การมีคู่สมรสคนเดียว

การมีคู่สมรสคนเดียว หรือ ผัวเดียวเมียเดียว () เป็นภาวะของการมีคู่ทางเพศคนเดียว คำว่า “Monogamy” มาจากภาษากรีกว่า “monos” “μονός” ที่แปลว่าหนึ่งหรือคนเดียว และคำว่า “gamos” “γάμος” ที่แปลว่าการสมรสหรือการอยู่ร่วมกัน ในหลายกรณีคำว่า “การมีคู่สมรสคนเดียว” ใช้โดยเฉพาะในความหมายที่หมายถึงการแต่งงานที่สามีภรรยามีคู่สมรสคนเดียว

การมีคู่ครองคนเดียวแบ่งออกเป็น:
 การมีคู่สมรสคนเดียวเชิงสังคม (Social monogamy) หมายถึงบุคคลสองคน/สัตว์ที่ดำรงชีวิตอยู่ด้วยกัน, มีความสัมพันธ์ทางเพศต่อกัน, และร่วมมือกันในการหาสิ่งที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีพด้วยกัน เช่นอาหาร, เสื้อผ้า และ เงิน
 การมีคู่สมรสคนเดียวเชิงเพศสัมพันธ์ (Sexual monogamy) หมายถึงบุคคลสองคน/สัตว์ที่มีความสัมพันธ์ทางเพศระหว่างกันโดยเฉพาะโดยไม่มีความสัมพันธ์ทางเพศกับผู้อื่น
 การมีคู่สมรสคนเดียวเชิงพันธุกรรม (Genetic monogamy) หมายถึงบุคคลสองคนที่มีบุตรด้วยกันโดยไม่มีความสัมพันธ์อื่นใดนอกไปจากนั้น
 การมีคู่สมรสคนเดียวเชิงสมรส (Marital monogamy) หมายถึงการสมรสของบุคคลสองคน

ชนิดของการมีคู่สมรสคนเดียวในประเภทข้างต้นอาจจะเป็นการมีคู่ครองคนเดียวตลอดชีพ หรือ อาจจะเป็นประเภทที่เรียกว่า
 การมีคู่สมรสคนเดียวเชิงชั่วระยะ (Serial monogamy) หมายถึงบุคคลสองคน/สัตว์ที่มีความสัมพันธ์ทางเพศระหว่างกันโดยไม่มีความสัมพันธ์ทางเพศกับผู้อื่นอยู่ชั่วระยะที่อาจจะสั้นหรือยาวก็ได้ ก่อนที่จะเปลี่ยนคู่ไปมีความสัมพันธ์กับผู้อื่นหลังจากแยกกับคู่เดิมแล้ว การเปลี่ยนคู่ใหม่มักจะเกิดขึ้นเป็นระยะๆ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
ผัวเดียวเมียเดียว
บทความ "มโนทัศน์รักเดียวใจเดียวและปัญหาเมียน้อยในทศวรรษ 2490-2530"
The Myth of Monogamy
 UK website on childsupport and paternity with many links to studies of paternity, nonpaternity and pedigree error rates 
 Evaluating pedigree data. II. Identifying the cause of error in families with inconsistencies, Lathrop GM, Huntsman JW, Hooper AB, Ward RH, Hum Hered. 1983;33(6):377-89.

การแต่งงาน
ครอบครัว
เพศและสังคม