ตัวขนส่งกลูโคส

ตัวขนส่งกลูโคส () เป็นกลุ่มกว้าง ๆ ของโปรตีนเยื่อหุ้มที่มีส่วนช่วยในการขนส่งกลูโคสบนเยื่อหุ้มเซลล์ผ่านกระบวนการที่เรียกว่าการแพร่แบบฟาซิลิเทเทด (facilitated diffusion) เนื่องด้วยกลูโคสเป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญของสิ่งมีชีวิต จึงพบตัวส่งกลูโคสนี้ได้ในสัตว์ทุกไฟลัม แฟมิลี (family) ของโปรตีน GLUT หรือ SLC2A นั้นเป็นแฟมิลีโปรตีนตัวขนส่งกลูโคสที่พบได้ในเซลล์สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม จีโนมมนุษย์สามารถถอดรหัสสร้าง GLUT ได้ 14 ชนิด

การสังเคราะห์กลูโคสอิสระ
ในเซลล์ที่ไม่ใช่พวกออโตโทรฟ (non-autotroph cells) นั้นไม่สามารถสร้างกลูโคสอิสระ (free glucose) ได้เพราะขาดการแสดงออก (expression) glucose-6-phosphatase และดังนั้นจึงมีส่วนร่วมเฉพาะในการ uptake และการสันดาปของกลูโคสเท่านั้น ปกติแล้วกลูโคสจะสามารถผลิตได้ในเซลล์ตับ (hepatocyte) เท่านั้น แต่ในภาวะอดอาหาร (fasting conditions) เนื้อเยื่ออื่น ๆ เช่น ลำไส้ กล้ามเนื้อ สมอง และไต สามารถผลิตกลูโคสเองได้โดยใช้การกระตุ้นกระบวนการ gluconeogenesis

การขนส่งกลูโคสในยีสต์

การขนส่งกลูโคสในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

ประเภท
กลูโคสทราสพอร์เทอร์แต่ละไอโซฟอร์ม (isoform) มีหน้าที่เฉพาะในกระบวนการเมแทบอลิซึมของกลูโคส ซึ่งจะถูกกำหนดด้วยการแสดงออกของเนื้อเยื่อ (tissue expression), ความเฉพาะเจาะจงต่อสาร (substrate specificity), พลวัตการขนส่ง (transport kinetics) และการแสดงออกที่ควบคุม (regulated expression) ในสภาวะที่แตกต่างในทางสรีระวิทยา จนถึงปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์สามารถระบุสมาชิกได้ 14 ชนิดที่เป็น GLUT/SLC2 ด้วยการจัดจำแนกตามคสามเหมือนของลำดับ (sequence similarities) แฟมิลี GLUT สามารถแบ่งออกเป็นสามชั้นย่อย คือ

คลาส I
คลาส I (Class I) ประกอบด้วยตัวขนส่งกลูโคส GLUT1, GLUT 2, GLUT 3 และ GLUT4

คลาส II/III
คลาส II ประกอบด้วย:
GLUT5 (), ตัวขนส่งฟรุกโตสใน enterocytes
GLUT7 - SLC2A7 - (), พบในลำไส้ใหญ่และเล็ก transporting glucose out of the endoplasmic reticulum 
GLUT9 - ()
GLUT11 ()

คลาส III ประกอบด้วย:
 GLUT6 (), 
 GLUT8 (), 
 GLUT10 (),
 GLUT12 () 
 GLUT13, หรือ H+/myoinositol transporter: HMIT ()

ดูเพิ่ม
Cotransport
Cotransporter

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 

โปรตีนขนส่ง
โปรตีนเยื่อหุ้ม
Solute carrier family