ความสัมพันธ์ไทย–ฝรั่งเศส

ความสัมพันธ์ไทย–ฝรั่งเศส มีระยะเวลาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 จนถึงยุคปัจจุบัน โดยความสัมพันธ์เริ่มต้นอย่างจริงจังในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส กับสถานทูตซึ่งกันและกันหลายแห่ง และเป็นความพยายามครั้งสำคัญของฝรั่งเศสในการทำให้เป็นคริสเตียนในราชอาณาจักรไทย (หรือที่รู้จักในฐานะสยาม) ตลอดจนจัดตั้งรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส ซึ่งล้มเหลวเมื่อประเทศได้ลุกฮือต่อต้านการบุกรุกจากต่างชาติใน ค.ศ. 1688 ครั้นเพียงหนึ่งศตวรรษครึ่งต่อมา ฝรั่งเศสได้กลับมาอีกในฐานะมหาอำนาจอาณานิคมที่ทันสมัย โดยมีส่วนร่วมในการแย่งชิงดินแดนและมีอิทธิพลในการปะทะกับไทยในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แผ่นดินใหญ่ ซึ่งจะคงอยู่จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20

ความสัมพันธ์คริสต์ศตวรรษที่ 16–17

ภารกิจคาทอลิกฝรั่งเศสครั้งแรก 

ตัวอย่างแรกของการติดต่อระหว่างฝรั่งเศส–ไทย ยังเป็นบันทึกประวัติศาสตร์ครั้งแรก ของความพยายามที่จะแนะนำศาสนาคริสต์สู่สยาม อ้างอิงจากโจวันนี ปีเอโตร มาเฟอี ระบุว่าประมาณ ค.ศ. 1550 คณะฟรันซิสกันฝรั่งเศสที่ชื่อบงแฟร์ ได้ยินถึงอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ของชาวพุกามและไทยในโลกตะวันออก จึงได้ขึ้นเรือโปรตุเกสจากรัฐกัวไปคอสเม (พะโค) ซึ่งเขาได้ประกาศพระกิตติคุณเป็นเวลาสามปีโดยที่ไม่มีผลใด ๆ

การติดต่อครั้งสำคัญระหว่างทั้งสองประเทศเกิดขึ้นหลังจากที่ประเทศไทยได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเขตผู้แทนพระสันตะปาปาโดยสมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 7 เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 1662 ซึ่งภารกิจนี้ได้มอบหมายให้คณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีสที่ก่อตั้งขึ้นใหม่เพื่อเผยแพร่ศาสนาในเอเชีย และสยามกลายเป็นประเทศแรกที่ได้รับรู้ความพยายามเหล่านี้ ตามด้วยภารกิจใหม่ในอีก 40 ปีต่อมาในโคชินไชนา, ตังเกี๋ย และบางส่วนของประเทศจีน เนื่องจากสยามมีความใจกว้างต่อศาสนาอื่น ๆ อย่างมาก และเป็นประเทศเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่คุณพ่อคาทอลิกสามารถสถาปนาได้อย่างปลอดภัย

พระคุณเจ้า ปีแยร์ ล็องแบร์ เดอ ลา ม็อต มุขนายกแห่งเบรุต เขตผู้แทนพระสันตะปาปาโคชินไชนา และสมาชิกคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีส พร้อมด้วยบาทหลวง เดอ บูร์ฌ และเดดิเยร์ ได้ออกจากมาร์แซย์ในวันที่ 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 1660 และถึงเมอร์กวีใน 18 เดือนต่อมา ซึ่งท่านได้เดินทางมาถึงอาณาจักรอยุธยาใน ค.ศ. 1662

ใน ค.ศ. 1664 มิชชันนารีกลุ่มหนึ่งนำโดยฟร็องซัว ปาลูว์ มุขนายกแห่งเฮลิโอโปลิส รวมถึงคณะมิสซังต่างประเทศแห่งกรุงปารีสได้เข้าร่วมกับล็องแบร์ ในเมืองหลวงอยุธยาหลังจากเดินทางบนบก 24 เดือน และเริ่มงานเผยแผ่ศาสนา กระทั่งใน ค.ศ. 1665–1666 พวกเขาได้สถาปนาสามเณราลัยในอยุธยาโดยได้รับพระบรมราชานุญาตจากสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งคือสามเณราลัยนักบุญยอแซฟ (ต่อมาคือสามเณราลัยแห่งเทวาศักดิ์สิทธิ์ ที่กำเนิดของวิทยาลัยทั่วไป ปัจจุบันอยู่ที่รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย)

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม 
 Aldrich, Robert. "France and the King of Siam: An Asian King’s Visits to the Republican Capital’." French History and Civilization 6 (2015): 225–239. online
 Briggs, Lawrence Palmer. "Aubaret and the Treaty of July 15, 1867 between France and Siam." Journal of Asian Studies 6.2 (1947): 122–138. Online
 Colvin, Ian D. (2005) The Cape of Adventure: Strange and Notable Discoveries, Perils, Shipwrecks, Kessinger Publishing 
 Du Corail, Amable Sablon, and Michael Smithies. "The French Army and Siam, 1893–1914." The Journal of the Siam Society 99 (2011): 243–268. online
 Gunn, Geoffrey C. (2003) First Globalization: The Eurasian Exchange, 1500–1800 Rowman & Littlefield 
 Hall, Daniel George Edward (1964) A History of South-east Asia St. Martin's Press
 Landon, Kenneth Perry. "Thailand's quarrel with France in perspective." Journal of Asian Studies 1.1 (1941): 25–42. Online
 Missions étrangères de Paris. 350 ans au service du Christ (2008) Editeurs Malesherbes Publications, Paris 
 Murrell, Peter. "Louis XIV and the King of Siam" History Today (May 2014) 64#5, pp 31–38.
 Reid, Anthony (Editor), Southeast Asia in the Early Modern Era (1993) Cornell University Press, 
 Smithies, Michael (1999), A Siamese embassy lost in Africa 1686, Silkworm Books, Bangkok, 
 Smithies, Michael (2002), Three Military Accounts of the 1688 "Revolution" in Siam, Itineria Asiatica, Orchid Press, Bangkok, 
 Lach, Donald F. Asia in the Making of Europe
 Tucker, Spencer C. (1999) Vietnam University Press of Kentucky 

 
ฝรั่งเศส
ไทย