โลหิตจางที่มีเม็ดเลือดแดงเล็ก

โลหิตจางที่มีเม็ดเลือดแดงเล็ก
()
เป็นกลุ่มภาวะโลหิตจางที่มีเม็ดเลือดแดงเล็ก (microcyte)
คือ ปริมาตรของเม็ดเลือดแดงโดยเฉลี่ย (MCV) ปกติจะมีค่าอยู่ที่ 80-100 เฟมโตลิตร (fL) แต่ถ้าค่าต่ำกว่า 80 fL ก็จะเรียกว่ามีเม็ดเลือดแดงแล็ก (microcytic) และถ้าค่าสูงกว่า 100 fL ก็จะเรียกว่ามีเม็ดเลือดแดงใหญ่ (macrocytic)
ในภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดแดงเล็ก เม็ดเลือดแดง (erythrocyte) ทั่วไปจะมีสีจาง (hypochromic)
ซึ่งจะแสดงโดยค่าความเข้มข้นเฉลี่ยของฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง (MCHC)
ซึ่งปกติจะอยู่ที่ 320-360 กรัม/ลิตร หรือ 32-36 กรัม/เดซิลิตร ดังนั้น ปกติแล้ว ภาวะโลหิตจางประเภทนี้จะเรียกว่า ภาวะโลหิตจางที่มีเม็ดเลือดแดงเล็กและสีจาง (microcytic, hypochromic anaemia)


เหตุ 
เหตุปกติของภาวะโลหิตจางที่มีเม็ดเลือดแดงเล็กรวมทั้ง 
 ในเด็ก
 ภาวะเลือดจางเหตุขาดธาตุเหล็ก ซึ่งเป็นเหตุภาวะโลหิตจางที่สามัญที่สุดโดยทั่วไป โดยเฉพาะที่มีเม็ดเลือดแดงเล็ก
 ทาลัสซีเมีย
 ในผู้ใหญ่
 ภาวะเลือดจางเหตุขาดธาตุเหล็ก
 Sideroblastic anemia ถ้าเป็นภาวะที่เป็นแต่กำเนิด (congenital) ปริมาตรของเม็ดเลือดแดงโดยเฉลี่ย (MCV) ก็จะมีค่าต่ำหรือปกติ เปรียบเทียบกับภาวะที่เกิดภายหลัง (acquired) ซึ่งสามัญกว่า แต่ MCV จะมีค่าสูง
 ภาวะโลหิตจางเพราะโรคเรื้อรัง (Anemia of chronic disease) แม้ว่านี่จะปกติทำให้มีภาวะเลือดจางที่สีเลือดปกติ (normochromic) และเม็ดเลือดขนาดปกติ (normocytic) 
 ตะกั่วเป็นพิษ
 การขาดวิตามินบี (pyridoxine)

เหตุของภาวะเลือดจางที่มีเม็ดเลือดปกติหรือที่มีเม็ดเลือดโตอื่น ๆ ก็ต้องพิจารณาด้วยเหมือนกัน เพราะว่า การมีเหตุภาวะเลือดจางอย่างน้อยสองอย่าง อาจทำให้เข้าใจผิดได้
มีเหตุภาวะโลหิตจางแบบมีเม็ดเลือดเล็ก 5 อย่างโดยมีรหัสเป็น TAILS
ซึ่งก็คือ ทาลัสซีเมีย (Thalessemia) ภาวะเลือดจางเหตุโรคเรื้อรัง (Anemia of chronic disease) ภาวะขาดธาตุเหล็ก (Iron deficiency) ตะกั่วเป็นพิษ (Lead poisoning) และ congenital sideroblastic anemia
แต่สามประเภทแรกเท่านั้น ที่สามัญโดยมากในโลก
และโดยทฤษฎีแล้ว ทั้งสามอาจแยกแยะโดยสัณฐานของเม็ดเลือดแดง
คือ ภาวะเลือดจางเหตุโรคเรื้อรังไม่มีเม็ดเลือดแดงที่ผิดปกติ, การขาดเหล็กมีเม็ดเลือดแดงหลากขนาด (anisocytosis) มีสีไม่เสมอกัน (anisochromia) มีรูปร่างรี (elliptocytosis), และทาลัสซีเมียอาจมี codocyte (หรือ target cells) คือเลือดที่ดูเหมือนเป้ายิงปืนหรือหมวกเม็กซิกัน (ดูรูป) และอาจเป็นจุดรอบ ๆ (basophilic stippling)

แต่ว่าในการปฏิบัติ เม็ดเลือดแดงหลากขนาดและมีรูปร่างรีบ่อยครั้งก็เห็นในคนไข้ทาลัสซีเมีย และ codocyte ก็เห็นในคนไข้ที่ขาดเหล็ก
และทั้งสามก็อาจจะมีสัณฐานเม็ดเลือดปกติ
การเป็นจุดรอบ ๆ (basophlic stippling) เป็นอาการที่เชื่อถือได้ของทาลัสซีเมีย ที่ไม่มีเมื่อขาดเหล็กหรือเนื่องจากโรคเรื้อรัง
แต่คนไข้ควรจะเป็นคนเชื้อสายที่มีความเสี่ยง และไม่ควรยืนยันการวินิจฉัยโดยไม่มีการตรวจอื่น ๆ เช่น hemoglobin HPLC, H body staining, การตรวจระดับโมเลกุลหรือวิธีที่น่าเชื่อถืออื่น ๆ
เพราะว่า การเป็นจุดรอบ ๆ ก็ยังเกิดได้ในกรณีอื่น ๆ เหมือนกัน

ดูเพิ่ม 
 ภาวะเลือดจางที่มีสีเลือดจาง

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Emedicine on chronic anemia
 Rare Anemias Foundation 

พยาธิวิทยาคลินิก
Anemias
ภาวะเลือดจาง
ภาวะโลหิตจาง