หม่อมเจ้าพระญาณวราภรณ์ (รอง)

หม่อมเจ้าพระญาณวราภรณ์ พระนามเดิม หม่อมเจ้ารอง (พ.ศ. 2359 - 15 มิถุนายน พ.ศ. 2422) เป็นพระราชาคณะ และอดีตเจ้าอาวาสวัดบพิตรพิมุขวรวิหาร

ประวัติ 
หม่อมเจ้าพระญาณวราภรณ์ มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้ารอง ประสูติเมื่อปีชวด พ.ศ. 2359 เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิเศษศรีสวัสดิ สุขวัฒนวิไชย ประสูติแต่หม่อมเจ้าทับทิม พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา

หม่อมเจ้ารองผนวชเป็นสามเณรในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยมีสมเด็จพระอริยวงษญาณ (นาค) ขณะยังเป็นสมเด็จพระพนรัตน เป็นพระอุปัชฌาย์ ถึงปีชวด พ.ศ. 2383 จึงผนวชเป็นภิกษุ โดยมีสมเด็จพระสังฆราช (นาค) เป็นพระอุปัชฌาย์ ทรงสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค และได้เป็นพระราชาคณะ แต่ไม่มีราชทินนาม เมื่อพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวประชวรใกล้สวรรคต ได้พระราชทานเงินเบื่อบำเพ็ญกุศลให้พระราชาคณะรูปละ 20 บาท หม่อมเจ้าพระรองก็ทรงได้รับด้วย

ปีกุน พ.ศ. 2394 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงพระราชทานราชทินนามว่า หม่อมเจ้าพระญาณวราภรณ์ และได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดบพิตรพิมุขวรวิหารในปีมะโรง พ.ศ. 2399

หม่อมเจ้าพระญาณวราภรณ์ (รอง) สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันอาทิตย์ที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2422 ตรงกับแรม 11 ค่ำ เดือน 7 ปีเถาะ สิริชันษาได้ 64 ปี

พงศาวลี

อ้างอิง 

พระราชาคณะชั้นสามัญ
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
เจ้าอาวาส
เปรียญธรรม 9 ประโยค
หม่อมเจ้า
ราชสกุลเจษฎางกูร
ภิกษุที่เป็นเจ้านายในราชวงศ์จักรี