ไม้ผลัดใบ

ในทางพืชสวนและพฤกษศาสตร์ ไม้ผลัดใบ () ในภาษาอังกฤษหมายถึง "ร่วงหล่นเมื่อเติบโตเต็มที่" และ "มักจะร่วงหล่น" อ้างอิงถึงต้นไม้และพุ่มไม้ที่ผลัดใบตามฤดูกาล โดยปกติผลัดในฤดูใบไม้ร่วง เพื่อการผลัดกลีบหลังดอกบาน และการผลัดผลหลังสุก คำตรงข้ามของไม้ผลัดใบในความหมายทางพฤกษศาสตร์คือไม้ไม่ผลัดใบ

โดยทั่วไปคำว่า "deciduous" หมายถึง "การทิ้งส่วนที่ไม่ต้องการหรือมีประโยชน์อีกต่อไป" และ "ร่วงหล่นหายไปหลังจากจุดประสงค์เสร็จสิ้น" ในพืชเป็นผลมาจากกระบวนการทางธรรมชาติ "deciduous" มีความหมายคล้ายกันเมื่อกล่าวถึงส่วนของสัตว์ เช่น การผลัดเขากวาง (deciduous antlers)

พฤกษศาสตร์ 
ในทางพฤกษศาสตร์และพืชกรรมสวน ไม้ผลัดใบ ซึ่งรวมทั้งต้นไม้ พุ่มไม้ และไม้ล้มลุก เป็นพืชที่สูญเสียใบทั้งหมดในช่วงเวลาหนึ่งของปี กระบวนการนี้เรียกว่าการร่วง () ในบางกรณีการสูญเสียใบจะเกิดขึ้นตอนฤดูหนาวในเขตอบอุ่นหรือขั้วโลก ในส่วนอื่น ๆ ของโลกรวมทั้งเขตร้อน กึ่งเขตร้อน และแห้งแล้ง พืชจะสูญเสียใบในช่วงฤดูแล้งหรือฤดูอื่น ๆ ขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงของปริมาณน้ำฝน 

สิ่งที่ตรงข้ามกับไม้ผลัดใบคือไม้ไม่ผลัดใบซึ่งต้นไม้จะผลัดใบในช่วงเวลาที่แตกต่างจากไม้ผลัดใบ ดังนั้นจึงดูเหมือนว่าต้นไม้เป็นสีเขียวตลอดทั้งปี พืชที่อยู่ตรงกลางอาจเรียกว่ากึ่งผลัดใบ ซึ่งสูญเสียใบไม้เก่าเมื่อการเติบโตใหม่เริ่มต้นขึ้น ส่วนไม้กึ่งไม่ผลัดใบจะสูญเสียใบก่อนถึงฤดูเติบโตครั้งต่อไป โดยยังคงรักษาบางส่วนไว้ในช่วงฤดูหนาวหรือช่วงที่แห้งแล้ง

พืชผลัดใบจำนวนมากออกดอกในช่วงที่ไม่มีใบเนื่องจากเพิ่มประสิทธิภาพของการผสมเกสร การไม่มีใบช่วยเพิ่มการส่งผ่านละอองเรณูสำหรับพืชที่ผสมเกสรด้วยลม และเพิ่มการมองเห็นของดอกไม้ต่อแมลงสำหรัลพืชที่ผสมเกสรด้วยแมลง กลยุทธ์นี้มีความเสี่ยงอยู่ เนื่องจากดอกไม้อาจได้รับความเสียหายจากน้ำค้างแข็งหรือในพื้นที่ฤดูแล้งส่งผลให้พืชเกิดความเครียดน้ำ

การทำงาน 
พืชที่เป็นใบผลัดใบมีข้อดีและข้อเสียเมื่อเทียบกับพืชที่เป็นไม้ไม่ผลัดใบ เนื่องจากพืชผลัดใบสูญเสียใบเพื่ออนุรักษ์น้ำหรือเพื่อให้สามารถอยู่รอดได้ดีขึ้นในสภาพอากาศในฤดูหนาว พวกมันจึงต้องเจริญใบใหม่ในช่วงฤดูที่เหมาะสมกับการเติบโตครั้งถัดไป สิ่งนี้ใช้ทรัพยากรที่ไม้ไม่ผลัดใบไม่จำเป็นต้องใช้ ไม้ไม่ผลัดใบสูญเสียน้ำจำนวนมากในช่วงฤดูหนาวและยังมีแรงกดดันจากการล่ามากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีขนาดเล็ก 

ไม้ผลัดใบมีการแตกของกิ่งก้านและลำต้นน้อยกว่ามากจากพายุน้ำแข็งเคลือบเมื่อไม่มีใบ และพืชสามารถลดการสูญเสียน้ำได้เนื่องจากปริมาณน้ำที่มีอยู่ในฤดูหนาวลดลง การสูญเสียใบในฤดูหนาวอาจลดความเสียหายจากแมลง การซ่อมแซมใบและทำให้มันใช้งานได้อาจมีค่าใช้จ่ายมากกว่าการผลัดและเจริญใหม่ การกำจัดใบยังช่วยลดการเกิดโพรงอากาศซึ่งสามารถทำลายท่อไซเล็มในพืชได้ สิ่งนี้จะช่วยให้พืชผลัดใบมีท่อไซเล็มที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ขึ้นและมีอัตราการคายน้ำมากขึ้น (และทำให้ดูดซึม CO2 ได้มากขึ้นเมื่อขึ้นปากใบเปิด) ในช่วงการเจริญเติบโตในฤดูร้อน

อ้างอิง 

พฤกษศาสตร์
ฤดูใบไม้ร่วง