กาเอร์เอ็ล โกมูเตอร์ไลน์

กาเอร์เอ็ล โกมูเตอร์ไลน์ () เป็นระบบรถไฟฟ้าชานเมืองในเขตกรุงจาการ์ตาและปริมณฑล ประเทศอินโดนีเซีย เดิมเรียกว่า กาเอร์เอ็ล จาโบเดตาเบิก () ซึ่งย่อมาจากชื่อเต็มว่า เกอเรตา เร็ล ลิซตริก จาการ์ตา โบโกร์ เดปก ตาเงอรัง เบอกาซี () หมายถึง "รถไฟฟ้าจาการ์ตาและปริมณฑล"

กาเอร์เอ็ล โกมูเตอร์ไลน์ให้บริการรถไฟฟ้าชานเมืองในจาการ์ตา, โบโกร์, เดปก, ตาเงอรัง, ตาเงอรังใต้ และเบอกาซี ระบบรถไฟฟ้า ส่วนใหญ่เป็นรถไฟฟ้ามือสองซึ่งเคยใช้งานในโตเกียวเมโทร, รถไฟใต้ดินโทเอ, รถไฟญี่ปุ่น และรถไฟโทกีว และอีกบางส่วน ผลิตขึ้นในประเทศเอง 

กาเอร์เอ็ล โกมูเตอร์ไลน์ดำเนินการโดยบริษัท รถไฟชานเมืองอินโดนีเซีย จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทลูกของบริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด

ประวัติ 
ใน ค.ศ. 1923 ก่อนที่ประเทศอินโดนีเซียจะประกาศเอกราช บริษัท สตาตส์สโปร์เวเคิน (SS) ของจักรวรรดิดัตช์ ได้สร้างรถไฟฟ้าสายแรกจากตันจุงปรียก ไปยัง เมสเตอร์กอร์เนลิส (สถานีรถไฟจาตีเนอการาในปัจจุบัน) และได้เปิดใช้งานใน ค.ศ. 1925 โดยใช้รถจักรรุ่น 3000 ผลิตโดยเอสแอลเอ็ม-บีบีซี (บริษัทเครื่องจักรและรถจักรสวิส - บราวน์โบเวอรีแอนด์ซี), รถจักรไฟฟ้ารุ่น 3100 ผลิตโดยเออีจีเยอรมนี, รถจักรรุ่น 3200 ผลิตโดยบริษัทแวร์กสโปร์เนเธอร์แลนด์ และตู้โดยสาร ผลิตโดยเวสติงเฮาส์ และเจเนรัลอิเล็กทริก โครงการนี้ยังคงดำเนินการต่อไปใน ค.ศ. 1927 ในส่วนต่อขยายซึ่งให้บริการในเมืองปัตตาเวียและปริมณฑล

หลังจากประกาศเอกราชใน ค.ศ. 1945 การดำเนินงานรถไฟได้ถ่ายโอนไปยังสำนักงานขนส่งทางรางอินโดนีเซีย (ปัจจุบันคือบริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด) และใน ค.ศ. 1976 ได้ปลดประจำการรถจักรและรถโดยสาร และนำเข้ารถไฟฟ้าจากประเทศญี่ปุ่น การให้บริการแบบรถไฟฟ้าชานเมือง เริ่มใน ค.ศ. 2000 อยู่ในเขตพื้นที่ให้บริการรถไฟที่ 1 และเริ่มดำเนินการโดยบริษัท รถไฟชานเมืองอินโดนีเซีย จำกัด ตั้งแต่ ค.ศ. 2008

การปรับระบบให้ทันสมัยเริ่มใน ค.ศ. 2011 โดยการยุบรวมจำนวนสายทั้งหมด 37 สาย ให้เหลือเพียง 6 สายหลัก ยกเลิกการให้บริการแบบรถด่วน และแบ่งชนิดรถเป็น 2 ประเภท คือ รถปรับอากาศ กับรถไม่ปรับอากาศ สำหรับรถไม่ปรับอากาศนั้น ดำเนินการโดยกระทรวงคมนาคม ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2013 ได้เปลี่ยนระบบบัตรมาเป็นระบบ คัมเม็ต (ระบบจำหน่ายบัตรไฟฟ้าชานเมือง) แทนที่ระบบตั๋วกระดาษ และเปลี่ยนระบบค่าโดยสารแบบเก่ามาเป็น ระบบจำหน่ายบัตรโดยสารแบบก้าวหน้า อีกทั้งยังมีการปรับปรุงสถานีรถไฟฟ้า 80 สถานีให้ดียิ่งขึ้น สำหรับรถนั่งไม่ปรับอากาศนั้น ได้รับการดัดแปลงมาเป็นรถนั่งปรับอากาศหมดครบทุกคันแล้ว

สถิติวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2015 มีรถไฟฟ้า 872 เที่ยวต่อวัน ส่วนใหญ่มาจากเส้นทาง โบโกร์/เดปก และเส้นทาง เบอกาซี เป็นหลัก โดยทั้งสองสายนี้ มีจำนวนเที่ยวรถ 391 และ 153 เที่ยวต่อวัน มีความถี่ทุก ๆ 5 นาที และ 12 นาที ตามลำดับ 

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2015 ระบบรถไฟฟ้าสะสมผู้โดยสารได้มากถึง 850,000 คนต่อวัน คาดว่าใน ค.ศ. 2019 จะสะสมผู้โดยสารได้มากถึง 1.2 ล้านคนต่อวัน

เส้นทาง 
หลังจากที่ปรับปรุงโครงข่ายใน ค.ศ. 2011 มีรถไฟฟ้าชานเมืองให้บริการในจาการ์ตาและปริมณฑลอยู่ 6 สาย และจะสร้างสายย่อยระหว่างสถานีจีตายัม ในเมืองเดปกกับสถานีนัมโบในเมืองจีบีนง

 รถไฟฟ้าสายสีเหลืองและสายสีแดงบางขบวน สิ้นสุดการปลายทางที่สถานีรถไฟเดปก โดยมิได้วิ่งต่อไปถึงสถานีรถไฟโบโกร์
 รถไฟฟ้าสายสีเขียว มีกำหนดเวลาเดินรถช่วงสถานีรถไฟตานะฮ์อาบัง จนถึงสถานีรถไฟเซอร์ปงเป็นหลัก บางขบวนให้บริการไปจนถึงสถานีรถไฟปารุงปันจัง และสถานีรถไฟมาจา
 รถไฟฟ้าชานเมือง มิหยุดรับ-ส่งผู้โดยสารที่สถานีรถไฟกัมบีร์

สถานี

รายชื่อสถานีรถไฟฟ้าทั้งหมด 

 สถานีรถไฟหลัก สถานีเปลี่ยนเส้นทาง และสถานีปลายทาง จะแสดงด้วย ตัวหนา
 สถานีรถไฟในอดีต สถานีรถไฟในอนาคต และสถานีรถไฟที่ไม่มีขบวนรถหยุดรับ-ส่งผู้โดยสาร จะแสดงด้วย ตัวเอียง

สถานีรถไฟที่สำคัญ
ตารางด้านล่างนี้แสดงรายชื่อสถานีรถไฟที่มีความสำคัญ ในบางสถานีอาจมีรถไฟระหว่างเมืองให้บริการด้วย

 ปัจจุบัน สถานีรถไฟกัมบีร์ไม่มีขบวนรถชานเมืองหยุดรับ-ส่งผู้โดยสาร เนื่องมีปริมาณขบวนรถไฟระหว่างเมืองมากแล้ว ผู้โดยสารที่ใช้บริการรถไฟชานเมืองสามารถลงที่สถานีรถไฟข้างเคียง ได้แก่ สถานีกนดังดียาและสถานีจูวันดา
 สถานีรถไฟดูรีจะเป็นสถานีเปลี่ยนเส้นทางไปยังรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานนานาชาติซูการ์โน-ฮัตตาในอนาคต ซึ่งเริ่มก่อสร้างใน ค.ศ. 2014
 สถานีรถไฟปาซาร์เซอเน็น มีเฉพาะรถไฟชานเมือง จาตีเนอการา-เดปก/โบโกร์ เท่านั้นที่หยุดรับ-ส่งผู้โดยสาร ส่วนในขบวนรถเที่ยวกลับ (เดปก/โบโกร์-จาตีเนอการา) ไม่หยุดรับส่งผู้โดยสาร

บัตรโดยสาร 

ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2013 ได้มีการเปลี่ยนแปลงระบบบัตรโดยสารและค่าธรรมเนียมครั้งใหญ่ โดยบัตรโดยสารที่กำหนดใช้ขึ้นมาใหม่คือ คัมเม็ต (คัมมิวเตอร์อิเล็กทรอนิกทิกเคตติง; ) บัตรมีสองประเภท คือ บัตรโดยสารเที่ยวเดียว สามารถรับบัตรนี้ได้ที่ช่องจำหน่ายบัตรโดยสาร และต้องคืนบัตรนี้ที่สถานีที่ลง กับบัตรโดยสารหลายเที่ยว มีราคาอยู่ที่ 50,000 รูปียะฮ์ (มียอดเงินภายในบัตรอยู่ 30,000 รูปียะฮ์ แต่เนื่องจากมีปัญหาเรื่องบัตรสูญหายอยู่บ่อยครั้ง จนในวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 2013 จึงได้มีการใช้งานระบบฝากบัตรประจำวันเป็นครั้งแรก ซึ่งต้องเสียค่าทำบัตร 5,000 รูปียะฮ์ (รวมค่าโดยสารรถไฟฟ้าแล้ว) บัตรฝากมีอายุ 7 วัน นับจากวันที่เติมบัตร ต่อมาวันที่ 9 ธันวาคม ค.ศ. 2013 ได้มีการอนุญาตให้ใช้ บัตรบีซีเอ แฟลซซ์ ของทรานส์จาการ์ตา ขึ้นรถไฟฟ้าได้เป็นครั้งแรก ต่อมาเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2014 ได้มีการอนุญาตให้ใช้บัตรบริซซี, มันดีรี อี-มันนีย์ และบีเอ็นไอ แทปแคช ซึ่งบัตรเหล่านี้สามารถใช้ได้ทั้งรถไฟฟ้าชานเมืองและรถโดยสารประจำทางด่วนพิเศษ ทรานส์จาการ์ตา

ระบบค่าโดยสารแบบใหม่ เรียกว่า ค่าโดยสารแบบก้าวหน้า โดยค่าโดยสารจะแปรผันตามจำนวนสถานีที่ผ่านมา นั่งรถไฟฟ้าผ่านห้าสถานีแรก เสียค่าโดยสารรวม 3,000 รูปียะฮ์ และทุก ๆ สามสถานีถัดไป จะเสียค่าโดยสาร 1,000 รูปียะฮ์ แต่ในช่วงเดือนกรกฎาคม-พฤศจิกายน ค.ศ. 2013 ค่าโดยสารได้ถูกปรับให้น้อยลง ในช่วงสัปดาห์แรกที่มีการลดราคา ได้มีผู้โดยสารมาใช้บริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 30 และเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเดินรถ เดือนสิงหาคม ค.ศ. 2013 บริษัทจึงซื้อรถไฟฟ้าเพิ่มอีก 10 คันในสายโบโกร์ และเพิ่มรถไฟฟ้าอีก 170 คันใน ค.ศ. 2014 หนึ่งปีหลังจากที่ระบบบัตรใหม่เริ่มใช้งาน มีผู้โดยสารมาใช้บริการเพิ่มขึ้นร้อยละ 56.6 และเป็นผู้โดยสารใช้บัตรประมาณร้อยละ 50 ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2014 ระบบได้สะสมผู้โดยสารเพิ่มขึ้นจาก 600,000 เป็น 650,000 คนต่อวัน

วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2015 ได้เปลี่ยนระบบค่าโดยสารมาแปรผันตามระยะทาง ในระยะทาง 25 กิโลเมตรแรก เสียค่าโดยสาร 2,000 รูปียะฮ์ และทุก ๆ 10 กิโลเมตรถัดไป เสียค่าโดยสาร 1,000 รูปียะฮ์

ระบบรถไฟฟ้า 

รถไฟฟ้าส่วนใหญ่เป็นรถนั่งปรับอากาศมือสองซึ่งเคยใช้งานในประเทศญี่ปุ่น และอีกส่วนน้อยเคยเป็นรถนั่งพัดลมโดยบริษัทผลิตรถไฟอินโดนีเซีย สำหรับรถนั่งพัดลมทุกคันได้ถูกดัดแปลงเป็นรถนั่งปรับอากาศหมดแล้ว ตามนโยบายที่ต้องการให้รถไฟฟ้าชานเมืองทุกขบวนเป็นขบวนรถปรับอากาศหมด รถไฟฟ้า 1 ขบวน จะมีตู้โดยสาร 8-10 คัน (ปัจจุบันกำลังพัฒนาให้ทุกขบวนมี 10 คัน) แต่ละคันจุผู้โดยสารได้ 80-110 คน

นอกจากนี้ยังมีแผนที่จะปลดประจำการรถไฟฟ้ากาเอร์เอ็ล เอโกโนมี และเก็บรักษาไว้ในฐานะรถไฟฟ้าคันแรกของอินโดนีเซียอีกด้วย

รถไฟฟ้าไม่ปรับอากาศ (ปลดประจำการใน ค.ศ. 2013) 
 กาเอร์เอ็ล เอโกโนมี เบเอ็น-โฮเล็ก (ปลดประจำการ; บางคันกลายเป็นรถดีเซลราง)
 กาเอร์เอ็ล เอโกโนมี เรโอสตัต (ปลดประจำการ แล้วถูกเก็บรักษาไว้)
 กาเอร์เอ็ล ฮิตาชิ (ปลดประจำการ แล้วถูกเก็บรักษาไว้)
 กาเอร์เอ็ล เอบีบี ฮุนได (ปลดประจำการ; บางคันกลายเป็นรถดีเซลราง)

รถไฟฟ้าปรับอากาศ 

 รุ่น 103 (อดีตรถไฟฟ้าของการรถไฟญี่ปุ่นและกลุ่มบริษัทรถไฟญี่ปุ่น)
 รุ่น 203 (อดีตรถไฟฟ้าของการรถไฟญี่ปุ่นและกลุ่มบริษัทรถไฟญี่ปุ่น)
 รุ่น 205 (อดีตรถไฟฟ้าของการรถไฟญี่ปุ่นและกลุ่มบริษัทรถไฟญี่ปุ่น)
 โทเอ รุ่น 6000 (อดีตรถไฟฟ้าของรถไฟใต้ดินโทเอสายมิตะ)
 โทกีว รุ่น 8000 (อดีตรถไฟฟ้าของโทกีว)
 โทกีว รุ่น 8500 (อดีตรถไฟฟ้าของโทกีว)
 โทโยแรพิด รุ่น 1000 (อดีตรถไฟฟ้าของรถไฟเร็วโทโย)
 โตเกียวเมโทร รุ่น 05 (อดีตรถไฟฟ้าของโตเกียวเมโทรสายโทไซ)
 โตเกียวเมโทร รุ่น 5000 (อดีตรถไฟฟ้าของโตเกียวเมโทรสายโทไซ)
 โตเกียวเมโทร รุ่น 6000 (อดีตรถไฟฟ้าของโตเกียวเมโทรสายชิโยะดะ)
 โตเกียวเมโทร รุ่น 7000 (อดีตรถไฟฟ้าของโตเกียวเมโทรสายยูระกุโช)
 กาเอร์เอ็ลไอ (ไอเอ็นเคเอ)
 กาเอร์เอ็ล ไอ9000 เคเอฟดับบลิว-บอมบาร์ดิเออร์-ไอเอ็นเคเอ
 กาเอร์เอ็ล โฮเล็ก เอซี (เคยเป็นรถนั่งพัดลม กาเอร์เอ็ล เอโกโนมี โฮเล็ก ตั้งแต่ ค.ศ. 1994-2011)

สมุดภาพ

ดูเพิ่ม 
 การขนส่งในประเทศอินโดนีเซีย
 การขนส่งระบบรางในประเทศอินโดนีเซีย

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ  
 ข่าวรถไฟจาการ์ตา  
 KRL Jabodetabek 
 KRL-Mania - KRL Jabotabek community site  

โครงสร้างพื้นฐานในประเทศอินโดนีเซีย
รถไฟฟ้าชานเมืองในประเทศอินโดนีเซีย
การขนส่งในจาการ์ตา