กรมขุนสุรินทรสงคราม

กรมขุนสุรินทรสงคราม (ไม่ปรากฏ – พ.ศ. 2309) มีพระนามเดิมว่า เจ้าฟ้าจีด หรือ เจ้าฟ้าจิตร หรือ เจ้าฟ้าจิต ประสูติแต่พระองค์เจ้าแก้ว (พระราชพงศาวดารว่าเป็น พระองค์เจ้าดำ) พระราชโอรสของสมเด็จพระเพทราชาเป็นพระบิดา  กับเจ้าฟ้าเทพ พระราชธิดาของสมเด็จพระที่นั่งท้ายสระเป็นพระมารดา เป็นพระราชนัดดาของสมเด็จพระเพทราชา มีพระกนิษฐาชื่อเจ้าฟ้าสังวาลย์และเจ้าฟ้านิ่ม และเป็นพระญาติกับเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง)

กรมขุนสุรินทรสงครามเสด็จลี้ภัยพร้อมพรรคพวกเข้ายึดเมืองพิษณุโลกก่อนการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สองแล้วถูกเจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) จับถ่วงน้ำจนสิ้นพระชนม์ ณ เมืองพิษณุโลก

พระประวัติ 
เมื่อปลายรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ กรมขุนสุรินทรสงครามต้องโทษพระราชอาญาถูกจำอยู่ในกรุงศรีอยุธยา เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ได้ช่วยพาหนีออกจากที่คุมขัง

เมื่อ พ.ศ. 2309 รัชกาลสมเด็จพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ก่อนการเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง กรมขุนสุรินทรสงครามต้องโทษพระราชอาญาถูกจำคุกอยู่ในพระราชวังหลวงกรุงศรีอยุธยาได้เสด็จลี้ภัยไปยังเมืองพระพิษณุโลกโดยการช่วยเหลือของหลวงโกษา (ยัง) ในระหว่างที่เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) กำลังติดศึกกับพม่าที่เมืองสุโขทัย กรมขุนสุรินทรสงครามกับพรรคพวกได้เข้ายึดเมืองพิษณุโลก กวาดเอาทรัพย์สินแล้วจึงจุดเพลิงเผาจวนเจ้าเมือง กวาดผู้คนแล้วจึงตั้งรักษาเมืองพิษณุโลกไว้

เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) ทราบข่าวจากท่านผู้หญิงเชียงจึงเลิกทัพกลับมาปราบกรมขุนสุรินทรสงคราม เมื่อจับตัวได้จึงส่งตัวกรมขุนสุรินทรสงครามไปรับโทษในกรุงศรีอยุธยาแต่มีพม่าตั้งทัพที่บ้านกูบและที่เมืองนครสวรรค์จึงไม่สามารถไปยังกรุงศรีอยุธยาได้ เจ้าพระยาพิษณุโลก (เรือง) จึงใช้อำนาจตามพระแสงราชศัตราอาญาสิทธิ์เพื่อสำเร็จโทษเชื้อพระวงศ์ โดยสั่งให้ทหารนำกรมขุนสุรินทรสงครามไปถ่วงน้ำที่เกยชัยบริเวณน้ำน่าน และน้ำยมจนสิ้นพระชนม์ พรรคพวกถูกประหารสิ้นโทษฐานก่อกบฏ ยกเว้นหม่อมเจ้าหญิงฉิมพระธิดาให้อยู่ในความปกครองของเจ้าเมืองพิษณุโลก

พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ฉบับตัวเขียน กล่าวว่า :- 

ขณะนั้นจึ่งเชียงภรรยาเจ้าพญาพิศณุโลก หนีลงเรือน้อยกับพักพวกบ่าวไพร่ขึ้นไป ณะ เมืองโศกโขไทย แจ้งความแก่เจ้าพญาพิศณุโลกๆ ก็โกรธจึ่งเลิกทัพลงมาชุมพล ณะ หลังเมืองพิจิตร แล้วยกไปตั้งค่าย ณะ ท้ายเมืองพิศณุโลก ได้รบกับพวกจ้าวฟ้าจีดหลายเพลา จ้าวฟ้าจีดจึ่งแตกหนีออกจากเมืองตามไปจับตัวได้ จึ่งจำจ้าวฟ้าจีดใส่กรงลงเรือส่งลงมา ณะ กรุง มาถึงท้ายทุ่งสากเหล็กผู้คุมรู้ว่าทับพม่ามาตั้งอยู่ ณะ เมืองนครสวรรค์ จึ่งคุมจ้าวกลับขึ้นไป เจ้าพญาพิศณุโลกก็ให้เอาจ้าวฟ้าจีดถ่วงน้ำเสีย

พระโอรสธิดา 
 หม่อมเจ้าฉิม (ต่อมาคือ เจ้าจอมฉิมในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี)

พระอิสริยยศ 
 เจ้าฟ้าจีด
 กรมขุนสุรินทรสงคราม หรือ กรมขุนสิรินทรสงคราม

พงศาวลี 

</center>

อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

เจ้านายทรงกรมสมัยกรุงศรีอยุธยา
กรมขุน
ราชวงศ์บ้านพลูหลวง
การล่มสลายของอาณาจักรอยุธยา
เสียชีวิตจากการจมน้ำ