สงวน เล็กสกุล

สงวน เล็กสกุล (8 มกราคม พ.ศ. 2452 - 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2505) หัวหน้าหมวดวิชาภาษาไทย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา คนแรก และผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาคนที่ 3

ประวัติ 
นายสงวน เล็กสกุล เกิดเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2452 (หากนับตามสากล คือ พ.ศ. 2453) เป็นบุตรคนที่ 7 จาก 12 คน ของนายกรรณ และนางอิน เล็กสกุล ณ ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม

การศึกษา 
 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนแห่งหนึ่งใกล้บ้าน
 โรงเรียนวัดบวรนิเวศ
 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 8 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
 พ.ศ. 2474 อนุปริญญาบัตรประโยคครูมัธยม (ป.ม) (ได้รับทุนของกระทรวงศึกษาธิการ) 
 พ.ศ. 2478 อักษรศาสตร์บัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  
 พ.ศ. 2484 ธรรมศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
 พ.ศ. 2494 รัฐศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 
 Certificate in Teaching Training, Office of Education; Department of Health, Education and Welfare, USA
 Certificate of Merit จาก รัฐบาลสหรัฐอเมริกา

รับราชการ 
 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 รับราชการตำแหน่งครูตรี โรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย อายุได้ 24 ปี
 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2479 ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นข้าราชการชั้นโท 
 พ.ศ. 2482 เป็นอาจารย์โท โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาแห่งจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย สอนวิชาภาษาไทยและหน้าที่พลเมืองศีลธรรม ในด้านการปกครองเป็นอาจารย์หัวหน้าตึก
 ในสมัยสงครามมหาเอเชียบูรพาได้อพยพนักเรียนเตรียมอุดมศึกษาเพื่อหลบภัยสงครามไปยังจังหวัดต่าง ๆ โดยได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาภาคพายัพ จังหวัดเชียงใหม่ หลังจากสงครามสงบก็ย้ายกลับมากรุงเทพมหานคร ได้รับตำแหน่งเป็นผู้ช่วยผู้อำนวยการอีกครังหนึ่ง
 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2491 ได้เลื่อนตำแหน่งเป็นข้าราชการชั้นเอก 
 พ.ศ. 2492 เป็นผู้ช่วยผู้อำนวยการ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
 พ.ศ. 2494 เป็นผู้อำนวยการ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
 คณะกรรมการก่อตั้งโรงเรียนมัธยมสาธิตของโรงเรียนฝึกหัดครูมัธยมเตรียมอุดมศึกษา(ฝค.ต.อ.) (โรงเรียนสาธิตปทุมวัน ในปัจจุบัน)
 พ.ศ. 2500 เป็นผู้อำนวยการ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาสมุทรปราการ อีกตำแหน่งหนึ่ง โดยเป็นคณะกรรมการจัดตั้งโรงเรียน
 พ.ศ. 2500 เป็นผู้อำนวยการ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาสามพราน ซึ่งย้ายมาจากสมุทรปราการ (ปัจจุบัน คือ โรงเรียน ภ.ป.ร.ราชวิทยาลัย) และควบคุมฝ่ายวิชาการ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาอรชร
 8 ธันวาคม พ.ศ. 2502 ได้เลื่อนเป็นข้าราชการชั้นพิเศษ

ความดีความชอบ
 เป็น อ.ก.พ. กรมวิสามัญศึกษา
 เป็นกรรมการจัดการต้อนรับผู้แทนชาติต่าง ๆ ที่มาประชุมใหญ่ UNESCO ที่กรุงเทพฯ  ระหว่างวันที่ 26 พฤศจิกายน - 10 ธันวาคม พ.ศ. 2494
 เป็นผู้แทนไปร่วมประชุม International Bureau of Education (IBE) ที่ กรุงเจนีวา ตั้งแต่วันที่ 4-14 กรกฎาคม พ.ศ. 2497

ครอบครัว
สมรสกับนางอารี เล็กสกุล มีบุตรธิดา 9 คน ชาย 5 คน หญิง 4 คน ได้แก่
 นางสุลี  ยมาภัย อดีตรองหัวหน้าหมวดวิชาภาษาไทย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
 นางสุดใจ ใสสุก ต.อ.18 หัวหน้าหมวดวิชาวิทยาศาสตร์ โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา คนที่ 11 (พ.ศ. 2539-พ.ศ. 2543)
 น.ส.สุพร  เล็กสกุล
 นายสิทธิ์  เล็กสกุล
 นายศักดิ์  เล็กสกุล
 นายรักษ์  เล็กสกุล
 นายวุธ  เล็กสกุล
 นายวิทย์  เล็กสกุล
 พ.อ.หญิงสุดจิต เล็กสกุล

วาระสุดท้ายของชีวิต 
ในวันศุกร์ที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2505 หลังจากที่ท่านได้ไปตรวจดูแลความเรียบร้อยของสถานที่และสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ ซึ่งเตรียมไว้สำหรับงานแสดงศิลปหัตถกรรมนักเรียนประจำปี พ.ศ. 2505 ภายในโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาด้วยความเหน็ดเหนื่อย และประกอบกับสุขภาพที่ไม่ค่อยจะสมบูรณ์อันเนื่องมาจากโรคความดันโลหิตสูงและโรคหืดซึ่งเป็นอยู่แล้ว จึงทำให้ท่านล้มเจ็บลงอย่างกะทันหัน ท่านได้กลับไปบ้านประมาณเที่ยงเศษ เพื่อหาแพทย์ประจำตัวซึ่งมีสำนักงานอยู่ใกล้บ้าน แต่ไม่พบแพทย์ จึงพักผ่อนคอยอยู่ แต่ขณะที่นอนพักนั้น คงจะเนื่องจากเส้นโลหิตในสมองแตกขณะที่นอนอยู่จึงทำให้หมดความรู้สึก ในเวลา 13.30 น. ทางบ้านจึงได้รีบนำส่งโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ แพทย์ได้พยายามช่วยเหลือ แต่สุดความสามารถ ท่านได้ถึงแก่กรรมในเวลา 17.15 น. ณ ตึกธนาคารกรุงเทพ หลังจากท่านกลับจากการปฏิบัติหน้าที่ราชการเพียง 4 ชั่วโมง 15 นาที

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง 

 หนังสือ 60 ปี เตรียมอุดมศึกษา (2480-2540)
 อนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายสงวน เล็กสกุล ณ เมรุวัดมกุฎกษัตริยาราม เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2506

ดูเพิ่ม 

ผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
ครูชาวไทย
ผู้บริหารสถานศึกษาชาวไทย