ประเวศ วะสี

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ ประเวศ  วะสี แพทย์ชาวไทย นักวิชาการด้านสาธารณสุข และ นักวิชาการเกี่ยวกับการศึกษา ทั้งเป็นผู้สนับสนุนงานค้นคว้าวิจัยต่างๆที่เกี่ยวกับการแก้ปัญหาและพัฒนาชีวิต เป็นราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ กรรมการสภามหาวิทยาลัยมหิดลกรรมการสภามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรรมการ
สภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ  และ ราษฎรอาวุโส ประเวศ วะสี เกิดเมื่อวันที่  ตำบลเกาะสำโรง บนฝั่งลำน้ำแควน้อย จังหวัดกาญจนบุรี เป็นบุตรคนที่ 4 ของนายคลายและนางกิม วะสี   ศึกษาชั้นมูลฐานในวัยเยาว์ที่โรงเรียนวัดเหนือ ชั้นประถมศึกษาที่ โรงเรียนประชาบาลตำบลเกาะสำโรง ชั้นมัธยมที่โรงเรียนวิสุทธรังษี จนถึง พ.ศ. 2490 ได้เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ในปี พ.ศ. 2492 สามารถสอบเข้าเรียนต่อชั้นเตรียมแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และศึกษาต่อคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล จบการศึกษาได้รับปริญญาแพทยศาสตร์เกียรตินิยม และได้รับรางวัลเหรียญทองในฐานะที่ได้คะแนนเป็นที่หนึ่งตลอดหลักสูตร

ประวัติการศึกษา 
 พ.ศ. 2490 - มัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวิสุทธรังษี จังหวัดกาญจนบุรี
 พ.ศ. 2492 - มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา กรุงเทพมหานคร
 พ.ศ. 2498 - พ.บ. คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
 พ.ศ. 2503 - Ph.D. มหาวิทยาลัยโคโลราโด สหรัฐอเมริกา
 พ.ศ. 2504 - มนุษยพันธุศาสตร์ (Human Genetics) มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ

ประวัติการทำงาน 
 การเรียนการสอนนักศึกษาแพทย์และแพทย์ประจำบ้าน
 การตรวจรักษาและการวิจัย
 งานบริหาร
 รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนาและวางแผน มหาวิทยาลัยมหิดล (2522-2526)
 หัวหน้าภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (2528-2530)
 ผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานทางการแพทย์และสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข(2527-2530)
 ประธานและรองประธานหรือกรรมการขององค์กรต่างๆ ทั้งในและต่างประเทศมากมาย รวมทั้งมูลนิธิ และสถาบันทางวิชาการอื่นรวมกว่า 60 ชุด
 ประธานสถาบันวิจัยสาธารณสุขไทย (2536-ปัจจุบัน)
 ประธานมูลนิธิไทย
 ประธานคณะกรรมการวิจัยวิทยาศาสตร์การแพทย์ แผนกแพทยศาสตร์ มูลนิธิ อานันทมหิดล และกรรมการมูลนิธิอานันทมหิดล แผนกแพทยศาสตร์
 ประธานมูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ
 ประธานคณะอนุกรรมการจัดทำแผนปฏิบัติการหลักการการจัดตั้งราชวิทยาลัย ครุศาสตร์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ
 ประธานคณะทำงานด้านการพัฒนาพืชสมุนไพรเพื่อการผลิตยาทางอุตสาหกรรม องค์การเภสัชกรรม
 คณะกรรมการสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
 คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ และคณะอนุกรรมการต่างๆ
 คณะกรรมการสภามหาวิทยาลัย ม.มหิดล, ธรรมศาสตร์, จุฬาฯ, สถาบันบัณฑิต พัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) , สถาบันราชภัฏ, ขอนแก่น, สงขลา
 คณะกรรมการอำนวยการสถาบันเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาชนบท จุฬาฯ
 ประธานคณะอนุกรรมการอำนวยการส่งเสริมการวิจัยการศึกษาแห่งชาติ
 ประธานกรรมการวิชาการมูลนิธิรางวัลมหิดล ในพระบรมราชูปถัมภ์
 คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ
 คณะกรรมการการศึกษา การศาสนา และการวัฒนธรรม กระทรวงศึกษาธิการ
 คณะกรรมการอำนวยการโครงการปฏิรูประบบบริการสาธารณสุขแห่งชาติ (National Steering Committee) กระทรวงสาธารณสุข

การทำงานในคณะสมัชชาปฏิรูปประเทศ 
ประเวศ วะสี ได้เข้ามามีบทบาททางการเมือง ภายหลังการชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อแดง พ.ศ. 2553 ยุติลง โดยเข้ามาทำหน้าที่ประธานคณะสมัชชาปฏิรูปประเทศ ซึ่งประกอบด้วยคณะกรรมการ จำนวน 27 คน เพื่อรวบรวมข้อมูล รับฟังความคิดเห็น และนำไปสู่นโยบายในการปฏิรูปประเทศไทย

รางวัลเกียรติคุณ 
 2498  ได้รับรางวัลเหรียญทองในฐานะที่ได้คะแนนเป็นที่ 1 ตลอดหลักสูตร
 2500  รับพระราชทานทุนส่วนพระองค์ และต่อมาทุนมูลนิธิอานันทมหิดล ไปศึกษาต่อต่างประเทศ
 2512  ได้รับรางวัลพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี ในฐานะครูแพทย์ที่ดีเป็นคนแรกของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล
 2524  ได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาบริการรัฐ
 2526  รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น ประจำปี 2526
 2528  ได้รับเลือกเป็นบุคคลดีเด่นของชาติ สาขาการแพทย์ ได้รับเหรียญดุษฎีมาลาเข็มศิลปวิทยา
 2531  ได้รับเลือกเป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์
 2533  รับเหรียญเชิดชูเกียรติ Tobacco and Health ของ WHO
 2541  การมอบเหรียญ Comenius ประเวศ วะสี ได้รับเหรียญ Comenius และประกาศนียบัตรจากยูเนสโก ในฐานะที่ประเทศไทยนำการศึกษามาเป็นเครื่องมือสนับสนุนให้เกิดการพัฒนามนุษย์ เชื่อมโยงการศึกษาให้เข้ากับภาคอื่นของสังคม และประเทศไทยมีการสนับสนุนการพัฒนาสถานภาพครู
 2548  ได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประเภทวิทยาศาสตร์สุขภาพ สาขาวิชาแพทยศาสตร์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

 สาขาแพทยศาสตร์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลออนไลน์อื่น 
 เวปไซต์ส่วนตัว ของ นาย ประเวศ วะสี

งานศึกษาที่เกี่ยวข้อง 
 อนรรฆ พิทักษ์ธานิน. (2554, กันยายน-ธันวาคม). "จนกว่าเราจะเขยื้อนภูเขา": การก่อตัวและการเดินทางแห่งความคิดทางสังคมการเมืองของนายแพทย์ประเวศ วะสีก่อน พ.ศ. 2540. รัฐศาสตร์สาร 32(3): 82-127.

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ
นักวิชาการชาวไทย
นักการศึกษาชาวไทย
แพทย์สาธารณสุขชาวไทย
ผู้ได้รับรางวัลแมกไซไซ
ผู้ได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นของประเทศไทย
บุคคลจากอำเภอเมืองกาญจนบุรี
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
อาจารย์คณะแพทยศาสตร์
บุคคลจากโรงเรียนวิสุทธรังษี
บุคคลจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
บุคคลจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
นิสิตเก่าคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ได้รับรางวัลนักวิจัยดีเด่นแห่งประเทศไทย
ราษฎรอาวุโส
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.จ.ว.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
ผู้ได้รับเหรียญ ร.ด.ม.(ศ)
ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.4
ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง