ภาษาในประเทศไทย

​
ภาษาในประเทศไทย มีผู้พูดหลายภาษาด้วยกัน โดยภาษาไทยภาคกลางเป็นภาษาที่มีผู้ใช้มากสุดควบคู่เป็นภาษาราชการ นอกจากนั้นยังมีภาษาถิ่นย่อย และภาษาอื่น ๆ อีกหลายตระกูลภาษา โดยรวม มีผู้ใช้ภาษาราว 71 ภาษาในประเทศไทย 

สำหรับภาษาตระกูลไทยนั้น ยังมีภาษาถิ่นย่อยหลัก เช่น ภาษาไทยภาคกลาง (รวมภาษาไทยโคราช), ภาษาไทยถิ่นใต้, ไทยอีสาน และ คำเมือง เป็นต้น ขณะเดียวกันก็มีภาษาจีนอีกหลายถิ่นย่อย เช่น จีนแต้จิ๋ว จีนกลาง จีนแคะ ภาษาจีนกวางตุ้ง

ภาษาที่พูดในประเทศไทย แยกตามตระกูลภาษา 
 ตระกูลภาษาขร้า-ไท : 90 % หรือ 55,000,000 คน
 ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก : 3% หรือ 2,000,000 คน 
 ตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน : 2% หรือ 1,009,500 คน
 ภาษาตระกูลทิเบต-พม่า : 1% หรือ 533,500 คน 
 ภาษาม้ง-เมี่ยน : 0.2% หรือ 100,000 คน 

ภาษาจาก 5 ตระกูลภาษาที่ได้รับการยอมรับจากรัฐบาลไทย

ภาษาเรียงตามจำนวนผู้ใช้ภาษา 
ตารางต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงภาษาราชการของไทยและภาษาอื่น ๆ ที่มีผู้ใช้มากกว่า 400,000 คน ที่รัฐบาลไทยรายงานต่ออนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ (International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination) เมื่อปี 2554 ที่ส่วนใหญ่จะใช้แผนที่ภาษาศาสตร์ชาติพันธุ์ (Ethnolinguistic) ของประเทศไทย

ภาษาราชการของไทยและภาษาอื่น ๆ ที่มีผู้ใช้มากกว่า 400,000 คน

ภาษาในไทยที่มีผู้พูดมากกว่า 1 ล้านคน จากข้อมูลของ Ethnologue

จากการสำรวจสำมะโนครัวประชากรเมื่อปี พ.ศ. 2543 พบว่าสี่ภาษาที่มีผู้ใช้มากที่สุดมาจากตระกูลภาษาขร้า-ไทอันได้แก่ ภาษาไทยมาตรฐาน ภาษาไทยถิ่นอีสาน ภาษาไทยถิ่นเหนือ และภาษาไทยถิ่นใต้ และไม่มีตัวเลือกสำหรับภาษาของกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ แม้แต่ภาษาลาวก็ยังถูกจัดให้เป็นไทย นอกจากนี้การแสดงออกทางเชื้อชาติของชาติพันธุ์ว่าเป็นลาวถือเป็นสิ่งต้องห้าม และชนกลุ่มนี้ได้ถือสัญชาติไทยมาราวร้อยปีแล้ว สาเหตุก็เป็นเพราะสยามอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีวัฒนธรรมร่วมกับลาว เนื่องจากสงครามระหว่างสยามกับฝรั่งเศสในปี 2429 ที่คุกคามเอาดินแดนลาวซึ่งเป็นประเทศราชของสยามไปเป็นอาณานิคม หลังจากนั้นสยามจึงมีการสร้างเอกลักษณ์เป็นรัฐชาติสมัยใหม่โดยการเปลี่ยนคนเชื้อสายลาวในไทยให้เป็นคนไทยลุ่มเจ้าพระยาหรือไทยสยามตามแนวคิดมหาอาณาจักรไทย (Greater Thai Empire) อย่างน้อยก็ช่วงปี 2445

อ่านเพิ่ม
Bradley, D. 2007. East and Southeast Asia. In C. Moseley (ed.), Encyclopedia of the world’s endangered languages, pp. 349–424. London: Routledge.
Bradley, D. 2007. Languages of Mainland South-East Asia. In O. Miyaoka, O. Sakiyama, and M. E. Krauss (eds.), The vanishing languages of the Pacific Rim, pp. 301–336. Oxford Linguistics. Oxford: Oxford University Press.
Ethnolinguistic Maps of Thailand. 2004. (in Thai). Office of the National Culture Commission, Bangkok.
Lebar, F. M., G. C. Hickey, and J. K. Musgrave. 1964. Ethnic groups of mainland Southeast Asia. New Haven: Human Relations Area Files Press (HRAF).
Luangthongkum, Theraphan. 2007. The Position of Non-Thai Languages in Thailand. In Lee Hock Guan & L. Suryadinata (Eds.), Language, nation and development in Southeast Asia (pp. 181-194). Singapore: ISEAS Publishing.
Matisoff, J. A. 1991. Endangered languages of Mainland Southeast Asia. In R. H. Robins and E. M. Uhlenbeck (eds.), Endangered languages, pp. 189–228. Oxford: Berg Publishers.
Matisoff, J. A., S. P. Baron, and J. B. Lowe. 1996. Languages and dialects of Tibeto-Burman. Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus Monograph Series 1 and 2. Berkeley: University of California Press.
Smalley, W. 1994. Linguistic Diversity and National Unity: Language Ecology in Thailand. Chicago: University of Chicago Press.
Suwilai Premsrirat. 2004. "Using GIS For Displaying An Ethnolinguistic Map of Thailand." In Papers from the Eleventh Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, edited by Somsonge Burusphat. Tempe, Arizona, 599-617. Arizona State University, Program for Southeast Asian Studies.

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Languages of Thailand at Muturzikin.com
 Languages of Thailand at Ethnologue