มังงะแนวทำอาหาร

มังงะแนวทำอาหาร หรือ เรียวริมังงะ () หรือ กูร์เมต์มังงะ () เป็นแนวของมังงะและอนิเมะญี่ปุ่นที่มีองค์ประกอบหลักของเนื้อเรื่องเป็นเรื่องของอาหาร การทำอาหาร การกิน หรือการดื่ม มังงะแนวนี้ได้รับความนิยมอย่างสูงในช่วงต้นทศวรรษ 1980 อันเป็นผลมาจาก "กูร์เมต์บูม"  ที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจฟองสบู่ของญี่ปุ่น

ลักษณะเฉพาะ 
ในหนังสือ มังงะ! มังงะ! เดอะเวิร์ลออฟเจเปนนิสคอมิกส์ (Manga! Manga! The World of Japanese Comics) ที่เขียนโดย Frederik L. Schodt จัดหมวดหมู่มังงะแนวทำอาหารเป็นประเภทหนึ่งของ "มังงะอาชีพ" ซึ่งเป็นหมวดหมู่หลวม ๆ ที่กำหนดโดยเรื่องราวเกี่ยวกับกิจกรรมและอาชีพที่เน้น "ความอุตสาหะในการเผชิญกับโอกาสที่เป็นไปได้ยาก งานฝีมือ และการแสวงหาความเป็นเลิศ" และตัวเอกของเรื่อง มักเป็น "ชายหนุ่มที่มีภูมิหลังอันด้อยโอกาสผู้เข้าสู่สายอาชีพและกลายเป็น 'ผู้ที่เก่งที่สุดในญี่ปุ่น'" มังงะแนวทำอาหารในแต่ละตอนมักจะเน้นไปที่อาหารจานใดจานหนึ่งโดยเฉพาะ และขั้นตอนที่เกี่ยวข้องในการปรุงอาหารนั้น ๆ ในขณะที่เรื่องราวยังคงรวมเอาองค์ประกอบการเล่าเรื่องมาตรฐาน เช่น โครงเรื่องและพัฒนาการของตัวละคร มักเน้นความสำคัญไปที่เทคนิคของการทำอาหารและการรับประทานอาหาร เรื่องราวในมังงะแนวทำอาหารมักจะมีคำอธิบายโดยละเอียดหรือภาพประกอบที่เหมือนจริงของอาหาร มักจะมีสูตรอาหารรวมอยู่ด้วย

มังงะแนวทำอาหารเป็นหมวดหมู่ที่ผสมผสานกับมังงะแนวอื่นหลายแนว โดยมีเรื่องราวมังงะแนวทำอาหารที่เน้นเรื่องราวแนววีรคติ อาชญนิยาย รหัสคดี และแนวอื่น ๆ อีกจำนวนมากเท่าที่มีการผลิตมา อายุและเพศของตัวละครเอกเอกของมังงะแนวทำอาหารมักจะบ่งบอกถึงกลุ่มเป้าหมาย โดยทั้งชายและหญิงจะเป็นกลุ่มผู้ชมสำหรับประเภทดังกล่าว ในขณะที่การเตรียมอาหารที่บ้านถูกเหมารวมว่าเป็นงานของผู้หญิงในญี่ปุ่นเช่นเดียวกับโลกตะวันตก การทำอาหารอย่างมืออาชีพและผู้ชำนาญการก็มักถูกมองว่าเป็นกิจกรรมของผู้ชาย มังงแนวทำอาหารนั้นรวมเรื่องราวเกี่ยวกับอาหารโลกที่หลากหลาย และไม่จำกัดเฉพาะเรื่องราวเกี่ยวกับอาหารญี่ปุ่นเท่านั้น

ประวัติ 
ในขณะที่มังงะมีการอ้างอิงถึงอาหารและการทำอาหารมาเป็นเวลานาน มังงะแนวทำอาหารยังไม่ปรากฏเป็นประเภทแยกจนกระทั่งทศวรรษ 1970 มังงะสามเรื่องที่ถือว่าเป็นผู้บุกเบิกของมังงะแนวทำอาหารสมัยใหม่ ได้แก่ ทตสึเงกิ ราเม็ง (นิตยสารโชเน็งจัมป์รายสัปดาห์, พ.ศ. 2513) โดยมิกิยะ โมจิซูกิ, เค้ก เค้ก เค้ก (นิตยสารนากาโยชิ, พ.ศ. 2513) โดยโมโตะ ฮางิโอะและอายะ อิจิโนกิ และ คิตเชน เคนโป (สำนักพิมพ์ชิมบุงอากาฮาตะ, ค.ศ. 2513) โดยมิเอโกะ คาเม ความสนใจในมังงะเกี่ยวกับการทำอาหารที่เพิ่มขึ้นนั้นเชื่อมโยงกับการเพิ่มขึ้นของรายได้เฉลี่ยของครอบครัวในทศวรรษ 1970 และความสามารถของครอบครัวชาวญี่ปุ่นทั่วไปในการรับประทานอาหารนอกบ้าน

ซีรีส์มังงะเรื่อง โดยจิโร กีว และ โจ บิก ตีพิมพ์ในนิตยสาร โชเน็งจัมป์รายสัปดาห์ตั้งแต่ พ.ศ. 2516 ถึง พ.ศ. 2520 ขึ้นชื่อว่าเป็นการ์ตูนแนวทำอาหารเรื่องแรก ๆ โฮโจนิง อาจิเฮได้สร้างลักษณะเฉพาะหลายอย่างที่ยังคงปรากฏอยู่ในมังงะแนวทำอาหารในปัจจุบัน เช่นปฏิกิริยาที่เกินจริงของผู้ที่รับประทานอาหารเพื่อถ่ายทอดความอร่อยให้กับผู้อ่านที่อาจไม่เคยลิ้มรสส่วนผสมในภาพ และการประลองปรุงอาหารที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอธิบายรสชาติให้กับผู้อ่าน

มังงะแนวทำอาหารได้รับความนิยมอย่างสูงในช่วงต้นทศวรรษ 1980 อันเป็นผลจาก "กูร์เมต์บูม" ในญี่ปุ่น ซึ่งการเติบโตทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจฟองสบู่ของญี่ปุ่นได้ขยายไปถึงสินค้าฟุ่มเฟือยและทำให้ความนิยมในอาหารรสเลิศและศิลปะการทำอาหารกลายเป็นความสนใจและงานอดิเรกยอดนิยม ในช่วงเวลานี้ ซีรีส์มังงะเรื่อง โออิชินโบะ ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสารมังงะ บิกคอมิกสปิริตส์ เป็นซีรีส์มังงะจำนวน 103 เล่มที่กลายเป็นมังงะทำอาหารที่มียอดจำหน่ายสูงที่สุดตลอดกาล โออิชินโบะ มีชื่อเสียงในด้านการเปลี่ยนจุดสนใจของการ์ตูนแนวทำอาหารจากเรื่องทักษะหรืองานฝีมือของช่างฝีมือไปสู่ความฉลาดหลักแหลมของนักวิจารณ์อาหาร ตัวละครแสดงรสชาติอันเลิศผ่านการพูดคนเดียวเกี่ยวกับความบริสุทธิ์ของส่วนผสมหรือเทคนิคที่ใช้ในการดึงรสชาติที่ดีที่สุดออกมา นอกจากโออิชินโบะ แล้ว มังงะแนวทำอาหารอีก 2 เรื่องที่ได้รับอิทธิพลในช่วงเวลานี้คือ เดอะเชฟ (พ.ศ. 2528) โดยทาดาชิ คาโต และ พ่อครัวหัวป่าก์ (นิตยสารมอร์นิงรายสัปดาห์, พ.ศ. 2529) โดยโทจิ อูเอยามะ

ในช่วงต้นทศวรรษ 2000 มังงะแนวทำอาหารเริ่มให้ความสำคัญกับอาหารที่หาได้ง่ายหรืออาหารในชีวิตประจำวันมากขึ้น การแสดงภาพความชำนาญการของร้านอาหารที่อยู่จริงจริงกลายเป็นเรื่องทั่วไป เช่นเดียวกับการใส่สูตรอาหารในตอนท้ายของตอนของมังงะหรือตอนของอนิเมะ ซึ่งเป็นเทคนิคที่ พ่อครัวหัวป่าห์ เป็นผู้บุกเบิก หลังจากที่ โออิชินโบะ หยุดตีพิมพ์ไปในปี พ.ศ. 2557 ก็มีมังงะเกี่ยวกับอาหารและการทำอาหารที่เน้นเรื่องอาหารในวงแคบ ๆ ออกมาจำนวนมาก สาระของเรื่องมีตั้งแต่ เอกิเบ็งไปจนถึงแฮมเบอร์เกอร์และปลาไหล

จนถึงปัจจุบัน มีการผลิตมังงะแนวทำอาหารเกือบ 1,000 เรื่อง

อ้างอิง

บรรณานุกรม

อ่านเพิ่มเติม 

 Kei Sugimura, 50 Years of Gourmet Manga. Kodansha, 2017. ISBN 978-4061386181
 
ศัพท์ในการ์ตูนญี่ปุ่น