ตำบลเมืองบางขลัง

เมืองบางขลัง เป็นตำบลในอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย มีอาณาเขตเขตติดต่อกับตําบลนาทุ่ง อําเภอสวรรคโลกทางทิศเหนือ ทิศใต้ติดต่อกับบ้านวังมีด อําเภอศรีสําโรง ทิศตะวันออกติดต่อกับตําบลหนองกลับ และทิศตะวันตกติดต่อกับตําบลบ้านใหม่ชัยมงคล อําเภอทุ่งเสลี่ยม มีขนาดพื้นที่ประมาณ 54.12 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 33,868 ไร่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ คือ เทศบาลตำบลเมืองบางขลัง ครอบคลุมตำบลเมืองบางขลังทั้งหมด

ประวัติศาสตร์ 
เมืองบางขลังมีประวัติศาสตร์ยาวนานมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยเป็นราชธานี คําว่า “บางขลัง” ปรากฏครั้งแรกในจารึกวัดศรีชุม ด้านที่ 1 บรรทัดที่ 22 ว่า “…พ่อขุน ผาเมืองเจ้าเมืองราดเอาพลมาตบกันที่บางขลังได้เวนบางขลงแก่พ่อขุนผาเมือง…” จารึกหลักเดิมด้านที่ 2 บรรทัดที่ 8 ว่า “ … นครสุโขไทบางฉลงงศรีสัชนาไลย…” (บางฉลงง อ่านว่าบางฉลัง) และบรรทัดที่ 22 ว่า “…เมืองบางฉลง หาเป็นขุนหนึ่ง…”

ประวัติศาสตร์การปกครองเมืองบางขลังเริ่มปรากฏสมัยรัชกาลที่ 3 ในร่างสารตราเจ้าจักรี ถึงหัวเมืองฝ่ายเหนือเกณฑ์ไม้สักปฏิสังขรณ์วัดและซ่อมแซมพระนคร จ.ศ. 1183 สมุดไทยดําเลขที่ 24 พ.ศ. 2375 ความว่า “…เมืองสวรรคโลก มีเมืองทุ่งยั้ง เมืองบางขลัง เป็นเมืองขึ้นอยู่ ในความปกครอง…”

พ.ศ. 2437 ได้มีการปรับปรุงการปกครอง เริ่มดึงอํานาจท้องถิ่นเข้าสู่ส่วนกลางที่เรียกว่า ระบบ “เทศาภิบาล” กระทรวงมหาดไทย ได้รวมเมืองพิจิตร พิษณุโลก สุโขทัย และสวรรคโลกเข้าด้วยกัน รวมเรียกว่ามณฑลพิษณุโลก โดยเมืองสวรรคโลกมีฐานะเป็นเมืองชั้นโท มีเมืองอยู่ในการปกครอง 6เมือง คือ เมืองด้ง  เมืองวิเศษไชยศักดิ์  เมืองบางยม เมืองศรพนมมาศ เมืองพิรามรงค์และ เมืองบางขลัง โดยเมื่อประมาณ ปี พ.ศ. 2471 ในยุคนั้นเมืองบางขลังยังไม่ได้ยกระดับเป็นตําบลขึ้นกับฝ่ายปกครองเมืองสวรรคโลก

ต่อมาเมืองบางขลัง มีฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองบางขลัง และยกฐานะเป็นเทศบาลตำบลเมืองบางขลัง ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งองค์การบริหารส่วนตาบลเมืองบางขลัง อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย เป็นเทศบาลตำบลเมืองบางขลัง ในวันที่ 4 มิถุนายน 2556 ตั้งแต่วันที่ 5 กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เป็นต้นไป

ภูมิศาสตร์ 
เมืองบางขลังอยู่สูงจากระดับนํ้าทะเลปานกลางประมาณ 250 เมตร มีเขาเดื่ออยู่ทางทิศตะวันตกและเขาวงพระจันทร์อยู่ทางทิศตะวันออกเป็นพรมแดนธรรมชาติ ด้านทิศตะวันออกมีที่ราบกว้าง เป็นพื้นที่ราบสูงจากระดับนํ้าทะเลปานกลางประมาณ 250 เมตร

หมู่บ้านและประชากร 
จํานวนประชากรตําบลเมืองบางขลังในปี พ.ศ. 2566 มีจํานวนประชากรทั้งหมด 4,607 คน โดยแยกเป็น 9 หมู่บ้าน ดังนี้

การขนส่ง

ทางถนน 
มีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 102 (ช่วงทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1113) ตัดผ่านตัวตำบลเมืองบางขลัง โดยตัวเมืองบางขลังมีระยะห่างจากตัวอำเภอสวรรคโลกราว 20 กิโลเมตร และตัวอำเภอเมืองสุโขทัย ราว 25 กิโลเมตร

ทางราง 
เมืองบางขลังไม่มีเส้นทางรถไฟตัดผ่านตำบลเมืองบางขลัง โดยสถานีรถไฟที่ใกล้ที่สุดคือ สถานีรถไฟสวรรคโลก มีระยะห่างอยู่ราว 21 กิโลเมตร

ทางอากาศ 
ท่าอากาศยานสุโขทัย เป็นสนามบินที่อยู่ภายในอำเภอสวรรคโลก โดยห่างจากตัวเมืองบางขลัง ราว 21 กิโลเมตร

อ้างอิง 

เมืองบางขลัง
เมืองบางขลัง
อำเภอสวรรคโลก