จินตนาการไม่รู้จบ

จินตนาการไม่รู้จบ (; ) เป็นนวนิยายแฟนตาซีของมิชาเอล เอนเด้ ตีพิมพ์ครั้งแรกในประเทศเยอรมันเมื่อ ค.ศ. 1979 ฉบับแปลภาษาอังกฤษโดย ราล์ฟ แมนเฮม ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1983 ต่อมานวนิยายเรื่องนี้ได้ดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ทั้งหมด 3 ภาค โดยภาคที่มีความใกล้เคียงต้นฉบับมากที่สุดคือภาคแรก ซึ่งได้นำชื่อหนังสือมาใช้เป็นชื่อภาพยนตร์ได้นำออกฉายเมื่อ ค.ศ. 1984 กำกับโดยโวล์ฟกัง ปีเตอร์เซน นอกจากนี้ยังได้มีการดัดแปลงเป็นมินิซีรีส์เมื่อ ค.ศ. 2001

เหตุการณ์ในเรื่องเกิดขึ้นในดินแดนที่ชื่อว่า แฟนตาสติกา (Fantastica) หรือในฉบับภาพยนตร์เรียกว่า แฟนตาเซีย (Fantasia) ซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของยุวจักรพรรดินี ที่มีลักษณะเหมือนเด็ก ซึ่งกำลังประชวรอยู่ และโลกแห่งนี้กำลังถูกทำลายลงด้วย "ความว่างเปล่า" ซึ่งเกี่ยวพันกับอาการประชวรของพระองค์ ยุวจักรพรรดินีจึงขอร้องให้อัทเทรอูไปตามหาคนมาช่วย ซึ่งเรื่องราวการผจญภัยทั้งหมดได้ถูกอ่านโดยบาสเตียนเด็กชายจากโลกอันแท้จริง ซึ่งกำลังอ่านหนังสือจินตนาการไม่รู้จบอยู่ และได้ค้นพบว่าตัวของเขาเองนั้นก็เป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวในหนังสือนี้

การแปลเป็นภาษาไทย แปลโดย รัตนา รัตนดิลกชัย จัดพิมพ์ในไทยครั้งแรกโดยสำนักพิมพ์เรไรเมื่อ พ.ศ. 2537 ปัจจุบันได้มีการจัดทำรูปเล่มใหม่เพื่อให้อ่านได้ง่ายขึ้นโดยใช้หมึกสองสี เพื่อแยกเรื่องราวระหว่างโลกในจินตนาการกับโลกของความเป็นจริง จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์แพรวเยาวชนเมื่อ พ.ศ. 2554

ประเด็นหลัก 
ผลงานของ มิชาเอล เอนเด้ มีจุดเด่นในการอธิบายสิ่งปกติธรรมดาที่เราพบเจออยู่ทุกวัน แต่ถูกละเลยและให้ความสำคัญผิดไป โดยใช้เด็กที่ถูกโดดเดียวจากสังคมเป็นตัวเดินเรื่อง หนังสือจะให้เราตั้งคำถามกับตัวเอง
ว่าการที่เราอยู่ในโลกที่จินตนาการเหือดหาย ต้องคอยแข่งขันกับคนอื่นเพื่อรักษาภาพลักษณ์ทางสังคมของเรานั้นเป็นสิ่งที่ถูกต้องแล้วหรือ หนังสือจะให้เราฉุกคิดกับสิ่งที่เราหลงลืม ซึ่งเป็นธรรมชาติที่แท้จริงของตัวเรา บอกว่าเราจะอยู่ในโลกของความจริงด้วยความรู้สึกลวง ๆ หรือจะค้นหาความปรารถนาที่แท้จริงที่ซ่อนอยู่ในจิตใจเรา

หนังสือจะนำพาเราสู่โลกของจิตใจที่เราเป็นผู้สร้างขึ้นมาเองตามความปรารถนา แต่ทุกความปรารถนานั้นมีราคาเป็นความทรงจำของเราในโลกอันแท้จริง หนังสือจะนำเสนอเรื่องราวสลับกันไปมาระหว่างโลกแห่งความจริงและโลกแห่งจินตนาการ เมื่ออยู่ในโลกของความจริงก็จะพูดถึงการสูญเสียตัวตนไปกับกระแสสังคม เมื่ออยู่ในโลกของจินตนาการก็จะพูดถึงการสูญเสียตัวตนไปจากความเป็นจริง หนังสือจะทำให้เราเข้าใจความจริงของโลกทั้งสองด้าน ว่าโลกทั้งสองนั้นมีความสัมพันธ์ร้อยเรียงเข้าหากันเหมือนกับงูสองตัวที่ต่างงับหางของอีกฝ่าย ซึ่งนั้นคือสัญลักษณ์ของออรีนเครื่องรางที่เป็นตัวแทนของยุวจักรพรรดินี

แหล่งข้อมูลอื่น 

วรรณกรรมเยาวชน
นวนิยายแฟนตาซีเยอรมัน
งานเขียนของมิชชาเอล เอ็นเดอ