การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน (สิงคโปร์)

การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน (เอ็มอาร์ที) เป็นระบบขนส่งมวลชนเร็วรางหนักซึ่งถือเป็นโครงข่ายรถไฟหลักในประเทศสิงคโปร์ โดยมีแนวเส้นทางผ่านตลอดเกือบทุกพื้นที่ของเกาะหลัก ยกเว้นเขตป่าและพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะ เส้นทางช่วงแรกเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1987 และโครงข่ายก็ขยายตัวขึ้นอย่างรวดเร็วตามเป้าหมายการพัฒนาระบบรางให้เป็นระบบขนส่งมวลชนหลักของประเทศ โดยในปี 2019 รถไฟฟ้ามีจำนวนผู้โดยสารรายวัน 3.384 ล้านคน ในขณะที่รถโดยสารประจำทางมีจำนวนผู้โดยสารรายวัน 4.099 ล้านคน

โครงสร้างพื้นฐานของเอ็มอาร์ทีสร้าง ดำเนินการและบริหารจัดการด้วยความร่วมมือกับนิวเรลไฟแนนซิงเฟรมเวิร์ก (NRFF) ผู้ดำเนินการก่อสร้างเส้นทางและครอบครองทรัพย์สินคือองค์การขนส่งทางบก (LTA) ซึ่งจัดสรรให้เอ็สเอ็มอาร์ทีและเอสบีเอสแทรนสิตเป็นผู้ให้บริการ โดยทั้งสองหน่วยนี้ยังทำหน้าที่บำรุงเส้นทางรถไฟฟ้า ให้บริการรถโดยสารประจำทางและแท็กซี่ และส่งเสริมให้ระบบขนส่งมวลชนรวมกันเป็นหนึ่งเดียว

ณ เดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2022 โครงข่ายรถไฟฟ้ามีระยะทางรวม  ใช้รางมาตรฐาน มีสถานีรถไฟฟ้าที่เปิดให้บริการทั้งสิ้น 134 สถานีบน 6 เส้นทางบนโครงข่ายแบบวงกลม-รัศมี โครงข่ายมีแผนขยายเส้นทางให้มีระยะทางถึง  ภายใน ค.ศ. 2040 ซึ่งแผนงานประกอบด้วยการก่อสร้างส่วนต่อขยายของ 6 เส้นทางเดิมและการก่อสร้างอีก 3 เส้นทางใหม่ นอกจากนี้ โครงข่ายยังได้รับการเติมเต็มจากระบบรถไฟฟ้ารางเบา (LRT) ซึ่งวิ่งในย่านชานเมืองอย่างบูกิตปันจัง เซงกัง และปังกอล โดยจะเชื่อมต่อกับรถไฟฟ้าเอ็มอาร์ทีผ่านการเคหะของสภาเคหะและการพัฒนา ทั้งนี้ เมื่อรวมทั้งโครงข่ายเอ็มอาร์ทีและรางเบาแล้ว จะมีระยะทางรวม  และมีจำนวนสถานีที่ให้บริการ 193 สถานี

เอ็มอาร์ทีเป็นระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนที่เก่าแก่ มีผู้โดยสารมาใช้บริการ มีค่าใช้จ่าย และครอบคลุมพื้นที่ตามระยะทางมากที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เอ็มอาร์ทีมีค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน การจัดหาขบวนรถไฟฟ้า และการขยายสัญญาที่ดินทั้งสิ้น 100 พันล้านดอลลาร์สิงคโปร์ (75 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เอ็มอาร์ทียังมีความโดดเด่นในการเป็นโครงข่ายรถไฟฟ้าอัตโนมัติและไร้คนขับที่ยาวที่สุดในโลก เช่นเดียวกับโครงข่ายที่มีอุโมงค์รถไฟฟ้าที่ยาวและลึกที่สุดแห่งหนึ่งโลก นอกจากนี้ สถานีรถไฟใต้ดินซึ่งถือเป็นส่วนใหญ่ของโครงข่าย ถูกออกแบบให้มีบังเกอร์และที่กำบังจากการโจมตีทางอากาศ ซึ่งทนต่อการทิ้งระเบิดจากอากาศและการโจมตีด้วยสารเคมี

ประวัติ

การวางแผนและการเริ่มต้น 
จุดเริ่มต้นของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนมาจากแนวคิดของนักวางแผนเมืองในปี 1967 ที่ได้พูดถึงความต้องการระบบขนส่งทางรางในเขตเมืองภายในปี 1992 อย่างไรก็ตาม รัฐบาลกลับมีความคิดเห็นตรงกันข้าม โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ดร. Goh Keng Swee และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าและอุตสาหกรรม ดร. Tony Tan ได้พักโครงการเนื่องด้วยเหตุผลด้านงบประมาณและความกังวลเกี่ยวกับความอิ่มตัวของงานอุตสาหกรรม ดร. Goh อนุมัติระบบรถโดยสารประจำทางที่เสนอโดยผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดซึ่งเสนอว่ารถโดยสารประจำทางใช้งบประมาณเพียงร้อยละ 50 เมื่อกับระบบรถไฟฟ้า ความคิดเห็นได้แบ่งออกเป็นสองฝั่ง ฝั่งหนึ่งเห็นว่าควรมีการลงทุนสูงเพื่อให้ได้มาซึ่งคุณภาพชีวิตที่ดี ในขณะที่อีกฝั่งเห็นว่ารถโดยสารประจำทางจะมีประสิทธิภาพมากกว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการสื่อสาร Ong Teng Cheong ได้สรุปว่าระบบรถโดยสารประจำทางนั้นไม่เพียงพอต่อความต้องการของประชาชน อีกทั้งยังต้องแย่งพื้นที่ถนนในประเทศด้วย อีกทั้ง Ong ยังเป็นสถาปนิกและนักวางแผนเมือง เขาได้ใช้ความพยายามและการอุทิศตนในการอยู่เบื้องหลังการก่อสร้างระบบรถไฟฟ้านี้

เริ่มก่อสร้าง 
โครงสร้างพื้นฐานของรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนก่อสร้าง ดำเนินการและจัดการภายใต้กรอบงานที่เรียกว่านิวเรลไฟแนนซิงเฟรมเวิร์ก (NRFF)  และมีองค์การขนส่งทางบก คณะกรรมการตามกฎหมายของรัฐบาลสิงคโปร์ เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างและเป็นเจ้าของที่ดิน
โครงข่ายวางแผนที่จะก่อสร้างและเปิดให้บริการเป็นระยะ ๆ โดยให้ความสำคัญกับสองเส้นทางหลักที่เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของประเทศ สายเหนือ-ใต้มีความสำคัญที่สุดเพราะเส้นทางผ่านพื้นที่ใจกลางเมืองซึ่งมีความต้องการระบบขนส่งสาธารณะสูง บริษัทรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน (Mass Rapid Transit Corporation; MRTC) หรือภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็นเอสเอ็มอาร์ทีคอร์ปอเรชัน ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 1983 และเข้ามาเป็นผู้รับผิดชอบแทนที่องค์การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน วันที่ 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 1987 เส้นทางช่วงแรกของสายเหนือ-ใต้ซึ่งมี 5 สถานีบนระยะทาง 6 กิโลเมตร ได้เปิดให้บริการ และภายในหนึ่งปี ได้เปิดสถานีใหม่เพิ่มอีก 20 สถานี และในปลายปี 1988 ได้เปิดให้บริการเส้นทางจากสถานี Yishun ไปยังสถานีเล้กไซด์ ซึ่งเชื่อมต่อระหว่างภาคกลางกับจูรง  เส้นทางที่ให้บริการถูกแบ่งออกเป็นสายเหนือ-ใต้และสายตะวันออก-ตะวันตก หลังจากที่เปิดให้บริการสถานีฝั่งตะวันออก (ปลายทางสถานี Tanah Merah) ของสายตะวันออก-ตะวันตก และในปลายปี 1990 ได้เปิดใช้งานสายแยกซึ่งเชื่อมไปยัง Choa Chu Kang และการเปิดให้บริการสถานี Boon Lay เมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม ค.ศ. 1990 ทำให้การเปิดใช้งานในระยะแรกเสร็จสมบูรณ์ก่อนกำหนดถึงสองปี

ส่วนต่อขยาย 

การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนได้เปิดให้บริการส่วนต่อขยายเรื่อยมา วันที่ 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1996 ส่วนต่อขยายสายเหนือ-ใต้ซึ่งใช้งบประมาณ 1.2 พันล้านดอลลาร์สิงคโปร์และเชื่อมต่อกับวูดแลนด์ ก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ ทำให้เส้นทางสายแยกรวมเข้ากับสายเหนือ-ใต้และสามารถเชื่อมต่อสถานี Yishun กับสถานี Choa Chu Kang เข้าด้วยกัน ต่อมาได้มีแนวคิดที่จะทำให้ระบบขนส่งทางรางนำพาผู้คนเข้าสู่ที่พักอาศัยได้โดยตรง จึงก่อให้เกิดระบบรถไฟฟ้ารางเบาซึ่งเชื่อมต่อกับระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน วันที่ 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1999 รถไฟฟ้ารางเบาขบวนแรกบนสายบูกิตปันจังได้ออกวิ่งให้บริการ ต่อมาในวันที่ 10 มกราคม ค.ศ. 2001 ได้เปิดใช้งานสถานีเอ็กซ์โป และในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ปีถัดมา ได้เปิดใช้งานสถานีท่าอากาศยานจางี นอกจากนี้ ยังมีการเปิดใช้งานสถานีในอนาคตซึ่งก่อสร้างบนเส้นทางที่เปิดให้บริการแล้วอย่างสถานีโดเวอร์ เปิดใช้งานเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 2001

สายเหนือ-ตะวันออก ซึ่งเป็นสายแรกที่ให้บริการโดยเอสบีเอสแทรนสิต เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2003 เป็นหนึ่งในรถไฟฟ้ารางหนักระบบอัตโนมัติสายแรก ๆ ของโลก วันที่ 15 มกราคม ค.ศ. 2006 ซึ่งเป็นช่วงที่เปิดให้บริการสายนี้มาแล้วสองปีครึ่ง ได้มีการเปิดใช้งานสถานี Buangkok ตามด้วยสถานี Woodleigh ซึ่งเปิดใช้งานในภายหลังอีกระยะใหญ่ ๆ เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน ค.ศ. 2011 ส่วนต่อขยาย Boon Lay ของสายตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งประกอบด้วยสถานีไพโอเนียร์และสถานี Joo Koon ได้เปิดใช้งานเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2009

สายวงกลมทยอยเปิดให้บริการเป็น 4 ระยะ โดยเริ่มตั้งแต่เส้นทางช่วงที่ 3 เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 2009 ต่อมาได้เปิดเส้นทางช่วงที่ 1 และ 2 เมื่อวันที่ 17 เมษายน ค.ศ. 2010 และเปิดเส้นทางช่วงที่ 4 และ 5 เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม ค.ศ. 2011 สุดท้ายได้เปิดให้บริการส่วนต่อขยายมารีนาเบย์เมื่อวันที่ 14 มกราคม ค.ศ. 2012 สำหรับสายดาวน์ทาวน์ ได้เปิดให้บริการระยะแรกเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 2013 โดยมีพิธีเปิดเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม ค.ศ. 2013 โดยนายกรัฐมนตรี ลี เซียนลุง ต่อมาได้เปิดให้บริการระยะที่ 2 เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 2015 หลังจากที่ทำพิธีเปิดในวันก่อนหน้าโดยนายกรัฐมนตรีลีเช่นกัน ส่วนต่อขยาย Tuas West ของสายตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งประกอบด้วยสถานี Gul Circle, Tuas Crescent, Tuas West Road และ Tuas Link ได้เปิดให้บริการเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน ค.ศ. 2017 และในวันที่ 21 ตุลาคม ค.ศ. 2017 ได้เปิดให้บริการเส้นทางระยะสุดท้ายของสายดาวน์ทาวน์หลังจากที่ประกอบพิธีเปิดในวันก่อนหน้าโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงโครงสร้างพื้นฐานและกระทรวงคมนาคม Khaw Boon Wan ต่อมาได้เปิดใช้งานสถานีในอนาคตแห่งที่สองอย่างสถานีแคนเบอร์ราเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 2019. และเปิดให้บริการส่วนแรกของสายทอมสัน–อีสต์โคสต์เมื่อวันที่ 31 มกราคม ค.ศ. 2020  เปิดให้บริการส่วนที่ 2 เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม ค.ศ. 2021 และเปิดให้บริการส่วนที่ 3 เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 2022 เปิดส่วนต่อขยายล่าสุด

โครงข่ายและโครงสร้างพื้นฐาน

ชื่อเส้นทาง 
ชื่อเส้นทางตั้งตามทิศทางการเดินรถและสถานที่ที่ผ่าน โดยมีการตั้งชื่อเพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้ใช้งานมากที่สุด จากแบบสำรวจ มีผู้ตอบคำถามถึงร้อยละ 70 ที่พึงพอใจกับการตั้งชื่อเส้นทางเหล่านี้ ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2000 องค์การขนส่งทางบก (LTA) ได้พิจารณาถึงการตั้งชื่อแบบอื่น ไม่ว่าจะเป็นสีหรือตัวเลข แต่หลังจากที่ทำการสำรวจ ทำให้ยังคงใช้การตั้งชื่อเส้นทางแบบเดิมต่อไปจนถึงปัจจุบัน

การบริการและสิ่งอำนวยความสะดวก 

แทบทุกสถานีของการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชน เป็นสถานียกระดับหรือสถานีใต้ดิน ยกเว้นสถานีบิชาน (สายเหนือ-ใต้) ซึ่งเป็นสถานีระดับดิน สถานีใต้ดินส่วนใหญ่จะอยู่ค่อนข้างลึกเพื่อป้องกันการโจมตีด้วยระเบิด บริการอินเทอร์เน็ต 3G และ 4G มีให้บริการในทุกส่วนของโครงข่าย รถไฟฟ้าและสถานีใต้ดินติดตั้งระบบปรับอากาศ ในขณะที่สถานีเหนือดินจะติดตั้งพัดลมทดแทน

ทุกสถานีติดตั้งเครื่องตรวจบัตรโดยสาร (GTMs) มีศูนย์บริการผู้โดยสารและจอภาพแอลอีดีที่แสดงข้อมูลรถไฟฟ้าและการประชาสัมพันธ์ นอกจากนี้ ทุกสถานียังมีโทรศัพท์สาธารณะและห้องน้ำ โดยห้องน้ำบางแห่งจะอยู่บนระดับถนน บางสถานีโดยเฉพาะสถานีหลัก มีบริการและสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มเติม อาทิ ร้านค้าและตู้จำหน่ายของอัตโนมัติ ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านสะดวกซื้อ และเครื่องจำหน่ายบัตรโดยสาร บันไดเลื่อนของสถานีมีความเร็ว 0.75 เมตรต่อวินาที ซึ่งเร็วกว่าบันไดเลื่อนทั่วไปถึง 50% องค์การขนส่งทางบก (LTA) วางแผนจะปรับปรุงเป็นบันไดเลื่อนระบบสองความเร็วในสถานีของสายเหนือ-ใต้และสายตะวันออก-ตะวันตก เพื่อให้ผู้ใช้งานรู้สึกปลอดภัยมากขึ้น บันไดเลื่อนระบบใหม่จะมีความเร็วสองระดับ โดยจะตั้งค่าให้เลื่อนช้าลงเป็น 0.5 เมตรต่อวินาทีในช่วงนอกเวลาเร่งด่วน แผนงานนี้จะดำเนินการเสร็จสิ้นในปี 2021

ดูเพิ่ม 
 รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าในสิงคโปร์
 รถไฟรางเบาสิงคโปร์
 รายชื่อระบบขนส่งมวลชนความเร็วสูง

เชิงอรรถ

หมายเหตุ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 
 
 

การขนส่งสาธารณะในประเทศสิงคโปร์
สิงคโปร์
ระบบขนส่งมวลชนนำทางอัตโนมัติ