กามุย

กามุย () หรือ คามูอิ () เป็นวิญญาณหรือเทพเจ้าในตำนานของชาวไอนุ เป็นคำที่บ่งบอกถึงตัวตนเหนือธรรมชาติที่ประกอบด้วยหรือมีพลังงานทางจิตวิญญาณ

ชาวไอนุมีตำนานมากมายเกี่ยวกับกามุยซึ่งสืบทอดต่อ ๆ กันมาโดยเรื่องเล่ามุขปาฐะและพิธีกรรม เรื่องราวของกามุยได้รับการถ่ายทอดในรูปแบบบทสวดและการแสดง ซึ่งมักจะแสดงในระหว่างพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์

แนวคิด 
แนวความคิดเกี่ยวกับกามุยคล้ายกับคามิของญี่ปุ่น แต่แนวความคิดของคามิยังไม่ครอบคลุมถึงบางบริบทของกามุย (มิชชันนารีจอห์น แบตเชอเลอร์สันนิษฐานว่า คามิในภาษาญี่ปุ่นมีต้นกำเนิดมาจากคำว่ากามุยในภาษาไอนุ) การใช้คำว่ากามุยในหมู่ชาวไอนุครอบคลุมในบริบทที่กว้างมาก และสามารถใช้กล่าวบางสิ่งที่ถือว่ามีความแข็งแกร่งเป็นพิเศษ คำว่ากามุยสามารถใช้กล่าวถึงสิ่งมีชีวิตทางจิตวิญญาณ รวมทั้งสัตว์ พืช สภาพอากาศ และแม้แต่เครื่องมือของมนุษย์ เทวดาผู้พิทักษ์ เรียกว่า "อีตูเร็นกามุย" (Ituren-kamuy) กามุยมีหลากหลายรูปแบบ กามุยบางตนได้รับคำพรรณนาลักษณะและได้รับการตั้งชื่อเช่นกามุยฮูจี (Kamuy huci) เทพีแห่งเตาไฟ ในขณะที่กามุยอื่นไม่ได้รับการพรรณนาและชื่อ กามุยมักมีความเกี่ยวข้องกับบางสิ่งอย่างเฉพาะเจาะจง เช่น มีกามุยแห่งคลื่นใต้น้่ำ แบตเชอเลอร์เปรียบเทียบคำว่ากามุยกับคำภาษากรีกว่าไดมอน (δαίμων)

เทพในตำนานของไอนุมักมีคำว่ากามุยเป็นส่วนหนึ่งของชื่อ

ตัวอย่างกามุยที่มีชื่อเสียง 
 อาเอโอยนากามุย (Ae-oyna-kamuy) วีรชนวัฒนธรรมผู้สอนมนุษย์ให้รู้จักศิลปวิทยาการอันศักดิ์สิทธิ์
 อาปาซัมกามุย (Apasam kamuy) กามุยแห่งธรณีประตู
 จีกัปกามุย (Cikap-kamuy) / โกตันโกร์กามุย (Kotan-kor-kamuy) เทพแห่งนกฮูกและผืนดิน
 จีรนนุปกามุย (Cironnup kamuy) เทพแห่งจิ้งจอก
 ฮาซีเนาอุกกามุย (Hasinaw-uk-kamuy) เทพีแห่งการล่าสัตว์
 โฮเยากามุย (Hoyau kamuy) เทพมังกร
 กามุยฮูจี (Kamuy-huci) เทพีแห่งเตาไฟ
 กันดาโกโรกามุย (Kanda-koro-kamuy) เทพแห่งท้องฟ้า
 กันนากามุย (Kanna kamuy) กามุยแห่งฟ้าแลบและฟ้าร้อง
 เกนัสอูนาร์เป (Kenas-unarpe) สัตว์ประหลาดดื่มเลือดที่ล่านายพราน
 กิมุนกามุย (Kimun-kamuy) เทพแห่งภูเขาและหมี
 กีนาซุตกามุย (Kina-sut-kamuy) เทพแห่งงู
 โกตันการ์กามุย (Kotan-kar-kamuy) เทพแห่งการสร้าง
 กุนเนจุปกามุย (Kunnecup-kamuy) เทพแห่งพระจันทร์
 โมซีร์การากามุย (Mosirkara kamuy) เทพผู้สร้างโลก
 นูซาโกร์กามุย (Nusa-kor-kamuy) ผู้ส่งสารของเทพและตัวแทนของความตาย
 เปาจีกามุย (Pawci-kamuy) วิญญาณชั่วร้ายที่ทำให้เกิดความวิกลจริต
 เรปุนกามุย (Repun-kamuy) วาฬเพชฌฆาต เทพแห่งทะเล
 ซีรันปากามุย (Siranpa-kamuy) เทพแห่งไม้ ธัญพืช และพืชพันธุ์
 โตกัปจุปกามุย (Tokapcup-kamuy) เทพแห่งพระอาทิตย์
 วักกาอุสกามุย (Wakka-us-kamuy) เทพแห่งน้ำจืด
 ยาอสเก็ปกามุย (Yaoskep kamuy) เทพีแมงมุม
 ซาโรรุนกามุย (Sarorun kamuy) เทพแห่งหนองน้ำ

ดูเพิ่ม 
 คามิ
 โคชินโต
 ชินโต

อ้างอิง

บรรณานุกรม 
 Ashkenazy, Michael. Handbook of Japanese Mythology. Santa Barbara, California: ABC-Clio, 2003.
 Etter, Carl. Ainu Folklore: Traditions and Culture of the Vanishing Aborigines of Japan. Chicago: Wilcox and Follett, 1949.
 Munro, Neil Gordon. Ainu Creed and Cult. New York: Columbia University Press, 1995
 Strong, Sarah Mehlhop (2011). Ainu spirits singing: the living world of Chiri Yukie's Ainu shinʼyōshū. Chiri, Yukie, 1903-1922., 知里, 幸恵(1903-1922). Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 9780824860127. OCLC 798295761
 Batchelor, John (1894). "Items of Ainu Folk-Lore". The Journal of American Folklore. 7 (24): 15. 
 Utagawa, Hiroshi (1992). "The 'Sending-Back' Rite in Ainu Culture". Japanese Journal of Religious Studies. 19: 255–270 – via JSTOR
 Phillipi, Donald L. (2015). Songs of gods, songs of humans. Princeton University Press. ISBN 0691608814. OCLC 903423542
 Strong, Sarah M. (2009). "The Most Revered of Foxes: Knowledge of Animals and Animal Power in an Ainu Kamui Yukar". Asian Ethnology. 68 (1): 27–54. ISSN 1882-6865
 Kimura, Takeshi (1999-01-01). "Bearing the 'Bare Facts' of Ritual. A Critique Of Jonathan Z. Smith's Study of the Bear Ceremony Based On a Study of the Ainu Iyomante". Numen. 46 (1): 88–114. . ISSN 0029-5973

เทพเจ้าญี่ปุ่น
ปรัมปราวิทยาไอนุ