จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที

จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที (; ) เป็นภาษิตภาษาละตินทางกฎหมายซึ่งบ่งบอกถึงความเชื่อว่า ความยุติธรรมจักต้องมีอยู่ไม่ว่าในสถานการณ์รูปแบบใดก็ตาม โดยชาลส์ ซัมเมอร์ () นักการเมืองผู้รณรงค์ให้เลิกทาสแห่งคริสต์ศตวรรษที่ 19 กล่าวว่าภาษิตนี้ไม่ได้มีที่มาจากสมัยคลาสสิกแต่อย่างใด แม้จะเชื่อกันว่าเป็นคำของ ลูเชิส คาลเพอร์นิเอิส พิโซ ซีโซนิเนิส () รัฐบุรุษในสมัยโรมันโบราณผู้เป็นสสุระของจูเลียส ซีซาร์ ก็ตาม

สมัยคลาสสิก

การอุปมาด้วยฟ้าถล่มในสมัยโบราณ 

สันนิษฐานกันว่าการอุปมาด้วย "ฟ้าถล่ม" () เป็นปรกติในสมัยคลาสสิก ดังที่ปรากฏหลายครั้งในวรรณกรรมแห่งยุค อาทิ งานเขียนของ พูบลิอุส เทเรนทิอุส อาเฟอร์ () นักเขียนบทละครแห่งสาธารณรัฐโรมัน เช่นในบทว่า "ผู้ขลาดหวาดฟ้าว่าจะพัง ฉะนี้หวังพึ่งได้ไฉนเล่า" (; )

เช่นเดียวกับเรียงความของ ลูชิอูส ฟลาวิอูส อาร์ริอานูส () เรื่อง "แคมเพนส์อ็อฟอเล็กซานเดอร์" (, "ยุทธรณรงค์แห่งพระเจ้าอเล็กซานดอร์") บรรพที่ 1 บทที่ 4 ว่า พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มีพระราชปุจฉาไปยังทูตานุทูตแห่งเคลต์ ซึ่งล้วนประกอบด้วยกายาอันกำยำ กิริยาอันทะนงยโส และมาจากทะเลเอดรีอาทิก () ว่า "ในโลกนี้ สิ่งไรเล่าที่ท่านทั้งหลายเกรงกลัวเป็นที่สุด" และทูตานุทูตสนองพระราชปุจฉาว่า "ข้าพระองค์ทั้งหลายเกรงว่าฟ้าจะร่วงลงสู่ศีรษะแห่งเรา" ฝ่ายพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ซึ่งมีพระราชประสงค์จะได้ยินว่าเขาทั้งหลายเกรงกลัวพระองค์เป็นที่สุด ก็ไม่ทรงสมพระราชหฤทัย และทรงตระหนักโดยปริยายว่า หามีอำนาจของมนุษย์ใดในใต้หล้าจะทำอันตรายพวกเขาได้ เว้นแต่อำนาจของพิบัติภัยทางธรรมชาติโดยแท้

ทำนองเดียวกับในบทร้อยกรองกำสรดบทหนึ่งของ เธอ็อกนิสแห่งเมเกรา () กวีชาวกรีก ซึ่งว่า "แม้นข้ามิภักดิ์ผู้รักข้า หรือขุ่นโกรธาปรปักษ์ไซร้ จงฟ้าโรจน์ร่วงลงตรงเกไศ (นี้ชนในใต้หล้าล้วนแสยง)" ()

ในขณะที่ อริสโตเติล () กล่าวในผลงานของเขาเรื่อง "ฟิสิกส์" (, "กายภาพ") บรรพที่ 4 ว่า ความเชื่อที่ว่าท้องฟ้าตั้งอยู่บนบ่าของยักษ์แอตเลิส () และจะถล่มลงหากแอตเลิสผละจากไปนั้น เป็นความคิดในยุคแรกเริ่มของชนชาติที่โง่เขลา

ความยุติธรรมของพิโซ 

ในผลงานของ ลูชิอูส แอนเนอูส เซเนเกา () ประเภทบทสนทนา เรื่อง "เดอีรา" (; "บนความพิโรธ") บรรพที่ 1 บทที่ 18 ว่า  ทหารนายหนึ่งกลับมาจากการลาหยุดโดยมิได้พาเพื่อนผู้ติดตามกลับมาด้วยตามวินัยทหาร  กเนอูส พิโซ () ผู้ว่าการรัฐและผู้บัญญัติกฎหมาย จึงสั่งด้วยความพิโรธโกรธาให้ประหารชีวิตทหารผู้นั้นทันที บนเหตุผลว่าทหารติดตามคนนั้นหายไป แสดงว่าถูกทหารผู้เพิ่งกลับมานั้นฆ่าแล้วเป็นแน่ ในขณะจ่อคอเข้าสู่คมดาบประหาร ปรากฏว่าาทหารติดตามคนที่สันนิษฐานว่าถูกฆ่าตายแล้วปรากฏตัวขึ้น ประธานการประหารจึงสั่งให้หยุดการ แล้วพาทหารที่ถูกกล่าวหาไปพบกเนอูส พิโซ เพื่อขอให้งดโทษเสีย แต่กเนอูสกลับสั่งให้ประหารชีวิตทหารนายนั้นตามเดิมบนเหตุผลว่าได้มีคำตัดสินไปแล้ว และสั่งให้ประหารชีวิตประธานการประหารผู้นั้นด้วยบนเหตุผลว่าไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย และสุดท้ายก็สั่งให้ประหารทหารติดตามที่สันนิษฐานว่าถูกฆ่าตายแล้วคนนั้นอีก บนเหตุผลว่าเป็นเหตุให้ผู้บริสุทธิ์ต้องจบชีวิตลงถึงสองคน

และด้วยการเล่าขานสืบต่อ ๆ กันมาถึงกรณีข้างต้นนี้ เกิดเป็นหลักการที่เรียกว่า "ความยุติธรรมของพิโซ" () ซึ่งมีว่า คำตัดสินใดที่มีไปโดยเจตนาตอบโต้ความผิดย่อมถือว่าถูกต้องในทางเทคนิค แต่ไม่ถูกต้องในทางศีลธรรม ซึ่งหลักการเช่นนี้อาจนับว่าเป็นการตีความภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" ไปในทางลบ

กระนั้น แม้อันที่จริงแล้วบทสนทนาเรื่อง "เดอีรา" มิได้ปรากฏถ้อยคำของภาษิตดังกล่าวเลย แต่พจนานุกรมของบริวเวอร์ว่าด้วยวลีและนิทาน () ระบุว่ามีการปรากฏของภาษิตนี้

อนึ่ง ยังเชื่อกันว่าสำนวน "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" เป็นคำของพิโซ แต่เป็นพิโซอีกคนหนึ่ง คือ ลูเชิส คาลเพอร์นิเอิส พิโซ ซีโซนิเนิส () รัฐบุรุษในสมัยโรมันโบราณผู้เป็นสสุระของจูเลียส ซีซาร์ ซึ่งคาดว่าจะเป็นการสับสนกับกรณีพิโซในบทสนทนา "เดอีรา" นี้

สมัยปัจจุบัน 

ในปัจจุบัน ภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" นี้มีการใช้เพื่อประกันความยุติธรรมสำหรับคนทุกระดับชั้นวรรณะ และเป็นภาษิตที่มีนัยในทางบวก ในวงการกฎหมายอังกฤษ วิลเลียม วัตเซิน () นักบวชคาทอลิกผู้ถูกประหารชีวิตฐานเป็นกบฏ กล่าวในผลงานเรื่อง "เท็นโควดิเบทิเคิลโควเทเชินส์คอนเซิร์นนิงรีลิเจินแอนด์สเตต" (, "สิบพจนาอันน่ารู้เกี่ยวกับศาสนาและรัฐ") เมื่อ ค.ศ. 1601 (พ.ศ. 2144) ว่า "เจ้าละเมิดฝ่าฝืนภาษิตอันเป็นสามัญแห่งกฎหมายภาษิตนั้น คือที่ว่า 'จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที' แล้วไซร้" ซึ่งการกล่าวถึงของนักบวชวิลเลียม วัตเซินดังกล่าว เป็นการปรากฏตัวครั้งแรกของภาษิตนี้ในวงวรรณกรรมอังกฤษ

นอกจากนี้ ภาษิตนี้ยังได้รับการกล่าวถึงโดย วิลเลียม ไพรน์ () นักกฎหมายชาวอังกฤษ ในผลงานเรื่อง "เฟรชดิสกัฟวะรีอ็อฟพรอดิเจิสว็อนเดอริงนิวเบลซิงสตาส์" (, "การค้นพบครั้งใหม่ซึ่งดารากรอันร้อนแรงที่โคจรไปมาอย่างน่าอัศจรรย์") เมื่อ ค.ศ. 1646 (พ.ศ. 2189), โดย นาเธเนียล เวิร์ด () ใน "ซิมเพิลคอบเบลอร์อ็อฟอกาเวิม" (, "เรื่องงี่เง่าไร้สาระของอกาเวิม") เมื่อ ค.ศ. 1647 (พ.ศ. 2190) และโดยอีกหลาย ๆ คนหลังจากนั้น แต่ครั้งที่เป็นที่กล่าวขวัญถึงมากที่สุดครั้งหนึ่ง ได้แก่ การอ้างถึงใน ค.ศ. 1770 (พ.ศ. 2313) ซึ่งวิลเลียม เมอร์รีย์ เอิร์ลแห่งแมนส์ฟิลด์ ลอร์ดหัวหน้าศาลข้างพระที่นั่ง ใช้ภาษิตนี้อธิบายถึงหน้าที่ของศาลยุติธรรม เพื่อตอบคำอ้างของจอห์น วิลส์ () ที่เบิกความในคดีซัมเมอร์เซ็ตต์ว่าหากศาลตัดสินให้ทาสเป็นอิสระอาจจะทำให้เศรษฐกิจของอังกฤษและอาณานิคมพังพินาศ

เช่นเดียวกับใน ค.ศ. 1933 (พ.ศ. 2476) เจมส์ เอ็ดวิน ฮอร์เทิน () ผู้พิพากษาศาลเคลื่อนที่เขต 8 () แห่งรัฐแอละแบมา สหรัฐอเมริกา สั่งเพิกถอนคำพิพากษาประหารชีวิตเฮย์วูด แพตเทอร์เซิน () หนึ่งในชายชุดดำเก้านายที่เป็นแพะสำหรับข้อหาข่มขืนกระทำชำเราสตรีผิวขาวสองนางที่รัฐแอละแบมาใน "คดีพ่อหนุ่มสกอตส์โบโร" () โดยกล่าวถึงภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" ประกอบการชี้แจงว่า แม้เขาทราบดีว่าการตัดสินเช่นนี้จะต้องถูกแรงกดดันให้พ้นจากตำแหน่ง แต่จะให้พิพากษาลงโทษผู้บริสุทธิ์นั้นไม่อาจกระทำได้

ข้อความ "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" นี้ในภาษาละติน ยังสลักอยู่บนบัลลังก์ศาลสูงสุดประจำรัฐจอร์เจีย () สหรัฐอเมริกา และสลักอยู่บนทับหลังประตูสถานีรถไฟไบรด์เวลการ์ดา () ในกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ ด้วย นอกจากนี้ ข้อความ "จงประสาทความยุติธรรม" ในภาษาละติน ยังปรากฏบนเบื้องล่างภาพเหมือนของ จอห์น มาร์แชล () ประธานศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา () ซึ่งวาดโดย เรมแบรนต์ พีล () เมื่อ ค.ศ. 1835 (พ.ศ. 2378) และปัจจุบันแขวนอยู่ยังห้องประชุมศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา

อนึ่ง ภาษิตนี้ยังเป็นคติพจน์ของศาลสูงสุดประจำรัฐเทนเนสซี () โดยปรากฏอยู่บนตราประทับของศาล และเลี่ยมอยู่บนพื้นโถงอาคารศาลซึ่งตั้งอยู่ในเมืองแนชวิลล์ รัฐเทนเนสซี สหรัฐอเมริกา ไม่เท่านี้ ภาษิตดังกล่าวยังเป็นคติพจน์ของกองทัพอากาศแห่งสหราชอาณาจักร () และปรากฏอยู่บนยอดหมวกทหารอากาศแห่งสหราชอาณาจักรด้วย

ทั้งนี้ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หมู่ระเบิดที่ 447 แห่งกองทัพอากาศที่แปด ของสหรัฐอเมริกา ยังใช้ภาษิตนี้เป็นคติพจน์ของตน และปรากฏอยู่บนตราประจำตำแหน่งของหมู่ระเบิดนี้ด้วย

การประยุกต์ภาษิต 

ในภาคพื้นยุโรป โดยเฉพาะในประเทศเยอรมัน มีการประยุกต์ภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" เป็นภาษิตใหม่ว่า "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" (; ) โดยได้รับการใช้เป็นคติพจน์อย่างเป็นทางการของจักรพรรดิเฟอร์ดินันด์ที่ 1 แห่งอาณาจักรโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ () ซึ่งการประยุกต์นี้สันนิษฐานว่าน่าจะมีที่มาจากหนังสือเรื่อง "โลคีคอมมูเนส" () ของ ฟิลิปป์ เมลันช์เธิน () นักเทววิทยาชาวเยอรมัน เมื่อ ค.ศ. 1521 (พ.ศ. 2064) 

การใช้ภาษิต "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" ครั้งหนึ่งที่มีการกล่าวขานกันมากที่สุดได้แก่การใช้ของ อิมมานูเอิล คานต์ () นักปรัชญาชาวเยอรมัน ในงานเขียนของเขาเรื่อง "เพอร์พีชวลพีซ" (, "อนันตสันติ") เมื่อ ค.ศ. 1795 (พ.ศ. 2338) ซึ่งเขาแปลภาษิต "fiat iustitia, pereat mundus" อย่างหลวม ๆ ว่า "ให้ความยุติธรรมนำไป แม้ว่าคนโฉดทั้งหลายในพื้นพิภพจะจบสิ้นลงเพราะเหตุนี้" () 

เนื่องจากภาษิต "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" เป็นเครื่องยืนยันเจตนารมณ์ของความยุติธรรมในทุกสภาพการณ์ ในประเทศเยอรมันปัจจุบันนี้ ภาษิตดังกล่าวจึงได้รับการอ้างถึงในทางไม่งาม เพื่อเสียดสีแนวคิดหรือแนวปฏิบัติทางกฎหมายซึ่งต้องการให้ปฏิบัติตามภาษิตนี้ในทุกกรณีแม้ว่าจะส่งผลเสียต่อส่วนรวมก็ตาม

เชิงอรรถ

อ้างอิง 

 กูเกิล. (2552, 31 กรกฎาคม). จงประสาทความยุติธรรม. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: <คลิก>. (เข้าถึงเมื่อ: 31 กรกฎาคม 2552).
 Charles Summer. (1875). "The position and duties of the merchant : address before the Mercantile Library Association of Boston, Nov. 13, 1854". The Works of Charles Sumner, (Volume 3). Boston : Lee and Shephard.
 Douglas O. Linder. (n.d.). Without fear or favor: judge James Edwin Horton and the trial of the "Scottsboro Boys". [Online]. Available: <click>. (Accessed: 27 July 2009).
 E. Cobham Brewer. (1898). "Piso's Justice". Dictionary of Phrase and Fable. [Online]. Available: <click>. (Accessed: 27 July 2009).
 Edward St. John Parry. (1857). Heautontimorumenos. [Online]. Available: <click>. (Accessed: 27 July 2009).
 "Fiat justitia, ruat caelum". (2009). Merriam-Webster Online. [Online]. Available: <click>. (Accessed: 27 July 2009).
 Immanuel Kant.
 1796. Project for a perpetual peace  : a philosphical essay. [Online]. London : S. Couchman for Vernor and Hood. Available: <click>. (Accessed: 27 July 2009).
 (n.d.). Perpetual peace : appendix I. [Online]. Available: <click >. (Accessed: 27 July 2009).
 Muriel Kasper. (2000). Reclams Lateinisches Zitaten-Lexikon. Ditzingen : Reclam. ISBN 3-15-010478-5.

ภาษิตภาษาละตินทางกฎหมาย