วานรวิทยา

วานรวิทยา หรือ ไพรเมตวิทยา () คือวิชาว่าด้วยการศึกษาสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชั้นสูงสุด (primates) ได้แก่ลิงและคน นับเป็นสาขาวิชาที่หลากหลายในหมวดวิชาชีววิทยา มานุษยวิทยา จิตวิทยาและอื่น ๆ มานุษยวิทยากายภาพเป็นสาขาหนึ่งของวานรวิทยาคือวานรวิทยาว่าด้วยสกุล Homo โดยเฉพาะ Homo sapiens วิชานี้ครอบคลุมไปถึงการศึกษา Hominidae หรือสิ่งมีชีวิตที่คล้ายคนซึ่งรวมถึงบรรพบุรุษของมนุษย์และลิงใหญ่อื่น ๆ 

วานรวิทยาสมัยใหม่นับเป็นวิทยาศาสตร์ที่มีความหลากหลายมากที่สุดสาขาหนึ่ง โดยมีขอบข่ายนับตั้งแต่การศึกษาทางสรีรของบรรพบุรุษวานรและและการศึกษาวานรในที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติของมัน ไปจนถึงการทดลองด้านจิตวิทยาของสัตว์และภาษาวานร วิชานี้ได้เปิดให้เห็นแสงสว่างเป็นอย่างมากในพฤติกรรมพื้นฐานรวมทั้งพฤติกรรมโบราณของบรรพบุรุษเหล่านี้

สาขาวิชา 
วิชาวานรวิทยาในฐานะวิทยาศาสตร์มีความแตกต่างในเชิงขอบเขตวิชามากซึ่งเกิดจากการแตกสาขาตามพื้นฐานของผู้วางรากฐานในวิชานี้ ความจริงแล้วการศึกษาในวิชานี้เองดูเหมือนจะเปลี่ยนไปตามภูมิภาคที่ต่างกันไปของโลก มีการใช้แนวการมุ่งสู่แนววิชา ทฤษฎี วิธีการแตกต่างกันไปในงานวิจัยวานรและความสัมพันธ์ของมันและการเชื่อมโยงกับมนุษย์ (ซึ่งก็เป็นวานรด้วย)

มี 2 สาขาวิชาย่อยในวิชาวานรวิทยาได้แก่ วานรวิทยาตะวันตก และ วานรวิทยาญี่ปุ่น การแตกสาขาทั้งนี้เนื่องมากจากความแตกต่างกันของวัฒนธรรมที่ที่มีลักษณะเฉพาะและปรัชญาที่ต่างกันซึ่งเป็นมาตั้งแต่เริ่มแรกซึ่งความจิงมีหลักการเหมือนกันเป็นส่วนใหญ่ซึ่งต่างก็เน้นการวิจัยวานรและกรรมวิธีเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่แตกต่างกันอย่างกว้างขวาง

ประวัติ 
วานรวิทยาตะวันตกมีพื้นฐานแตกมาจากงานวิจัยในยุคอาณานิคมที่ต่อเนื่องมาถึงพฤติกรรมวานร โดยเฉพาะนักวิทยาศาสตร์ฝรั่งเศสในสมัยอาณานิคม การศึกษาวานรวิทยาแรก ๆ เน้นงานวิจัยด้านการแพทย์ แต่ก็มีนักวิทยาศาสตร์บางคนที่ทำการทดลองเชิง "อารยธรรม" กับชิมแปนซีเพื่อศึกษาขีดความสามารถและขีดจำกัดทางปัญญาของสมองของมัน

ทฤษฎี

กรรมวิธี

รายชื่อนักวานรวิทยาตะวันตกที่มีชื่อเสียง 
 เจน กูดดอลล์
 ไดแอน ฟอสซีย์
 บีรูเต กัลดีกัส

วานรวิทยาในประเทศญี่ปุ่น

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 physical anthropology
 ชีววิทยา (biology)

แหล่งข้อมูลอื่น 
 World Directory of Primatologists 
 Primatologist Biographies 
 multisensory representation of number in infancy 
 Primatology.org  A community run blog, with contributions from primatologists around the world.
 Master in Primatology  Master's Degree and Doctorate Programme in Primatology, University of Barcelona, Spain.

วานรวิทยา