มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว

มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว (,  หมั่นนัน มะห่าหย่าซะหวิ่นด่อจี) เป็นหนังสือบันทึกเหตุการณ์ฉบับทางการเป็นฉบับแรกของราชวงศ์คองบอง ที่พระเจ้าจักกายแมงโปรดให้คณะกรรมการประวัติศาสตร์หลวงแห่งพม่าเรียบเรียงขึ้นระหว่าง ค.ศ. 1829 และ ค.ศ. 1832 โดยอาศัยเอกสารบันทึกเหตุการณ์ ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นหลายฉบับ และจารึกที่รวบรวมได้ในรัชสมัยพระเจ้าปดุง ตลอดจนมหากาพย์พระราชประวัติหลายฉบับ แม้ผู้เรียบเรียงจะแย้งข้อมูลบางส่วนในมหาราชวงศ์ฉบับอู้กะลา ซึ่งเป็นบันทึกเหตุการณ์ฉบับมาตรฐานของราชวงศ์ตองอู แต่ยังคงข้อมูลตามมหาราชวงศ์ฉบับนั้น

มหาราชวงศ์ฉบับนี้มีเนื้อหาครอบคลุมมาจนถึง ค.ศ. 1821 ไม่นานก่อนเกิดสงครามอังกฤษ-พม่าครั้งที่หนึ่ง (ค.ศ. 1824–1826) และไม่ได้ใช้แนวคิดทางประวัติศาสตร์แบบโลกวิสัย แต่อาศัยศาสนาสร้างความชอบธรรมให้กับสถาบันกษัตริย์ อย่างไรก็ตามการอ้างว่าสถาบันกษัตริย์พม่ามีต้นกำเนิดมาจากพระวงศ์ของพระโคตมพุทธเจ้าและพระเจ้ามหาสมมตแทนการอ้างตำนานก่อนพุทธศาสนา นับเป็นพัฒนาการสำคัญที่สุดที่สะท้อนในเอกสารฉบับนี้

มหาราชวงศ์ฉบับนี้เป็นเอกสารที่นักวิชาการยุโรปนิยมใช้อ้างอิงมากที่สุดในการเขียนประวัติศาสตร์พม่า และยังคงใช้เป็นบรรทัดฐานหลักในการศึกษาประวัติศาสตร์พม่า แม้แต่พระราชพงศาวดารพม่าพระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ ก็แปลมาจากมหาราชวงศ์ฉบับนี้

ต่อมา นายต่อ หรือ หม่องต่อ ชาวพม่าในประเทศไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้คัดเรื่องราวจาก มหาราชวงศ์ ฉบับหอแก้ว ที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยนำมาแปลเป็นภาษาไทยโดยใช้ชื่อว่า มหาราชวงศ์ พงษาวดารพม่า

อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม

 
 
 
 
 

วรรณกรรมภาษาพม่า
บันทึกเหตุการณ์พม่า