แผ่นดินไหวในประเทศตุรกีและประเทศซีเรีย พ.ศ. 2566

เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ได้เกิดแผ่นดินไหวรุนแรง 2 ครั้งในภาคใต้และภาคกลางของประเทศตุรกี และในภาคตะวันตกและภาคเหนือของประเทศซีเรีย ครั้งแรกเกิดขึ้นทางตะวันตกของเมืองกาซีอันเท็พเมื่อเวลา 04:17 น. ตามเวลาตุรกี (01:17 น. ตามเวลาสากลเชิงพิกัด) สร้างความเสียหายเป็นวงกว้างในประเทศตุรกีและประเทศซีเรีย โดยวัดความรุนแรงได้ที่ระดับ XI (สุดขีด) ตามมาตราเมร์กัลลี และขนาด 7.8 ตามมาตราขนาดโมเมนต์ หลังจากนั้นได้เกิดแผ่นดินไหวตามอีกหลายครั้ง โดยครั้งที่แรงที่สุดมีขนาด 6.7 ตามมาตราขนาดโมเมนต์ แผ่นดินไหวครั้งที่สองเกิดขึ้นในอีก 9 ชั่วโมงต่อมาในจังหวัดคาฮ์รามันมารัช เมื่อเวลา 13:24 น. ตามเวลาตุรกี (10:24 น. ตามเวลาสากลเชิงพิกัด) โดยวัดความรุนแรงได้ที่ระดับ IX ตามมาตราเมร์กัลลี และขนาด 7.5 ตามมาตราขนาดโมเมนต์

แผ่นดินไหวเหล่านี้ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 51,100 คน แบ่งเป็น 44,300 คนในตุรกี และ 6,700 คนในซีเรีย ลมหนาวระลอกใหญ่ทำให้มีหิมะตกและทำให้อุณหภูมิลดลงอย่างรวดเร็ว เป็นอุปสรรคต่อปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัย และเนื่องจากอุณหภูมิในพื้นที่ลดลงถึงระดับเยือกแข็ง ผู้รอดชีวิตที่ยังติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดภาวะตัวเย็นเกิน

สภาพธรณีแปรสัณฐาน

ธรณีวิทยา

ในเบื้องต้นคาดกันว่าตำแหน่งของแผ่นดินไหวเหล่านี้ตั้งอยู่ใกล้เคียงกับจุดบรรจบระหว่างแผ่นอานาโตเลีย แผ่นอาระเบีย และแผ่นแอฟริกา กลไกและตำแหน่งของแผ่นดินไหวเหล่านี้สอดคล้องกับแผ่นดินไหวที่เคยเกิดขึ้นในบริเวณรอยเลื่อนอานาโตเลียตะวันออกหรือไม่ก็บริเวณรอยเลื่อนเดดซี รอยเลื่อนอานาโตเลียตะวันออกสอดรับการเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตกของตุรกีสู่ทะเลอีเจียน ในขณะที่รอยเลื่อนเดดซีสอดรับการเคลื่อนตัวไปทางทิศเหนือของคาบสมุทรอาระเบียเมื่อเทียบกับแผ่นแอฟริกาและแผ่นยูเรเชีย

การเกิดแผ่นดินไหว
บริเวณที่เกิดแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์นั้นถือว่าเป็นพื้นที่ที่ค่อนข้างสงบในทางวิทยาแผ่นดินไหว ภายในระยะ 250 กิโลเมตร (160 ไมล์) ของศูนย์กลางแผ่นดินไหวครั้งนี้เคยเกิดแผ่นดินไหวขนาดความรุนแรง 6 หรือมากกว่านั้นเพียงสามครั้งนับตั้งแต่ พ.ศ. 2513 เป็นต้นมา แผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สุดในสามครั้งนั้นซึ่งมีขนาด 6.7 เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2563 ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของแผ่นดินไหวครั้งแรกของวันที่ 6 กุมภาพันธ์ แผ่นดินไหวทั้งสามครั้งดังกล่าวเกิดขึ้นในบริเวณใกล้เคียงหรือตามแนวรอยเลื่อนอานาโตเลียตะวันออก ถึงแม้ว่าโดยปกติบริเวณศูนย์กลางแผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์จะค่อนข้างสงบ แต่ทางตอนใต้ของตุรกีและตอนเหนือของซีเรียก็เคยประสบกับแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่สร้างความเสียหายอย่างมากมาแล้วในอดีต

ความเสียหาย

ตุรกี 
มีอาคารทั้งหมดประมาณ 2,818 หลังพังถล่มใน 10 จังหวัดทั่วประเทศตุรกี อาคารหลายหลังในเมืองอาดือยามันและเมืองดียาร์บาคือร์ได้รับความเสียหาย ที่เมืองดียาร์บาคือร์ อาคารห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่งพังถล่มลงมา ผู้ว่าการจังหวัดออสมานีแยกล่าวว่าอาคาร 34 หลังในพื้นที่จังหวัดได้ถล่มลงมา

ในเมืองมาลัตยามีอาคารประมาณ 130 หลังถล่มลงมาเช่นกัน มัสยิดสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 13 ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในจังหวัดมาลัตยาพังทลายลงบางส่วน ปราสาทกาซีอันเท็พโบราณได้รับความเสียหายอย่างหนัก และเกิดไฟไหม้ขึ้นในบางพื้นที่

ในเมืองอาดานา อาคารอะพาร์ตเมนต์สองหลังซึ่งหนึ่งในนั้นเป็นอาคาร 17 ชั้นได้ถล่มลงมา คร่าชีวิตผู้คนไปอย่างน้อย 10 คน

ในจังหวัดฮาทัย ทางวิ่งของท่าอากาศยานฮาทัยได้แตกออกและยกตัวขึ้น โรงพยาบาลประจำจังหวัด 2 แห่งและสถานีตำรวจ 1 แห่งได้รับความเสียหาย และท่อส่งแก๊สท่อหนึ่งได้ระเบิดขึ้น

วันที่ 7 กุมภาพันธ์ เรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ประธานาธิบดี ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน 10 จังหวัด เป็นเวลา 3 เดือน

ซีเรีย
กองกำลังป้องกันพลเรือนซีเรีย (ซึ่งเป็นฝ่ายค้านซีเรีย) กล่าวว่าสถานการณ์ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของประเทศเป็น "หายนะ" อาคารหลายหลังพังถล่มโดยที่ยังมีผู้คนติดอยู่ข้างใน อาคารหลายหลังในเมืองอะเลปโป เมืองอัลลาษิกียะฮ์ และเมืองฮะมาฮ์พังทลายลงมา ในกรุงดามัสกัส ผู้คนจำนวนมากหนีออกจากอาคารบ้านเรือนไปอยู่บนท้องถนน อาคารหลายหลังในซีเรียได้รับความเสียหายอยู่ก่อนแล้วจากสงครามกลางเมืองที่กินเวลามานานกว่า 12 ปี ปราสาทมาร์กัตซึ่งนักรบครูเสดสร้างขึ้นได้รับความเสียหาย โดยส่วนหนึ่งของหอคอยและบางส่วนของกำแพงพังทลาย ป้อมปราสาทอะเลปโปก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน

ประเทศอื่น ๆ
ในประเทศเลบานอน แรงสั่นสะเทือนได้ปลุกให้ผู้คนตื่นขึ้น อาคารหลายหลังสั่นไหวเป็นเวลานานถึง 40 วินาที ในกรุงเบรุต ผู้คนหนีออกจากอาคารบ้านเรือนไปอยู่บนท้องถนนหรือขับรถหนีออกจากตัวอาคาร ในภาพรวมนั้น ความเสียหายในเลบานอนอยู่ในวงจำกัด โดยอาคารบางส่วนในเมืองอัลมินิยะฮ์ เมืองอัลมีนาอ์ และเมืองบุรจญ์ฮัมมูดได้รับผลกระทบ อย่างไรก็ตาม จนถึงขณะนี้ยังไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต

แผ่นดินไหวครั้งนี้ยังรู้สึกได้ไกลถึงประเทศไซปรัส ศูนย์วิทยาแผ่นดินไหวยุโรป-เมดิเตอร์เรเนียนกล่าวว่าแรงสั่นสะเทือนยังรู้สึกได้ในประเทศโรมาเนีย ประเทศกรีซ ประเทศจอร์เจีย ประเทศอาร์มีเนีย ประเทศอาเซอร์ไบจาน ประเทศอิรัก ประเทศจอร์แดน รัฐปาเลสไตน์ ประเทศอิสราเอล และประเทศอียิปต์ ในประเทศอิรัก ประชาชนจำนวนมากออกมาอยู่กลางแจ้งระหว่างรอการประกาศว่าสามารถกลับเข้าบ้านได้อย่างปลอดภัย เกิดแผ่นดินไหวตามขึ้นในอีกหลายชั่วโมงต่อมา ทำให้ต้องมีการอพยพผู้คนออกจากอาคาร ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิตหรือผู้บาดเจ็บ

ผู้ได้รับผลกระทบ
ในตุรกี มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 1,541 คนใน 10 จังหวัด และมีผู้บาดเจ็บอีก 9,733 คน บางคนที่ติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังได้ออกอากาศสดเพื่อขอความช่วยเหลือทางสื่อสังคมออนไลน์ ก่อนเกิดแผ่นดินไหวครั้งที่สองที่เมืองคาฮ์รามันมารัช มีรายงานผู้เสียชีวิตจากแผ่นดินไหวครั้งแรกแล้วอย่างน้อย 70 คนในเมืองนี้ ประธานาธิบดีเรเจป ไตยิป แอร์โดอัน รายงานว่าอาคาร 2,818 หลังได้พังทลายลง

มีรายงานว่าบุคคลที่มีชื่อเสียงหลายคนสูญหายหลังเกิดแผ่นดินไหว ในจำนวนนี้รวมถึงอาฮ์เมท เอยึพ ทือร์คัสลัน ผู้รักษาประตูของสโมสรฟุตบอลเยนีมาลัตยัสพอร์; คริสเตียน อัตซู ปีกซ้ายของสโมสรฟุตบอลฮาทัยสปอร์ และทาแนร์ ซาวุท ผู้อำนวยการฝ่ายกีฬาของสโมสร เชื่อกันว่าสองคนหลังติดอยู่ใต้ซากปรักหักพังหลังจากส่วนหนึ่งของอาคารสโมสรฮาทัยสปอร์ในเมืองอันทักยาพังถล่มลงมา 

มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 871 คน และผู้บาดเจ็บกว่า 2,000 คนในซีเรีย กระทรวงสาธารณสุขซีเรียบันทึกว่ามีผู้เสียชีวิตมากกว่า 460 คน และผู้บาดเจ็บ 1,089 คนจากเหตุแผ่นดินไหวในพื้นที่ที่รัฐบาลควบคุม ซึ่งรวมถึงในเขตผู้ว่าการอะเลปโป เขตผู้ว่าการฮะมาฮ์ เขตผู้ว่าการอัลลาษิกียะฮ์ และเขตผู้ว่าการฏ็อรฏูส มีผู้เสียชีวิตกว่า 200 คนในเมืองอะเลปโป เมืองฮะมาฮ์ และเมืองอัลลาษิกียะฮ์ ในพื้นที่ที่ฝ่ายกบฏควบคุม กองกำลังป้องกันพลเรือนซีเรียรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 430 คน ในหมู่บ้าน Atmed มีผู้เสียชีวิต 11 คนและชาวบ้านจำนวนมากถูกฝังอยู่ใต้ซากปรักหักพัง Amjad Rass ประธานสมาคมการแพทย์อเมริกันซีเรีย กล่าวว่า ห้องฉุกเฉินต่าง ๆ เต็มไปด้วยผู้บาดเจ็บ ในเขตผู้ว่าการอิดลิบ โรงพยาบาลแห่งหนึ่งได้รับศพ 30 ศพ มีผู้บาดเจ็บอีก 1,089 คนในพื้นที่ที่รัฐบาลควบคุม ขณะที่ในพื้นที่ที่ฝ่ายกบฏควบคุมมีรายงานผู้บาดเจ็บ 419 คน

การเตือนภัยสึนามิ 
มีบันทึกการเกิดสึนามิขนาดเล็กนอกชายฝั่งเมืองแฟมากุสตา ประเทศไซปรัส โดยไม่มีความเสียหาย ตามรายงานของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐ

กรมคุ้มครองพลเรือนของประเทศอิตาลีออกประกาศเตือนภัยสึนามิซึ่งถูกยกเลิกในภายหลัง โดยรายงานความเสี่ยงที่จะเกิดสึนามิตามแนวชายฝั่งแคว้นซิซิลี แคว้นคาลาเบรีย และแคว้นปุลยา ประชาชนบริเวณชายฝั่งในแคว้นเหล่านี้ได้รับคำแนะนำให้อพยพขึ้นที่สูงและปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานท้องถิ่น ในขณะที่บริษัทเตรนีตาเลีย ผู้ให้บริการรถไฟของรัฐ ได้ระงับการให้บริการรถไฟชั่วคราวในพื้นที่ดังกล่าว และต่อมาได้กลับมาให้บริการอีกครั้งในเช้าวันเดียวกัน

อ้างอิง 

แผ่นดินไหวใน พ.ศ. 2566
แผ่นดินไหวในประเทศตุรกี
แผ่นดินไหวในประเทศซีเรีย