พระยาแสนซ้าย

พระยาแสนซ้าย หรือ เจ้าหลวงแสนซ้าย ทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 1 แห่งราชวงศ์แสนซ้าย และเป็นปฐมเจ้าผู้ครองนครแพร่แห่งราชวงศ์แสนซ้าย ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

ราชประวัติ
พระยาแสนซ้าย ไม่ปรากฏนามราชบิดาราชมารดา และพระนามเดิม สันนิษฐานว่าเดิมเป็นขุนนางตำแหน่งแสนซ้าย (แสนศรีไชย หรือแสนศรีซ้าย) มาก่อน เมื่อพระยาศรีสุริยวงศ์ (พระเมืองไชย) ถูกกักตัวที่กรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2330 แล้ว พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจึงได้สถาปนาให้เป็นพระยาแพร่แทน ได้รับยศเป็น พระยาแสนซ้ายในฐานะหัวเมืองประเทศราช

ภายหลังเมื่อพระยาแสนซ้ายถึงแก่พิราลัยแล้ว พระเมืองไชย (พระเมืองใจ) ราชโอรสจึงได้เสด็จขึ้นครองนครแพร่ต่อจากพระองค์เป็นพระยาเทพวงศ์ ตามที่พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 4 ฉบับเจ้าพระยาทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค) กล่าวว่า

"...เมืองแพร่นั้น เมื่อแผ่นดินพระบาทสมเด็จฯ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกนั้น พระยาแสนซ้ายได้เป็นเจ้าเมือง ครั้นถึงแก่กรรมแล้ว โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ตั้งพระเมืองใจบุตรพระยาแสนซ้ายเป็นพระยาแพร่..."

ราชโอรส-ธิดา
พระยาแสนซ้าย มีราชโอรสดังนี้
 เจ้าน้อยอุปเสน ต่อมาคือ พระยาเทพวงศ์ เจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 2 แห่งราชวงศ์แสนซ้าย 

พระยาแสนซ้าย มีพระขนิษฐานาม เจ้าปิ่นแก้ว ภายหลังสมรสกับเจ้าวังขวา

อ้างอิง

เจ้าผู้ครองนครแพร่
เจ้านายฝ่ายเหนือ
บุคคลจากจังหวัดแพร่
ราชวงศ์เทพวงศ์
ท
วงศ์วรญาติ
แสนซ้าย