การลอบปลงพระชนม์อาร์ชดยุกฟรันทซ์ แฟร์ดีนันท์ แห่งออสเตรีย

การลอบปลงพระชนม์อาร์ชดยุกฟรันซ์ แฟร์ดีนันท์แห่งออสเตรีย  รัชทายาทโดยสันนิษฐานแห่งบังลังก์ออสเตรีย-ฮังการี และพระชายาของฟรันซ์ แฟร์ดีนันท์ โซฟี, ดัชเชสแห่งโฮเอินแบร์ค เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1914 ในซาราเยโว เมื่อทั้งสองพระองค์ทรงได้รับบาดเจ็บจนสิ้นพระชนม์โดยกัฟรีโล ปรินซีป ปรินซีปเป็นหนึ่งในกลุ่มมือสังหาร(ห้าคนเป็นชาวเซิร์บและหนึ่งคนเป็นชาวบอสนีแอก) ภายใต้การประสานงานโดย Danilo Ilić ชาวบอสเนียเซิร์บและสมาชิกของสมาคมลับ แบล็กแฮนด์ เป้าหมายทางการเมืองของการลอบปลงพระชนม์คือการทำลายหัวเมืองชาวสลาฟตอนใต้ของออสเตรีย-ฮังการีเพื่อที่พวกเขาจะสามารถรวมประเทศให้กลายเป็นยูโกสลาเวีย แรงจูงใจของผู้สมคบคิดได้สอดคล้องกับขบวนการที่ต่อมาได้กลายเป็นที่รู้จักคือ เยาวชนบอสเนีย การลอบปลงพระชนม์ครั้งนี้ได้นำไปสู่สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง เมื่อออสเตรีย-ฮังการีได้ยื่นคำขาดในภายหลังกับราชอาณาจักรเซอร์เบีย ซึ่งได้ถูกปฏิเสธบางส่วน ดังนั้นออสเตรีย-ฮังการีจึงประกาศสงครามต่อเซอร์เบีย ก่อให้เกิดการกระทำที่จะนำไปสู่สงครามระหว่างรัฐส่วนใหญ่ในยุโรป

ในความรับผิดชอบของกลุ่มผู้สมรู้ร่วมคิดทางทหารของเซอร์เบียเหล่านี้เป็นหัวหน้าของหน่วยข่าวกรองทางทหาร ดรากูทิน ดิมิทรีเจวิก มือขวาคนสำคัญของเขา Vojislav Tankosić, และสายลับ Rade Malobabić Tankosić ได้เตรียมอาวุธสำหรับการลอบปลงพระชนม์ด้วยระเบิดและปืนพกและทำการฝึกฝนแก่พวกเขา มือสังหารได้รับการเข้าถึงเครือข่ายลับเดียวกันของเซฟ-เฮ้าส์และตัวแทน Malobabić ได้ใช้สำหรับการแทรกซึมอาวุธและปฏิบัติิการเข้าสู่ออสเตรีย-ฮังการี

มือสังหาร, สมาชิกคนสำคัญของเครือข่ายลับและบุคคลสำคัญของกลุ่มผู้สมรู้ร่วมคิดทางทหารของเซอร์เบียที่ยังมีชีวิตอยู่ได้ถูกจับกุม ขึ้นศาล ตัดสิน และลงโทษ ผู้ที่ถูกจับกุมในบอสเนียก็ถูกนำตัวขึ้นศาลในซาราเยโวในเดือนตุลาคม ค.ศ. 1914 ผู้สมรู้ร่วมคิดคนอื่นๆก็ถูกจับกุมและขึ้นศาลก่อนหน้าศาลเซอร์เบียบนแนวรบสาโลนิคาภายใต้การควบคุมของฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1916-1917 ด้วยข้อหาเท็จที่ไม่มีความเกี่ยวข้อง เซอร์เบียได้ประหารชีวิตสามคนในอันดับสูงสุดของกลุ่มผู้สมรู้ร่วมคิดทางทหาร เป็นที่รู้จักกันมากเกี่ยวกับการลอบปลงพระชนม์มาจากการพิจารณาคดีสองครั้งและบันทึกที่มีความเกี่ยวข้อง

 
การลอบสังหาร
การลอบสังหารในประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง