บาเกะ-ดานูกิ

บาเกะ-ดานูกิ () เป็นหนึ่งในโยไกที่พบในคติชนและตำนานญี่ปุ่น ซึ่งมักเชื่อมโยงกับจิ้งจอกแรคคูนญี่ปุ่นหรือ ทานูกิ

ถึงแม้ว่า ทานูกิ เป็ยสัตว์ที่มีตัวตนจริง แต่ บาเกะ-ดานูกิ ที่ปรากฏในวรรณกรรมเป็นสัตว์ที่ประหลาด และแม้แต่เหนือธรรมชาติ โดยปรากฏในวรรณกรรมแรกสุดในบทเกี่ยวกับจักรพรรดินีซูอิโกะใน นิฮงโชกิ ดังตัวอย่างในข้อความนี้ "ในฤดูใบไม้ผลิสองเดือน มีทานูกิในแถบชนบทของมุตสึ () พวกมันจะแปลงร่างเป็นมนุษย์และร้องเพลง ()" บาเกะ-ดานูกิยังปรากฏในวรรณกรรมคลาสสิกต่าง ๆ เช่น นิฮงเรียวอิกิ และอูจิชูอิโมโนงาตาริ ในบางภูมิภาคของญี่ปุ่น บาเกะ-ดานูกิ มีชื่อเสียงจากการมีทักษะคล้ายกับ คิตสึเนะ (สุนัขจิ้งจอก): พวกมันสามารถแปลงร่างเป็นวัตถุหรือมนุษย์ และสามารถเข้าสิงมนุษย์ได้

ลักษณะ 

ทานูกิ เป็นสัตว์ที่ชาวญี่ปุ่นเชื่อว่า เป็นปีศาจที่สามารถแปลงร่างได้ โดยใช้ใบไม้แปะไว้ที่หน้าผาก โดยความเชื่อนี้ปรากฏให้เห็นบ่อย ๆ ตามสื่อในวัฒนธรรมร่วมสมัยต่าง ๆ อย่างการ์ตูนญี่ปุ่น  เช่น ปอมโปโกะ ทานูกิป่วนโลก ใน ค.ศ. 1994 เป็นต้น โดยเชื่อว่าเป็นสัตว์ที่ชอบดื่มเหล้าสาเก แต่จะไม่ซื้อเหล้าสาเกให้เปลืองเงินแต่จะใช้วิธีการแปลงร่างหลอกเอาเหล้ามาดื่ม รักสนุก และจะชอบหลอกมนุษย์ด้วยการแปลงลูกอัณฑะให้มีขนาดใหญ่ด้วย

ความเชื่อของมนุษย์ต่อทานูกิ 
เชื่อว่าความเชื่อเรื่องทานูกิของญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลมาจากจีนพร้อมกับความเชื่อเรื่องปีศาจจิ้งจอก ซึ่งในจีนแทบไม่มีความเชื่อเรื่องทานูกิอยู่เลย แต่มีการสับสนในชนิดของสัตว์เมื่อถึงญี่ปุ่น

โดยคำว่า "狸" เป็นคำคุณศัพท์ในภาษาจีนกลางสมัยใหม่ (ออกเสียง "หลี่") เดิมมีความหมายถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดกลาง เช่น แมว เป็นหลัก แต่เมื่อคำนี้ได้ถูกนำมาใช้ในญี่ปุ่น ปัญญาชนชาวญี่ปุ่นไม่อาจหาสัตว์ที่เหมาะสมที่จะนำมาใช้ได้ จึงใช้ไปในความหมายทั่วไปเช่น ทานูกิ, แมวดาว, แบดเจอร์ยุโรป, เพียงพอน และกระรอกบินยักษ์ญี่ปุ่น

ปัจจุบันในญี่ปุ่น มักปรากฏเครื่องปั้นดินเผารูปทานูกิยืนสองขา พุงป่อง สวมหมวกฟาง มือข้างนึงถือขวดเหล้าสาเก และอีกข้างถือถุงเงินที่ยังไม่ได้ใช้ประดับอยู่ตามหน้าร้านเหล้า ร้านอาหาร หน้าวัดหรือศาลเจ้า บ้านเรือนทั่วไป หรือกระทั่งข้างทางถนน นัยว่าเป็นสัญลักษณ์แห่งความโชคดีเหมือนมาเนกิเนโกะ ซึ่งรูปปั้นดินเผานี้ชื่อ "ชิงารากิยากิ" (信楽焼き) มีแหล่งผลิตเพียงแห่งเดียวเท่านั้น คือ เมืองชิงารากิ อำเภอโคกะ จังหวัดชิงะ

อ้างอิง 

คติชนญี่ปุ่น
คติชนศาสนาพุทธ
สิ่งมีชีวิตในตำนานญี่ปุ่น
สัตว์ที่พบในประเทศจีน
สัตว์ที่พบในประเทศญี่ปุ่น