เอเรียดอร์

เอเรียดอร์ (Eriador) เป็นชื่อดินแดนที่ปรากฏในนิยายของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน หลายๆ เรื่อง เช่น เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์  เดอะฮอบบิท  ซิลมาริลลิออน เป็นต้น คำว่า เอเรียดอร์ เป็นภาษาซินดาริน หมายถึง 'แผ่นดินร้าง' อาณาเขตของเอเรียดอร์สังเกตได้จากแนวเทือกเขาที่ขนาบอยู่ทางด้านตะวันตก คือเทือกเขาเอเร็ดลูอิน และด้านตะวันออก คือเทือกเขามิสตี้ หรือ ฮิธายเกลียร์

ดินแดนเอเรียดอร์ในยุคบรรพกาลหรือยุคที่หนึ่งของโลกอาร์ดา เป็นดินแดนที่เต็มไปด้วยป่ารกทึบ เหล่าเอลฟ์ที่เดินทางออกจากทะเลสาบคุยวิเอเนนมุ่งสู่แผ่นดินตะวันตก ต้องใช้เวลาเดินทางข้ามดินแดนนี้อยู่นานนับปีกว่าจะสามารถข้ามเอเร็ดลูอินไปได้ ไม่ค่อยมีเอลฟ์อาศัยอยู่ในดินแดนนี้มากนัก หากไม่ตั้งถิ่นฐานลงทางฟากตะวันออกของเทือกเขามิสตี้ ก็มักจะเดินทางข้ามไปถึงเบเลริอันด์ได้จนหมด

ในยุคที่สอง หลังจากแผ่นดินเบเลริอันด์ล่มสลายไปแล้ว เอลฟ์ที่หนีรอดมาได้ ได้ตั้งถิ่นฐานลงทางด้านใต้ของเทือกเขาเอเร็ดลูอิน (คือฟากตะวันตกสุดของเอเรียดอร์) เป็นอาณาจักรลินดอน อีกพวกหนึ่งบุกเบิกไกลออกไปทางตะวันออก และตั้งอาณาจักรเอเรกิออนที่เชิงเขาฮิธายเกลียร์ (คือฟากตะวันออกสุดของเอเรียดอร์) ดินแดนช่วงกึ่งกลางยังคงถูกทิ้งเป็นป่ารกทึบ

เมื่อถึงสมัยของ ทาร์-อัลดาริออน กษัตริย์นักเดินเรือแห่งนูเมนอร์  ชาวนูเมนอร์ได้เดินทางมาบุกเบิกดินแดนบนมิดเดิลเอิร์ธ โดยสร้างท่าเรือที่ปากแม่น้ำเกรย์ฟลัด แล้วแผ้วถางผืนป่าในเขตเอเน็ดไวธ์ (Enedwaith) เรื่อยขึ้นไปจนถึงปากแม่น้ำฮอร์เวล แล้วตั้งเมืองขึ้นชื่อว่า เมืองธาร์บัด (เมืองนี้เมื่อถึงยุคที่สามได้กลายเป็นเมืองร้าง) ทำให้ผืนป่าเอเน็ดไวธ์กลายเป็นที่ราบกว้างใหญ่ดังที่ปรากฏในยุคที่สาม คงเหลือเขตป่าเพียงเล็กน้อยอันเป็นที่อยู่อาศัยของชาวดันแลนด์

ตอนกลางของแผ่นดินเอเรียดอร์ ถูกบุกเบิกโดยชาวฮอบบิทนักผจญภัยสองคน และต่อมาได้กลายเป็นอาณาจักรไชร์ 

มีถนนสายสำคัญตัดผ่านกลางเอเรียดอร์สองสาย ได้แก่
 ถนนเหนือใต้ - หรือถนนกรีนเวย์ ตั้งต้นจากฟอร์นอสต์ ผ่านเมืองบรี ธาร์บัด ลงไปกอนดอร์ ในช่วงปลายยุคที่สอง จนถึงช่วงต้นของยุคที่สาม ถนนสายนี้เป็นเส้นทางติดต่อระหว่างอาณาจักรอาร์นอร์กับกอนดอร์ แต่หลังจากอาณาจักรอาร์นอร์ล่มสลายไป ก็ไม่ค่อยมีใครใช้เส้นทางนี้อีก มันได้กลายเป็นเส้นทางที่ทั้งรกร้างและอันตราย จนกระทั่ง โบโรเมียร์แห่งกอนดอร์ เดินทางผ่านอีกครั้งในปีที่ 3018 ของยุคที่สาม เพื่อไปยังริเวนเดลล์
 ถนนตะวันออก - ตั้งต้นจากเกรย์เฮเวนส์ ผ่านฮอบบิตัน สะพานแบรนดี้ไวน์ บรี ไปสิ้นสุดที่ริเวนเดลล์

อ้างอิง
 เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน, ฮอบบิท, ลอนดอน:สำนักพิมพ์ฮาร์เปอร์คอลลินส์

ดินแดนในตำนานของโทลคีน

de:Regionen und Orte in Tolkiens Welt#Eriador
lb:Länner a Stied aus Middle-earth#Eriador
sv:Platser i Tolkiens värld#Eriador