นิโคตินาไมด์ไรโบไซด์

นิโคตินาไมด์ไรโบไซด์ (Nicotinamide riboside, NR, SR647) เป็นสารประกอบเคมีกลุ่ม ไพริดีน-นิวคลีโอไซด์ ซึ่งเป็นโคเอนไซม์ที่ละลายน้ำได้ คล้ายกับวิตามินบี 3 ทำหน้าที่เป็นสารตั้งต้นของนิโคตินาไมด์อะดินีนไดนิวคลีโอไทด์ หรือ NAD+

เคมี 
นิโคตินาไมด์ไรโบไซด์ (nicotinamide β-riboside หรือ N-ribosylnicotinamide) เป็นไรโบไซด์ที่ถูกเปลี่ยนแปลงโดยเอนไซม์ไรโบซิลนิโคตินาไมด์ไคเนส (ribosylnicotinamide kinase; EC 2.7.1.22) ให้เป็นนิโคตินาไมด์อะดินีนไดนิวคลีโอไทด์ (NAD+) ผ่านทาง นิโคตินาไมด์โมโนนิวคลีโอไทด์ (nicotinamide mononucleotide, NMN):

ATP + N-ribosylnicotinamide → ADP + NMN

ลักษณะเฉพาะ 
นิโคตินาไมด์ไรโบไซด์ (NR) ได้รับการอธิบายครั้งแรกใน พ.ศ. 2487 ว่าเป็น	สารเร่งการเจริญเติบโต (Factor V) ของแบคทีเรีย Haemophilus influenzae มีการอธิบายแฟกเตอร์ V ที่ทำให้บริสุทธิ์จากโลหิตว่าประกอบด้วยสารสามชนิดคือ NAD+, NMN และ NR โดยที่ NR เป็นสารที่เร่งการเจริญเติบโตของเชื้อ H. influenzae ได้มากที่สุด ในทางตรงกันข้าม H. influenzae ไม่เติบโตในอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีกรดนิโคตินิก, นิโคตินาไมด์, ทริปโตเฟน หรือกรดแอสปาร์ติก ซึ่งก่อนหน้านี้เคยอธิบายว่าเป็นสารตั้งต้นของ NAD+

ในปี พ.ศ. 2543 การทดสอบในยีสต์ Sir2 แสดงว่า NAD+ ขึ้นอยู่กับเอนไซม์ดีอะซิติเลสของโปรตีนไลซีน โดยการสังเคราะห์ NAD+ ในยีสต์อาจดำเนินการผ่านกรดนิโคตินิกโมโนนิวคลีโอไทด์ (NAMN) เท่านั้น ถ้าเอนไซม์สังเคราะห์ NAD+ จากการไฮโดรไลซ์กลูตามีนในยีสต์ถูกขจัดออก ยีสต์ยังคงสามารถเติบโตได้เมื่อมี NR 

ในเวลาต่อมาได้มีการทดลองการแปลงนิโคตินาไมด์ไรโบไซด์เป็น NMN โดยเอนไซม์นิโคตินาไมด์ไรโบไซด์ไคเนส ให้ผลในหลอดทดลอง (in vitro) และในร่างกาย (in vivo)

ศักยภาพการใช้งาน 
จากการศึกษาของศูนย์ข้อมูลเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (NCBI) ในหนูทดลองพบว่านิโคตินาไมด์ไรโบไซด์ สามารถเพิ่มความเข้มข้นของ NAD+ ในเนื้อเยื่อได้ การศึกษาอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่าสารประกอบนี้อาจมีผลในการป้องกันโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งอาจเนื่องมาจากการเพิ่มขึ้นของ NAD+ ในสมอง นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นว่าการเผาผลาญไขมันในหนูลดลง นอกจากนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงของโรคเบาหวานและฟื้นฟูสภาพ อย่างไรก็ตาม ไม่มีผลการทดลองในมนุษย์

ดูเพิ่ม 
 ไนอาซิน

อ้างอิง 

โมโนแซ็กคาไรด์
ไพริดีน
คาร์บอกซาไมด์