เจ้าจอมมารดาอำพัน ในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

เจ้าจอมมารดาอำพัน จันทโรจวงศ์ พระสนมในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี

ประวัติ 
ท่านเป็นธิดาเจ้าอุปราชจันทร์ (ครั้นตั้งเจ้าชุมนุมงก๊กต่าง ๆ สมัยกรุงศรีอยุธยาแตก) แห่งนครศรีธรรมราช ซึ่งต่อมาโปรดเกล้าฯ มีบรรดาศักดิ์เป็นที่เจ้าพระยาสุรินทรราชา ข้าหลวงสำเร็จราชการอยู่เมืองถลาง กำกับราชการหัวเมืองทะเลหน้านอก ๘ หัวเมืองมาก่อนแล้ว ต่อมาเป็นอุปราชเมืองนครศรีธรรมราชในภายหลัง
เจ้าพระยาสุรินทรราชา อุปราชเมืองนครศรีธรรมราช บุรพชนเป็นพราหมณ์มาแต่อินเดียตัวท่านเป็นบุตรคนที่ ๓ ของเจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ (อู่) ผู้มีชื่อเสียงในรัชสมัยแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศครั้งกรุงศรีอยุธยา ท่านเองเป็นต้นสกุล “จันทโรจวงศ์” ท่านมีภริยาหลายคน ได้มีบุตรหลานแตกสกุลออกหลายสาย เช่น “บุรณศิริ” “ศิริวัฒนกุล” “ชัชกุล” บุตรชายคนหนึ่งของท่านชื่อ “ฤกษ์” ตกค้างอยู่เมืองถลางได้ภรรยาเป็นหลานตัวของท้าวเทพกระษัตรี ชื่อ พุ่ม ภายหลังนายฤกษ์ รับราชการบรรดาศักดิ์ได้เป็นที่พระยาถลาง

พระราชโอรสและพระราชธิดา 

เจ้าจอมมารดาอำพัน มีพระราชโอรส ๑ พระองค์ พระราชธิดา ๑ พระองค์ คือ

๑. พระองค์เจ้าชายอรนิกา  ถูกสำเร็จโทษฐานกบฏ พร้อมกับพระอนุชาต่างพระมารดาของพระองค์คือ สมเด็จเจ้าฟ้าชายสุพันธุวงศ์ กรมขุนกษัตรานุชิต เมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๒ ไม่มีวงสายสืบราชสกุล

๒. เจ้าจอมมารดาพระองค์เจ้าสำลีวรรณ ในกรุงรัตนโกสินทร์ได้เป็นพระชายาของกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ (สมเด็จเจ้าฟ้าจุ้ย พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ และสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี) สมเด็จพระมหาอุปราชวังหน้า รัชกาลที่ ๒ มีพระโอรสและพระธิดากับกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ ๖ พระองค์ องค์หนึ่งคือ พระองค์เจ้าชายพงศ์อิศเรศร์ กรมหมื่นกษัตริย์ศรีศักดิเดช ต้นราชสกุล “อิศรเสนา ”>>
เจ้าจอมมารดาพระองค์เจ้าหญิงสำลีวรรณ ถูกสำเร็จโทษฐานพร้อมกับสมเด็จเจ้าฟ้าสุพันธุวงศ์ กรมขุนกษัตรานุชิต พระอนุชาต่างพระมารดา โทษฐานกบฏ คราวเดียวกันกับพระเชษฐาพระอนุชาและเจ้าหลานหลายพระองค์ เมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๒

อ้างอิง 
 

 

 http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=stat05&month=28-01-2008&group=2&gblog=10

อำพัน
พระภรรยาในสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช