อักษรเปโกน

อักษรเปโกน (ซุนดากับ,  หรือ , ) เป็นอักษรอาหรับดัดแปลงที่ใช้เขียนภาษาชวา, มาดูรา และซุนดา นอกเหนือจากการเขียนด้วยอักษรชวาหรืออักษรละติน และอักษรซุนดาเก่า อักษรนี้เคยมีการใช้ในงานต่าง ๆ ตั้งแต่ศาสนา การทูต ไปจนถึงบทกวี แต่ปัจจุบันนิยมใช้เขียนงานทางศาสนา (อิสลาม) และกวีนิพนธ์ โดยเฉพาะการเขียนอัลกุรอาน อักษรเปโกนมีสัญลักษณ์สำหรับเสียงที่ไม่มีในภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ อักษรเปโกนมีผู้ศึกษาน้อยกว่าอักษรยาวีที่มีการใช้งานในภาษามลายู, อาเจะฮ์ และมีนังกาเบา

ศัพทมูลวิทยา
คำว่า เปโกน มาจากศัพท์ภาษาชวา pégo ที่หมายถึง "เบี่ยงเบน" เพราะเป็นการเขียนภาษาชวาด้วยอักษรอาหรับ ซึ่งไม่ได้เป็นอักษรพื้นเมืองของชาวชวา

อักษร
อักษรเปโกนใช้ตัวอักษรเดิมจากอักษรอาหรับ กับอักษรเพิ่มเติม 7 อักษรที่ใช้แทนเสียงภาษาชวาที่ไม่พบในภาษาอาหรับ:  ( ),  ( ),  ( ),  ( ),  ( ),  ( ) และ  ( ) กับอีกอักษรหนึ่งที่ใช้ในคำยืม คือ  ( ) อักษรใหม่เหล่านี้สร้างขึ้นด้วยการเพิ่มจุดในอักษรเดิม อักษรเปโกนยังไม่มีแบบอักษรมาตรฐาน และมีรูปแบบการเขียนหลายแบบจากวิธีการแสดงตัวอักษรเพิ่มเติมเหล่านี้ โดยทั่วไปจะอยู่ในตำแหน่งของจุด (ด้านบนหรือด้านล่าง) และจำนวนจุด (หนึ่งหรือสามจุด)

ในสื่อการสอนล่าสุด มีการเพิ่มตัวอักษรเพิ่มเติมเพื่อใช้เขียนภาษาอินโดนีเซีย

สระ

คำซ้ำ
คำซ้ำในอักษรเปโกนทำหน้าที่คล้ายกับอักษรยาวีตรงที่การใช้ตัวเลข "٢" หลังฐานศัพท์

ถ้าคำศัพท์เป็นคำต่อท้าย เลข "٢" จะปรากฏระหว่างฐานศัพท์กับคำต่อท้าย ทำให้ตัวซ้ำตัวอยู่ตรงกลางคำศัพท์ ส่วนคำซ้ำในรูปแบบคำศัพท์เป็นหน่วยคำเติมหน้าจะใช้ยัติภังค์

ข้างล่างคือตัวอย่างศัพท์ภาษาชวาพื้นฐาน พร้อมเครื่องหมายระบุการออกเสียงและกุนดุล (ไม่มีเครื่องหมายระบุการออกเสียง):

การเปรียบเทียบระหว่างอักษรเปโกนกับยาวี
ความแตกต่างหลักระหว่างอักษรยาวีกับอักษรเปโกนคืออักษรจะเขียนตามเสียงที่เปล่งออกมา เพราะในภาษาชวามีสระที่หลากหลายกว่าภาษามลายูทำให้จำเป็นต้องเขียนสระให้ชัดเจนเพื่อป้องกันความสับสน ถ้าอักษรเปโกนเขียนแบบไม่มีเครื่องหมายสระอย่างอักษรยาวีจะเรียก  (; ) กฎการสะกดคำระหว่างสองอักษรก็มีความแตกต่างกัน โดยรูปสะกดอักษรยาวีมีความเป็นมาตรฐานมากกว่าอักษรเปโกน ส่วนอักษรเปโกนมีแนวโน้มที่จะเขียนเสียงสระทั้งหมดของคำศัพท์ในภาษาพื้นเมืองอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะด้วยตัวอักษรอย่างเดียวหรือพร้อมตัวกำกับเสียงก็ตาม ในขณะที่อักขรวิธียาวีบางครั้งละเว้น alif ในตำแหน่งที่มีการออกเสียง  ในทำนองเดียวกัน เสียงสระอื่น ๆ อาจเขียนไม่ชัดเจน

ส่วนอักษรเพิ่มเติมสำหรับเสียงที่ไม่พบในภาษาอาหรับ บางตัวอักษรมีรูปร่างเหมือนกัน ในขณะที่บางส่วนกลับตรงกันข้าม อักษรเปโกนมีอักษรเพิ่มเติมิอีกสองตัวสำหรับเสียงภาษาชวาที่ไม่พบในภาษามลายู และรูป kaf มีความแตกต่าง โดยอักษรเปโกนในแบบอาหรับ ส่วนอักษรยาวีใช้แบบเปอร์เซีย

การทับศัพท์
ใน ค.ศ. 2012 หอสมุดรัฐสภาสหรัฐได้ตีพิมพ์มาตรฐานการถอดเป็นอักษรโรมันสำหรับอักษรยาวีกับเปโกน

ตัวอย่าง
ข้อความด้านล่าางคือข้อความเชิงศาสนาอิสลามในหลายภาษา เขียนด้วยอักษรละตินและอักษรเปโกน
ท่านศาสดามุฮัมมัดคือศาสนทูตของพระเจ้าต่อสรรพสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นทั้งหมด สิ่งใดที่ท่านศาสดามุฮัมมัดได้กล่าวไว้เป็นความจริงที่แท้จริง ดังนั้น สรรพสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นทั้งหมดจึงต้องยอมรับและปฏิบัติตามท่านศาสดามุฮัมมัด

จากตัวอย่างข้างบน มีคำยืมภาษาอาหรับ 5 คำ ซึ่งต้องเขียนตามรูปเดิมในภาษาอาหรับ ได้แก่:
 ศัพท์ Nabi ในอักษรละตินควรเขียนเป็น نبي ในอักษรเปโกน คำนี้อาจเขียนผิดเป็น نابي
 ศัพท์ Muhammad ในอักษรละตินควรเขียนเป็น محمد ในอักษรเปโกน คำนี้อาจเขียนผิดเป็น موهمماد
 ศัพท์ Allah ในอักษรละตินควรเขียนเป็น الله ในอักษรเปโกน คำนี้อาจเขียนผิดเป็น أللاه
 ศัพท์ Makhluk ในอักษรละตินควรเขียนเป็น مخلوق ในอักษรเปโกน คำนี้อาจเขียนผิดเป็น ماخلوك
 ศัพท์ Wajib ในอักษรละตินควรเขียนเป็น واجب ในอักษรเปโกน คำนี้อาจเขียนผิดเป็น واجيب

อ้างอิง

บรรณานุกรม
Gallop, A. T. (2015). A Jawi sourcebook for the study of Malay palaeography and orthography. Indonesia and the Malay World, 43(125), 13-171.
Jacquerye, Denis Moyogo. (2019). Proposal to encode Javanese and Sundanese Arabic characters. Unicode.

อักษรอาหรับ