เส้นข้างลำตัว

เส้นข้างลำตัว () เป็นระบบอวัยวะรับความรู้สึก (sensory organ system) ของสัตว์น้ำมีกระดูกสันหลัง ซึ่งใช้ตรวจจับการเคลื่อนไหว แรงสั่น และความแตกต่างของแรงดันในน้ำรอบ ๆ ตัว
อาศัยเซลล์เนื้อเยื่อบุผิวที่แปลงไป ซึ่งเรียกว่า เซลล์ขน และตอบสนองต่อการขยับเหตุการเคลื่อนไหวโดยถ่ายโอนสัญญาณเป็นกระแสประสาท
เป็นอวัยวะสำคัญสำหรับพฤติกรรมอยู่เป็นฝูง การล่าเหยื่อ และการรู้ทิศทาง
ยกตัวอย่างเช่น ปลาสามารถใช้เส้นข้างลำตัวเพื่อติดตามกระแสน้ำวนที่สร้างจากเหยื่อที่กำลังหนี
ปกติเส้นข้างลำตัวจะเห็นเป็นเส้นจาง ๆ ประกอบด้วยรู ยาวไปตามลำตัว ตั้งแต่ที่ปิดเหงือกไปจนถึงโคนหาง
ในปลาบางชนิด อวัยวะรับความรู้สึกที่เส้นข้างลำตัวได้เปลี่ยนไปทำหน้าที่เป็นตัวรับรู้ไฟฟ้า (electroreceptor) ซึ่งสามารถตรวจจับพัลส์ไฟฟ้า ดังนั้น จึงยังเป็นอวัยวะที่คล้าย ๆ กัน
ตัวอ่อนสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกโดยมากและที่โตแล้วจะมีระบบรับรู้แรงกลที่เทียบกับเส้นข้างลำตัวได้

เชิงอรรถและอ้างอิง 

พฤติกรรมวิทยา
ระบบประสาทของปลา
อวัยวะรับความรู้สึกของสัตว์