ปะโอ

ปะโอ (, ) บ้างเรียก ต่องสู่ หรือ ต้องสู้ (, กะเหรี่ยงโปตะวันออก: , ), กะเหรี่ยงดำ หรือ กะเหรี่ยงพะโค เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศพม่าที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับเจ็ด อาศัยในรัฐฉาน รัฐกะยา รัฐกะเหรี่ยง รัฐมอญ และเขตพะโค ทั้งนี้สามารถแบ่งชาวปะโอออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ คือ กลุ่มที่ราบ คือชาวปะโอที่อยู่เมือง กับกลุ่มที่สูง คือชาวปะโอในแถบรอบเมืองตองยีในรัฐฉาน และมีกลุ่มย่อยไม่น้อยกว่า 20 กลุ่ม ในประเทศไทยมีชุมชนปะโอทางภาคเหนือกระจายตัวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดเชียงราย และจังหวัดพะเยา เป็นต้น

ชาวปะโอมีวัฒนธรรมและภาษาร่วมรากกับชาวกะเหรี่ยง แต่นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทเป็นหลัก เช่นเดียวกับชาวพม่า มอญ และไทใหญ่ ชาวปะโอมีอุปนิสัยและการแต่งกายอย่างไทใหญ่ พวกเขาสามารถใช้ภาษาไทใหญ่ควบคู่กับภาษาตัวเอง และบางคนก็มีจิตสำนึกว่าเผ่าของตนเป็นชาวไทอีกกลุ่มหนึ่ง

ประวัติ 
ตามมุขปาฐะอธิบายว่า เดิมชาวปะโอตั้งถิ่นฐานที่เมืองสะเทิม มีเครื่องแต่งกายหลากสีสัน ครั้นพระเจ้าอโนรธามังช่อพิชิตเมืองสะเทิมเมื่อราวคริสต์ศตวรรษที่ 11 ชาวปะโอถูกเกณฑ์ไปสร้างเจดีย์ที่เมืองพะโค บางส่วนก็อพยพลี้ภัยในแถบรัฐฉาน พวกเขาเศร้าเสียใจที่พลัดเมืองจึงสวมชุดย้อมครามหรือดำตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ชาวปะโอมีนิสัยรักการค้ามาแต่โบราณ ปรากฏหลักฐานการค้าขายกับอาณาจักรล้านนาช่วง พ.ศ. 1839–1898 ทำให้เกิดการค้าขายระหว่างประเทศกันอย่างกว้างขวาง และถือว่าชาวปะโอเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีฐานะทางเศรษฐกิจดีกลุ่มหนึ่งของภาคเหนือ

ในยุคร่วมสมัยชาวปะโอเริ่มอพยพเข้าสู่ประเทศไทยเมื่อ พ.ศ. 2428 หลังการทำสนธิสัญญาเบาว์ริงและสนธิสัญญาเชียงใหม่ฉบับที่ 2 ทำให้บริษัทสหราชอาณาจักรในพม่าเข้ามาสัมปทานป่าไม้ทางเหนือของไทย ชาวปะโอจึงเข้ามาดำเนินกิจการค้าขายมากขึ้น โดยเฉพาะที่เมืองเชียงใหม่ มีชาวปะโอบางกลุ่มตั้งร้านค้าแบบเรือนแพที่ย่านท่าแพ ตลาดวโรรส และช้างม่อย บางกลุ่มที่ขายเร่ก็ตั้งบ้านเรือนแถบวัดมหาวัน วัดบูรพาราม วัดเชตวัน และวัดหนองคำ ซึ่งลูกหลานชาวปะโอเหล่านี้ถูกกลืนเข้าสู่วัฒนธรรมไทยวนไปแล้ว เช่น ชุมชนหน้าตลาดเก่า อำเภอหางดง, บ้านแม่ก๊ะ อำเภอสันป่าตอง, บ้านข่วงเปา อำเภอแม่ริม, บ้านเวียง อำเภอฝาง และบ้านบ่อหิน อำเภอพร้าว นอกจากนี้ยังมีชาวปะโอร่วมเดินทางกับชาวไทใหญ่ ไปค้าขายในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทยและกัมพูชา และถูกเรียกรวม ๆ ว่า กุลา

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 

กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศพม่า
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย
ชุมชนพุทธในประเทศพม่า