หิรัณยกศิปุ

หิรัณยกศิปุ () หรือ หิรัณยกัสสปะ เป็นอสูรในคัมภีร์ปุราณะของศาสนาฮินดู ซึ่งถูกนรสิงห์ (อวตารของพระวิษณุ) สังหาร เพราะว่าหิรัณยกศิปุได้รับพรจากพระพรหมว่าจะไม่ถูกสังหารโดยมนุษย์หรือสัตว์ ซึ่งนรสิงห์ก็ไม่ใช่ทั้งมนุษย์หรือสัตว์ หิรัณยกศิปุมีน้องชายชื่อหิรัณยากษะ ซึ่งถูกนรสิงห์อวตารของพระวิษณุสังหารเช่นกัน

เรื่องราวของหิรัณยกศิปุ 
เรื่องราวของหิรัณยกศิปุปรากฏอยู่ในคัมภีร์ภาควตปุราณะ ซึ่งได้บรรยายถึงอดีตชาติและสาเหตุที่จะต้องมาเกิดเป็นหิรัณยกศิปุและถูกนรสิงห์ซึ่งเป็นอวตารของพระนารายณ์สังหาร

ชยะและวิชยะ 

ตามเนื้อเรื่องในภาควตปุราณะ กุมารทั้งสี่ ได้แก่ สนก สนนฺทน สนาตน และสนตฺกุมาร ซึ่งเป็นมนสบุตร(บุตรที่เกิดจากความคิด)ของพระพรหม ได้ไปยังไวกุณฺฐซึ่งเป็นที่ประทับของพระนารายณ์เพื่อเข้าเฝ้า แต่เนื่องจากกุมารทั้งสี่ยังแลดูเหมือนเด็กน้อย แม้ว่าจะมีอายุมากแล้วก็ตาม ชยและวิชยซึ่งเป็นทวารบาลผู้เฝ้าประตูทางเข้าจึงเข้าไปขวางกุมารทั้งสี่ไม่ให้เข้าไป และได้แจ้งกับกุมารทั้งสี่ว่าพระนารายณ์ทรงกำลังพักผ่อนอยู่ จึงไม่สามารถให้เข้าเฝ้าได้ กุมารทั้งสี่ได้ตอบกลับไปว่าพระนารายณ์นั้นทรงว่างให้เข้าพบเสมอ และได้สาปแช่งทวารบาลทั้งสองให้ไปเกิดในโลกมนุษย์และต้องดำรงชีวิตอย่างมนุษย์ ทันใดนั้นเองพระนารายณ์ได้ปรากฏองค์ขึ้น ทวารบาลทั้งสองจึงได้ทูลของให้พระนารายณ์แก้คำสาปของกุมารทั้งสี่เสีย พระนารายณ์ตรัสตอบว่าพระองค์ไม่สามารถถอนคำสาปของกุมารทั้งสี่ได้ แต่ทรงมีทางเลือกให้สองทาง ทางเลือกแรกคือต้องไปเกิดเป็นผู้ที่อุทิศตนแด่พระนารายณ์ให้ครบเจ็ดชาติ ส่วนทางเลือกที่สองคือไปเกิดเป็นศัตรูของพระนารายณ์ให้ครบสามชาติ หลังจากไปเกิดในโลกมนุษย์จนครบตามทางเลือกใดทางเลือกหนึ่งแล้ว จึงจะสามารถกลับมาเป็นทวารบาลได้ตามเดิม ทวารบาลทั้งสองได้เลือกทางเลือกที่สอง เพราะไม่ต้องการที่จะอยู่ห่างไกลจากพระนารายณ์ไปถึงเจ็ดชาติ แม้ว่าจะต้องไปเกิดเป็นศัตรูของพระนารายณ์ก็ตาม โดยชาติแรก พระนารายณ์กล่าวว่า ชัยและวิชัย ต้องเกิดเป็น  หิรัณยกศิปุ และ หิรัณยักศะ เชื้อสายอสูรเดียวกัน ส่วนพระนารายณ์ จะอวตารในรูปของ นรสีห์อวตารไปปราบ ส่วนชาติที่สอง ทวารบาลทั้งสองจะกลับชาติไปเกิดใหม่เป็น พญาทศกัณฐ์ (เจ้าพระนครลงกา) และ กุมภกรรณ ตามลำดับ ส่วนพระองค์จะอวตารเป็นรามจันทราไปปราบ และในชาติสุดท้าย ทั้งสองจะได้กลับชาติไปเกิดใหม่เป็นศิศุปาล ในภพของกฤษณาวตาร แล้วจึงจะกลับมาเป็นนายทวารบาลบนไวกูณฑ์สถานในที่สุด

อสูร
โฮลี