ภาษาเปอร์เซียกลาง

ภาษาเปอร์เซียกลาง หรือ ภาษาปะห์ลาวี เป็นภาษากลุ่มอิหร่าน ใช้พูดในยุคซัสซาเนียน พัฒนามาจากภาษาเปอร์เซียโบราณ เขียนด้วยอักษรปะห์ลาวี

การเปลี่ยนแปลง

การเปลี่ยนแปลงมาจากภาษาเปอร์เซียโบราณ 
ในการแบ่งยุคของภาษากลุ่มอิหร่าน ยุคกลางได้แก่ภาษาที่ใช้พูดในช่วง พ.ศ. 243 (การสิ้นสุดของราชวงศ์อักแคมีเดีย) จนถึงพุทธศตวรรษที่ 12 (สิ้นสุดยุคซัสซาเนียน) ภาษาที่สำคัญที่สุดในยุคนี้คือภาษาปะห์ลาวี การเปลี่ยนแปลงจากยุคเก่ามาสู่ยุคใหม่ที่สำคัญคือการเปลี่ยนรูปแบบของคำจากรูปแบบการสร้างมาเป็นรูปแบบที่แยกเป็นคำนาม คำสรรพนาม และคำคุณศัพท์ เลิกใช้ปัจจัยเชื่อมต่อ รวมทั้งการเลิกใช้ การก เพศ และคำทวิพจน์ คำบุพบทใช้จำแนกบทบาทของคำ และเปลี่ยนรูปแบบการแสดงกาล อย่างไรก็ตาม ในยุคนั้นยังใช้ภาษาเปอร์เซียโบราณเป็นภาษาเขียน ซึ่งต่างไปจากภาษาพูดในขณะนั้นมาก ส่วนที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างสำคัญ ได้แก่ 
 ไม่มีการผันการกของคำนาม สรรพนามและคุณศัพท์
 ไม่มีทวิพจน์
 ใช้ปรบทเพื่อบอกถึงบทบาทที่ต่างไปของคำ

การเปลี่ยนแปลงไปเป็นภาษาเปอร์เซียยุคใหม่ 
ลูกหลานของภาษาเปอร์เซียกลางที่ใช้พูดอยู่ในปัจจุบันคือภาษาเปอร์เซียสมัยใหม่ การเปลี่ยนแปลงของภาษาในช่วงยุคกลางตอนปลายและยุดใหม่ค่อยๆเปลี่ยนแปลงในช่วงพุทธศตวรรษที่ 15-16 หนังสือที่เขียนด้วยภาษาเปอร์เซียกลางยังอ่านเข้าใจได้ด้วยผู้พูดภาษาเปอร์เซียใหม่ตอนต้น อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างต่อไปนี้ได้เกิดขึ้นแล้วในพุทธศตวรรษที่ 15
 การเปลี่ยนแปลงการออกเสียง เช่นการลดเสียงสระเสียงแรกที่ไม่เน้น
 การลดเสียง g เมื่ออยู่ท้ายคำ 
 การเปลี่ยนเสียง w ไปเป็น b หรือ gw ไปเป็น g
 การเปลี่ยนแปลงระบบกริยา เช่นเพิ่มการใช้อุปสรรคกับกริยาเพื่อแสดงมาลาของกริยา 
 การเปลี่ยนการใช้คำศัพท์โดยการใช้คำยืมจำนวนมากจากภาษาอาหรับแทนที่คำดั้งเดิมในภาษา
 การเปลี่ยนมาใช้อักษรอาหรับแทนอักษรปะห์ลาวี
ภาษาเปอร์เซียกลางหรือภาษาปะห์ลาวีเป็นภาษาที่ใช้มากในเอกสารของภาษาโซโรอัสเตอร์ที่มีรายละเอียดเกี่ยวกับและรายละเอียดของศาสนาโซโรแอสเตอร์ซึ่งเป็นศาสนาประจำรัฐในอิหร่านยุคซัสซาเนียน พ.ศ. 319 - 1193 ก่อนที่อิหร่านจะถูกรุกรานโดยชาวอาหรับและเปลี่ยนมานับถือศาสนาอิสลาม                                                                                       

ปเอร์เซียกลาง