มีคลองจรเข้บัว (หกขุด) คลองลำชะล่า คลองตาเร่ง คลองโคกคราม คลองสามขา และคลองหลุมไผ่เป็นเส้นแบ่งเขต 
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับเขตจตุจักร เขตหลักสี่ และเขตดอนเมือง มีคลองบางบัวและคลองถนนเป็นเส้นแบ่งเขต

ประวัติศาสตร์ 
เขตบางเขนเดิมมีฐานะเป็น อำเภอบางเขน จัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2440 ขึ้นอยู่กับจังหวัดพระนคร เดิมทิศตะวันตกของอำเภอมีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดนนทบุรีโดยใช้แนวคลองเปรมประชากรเป็นเส้นแบ่งเขตจังหวัด จนกระทั่งในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2475 ทางราชการได้โอนพื้นที่ซึ่งตั้งอยู่ทางฟากตะวันตกของคลองนี้ (ได้แก่ ตำบลทุ่งสองห้องจากอำเภอปากเกร็ด และหมู่ที่ 1–3 ของตำบลลาดโตนดจากอำเภอเมืองนนทบุรี) มาอยู่ในท้องที่ปกครองของอำเภอบางเขน เพื่อความสะดวกในการตรวจตราของเจ้าหน้าที่และความสะดวกในการติดต่อราชการของประชาชนในท้องที่ดังกล่าว คลองประปาจึงกลายเป็นแนวแบ่งเขตการปกครองระหว่างทั้งสองจังหวัดแทนนับแต่นั้น 

เนื่องจากอำเภอบางเขนมีอาณาเขตกว้างขวางมาก ประกอบกับมีชุมนุมชน ย่านการค้า และอุตสาหกรรมเพิ่มขึ้นในท้องที่ ใน พ.ศ. 2490 กระทรวงมหาดไทยจึงได้แบ่งพื้นที่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของตำบลสายไหมตั้งเป็นตำบลออเงิน รวมพื้นที่บางส่วนของตำบลอนุสาวรีย์และตำบลตลาดบางเขนตั้งเป็นตำบลคลองถนน และแบ่งพื้นที่ทางทิศเหนือของตำบลทุ่งสองห้องตั้งเป็นตำบลสีกัน และได้จัดตั้งสุขาภิบาลอนุสาวรีย์ขึ้นในบางส่วนของตำบลอนุสาวรีย์เมื่อ พ.ศ. 2499 (ภายหลังได้ขยายเขตครอบคลุมทั้งอำเภอ จนกระทั่งเทศบาลนครกรุงเทพได้โอนเอาตำบลลาดยาวเข้าไปอยู่ในท้องที่ใน พ.ศ. 2507)

ต่อมาในช่วง พ.ศ. 2514–2515 มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะการปกครองภูมิภาคไปสู่การปกครองส่วนท้องถิ่นในเขตจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี กล่าวคือ รวมจังหวัดทั้งสองเข้าด้วยกันเป็นจังหวัดนครหลวงกรุงเทพธนบุรี และเปลี่ยนเป็นกรุงเทพมหานคร ยุบการปกครองแบบเทศบาลและสุขาภิบาล รวมทั้งแบ่งหน่วยการปกครองออกเป็นเขตและแขวงแทนอำเภอและตำบล อำเภอบางเขนจึงเปลี่ยนฐานะเป็น เขตบางเขน แบ่งออกเป็น 8 แขวง 

ต่อมาเมื่อมีประชากรหนาแน่นขึ้นเนื่องจากความเจริญทางเศรษฐกิจและสาธารณูปโภค รวมทั้งท้องที่บางแห่งอยู่ไกลจากสำนักงานเขต เพื่อสะดวกแก่การปกครองและการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน กระทรวงมหาดไทยจึงมีประกาศแบ่งพื้นที่ทางทิศตะวันตกและทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเขตไปจัดตั้งเป็นเขตดอนเมืองและเขตจตุจักรใน พ.ศ. 2532 และเมื่อ พ.ศ. 2540 ก็ได้แบ่งพื้นที่ทิศเหนือของเขตไปจัดตั้งเป็นเขตสายไหม แต่ในเวลาเดียวกันก็ได้รับพื้นที่บางส่วนของแขวงจรเข้บัว เขตลาดพร้าว มาอยู่ในการปกครอง โดยปัจจุบันมีฐานะเป็นหมู่ที่ 8–10 ของแขวงท่าแร้ง

การแบ่งเขตการปกครอง 
เขตบางเขนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 2 แขวง โดยมีคลองกะเฉด คลองแพรเขียว และคลองไผ่เขียวเป็นเส้นแบ่งเขต ได้แก่

ประชากร

การคมนาคม 

ทางสายหลัก
 ถนนพหลโยธิน
 ถนนกาญจนาภิเษก
 ถนนแจ้งวัฒนะ
 ถนนรามอินทรา
 ถนนประดิษฐ์มนูธรรม
 ถนนวัชรพล
 ถนนสุขาภิบาล 5 (กม.11)
 ถนนลาดปลาเค้า
 ถนนเทพรักษ์ (พหลโยธิน-รัตนโกสินทร์สมโภช)
 ทางพิเศษฉลองรัช
 รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสุขุมวิท (สถานีกรมทหารราบที่ 11 สถานีวัดพระศรีมหาธาตุ สถานีพหลโยธิน 59 สถานีสายหยุด และสถานีสะพานใหม่)
 รถไฟฟ้าสายสีชมพู (กำลังก่อสร้าง)

ทางสายรองและทางลัด
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3901 (คู่ขนานกาญจนาภิเษกด้านนอก)
 ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3902 (คู่ขนานกาญจนาภิเษกด้านใน)
 ถนนราบ. 11
 ซอยร่วมมิตรพัฒนา
 ซอยพหลโยธิน 48 (สายหยุด)
 ซอยรามอินทรา 5 (สุขาภิบาล 1)
 ซอยรามอินทรา 8 (รัตนาราม)

 ซอยรามอินทรา 14 (มัยลาภ)
 ซอยรามอินทรา 19 (สุขาภิบาล 2)
 ซอยรามอินทรา 23 (สุขาภิบาล 4)
 ซอยรามอินทรา 39 (สุขาภิบาล 5)
 ซอยรามอินทรา 34 (อยู่เย็น)
 ซอยรามอินทรา 65 (ถนอมมิตร)
 ซอยคู้บอน 27 (สยามธรณี)

ทางน้ำ
 คลองถนน
 คลองบางบัวใช้สัญจร

สถานที่สำคัญ 

 วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร	
 อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ
 เสถียรธรรมสถาน
 ตลาดยิ่งเจริญ 
 กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์
 กรมทางหลวงชนบท
 สนามมวยเวทีลุมพินี

สถานประกอบพยาบาล 
 โรงพยาบาลเซ็นทรัลเยนเนอรัล
 โรงพยาบาลสายหยุด
 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 1
 สถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง

สถาบันการศึกษา

สถาบันอุดมศึกษา 
 มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร
 มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ วิทยาเขตสะพานใหม่
 มหาวิทยาลัยเกริก

สถาบันอาชีวศึกษา 
 โรงเรียนไทยบริหารธุรกิจและพณิชยการ
 โรงเรียนวิบูลย์บริหารธุรกิจ รามอินทรา 
 วิทยาลัยเทคโนโลยีสยามบริหารธุรกิจ 
 วิทยาลัยสยามบัณฑิต

โรงเรียน

สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม 

 โรงเรียนมัธยมสาธิตวัดพระศรีมหาธาตุ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร

สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 
 โรงเรียนรัตนโกสินทร์สมโภชบางเขน

สังกัดกรุงเทพมหานคร 

 โรงเรียนไทยนิยมสงเคราะห์
 โรงเรียนวัดไตรรัตนาราม (ชื่นชูใจราษฎร์อุทิศ)
 โรงเรียนบ้านคลองบัว
 โรงเรียนบ้านบัวมล (เจริญราษฎร์อุทิศ)
 โรงเรียนประชาภิบาล

สังกัดสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน 

 โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์เพชราวุธวิทยา ในพระอุปถัมภ์ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี
 โรงเรียนปราโมชวิทยารามอินทรา
 โรงเรียนปราโมชวิทยาทาน
 โรงเรียนอมาตยกุล
 โรงเรียนนิเวศน์วารินทร์
 โรงเรียนภูมิไพโรจน์พิทยา
 โรงเรียนธนศิลป์
 โรงเรียนเอี่ยมพานิชวิทยา
 โรงเรียนอุทัยวิทยา
 โรงเรียนไตรรัตนาภิรักษ์

สถานรับเลี้ยงเด็ก 
 ศูนย์เด็กก่อนเกณฑ์วัดศิริพงษ์ธรรมนิมิต

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์สำนักงานเขตบางเขน 

 แผนที่เขตบางเขน