ไพ่แคง

ไพ่แคง เป็นการละเล่นทางภาคใต้ของประเทศไทย

รายละเอียด 
 ไพ่ 1 สำรับ
 ผู้เล่น 2 - 6 คน
 เวลาที่ใช้ไม่เกิน 15 นาทีต่อเกม

ประวัติ 
ไพ่แคงนั้นมีประวัติหลายที่มา โดยคำว่า "แคง" ซึ่งเป็นภาษาใต้ของประเทศไทย แปลว่า "เอียง" และมีอีกหลายคำ เช่น "ไหล" "เรือล่ม" (บางวงอาจเรียกว่า "แคงล่ม")

เดิมทีไพ่แคงเป็นการละเล่นที่ไม่แพร่หลายมาก เพราะเป็นที่นิยมเฉพาะพื้นที่ แต่ในปัจจุบันมีคนจำนวนมากที่สนใจและนิยมไพ่นี้

เป้าหมายของไพ่นี้คือการทำให้เรามีแต้มไพ่ในมือเหลือน้อยที่สุดแล้วกล่าวคำว่า "แคง" หรือไพ่ในมือหมดก็ถือว่าเป็นผู้ชนะ

กติกา 
 A จะมีค่าน้อยที่สุด ตามด้วย 2 > 3 > 4 > 5 > 6 > 7 > 8 > 9 > 10 สำหรับ J Q K มีค่าเท่ากันคือ 10
 ตั้งกติกาเรื่องการชนะของแต้มเท่ากันตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป
 จำเป็นจะต้องทิ้งอย่างน้อยสุด 1 ใบเมื่อถึงตาของเรา
 ไพ่ที่อยู่ในมือสามารถทิ้งได้สูงสุด 4 ใบ
 ถ้าไพ่ในมือของเรามีตัวเลขเท่ากัน 2 ใบ สามารถทิ้งได้ 2 ใบทันที
 ในกรณีที่คนถัดไปมี J เหมือนกัน 1 ใบ เราจำเป็นจะต้องจ่ายสิ่งของเดิมพัน 1 เท่า
 ในกรณีที่คนถัดไปจากเรานั้นมี J เหมือนกันกับเรา 2 ใบ เราจำเป็นจะต้องจ่ายสิ่งของเดิมพัน 2 เท่า
 ถ้าไพ่ในมือของเรานั้นมีตัวเลขเท่ากัน 3 ตัวเช่น มี J 3ใบเราสามารถทิ้ง J ได้ทั้งหมด3ใบในมือของเรา
 แต่ในกรณีที่คนถัดไปจากเรานั้นมีJเหมือนกันกับเรา1ตัว เราจำเป็นจะต้องจ่ายสิ่งของเดิมพัน1เท่าตัว
 ถ้าไพ่ในมือของเรานั้นมีตัวเลขเท่ากันถึง4ตัวเช่น มี J 4ใบเราสามารถทิ้ง J ได้ทั้งหมด4ใบในมือของเรา โดยเราจะมีโอกาสที่จะชนะสูงสุด
 ถ้าเกิดว่าเราคิดว่าไพ่ในมือเรามีแต้มน้อยกว่าทุกคนในวงให้เปิดไพ่เรากล่าวคำว่า"แคง" ถือว่าจบเกมได้สิ่งของเดิมพันจากกองกลางไป
 ในกรณีที่เรากล่าวคำว่า"แคง"แล้วเกิดว่า"เรือล่ม" เราจะเป็นผู้แพ้ในเกมนั้นทันทีและผู้แพ้จำเป็นจะต้องจ่ายเดิมพันให้กองกลางโดยผู้เดียวในตาถัดไปให้พอดีกับจำนวนผู้เล่น
 ในกรณีที่เรากล่าวคำว่า"แคง"แล้วเกิดว่ามีแต้มเท่ากันกับคนใดคนหนึ่งในวงจะต้องตกลงกันตั้งแต่ตอนเริ่มเกมก่อนว่า
 คนที่เกล่าคำว่าแคงนั้นชนะและได้เดิมกองกลางทั้งหมด
 หรือแบ่งเดิมพันให้เท่าๆกัน
 หรือนับจำนวนไพ่ว่าใครนั้นมีไพ่ในมือน้อยกว่าเป็นผู้ชนะไป
 ถ้าหากว่ามีไพ่ในมือเป็นAเหมือนกัน ให้ดูที่ดอกว่าใครดอกเล็กกว่าโดยที่ ดอกจิกจะเป็นดอกที่น้อยที่สุดซึ่งถือว่าชนะ และเรียงเป็นข้าวหลามตัด หัวใจ และโพดำตามลำดับ
 แต่ถ้าหากว่ามีไพ่ในมือเท่ากัน ให้ดูว่าใครมีไพ่ใบเล็กที่สุด นั้นคือAดอกจิกเป็นผู้ชนะตามลำดับ เช่น ถ้าหากว่าแต้มคือ 4 โดย มีAและ3เป็นส่วนประกอบแต่คู่ต่อสู้มี 2และ2 เป็นส่วนประกอบให้ถือว่าผู้ชนะคือคนที่มีไพ่Aเป็นตัวประกอบ
 ถ้าหากว่าผู้เล่นรู้สึกว่ายุ่งยากในการตัดสิน จะให้คนที่กล่าวคำว่าแคงก่อนเป็นผู้ชนะได้เลยก็ได้
 เมื่อไพ่ของเรานั้นทิ้งจนหมดมือเราจะมีแต้มเป็น0นั้นถือว่าเป็นผู้ชนะโดยอัตโนมัติและได้ของเดิมพันจากกองกลางทันที

กติกาพิเศษ (แล้วแต่การตกลงของผู้เล่น) 
 เมื่อแจกรอบแรกก่อนเริ่มเล่นครบ 5 ใบแล้ว ผู้ที่มี "ตอง" ไม่ว่าจะตัวใดก็ตามจะถือว่าเป็นผู้ชนะทันที
 เมื่อแจกรอบแรกก่อนเริ่มเล่นครบ 5 ใบแล้ว ผู้ที่มี "สัญลักษณ์" เดียวกัน (ดอกเดียวกัน) ทั้ง 5 ใบจะถือว่าเป็นผู้ชนะทันที
 เมื่อแจกรอบแรกก่อนเริ่มเล่นครบ 5 ใบแล้ว ผู้ที่มีคะแนนเต็ม 50 คะแนน (มีไพ่คะแนนเต็ม 10 ครบ 5 ใบ) จะถือว่าเป็นผู้ชนะทันที

วิธีการเล่น 
 วางสิ่งของเดิมพันในกองกลาง
 ให้คนใดคนหนึ่งแจกไพ่รอบวงตามเข็มหรือทวนเข็มนาฬิกาโดยเริ่มจากตนเองวนไปจนครบทุกคน จากนั้นให้คนที่แจกไพ่หยิบไพ่จากกองมา 1 ใบ
 คนแรกจะมีไพ่ทั้งหมด 6 ใบ เลือกทิ้งไพ่ใบหนึ่งจากมือโดยเลือกไพ่ที่มีค่ามากที่สุด แต่จะต้องระวังการจ่ายไหลจากคนถัดไป
 เมื่อคิดว่าตัวเองมีแต้มบนมือน้อยที่สุด ให้กล่าวคำว่า "แคง" และเปิดไพ่ในมือ
 ผู้ชนะจะเรียกว่า "เจ้า" และเจ้าจะได้เดิมพันจากกองกลางทั้งหมดไป
 เจ้าจะเป็นผู้แจกไพ่คนแรกโดยแจกที่ตัวเจ้าเอง ก่อนวนไปจนแจกให้ทุกคนครบ 5 ใบ และแจกให้ตัวเจ้าเป็นใบที่ 6 ซึ่งเจ้าจะมีไพ่ 6 ใบในการเริ่มเกมเสมอ
 เมื่อไม่มีใครกล่าวคำว่า "แคง" แต่ว่าไพ่กองกลางหมดก่อน จะบังคับให้ทุกคนสุ่มไพ่ใบสุดท้าย แล้วให้ทุกคนเปิดไพ่
 ดูว่าใครในวงมีแต้มน้อยที่สุด และจะถือว่าคนนั้นเป็นผู้ชนะทันที

การจ่ายไหล 
 เมื่อเราทิ้งไพ่ในมือไปแล้วคนถัดไปมีไพ่บนมือเหมือนกับไพ่ที่เราทิ้งไป เราจำเป็นต้องจ่ายไหล 1 ตัวเป็นสิ่งของเดิมพัน โดยที่คนถัดไปไม่จำเป็นต้องหยิบไพ่จากกองกลางอีก
 ถ้าหากคนถัดไปมีไพ่บนมือเหมือนกับไพ่ที่เราทิ้งไป 2 ใบ เราจำเป็นต้องจ่ายไหลเป็น 2 เท่าของสิ่งเดิมพัน
 ถ้าหากคนถัดไปมีไพ่บนมือเหมือนกับไพ่ที่เราทิ้งไป 3 ใบเราจำเป็นจะต้องจ่ายไหลเป็น 3 เท่าของสิ่งเดิมพัน
 ในกรณีที่เราทิ้งไพ่ในมือไปแล้วคนถัดไปมีไพ่บนมือเหมือนกับไพ่ที่เราทิ้งไป และคนถัดไปจากนั้นอีกมีไพ่เหมือนกับไพ่ที่เราทิ้งไป เราจะต้องจ่ายของเดิมพันให้กับคนถัดไปและคนถัดไปอีกตามลำดับ
 ในกรณีที่เราทิ้งไพ่ไปแล้วเกิดคนถัดไปได้ไหลจนหมดมือ เราจะต้องจ่ายของเดิมพันให้กับคนที่หมดมือ 5 เท่า โดยในกรณีนี้จะเรียกว่าไหลหมดมือ และคนที่หมดมือจะได้เดิมพันจากกองกลางทันที

เกมไพ่
เกมการพนัน