กิ้งก่าจระเข้

กิ้งก่าจระเข้ (; ; พินอิน: zhōngguó è xī) เป็นสัตว์เลื้อยคลานจำพวกกิ้งก่าชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Shinisaurus crocodilurus จัดเป็นเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในวงศ์ Shinisauridae และสกุล Shinisaurus (บางข้อมูลจัดให้อยู่ในวงศ์ Xenosauridae ที่พบในเม็กซิโกและกัวเตมาลา)

ลักษณะ 
เป็นกิ้งก่าที่มีรูปร่างลักษณะรวมถึงเกล็ดคล้ายคลึงกับจระเข้ มีเกล็ดเป็นตุ่มนูนไปจนถึงหาง ตัวผู้ตามบริเวณข้างลำตัวและใต้ท้องจะมีสีแดงปรากฏขึ้นมากกว่าตัวเมีย ในขณะที่ตัวเมียจะมีสีขึ้นประปราย มีความยาวเต็มที่จรดปลายหาง 40–46 เซนติเมตร

จะพบได้เฉพาะในป่าดิบที่มีอุณหภูมิต่ำ ตั้งแต่ −2 องศาเซลเซียส จนถึง 35 องศาเซลเซียส ในช่วงฤดูร้อน เฉพาะเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง, หูหนาน, กุ้ยโจว ในประเทศจีน และทางตอนเหนือของเวียดนามเท่านั้น โดยอาศัยในแหล่งน้ำในป่า โดยปรกติจะอยู่นิ่ง ๆ ในน้ำ แต่ก็สามารถปีนขึ้นมาอาบแดดได้บนต้นไม้ที่มีความสูงประมาณ 1 เมตร กินอาหารจำพวก ปลา, ลูกอ๊อด, หนอน และตัวอ่อนของแมลงปอ รวมถึงสัตว์บก เช่น หนูขนาดเล็กได้ ออกหากินในเวลากลางวัน

แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย: 

 Shinisaurus crocodilurus crocodilurus Ahl, 1930 (จีนตอนใต้)
 Shinisaurus crocodilurus vietnamensis Schingen et al., 2016 (เวียดนามเหนือ)

เป็นสัตว์ที่ถือเป็นสัตว์เฉพาะถิ่น สามารถที่จะผสมพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี แต่โดยทั่วไปแล้วมักจะเป็นช่วงฤดูหนาวจนถึงต้นฤดูฝนของอีกปี โดยตัวผู้หลายตัวจะต่อสู้กันเพื่อแย่งชิงตัวเมีย ตั้งท้องนานถึง 8–12 เดือน ออกลูกเป็นตัวครั้งละ 5–20 ตัว  

ในปี พ.ศ. 2560 กิ้งก่าจรเข้ถูกย้ายไปยังบัญชีหมายเลข 1 (Appendix I) ของอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (CITES) จากความเสี่ยงของการสูญพันธุ์ที่เพิ่มขึ้นจากการคุกคามอย่างต่อเนื่องของการรุกล้ำถิ่นที่อยู่และการค้า

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

กิ้งก่า
สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น
สัตว์ที่พบในประเทศจีน
สัตว์ที่พบในประเทศเวียดนาม