น้อยหน่า

น้อยหน่า ( Linn.) ชื่ออื่น ๆ เช่น  (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ),  (ปัตตานี), บะน้อแน่ บะแน่ (ภาคเหนือ), หน่อเกล๊ะแซ (เงี้ยว-แม่ฮ่องสอน), มะออจ้า มะโอจ่า (เงี้ยว-ภาคเหนือ),  (เขมรสุรินทร์),  (เขมรกัมพูชา) เป็นต้น เป็นพืชยืนต้น ผลมีเนื้อสีขาว เมล็ดดำ รสหวาน ถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบอเมริกากลาง และใต้ แต่จะพบได้ทั่วไปในเขตร้อน ในประเทศไทยปลูกมากทางภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
น้อยหน่าเป็นไม้ยืนต้น สูง 3–5 เมตร ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอกแกมขอบขนาน กว้าง 3–6 เซนติเมตร ยาว 7–13 เซนติเมตร ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ ห้อยลง กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียว 6 กลีบ เรียง 2 ชั้น ชั้นละ 3 กลีบ หนาอวบน้ำ มีเกสรตัวผู้และรังไข่จำนวนมาก ผลเป็นผลกลุ่ม ค่อนข้างกลม เมล็ดสีดำ มีจำนวนมาก

สรรพคุณ 
 ใบสดและเมล็ดน้อยหน่าสามารถใช้ฆ่าเหา, โรคกลาก, เกลื้อน  โดยเอาใบน้อยหน่าสดมาคั้นเอาแต่น้ำ แล้วพอกหัว ภายใน 7 วัน กลาก เกลื้อน และเหาก็จะหาย ซึ่งมีวิธีรักษาเหาอยู่ 2 วิธีคือ 
 นำใบน้อยหน่าประมาณ 3–4 ใบ มาบดหรือตำให้ละเอียดแล้วคลุกกับสุรา 28 ดีกรี เคล้าให้เข้ากันจนได้กลิ่นน้อยหน่า แล้วนำมาทาหัวให้ทั่ว เอาผ้าคลุมไว้สัก 10–30 นาทีแล้วเอาผ้าออก ใช้หวีสาง เหาก็จะตกลงมาทันที 
 นำใบน้อยหน่า 7–8 ใบ มาตำให้ละเอียดแล้วผสมกับน้ำทาหัวทิ้งไว้สักครู่ แล้วล้างออก ซึ่งจะช่วยทำให้ไข่ฝ่อ และฆ่าเหา นอกจากนั้น ใบยังใช้ ขับพยาธิลำไส้ แก้หิด แก้กลากเกลื้อน และแก้ฟกบวมได้
 ราก เป็นยาระบาย ทำให้อาเจียน และแก้พิษงู ถอนพิษเบื่อเมา
 เปลือกต้น เป็นยาสมานลำไส้ สมานแผล แก้ท้องร่วง แก้พิษงู แก้รำมะนาด เป็นยาฝาดสมาน
 ผล ผลดิบ เป็นยาแก้พิษงู แก้ฝีในคอ กลาก เกลื้อน ฆ่าพยาธิ โรคผิวหนัง และผลแห้ง แก้งูสวัด เริม แก้ฝีในหู
 ใช้เป็นสารกำจัดศัตรูพืช ในใบน้อยหน่ามีสารแอลคาลอยด์ แอนโนเนอีน (anonaine) และเรซิน (resin) ในเมล็ดมีน้ำมันอยู่ร้อยละ 45 ซึ่งเป็นพิษกับด้วงปีกแข็ง เพลี้ยอ่อนแมลงวัน และมวนปีกแข็ง สารสกัดเมทานอลของใบน้อยหน่าเป็นพิษต่อไรทะเล และใบน้อยหน่ายังเป็นพิษต่อเพลี้ยอ่อนถั่วโดยมี LC50 2,089.30 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร

ดูเพิ่ม 
 น้อยโหน่ง
 ทุเรียนเทศ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 
  วิกิพีเดียภาษาอังกฤษมีบทความ Sugar-apple
 

ผลไม้
วงศ์กระดังงา
ไม้ยืนต้น
พืชที่เป็นพิษต่อแมลง
สมุนไพรกำจัดแมลง
ไม้ผล