การถอดเป็นอักษรโรมัน

ในทางภาษาศาสตร์ การถอดเป็นอักษรโรมัน () คือการถอดคำพูดหรือคำเขียนที่ใช้ระบบการเขียนต่าง ๆ เป็นอักษรโรมัน (ละติน) โดยสำหรับคำเขียนใช้การทับศัพท์ สำหรับคำพูดใช้การถอดเสียง ซึ่งสามารถแบ่งเป็นสองประเภทย่อยได้อีก คือการถอดเสียงตามหน่วยเสียง (phoneme) และ การถอดเสียงให้สอดคล้องกับการออกเสียง (phonetic)

วิธีการถอดเป็นอักษรโรมัน

การทับศัพท์ 
วิธีการนี้แทนอักษรตัวหนึ่งของภาษานั้น ๆ ด้วยอักษรโรมัน แต่ไม่คำนึงถึงว่าผลสุดท้ายการออกเสียงจะออกมาเป็นเช่นไรเท่าไหร่นัก เพราะขึ้นอยู่กับการตีความของผู้อ่านเป็นสำคัญ ตัวอย่างเช่นคำว่า Tsunami ทำให้ผู้อ่านทราบพยางค์ของคะนะได้อย่างแม่นยำ แต่ยังคงต้องมีความรู้เพิ่มเติมเพื่อที่จะออกเสียงได้อย่างถูกต้อง ในกรณีนี้คือการรู้ว่า Tsu ออกเสียงเช่นไร

การถอดเสียง

ตามหน่วยเสียง (phonemic) 
วิธีการนี้ทำให้ผู้อ่านโดยทั่วไปที่ไม่คุ้นเคยกับอักษรนั้น ๆ สามารถออกเสียงภาษาดั้งเดิมได้แม่นยำพอสมควร โดยการถอดเสียงตามแต่ละหน่วยเสียง และพยายามทำให้ผู้อ่านสามารถออกเสียงแต่ละหน่วยเสียงให้ใกล้เคียงกับหน่วยเสียงดั้งเดิมมากที่สุด

สอดคล้องกับการออกเสียง (phonetic) 
วิธีการนี้พยายามแทนทุกเสียงพูด (phone) ในภาษาดั้งเดิม โดยใช้ตัวอักษรพิเศษเพื่อพยายามถอดเสียงอย่างแม่นยำ แต่ข้อเสียคือทำให้ผู้อ่านทั่วไปไม่เข้าใจ ตัวอย่างเช่น สัทอักษรสากล

โดยรวม 
ตารางด้านล่างแสดงการถอดอักษรที่นิยมใช้มากที่สุดเป็นอักษรโรมัน อย่างไรก็ดียังมีวิธีการอีกหลายอย่างในการถอดเสียง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Unicode Transliteration Guidelines 
 UNGEGN Working Group on Romanization Systems
 ตารางการถอดเป็นอักษรโรมัน โดย หอสมุดสภาสหรัฐฯ
 Microsoft Transliteration Utility – A tool for creating, debugging and using transliteration modules from any script to any other script.
 eiktub  – ช่วยถอดอักษรอาหรับเป็นอักษรโรมัน
 Chinese Phonetic Conversion Tool – Converts between Pinyin and other formats
 Lingua::Translit  – Perl module and online service covering a variety of writing systems e.g. Cyrillic or Greek. Provides a lot of standards as well as common transliteration schemes.

อักษรละติน