แม็ทธิว แพริส

แม็ทธิว แพริส () (ราว ค.ศ. 1200 - ค.ศ. 1259) แม็ทธิว แพริสเป็นนักบวชเบ็นนาดิคติน นักบันทึกพงศาวดาร (Chronicler) ของยุคกลาง จิตรกรหนังสือวิจิตร นักเขียนแผนที่ชาวอังกฤษผู้จำวัดอยู่ที่สำนักสงฆ์เซนต์อัลบันในฮาร์ทฟอร์ดเชอร์ในอังกฤษ แม็ทธิวเขียนงานหลายชิ้น ส่วนใหญ่เป็นงานเชิงประวัติศาสตร์ที่แม็ทธิวคัด (scribe) และวาดภาพวิจิตร (illuminate) ประกอบด้วยตนเอง งานส่วนใหญ่จะวาดบางส่วนด้วยสีน้ำที่บางครั้งก็เรียกว่า “tinted drawings” งานเขียนบางชิ้นก็เขียนเป็นภาษาละติน, บางชิ้นก็เป็นภาษาอังกฤษ-นอร์มัน หรือภาษาฝรั่งเศสสมัยกลาง  บันทึกประวัติศาสตร์ “Chronica Majora” ที่แม็ทธิวเขียนเป็นหนังสือที่ได้รับการใช้ในการอ้างอิงบ่อยครั้ง แม้ว่านักประวัติศาสตร์สมัยใหม่จะทราบว่าเป็นงานเขียนที่ไม่ค่อยน่าเชื่อถือเท่าใดนักก็ตาม แม็ทธิวมักจะสรรเสริญสมเด็จพระจักรพรรดิฟรีดริชที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์อย่างเลิศลอย และจะหนักไปในทางประณามพระสันตะปาปา

ชีวิตและงาน 
แม้ว่ามีนามสกุลว่าปารีสและมีความรู้ภาษาฝรั่งเศสแต่แม็ทธิวเป็นชาวอังกฤษโดยกำเนิด แต่อาจจะได้รับการศึกษาในกรุงปารีสเมื่อยังหนุ่มหลังจากการศึกษาขั้นต้นที่เซนต์อัลบัน ลายลักษณ์อักษรเกี่ยวกับแม็ทธิวที่พบเป็นครั้งแรกมาจากงานเขียนของแม็ทธิวเองที่ว่าได้รับการรับเข้าเป็นนักบวชที่สำนักสงฆ์เซนต์อัลบันในปี ค.ศ. 1217 ที่ทำให้สันนิษฐานว่าคงจะมีอายุก่อนยี่สิบปี  นักวิชาการบางท่านมีความเห็นว่าแม็ทธิวอาจจะมีอายุสิบปีแก่กว่าที่ประมาณกัน เพราะผู้เข้าเป็นนักบวชในยุคนั้นมักจะมีอาชีพอื่นมาก่อนที่จะหันเข้าไปใช้ชีวิตในสำนักสงฆ์ นอกจากนั้นก็ดูเหมือนว่าจะเป็นผู้ที่ไม่มีปัญหาในการติดต่อกับขุนนางหรือเจ้านายซึ่งทำให้สันนิษฐานได้ว่าอาจจะมาจากตระกูลที่มีตำแหน่งฐานะอยู่บ้าง แม็ทธิวดำรงชีวิตส่วนใหญ่ในสำนักสงฆ์ แต่ในปี ค.ศ. 1248 ก็ได้เดินทางไปนอร์เวย์ในฐานะผู้ถือพระราชสาส์นจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศสไปถวายพระเจ้าฮาคอนที่ 4 แห่งนอร์เวย์ และเป็นที่โปรดปรานของราชสำนักนอร์เวย์จนได้รับการเชิญให้ไปดูแลการปฏิรูปสำนักสงฆ์เบ็นนาดิคตินนิดาร์โฮล์ม นอก Trondheim

นอกจากกิจการทำนองที่ว่านี้แล้วเท่าที่ทราบแม็ทธิวก็อุทิศตนเองในการเขียนงานประวัติศาสตร์ซึ่งเป็นกิจการที่นักบวชของสำนักสงฆ์เซนต์อัลบันมีชื่อเสียง หลักจากการรับศีลบวชในปี ค.ศ. 1217 แล้วแม็ทธิวก็ได้รับหน้าที่เป็นนักบันทึกประวัติศาสตร์ประจำสำนักสงฆ์ผู้มีหน้าที่บันทึกเหตุการณ์ต่างของสำนักสงฆ์ต่อจากโรเจอร์แห่งเวนโดเวอร์ในปี ค.ศ. 1236 แม็ทธิวทำการแก้ไขงานเขียนของโรเจอร์และของเจ้าอาวาสจอห์นแห่งวอลลิงฟอร์ด (John of Wallingford) หรือ จอห์น เดอ เซลลา โดยเพิ่มเติมเนื้อหาเพื่อให้รวมเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสมัยของตนเองด้วย บันทึกประวัติศาสตร์ “Chronica Majora” เป็นงานเขียนทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญโดยเฉพาะสำหรับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่าง  ค.ศ.  1235 จนถึง  ค.ศ. 1259 และสิ่งที่น่าสนใจพอๆ กันเนื้อหาคือภาพที่แม็ทธิวเขียนประกอบ

ลักษณะอุปนิสัย หรือความเกี่ยวพันกับงานเขียน หรือการใช้งานเขียนของแม็ทธิวแสดงให้เห็นได้ในโน้ตที่เขียนเป็นภาษาฝรั่งเศสกำกับบันทึก “Life of Saint Alban” และอื่นฉบับที่รักษาไว้ที่หอสมุดของวิทยาลัยทรินิทีในดับลิน ที่เขียนระหว่างราวปี  ค.ศ. 1230 ถึง ปี  ค.ศ. 1250:
“ถ้าท่านทำได้ก็ช่วยเก็บหนังสือเล่มนี้ไว้ให้จนถึงอีสเตอร์”
“จี ช่วยไปหาเลดี้เคานเทสอรันเดล, อิซาเบล และไปแจ้งว่าให้ส่งหนังสือเกี่ยวกับนักบุญทอมัส เบ็คเค็ท (Thomas Becket) และ นักบุญเอ็ดเวิร์ดผู้สารภาพที่ข้าก็อปปี (แปล?) และเขียนภาพประกอบ ที่เลดี้เคานเทสแห่งคอร์นวอลล์เก็บไว้ได้จนถึงวันเซนต์วิทซัน”
...ข้อเขียน...
“ในหนังสือของเคานเทสแห่งวินเชสเตอร์ เพิ่มภาพสองภาพบนแต่ละหน้า” (ข้อเขียนบรรยายนักบุญสิบสามองค์)
จากโน้ตสุดท้ายอาจจะทำให้สรุปได้ว่าแม็ทธิวอาจจะมีหน้าที่เป็นที่ปรึกษาของเคานเทสแห่งวินเชสเตอร์ร่วมกับจิตรกรอื่นผู้เขียนภาพประกอบ

การที่สามารถให้งานเขียนยืมแก่สำนักของเจ้านายต่างๆ เป็นเวลาครั้งละหลายอาทิตย์หรือหลายเดือนทำให้อาจจะสันนิษฐานได้ว่าแม็ทธิวคงจะเขียนบันทึกภาพประกอบหลายเวอร์ชัน

งานเขียน 
 “Chronica Majora” (),  ค.ศ. 1240-ค.ศ. 1253 (วิทยาลัยคอร์พัสคริสตี, เคมบริดจ์, Ms 26, 16, 362 x 244/248 mm. ff 141 + 281) - 

 “Life of Saint Alban” และอื่นๆ, ราวระหว่าง ค.ศ. 1230-ค.ศ. 1250 (หอสมุดดับลิน, วิทยาลัยทรินิ, ดับลิน, Ms E.I.40. 77 ff พร้อมด้วยจุลจิตรกรรม 54 ภาพส่วนใหญ่ครึ่งหน้า. 240 x 165 mm.) -

 “Abbreviatio chronicorum” (),  บันทึกเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ระหว่าง ค.ศ. 1067 ถึง ค.ศ. 1253

 “Historia Anglorum” (), ค.ศ. 1250-ค.ศ. 1259 (ห้องสมุดบริติช MS Royal 14.C.VII, 358 x 250 mm, ff 232) 

 “Liber additamentorum” (), (ห้องสมุดบริติช Cotton MS Nero D I, ff202 ด้วยกันทั้งหมด, ประกอบด้วยแผนที่, “Vitae duorum Offarum” () (ภาพประกอบ) และอื่นๆ)

 “The Life of Edward the Confessor” () คริสต์ทศวรรษ 1230 หรือ 1240 (หอสมุดมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์, MS. Ee.3.59) -   

 “Flores Historiarum” (ห้องสมัดเชทแธม, โรงพยาบาลเชทแธม, แมนเชสเตอร์, MS 6712) - 

 “Flores Historiarum” (ห้องสมุดฮันทิงทัน, เบิร์คคลีย์, แคลิฟอร์เนีย, HM 30319) - 

 “Becket Leaves” () - 

 “Liber Experimentarius of Bernardus Silvestris” (Bodleian Library, Oxford, Ms. Ashmole 304, 176 x 128 mm, ff72) - 

 งานเขียนอื่นๆ โดยจอห์นแห่งวอลลิงฟอร์ด (ห้องสมุดบริติช MS Cotton Julius D.VII, 188 x 130mm, ff 134. 1247-58)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 Images 
 Stanford Digitized texts - Works by and about Paris, including Vaughan etc, in huge pdf files 
 (195907) 74%3A292%3C482%3AMP%3E2.0.CO%3B2-1 JSTOR review of Vaughan book
 Matthew Paris's Jerusalem pilgrim's travel guide: information, zoomable image British Library website
 Art Bulletin article on his maps;Imagined Pilgrimage in the Itinerary Maps of Matthew Paris. 12/1/1999 by Connolly, Daniel K
 Latin Chroniclers from the Eleventh to the Thirteenth Centuries:Matthew Paris from The Cambridge History of English and American Literature, Volume I, 1907–21.
 

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1743
นักประวัติศาสตร์ชาวอังกฤษ
ผู้เขียนบันทึกเหตุการณ์
นักบวชในศาสนาคริสต์ชาวอังกฤษ
นักเขียนแผนที่
จิตรกรภาพประกอบ
จิตรกรหนังสือวิจิตร
บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 13