การสละตำแหน่งพระสันตะปาปา

การสละตำแหน่งพระสันตะปาปา () เป็นการที่พระสันตะปาปาแห่งคริสตจักรโรมันคาทอลิกทรงลาออกจากตำแหน่งด้วยความสมัครพระทัย เนื่องจากตามปรกติแล้วพระสันตะปาปาทรงอยู่ในตำแหน่งจนกว่าจะสิ้นพระชนม์ จึงไม่บ่อยนักที่พระสันตะปาปาจะทรงสละตำแหน่ง ในประวัติศาสตร์มีพระสันตะปาปาเพียงห้าพระองค์เท่านั้นที่ทรงสละตำแหน่ง ทั้งห้าครั้งเกิดขึ้นในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 11 และ 15 แต่มีข้อโต้แย้งว่า สี่ครั้งแรกเกิดขึ้นระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึง 11 สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 พระสันตะปาปาพระองค์ปัจจุบัน ได้ทรงประกาศว่า จะทรงสละตำแหน่งโดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2013 ทั้งนี้ พระสันตะปาปาที่ทรงสละตำแหน่งเป็นพระองค์ก่อนหน้า คือ สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 12 เมื่อ ค.ศ. 1415

คำว่า "สละบัลลังก์" (abdication) นั้น แม้นิยมใช้กันในทางสนทนา แต่ไม่ใช่ในเอกสารราชการของพระศาสนจักร

วิธีสละตำแหน่ง 

ประมวลกฎหมายพระศาสนจักรฝ่ายโรมันคาทอลิกบัญญัติถึงการสละตำแหน่งพระสันตะปาปาไว้ในข้อ 332 วรรค 2 ว่า

"หากเกิดกรณีที่พระสันตะปาปาสละตำแหน่งของท่าน เพื่อให้การสละตำแหน่งมีผล ต้องให้การสละตำแหน่งนั้นเป็นไปอย่างอิสระ และต้องแสดงเจตจำนงนี้อย่างถูกต้อง โดยไม่จำเป็นให้ผู้ใดยอมรับการสละตำแหน่งดังกล่าว"

"If it should happen that the Roman Pontiff resigns his office (munus), it is required for validity that he make the resignation freely and that it be duly manifested, but not that it be accepted by anyone"

รายพระนามสมเด็จพระสันตะปาปาที่ทรงสละตำแหน่ง

นอกสารบบ (Apocryphal)
 สมเด็จพระสันตะปาปาปอนเทียน ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 28 กันยายน ค.ศ. 235
 สมเด็จพระสันตะปาปามาร์เซลลินุส ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 304 
 สมเด็จพระสันตะปาปาลิเบอริอุส ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 24 กันยายน ค.ศ. 366
 สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 18 ทรงสละตำแหน่งเมื่อเดือนกรกฎาคม 1099
 สมเด็จพระสันตะปาปาซิลเวสเตอร์ที่ 3 ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 1045

ก่อนสารบบ (Pre-canonical)
 สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 5 ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 964
 สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 9 ทรงสละตำแหน่ง 3 ครั้ง
 ครั้งที่ 1 เมื่อเดือนกันยายน 1044
 ครั้งที่ 2 เมื่อเดือนพฤษภาคม 1045
 ครั้งที่ 3 เมื่อเดือนกรกฎาคม 1048
 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 6 ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 1046

ในสารบบ (Canonical)
 สมเด็จพระสันตะปาปาเซเลสทีนที่ 5 ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 13 ธันวาคม 1294
 สมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 12 ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 1415
 สมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 ทรงสละตำแหน่งเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2013

อ้างอิง 

สันตะสำนัก
กฎหมายศาสนจักร
การสละราชสมบัติ