พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอมรมนตรี

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอมรมนตรี พระนามเดิม พระองค์เจ้าปาน (พ.ศ. 2337 — 3 มิถุนายน พ.ศ. 2412) เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดวน่วม

พระประวัติ 
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอมรมนตรี ประสูติเมื่อพ.ศ. 2337 มีพระเชษฐา พระอนุชา และพระขนิษฐภคินีร่วมเจ้าจอมมารดาคือ พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ กรมขุนธิเบศร์บวร พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสือ และพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ามณฑา

กรมหมื่นอมรมนตรี ทรงออกวังในสมัยรัชกาลที่ 2 สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ทรงสร้างวังพระราชทาน คือ วังริมพระนิเวศน์เดิม ที่ 1 ซึ่งทรงแบ่งที่ด้านใต้ในเขตพระนิเวศน์เดิมสร้างวังพระราชทาน เสด็จอยู่มาจนสิ้นพระชนม์ หม่อมเจ้าในกรมประทับอยู่ต่อมา จนกระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานเป็นที่กรมทหารเรือพร้อมกับพระนิเวศน์เดิม

ในรัชกาลที่ 3 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงสถาปนาเป็น กรมหมื่นอมรมนตรี พ.ศ.2402 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสหัวเมืองฝ่ายทะเลตะวันตก กรมหมื่นอมรมนตรี โดยเสด็จด้วยและทรงนิพนธ์ นิราศปักษ์ใต้ พรรณนาการเดินทางตามเสด็จในคราวนั้น2

กรมหมื่นอมรมนตรี สิ้นพระชนม์ในรัชกาลที่ 5 เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2412 พระชันษา 76 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ วันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2412

อ้างอิง 

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 2
พระองค์เจ้า
กรมหมื่น
พระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์