ลัทธิสตาลิน

ลัทธิสตาลิน ()หรือ สังคมนิยมในประเทศเดียว เป็นการตีความทางทฤษฎีและการประยุกต์ ในทางปฏิบัติของหลักนิยมมาร์กซิสต์ส่วนที่เป็นคุณูปการโดยโจเซฟ สตาลิน (Josef Stalin) ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจครอบงำพรรคคอมมิวนิสต์และกลไกของรัฐบาลในสหภาพโซเวียต ตั้งแต่ช่วงกลางทศวรรษหลังปี ค.ศ. 1920 จนกระทั่งเขาถึงแก่อสัญกรรมเมื่อปี ค.ศ. 1953

สตาลินได้แสดงให้เห็นว่า ชัยชนะของลัทธิคอมมิวนิสต์นี้ นอกจากจะดำเนินการได้ตามแนวทางของลัทธิมากซ์ และ ลัทธิเลนิน (Marxism-Leninism) นี้แล้ว ก็ยังสามารถทำได้โดยวิธีอื่น คือการยึดครองทางทหารโดยมหาอำนาจคอมมิวนิสต์ (อย่างในกรณีที่ สหภาพโซเวียตเข้ายึดครองยุโรปตะวันออก หลังสงครามโลกครั้งที่ 2) ก็ช่วยให้บรรลุเป้าหมายคือการได้ชัยชนะของลัทธิคอมมิวนิสต์ได้ หากกรณีที่ปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ เอื้ออำนวย 

ว่ากันตามหลักจริง ๆ แล้ว สตาลินมีคุณูปการน้อยต่อหลักนิยมคอมมิวนิสต์ มีการจำกัดตัวเองอยู่เฉพาะในการตีความลัทธิมากซ์และลัทธิเลนิน (Marxism-Leninism) เพื่อนำไปใช้กับสภาพแวดล้อมทั้งภายในประเทศและระหว่างประเทศในยุคของเขาเท่านั้นเอง

พวกที่เข้ามารับช่วงอำนาจต่อจากสตาลิน ได้ทำการรื้อโครงการของเลนินเสียสิ้น และ ลัทธิสตาลินนี้ก็ได้ถูกประณามว่าเป็นลัทธิที่ส่งเสริมแนวการปกครองแบบ "ยึดตัวบุคคลเป็นหลัก" (Cult of Personality) เป็นการปกครองแบบเผด็จการโดยบุคคลคนเดียว ยึดหลักการคนทำผิดไม่ได้ ทำการสถาปนารัฐเผด็จการเบ็ดเสร็จ ทำการกำจัดพวกที่ถูกระแวงว่าจะเป็นฝ่ายตรงกันข้าม โดยวิธีการกวาดล้าง และใช้ตำรวจลับ มีการจองจำคุมขังพวกที่ไม่เห็นด้วยทางการเมืองนับจำนวนไม่ถ้วนในค่าย "กูลัก" 

แนวความคิดต่าง ๆ ที่พัฒนาและนำไปใช้ในสหภาพโซเวียตโดยสตาลิน ซึ่งมีผลกระทบต่อหลักนิยมคอมมิวนิสต์นั้นมีดังนี้ คือ 
 แนวความคิดเรื่อง "สังคมนิยมในประเทศเดียว" (Socialism in One Country)
 แผนพัฒนาเศรษฐกิจ 5 ปี 
 เกษตรแบบรวมศูนย์
 รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียต พ.ศ. 2479 

แม้ถึงจะมีการประณามลัทธิสตาลินนี้อย่างไร แต่ว่าการประยุกต์ใช้ทฤษฎีคอมมิวนิสต์ทั้งในแง่ทฤษฎีและในแง่ปฏิบัติต่าง ๆ ที่ดำเนินการกว่า 30 ปี ในช่วงการปกครองของสตาลินนี้ ก็ยังคงเป็นพื้นฐานของหลักนิยมลัทธิคอมมิวนิสต์อยู่ในช่วงที่สหภาพโซเวียตยังไม่ล่มสลาย

ดูเพิ่ม 
 Anti-revisionism
 Anti-Stalinist left
 การเปรียบเทียระหว่างลัทธินาซี และ ลัทธิสตาลิน
 ลัทธิบูชาบุคคล
 ลัทธิตีโต
 ลัทธิเหมา
 การฆ่าล้างเผ่าพันธ์สมัยคอมมิวนิสต์
 ลัทธิร่วมสมัยสตาลิน
 จักรวรรดิโซเวียต
 Stalin Society
 สถาปัตยกรรมสมัยลัทธิสตาลิน
 ระบบรวบอำนาจเบ็ดเสร็จ

อ้างอิง

หมายเหตุ

ข้อมูล

อ่านเพิ่ม 
หนังสือ
 Bullock, Alan. 1998. Hitler and Stalin: Parallel Lives (2nd ed.). Fontana Press.
 Campeanu, Pavel. 2016. Origins of Stalinism: From Leninist Revolution to Stalinist Society. Routledge.
 Conquest, Robert. 2008. The Great Terror: A Reassessment (40th anniversary ed.). Oxford University Press.
 Deutscher, Isaac. 1967. Stalin: A Political Biography (2nd edition). Oxford House. 
 Dobrenko, Evgeny. 2020. Late Stalinism (Yale University Press, 2020).
 Edele, Mark, ed. 2020. Debates on Stalinism: An introduction (Manchester University Press, 2020).
 Figes, Orlando. 2008. The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia. Picador.
 Groys, Boris. 2014. The total art of Stalinism: Avant-Garde, aesthetic dictatorship, and beyond. Verso Books.
 Hasselmann, Anne E. 2021. "Memory Makers of the Great Patriotic War: Curator Agency and Visitor Participation in Soviet War Museums during Stalinism." Journal of Educational Media, Memory, and Society 13.1 (2021): 13-32.
 Hoffmann, David L. 2008. Stalinism: The Essential Readings. John Wiley & Sons.
 Hoffmann, David L. 2018. The Stalinist Era. Cambridge University Press.
 Kotkin, Stephen. 1997. Magnetic Mountain: Stalinism as a civilization. University of California Press.
 McCauley, Martin. 2019 Stalin and Stalinism (Routledge, 2019).
 Ree, Erik Van. 2002. The Political Thought of Joseph Stalin, A Study in Twentieth-century Revolutionary Patriotism. RoutledgeCurzon.
 Ryan, James, and Susan Grant, eds. 2020. Revisioning Stalin and Stalinism: Complexities, Contradictions, and Controversies (Bloomsbury Publishing, 2020).
 Sharlet, Robert. 2017. Stalinism and Soviet legal culture (Routledge, 2017).
 Tismăneanu, Vladimir. 2003. Stalinism for All Seasons: A Political History of Romanian Communism. University of California Press.
 Tucker, Robert C., ed. 2017. Stalinism: essays in historical interpretation. Routledge.
 Valiakhmetov, Albert, et al. 2018. "History And Historians In The Era Of Stalinism: A Review Of Modern Russian Historiography." National Academy of Managerial Staff of Culture and Arts Herald 1 (2018). online

 Velikanova, Olga. 2018. Mass Political Culture Under Stalinism: Popular Discussion of the Soviet Constitution of 1936 (Springer, 2018).
 Wood, Alan. 2004. Stalin and Stalinism (2nd ed.). Routledge.

วารสารวิชาการ
 Alexander, Kuzminykh. 2019. "The internal affairs agencies of the Soviet State in the period of Stalinism in the context of Russian historiography." Historia provinciae–the journal of regional history 3.1 (2019). online
 Barnett, Vincent. 2006. Understanding Stalinism: The 'Orwellian Discrepancy' and the 'Rational Choice Dictator'. Europe-Asia Studies, 58(3), 457–466.
 Edele, Mark. 2020. "New perspectives on Stalinism?: A conclusion." in Debates on Stalinism (Manchester University Press, 2020) pp. 270-281.
 Gill, Graeme. 2019. "Stalinism and Executive Power: Formal and Informal Contours of Stalinism." Europe-Asia Studies 71.6 (2019): 994-1012.
 Kamp, Marianne, and Russell Zanca. 2017. "Recollections of collectivization in Uzbekistan: Stalinism and local activism." Central Asian Survey 36.1 (2017): 55-72. online
 Kuzio, Taras. 2017. "Stalinism and Russian and Ukrainian national identities." Communist and Post-Communist Studies 50.4 (2017): 289-302.
 Lewin, Moshe. 2017. "The social background of Stalinism." in Stalinism (Routledge, 2017. 111-136).
 Mishler, Paul C. 2018. "Is the Term 'Stalinism' Valid and Useful for Marxist Analysis?." Science & Society 82.4 (2018): 555-567.
 Musiał, Filip. 2019. "Stalinism in Poland." The Person and the Challenges: Journal of Theology, Education, Canon Law and Social Studies Inspired by Pope John Paul II 9.2 (2019): 9-23. online

 Nelson, Todd H. 2015. "History as ideology: The portrayal of Stalinism and the Great Patriotic War in contemporary Russian high school textbooks." Post-Soviet Affairs, 31(1), 37–65.
 Nikiforov, S. A., et al. "Cultural revolution of Stalinism in its regional context." International Journal of Mechanical Engineering and Technology 9.11 (2018): 1229-1241' impact on schooling
 Wheatcroft, Stephen G. "Soviet statistics under Stalinism: Reliability and distortions in grain and population statistics." Europe-Asia Studies 71.6 (2019): 1013-1035.
 Winkler, Martina. 2017. "Children, Childhood, and Stalinism." Kritika 18(3), 628–637.
 Zawadzka, Anna. 2019. "Stalinism the Polish Way." Studia Litteraria et Historica 8 (2019): 1-6. online
 Zysiak, Agata. 2019. "Stalinism and Revolution in Universities. Democratization of Higher Education from Above, 1947–1956." Studia Litteraria et Historica 8 (2019): 1-17. online

ข้อมูลปฐมภูมิ
 Stalin, Joseph. [1924] 1975. Foundations of Leninism. Foreign Languages Press.
 Stalin, Joseph (1951). Economic Problems of Socialism in the USSR. Foreign Languages Press.

แหล่งข้อมูลอื่น 

 "Stalin Reference Archive". Marxists Internet Archive. Retrieved 11 May 2005.
 "Joseph Stalin". Spartacus Educational.
 "Joseph Stalin". BBC.
 Pedro Campos. "Basic Economic Precepts of Stalinist Socialism". Havana Times. 21 June 2010.

รัฐศาสตร์
 
เศรษฐกิจสหภาพโซเวียต
การเมืองสหภาพโซเวียต
ปรัชญาการเมือง
ลัทธิ
โจเซฟ สตาลิน