จุลยุทธการวงศ์

จุลยุทธการวงศ์ ผูก 2 พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา เป็นคัมภีร์ภาษามคธว่าด้วยพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา เหตุที่เรียกว่าผูก 2 เพราะเดิมมีจำนวน 2 ผูก แต่ต้นฉบับที่เหลือมีอยู่ผูกเดียวคือผูกที่ 2 เชื่อว่าผู้แต่งคือ สมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช แปลเป็นภาษาไทยโดยพระญาณวิจิตร (สิทธิ โลจนานนท์) เมื่อ พ.ศ. 2462 พิมพ์ครั้งแรกในหนังสืองานพระราชทานเพลิงศพนายพลโท พระยาพหลโยธิน รามินทรภักดี (นพ พหลโยธิน) ปีวอก พ.ศ. 2463

การค้นพบต้นฉบับ เมื่อ พ.ศ. 2460 ที่วัดพระเชตุพน พบหนังสือพลัดติดตู้ตามกุฏิ พระยาปริยัติธรรมธาดา (แพ ตาละลักษมณ์) ได้เข้าไปตรวจดูว่ามีหนังสือใดที่แปลกแตกต่างจากหอพระสมุดบ้าง ในครั้งนี้ได้พบมหายุทธการวงส์มีจำนวน 4 ผูก รวมถึงได้พบจุลยุทธการวงศ์จำนวน 1 ผูก

เนื้อหาเกี่ยวกับราชตระกูลพระเจ้าอู่ทอง เช่นเรื่องเมืองไตรตรึงษ์ เมืองเทพนคร เรื่องท้าวแสนปม และพระราชกรณียกิจการเมืองของกษัตริย์แต่ละพระองค์อย่างสังเขปจนถึงสมัยของสมเด็จพระอินทราชา (พ.ศ. 1999)

อ้างอิง

พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา