สกุลปลาไบเคอร์

สกุลปลาไบเคอร์ หรือ สกุลปลาบิเชียร์ () เป็นสกุลของปลาน้ำจืดกระดูกแข็งสกุลหนึ่ง ในชื่อสกุลว่า Polypterus อยู่ในวงศ์ปลาไบเคอร์ (Polypteridae)

จัดเป็นปลาที่มีวิวัฒนาการเป็นของตัวเอง ต่างจากปลากระดูกแข็งในวงศ์อื่น ๆ มีรูปร่างคลัยกับงูหรือกิ้งก่า ซึ่งเป็นสัตว์เลื้อยคลานมากกว่าจะเป็นปลา มีเกล็ดขนาดใหญ่เห็นได้ชัดเจนเป็นแบบกานอยด์ หรือเกล็ดแบบสาก  และสามารถหายใจได้โดยผ่านถุงลมแทนที่จะใช้ซี่กรองเหงือกเหมือนปลาในวงศ์อื่น ๆ 

มีครีบทุกครีบที่แข็งแรงและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ซึ่งใช้ในการเคลื่อนที่ใต้น้ำได้เป็นอย่างดี โดยมักจะหากินใต้น้ำ ในเวลากลางคืน กระจายพันธุ์อยู่ทั่วไปในทวีปแอฟริกาทั้งแหล่งน้ำจืด และบริเวณที่เป็นน้ำกร่อย เช่น ปากแม่น้ำ 

ปลาไบเคอร์ ชนิดที่ใหญ่ที่สุดในโลก คือ ปลาไบเคอร์ยักษ์ (Polypterus endlicheri congicus) ซึ่งเป็นชนิดย่อยของปลาไบเคอร์คองโก (P. endlicheri) ที่เมื่อโตเต็มที่แล้วจะมีขนาดความยาวได้ถึงเกือบ 90 เซนติเมตร 

ปลาไบเคอร์ทุกชนิดเป็นปลากินเนื้อเป็นอาหาร โดยจะกินอาหารได้แก่ สัตว์น้ำขนาดเล็ก เช่น ปลาต่าง ๆ เป็นอาหาร แต่ไม่ใช่เป็นปลาที่ดุร้ายก้าวร้าว จึงนิยมนำมาเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ตัวผู้จะมีครีบก้นที่ยาวแหลมกว่า และมีขนาดลำตัวที่ใหญ่กว่าปลาตัวเมียอย่างเห็นได้ชัด

ปลาไบเคอร์ทุกชนิดออกลูกเป็นไข่ โดยในครั้งนึงจะออกประมาณ 300 ฟอง และตัวอ่อนจะออกจากไข่ภายในระยะเวลา 4 วัน นับจากแม่ปลาวางไข่

การจำแนก
สามารถจำแนกออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ 

กลุ่มที่มีกรามหรือขากรรไกรปากเล็ก และกรามบนยื่นยาวกว่ากรามล่าง หัวมีขนาดเล็ก
Polypterus delhezi Boulenger, 1899
Polypterus mokelembembe Schliewen & Schäfer, 2006
Polypterus ornatipinnis Boulenger, 1902
Polypterus palmas Ayres, 1850  
Polypterus palmas buettikoferi Steindachner, 1891  
Polypterus palmas palmas Ayres, 1850 
Polypterus palmas polli J. P. Gosse, 1988
Polypterus retropinnis Vaillant, 1899 
Polypterus senegalus Cuvier, 1829 
Polypterus senegalus meridionalis Poll, 1941 
Polypterus senegalus senegalus Cuvier, 1829 
Polypterus teugelsi Britz, 2004 
Polypterus weeksii Boulenger, 1898 

กลุ่มที่มีกรามหรือขากรรไกรปากใหญ่ และกรามล่างยื่นยาวกว่ากรามบน หัวมีขนาดใหญ่และเป็นรูปสี่เหลี่ยม
Polypterus ansorgii Boulenger, 1910
Polypterus bichir Lacépède, 1803 
Polypterus bichir bichir Lacepède, 1803 
Polypterus bichir katangae Poll, 1941 
Polypterus bichir lapradei Steindachner, 1869
Polypterus endlicheri Heckel, 1847 
Polypterus endlicheri congicus Boulenger, 1898 
Polypterus endlicheri endlicheri Heckel, 1847  

† สูญพันธุ์ไปแล้ว
Polypterus faraou Otero et al., 2006 (สูญพันธุ์ไปตั้งแต่ยุคไมโอซีน)

โดยคำว่า Polypterus ที่ใช้เป็นชื่อสกุลนั้น มาจากภาษากรีกคำว่า  "πολυ" ที่หมายถึง "มาก" และคำว่า "πτερον" ที่หมายถึง
ปีก หรือ ครีบ อันหมายถึง "มีครีบมาก" นั่นเอง

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
เว็บไซต์ปลาไบเคอร์ 
วงศ์ปลาไบเคอร์