อำเภอบ้านนาเดิม

บ้านนาเดิม เป็นอำเภอตั้งอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี อำเภอบ้านนาเดิมมีการพัฒนาเป็นเขตเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดสุราษฎร์ธานีและภาคใต้เพื่อรองรับความเจริญของการพัฒนาชายฝั่งทะเลตะวันออก ด้านอ่าวไทย ซึ่งเป็นศูนย์กลางการคมนาคมขนส่ง ทางบก ทางน้ำ ทางอากาศ  ระหว่างจังหวัดสุราษฎร์ธานี  นครศรีธรรมราช กระบี่ ภูเก็ต  สงขลา กรุงเทพมหานคร จังหวัดสำคัญและประเทศเพื่อนบ้าน  เนื่องจากพื้นที่อำเภอใกล้เคียงมีทรัพยากรธรรมชาติหลายชนิดสมบูรณ์เพียงพอ เป็นปัจจัยพื้นฐานที่เอื้อในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจอำเภอบ้านนาเดิม จังหวัดสุราษฎร์ธานีและภาคใต้ทั้งภายในภายนอกของภูมิภาคได้อย่างเต็มที่และมีศักยภาพ

ที่ตั้ง 
อำเภอบ้านนาเดิมตั้งอยู่ทางตอนกลาง ค่อนไปทางทิศตะวันออกของจังหวัดมีแม่น้ำสายสำคัญคือแม่น้ำตาปี คลองยา และคลองลำพูนไหลผ่านนำความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุสำคัญต่อเศรษฐกิจและด้านการเกษตร อำเภอบ้านนาเดิม เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งสามารถพัฒนาได้ดีเนื่องจากมีพื้นที่ติดต่อกับอำเภอต่างๆและจังหวัดสำคัญของภาคใต้มีความสะดวกด้านคมนาคมทั้งทางเรือ ทางอากาศ ทางรถไฟ ทางบกมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 41 (ทางหลวงสายเอเซีย A–2) จากชุมพรถึงสุไหงโก-ลกต่อไปยังมาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย มีถนนที่ทันสมัยคือทางหลวงสายเลขที่ 44 เรียกว่าสะพานเศรษฐกิจโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (Southern Sea Board) เป็นถนนเชื่อมระหว่างชายฝั่งทะเลตะวันออกอ่าวไทยกับชายฝั่งตะวันตกทะเลอันดามัน เริ่มจากจังหวัดกระบี่ผ่านอำเภออ่าวลึก อำเภอปลายพระยาเข้าเขตจังหวัดสุราษฎร์ธานีที่ตำบลบางสวรรค์  อำเภอพระแสง อำเภอเคียนซา อำเภอบ้านนาเดิม อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี อำเภอกาญจนดิษฐ์ มีจุดตัดกับถนนทางหลวงสายเลขที่ 41 (ทางหลวงสายเอเซีย A–18) ถนนเชื่อมกันติดต่อได้ ทั้งคาบสมุทรภาคใต้ จุดตัดอยู่ในตำบลท่าเรือ จุดตัดกับเส้นทางรถไฟสายใต้ที่บ้านเขาพลู ตำบลนาใต้

อาณาเขตติดต่อ 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพุนพินและอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานีและอำเภอบ้านนาสาร
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอบ้านนาสารและอำเภอเคียนซา
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเคียนซาและอำเภอพุนพิน

ประวัติอำเภอบ้านนาเดิม 

เดิมชื่ออำเภอลำพูนมี  7   ตำบล คือ   บ้านนา    ท่าเรือ   กอบแกบ   ทุ่งเตา  อิปัน   พระแสง    และพนม    ตั้งขึ้นจากการจัดระเบียบการปกครองแผ่นดินในส่วนภูมิภาค   ตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ ร.ศ.116 สมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ร.ศ.118(พ.ศ. 2442)  ได้แยกตำบลอิปัน พนม และพระแสง ไปตั้งเป็นอำเภอพระแสงและกิ่งอำเภอพนม แล้วโอนตำบลเวียงสระ ทุ่งหลวง ท่าชี  และนาสารมาขึ้นกับอำเภอลำพูน

เมื่อวันที่ 29 เมษายน   2460   ทางราชการได้เปลี่ยนชื่ออำเภอลำพูนเป็นอำเภอบ้านนา   โดยเห็นว่าตัวที่ว่าการอำเภอตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านนา

วันที่   1    กรกฎาคม   2481   ทางราชการได้ย้ายตัวที่ว่าการอำเภอบ้านนาไปตั้งที่ตำบลนาสารแล้วตั้งชื่อใหม่ว่าอำเภอบ้านนาสาร  ตั้งแต่วันที่   20  เมษายน   2482  เป็นต้นมา

วันที่   3   กุมภาพันธ์   2519   กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอบ้านนาเดิมขึ้นมา    โดยแยกท้องที่อำเภอบ้านนาสารมา   2   ตำบล   คือ   ตำบลบ้านนา  และตำบลท่าเรือ  โดยใช้สถานที่วัดทองประธานเป็นที่ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอชั่วคราว    ต่อมาได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกอีก  2  ตำบล  คือ ตำบลทรัพย์ทวี  แยกมาจากตำบลท่าเรือ   เมื่อวันที่  15  สิงหาคม  2525 และตำบลนาใต้  แยกมาจากตำบลบ้านนา  เมื่อวันที่  1  กรกฎาคม  2526

วันที่  21  พฤษภาคม   2533    ได้มีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาฉบับพิเศษ    หน้า  1   เล่ม  107  ตอน  83  ยกฐานะกิ่งอำเภอบ้านนาเดิม  เป็นอำเภอบ้านนาเดิม   เป็นอำเภอบ้านนาเดิม รวมเวลาที่เป็นอำเภอ   30   ปี  จนถึงปีปัจจุบัน (รวมทั้งที่เป็นกิ่งอำเภอ)

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอบ้านนาเดิมแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 ตำบล 30 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอบ้านนาเดิมประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 5 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลบ้านนา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบ้านนาและบางส่วนของตำบลนาใต้
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านนา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านนา (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านนา)
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าเรือ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าเรือทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลทรัพย์ทวี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรัพย์ทวีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาใต้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านนา)

การคมนาคม 
- ทางถนน สามารถติดต่อกับหมู่บ้านอื่นได้ตลอดทั้งปีโดยทางรถยนต์ และการเดินทางสู่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยรถยนต์ผ่านถนนสายเอเชียหรือทางหลวงหมายเลข 41 และถนนสายเซาเทิร์นซีบอร์ด

- ทางรถไฟ มีรถไฟสายใต้บริการในท้องถิ่น และสามารถติดต่อได้ทั่วประเทศ

การท่องเที่ยว 

แหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์

- ป่าพรุกงบ้านนาเดิม สวนป่าพฤกษศาสตร์โรงเรียนบ้านนาวิทยาคม แอ่งน้ำห้วยใหญ่ สระน้ำบ้านสวยศรี อยู่ในตำบลบ้านนา
- บ่อน้ำพุร้อนเขาพลู ป่าพรุทุ่งกระจูด ป่าเสม็ด อยู่ในตำบลท่าเรือ
- แม่น้ำตาปี และทุ่งปักขอ อยู่ในตำบลทรัพย์ทวี

แหล่งท่องเที่ยวโบราณสถานและนมัสการพระเกจิอาจารย์ที่มีชื่อเสียง

- วัดควนท่าแร่ วัดควนพระ อยู่ในตำบลทรัพย์ทวี
- วัดบ้านนา(วัดใต้)  วัดชโลตมาราม(วัดน้ำฉ่า)มีเกจิอาจารย์หลวงพ่อทองสุข อยู่ในตำบลนาใต้
- วัดห้วยใหญ่ (วัดชุมพูพล) วัดทองประธาน มีเกจิอาจารย์หลวงพ่อทอง หลวงพ่อกล่อม อยู่ในตำบลบ้านนา
- วัดท่าเรือ (วัดปัฏนาราม) มีเกจิอาจารย์ พ่อท่านเจ้าฟ้า อยู่ในตำบลบ้านท่าเรือ

แหล่งท่องเที่ยวสถานที่สำคัญอื่นๆ

- สถานีรถไฟ บ้านนา อยู่ในเขตเทศบาลตำบลบ้านนา

อาชีพ 
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม

บ้านนาเดิม