ขบวนการเอกราชจามปา

ขบวนการเอกราชจามปา () เป็นขบวนการเรียกร้องเอกราชของชาวจามและความพยายามแบ่งแยกดินแดนจากประเทศเวียดนาม

จามปาเป็นคำเรียกกลุ่มนครรัฐอิสระของชาวจาม มีอาณาเขตอยู่ในพื้นที่ที่ปัจจุบันคือเวียดนามกลางและใต้ จามปามีอยู่ตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 2 จนถึงปี 1832 ซึ่งถูกยึดครองโดยจักรวรรดิเวียดนามภายใต้จักรพรรดิ Minh Mạng ในสมัยที่เป็นรัฐอิสระนั้น จามปามีพัฒนาการทางวัฒนธรรมที่มีอิทธิพลจากอินเดียมาก จึงเกิดเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่แตกต่างอย่างมากจากวัฒนธรรมแบบจีน-เวียดนาม ซึ่งพบทั่วไปในทางเหนือ
อย่างไรก็ตาม เมื่อชาติเวียดนามเกิดขึ้นใหม่หลังสิ้นสุดการปกครองของจีน จามปากับ Đại Việt ได้ก่อสงครามกันจำนวนหลายครั้ง สงครามจำนวนมากนี้ค่อย ๆ ทำให้จามปาในฐานะชาติไม่สามารถต้านทานภัยคุกคามจากจักรวรรดิเขมรทางตะวันตก และจากเวียดนามทางเหนือ ต่อมาชาวจามได้หันมานับถือศาสนาอิสลามเป็นหลักในศตวรรษที่ 15 อย่าไรก็ตาม เวียดนามเข้ามาปกครองจามปาในปี 1471 และทำให้จามปาสิ้นสุดความเป็นรัฐเอกราชโดยนิตินัย นับจากนั้น ชาวจามได้มีความพยายามก่อกบฏต่อต้านการปกครองของเวียดนามหลายครั้ง ในจำนวนนี้มีครั้งสำคัญในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เช่น เหตุจลาจลคาทิพซูมัต และ เหตุจลาจลจาทาควา ซึ่งถือเป็นครั้งแรกและครั้งเเดียวที่มีการก่อสงครามโดยกลุ่มจิฮาดในประวัติศาสตร์เวียดนาม การลุกฮือทั้งสองครั้งนั้นถูกปราบโดยจักรวรรดิเวียดนาม ในศตวรรษที่ 20 โดยเฉพาะระหว่างสงครามเวียดนาม ชาวจามได้รวมกันตั้งแนวร่วมปลดแอกจามปา และต่อมาเป็นแนวร่วมเพื่อการปลดปล่อยสหชาติพันธุ์ผู้ถูกกดขี่ ก่อการกบฏเพื่อเป้าหมายคือการได้รับเอกราช แต่ความพยายามก่อกบฏทุกครั้งถูกรัฐบาลคอมมิวนิสต์ของเวียดนามปราบปรามอย่างหนัก

อ้างอิง

จามปา
ประวัติศาสตร์เวียดนาม
ขบวนการเอกราช
ความขัดแย้งระหว่างประเทศ
ศาสนาอิสลามในประเทศเวียดนาม
ศาสนาฮินดูในประเทศเวียดนาม
กบฏในประเทศเวียดนาม