สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์

สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์ หรือ สหภาพสวีเดน–นอร์เวย์ หรือ สวีเดน–นอร์เวย์ (; ) คือรัฐร่วมประมุขระหว่างสวีเดนและนอร์เวย์ภายใต้การปกครองของราชวงศ์เบอร์นาดอตต์ ระหว่างปี ค.ศ. 1814 ถึง ค.ศ. 1905 ก่อนที่สวีเดนจะยอมรับการออกจากสหภาพของนอร์เวย์ รัฐทั้งสองมีรัฐธรรมนูญและอธิปไตยทั้งสามเป็นของตนเองซึ่งรวมถึงกองทัพ ศาสนจักร และการคลัง ส่วนพระมหากษัตริย์ประทับในกรุงสต็อกโฮล์ม ทรงมีอำนาจในการแต่งตั้งเอกอัคราชทูตประจำประเทศในต่างแดน ในส่วนของนอร์เวย์มีผู้สำเร็จราชการแทนทำหน้าที่บริหาราชการ ในสวีเดนจนถึง ค.ศ. 1829 และในนอร์เวย์จนถึง ค.ศ. 1856 โดยยกเลิกตำแหน่งรักษาการเมื่อปี ค.ศ. 1873 นโยบายต่างประเทศเป็นหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศจนถึง ค.ศ. 1905 ภายหลังการล่มสลายของสหราชอาณาจักร

นอร์เวย์มีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับเดนมาร์ก, แต่เดนมาร์ก-นอร์เวย์เป็นพันธมิตรร่วมกับจักรวรรดินโปเลียน โดยมีสาเหตุจากการที่สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์และจักรวรรดิรัสเซียเข้าร่วมสงครามหลังจากที่สวีเดนเข้าครอบครองฟินแลนด์ ค.ศ. 1809 ในปี ค.ศ. 1814 นอร์เวย์ขอแยกตัวออกจากเดนมาร์กภายใต้สนธิสัญญาคีล ส่งผลให้นอร์เวย์เป็นอิสรภาพ โดยมีการเรียกประชุมสภาร่างรัฐธรรมนูญที่อิดโวลส์

ภายหลังจากการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งนอรเวย์ เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1814, พระเจ้าคริสเตียนที่ 8 (เจ้าชายคริสเตียน เฟรเดอริค) ทรงได้รับเลือกตั้งเป็นสมเด็จพระราชาธิบดีแห่งนอร์เวย์ ระหว่างสงครามสวีเดน-นอร์เวย์ (ค.ศ. 1814) และ การประชุมใหญ่แห่งมอสส์ เจ้าชายคริสเตียน เฟรเดอริคทรงสละราชสมบัติภายหลังการเรียกประชุมรัฐสภา, Storting, โดยให้ความเห็นชอบรัฐธรรมนูญใหม่ และ การเข้าเป็นสหภาพร่วมกับสวีเดน. พระเจ้าคาร์ลที่ 13 ทรงลงพระปรมาภิทัยร่างรัฐธรรมนูญของสหภาพเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน. วันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 1905 รัฐสภาประกาศว่ากษัตริย์แห่งสวีเดนไม่ได้เป็นกษัตริย์ของนอร์เวย์อีกต่อไป ทำให้การล่มสลายของสหราชอาณาจักรมีผลนับแต่นั้น ปฏิกิริยาตอบกลับในสวีเดนรุนแรงและสงครามระหว่างนอร์เวย์และสวีเดนใกล้จะเริ่มขึ้น เนื่องมากจากการลงประชามติทั้งสองครั้งเกิดขึ้นในปีเดียวกัน จึงเป็นตัวกำหนดให้สหภาพกับสวีเดนล่มสลายและชาติใหม่ของนอร์เวย์เป็นการปกครองโดยมีกษัตริย์เป็นประมุข มีผลในวันที่ 26 ตุลาคม ภายหลังจากการรับรองผลการออกเสียงประชามติให้ฟื้นฟูสถาบันกษัตริย์ขึ้นอีกครั้ง เจ้าชายคาร์ลแห่งเดนมาร์กทรงได้รับเลือกตั้งเป็นสมเด็จพระราชาธิบดีองค์ใหม่ และ ทำพิธีบรมราชาภิเษกในวันที่ 18 พฤศจิกายน ทรงมีพระนามว่า สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 7

ภูมิหลัง

ผลพวงจากสงครามนโปเลียน

สวีเดนสูญเสียฟินแลนด์แก่รัสเซีย

สหราชอาณาจักร

พระราชบัญญัติสหภาพ

การควบรวม และ แยกสลาย

สัญลักษณ์ประจำชาติ

ธง

ตราอาร์ม

การรวมสหราชอาณาจักร ค.ศ.1844–1860

การล่มสลายของสหราชอาณาจักร

ดูเพิ่ม 
 รายพระนามพระมหากษัตริย์นอร์เวย์
 รายพระนามพระมหากษัตริย์สวีเดน
 Union Dissolution Day
 ประวัติศาสตร์เดนมาร์ก
 ประวัติศาสตร์นอร์เวย์
 ประวัติศาสตร์สวีเดน
 ประวัติศาสตร์สแกนดิเนเวียร์
 ประเทศนอร์เวย์ในปี ค.ศ. 1814
 Sweden in Union with Norway
 สหภาพคัลมาร์
 เดนมาร์ก-นอร์เวย์

หมายเหตุ

เชิงอรรถ

วรรณกรรม 
 Barton, H. Arnold. Sweden and Visions of Norway: Politics and Culture, 1814-1905 (SIU Press, 2003).
 Stråth, Bo (2005): Union och demokrati: de förenade rikena Sverige och Norge 1814–1905. Nora, Nya Doxa.  (Swedish edition)
 Stråth, Bo (2005): Union og demokrati: Dei sameinte rika Noreg-Sverige 1814–1905. Oslo, Pax Forlag.  (Norwegian edition)

แหล่งข้อมูลอื่น 
 "Debating the Treaty of Stockholm, 3d March 1813", hosted at the University of Oslo and including the texts of the Treaties of Stockholm (1813) and St. Petersburg (1813)
 "Treaty between Her Majesty, the Emperor of the French, and the King of Sweden and Norway. Signed at Stockholm, November 21, 1855", hosted at Google Books 

 
รัฐร่วมประมุข
สหภาพรัฐสิ้นสภาพ
ประวัติศาสตร์การเมืองของนอร์เวย์
ประวัติศาสตร์การเมืองของสวีเดน
ประวัติศาสตร์ของสแกนดิเนวียร์
ประเทศนอร์เวย์ในศตวรรษที่ 19
ประเทศสวีเดนในศตวรรษที่ 19