ฌานแห่งฝรั่งเศส ดัชเชสแห่งแบรี

ฌานน์แห่งฝรั่งเศส ดัชเชสแห่งเบอร์รี (Jeanne de France,  Duchesse de Berry) หรืออดีตสมเด็จพระราชินีฌานแห่งฝรั่งเศส (; ) หรือนักบุญฌานแห่งวาลัว (Sainte Jeanne de Valois) (23 เมษายน ค.ศ. 1464 - 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1505) เป็นสมเด็จพระราชินีในพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส ระหว่างวันที่ 7 เมษายน ค.ศ. 1498 ถึงเดือนธันวาคม ค.ศ. 1498 

ฌานประสูติเมื่อวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 1464 เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่สองในพระเจ้าหลุยส์ที่ 11 แห่งฝรั่งเศส และพระชายาองค์ที่สองชาร์ล็อตต์แห่งซาวอย (Charlotte of Savoy) ฌานเป็นพระเชษฐภคินีในพระเจ้าชาร์ลที่ 8 แห่งฝรั่งเศส และพระขนิษฐาของแอนน์แห่งฝรั่งเศส

เสกสมรส 
ฌานเสกสมรสเมื่อพระชนมายุได้ 12 พรรษาเมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1476 ด้วยเหตุผลทางเมืองกับญาติห่าง ๆ ของพระราชบิดาหลุยส์ ดยุกแห่งออร์เลอ็อง ผู้ต่อมาขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 เมื่อพระเจ้าชาร์ลที่ 8 พระเชษฐาของฌานเสด็จสวรรคตและหลุยส์ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระองค์ หลุยส์ก็ถูกบังคับให้ประกาศให้การแต่งงานของพระองค์กับฌานเป็นโมฆะเพื่อที่จะได้เสกสมรสกับแอนน์แห่งบริตตานี พระราชินีหม้ายในพระเจ้าชาร์ลที่ 8 เพื่อรักษาดัชชีบริตตานีไว้กับราชวงศ์ฝรั่งเศสที่ได้รับการบรรยายว่าเป็น “คดีที่น่าขยะแขยงที่สุดของสมัยนั้น” พระเจ้าหลุยส์มิได้ทรงใช้การแต่งงานภายในสายเลือดเดียวกัน (consanguinity) เป็นข้ออ้างซึ่งเป็นเหตุผลที่นิยมใช้เป็นข้ออ้างกันในสมัยนั้น แม้ว่าจะทรงสามารถหาพยานพิสูจน์ได้ว่ามีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดต่อกันโดยการแต่งงานของบรรดาพี่ ๆ น้อง ๆ หลายคู่ และไม่ทรงสามารถใช้ข้ออ้างที่ว่าพระชนมายุต่ำกว่าที่ระบุไว้ในกฎหมาย (14 ปี) ที่จะต้องได้รับอนุญาตในการเสกสมรส ไม่มีใครทราบว่าพระองค์ประสูติเมื่อใด พระองค์เองตรัสว่ามีพระชนมายุ 12 ปี ผู้อื่นสันนิษฐานว่า 11 ถึง 13 ปี แต่ก็ไม่มีสิ่งที่พิสูจน์ได้ว่าทรงถูกบังคับให้ใช้เหตุผลอื่น

ในการพยายามทำให้การเสกสมรสเป็นโมฆะพระองค์ (ด้วยความตกพระทัยอย่างคาดไม่ถึงของพระราชินี) ก็ทรงอ้างว่าฌานมีความปกติทางร่างกายและทรงบรรยายอย่างละเอียดถึงสิ่งต่างๆ ที่ทรงเห็นว่าผิดปกติที่ทำให้ไม่ทรงสามารถทำหน้าที่เป็นพระสวามีของฌานน์ได้ ฌาน (ซึ่งก็ไม่น่าที่จะแปลกใจ) ทรงต่อสู้ข้อกล่าวหาอย่างรุนแรงทรงหาพยานที่กล่าวว่าเป็นผู้ได้ยินพระเจ้าหลุยส์ทรงคุยโวว่าทรงทำหน้าที่สามสี่ครั้งในคืนหนึ่ง (“mounted my wife three or four times during the night”) พระเจ้าหลุยส์ทรงอ้างว่าการสมสู่มีอิทธิพลจากเวทมนตร์ของแม่มด ฌานน์ทรงโต้โดยทรงถามว่าถ้าเช่นนั้นพระเจ้าหลุยส์จะทรงทราบได้อย่างไรว่าการสมสู่กับพระองค์เป็นอย่างไร ถ้าพระสันตะปาปาทรงเป็นกลางฌานน์ก็คงชนะเพราะหลักฐานของพระเจ้าหลุยส์ออกจะอ่อน แต่สมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 6 ทรงมีเหตุผลทางการเมืองที่ทำให้ต้องทรงอนุมัติการหย่าร้างโดยการประกาศให้การแต่งงานเป็นโมฆะ ฌานกริ้วแต่ก็ทรงหลีกทางให้พระอดีตสวามีและกล่าวว่าจะทรงสวดมนต์ให้พระองค์ หลังจากนั้นพระองค์ก็ทรงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ให้เป็น “ดัชเชสแห่งแบรี” ฌานน์สิ้นพระชนม์ที่บูร์ก (Bourges) เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1505

เป็นนักบุญ 
ฌานทรงถูกกล่าวหาว่ามีสิ่งผิดปกติทางร่างกายและประชวรกระเสาะกระแสะตลอดพระชนมชีพซึ่งทำให้พระองค์หันเข้าหาการอุทิศพระองค์ต่อพระนางมารีย์พรหมจารีและก่อตั้งคณะภคินีแม่พระรับสาร หลังจากที่สิ้นพระชนม์ไปแล้วก็มีผู้เชื่อกันว่ามีประสบการณ์เกี่ยวกับปาฏิหาริย์และการรักษาให้หายจากความเจ็บป่วยโดยความช่วยเหลือจากพระองค์ พระนางจึงได้รับการประกาศเป็นบุญราศีโดยสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 14  ในปี ค.ศ. 1617 ต่อมาก็ได้รับการประกาศเป็นนักบุญ ในปี ค.ศ. 1950 โดยสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12 และเป็นที่รู้จักกันในชื่อ “นักบุญฌานแห่งวาลัว”

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 ราชวงศ์วาลัว 

ราชินีแห่งฝรั่งเศส
ราชวงศ์วาลัว
นักบุญชาวฝรั่งเศส
นักบุญในคริสต์ศตวรรษที่ 15
นักบวชคาทอลิกหญิงชาวฝรั่งเศส
สมาชิกคณะชั้นสามของนักบุญฟรังซิส