หนูหริ่ง

ระวังสับสนกับสัตว์กินเนื้อขนาดใหญ่กว่า: หมูหริ่ง

บุคคลดูที่: สมบัติ บุญงามอนงค์

หนูหริ่ง เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กสกุลหนึ่ง ในอันดับสัตว์ฟันแทะ (Rodentia) ในวงศ์ Murinae ในวงศ์ใหญ่ Muridae ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mus

หนูหริ่งเป็นหนูที่มีขนาดเล็ก มีรูปร่างทั่วไปคล้ายกับหนูในสกุล Rattus แต่ก็ยังมีขนาดเล็กกว่า แม้แต่หนูจี๊ด (R.  exulans) ซึ่งเป็นหนูที่มีขนาดเล็กที่สุดในสกุล หนูหริ่งก็ยังเล็กกว่า ตัวเมียเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 1–1.5 เดือน ขณะที่ตัวผู้ 1–2 เดือน

หนูหริ่งเป็นหนูอีกจำพวกหนึ่งที่สามารถพบได้ทั่วไปทั้งในบ้านเรือนและในพื้นที่เกษตรกรรมด้วย ถือเป็นหนูนา ที่เป็นศัตรูพืชที่สำคัญอีกจำพวกหนึ่งรวมกับหนูในสกุลอื่น

หนูหริ่งชนิดที่เป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี คือ หนูหริ่งบ้าน (M. musculus) ซึ่งเป็นหนูอีกชนิดหนึ่งที่พบได้ทั่วไปในบ้านเรือน ซึ่งเป็นชนิดที่นิยมนำมาเป็นสัตว์ทดลองในทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์ และได้มีการพัฒนาสายพันธุ์จนกลายมาเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลิน ในแบบที่เป็นหนูเผือกทั้งตัว หรือมีสีสันที่หลากหลายในตัวเดียว เรียกว่า "หนูถีบจักร" หรือ "หนูขาว" โดยเริ่มครั้งแรกมาจากพระราชวังในจีนและญี่ปุ่น นอกจากนี้แล้ว หนูมาซิโดเนีย (M. macedonicus) ที่แพร่กระจายพันธุ์ในภูมิภาคเมเตอร์เรเนียนและประเทศในแถบตะวันออกกลางที่ติดกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ยังเป็นสัตว์รังควานที่รบกวนมนุษย์มานานแล้วถึง 15,000 ปี ซึ่งเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์ เป็นยุคก่อนที่มนุษย์จะรู้จักการเพาะปลูกเสียอีก โดยเข้ามาหาอาหารถึงในชุมชนมนุษย์ โดยมีหลักฐานเป็นฟอสซิลฟันของหนูชนิดนี้นับพันตัว

ปัจจุบันได้มีการอนุกรมวิธานหนูหริ่งไว้ประมาณ 38 ชนิด ในประเทศไทยพบทั้งหมด 6 ชนิด นอกจากหนูหริ่งบ้านแล้ว ยังมี หนูหริ่งใหญ่ (M. cookii), หนูหริ่งนาหางสั้น (M. cervicolor), หนูหริ่งนาหางยาว (M. caroli), หนูหริ่งป่าใหญ่ขนเสี้ยน (M. shotridgei) และหนูหริ่งป่าเล็กขนเสี้ยน (M. pahari)

การจำแนก
Mus baoulei (Vermeiren & Verheyen, 1980)    
Mus booduga  (Gray, 1837)      
Mus bufo (Thomas, 1906)      
Mus callewaerti (Thomas, 1925)      
Mus caroli Bonhote, 1902      
Mus cervicolor Hodgson, 1845      
Mus cookii Ryley, 1914      
Mus crociduroides (Robinson & Kloss, 1916)      
Mus famulus Bonhote, 1898      
Mus fernandoni (Phillips, 1932)      
Mus goundae Petter & Genest, 1970      
Mus haussa (Thomas & Hinton, 1920)      
Mus indutus (Thomas, 1910)      
Mus kasaicus (Cabrera, 1924)      
Mus macedonicus Petrov & Ruzic, 1983      
Mus mahomet Rhoads, 1896      
Mus mattheyi Petter, 1969      
Mus mayori (Thomas, 1915)      
Mus minutoides Smith, 1834      
Mus musculoides Temminck, 1853      
Mus musculus Linnaeus, 1758    
Mus neavei (Thomas, 1910)      
Mus orangiae (Roberts, 1926)      
Mus oubanguii Petter & Genest, 1970      
Mus pahari Thomas, 1916      
Mus phillipsi Wroughton, 1912      
Mus platythrix Bennett, 1832      
Mus saxicola Elliot, 1839      
Mus setulosus Peters, 1876      
Mus setzeri Petter, 1978      
Mus shortridgei (Thomas, 1914)      
Mus sorella (Thomas, 1909)      
Mus spicilegus Petenyi, 1882      
Mus spretus Lataste, 1883      
Mus tenellus (Thomas, 1903)      
Mus terricolor Blyth, 1851      
Mus triton (Thomas, 1909)      
Mus vulcani (Robinson & Kloss, 1919)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

วงศ์ย่อยหนู
สัตว์ที่พบในประเทศไทย
สัตว์รังควาน
ศัตรูพืช