ต่อมน้ำตาอักเสบ

ต่อมน้ำตาอักเสบ () เป็นการอักเสบของต่อมน้ำตา หรืออาจเรียกว่าท่อน้ำตาอุดตัน

สาเหตุ อุบัติการณ์ และปัจจัยเสี่ยง 
ต่อมน้ำตาอักเสบเฉียบพลัน (Acute dacryoadenitis) มีสาเหตุหลักจากการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย โดยที่พบบ่อยคือจากไวรัสคางทูม, ไวรัสเอพสไตน์-บารร์ (Epstein-Barr virus) , สแตฟีโลคอคคัส (staphylococcus) , และโกโนคอคคัส (gonococcus)

ต่อมน้ำตาอักเสบเรื้อรัง (Chronic dacryoadenitis) มักมีสาเหตุจากการอักเสบชนิดไม่ติดเชื้อ (noninfectious inflammatory disorders) เช่นโรคซาร์คอยด์ (sarcoidosis) , อาการทางตาจากโรคไทรอยด์ (thyroid eye disease) และเนื้องอกเสมือนของเบ้าตา (orbital pseudotumor)

อาการ 
 การบวมของส่วนนอกของหนังตาบน ซึ่งอาจมีอาการแดงและกดเจ็บ
 การเจ็บปวดในบริเวณบวม
 การบวมของต่อมน้ำเหลืองด้านหน้าดวงตา

อาการแสดงและการทดสอบ 
ต่อมน้ำตาอักเสบสามารถวินิจฉัยได้จากการตรวจตาและหนังตา การทดสอบพิเศษเช่น CT scan อาจทำในรายที่ต้องการหาสาเหตุที่แน่ชัด ในบางครั้งอาจต้องตัดเนื้อออกตรวจ (biopsy) เพื่อยืนยันว่าก้อนนูนนั้นไม่ใช่เนื้องอก

การรักษา 
หากสาเหตุของต่อมน้ำตาอักเสบเกิดจากไวรัส เช่น คางทูม การรักษาคือพักผ่อนและประคบด้วยความร้อนก็เพียงพอ สำหรับสาเหตุอื่นๆ อาจต้องใช้การรักษาที่เฉพาะต่อโรคนั้นๆ

พยากรณ์โรค 
ผู้ป่วยต่อมน้ำตาอักเสบส่วนใหญ่จะหายได้ดี แต่หากมีภาวะร่วมกับโรคที่รุนแรงเช่นโรคซาร์คอยด์ พยากรณ์โรคจะขึ้นกับสาเหตุพื้นฐานนั้นๆ

อาการแทรกซ้อน 
การบวมอาจรุนแรงจนเกิดการเบียดดวงตา และทำให้มองเห็นภาพไม่ชัด ในผู้ป่วยบางรายที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นต่อมน้ำตาอักเสบอาจกลายเป็นมะเร็งของต่อมน้ำตา

การป้องกัน 
การป้องกันโรคคางทูมคือการฉีดวัคซีน ส่วนแบคทีเรียและโกโนคอคคัสสามารถหลีกเลี่ยงได้จากการใช้ถุงยางอนามัย ส่วนสาเหตุอื่นๆ ส่วนใหญ่ไม่สามารถป้องกันได้

แหล่งข้อมูลอื่น 
 NIH/Medlineplus Dacryoadenitis
 eMedicine - Dacryoadenitis
 Dacryoadenitis Photo (at Columbia) 
 Diseases Database - Dacryoadenitis

จักษุวิทยา
การอักเสบ

it:Dacriocistite