เหรียญปราบฮ่อ

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างเหรียญราชอิสริยาภรณ์ขึ้นเพื่อเป็นบำเหน็จความดีความชอบแก่ผู้ไปราชการสงครามปราบฮ่อเมื่อปี พ.ศ. 2427 เหรียญดังกล่าวมีชื่อเรียกว่า "เหรียญปราบฮ่อ" ลักษณะเป็นเหรียญเงินรูปกลม  ด้านหน้าเป็นพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระพักตร์เสี้ยว ผินพระพักตร์ไปทางซ้าย มีพวงมาลัยรองรับ  เบื้องบนเป็นแถวอักษรตามแนวขอบเหรียญเป็นข้อความ "จุฬาลงกรณ บรมราชาธิราช"  ด้านหลังเป็นรูปพระสยามเทวาธิราชทรงช้างถือพระแสงของ้าว มีควาญอยู่ท้ายช้างคนหนึ่ง  รองรับด้วยกลุ่มแพรแถบ  เบื้องบนของรูปนั้นมีอักษรตามแนวขอบเหรียญเป็นข้อความ "ปราบฮ่อ ๑๒๓๙ ๑๒๔๗ ๑๒๔๙" เหรียญนี้ใช้ห้อยกับแพรแถบสีดำริมสีเหลือง ขนาดกว้าง 2.5 เซนติเมตร ที่แพรแถบประดับเข็มบอกปีจุลศักราชที่มีการปราบฮ่อ  ได้แก่ "๑๒๓๙" (พ.ศ. 2420) "๑๒๔๗" (พ.ศ. 2428) และ "๑๒๔๙" (พ.ศ. 2430) ใช้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย  เข็มปีจุลศักราชที่ประดับบนแพรแถบจะประดับให้สำหรับผู้ที่ไปราชการสงครามปราบฮ่อแต่ละคราวๆ ไป  เหรียญนี้ไม่มีการกำหนดอัตราการพระราชทาน  ผู้ได้รับพระราชทานเหรียญนี้จะไม่ได้รับประกาศนียบัตรกำกับ แต่จะได้รับการประกาศชื่อลงในราชกิจจานุเบกษา  ปัจจุบันเหรียญนี้พ้นสมัยการพระราชทานแล้ว

รัฐบาลสยามได้ว่าจ้างให้บริษัทบีกริมแอนด์โกผลิตเหรียญปราบฮ่อที่ประเทศเยอรมนี โดยมีจำนวนผลิตเพียง 500 เหรียญ เมื่อปี พ.ศ. 2436 และได้จัดส่งมายังประเทศสยามในปีถัดมา และได้เริ่มพระราชทานแจกเป็นระยะๆ โดยเริ่มพระราชทานครั้งแรกเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2441 จำนวน 49 คน

อ้างอิง 

เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหาร