พระศรีรังคนาถ

พระศรีรังคนาถ, พระรังคนาถ หรือ ชาวไทยรู้จักในนาม พระนารายณ์บรรทมสินธุ์ ทรงเป็นเทพฮินดู ที่เป็นที่นับถือในอินเดียใต้ และทรงเป็นองค์ประธานของศรีรังคนาถสวามีมนเทียร พระองค์ทรงเป็นปางบรรทม (หลับ) ของพระวิษณุ (บ้างเชื่อว่าเป็นปางประทับนอนสมาธิ) ประทับบนพญานาคพระนามว่า เศษะ หรือชาวไทยรู้จักกันในนาม อนันตนาคราช พระนามนี้ในภาษาทมิฬแปลว่า "ผู้นำของสถานที่รวมตัว" (leader of the place of assembly) มาจากคำว่า "อรังคะ" และ "นาถะ" ถึงแม้พระศรีรังคนาถจะเป็นปางหนึ่งของพระวิษณุที่เป็นที่นับถืออย่างแพร่หลาย แต่พระองค์ไม่ใช่หนึ่งในอวตารของทศาวตารทั้ง 10 ของพระวิษณุ

ลักษณะเชิงสัญลักษณ์ของพระศรีรังคนาถ และนาฏราชานั้นเปรียบเทียบกันว่ามีนัยเหมือนกัน โดยเฉพาะในการตีความในทั้งสองพระนามตามภาษาสันสกฤตแปลว่า "จ้าวแห่งเวที" (Lord of the stage) แต่พระนาฏราชามักตีความในความหมายของการร่ายรำมากกว่า

อ้างอิง 

พระวิษณุ