ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว

สำหรับสถิติศาสตร์แล้ว ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว () เป็นการวัดปริมาณการเปลี่ยนแปลงของสองตัวแปรว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงตามกันมาน้อยเท่าใด
ความแปรปรวน (variance) เป็นกรณีพิเศษของความแปรปรวนร่วมเกี่ยวโดยที่สองตัวแปรที่พิจารณาคือตัวแปรตัวแปรเดียวกัน

นิยาม 
ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวระหว่างสองตัวแปรสุ่ม X และ Y ที่มีค่าsecond momentจำกัด คือ
 
โดย E[X] คือ ค่าคาดหมาย (expected value) ของ X

นิยามข้างต้นสามารถทำให้สั้นลงได้เป็น:

สำหรับเวกเตอร์สุ่ม X และ Y ที่มีขนาดไม่เท่ากัน โดย X มีขนาด m×1 และ Y มีขนาด n×1 แล้ว เมตริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวของ X และ Y จะเป็นเมตริกซ์ขนาด m×n ที่เท่ากับ:

โดย M ′ คือ เมทริกซ์สลับเปลี่ยนของM

สมาชิกแถว i หลัก j ของ Cov(X,Y) จะเท่ากับค่าความแปรปรวนร่วมเกี่ยว Cov(Xi, Yj) ระหว่างสมาชิกที่ i ของ X และสมาชิกที่ j ของ Y

Cov(Y, X) จะเท่ากับเมทริกซ์สลับเปลี่ยนของ Cov(X, Y).

ตัวแปรสุ่มสองตัวที่มีค่าความแปรปรวนร่วมเกี่ยวระหว่างกันเป็น 0 จะเรียกว่า ตัวแปรทั้งสองไม่มีสหสัมพันธ์กัน (uncorrelated)

หน่วยของความแปรปรวนร่วมเกี่ยว Cov(X, Y) จะคือ หน่วยของ X คูณหน่วยของ Y
แต่สำหรับสหสัมพันธ์ (correlation) สหสัมพันธ์ไม่มีหน่วย

ดูเพิ่ม 
 ความแปรปรวน (variance)
 Covariance matrix
 สหสัมพันธ์ (correlation)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 MathWorld page on calculating the sample covariance

คณิตศาสตร์
สถิติศาสตร์