รายชื่อพรรคการเมืองในประเทศไทย

รายชื่อพรรคการเมืองไทย นับตั้งแต่การปฏิวัติสยาม เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข โดย คณะราษฎร (2469) ซึ่งอาจถือเป็นพรรคการเมืองแรกของประเทศไทย เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ประเทศไทยมีพรรคการเมืองที่จัดตั้งขึ้นรวมทั้งสิ้น 341 พรรค ยังคงดำเนินกิจกรรมทางการเมืองอยู่ถึงปัจจุบัน จำนวนรวม 103 พรรค เป็นพรรคที่จัดตั้งด้วยอุดมการณ์โดยไม่จดทะเบียน จำนวน 2 พรรค คือ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (2485) ซึ่งเป็นพรรคการเมืองที่มีอายุยาวนานที่สุดของประเทศไทย และ พรรคอธิปไตยปวงชนชาวไทย (2559) ซึ่งจัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2559 นอกนั้น เป็นพรรคที่จดทะเบียนจัดตั้ง มีจำนวนรวม 106 พรรค โดย พรรคประชาธิปัตย์ (2489) นอกจากเป็นพรรคการเมืองอันดับ 2 ที่มีอายุยาวนานที่สุดของประเทศไทยแล้ว ยังเป็นพรรคจดทะเบียนจัดตั้งที่มีอายุยาวนานที่สุดของประเทศไทย โดยจดทะเบียนจัดตั้งรวม 4 ครั้ง ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2498 ครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2511 ครั้งที่ 3 ในปี พ.ศ. 2517 และ ครั้งที่ 4 ในปี พ.ศ. 2525

พรรคการเมืองที่ยังดำเนินกิจกรรมในปัจจุบัน 
พรรคการเมืองที่จดทะเบียนและยังคงดำเนินกิจกรรมทางการเมืองอยู่ถึงปัจจุบัน มีจำนวนรวม 81 พรรค เรียงตามลำดับการจัดตั้ง ดังนี้

พรรคการเมืองที่ไม่ได้จดทะเบียนและยังคงดำเนินกิจกรรมทางการเมืองอยู่ถึงปัจจุบัน มีจำนวนรวม 2 พรรค เรียงตามลำดับการจัดตั้ง ดังนี้

พรรคการเมืองเรียงตามปีที่จัดตั้ง 
พรรคการเมืองในประเทศไทยเรียงตามปีที่จัดตั้ง ดังนี้

ก่อน พ.ศ. 2500 
 ปี พ.ศ. 2469 มีการจัดตั้งขึ้นด้วยอุดมการณ์ของกลุ่มการเมืองซึ่งอาจนับเป็นพรรคการเมืองแรกของประเทศไทย คือ คณะราษฎร (2469) เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2469 ซึ่งต่อมาได้ทำการปฏิวัติสยาม เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475
 ก่อนปี พ.ศ. 2500 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่โดยนับรวม คณะราษฎร (2469) รวม 20 พรรค มีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบันเพียง 2 พรรค คือ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (2485) ซึ่งจัดตั้งขึ้นด้วยอุดมการณ์โดยไม่จดทะเบียน เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2485  และ พรรคประชาธิปัตย์ (2489) ซึ่งจัดตั้งขึ้นด้วยอุดมการณ์โดยไม่จดทะเบียน เมื่อวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2489
 ปี พ.ศ. 2498 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2498

พ.ศ. 2500 – พ.ศ. 2509 
 ปี พ.ศ. 2500 – พ.ศ. 2509 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่รวม 9 พรรค ไม่มีพรรคใดมีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบัน
 วันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2501 มีประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 8 ยกเลิกพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2498 มีผลให้บรรดาพรรคการเมืองที่มีอยู่เป็นอันสิ้นสุดลง

พ.ศ. 2510 – พ.ศ. 2519 
 ปี พ.ศ. 2510 – พ.ศ. 2519 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่รวม 62 พรรค ไม่มีพรรคใดมีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบัน
 ปี พ.ศ. 2511 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2511 
 วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 9 มีผลให้บรรดาพรรคการเมืองที่มีอยู่เป็นอันสิ้นสุดลง 
 ปี พ.ศ. 2517 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2517 
 วันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 ตามคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 6 ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พุทธศักราช 2517 มีผลให้บรรดาพรรคการเมืองที่มีอยู่เป็นอันสิ้นสุดลง  แต่ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2524 ยกเลิกคำสั่งฉบับดังกล่าว  ส่งผลให้ทุกพรรคการเมืองที่จดทะเบียนจัดตั้งตามพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2517 ยังคงดำรงอยู่เหมือนเดิม
 ถึงแม้จะมีการยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 6 แต่เนื่องจากถูกห้ามดำเนินกิจกรรมทางการเมืองไปกว่า 5 ปี หลายพรรคจึงไม่ได้รับการฟื้นฟู

พ.ศ. 2520 – พ.ศ. 2529 
 ปี พ.ศ. 2520 – พ.ศ. 2529 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่รวม 18 พรรค มีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบันเพียง 1 พรรค คือ พรรคประชากรไทย (2522) ซึ่งจัดตั้งขึ้นด้วยอุดมการณ์โดยไม่จดทะเบียน เมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2522
 ปี พ.ศ. 2522 มีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2522 จัดเป็น การเลือกตั้งเป็นครั้งที่ 14 ในประเทศไทย การเลือกตั้งครั้งนี้เกิดขึ้นเมื่อมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ซึ่งในขณะนั้นยังไม่มีกฎหมายว่าด้วยพรรคการเมือง ส่งผลให้รัฐธรรมนูญกำหนดไว้ในบทเฉพาะกาลยกเว้นการบังคับเกี่ยวกับการจัดตั้งหรือการสังกัดพรรคการเมืองของผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โดยใช้คำว่า "กลุ่มการเมือง" เป็นการเรียกอย่างไม่เป็นทางการ พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีได้ประกาศให้มีการเลือกตั้งขึ้นในวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2522 การเลือกตั้งครั้งนี้นับเป็นการเลือกตั้งครั้งแรก ที่มีขึ้นหลังเหตุการณ์นองเลือดเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และสนามหลวง 
 ปี พ.ศ. 2524 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2524 ยกเลิกคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับที่ 6 ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พุทธศักราช 2517  ส่งผลให้ทุกพรรคการเมืองที่จดทะเบียนจัดตั้งตามพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ. 2517 ยังคงดำรงอยู่เหมือนเดิม

พ.ศ. 2530 – พ.ศ. 2539 
 ปี พ.ศ. 2530 – พ.ศ. 2539 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่รวม 29 พรรค มีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบันเพียง 2 พรรค คือ พรรคความหวังใหม่ (2533) ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยจดทะเบียนครั้งแรก เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2533 และ พรรคไทยเอกภาพ (2561) ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยจดทะเบียนครั้งแรก เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2539

พ.ศ. 2540 – พ.ศ. 2549 
 ปี พ.ศ. 2540 – พ.ศ. 2549 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่รวม 37 พรรค มีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบันเพียง 1 พรรค คือ  พรรคเครือข่ายชาวนาแห่งประเทศไทย (2549) ซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยจดทะเบียน เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2549
 ปี พ.ศ. 2541 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2541

พ.ศ. 2550 – พ.ศ. 2559 
 ปี พ.ศ. 2550 – พ.ศ. 2559 มีพรรคการเมืองจัดตั้งขึ้นใหม่รวม 119 พรรค มีการดำเนินการอยู่ถึงปัจจุบัน 42 พรรค โดยมี พรรคอธิปไตยปวงชนชาวไทย (2559) เพียงหนึ่งพรรค ซึ่งจัดตั้งขึ้นด้วยอุดมการณ์โดยไม่จดทะเบียน เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2559
 หลังจากการรัฐประหารเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 ก็มิได้มีการจดทะเบียนพรรคการเมืองอีกจนกระทั่งมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

พ.ศ. 2560 – ปัจจุบัน 
 วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2560 มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 
 ปี พ.ศ. 2560 - ปัจจุบัน มีพรรคการเมืองยังดำเนินกิจกรรมทางการเมืองอยู่ 68 พรรค

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 รายชื่อพรรคการเมืองไทย, สถาบันพระปกเกล้า

พรรคการเมือง