น้ำผึ้งขม

น้ำผึ้งขม (ภาคแรก) และ ระฆังวงเดือน (ภาค 2) เป็นบทประพันธ์ของ กฤษณา อโศกสิน ตีพิมพ์เป็นตอน ๆ ในนิตยสาร สตรีสาร ระหว่างปี พ.ศ. 2505–2508 รวมเล่มครั้งแรกในปี พ.ศ. 2522 

เป็นเรื่องราวของกังสดาล สาวน้อยวัยยี่สิบปี เหยื่อความแค้นของนักธุรกิจหนุ่มใหญ่กับมารดาของเธอ ก่อนที่ความรักจะหลอมละลายให้กลายเป็นความเห็นใจกันในที่สุด

เริ่มแรกบทประพันธ์ได้ทำเป็นภาพยนตร์ไทย กำกับการแสดงโดย ภาณุพันธุ์ ฉายครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2517 นำแสดงโดย สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์, นฤมล นิลวรรณ, สุทิศา พัฒนุช, ภัทราวดี ศรีไตรรัตน์, อมรา อัศวนนท์, คธา อภัยวงศ์ และยังเป็น ละครโทรทัศน์ อีก 6 ครั้ง ล่าสุดในปี พ.ศ. 2552

อมรา อัศวนนท์ รับบทโรส ซ้ำถึง 5 ครั้ง ในเวอร์ชันละครช่อง 4, ช่อง 9, ช่อง 5 เช่นเดียวกับ สุพรรณ บูรณะพิมพ์ ที่รับบทจวงจันทร์ ถึง 3 ครั้งคู่กัน และบทที่ไม่ได้คู่กันในเวอร์ชันภาพยนตร์และละครช่อง 7 ละครในฉบับปี 2552 ดำเนินเรื่องแตกต่างจากในนวนิยายหลายจุด บางตัวละครที่ในนวนิยายไม่มีความโดดเด่นมากนัก แต่ในละครกลับมีบทบาทโดดเด่น เช่น โรส และ สันทัด

เรื่องย่อ 
ปุริม พิษณุการ (ปุ๊) นักธุรกิจหนุ่มใหญ่ ที่ฝังใจเจ็บกับความรักครั้งก่อน ที่ทำให้ชีวิตแทบพังทลายเพราะโรส (อมรา อัศวนนท์) ลูกครึ่งสาวสวยไทย-เยอรมัน ปุริมจึงกลายเป็นคนที่มองผู้หญิงเพียงของเล่นเท่านั้น

โรสกลับมาพบกับปุริมอีกครั้ง เธอกลายเป็นแม่หม้าย ลูกติด เมียเก็บของข้าราชการระดับล่าง แถมด้วยอาการติดสุราขนาดหนักและกำลังขัดสนถึงขนาดยอมขายกังสดาล (นฤมล นิลวรรณ) ลูกสาว ให้เป็นเมียของปุริม กังสดาลมาอาศัยกับปุริม โดยที่จวงจันทร์ (ภัทราวดี ศรีไตรรัตน์) แม่หม้ายสาวใหญ่ ญาติของเขาไม่เห็นด้วย และตอกย้ำว่ากังสดาลเป็นแค่นางบำเรอของปุริมเท่านั้น

กังสดาลไม่มีทางเลือกจึงจำต้องทนอยู่ เวลาผ่านไป ปุริมพบว่ากังสดาลไม่มีอะไรเหมือนโรสแม่ของเธอเลย ความพยาบาทจึงเริ่มเสื่อมคลายลง

ขณะเดียวกัน เจน หลานชายของปุริมลูก ชายแท้ ๆ ของจวงจันทร์ก็แอบรักกังสดาล ทำให้ปุริมไม่พอใจ จนไล่เจนออกจากบ้าน แต่กังสดาลคอยไกล่เกลี่ยปัญหา จวงจันทร์ใช้ข้ออ้างที่เธอป่วยเป็นโรคหัวใจ ขอร้องให้กังสดาลยอมไปจากชีวิตของปุริม กังสดาลจึงหลบไปพักอยู่กับญาติที่ต่างจังหวัด ปุริมแอบมาดักพบกังสดาล และเข้าใจผิดว่าเธอกำลังมีรักใหม่กับกรกิตผู้เป็นอา เขายังได้พบกับแสงดาว (สุทิศา พัฒนุช) หญิงสาวผู้เชื่อมั่นในความรัก ผู้เปรียบเสมือน อาของกังสดาล ทั้งสองคบกันอย่างเปิดเผย แต่ปุริมยังหาโอกาสพบกับกังสดาล จนเธอไม่อาจห้ามใจตัวเองได้อีกและยอมอยู่กับปุริม อย่างหลบ ๆ ซ่อน ๆ 

เมื่อความลับเปิดเผย ทุกคนต่างโกรธเคืองกังสดาล แต่แสงดาวกลับระงับอารมณ์ได้จนน่าแปลกใจ อีกทั้งยังพากังสดาลไปช่วยเตรียมการแต่งงานที่ทุกคนเข้าใจว่าเป็นพิธีระหว่างปุริมกับแสงดาว แต่ในการ์ดเชิญกลับเป็นชื่อกังสดาล ตามแผนของทั้งคู่ที่แกล้งคบกันเพื่อให้กังสดาลแสดงความรู้สึกที่แท้จริงออกมา จวงจันทร์ทราบข่าวนี้ถึงกับโรคหัวใจกำเริบและเสียชีวิตในที่สุด ปุริมและกังสดาลเริ่มต้นชีวิตคู่อีกครั้งหนึ่ง ด้วยความรักและบริสุทธิ์ใจของทั้งสองฝ่าย

ภาพยนตร์ 
เริ่มแรกบทประพันธ์ น้ำผึ้งขม และ ระฆังวงเดือนได้ทำเป็นภาพยนตร์ น้ำผึ้งขม มีรายละเอียดดังนี้ 

 พ.ศ. 2517 สร้างเป็นภาพยนตร์ สร้างโดยอัศวินภาพยนตร์ กำกับโดย ภาณุพันธุ์ ฉายครั้งแรกที่ศาลาเฉลิมไทย วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2517 มีนักแสดงนำดังนี้
 สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์ รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 นฤมล นิลวรรณ รับบท กังสดาล
 อมรา อัศวนนท์ รับบท โรส
 ภัทราวดี ศรีไตรรัตน์ รับบท จวงจันทร์
 สุทิศา พัฒนุช รับบท แสงดาว

ละครโทรทัศน์ 
น้ำผึ้งขม และ ระฆังวงเดือน สร้างเป็นละครโทรทัศน์ภายใต้ชื่อ น้ำผึ้งขม มาแล้ว 6 ครั้ง มีรายละเอียดดังนี้

 พ.ศ. 2514 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ทาง ช่อง 4 บางขุนพรหม สร้างโดยคณะสุภาพสตรี มีนักแสดงนำดังนี้
 สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์ รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 กนกวรรณ ด่านอุดม รับบท กังสดาล สัตยาวัตต์ (เกรซ, นุ้ย)
 อมรา อัศวนนท์ รับบท โรส
 สุพรรณ บูรณะพิมพ์ รับบท จวงจันทร์
 อรวรรณ โปร่งมณี รับบท แสงดาว

มีเพลงประกอบละครคือ ฆ่าฉันให้ตายดีกว่า คำร้องโดย กวี สัตโกวิท ทำนองโดย ประสิทธิ์ พยอมยงค์

 พ.ศ. 2520 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 9 สร้างโดยคณะศรีไทยการละคร มีนักแสดงนำดังนี้
 สมภพ เบญจาธิกุล รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 สีตลา เรืองศิริ รับบท กังสดาล สัตยาวัตต์ (เกรซ, นุ้ย)
 อมรา อัศวนนท์ รับบท โรส
 สุพรรณ บูรณะพิมพ์ รับบท จวงจันทร์
 สุคนธ์ทิพย์ เสนะวงศ์ รับบท แสงดาว

 พ.ศ. 2523 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ทาง สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 สร้างโดยคณะรัศมีดาวการละคร โดย กนกวรรณ ด่านอุดม มีนักแสดงนำดังนี้
 นาท ภูวนัย รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 หทัยรัตน์ อมตวณิชย์ รับบท กังสดาล สัตยาวัตต์ (เกรซ, นุ้ย)
 อมรา อัศวนนท์ รับบท โรส
 สุพรรณ บูรณะพิมพ์ รับบท จวงจันทร์
 สุมาลี ชาญภูมิดล รับบท แสงดาว

 พ.ศ. 2529 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ทาง สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 สร้างโดยดาราวิดีโอ มีนักแสดงนำดังนี้
 นิรุตติ์ ศิริจรรยา รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 มนฤดี ยมาภัย รับบท กังสดาล สัตยาวัตต์ (เกรซ, นุ้ย)
 อมรา อัศวนนท์ รับบท โรส
 ฉันทนา กิติยพันธ์ รับบท จวงจันทร์
 นัดดา วิยกาญจน์ รับบท แสงดาว

ร่วมด้วย สุรเดช วิริยะ, เอกลักษณ์ ยลระบิล, ธำรง วิจิตรสาร, สมฤดี นุ่มอำพันธ์, อำภา ภูษิต, ศิรินภา สว่างล้ำ, เมตตา รุ่งรัตน์, เฉลา ประสพศาสตร์, วิทยา สุขดำรงค์, สมเกียรติ พัฒนทรัพย์, มาลี เวชประเสริฐ, ดวงหทัย ดารา , ด.ญ.กัญญาลักษณ์ บำรุงรักษ์

 พ.ศ. 2543 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สร้างโดยทีวีซีน มีนักแสดงนำดังนี้
 ยุรนันท์ ภมรมนตรี รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 รามาวดี นาคฉัตรีย์ รับบท กังสดาล สัตยาวัตต์ (เกรซ, นุ้ย)
 จารุณี สุขสวัสดิ์ รับบท โรส
 อภิรดี ภวภูตานนท์ รับบท จวงจันทร์
 อรอนงค์ ปัญญาวงศ์ รับบท แสงดาว

ร่วมด้วย นันทวัฒน์ อาศิรพจนกุล, อรรถชัย อนันตเมฆ, อรัญญา นามวงศ์, เสาวรส ศรีชาติ, เวย์น ฟอลโคเนอร์, สินีนาฎ โพธิเวส, จันทนา ศิริผล, กล้วย เชิญยิ้ม, กนกวรรณ บุรานนท์, เสาวลักษณ์ ศรีอรัญญ์ , ด.ญ.อุษามณี ไวทยานนท์ , ด.ญ.ลิเลียร์น่า มาร์อัลเบิร์ท , ด.ญ.มาเรียม พุ่มอ่อน

 พ.ศ. 2552 สร้างเป็นละครโทรทัศน์ทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สร้างโดยเมคเกอร์ วาย มีนักแสดงนำดังนี้
 ฉัตรชัย เปล่งพานิช รับบท ปุริม พิษณุการ (ปุ๊)
 เจนี่ อัลภาชน์ ณ ป้อมเพชร รับบท กังสดาล สัตยาวัตต์ (เกรซ, นุ้ย)
 จริยา แอนโฟเน่ รับบท โรส
 สาวิตรี สามิภักดิ์ รับบท จวงจันทร์
 สินิทธา บุญยศักดิ์ รับบท แสงดาว

ร่วมด้วย พศุตม์ บานแย้ม, นิธิ สมุทรโคจร, สินิทธา บุญยศักดิ์, สุรพันธ์ ชาวปากน้ำ, โฉมฉาย ฉัตรวิไล, ปาจรีย์ ณ นคร, ดารณีนุช โพธิปิติ , ด.ญ.สุชาดา เช็คลีย์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ละครน้ำผึ้งขม ช่อง3
 น้ำผึ้งขม (2517) ที่เว็บไซต์ ThaiFilmDb

นวนิยายไทย
งานเขียนของกฤษณา อโศกสิน