ปาณินิ

ปาณินิ (, อักษรเทวนาครี: पाणिनि, ) เป็นนักไวยากรณ์ นิรุกติศาสตร์ภาษาสันสกฤต และปราชญ์ที่เคารพในอินเดียโบราณ โดยระบุปีที่มีชีวิตระหว่างศตวรรษที่ 6 ถึงศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช

นับตั้งแต่นักวิชาการชาวยุโรปค้นพบและตีพิมพ์ผลงานของเขาในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ปาณินิได้รับการกล่าวถึงเป็น "นักภาษาศาสตร์เชิงพรรณนาคนแรก" และแม้แต่ “บิดาแห่งภาษาศาสตร์” 

ไวยากรณ์ของปาณินินับเป็นจุดสิ้นสุดของภาษาสันสกฤตยุคพระเวท นำไปสู่ภาษาสันสกฤตแบบแผน (Classical Sanskrit) และส่งอิทธิพลต่อนักภาษาศาสตร์หลายคน เช่น แฟร์ดีน็อง เดอ โซซูร์และลีโอนาร์ด บลูมฟีลด์

สิ่งสืบทอด 
ปาณินิเป็นที่รู้จักจากอัษฏาธยายี ตำราแบบพระสูตรเกี่ยวกับไวยากรณ์ภาษาสันสกฤต 3,959 สูตรหรือหลักในด้านภาษาศาสตร์, วากยสัมพันธ์ และอรรถศาสตร์ภายใน "แปดบท" ซึ่งเป็นตำราพื้นฐานของเวทางค์ สาขาวฺยากรณ (Vyākaraṇa) ในสมัยพระเวท แนวคิดของเขาได้รับอิทธิพลจากนักวิชาการในศาสนาแบบอินเดียอื่น ๆ เช่น ศาสนาพุทธ

ทฤษฎีวิทยาหน่วยคำของปาณินิมีความก้าวหน้ากว่าทฤษฎีของตะวันตกใด ๆ ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 20

วันที่และเนื้อหา 

ปาณินิน่าจะอาศัยอยู่ที่ชาลาตุลา ในแคว้นคันธาระโบราณ บริเวณตะวันตกเฉียงเหนือของอนุทวีปอินเดีย ในสมัยมหาชนบท

ชื่อปาณินิเป็นนามสกุลจากบิดาที่หมายถึงลูกหลานของปาณินะ ชื่อเต็มของเขาในมหาภาษฺย (Mahābhāṣya) ของปตัญชลิ โองการที่ 1.75.13 และ 3.251.12 คือทกฺษิปุตฺร ปาณินิ (Dakṣiputra Pāṇini) โดยส่วนแรกกล่าวแนะว่าแม่ของเขามีชื่อว่าทกฺษิ (Dakṣi)

วันที่ 
ไม่มีใครทราบอย่างแน่ชัดว่าปาณินิมีชีวิตอยู่ในช่วงใด แม้แต่ศตวรรษที่เขามีชีวิตอยู่ โดยประมาณการว่าปาณินิมีชีวิตอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 7 หรือ 6 ถึงศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราช

ตำนานและคำตอบรับในยุคหลัง 
ปาณินิได้รับการกล่าวถึงในชาดกและตำราอินเดียโบราณหลายเล่ม เช่น ปัญจตันตระ กล่าวไว้ว่า ปาณินิถูกสิงโตฆ่า

ภาพของปาณินิถูกบรรจุลงในตราไปรษณียากรอินเดียราคา 5 รูปี ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2004

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม 

 
 
 
 
 
 

 
 
  Ingerman suggests that the then-called Backus normal form be renamed to the Pāṇini–Backus form, to give due credit to Pāṇini as the earliest independent inventor.
 
 
 
 
 
 
 T. R. N. Rao. Pāṇini-backus form of languages. 1998.
 
 
 
 
 Tiwary, Kapil Muni 1968 Pāṇini's description of nominal compounds, University of Pennsylvania doctoral dissertation, unpublished.

อ่านเพิ่ม 
ผลงาน
 Pāṇini. Ashtādhyāyī. Book 4. แปลโดย Chandra Vasu. Benares, 1896. 
 Pāṇini. Ashtādhyāyī. Book 6–8. แปลโดย Chandra Vasu. Benares, 1897. 
ปาณินิ
  2000.
 , 1997. .

แหล่งข้อมูลอื่น 

 PaSSim – Paninian Sanskrit Simulator simulates the Pāṇinian Process of word formation
 The system of Panini
 Gaṇakāṣṭādhyāyī, a software on Sanskrit grammar, based on Pāṇini's Sutras
 Ashtadhyayi, Work by Pāṇini
 Forizs, L. Pāṇini, Nāgārjuna and Whitehead – The Relevance of Whitehead for Contemporary Buddhist Philosophy
 The Aṣṭādhyāyī of Pāṇini, with the Mahābhāṣya and Kāśikā commentaries, along with the Nyāsa and Padamanjara commentaries on the Kāśikā. (PDF) Sanskrit.
 

ชาวอินเดีย
ภาษาสันสกฤต