จินตามณี

จินตามณี (สันสกฤต; เทวนาครี: चिंतामणि; จีน: 如意寶珠; พินอิน: Rúyì bǎozhū; โรมาจิ: Nyoihōju) หรือ จินดามณี หรือ จินตมณี หมายถึงรัตนชาติที่สามารถประทานพรให้สมหวังได้ ปรากฏในธรรมเนียมต่าง ๆ ของทั้งศาสนาพุทธและศาสนาฮินดู บ้างเปรียบจินตามณีกับหินนักปราชญ์ในวิชาเล่นแร่แปรธาตุของตะวันตก

ในคติศาสนาพุทธเชื่อว่าผู้ครอบครองจินตามณีคือพระโพธิสัตว์สององค์ พระอวโลกิเตศวร และ พระกษิติครรภะ ในจารีตทิเบตปรากฏจินตามณีอยู่บนหลังของม้าวายุในธงสวดมนต์ของทิเบต. และปรากฏอยู่ในครอบครองของพระพุทธเจ้าองค์ต่าง ๆ

ในศาสนาฮินดูมักปรากฏเชื่อมโยงกับพระวิษณุและพระคเณศ หากปรากฏในครอบครองของพระวิษณุจะเรียกว่ากาวสตูภมณี (Kaustubha Mani) หรือหากปรากฏบนหน้าผากของพญานาคจะเรียก นาคมณี (Naga Mani) ใน โยควสิสถะ ซึ่งเขียนขึ้นในราวคริสต์ศตวรรษที่ 10 มีบรรยายถึงเรื่องราวของจินตามณี ส่วน วิษณุปุราณะ มีการเอ่ยถึง "สยมันตกามณี" ซึ่งเป็นมณีที่จะนำความรุ่งโรจน์มาแก่ผู้ถือครอง

คิชโชเต็งหรือพระลักษมีในคติญี่ปุ่นและชินโตมักปรากฏถือจินตามณีในมือเช่นกัน

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 Beer, Robert (1999). The Encyclopedia of Tibetan Symbols and Motifs (Hardcover).  Shambhala.  , 
 

ปรัมปราวิทยา
ศาสนาฮินดู
ศาสนาพุทธ
วัฒนธรรมทิเบต
วัตถุสมมติ
คำและวลีภาษาสันสกฤต