เทศบาลเมืองปราจีนบุรี

เทศบาลเมืองปราจีนบุรี (Prachinburi Municipality) เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประเภทเทศบาลเมือง ตั้งอยู่ในเขตอำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี มีพื้นที่ครอบคลุมตำบลหน้าเมืองทั้งตำบล ภายในเขตเทศบาลมีที่ตั้งของศูนย์ราชการ สถานศึกษา สถาบันการเงินต่าง ๆ ทำให้มีฐานะเป็นศูนย์กลางความเจริญของจังหวัด

ประวัติ 
เทศบาลเมืองปราจีนบุรีจัดตั้งตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาลเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี พ.ศ. 2478 และมีการเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาล จำนวน 3 ครั้ง คือ ครั้งที่ 1 เมื่อ พ.ศ. 2493 มีพื้นที่เพิ่มขึ้นจากเดิมเป็น 2.4 ตารางกิโลเมตร ครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2499 มีพื้นที่เพิ่มขึ้นจากเดิมเป็น 3.88 ตารางกิโลเมตร และครั้งที่ 3 เมื่อ พ.ศ. 2516 มีพื้นที่เพิ่มขึ้นจากเดิมเป็น 8.34 ตารางกิโลเมตร

อาณาเขต 
เทศบาลเมืองปราจีนบุรีตั้งอยู่ริมแม่น้ำบางปะกง ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ  กิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลดงพระราม อำเภอเมืองปราจีนบุรี
 ทิศใต้ ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลรอบเมือง และองค์การบริหารส่วนตำบลท่างาม อำเภอเมืองปราจีนบุรี
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบางบริบูรณ์ อำเภอเมืองปราจีนบุรี
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลรอบเมือง อำเภอเมืองปราจีนบุรี

ตราประจำเทศบาล 

ตราประจำเทศบาลเมืองปราจีนบุรี เป็นตรารูปวงกลมขอบซ้อนกัน 2 ชั้น ภายในวงกลมประกอบด้วยตราพระนารยณ์จตุรภุช (พระนารยณ์สี่กร) ปางเกษียรสมุทร ทรงตรีคฑา จักร และสังข์ ประทับยืนบนแท่น เบื้องบนมีข้อความเรียงตามแนวครึ่งวงกลมว่า "เทศบาลเมืองปราจีนบุรี" เบื้องล่างมีข้อความว่า "จังหวัดปราจีนบุรี" มีลายไทยพุ่มคั่นระหว่างข้อความ (ไม่จำกัดสีและขนาด)

เหตุที่ใช้เป็นรูปพระนารายณ์ เพราะเชื่อถือกันว่าพระนารายณ์เป็นพระพรหม เป็นพระเจ้า อันยิ่งใหญ่ของมวลมนุษย์ เมื่อมีเหตุอันใหญ่หลวง หรือมีใครมาก่อการร้ายให้แก่ มวลมนุษย์ พระนารายณ์ จะอวตารลงมาในโลกมนุษย์ เพื่อดับความทุกข์ของมนุษย์ เทศบาลเมืองปราจีนบุรี จึงได้ใช้รูปพระนารายณ์เป็นตราประจำของเทศบาลและได้ใช้มาจนถึงปัจจุบัน

ประชากรและชุมชน 
เทศบาลเมืองปราจีนบุรีมีพื้นที่ประมาณ 8.34 ตารางกิโลเมตร หรือ 5,212.5 ไร่ ประกอบด้วย 1 ตำบล คือ ตำบลหน้าเมือง จำนวนประชาชนในเขตเทศบาลเมืองปราจีนบุรี ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 มีจำนวน 17,260 คน แยกเป็นชาย 8,026 คน หญิง 9,234 คน ความหนาแน่นของประชากรประมาณ 2,070 คนต่อตารางกิโลเมตร จำนวนบ้าน 8,812 หลังคาเรือน ซึ่งประชากรภายในเทศบาลได้รวมกลุ่มกันอยู่เป็นชุมชนจำนวน 17 ชุมชน ดังนี้

 ชุมชนโปร่งอรุณ
 ชุมชนท้ายวัดหลวง
 ชุมชนบ้านกลางใต้
 ชุมชนบ้านกลางเหนือ
 ชุมชนเซียนซือ
 ชุมชนวัดแจ้ง
 ชุมชนตรอกศึกษา
 ชุมชนตรอก ส.เทคนิค
 ชุมชนตรอกขจรพานิช
 ชุมชนโคกกะจะ
 ชุมชนร่วมใจ
 ชุมชนต้นกระบก
 ชุมชนบัวลาย
 ชุมชนคลองวัว
 ชุมชนถนอมจิตร
 ชุมชนไทยวิเชียร 
 ชุมชนหน้าค่าย

การศึกษา 
สถานศึกษาในเขตเทศบาลเมืองปราจีนบุรีมีดังนี้

สังกัดเทศบาลเมืองปราจีนบุรี
 โรงเรียนเทศบาล 1 (ปราจีนราษฎร์รังสฤษฏ์)
 โรงเรียนเทศบาล 2 (วัดหลวงปรีชากูล)
 โรงเรียนเทศบาล 3 (วัดแก้วพิจิตร)
 โรงเรียนเทศบาล 4 (อุดมวิทย์สมใจ)
 โรงเรียนเทศบาล 5 (บดินทร์เดชาประสิทธิ์)
 โรงเรียนเทศบาล 6 (วัดศรีมงคล)

สังกัดสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน
 โรงเรียนปราจิณราษฎรอำรุง
 โรงเรียนปราจีนกัลยาณี

สำนักงานคณะกรรมการอาชีวศึกษา
 วิทยาลัยเทคนิคปราจีนบุรี
 วิทยาลัยสารพัดช่างปราจีนบุรี

สังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชน
 โรงเรียนมารีวิทยา
 โรงเรียนพณิชยการปราจีนบุรี

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เทศบาลเมืองปราจีนบุรี

เทศบาลเมือง
เทศบาลในจังหวัดปราจีนบุรี
อำเภอเมืองปราจีนบุรี