มัตจะ

มัตจะ () เป็นผงใบชาเขียวบดละเอียดที่มีการบริโภคแบบดั้งเดิมในประเทศจีนและประเทศในเอเชียตะวันออก ในประเทศญี่ปุ่นนั้นนอกจากจะใช้เป็นเครื่องดื่มในพิธีชงชาแล้ว ยังใช้เป็นส่วนผสมในขนมญี่ปุ่น ขนมฝรั่ง และในอาหารต่าง ๆ อย่างแพร่หลายอีกด้วย

ภาพรวม

ความหมายของมัตจะ 
คำจำกัดความของมัตจะโดยสมาคมอุตสาหกรรมชาญี่ปุ่น ได้ให้นิยามไว้ว่าเป็น "สิ่งที่ผลิตเป็นในรูปผงละเอียดโดยการใช้โม่บดชามาบดชาซึ่งเพาะขึ้นโดยถูกบังแสงแดดแล้วนำมาอบแห้งโดยไม่นวด" อย่างไรก็ตามจริง ๆ แล้วอาจไม่จำเป็นต้องบดด้วยโม่บดชาก็ได้ ขอแค่ทำให้เป็นผงละเอียด แม้จะทำให้เป็นผงด้วยวิธีอื่นก็ยังเรียกว่าเป็น "มัตจะ" ดังนั้น แม้ว่าจะถูกบดด้วยเครื่องบดแบบโรงงานอุตสาหกรรม ก็สามารถเรียกว่าเป็นมัตจะได้

ส่วนโคนาจะ คือผงละเอียดที่รวบรวมระหว่างการผลิตเซ็นจะ ใช้ต้มด้วยกาน้ำดื่ม เป็นคนละอย่างกับมัตจะ

มัตจะในรูปผง 
ทำโดยนำใบของต้นชามานึ่งแล้วทำให้แห้งแล้วบดละเอียด เป็นที่นิยมนำมาใช้ดื่มจนถึงยุคเอโดะ แม้แต่ในปัจจุบัน ในซาโด ก็เสิร์ฟมัตจะที่ถูกบดละเอียดก่อนหนึ่งวัน มีการจำหน่ายเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทำเป็นผงแล้วและปิดผนึกในถุงพลาสติก หรือใส่ในกระบอกโลหะสำหรับใช้ในบ้าน เพื่อหลีกเลี่ยงการเสื่อมสภาพ ให้เก็บในที่เย็นและมืดในภาชนะที่มีอากาศถ่ายเทหลังจากเปิด

มัตจะสำหรับดื่ม 

แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ โคอิจะ (濃茶) คือชาแบบเข้ม มีสีเขียวเข้มเจือด้วยสีดำ และ อูซูจะ (薄茶) ซึ่งชาแบบอ่อน เป็นสีเขียวอมฟ้าสดใส ในพิธีชงชา ชาเข้มข้น 3 ถ้วยจะเสิร์ฟในช้อนตักชา และน้ำร้อนปริมาณเล็กน้อยจะถูกเทลงในมัตจะปริมาณพอเหมาะ จากนั้นนวดด้วยไม้ตีชา สำหรับ อูซูจะนั้นจะใช้ช้อนตักชา 1 ถ้วยครึ่งสำหรับ 1 คน และเติมน้ำร้อนครึ่งช้อนแล้วคนด้วยไม้ตีชา ในซาโด ปัจจุบันนี้ มักใช้โคอิจะเป็นหลักส่วนอูซูจะถือว่าใช้ รองแบบไม่เป็นทางการ การกวนด้วยไม้ตีชานั้นมีวิธีการแตกต่างกันไปตามสำนัก

สำหรับการใช้เป็นเครื่องดื่มทั่วไปนั้น แม้ว่าในปัจจุบันเซ็นจะจะเป็นที่ต้องการมากกว่า แต่ในบางพื้นที่ ประเพณีการดื่มมัตจะในช่วงพักระหว่างการทำงานในฟาร์มก็ยังคงมีอยู่

มัตจะในส่วนประกอบในอาหาร 

ดังที่กล่าวไว้ข้างต้น มัตจะนั้นแตกต่างจากชาชนิดอื่น ๆ คือตัวใบชาจะถูกรับประทานได้ด้วย ดังนั้นจึงมีการใช้มัตจะเป็นส่วนผสมในการปรุงอาหารอย่างแพร่หลาย และยังใช้ในขนมเพราะรสชาติเข้ากันได้ดีกับน้ำตาล ต่อไปนี้คือตัวอย่างทั่วไป

 วางาชิ
 อุยโร
 โมมิจิมันจู
 อิมากาวะยากิ
 ขนมอบ เช่น คัสเตลลา และคุกกี้
 ของหวานแช่แข็ง เช่น น้ำแข็งไส ไอศกรีม และซอฟต์ครีม
 ใช้ทำขนมฝรั่ง เช่น ช็อกโกแลต และลูกกวาด ให้เป็นรสชาติแบบญี่ปุ่น 
 ทำของหวาน เช่น พุดดิง และพาร์เฟ่ต์ ให้เป็นรสชาติแบบญี่ปุ่น 
 เท็มปุระ: อาจนำมัตจะมาผสมกับเกลือที่ใช้ทำ นอกจากนี้ยังมีเท็มปุระที่ชุบด้วยแป้งที่มีส่วนผสมของมัตจะ

นอกจากนี้ยังมีร้านอาหารและผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มที่ใช้มันเป็นส่วนผสมและ เครื่องปรุงรส สำหรับอาหารญี่ปุ่น อาหารตะวันตก และอาหารจีน อย่างเช่นฟงดูว์ และเครื่องดื่มรวมถึงเบียร์ด้วย

อ้างอิง 

ชาญี่ปุ่น
ชา