ข้อถกเถียงกรณีหนังสือ โองการปีศาจ

ข้อถกเถียงกรณีหนังสือเรื่อง โองการปีศาจ () หรือ เรื่องอื้อฉาวรัชดี () หมายถึงการตอบรับในเชิงโกรธเกรี้ยวจากชาวมุสลิมบางส่วนต่อ โองการปีศาจ นวนิยายที่ประพันธ์โดยซัลมัน รัชดี ในสหราชอาณาจักรเมื่อปี 1988 ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจในบางส่วนจากเรื่องราวชีวิตของศาสดามุฮัมมัด ของชาวมุสลิมจำนวนมากถือว่ารัชดีเป็นผู้กระทำการหมิ่นศาสนา และในปี 1989 อายะตุลลอฮ์ รูโฮลลอฮ์ โฆเมย์นี แห่งอิหร่านได้ประกาศฟัตวา สั่งให้ชาวมุสลิมฆาตกรรมรัชดี มีความพยายามลอบสังหาร โจมตี ไปจนถึงการวางระเบิดหลายครั้ง เป็นผลสืบเนื่องต่อมา

รัฐบาลอิหร่านสนับสนุนฟัตวาต่อรัชดีจนถึงปี 1998 ที่ซึ่งรัฐบาลของประธานาธิบดีอิหร่านโมแฮมแมด ฆอแทมี ที่ขึ้นสืบตำแหน่งระบุไม่สนับสนุนคำสั่งฆาตกรรมรัชดี กระนั้น ไม่ได้เป็นการถอนฟัตวาดังกล่าว

หนังสือเล่มนี้ยังถือว่าเป็น "การแบ่งแยกชาวมุสลิมออกจากชาวตะวันตกด้วยเส้นแบ่งความต่างทางวัฒนธรรม" ด้วยความต่างระหว่างคุณค่าของอิสระในการแสดงออกที่ว่าไม่ควรมีใคร "ถูกฆ่า หรือต้องเจอกับคำขู่ร้ายแรงจากสิ่งที่เขียนหรือพูด" กับมุมมองที่ชาวมุสลิมส่วนใหญ่ถือว่าห้ามมิให้มีใครก็ตาม "ด่าทอหรือว่าร้ายมุสลิม" โดยการดูหมิ่นใส่ร้าย "เกียรติยศของศาสดา" นักประพันธ์ชาวอังกฤษ ฮานีฟ คูเรชี เรียกการประกาศฟัตวาข้างต้นว่าเป็น "หนึ่งในเหตุการณ์ที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ของวงการวรรณกรรมนับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง"

ภูมิหลัง
ผลงานเขียนของซัลมัน รัชดี เป็นกรณีถกเถียงมาก่อนกรณีของ โองการปีศาจ รัชดีระบุว่าเขามองบทบาทของตนในฐานะนักเขียนว่าเป็น "ผู้รวมเอาบทบาทของตัวร้ายมาสู่รัฐ" ("as including the function of antagonist to the state") หนังสือเล่มที่สองของเขา ทารกเที่ยงคืน (Midnight's Children) ทำให้อินทิรา คานธี โกรธมากเนื่องจากเนื้อหาของหนังสือเสนอโดยอ้อมว่าเธอเป็นผู้รับผิดชอบต่อการเสียชีวิตของสามีเธอ เฟโรเซ คานธี เพราะขาดการเอาใจใส่สามีพอ ส่วน roman à clef จากปี 1983 ของเขา เรื่อง Shame ยังเป็นการอ้างโดยอ้อมถึงปากีสถานและการเมืองของปากีสถาน

รัชดีปกป้องหลายคนที่ต่อมาในอนาคตจะเป็นผู้ที่โจมตีเขาในกรณีพิพาทของหนังสือเล่มนี้ รัชดีประกาศตัวอย่างชัดเจนว่าไม่สนับสนุนรัฐบาลของชาห์แห่งอิหร่าน และสนับสนุนการปฏิวัติอิสลามในอิหร่าน อย่างน้อยก็ในช่วงแรกของการปฏิวัติ เขาประณามการบุกโจมตีเมืองทรีโปลีในปี 1986 โดยสหรัฐ ก่อนที่ในสามปีต่อมาจะถูกผู้นำลิเบีย มุอัมมาร์ อัลกัดดาฟี โจมตีกลับ เขายังเขียนหนังสือเหน็บแนมและประณามนโยบายต่างประเทศสหรัฐและสงครามของสหรัฐในนิการากัว เคยด่ารัฐบาลสหรัฐว่า "เป็นโจรที่ทำตัวเป็นรัฐ" แต่กระนั้น เขาก็ถูกรัฐบาลอิหร่านหลังการประกาศฟัตวามองว่าเป็น "เจ้าหน้าที่ซีไอเอระดับล่าง"

อ้างอิง 

ข้อถกเถียง
หนังสือ