เอ๊กจิ๋ว

เอ๊กจิ๋ว ในภาษาจีนกลางเรียกว่า อี้โจว  (益州) เป็นมณฑลของจีนโบราณ มีเมืองหลวงคือเมืองเซงโต๋ (เฉิงตู) ในมณฑลยังประกอบด้วยเมืองฮันต๋ง (ฮั่นจง), ปูเต๋า (อู่ตู), เยฺว่ซี และอี้  ทางเหนือติดชายแดนของมณฑลเลียงจิ๋ว (เหลียงโจว) เอ๊กจิ๋วมีพิ้นที่ครอบคลุมมณฑลเสฉวนและเมืองฉงชิ่งในปัจจุบัน

ประวัติศาสตร์ 
ในช่วงการก่อกบฏของชาวเกี๋ยงครั้งยิ่งใหญ่ครั้งแรก (ค.ศ. 107–118) ในมณฑลเลียงจิ๋ว, ความวุ่นวายได้แพร่ขยายไปยังเมืองฮันต๋งและเมืองปูเต๋า

ใน ค.ศ. 188 เล่าเอี๋ยนได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงแคว้นเอ๊กจิ๋ว หลังจากเล่าเอี๋ยนเสียชีวิตในค.ศ. 194 เอ๊กจิ๋วได้มาเป็นของเล่าเจี้ยงบุตรชายของเล่าเอี๋ยน

ใน ค.ศ. 213 ขุนศึกโจโฉยึดครองเมืองฮันต๋งจากเตียวฬ่อผู้นำลัทธิเต๋าและคุกคามอาณาเขตที่เหลือของเอ๊กจิ๋ว เล่าเจี้ยงขอความช่วยเหลือไปยังขุนศึกเล่าปี่ที่เป็นญาติ แต่เล่าปี่หันกลับมายึดอำนาจเล่าเจี้ยง เข้าครองอาณาเขตส่วนใหญ่ของมณฑลเอ๊กจิ๋ว และก่อตั้งเป็นจ๊กก๊ก เวลาต่อมาในยุทธการที่ฮันต๋ง (ค.ศ. 217–219) เล่าปี่ยึดได้เมืองฮันต๋งจากโจโฉเป็นผลสำเร็จ สามารถรวมอำนาจเหนือมณฑลเอ๊กจิ๋วได้อย่างเบ็ดเสร็จ ใน ค.ศ. 221 เล่าปี่สถาปนาตนเป็นจักรพรรดิ

อ้างอิง 

สถานที่ในสมัยสามก๊ก
มณฑลของจีนโบราณ
มณฑลของราชวงศ์ฮั่น