เจ้าจอมมารดาห่วง ในรัชกาลที่ 4

เจ้าจอมมารดาห่วง  เป็นนางละครและบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งให้ประสูติการพระราชโอรสและพระราชธิดาสามพระองค์คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญกมลสุขสวัสดิ์

ประวัติ 
เจ้าจอมมารดาห่วง เป็นธิดาของขุนเทพฯ กับเกษ ถวายตัวเข้าเป็นฝ่ายในสนองพระเดชพระคุณเป็นบาทบริจาริกาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ให้ประสูติการพระราชโอรสและพระราชธิดาทั้งสิ้นสามพระองค์คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุษบันบัวผัน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัย และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเจริญกมลสุขสวัสดิ์

เจ้าจอมมารดาห่วงมีชื่อเสียงจากการรับบทเป็นนางจินตะหรา จากละครเรื่อง อิเหนา และได้เป็นครูละครหลวงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

หลังพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตก็ยังพำนักอยู่ในพระบรมมหาราชวังจนถึงแก่อนิจกรรมเมื่อปีวอก พ.ศ. 2463 ได้รับพระราชทานโกศแปดเหลี่ยม พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2463 ณ เมรุวัดเทพศิรินทราวาส

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 พ.ศ. 2436  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นทุติยจุลจอมเกล้า

อ้างอิง 

พระภรรยาในรัชกาลที่ 4
เจ้าจอมมารดา
สกุลนาครทรรพ
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ม.ป.ร.4‎