ประตูชัยอรัญประเทศ

ประตูชัยอรัญประเทศ เป็นประตูผ่านเข้าออกพรมแดนระหว่างไทยกับกัมพูชา  บริเวณบ้านคลองลึก  ตำบลท่าข้าม อำเภออรัญประเทศ สร้างเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2482  โดยกรมยุทธโยธาทหารบกได้ระดมกำลังทหารช่างทำการสร้างทั้งกลางวันและและกลางคืนตลอด  24  ชั่วโมง  แล้วเสร็จภายใน  29 วัน  เสร็จเมื่อวันที่  19 กันยายน พ.ศ. 2482

ประตูชัยแห่งนี้สร้างตรงปลายสุดของถนนซึ่งอยู่คนละฟากฝั่งของกัมพูชา  มีคลองลึกกั้นเขตแดน  เชื่อมต่อเขตแดนกันโดยสะพานเหล็ก มีป้อม 2  ป้อม  อยู่คนละฟากถนน  มีลักษณะเหมือนกันเป็นรูปหกเหลี่ยมด้านเท่า  สูง 15 เมตร  ที่ฐานประตูทำเป็นห้องรักษาการณ์หกเหลี่ยมด้านเท่า ด้านละ 1.50 เมตร  ย่อมนเล็กเรียว  ลดหลั่นกันขึ้นไปเป็นลำดับจนถึงยอดบนสุดซึ่งเป็นหอคอยหกเหลี่ยมด้านเท่า ด้านละ 0.30  เมตร  มีลับแลบังตาสำหรับสังเกตการณ์ได้ทุกด้าน ข้างบนสุดหอคอยมีครุฑพ่าห์อันเป็นสัญลักษณ์ของประเทศไทย ประตูชัยแห่งนี้ได้ชำรุดทรุดโทรมจากภัยสงครามถูกปล่อยให้เป็นซากปรักหักพัง มานานถึง  18  ปี  และได้รับการบูรณะซ่อมแซมเมื่อ พ.ศ. 2501  โดยคงรักษารูปลักษณ์เดิมไว้โดยเฉพาะที่ป้อมด้านซ้ายมือเพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความกล้าหาญและเสียสละของทหารกล้า ร้อยโทสุรินทร์  ปั้นดี และเหล่าเพื่อนทหารผู้ใต้บังคับบัญชา ซึ่งได้สละชีพและบาดเจ็บจากการสู้รบบริเวณชายแดนเพื่อชาติไว้ ณ ที่นั้น  ส่วนด้านขวามือได้ก่อสร้างเป็นเสมาขนาดใหญ่หันหน้าไปทางกัมพูชาทำด้วยหินอ่อนสลักรูปครุฑไว้ด้านบนใต้ครุฑจารึกคำว่า  ประเทศไทย  ถัดลงมาได้อัญเชิญบทพระราชนิพนธ์สยามานุสสติ  ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมาจารึกไว้

สาเหตุที่ก่อสร้างประตูชัยแห่งนี้  สืบเนื่องจากเมื่อ พ.ศ. 2482 ฝรั่งเศสได้ขอให้ไทยลงนามในสนธิสัญญาไม่รุกรานกันระหว่างไทย-ฝรั่งเศส แต่ไทยเสนอเงื่อนไขว่าฝรั่งเศสต้องคืนดินแดนซึ่งไทยจำยกให้ฝรั่งเศส  เมื่อ ร.ศ. 112  โดยไม่เป็นธรรมคืนให้แก่ไทยก่อนจึงจะลงนามในสนธิสัญญานั้น  เงื่อนไขนี้ได้รับความเห็นชอบจากประชาชนชาวไทยทั้งชาติ  และต่างพร้อมใจกันสนับสนุนนโยบายของรัฐบาลในสมัยนั้นเป็นเสียงเดียวอีกทั้งยังพากันเดินขบวนเพื่อเรียกร้องดินแดนคืนทั่วประเทศ  ประกอบกับสถานการณ์ด้านชายแดนไทยกับอินโดจีนของฝรั่งเศสทุกด้านเริ่มตรึงเครียด  ทั้งสองฝ่ายต่างระดมกำลังทหารตำรวจสนามตรึงแนวชายแดนทุกด้าน  เพื่อเป็นขวัญกำลังใจแก่ราษฎรตามแนวชายแดน โดยเฉพาะด้านอรัญประเทศซึ่งป็นด่านที่สำคัญ เพราะมีการคมนาคมติดต่อกันได้สะดวกทั้งทางรถไฟและรถยนต์  นอกจากนี้ชายแดนด้านนี้ยังมีการชุมนุมพลทั้งสองฝ่ายอย่างหนาแน่นเพื่อส่งผลทางยุทธศาสตร์ กระทรวงกลาโหมจึงได้สร้างประตูชัยขึ้นใช้เป็นป้อมสังเกตการณ์ความเคลื่อนไหวของฝ่ายตรงข้าม  อย่างไรก็ตาม การเจรจาขอให้ฝรั่งเศสคืนดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงและมณฑลบูรพาซึ่งแต่เดิมเป็นของไทยไม่เป็นผล จึงเกิดปะทะกันเมื่อเช้าตรู่วันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2484 ไทยถูกโจมตีก่อน  และประตูชัยก็ตกเป็นเป้าหมายแรกของฝรั่งเศส  การสู้รบครั้งนี้ไทยกับฝรั่งเศสต่อสู้กันอย่างเต็มความสามารถ ต่อมาได้มีการไกล่เกลี่ยสงบศึกกรณีพิพาทลงได้สำเร็จ ด้วยเหตุนี้ประตูชัยนอกจากจะเป็นสัญลักษณ์ของอรัญประเทศแล้วยังเป็นสัญลักษณ์เพื่อระลึกถึงความกล้าหาญของคนไทยที่สละชีพเพื่อชาติในกรณีพิพาทอินโดจีนอีกด้วย

แหล่งข้อมูลอื่น

อ้างอิง 

 วัฒนธรรม  พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา  จังหวัดสระแก้ว พระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542ง
 ถวิล อยู่เย็น,พลตรี.ลำดับเหตุการณ์สำคัญในสงครามเรียกร้องดินแดนจากอินโดจีนฝรั่งเศส.ใน อนุสรณ์พระราชทานเพลิงศพ พันเอก  นิ่มชโยดม
 เจริญ พงษ์พานิชย์,พลเอก.การยุทธที่บ้านสำโรงและจงกัล  เขตกัมพูชาในสงครามอินโดจีน.ใน อนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ   พลตรีหลวงวีวัฒนโยธิน.

อรัญประเทศ
สิ่งก่อสร้างในอำเภออรัญประเทศ
สงครามฝรั่งเศส-ไทย
อรัญญประเทศ