จรัญ ภักดีธนากุล

ศาสตราจารย์พิเศษ จรัญ ภักดีธนากุล (เกิด 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2493) เป็นนักนิติศาสตร์ชาวไทย อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ อดีตปลัดกระทรวงยุติธรรมและผู้พิพากษาศาลยุติธรรม และยังเป็นผู้บรรยายวิชากฎหมายลักษณะพยานที่เนติบัณฑิตยสภาอีกด้วย

ประวัติ 
จรัญ ภักดีธนากุล เกิดเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2493 เกิดที่จังหวัดพระนคร สำเร็จการศึกษานิติศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง) จากคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นเนติบัณฑิตไทย (สอบได้อันดับที่ 1 ของสมัยที่ 25) สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา ได้รับปริญญานิติศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยม สาขาวิชากฎหมาย (B.A. in Law Cantab) จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ และเป็นเนติบัณฑิตอังกฤษจากสำนักเกรส์อิน (Gray's Inn) กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ  

จรัญเริ่มรับราชการเป็นผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ รองเลขาธิการส่งเสริมงานตุลาการ เลขาธิการส่งเสริมงานตุลาการ (ตั้งแต่วันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2535) ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ (ตั้งแต่วันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2540) ต่อมาได้รับโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์พิเศษ ในสาขาวิชานิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2544 เป็นกรรมการตุลาการศาลยุติธรรมผู้ทรงคุณวุฒิ และเลขาธิการประธานศาลฎีกา (ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2545) ตามลำดับ โดยระหว่างดำรงตำแหน่งเลขาธิการประธานศาลฎีกา จรัญมีบทบาทในการแถลงข่าวแทนฝ่ายตุลาการเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาวิกฤติการณ์การเมือง ภายหลังการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อเดือนเมษายน 2549 และการมีพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชแก่ตุลาการศาลปกครองสูงสุดและผู้พิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับให้เข้ามาแก้ไขวิกฤติการณ์ดังกล่าว

ต่อมา จรัญได้รับเลือกเป็นผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลอุทธรณ์ โดยวาระการดำรงตำแหน่งเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2549 แต่ก่อนจะเริ่มดำรงตำแหน่ง ก็ได้ขอโอนย้ายจากข้าราชการตุลาการไปยังข้าราชการพลเรือน โดยไปเป็นปลัดกระทรวงยุติธรรมตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม ปีนั้น นอกจากนี้ ในช่วงปีดังกล่าวซึ่งคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขได้ยึดอำนาจการปกครองจากรัฐบาลของดร.ทักษิณ ชินวัตร และจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญเพื่อร่างรัฐธรรมนูญถาวรฉบับใหม่ จรัญยังได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กับทั้งยังอยู่ในฝ่ายสนับสนุนรับร่างด้วย

ต่อมา เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 จรัญได้รับเลือกจากวุฒิสภาให้เป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ โดยเป็นผู้ทรงคุณวุฒิสาขานิติศาสตร์ซึ่งมีความรู้ความเชี่ยวชาญในสาขานิติศาสตร์อย่างแท้จริงตามมาตรา 206 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นตุลาการศาลรัฐธรรมนูญตั้งแต่วันที่ 28 พฤษภาคม ปีนั้นเอง

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

รางวัลที่ได้รับ 
 ได้รับปริญญานิติศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ประจำปีการศึกษา 2550 จากมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต 
ได้รับปริญญา​นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต​กิตติมศักดิ์​ ประจำปี​ 2562​ จากมหาวิทยาลัย​ขอนแก่น​

อ้างอิง 

 "จรัญ ภักดีธนากุล". (ม.ป.ป.). ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: < http://www.concourt.or.th/tl5007.html  >. (เข้าถึงเมื่อ: 25 พฤศจิกายน 2551).
 ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ตามรัฐธรรมนูญ พุทธศักราช 2550. (ม.ป.ป.). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: < http://www.concourt.or.th/download/Microsoft%20PowerPoint%20-%20tulakan%209%20_A4.pdf  >. (เข้าถึงเมื่อ: 25 พฤศจิกายน 2551).
 ประกาศแต่งตั้งประธานศาลรัฐธรรมนูญและตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ. (2551, 28 พฤษภาคม). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: < http://www.concourt.or.th/download/280551.pdf  >. (เข้าถึงเมื่อ: 25 พฤศจิกายน 2551).
 "ผลการเลือกประธานศาลรัฐธรรมนูญ". (2551, 22 พฤษภาคม). ข่าวสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: < http://www.concourt.or.th/download/news%2022-51.pdf  >. (เข้าถึงเมื่อ: 25 พฤศจิกายน 2551).

บุคคลจากกรุงเทพมหานคร
ผู้พิพากษาไทย
ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ
ศาสตราจารย์พิเศษ
อาจารย์คณะนิติศาสตร์
นักกฎหมายชาวไทย
สามัญสมาชิกเนติบัณฑิตยสภา
ปลัดกระทรวงยุติธรรมไทย
ข้าราชการฝ่ายตุลาการชาวไทย
บุคคลจากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์
บุคคลจากโรงเรียนวัดบวรนิเวศ
นิสิตเก่าคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
บุคคลผู้ได้รับรางวัลครุฑทองคำ
สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญไทย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
ผู้ได้รับเหรียญจักรพรรดิมาลา