พุกาม

พุกาม () เป็นเมืองโบราณและได้รับการรับรองจากองค์การยูเนสโกให้เป็นแหล่งมรดกโลก ตั้งอยู่ในภาคมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9 ถึง 13 เมืองแห่งนี้เคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรพุกาม อาณาจักรแห่งแรกของชาวพม่า ในช่วงรุ่งเรืองสูงสุดของอาณาจักรระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 11 ถึง 13 มีวัด เจดีย์ และอาราม กว่า 10,000 แห่ง ถูกสร้างขึ้นบนที่ราบพุกามเพียงแห่งเดียว ซึ่งยังคงมีวัดและเจดีย์กว่า 2,200 แห่งที่ยังคงอยู่รอดมาจนถึงปัจจุบัน

เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2559 เกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ทางตอนกลางของพม่า สร้างความเสียหายครั้งใหญ่แก่พุกาม วัดเกือบ 400 แห่งได้รับความเสียหาย กรมโบราณคดีแห่งพุกามได้เริ่มต้นการสำรวจและบูรณะ โดยได้รับความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญยูเนสโก นักท่องเที่ยวและผู้เข้าชมไม่สามารถเข้าชมวัดได้ 33 แห่ง

ปัจจุบันพุกามตั้งอยู่ในภาคมัณฑะเลย์ อยู่ห่างจากเมืองมัณฑะเลย์ไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ประมาณ 90 ไมล์ หรือ 145 กิโลเมตร พุกามแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ เขตเมืองเก่า (เขตที่ตั้งอาณาจักรพุกาม) เขตเมืองใหม่ (เขตที่อยู่อาศัยปัจจุบัน) และญองอู้ (เขตพาณิชยกรรมและเศรษฐกิจ) มีสนามบินชื่อสนามบินญองอู้เป็นสนามบินประจำเมือง รายได้หลักของเมืองคือการท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ มีนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลกมาเยือนที่นี่เสมอทุกช่วงปี โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจากแถบเอเชียด้วยกัน

พุกามได้ชื่อว่าเป็น "เมืองแห่งทะเลเจดีย์" หรือ "ดินแดนแห่งเจดีย์" เพราะในช่วงรุ่งเรืองเคยมีเจดีย์มากมายที่ถูกสร้างขึ้นบนที่ราบพุกาม เจดีย์แห่งแรกของพุกามคือ เจดีย์ชเวซีโกน สร้างโดยพระเจ้าอโนรธามังช่อ ปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรพุกาม โดยธรรมเนียมการสร้างเจดีย์ เจดีย์องค์ใหญ่สุดจะเป็นเจดีย์ที่กษัตริย์ทรงสร้าง และองค์ที่มีขนาดเล็กถัดมาเป็นการสร้างโดยเหล่าขุนนาง อำมาตย์ ลดหลั่นลงมาตามบรรดาศักดิ์ นอกจากเจดีย์ชเวซีโกนแล้ว ยังมีเจดีย์สำคัญ ๆ อีกหลายองค์และวัดสำคัญ ๆ อีกเช่น เจดีย์ชเวซันดอ, อานานดาพะย่า, เจดีย์ตะเบียงนิว, วัดพะยาตองซู, วัดที่โลมี่นโล, วัดดะมะยานจี้, เจดีย์ตะบิญญูพยา เป็นต้น

อ้างอิง

 Pictorial Guide to Pagan. 2nd ed. Rangoon: Ministry of Culture, 1975.
 Pagan - Art and Architecture of Old Burma  Paul Strachan 1989, Kiscadale, Arran, Scotland.
 Glimpses of Glorious Pagan  Department of History, University of Rangoon, The Universities Press 1986.
 [The Map of Bagan]Bagan Map. DPS Online Maps.
" Pagan: The Origins of Modern Burma", Micheal Aung-Thwin, University of Hawaii Press, 1985.
"The Mists of Ramanna: The Legend that was Lower Burma", Michael Aung-Thwin, University of Hawaii Press, 2005. This is a critical examination of  the    role of the Mon in the Pagan kingdom.

แหล่งข้อมูลอื่น
 
 
 Bagan Map. DPS Online Maps.
 Bagan Travel Guide
 All about Bagan (english version)
 Free travel images of Bagan 
 The Life of the Buddha in 80 Scenes, Ananda Temple  Charles Duroiselle, Archaeological Survey of India, Annual Report, Delhi, 1913–14
 The Art and Culture of Burma - the Pagan Period   Dr. Richard M. Cooler, Northern Illinois University
 Asian Historical Architecture: Bagan  Prof. Robert D. Fiala, Concordia University, Nebraska
 Buddhist Architecture at Bagan Bob Hudson, University of Sydney, Australia
 Photographs of temples and paintings of Bagan Part 1  and Part 2 
 Bagan moving postcards 

เมืองในภาคมัณฑะเลย์
พุกาม
พุทธศิลป์และวัฒนธรรม
แหล่งมรดกโลกในประเทศพม่า
แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม