โลมาแม่น้ำ

โลมาแม่น้ำ หรือ โลมาน้ำจืด () เป็นวงศ์ใหญ่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกลุ่มหนึ่ง ใน อันดับสัตว์กีบคู่ (Artiodactyla) ในอันดับฐานวาฬและโลมา (Cetacea) ในกลุ่มโลมา ใช้ชื่อวงศ์ใหญ่ว่า Platanistoidea ซึ่งแยกออกเป็นวงศ์ต่าง ๆ ได้อีก นับเป็นสัตว์เพียงจำพวกเดียวในอันดับฐานวาฬและโลมานี้เท่านั้นที่อาศัยอยู่ในน้ำจืดได้อย่างแท้จริง

โลมาแม่น้ำ มีลักษณะส่วนใหญ่เหมือนกับโลมาทั่วไป หรือโลมาทะเล มีความยาวเต็มที่ประมาณ 2.4 เมตร (8 ฟุต) มีสีลำตัวหลากหลายตั้งแต่ ชมพู, ขาว, เหลือง, น้ำตาล และดำ

แต่โลมาแม่น้ำ มีความแตกต่างไปจากโลมากลุ่มอื่น คือ ส่วนจมูกที่เรียวยาวกว่า มีความยาวประมาณ 58 เซนติเมตร (2 ฟุต) หรือประมาณสี่เท่าของความยาวของโลมาทะเล ส่วนใหญ่จะมีดวงตาขนาดเล็ก และมีความสามารถในการมองเห็นน้อยกว่า เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่อาศัยส่วนใหญ่จะเป็นแม่น้ำที่มีน้ำขุ่น สภาพพื้นน้ำเป็นโคลนตมขุ่นมัว นอกจากนี้แล้วโลมาแม่น้ำมีความกระตือรือร้นน้อยกว่าโลมาทะเล อันเป็นผลมาจากการวิวัฒนาการเนื่องจากสภาพแวดล้อม โลมาแม่น้ำจะกินปลาเป็นอาหารหลัก

การจำแนก
ปัจจุบัน โลมาแม่น้ำแบ่งออกได้เป็น 5 ชนิด 3 ชนิดอาศัยอยู่ในน้ำจืดแท้ ๆ คือ แม่น้ำสายใหญ่ หรือทะเลสาบน้ำจืด ในทวีปเอเชีย คือ จีนและอินเดียอย่างละ 1 ชนิด, ในทวีปอเมริกาใต้ 2 ชนิด และอีก 1 ชนิด อาศัยอยู่ในน้ำกร่อย เช่น ปากแม่น้ำของทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งทุกชนิดจัดเป็นสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์แล้วทั้งสิ้น

วงศ์ใหญ่ Platanistoidea 
วงศ์ Platanistidae
สกุล Platanista
Platanista gangetica (โลมาแม่น้ำอินเดีย, โลมาแม่น้ำเอเชียใต้) มีด้วยกัน 2 ชนิดย่อย
P. g. gangetica
P. g. minor
วงศ์ †Allodelphinidae (ไมโอซีน)
วงศ์ †Squalodelphinidae (โอลิโกซีน - ไมโอซีน)
วงศ์ †Squalodontidae (โอลิโกซีน - ไมโอซีน)
วงศ์ †Waipatiidae (โอลิโกซีน - ไมโอซีน)
วงศ์ใหญ่ Inioidea
วงศ์ Iniidae
สกุล Inia
Inia geoffrensis (โลมาแม่น้ำอเมซอน, โลมาสีชมพู) มีด้วยกัน 3 ชนิดย่อย
I. g. geoffrensis
I. g. boliviensis
I. g. humbotiana
Inia araguaiaensis (โลมาแม่น้ำไอราโกนา-เป็นโลมาแม่น้ำชนิดแรกที่ถูกค้นพบหลังจากปี ค.ศ. 1918)
สกุล †Meherrinia (ไมโอซีนยุคสุดท้าย)
วงศ์ Pontoporiidae
สกุล Pontoporia
Pontoporia blainvillei (โลมาแม่น้ำลาพลาตา)
วงศ์ใหญ่ †Lipotoidea
วงศ์ †Lipotidae
สกุล †Lipotes
 †Lipotes vexillifer (โลมาแม่น้ำแยงซี-เป็นไปได้ว่าสูญพันธุ์ไปแล้วตั้งแต่เดือนธันวาคม ค.ศ. 2006)

หมายเหตุ
มีโลมาบางชนิด เช่น โลมาหัวบาตร หรือโลมาหัวบาตรไร้ครีบหลัง ซึ่งสามารถอยู่ในน้ำจืดได้เช่นกัน แต่มิใช่เป็นโลมาแม่น้ำเนื่องจาก โลมาหัวบาตรจัดอยู่ในวงศ์ Delphinidae หรือโลมาทะเล ขณะที่โลมาหัวบาตรไร้ครีบหลัง อยู่ในวงศ์ Phocoenidae หรือพอร์พอยส์

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม

 
 Blind dolphins need space to breath – The Nation (Pakistan)

แหล่งข้อมูลอื่น

 Goddess Ganga and the Gangetic Dolphin at Biodiversity of India
 Whale and Dolphin Conservation Society, South Asian river dolphin:  Platanista gangetica 
 US National Marine Fisheries Service Indus River Dolphin web page
 
 Convention on Migratory Species page on the Ganges River Dolphin
 Walker's Mammals of the World Online – Ganges River Dolphin 
 World Wide Fund for Nature (WWF) – species profile for the Ganges River dolphin

โลมา
โลมาแม่น้ำ