อำเภอชัยบุรี

ชัยบุรี เป็นอำเภอตั้งอยู่ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นอำเภอลำดับที่ 18 ของจังหวัด แยกออกจากอำเภอพระแสง เดิมพื้นที่ของอำเภอทั้งหมดอยู่ในการปกครองของตำบลสองแพรก

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอชัยบุรีมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอพระแสง 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอพระแสง
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเขาพนม (จังหวัดกระบี่)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเขาพนมและอำเภอปลายพระยา (จังหวัดกระบี่)

ประวัติ 
อำเภอชัยบุรีเดิมอยู่ในการปกครองของตำบลสองแพรก อำเภอพระแสง มีพื้นที่กว้างขวางและห่างไกลจากตัวอำเภอพระแสง ราษฎรไปติดต่อราชการเดินทางด้วยความยากลำบาก ราษฎรในพื้นที่นำโดยนายวีระเลิศ ตระกูล กำนันตำบลสองแพรกและผู้ใหญ่บ้านได้ประชุมปรึกษาหารือกันเพื่อขอแยกออกมาจากอำเภอพระแสง ตั้งเป็นกิ่งอำเภอโดยเสนอความเห็นผ่านหม่อมเจ้าหญิงวิภาวดีรังสิต ขณะที่ท่านได้เดินทางมาที่อำเภอพระแสง และได้เดินทางโดยทางเรือ มาที่ตำบลสองแพรกเพื่อเยี่ยมราษฎร โดยพักค้างที่บ้านนายวีระ เลิศตระกูล กำนันตำบลสองแพรก ซึ่งอยู่ใกล้วัดสมัยสุวรรณ หม่อมเจ้าหญิงวิภาวดีรังสิตเดินทางมาเป็นครั้งที่ 3 เพื่อต้องการให้หม่อมหญิงวิภาวดีรังสิต กราบบังคมทูลเชิญพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ให้ทรงมาเยี่ยมราษฎรที่ตำบลสองแพรก

ในวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2515 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เจ้าฟ้าหญิงจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์อัครราชกุมารีได้ทรงเสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมราษฎรที่วัดสมัยสุวรรณ ตำบลสองแพรก อำเภอพระแสง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชได้เข้ากราบเจ้าอาวาส ซึ่งตอนนั่นคือท่านพระครูสุวรรณโอกาส และได้ทรงถามท่านพระครูฯ ว่าจะให้ทางพระราชวังช่วยเหลืออะไรได้บ้าง ท่านพระครูฯ บอกไปว่าขอให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชได้พระราชทานกิ่งอำเภอให้กับราษฎรตำบลสองแพรก เพราะมีพื้นที่กว้างขวางห่างไกลกับตัวอำเภอพระแสง ราษฎรเดินทางไปติดต่อราชการที่อำเภอพระแสงด้วยความยากลำบาก ไม่มีถนนหนทางที่จะเดินทางไป โดยมีการเดินทางได้แค่เส้นทางเรือเท่านั้น และลำคลองก็คดเคี้ยวตื้นเขิน จึงไม่สะดวกและเกิดอันตรายในการเดินทางอยู่เป็นประจำ 

ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้ประกาศแยกหมู่ 6 บ้านคลองพังกลาง, หมู่ 7 บ้านยวนปลา,หมู่ 8 บ้านบางปาน, หมู่ 9 บ้านสองแพรก, หมู่ 10 บ้านสระพัง และหมู่ 11 บ้านสะพานไทร ตำบลสองแพรกมาเป็นตำบลชัยบุรี เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2521 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศตั้ง กิ่งอำเภอชัยบุรี ชื่อที่ตั้งขึ้นนั่นเพื่อเป็นเกียรติแก่ขุนชัยบุรีซึ่งเป็นนายอำเภอพระแสงคนแรก เมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2524 โดยโอนพื้นที่ของตำบลสองแพรกและตำบลชัยบุรีของอำเภอพระแสง เป็นกิ่งอำเภอชัยบุรี ได้เปิดทำการให้บริการประชาชนครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2524 โดยใช้ศาลาการเปรียญของวัดสมัยสุวรรณ หมู่ที่ 1 ตำบลสองแพรกเป็นที่ทำการชั่วคราว โดยมีนายวิสูตร ตันสุทธิวัฒน์ เป็นปลัดอำเภอ ผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอคนแรก 

ต่อมากระทรวงมหาดไทยได้ประกาศแยกหมู่บ้านเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 มีหมู่ 3 บ้านปลายศอก, หมู่ 4 บ้านบางหอย, หมู่ 7 บ้านปลายคลองศอก, หมู่ 8 บ้านควนฮาย หมู่ 9 บ้านน้ำแดง, หมู่ 10 บ้านหินกุ้งตั้ง, หมู่ 11 บ้านปลายคลองบางปัด ตำบลสองแพรก ออกเป็นตำบลคลองน้อย กับแยกหมู่ 5 บ้านบางปาน, หมู่ 6 บ้านสองแพรก, หมู่ 9 บ้านไทรงาม, หมู่ 10 บ้านควนสระ, หมู่ 11 บ้านควนสินชัย หมู่ 12 บ้านสองแพรกใหม่ ตำบลชัยบุรีตั้งเป็นตำบลไทรทอง โดยนายนภา กาญจนกีรณา ปลัดอำเภอ ผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ ได้ประกาศยกฐานะจากกิ่งอำเภอมาเป็น อำเภอชัยบุรี ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2536 กระทรวงมหาดไทยได้จัดสรรงบประมาณในการก่อสร้างที่ว่าการอำเภอชัยบุรี ณ พื้นที่หมู่ที่ 1 ซึ่งเป็นศูนย์กลางของพื้นที่โดยนายลัก ศักดิ์จันทร์ และนายทวี นาวา ได้บริจาคที่ดินประมาณ 42 ไร่และได้ดำเนินการเปิดให้บริการประชาชนเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2537 โดยมีนายนิพันธ์ ชลวิทย์ เป็นนายอำเภอคนแรก

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอชัยบุรีแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 ตำบล 37 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอชัยบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 4 แห่ง ได้แก่
 องค์การบริหารส่วนตำบลสองแพรก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสองแพรกทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลชัยบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชัยบุรีทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลคลองน้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคลองน้อยทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลไทรทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลไทรทองทั้งตำบล

อ้างอิง 

ชัยบุรี