พระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์ (อนิลมาน ธมฺมสากิโย)

พระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์, ดร. นามเดิม อนิลมาน นามสกุล ศากยะ ฉายา ธมฺมสากิโย เป็นพระภิกษุชาวเนปาล สัญชาติไทย บวชเป็นสามเณรในประเทศเนปาล และมาศึกษาพระธรรม ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร เมื่ออายุครบบวชจึงได้อุปสมบท ณ วัดบวรนิเวศวิหาร โดยมีสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร เป็นพระอุปัชฌาย์ ทรงให้การอุปถัมภ์มาตั้งแต่เป็นสามเณร ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเลขานุการสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าคณะภาค 6 - 7 (ธรรมยุต), ผู้ช่วยเจ้าอาวาสพระอารามหลวงวัดบวรนิเวศวิหาร, รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย และอธิการบดีกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาแห่งโลก

ประวัติ 
พระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์ เกิดเมื่อวันที่ 18 มิ.ย. 2503 ที่ประเทศเนปาล ในตระกูลศากยะที่เป็นตระกูลเดียวกับพระพุทธเจ้า โดยท่านบอกเคยทำการสืบวงศาคณาญาติ หลักฐานพอทราบได้ว่าน่าจะเป็นสายของพระอานนท์ที่ย้ายไปอยู่ที่กาฐมาณฑุในสมัยพุทธกาลและยังคงกระจายอยู่ในประเทศเนปาล ท่านเป็นบุตรคนที่ 2 ในพี่น้อง 6 คน ชาย 5 หญิง 1 บิดาชื่อ “อาสา” มารดาชื่อ “ปุรณะ” พ่อเป็นช่างทอง แม่เป็นแม่บ้าน ต่อมาบ้านเปิดร้านขายของชำ ปัจจุบันพ่อเสียชีวิตแล้วจึงเลิกกิจการไป พ่อของท่านตั้งใจให้พี่ชายของท่านบวชในพระพุทธศาสนา แต่พี่ชายสอบได้ทุนเรียนที่ 1 ของประเทศไปเรียนที่ประเทศอินเดีย ท่านจึงได้บวชเป็นสามเณรแทนพี่ชาย 

ในปี 2517 ท่านได้บวชเป็นสามเณรโดยใช้ชื่อว่า “สามเณรสุคันธะ” เป็นชื่อที่เป็นไปตามประเพณีในเนปาลที่ไม่ให้ใช้ชื่อเดิม บวชอยู่ที่เนปาล 9 เดือน จนถึงวันที่ 14 เม.ย. 2518 ย้ายจากประเทศเนปาลมาอยู่ที่วัดบวรนิเวศวิหาร ประเทศไทย เป็นสามเณรถวายการปรนนิบัติสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร(ขณะนั้นเป็นสมเด็จพระญาณสังวร) 

การที่ท่านมาอยู่วัดบวรนิเวศวิหารได้เกิดจากการที่สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร เมื่อครั้งเป็น พระสาสนโสภณ ได้เดินทางไปดูงานที่ประเทศเนปาลเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2513 ประมุขสงฆ์เนปาลได้ทูลขอสมเด็จฯ 2 อย่างคือ ให้ทางไทยส่งพระธรรมทูตมาเผยแผ่ที่เนปาล และให้พระภิกษุสามเณรเนปาลมาเรียนที่ไทย ข้อแรกสมเด็จฯ รับจะนำเข้าที่ประชุมมหาเถรสมาคม ส่วนข้อ 2 สมเด็จฯท่านตอบรับและขอให้ส่งมา จากนั้นในปี 2514 ได้ส่งมา 2 รูป ต่อมาปี 2518 ส่งสามเณรมาอีก 3 รูป และพระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์คือหนึ่งในนั้น

เมื่อครบอายุบวชแล้วท่านได้รับการประทานอุปสมบทจากสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวรในปี 2523 ที่พระอุโบสถวัดบวรนิเวศวิหาร ได้รับฉายาว่า “ธมฺมสากิโย” แปลว่า ผู้กล้าในธรรม

พระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์ ได้ยื่นขอแปลงสัญชาติเป็นไทย และได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติได้เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2558

การศึกษา 
พระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์ สำเร็จการศึกษาศาสนศาสตรบัณฑิต (ศน.บ) จากคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ในปี 2525 แล้วศึกษาต่อระดับปริญญาโท ด้านมานุษยวิทยาจากมหาวิทยาลัยตรีภูวัน ประเทศเนปาล ในปี 2530 นอกจากนี้ยังได้ศึกษาต่อระดับปริญญาโท ด้านมานุษยวิทยาสังคม จากวิทยาลัยไครสต์คอลเลจ (Christ College) มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ โดยทุนพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในปี 2537 แล้วศึกษาต่อระดับปริญญาเอก ด้านมานุษยวิทยาสังคม จากมหาวิทยาลัยบรูเนล กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ โดยทุนพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรอีกเช่นกัน สำเร็จในปี 2543

หน้าที่การงาน

ตำแหน่งในสถาบันการศึกษา 
 พ.ศ. 2548 ดำรงตำแหน่งเป็นรองคณบดีคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย และเป็นอาจารย์ประจำคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน
 พ.ศ. 2555 ได้รับแต่งตั้งให้เป็น รักษาการแทนรองอธิการบดีฝ่ายกิจการต่างประเทศ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
 พ.ศ. 2560 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นอธิการบดี มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาแห่งโลก
 พ.ศ. 2562 ได้รับแต่งตั้งให้เป็น รองอธิการบดี ฝ่ายกิจการต่างประเทศ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
 เป็นอาจารย์พิเศษประจำอยู่ที่ วิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยซานตา คลารา รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สหราชอาณาจักร และมหาวิทยาลัยอื่นๆ
 ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองอธิการบดี ด้านวิเทศสัมพันธ์และพันธกิจสากล มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย และอธิการบดีกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยพระพุทธศาสนาแห่งโลก

ตำแหน่งทางการบริหารปกครอง 
 เป็นกรรมการมูลนิธิแผ่นดินธรรม ในพระสังฆราชูปถัมภ์
 วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2556 ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ช่วยเจ้าอาวาสพระอารามหลวงวัดบวรนิเวศวิหาร ในหน้าที่ฝ่ายเผยแผ่พระพุทธศาสนา
 วันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 ได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าคณะภาค 6 - 7 (ธรรมยุต)

สถานที่จำพรรษาในปัจจุบัน 
วัดบวรนิเวศวิหาร คณะเหลืองรังษี ถนนพระสุเมรุ บางลำพู เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

สมณศักดิ์ 
 24 กันยายน พ.ศ. 2556 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญยก ที่ พระศากยวงศ์วิสุทธิ์ เป็นกรณีพิเศษ ในโอกาสที่สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ทรงเจริญพระชันษา 100 ปี

 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ที่ พระเทพศากยวงศ์บัณฑิต สาธกธรรมวิจิตร วิเทศศาสนกิจจาทร ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2564 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ที่ พระธรรมศากยวงศ์วิสุทธิ์ พุทธธรรมปฏิภาณ ไพศาลวิเทศศาสนกิจ พิพิธประชาธุราทร ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรม ได้ 6 รูป

สมณศักดิ์ต่างประเทศ
10 มีนาคม พ.ศ. 2552 รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ถวายสมณศักดิ์ที่ มหาสัทธัมมโชติกธชะ
 27 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 รัฐบาลแห่งสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ถวายสมณศักดิ์ที่ อคฺคมหาสธมฺมโชติกธช

อ้างอิง 

 http://www.budsas.org/ebud/ebdha200.html

ศากยวงศ์วิสุทธิ์
ผู้ช่วยเจ้าอาวาส
ภิกษุชาวเนปาล
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
ผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนาพุทธ
บุคคลจากมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
เจ้าคณะภาค 6-7 (ธรรมยุต)
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยบรูเนล
บุคคลจากวิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล
บุคคลจากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
บุคคลจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ชาวไทยเชื้อสายเนปาล
บุคคลที่ได้มาเป็นพลเมืองไทย