หีบแห่งพันธสัญญา

หีบแห่งพันธสัญญา หรือ หีบแห่งพระบัญญัติ (;  ʾĀrôn Habbərît, ออกเสียง อะรอน ฮะบริท; ; ) เป็นหีบที่กล่าวถึงใน หนังสืออพยพ บรรจุแผ่นศิลาพระโอวาทที่ได้สลักบัญญัติ 10 ประการเอาไว้ และใน จดหมายถึงชาวฮีบรู ระบุว่า "หีบ‍พันธ‌สัญญา​หุ้ม​ด้วย​ทอง‍คำ​ทุก​ด้าน ภาย‍ใน​นั้น มี​โถ​ทอง‍คำ​บรร‌จุ​มานา มี​ไม้เท้าของอาโรนที่​ออก‍ดอก‍ตูม และ​มี​แผ่น​ศิลา​จา‌รึก​พันธ‌สัญญา" อย่างไรก็ตาม ใน หนังสือพงศ์กษัตริย์ ฉบับที่ 1 ได้บันทึกไว้ว่า ในยุคของมหากษัตริย์ซาโลมอน หีบแห่งพันธสัญญาบรรจุไว้แค่ แผ่นศิลาพระบัญญัติจำนวนสองแผ่นเท่านั้น หนังสืออพยพ ยังอธิบายว่า หีบแห่งพันธสัญญาสร้างขึ้นรูปแบบที่พระยาห์เวห์ทรงชี้แนะต่อโมเสสที่ภูเขาซีนาย โมเสสสามารถเข้าเฝ้าพระเจ้าได้จากพลับพลานมัสการซึ่งบรรจุหีบใบนี้ โดยพระเจ้าจะทรงประทับบนพระที่นั่งกรุณาที่ทั้งสองข้างมีเครูบกางปีกปกไว้

คัมภีร์ไบเบิลระบุว่า ราวหนึ่งปีภายหลังชนชาวอิสราเอลได้อพยพจากอียิปต์ ก็ได้สร้างตัวหีบขึ้นตามรูปแบบที่พระเจ้าตรัสไว้ผ่านโมเสสในระหว่างที่พวกเขาตั้งค่ายที่เชิงเขาซีนาย (ตรงกับ 1513 ปีก่อนคริสตกาล) ต่อมา ปุโรหิตเผ่าเลวีหามหีบแห่งพันธสัญญานำขบวนอพยพของชนชาวอิสราเอลทิ้งระยะห่าง 2,000 ศอก ทันทีที่เท้าของปุโรหิตผู้หามหีบแตะผิวน้ำของแม่น้ำจอร์แดนซึ่งอยู่ในฤดูน้ำหลาก สายน้ำก็แยกออกจากกันจนเหลือพื้นแห้งให้ขบวนอพยพเดินทางข้ามไปได้ เมื่อการมหัศจรรย์นี้แพร่กระจายออกไป ทำให้เหล่ากษัตริย์ชาวอาโมไรต์ทั้งหมดทางฟากตะวันตกของแม่น้ำจอร์แดนและกษัตริย์ชาวคานาอันทั้งหมดตามชายฝั่งทะเลต่างเกรงกลัวในอำนาจของพระเจ้า ประตูเมืองเยรีโคถูกสั่งปิดตายเนื่องจากเกรงกลัวชาวอิสราเอล พระเจ้าตรัสกับโยชูวาให้ปุโรหิตหามหีบเดินขบวนรอบเมืองวันละหนึ่งรอบเป็นเวลาหกวัน และหามวนเจ็บรอบในวันที่เจ็ดพร้อมเป่าเขาแกะ เมื่อครบเจ็ดรอบ ชาวอิสราเอลก็ส่งเสียงโห่ร้องและกำแพงของเมืองเยรีโคก็พังทลายลงมา กองทัพของชาวอิสราเอลบุกเข้าเมือง เข่นฆ่าทุกคนไม่เว้น ชาย หญิง คนชรา เด็ก สัตว์เลี้ยง และเผาเมืองจนพินาศสิ้น

ลักษณะ 
ในหนังสืออพยพ บทที่ 25 พระเจ้าทรงบัญชาโมเสสว่า "ให้​พวก‍เขา​ทำ​หีบ​ใบ​หนึ่ง ด้วย​ไม้​กระ‌ถิน‍เทศ​ยาว 110 เซนติ‌เมตร กว้าง 66 เซนติ‌เมตร และ​สูง 66 เซนติ‌เมตร เจ้า​จง​หุ้ม​หีบ​นั้น​ด้วย​ทอง‍คำ​บริ‌สุทธิ์​ทั้ง​ด้าน‍ใน​และ​ด้าน‍นอก แล้ว​จง​ทำ​ขอบ​ด้วย​ทอง‍คำ​ล้อม‍รอบ​หีบ​นั้น เจ้า​จง​หล่อ​ห่วง​ทอง‍คำ​สี่​ห่วง​สำหรับ​หีบ​นั้น​ติด​ไว้​ที่​มุม​ทั้ง​สี่ ด้าน​นี้​สอง​ห่วง​และ​ด้าน​นั้น​สอง​ห่วง ให้​ทำ​คาน‍หาม​ด้วย​ไม้​กระ‌ถิน‍เทศ​หุ้ม​ด้วย​ทอง‍คำ แล้ว​สอด​คาน‍หาม​เข้า​ที่​ห่วง​ข้าง​หีบ​สำหรับ​ใช้​ยก​หาม​หีบ​นั้น ไม้‍คาน‍หาม​ให้​สอด​ไว้​ใน​ห่วง​ของ​หีบ ห้าม​ถอด​ออก เจ้า​จง​เก็บ​พระ‍โอ‌วาท​ที่​เรา​จะ​ให้​แก่​เจ้า​ไว้​ใน​หีบ​นั้น แล้ว​เจ้า​จง​ทำ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ด้วย​ทอง‍คำ​บริ‌สุทธิ์​ยาว 110 เซนติ‌เมตร กว้าง 66 เซนติ‌เมตร เจ้า​จง​ทำ​เค‌รูบ​ทอง‍คำ​สอง​รูป โดย​ใช้​ค้อน​เป็น​เครื่อง‍มือ​ทำ​และ​ตั้ง​ไว้​ที่​ปลาย​ทั้ง‍สอง​ข้าง​ของ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา เจ้า​จง​ทำ​เค‌รูบ​ไว้​ที่​ปลาย​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ข้าง​ละ​รูป และ​ให้​เค‌รูบ​ติด​เป็น​เนื้อ​เดียว​กับ​ปลาย​ทั้ง‍สอง​ข้าง​ของ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา ให้​เค‌รูบ​กาง​ปีก​ขึ้น​สูง​ปก​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ไว้ และ​ให้​หัน‍หน้า​เข้า‍หา​กัน โดย​หน้า​ของ​เค‌รูบ​มอง​ตรง​มา​ยัง​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา แล้ว​จง​ตั้ง​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​นั้น​ไว้​บน​หีบ จง​เก็บ​พระ‍โอ‌วาท​ซึ่ง​เรา​จะ​ให้​แก่​เจ้า​ไว้​ใน​หีบ​นั้น เรา​จะ​พบ​กับ​เจ้า ณ ที่​นั้น คือ​ที่​เหนือ​พระ‍ที่‍นั่ง‍กรุณา​ระหว่าง​กลาง​เค‌รูบ ซึ่ง​อยู่​บน​หีบ‍แห่ง‍สักขี‍พยาน และ​เรา​จะ​บอก​กับ​เจ้า​ทุก‍สิ่ง​ที่​เรา​จะ​สั่ง​เจ้า​ให้​ประ‌กาศ​แก่​ชน‍ชาติ​อิสรา‌เอล"

หายสาบสูญ 
มีสมมติฐานว่าหีบแห่งพันธสัญญาที่จริงนั้นมีอยู่สองใบ คือ ใบดั้งเดิม กับใบที่สร้างขึ้นทีหลัง พระราชินีแห่งชีบาเป็นมเหสีของซาโลมอน โอรสของพระนางจะต้องกลับไปครองเอธิโอเปีย ตำนานว่าโอรสของพระนางได้นำหีบใบหนึ่งกลับไปด้วย กษัตริย์ซาโลมอนอาจสร้างหีบแห่งพันธสัญญาขึ้นมาอีกใบในเหตุการณ์นี้ ซึ่งไม่อาจทราบว่า หีบใบที่เจ้าชายเมเนเลกนำไปยังเอธิโอเปียนั้น เป็นหีบใบจริงหรือใบที่สร้างขึ้นมาทีหลัง 

อย่างไรก็ตาม 587 ปีก่อนคริสตกาล ในคราวที่กองทัพบาบิโลเนียบุกเข้าทำลายเยรูซาเลมและวิหารซาโลมอนอันเป็นที่ประดิษฐานของหีบแห่งพันธสัญญา ในหนังสือพงศ์กษัตริย์นั้น มีบัญชีสิ่งของที่พวกบาบิโลนนำกลับออกไปด้วยอยู่ ก็ไม่ปรากฏว่ามีหีบใบนี้อยู่ในบัญชีดังกล่าวแต่อย่างใด แม้แต่พงศาวดารอิสราเอลอื่น ๆ ก็ไม่ระบุถึงหีบในเหตุการณ์นี้เช่นกัน แต่เรื่องของหีบนี้กลับไปปรากฏอยู่ในหนังสือเอสดราส ฉบับที่ 1ของกรีก ซึ่งระบุไว้ว่า
"...แลพวกเขาก็ยึดเอาบรรดาภาชนะศักดิ์สิทธิ์ของพระผู้เป็นเจ้าทั้งชิ้นเล็กชิ้นใหญ่เสียหมดสิ้น พร้อมทั้งภาชนะหีบแห่งพระเจ้าตลอดจนทรัพย์สมบัติ แลเอาไปยังบาบิโลน"
—หนังสือเอสดราส ฉบับที่ 1 บรรทัดที่ 54
อย่างไรก็ตาม มีนักโบราณคดีและนักวิชาการบางส่วนเห็นว่า เป็นไปได้ยากที่จะไม่หลงเหลือหลักฐานใดเลยหากหีบถูกนำไปยังบาบิโลนจริง ดังนั้นหีบน่าจะถูกนำออกจากเยรูซาเลมไปแล้วก่อนเมืองถูกโจมตี โดยผ่านอุโมงค์ใต้เยรูซาเลมออกไปนอกกำแพงเมือง ทั้งนี้ มีการพบบันทึกพาไพรัสในอียิปต์ ซึ่งเขียนราว ๆ 400 ปีก่อนคริสกาล ในบันทึกระบุว่า มีการสร้างวิหารสำหรับพระเจ้าของพวกยิวในเกาะทางภาคใต้ของอียิปต์ ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่า เหล่าปุโรหิตสามารถนำหีบหนีออกมาได้ถึงเกาะนี้ และวิหารแห่งนี้สร้างเพื่อเก็บรักษาหีบ ถ้าเป็นเช่นนั้น หีบอาจจะเคยอยู่ที่อียิปต์ในช่วงระยะเวลาสั้น ๆ เนื่องจากการเปลี่ยนถ่ายอำนาจในอียิปต์จะทำให้ชาวยิวเหล่านี้ต้องออกจากอียิปต์ และจุดหมายปลายทางที่พวกเขาน่าจะเดินทางต่อไปคือเอธิโอเปียซึ่งเป็นบ้านเกิดของพระราชินีแห่งชีบา มเหสีของกษัตริย์ซาโลมอน โดยการล่องเรือทวนแม่น้ำไนล์ ซึ่งก็มีการพบชุมชนชาวคริสต์เก่าแก่บริเวณทะเลสาบต้นสาขาของแม่น้ำไนล์ในเอธิโอเปีย และในบรรดาสมบัติเก่าแก่ก็พบเครื่องใช้โบราณของอิสราเอลที่มีอายุกว่าสองพันปี

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 ทวนศักดิ์สิทธิ์
 จอกศักดิ์สิทธิ์
 ตะปูศักดิ์สิทธิ์
 แผ่นศิลาพระโอวาท

แหล่งข้อมูลอื่น 

 Detailed reconstruction of the Ark of the Covenant
 Portions of this article have been taken from the Jewish Encyclopedia of 1906. Ark of the Covenant
 Initial text from Easton's Bible Dictionary, 1897. Ark of the Covenant
 The Catholic Encyclopedia, Volume I. Ark of the Covenant

บัญญัติ 10 ประการ
คัมภีร์ฮีบรู
คัมภีร์ไบเบิล
พันธสัญญาเดิม