ทวี ญาณสุคนธ์

ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ อาจารย์รุ่นบุกเบิกของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หนึ่งในคณะผู้ร่วมก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ ปัจจุบันคือคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้บุกเบิกด้านการสอนจุลชีววิทยาทางการเกษตรในประเทศไทย และวิชาดังกล่าวได้พัฒนาจนกระทั่งกำเนิดเป็นภาควิชาจุลชีววิทยา ตลอดจนดำรงตำแหน่งคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์คนแรกและเป็นติดต่อกันหลายสมัยจนเกษียณอายุราชการ

ชีวิต 
ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ เป็นบุตรของนายตา นางสมบุญ ญาณสุคนธ์ สำเร็จการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และได้เข้าศึกษาเพิ่มเติมอีกหนึ่งปีที่โรงเรียนราชบุรีวิทยาลัย ต่อมาได้สอบชิงทุนเล่าเรียนหลวง (King's Scholarship) ไปศึกษาระดับปริญญาตรีที่ประเทศฟิลิปปินส์ ในด้านเกษตรศาสตร์ ณ University of the Philippines at Los Banos ภายหลังสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีได้กลับมาเข้ารับราชการที่กระทรวงเกษตราธิการ และต่อมาได้รับทุนคุรุสภาจากกระทรวงศึกษาธิการไปศึกษาต่อในระดับปริญญาโทที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ณ Utah State University ในสาขาวิทยาศาสตร์ผลิตภัณฑ์นม (Dairy Science) และสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาเอกจาก Southern California University ในสาขาจุลชีววิทยา และได้ทำวิจัยหลังปริญญาเอกต่ออีกราวหนึ่งปี จึงได้เดินทางกลับพร้อมทั้งโอนย้ายสังกัดมาเป็นอาจารย์ที่ภาควิชาชีววิทยา คณะกสิกรรมและสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 

ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ เป็นผู้ทำคุณประโยชน์อย่างมากในด้านการวิจัย และการเขียนตำราและบทความทางวิชาการ เช่น งานวิจัยด้านการใช้บักเตรีที่ให้คุณประโยชน์แก่พืชตระกูลถั่ว ซึ่งผลงานดังกล่าวได้เผยแพร่จนเป็นที่สนใจแก่วงการวิทยาศาสตร์การเกษตรทั่วโลก เคยเป็นผู้แทนของประเทศไทยในการประชุมระดับนานาชาติเกี่ยวกับการเกษตรและชีววิทยาหลายครั้ง นอกจากนี้ยังมีบทบาทสำคัญในด้านการวางหลักสูตรการศึกษา โดยได้ริเริ่มวางรากฐานการศึกษาสาขาจุลชีววิทยาในด้านการเกษตร อาหาร และอุตสาหกรรม ทั้งในระดับปริญญาตรีและปริญญาโท และเป็นผู้หนึ่งที่มีส่วนสำคัญยิ่งในการก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ปัจจุบันคือคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รวมทั้งยังเป็นคณบดีท่านแรกของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ด้วย 

นอกจากนี้ ในภายหลังจากที่เกษียณอายุราชการแล้ว ก็ยังคงเอาใจใส่ปฏิบัติงานวิชาการอย่างไม่หยุดหย่อน คือ เป็นอาจารย์พิเศษในวิชาจุลชีววิทยา ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และทำการศึกษาค้นคว้าวิจัยจุลชีววิทยาทางการเกษตร เพื่อส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปอยู่เสมออีกด้วย

การศึกษา 
พ.ศ. 2475-2476 - โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
พ.ศ. 2477 - โรงเรียนราชบุรีวิทยาลัย
พ.ศ. 2478-2482 - College of Agriculture, University of the Philippines (B.S.)
พ.ศ. 2492-2493 - Utah State University (M.S.)
พ.ศ. 2494-2498 - University of Southern California (Ph.D.)
พ.ศ. 2502-2503 อบรมหลักสูตรการใช้ราดิโอไอโซโทปที่มหาวิทยาลัยคอร์เนลล์และมหาวิทยาลัยชิคาโก

การรับราชการ 
พ.ศ. 2483 - นักเกษตรผู้ช่วยโท กระทรวงเกษตราธิการ
พ.ศ. 2486 - อาจารย์โท แผนกสัตวบาล คณะกสิกรรมและสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
พ.ศ. 2509 - รักษาการหัวหน้าแผนกชีววิทยาและคณบดีคณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (คณบดีคนแรก)
พ.ศ. 2510 - อาจารย์ชั้นพิเศษ คณะวิทยาศาสตร์และอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
พ.ศ. 2514 - ศาสตราจารย์ในสาขาชีววิทยา
พ.ศ. 2521 - เกษียณอายุราชการ, ข้าราชการบำนาญและอาจารย์พิเศษวิชาชีววิทยาและจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ตำรา งานเขียน และบทความวิชาการ 
ศาสตราจารย์ ดร. ทวี ญาณสุคนธ์ มีผลงานเป็นที่ประจักษ์ในทางวิชาการทั้งตำรา งานเขียน บทความวิชาการ ตลอดจนงานวิจัย อาทิ

ตำรา

บทความในหนังสือ

บทความในวารสาร

การเชิดชูเกียรติ

ปริญญากิตติมศักดิ์ 
วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (จุลชีววิทยา) จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2524

สถานที่อันเนื่องด้วยนาม 
อาคารทวี ญาณสุคนธ์ (อาคารปฏิบัติการวิทยาศาสตร์พื้นฐาน) ของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จเปิดอาคารเมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2542 ในวันสถาปนาคณะวิทยาศาสตร์ ครบรอบปีที่ 33

ห้องประชุมทวี ญาณสุคนธ์ ห้องประชุมใหญ่ภายในอาคารทวี ญาณสุคนธ์ ใช้สำหรับการประชุม บรรยาย และจัดกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดจนใช้เป็นห้องบรรยายหลักของนิสิตเตรียมแพทยศาสตร์ วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

หอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
หอประวัติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2460
บุคคลจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
ศาสตราจารย์
นักชีววิทยาชาวไทย
อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยยูทาห์สเตต
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยเซาเทิร์นแคลิฟอร์เนีย