เฮ่อ เจี้ยนขุย

เฮ่อ เจี้ยนขุย (; ; เกิดปี 1984) เป็นนักวิจัยด้านฟิสิกส์ชีวภาพชาวจีน และรองศาสตราจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีภาคใต้ (SUSTech) ในเสิ่นเจิ้น ประเทศจีน เขาจบการศึกษาปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยไรซ์ในเท็กซัส ชำนาญการด้านวิวิฒนาการโปรตีน ซึ่งรวมถึงของเทคโนโลยี CRISPR เฮ่อเรียนรู้เทคนิกการตัดต่อยีน CRISPR/Cas9 ในฐานะนักวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ในแคลิฟอร์เนีย

เฮ่อกลายมาเป็นที่รู้จักไปทั่วในเดือนพฤศจิกายนหลังเขาอ้างว่าได้สร้างทารกมนุษย์คนแรกที่ผ่านการตัดต่อจีโนม ทารกแฝดหญิงคู่นี้เป็นที่รู้จักภายใต้ชื่อปลอม ลูลู และ นานา ซึ่งเกิดเมื่อเดือนตุลาคม 2018 ในระยะแรก กรณีนี้ได้รับการเชิดชูจากสื่อว่าเป็นการพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ขั้นสำคัญ แต่หลังการตรวจสอบกระบวนการทำการทดลองของเขาอย่างละเอียดแล้ว เฮ่อถูกประณามอย่างหนักไปทั่ว และในวันที่ 29 พฤศจิกายน 2018 ทางการจีนได้ทำการสั่งห้ามเฮ่อทำกิจกรรมการวิจัยใด ๆ และในวันที่ 21 มกราคม 2019 เขาถูกไล่ออกจากมหาวิทยาลัย SUSTech

ต่อมาในปี 2019 นักกฎหมายในจีนรายงานว่าหลังกรณีมนุษย์ที่ถูกตัดต่อพันธุกรรมคนแรกของเฮ่อ เจี้ยนขุย ทำให้มีการร่างข้อกำหนดให้บุคคลใดที่ทำการดัดแปรแก้ไขจีโนมของมนุษย์ผ่านวิธีการตัดต่อยีน จะต้องมีภาระรับผิดชอบต่อผลกระทบทางลบใด ๆ ที่เกี่ยวข้องตามมา ในเดือนธันวาคม  2019 วารสาร MIT Technology Review รายงานภาพรวมของกรณีถกเถียงเท่าที่เป็นอยู่ในตอนนั้น ในรายงานฉบับนี้ยังมีเนื้อหาบางส่วนที่มาจากผลการวิจัยส่วนที่ยังไม่ได้รับการตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน ในวันที่ 30 ธันวาคม 2019 ศาลประชาชนแขวงหนันชาน นครเสินเจิ้นพิพากษาให้เฮ่อถูกจำคุกสามปี และเสียค่าปรับสามล้านหยวน เฮ่อ เจี้ยนขุย ได้รับการปล่อยตัวจากเรื่อนจำในเดือนเมษายน 2022

เฮ่อได้รับการขึ้นชื่อเป็นหนึ่งใน 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลประจำปี 2019 ของนิตยสาร Time มีการขนานนามเขาไว้หลากหลายว่าเป็นทั้ง "นักวิทยาศาสตร์ป่าเถื่อน" (rogue scientist), "ดร. แฟรงเกนสไตน์ ของจีน", และ "อัจฉริยะบ้า" (mad genius) นักพันธุศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด จอร์จ เชิร์ช บรรยายเขาไว้ว่าเป็นแพะบูชายัญให้กับการตัดต่อยีน ที่ "ประสงค์จะเป็นผู้พลีชีพที่มาเป็นคนแรก"

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 Official WebSite/Jiankui He (Archived) at SUSTech
 Faculty profile (Archived) at SUSTech

วิศวกรพันธุศาสตร์
นักพันธุศาสตร์ชาวจีน
นักชีววิทยาชาวจีน
การตัดต่อจีโนม
วิศวกรชีวภาพชาวจีน