เจ้านางทิพย์ธิดา

เจ้านางทิพย์ธิดา หรือสำเนียงท้องถิ่นว่า ติ๊บสีลา (; ไทเขิน: ; ค.ศ. 1871 – ?) เป็นพระธิดาของเจ้าฟ้าโชติกองไท เป็นพระเชษฐภคินีของเจ้าฟ้าก๋องคำฟู และเจ้าฟ้าก้อนแก้วอินแถลง เจ้าผู้ครองรัฐเชียงตุง เจ้านางทิพย์ธิดาเคยเป็นผู้สำเร็จราชการเชียงตุง ทั้งเป็นอดีตมหาเทวีและผู้สำเร็จราชการรัฐเชียงคำ

พระประวัติ 
เจ้านางทิพย์ธิดา เป็นพระธิดาของเจ้าฟ้าโชติกองไท เจ้าผู้ครองรัฐเชียงตุง หลังพระบิดาพิราลัย เจ้าฟ้าก๋องคำฟู พระอนุชาร่วมพระชนนีจึงกินเมืองเชียงตุงสืบมา แต่ครองเมืองได้ไม่นานนักก็พิราลัยไปอีก จึงสถาปนาเจ้าฟ้าก้อนแก้วอินแถลง พระอนุชาต่างมารดาครองเมืองต่อ ซึ่งขณะนั้นมีพระชันษาเพียง 14 ปี เจ้านางทิพย์ธิดาที่มีพระชันษา 16 ปี จึงขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เป็นระยะเวลาสองปี

เมื่อจำเริญพระชันษา เจ้านางเสกสมรสกับเมียวซาแห่งรัฐเชียงคำ ประสูติการพระโอรสพระองค์หนึ่งคือเจ้าขุนหอคำ ภายหลังเจ้านางเลิกรากับเมียวซาแล้วย้ายกลับไปประทับที่เมืองเชียงตุง ทว่าเมียวซาเชียงคำพิราลัยขณะพระโอรสมีพระชันษา 11 ปี เจ้านางทิพย์ธิดาจึงขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ณ รัฐเชียงคำจนกว่าเจ้าขุนหอคำ พระโอรสจะมีพระชันษา 22 ปี รวมแล้วเจ้านางทิพย์ธิดาเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ที่รัฐเชียงคำเป็นเวลาอีก 11 ปี แต่หลังเจ้านางทิพย์ธิดาพ้นอำนาจจากเชียงคำแล้ว เจ้าขุนหอคำครองเมืองได้ 5 ปี ก็ถูกปลดออก เพราะทรงสังหารคนรับใช้ในหอคำ ทางสหราชอาณาจักรจึงคุมพระองค์ไว้ในตองจี แล้วยุบรัฐเชียงคำขึ้นกับรัฐเมืองนายแทน

เจ้านางทิพย์ธิดาเดิมมีฐานะร่ำรวยและมีชื่อเสียงโด่งดังยิ่ง เจ้านางมีพระชนม์ชีพในเมืองเชียงตุงและตองจีจนถึงช่วงสงครามโลกครั้งที่สองแต่ยากจนลงเพราะการพนัน แล้วพิราลัยในเมืองตองจี

พระจริยวัตร 
เจ้านางทิพย์ธิดามีชื่อเสียงในฐานะนักธุรกิจหญิงที่ห้าวหาญ หลังทรงสละอำนาจจากเชียงคำแล้ว ทรงเริ่มประกอบธุรกิจเชิงพาณิชย์ต่าง ๆ ตั้งแต่การค้าช้างและรถยนต์ เคยเสด็จจากเชียงตุงไปตองจี ร่างกุ้ง และมะละแหม่งด้วยล่อ ทรงพกพระแสงปืนสำหรับป้องกันพระองค์ไปด้วย นอกจากนี้ยังเคยเดินทางข้ามทะเลไปเมืองกัลกัตตาและเดลีในประเทศอินเดีย

เจ้านางเคยเข้าเฝ้าสมเด็จพระราชินีแมรี ซึ่งตามเสด็จสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักรเมื่อคราเสด็จประพาสบริติชอินเดีย ทว่าระหว่างทางเครื่องเพชรหาย เมื่อถึงเวลาเข้าเฝ้าสมเด็จพระราชินีในเดลีร่วมกับเหล่ารานีจากแว่นแคว้นต่าง ๆ ในอารักขาของสหราชอาณาจักร ที่แต่งองค์ทรงเครื่องด้วยเครื่องเพชรวูบวาบ แต่เจ้านางทิพย์ธิดากลับไม่มีเครื่องประดับใด ๆ บนพระวรกายเลย สมเด็จพระราชินีแมรีจึงตรัสว่า "ทิพย์ธิดาผู้น่าสงสาร ฉันได้ยินมาว่าเธออุตส่าห์ข้ามน้ำข้ามทะเลมาขึ้นเฝ้าฉัน แต่เครื่องเพชรกลับมาหายเสียอีก" เจ้านางทิพย์ธิดาจึงกราบทูลว่า "เครื่องเพชรของหม่อมฉันหายไป แต่ก็ได้เข้าเฝ้าพระองค์เพคะ" หลังจากนั้นสมเด็จพระราชินีแมรีทรงถอดพระธำมรงค์วงหนึ่งจากพระองคุลี สวมพระราชทานแก่เจ้านางทิพย์ธิดา

อ้างอิง 

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2414
บุคคลที่ยังไม่ทราบปีที่เสียชีวิต
เจ้าหญิงเชียงตุง
บุคคลจากเชียงตุง
รัฐเชียงตุง
ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ที่เป็นสตรี