วัดเขาวง (จังหวัดสระบุรี)

วัดเขาวง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเขาวง อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี บริเวณวัดยังเป็นแหล่งพันธุ์ไม้และสัตว์หาดูยาก เช่น โมกราชินี จันผา นกหัวจุก และกระรอกเผือก ฯลฯ

ประว้ติ
วัดเขาวง หรือ วัดถ้ำพระนารายณ์ มีถ้ำซึ่งเป็นถ้ำในเขาหินปูนบริเวณทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเทือกเขาวงที่พบรอยจารึกอักษณปัลลวะภาษามอญโบราณและบาลี อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12 สลักอยู่บริเวณปากถ้ำ รอยจารึกนี้มีคำแปลว่า "กัณทราชัยผู้ตั้งแคว้นอนุราธปุระได้มอบให้พ่อลุงสินาธะเป็นตัวแทนพร้อมชาวเมือง (อนุราธปุระ) จัดพิธีร้องรำเพื่อเฉลมฉลอง (สิ่ง) ซึ่งประดิษฐานไว้แล้วข้างในนี้" กล่าวกันว่าสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงเสด็จจากพระนารายณ์ราชนิเวศน์เมืองละโว้ (ลพบุรี) ไปว่าราชการที่กรุงศรีอยุธยา ทรงผ่านประทับแรม ณ ถ้ำนารายณ์ และสมเด็จพระเจ้าทรงธรรมเสด็จมานมัสการพระพุทธบาทสระบุรี ก็ได้เสด็จประทับพักแรมในถ้านารายณ์ 

วัดเขาวงได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2460 และได้รับอนุญาตพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2521 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 30 เมตร ยาว 51 เมตร ดำเนินการผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2526 วัดเขาวงได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานที่ขึ้นทะเบียนของกรมศิลปากรแล้วเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2545

อาคารเสนาสนะ
อุโบสถกว้าง 9 เมตร ยาว 24 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2525 ภายในมีภาพจิตรกรรมเรื่องทศชาติชาดก ศาลาการเปรียญ กว้าง 13 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างด้วยไม้ พ.ศ. 2512 หอสวดมนต์กว้าง 7 เมตรยาว 10 เมตร สร้างด้วยไม้ พ.ศ. 2505 กุฏิสงฆ์ จำนวน 3 หลัง เป็นอาคารไม้ และวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัยบริเวณปากถ้ำและใช้แผ่นพลาสติกแข็งขนาดใหญ่กั้นป้องกันมิไห้มีการจับต้องตัวจารึกโดยตรงจารึกบางส่วนสึกกร่อน 

ปูชนียวัตถุมี พระประธานในอุโบสถ ขนาดพระเพลากว้าง 2 ศอก ปางมารวิชัยสร้างด้วยทองเหลือง ส่วนภายในถ้ำปรับปรุงสภาพพื้นเดิมปูแผ่นหินอ่อน ประดิษฐานพระพุทธรูปปางสมาธิและหินสลักรูปเศียรพระพุทธรูป

อ้างอิง

โบราณสถานในจังหวัดสระบุรี
เขาวง