สมเด็จพระราชินีรัตนาแห่งเนปาล

สมเด็จพระราชินีรัตนาราชยลักษมีเทวีศาหะ (ประสูติ: 19 สิงหาคม พ.ศ. 2471) เป็นพระบรมราชินีในสมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล โดยพระองค์เป็นทั้งพระมาตุจฉาและพระวิมาดาในสมเด็จพระราชาธิบดีพีเรนทระ และสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระ

พระราชประวัติ 
สมเด็จพระราชินีรัตนา เป็นธิดาของมหาราชกุมาร หริศัมเศร์ ชังพหาทุรราณา กับมหาราชกุมารี เมฆากุมารี ราชยลักษมีเทวี และเป็นพระขนิษฐาของเจ้าหญิงอินทระ มกุฎราชกุมารีแห่งเนปาล พระชายาพระองค์แรกของสมเด็จพระเจ้ามเหนทระเมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็นมกุฎราชกุมาร ทั้งสองมีพระราชโอรสธิดาด้วยกัน 6 พระองค์ 

ครั้นมกุฎราชกุมารีอินทระได้สิ้นพระชนม์ลงในปี พ.ศ. 2493 สองปีต่อมามกุฎราชกุมารมเหนทระจึงได้เสกสมรสใหม่กับรัตนา ราณา น้องสาวของอดีตพระชายา พระองค์ดำรงเป็นพระอิสริยยศเป็นมกุฏราชกุมารีพระองค์ใหม่และย้ายเข้าไปประทับที่พระราขวังนารายัณหิตี แต่ไม่มีพระราชบุตรด้วยกัน

ในตำแหน่งพระราชินี 
มกุฎราชกุมารีรัตนาได้ครองตำแหน่งสมเด็จพระราชินีแห่งเนปาลหลังจากสมเด็จพระเจ้าตริภูวันเสด็จสวรรคต ในปี พ.ศ. 2498 

ภายหลังสมเด็จพระเจ้ามเหนทระ พระสวามี ได้เสด็จสวรรคตด้วยพระอาการพระหทัยวายในอุทยานแห่งชาติป่าจิตวัน พระองค์จึงได้ดำรงตำแหน่งเป็นพระราชชนนี ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองของเนปาล พระองค์ได้ประกอบพระราชกรณียกิจเกี่ยวกับกิจกรรมต่าง ๆ ของเยาวชนในเนปาล

จากการรับรู้ของประชาชนต่างมองว่า พระองค์เป็นเจ้านายผู้ทรงเย่อหยิ่ง กล่าวกันว่าพระองค์เป็นผู้สนับสนุนให้กษัตริย์ชญาเนนทระทรงยึดอำนาจเมื่อปี พ.ศ. 2548

หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 

หลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองในประเทศเนปาล พระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ถูกลดพระยศเป็นสามัญชน พระบรมวงศานุวงศ์ต้องเสด็จออกจากจากที่ประทับในพระราชวังนารายัณหิตีซึ่งจะมีการดัดแปลงเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระได้เสด็จออกจากพระราชวังนารายัณหิตีก่อนหน้าเส้นตาย 1 วัน โดยได้อาศัยอยู่ในพระราชวังฤดูร้อนนาคารชุนะ (Nagarjuna) ซึ่งอยู่ชานเมือง ส่วนมกุฎราชกุมารแห่งเนปาลได้อาศัยอยู่ในบ้านส่วนพระองค์กลางกรุงของสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระ 

แต่อย่างไรก็ตามรัฐบาลเนปาลก็อนุญาตให้พระองค์ และสาราลา โกร์คาลี หรือ สาราลา ตามาง (Sarala Tamang) อดีตนักนางสนมในสมเด็จพระเจ้าตริภูวัน สามารถพำนักภายในเรือนหลังเล็กภายในพระราชวังนารายัณหิตีได้ เนื่องจากรัฐบาลเห็นว่าทรงชราภาพแล้ว ส่วนพระองค์ประทับอยู่ในพระตำหนักมเหนทรมันซิล (Mahendra Manzil) ที่มีพื้นที่เพียง 30 เฮกตาร์

พระอิสริยยศ 
 รัตนาราชยลักษมีเทวี ราณา (พ.ศ. 2471—2495)
 เจ้าหญิงรัตนา มกุฎราชกุมารีแห่งเนปาล (พ.ศ. 2495—2498)
 สมเด็จพระราชินีรัตนาแห่งเนปาล (พ.ศ. 2498-2515)
 สมเด็จพระราชินีรัตนา พระราชชนนี (พ.ศ. 2515-2544 และ พ.ศ. 2544-2551)
 สมเด็จพระราชินีรัตนา พระอัยยิกาเจ้า (พ.ศ. 2544)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

บุคคลจากกาฐมาณฑุ
ราชินีแห่งเนปาล