เครื่องอิสริยาภรณ์ทางทหาร

เครื่องอิสริยาภรณ์ทางทหาร () เป็นอิสริยาภรณ์ที่มอบให้เพื่อเป็นเกียรติยศสำหรับการปฏิบัติงานทางการทหาร ทั้งวีรกรรมทางการทหาร การปฏิบัติการที่สำคัญโดดเด่น และการปฏิบัติการทางทหารที่สำคัญสูงสุดต่าง ๆ มักจะประกอบไปด้วยแพรแถบและเหรียญอิสริยาภรณ์

ส่วนของเครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับพลเรือนที่มอบให้กับทหาร ไม่ถือว่าเป็นเครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหาร แม้ว่าอิสริยาภรณ์อัศวินบางชิ้นจะมีการแบ่งแยกเอาไว้ระหว่างของพลเรือนและของทหารก็ตาม ในขณะที่เครื่องอิสริยาภรณ์ของตำรวจและหน่วยดับเพลิงบางครั้งอาจจะถูกหมายรวมเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหารด้วย เนื่องจากมีรูปแบบที่คล้ายคลึงกัน แม้จะไม่ได้มีที่มาจากปฏิบัติการทางทหารก็ตาม

ประวัติ 

เครื่องอิสริยาภรณ์เป็นที่รู้จักกันมาตั้งแต่โบราณกาล โดยในราชอาณาจักรเก่าแห่งอียิปต์มีเครื่องราชอิสริยาภรณ์ปลอกคอทองคำ ในขณะที่ยุคจักรวรรดิอียิปต์มีการให้รางวัลเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์แมลวันทองคำ ในชาวเคลต์และชาวโรมโบราณนั้นใช้การสวมทอร์ก (Torc) หรือได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์ทางหทารอื่น ๆ เช่น หัสตาปุระ (hasta pura)  ซึ่งเป็นหอกที่ไม่มีปลายแหลม ในชาวไดยักนั้นใช้การสวมและใส่รอยสัก และสัญลักษณ์อื่น ๆ ส่วนการให้สวมสร้อยคอหรือสร้อยข้อมือนั้นเริ่มมีการมอบและใช้งานในช่วงยุคกลาง พัฒนาขึ้นเป็นสร้อยคอที่มีการประดับอัญมณีขนาดใหญ่ โดยจะมีจี้ (ปกติจะเป็นเหรียญอิสริยาภรณ์) ประดับอยู่

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ทางหทารที่เก่าแก่ที่สุดและยังคงมีการใช้งานอยู่คือ För tapperhet i fält (แปลว่า สำหรับความกล้าหาญในสนามรบ "For Valour in the Field" ) ของสวีเดน ซึ่งมอบให้กับนายทหารของกองทัพสวีเดนที่มีชื่อปรากฏอยู่ในเหรียญอิสริยาภรณ์ที่มาจากการต่อสู้อย่างห้าวหาญในท้องทะเลหรือสนามรบช่วงสงคราม โดยเหรียญนี้จัดทำขึ้นโดยพระเจ้ากุสตาฟที่ 3 แห่งสวีเดนเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2332 ในช่วงที่มีสงครามกับรัสเซีย ซึ่งแม้ว่าในเชิงเทคนิคเหรียญนี้ยังคงมีสถานะใช้งานอยู่ แต่ในแนวปฏิบัติจริง ๆ เหรียญนี้ไม่อยู่ในสถานะใช้งานแล้ว และไม่ได้ถูกมอบให้กับใครเลยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2458 เหรียญที่มีความเก่าแกรองลงมาคือเหรียญกล้าหาญ Tapferkeits Medaille ของออสเตรีย-ฮังการีสำหรับความกล้าหาญในช่วงปี พ.ศ. 2332 – 2335 ซึ่งเหรียญนี้สร้างขึ้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2332 โดยจักรพรรดิโยเซ็ฟที่ 2

เครื่องอิสริยาภรณ์ที่เก่าแก่ที่สุดอีกชิ้นที่ยังคงมีการใช้งานอยู่ในปัจจุบันคือ เครื่องอิสริยาภรณ์แห่งสงครามเวอร์ตุติมิลิทารี (War Order of Virtuti Militari)  ในภาษาลาตินแปลว่า สำหรับทหารหาญ (For Military Valour) ซึ่งมีการมอบครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2335

การปลอมแปลง 
หลายคนปลอมแปลงเหรียญอิสริยาภรณ์หรือตกแต่งเหรียญเพิ่มเพื่อให้ดูเหมือนทหารที่ได้รับการยกย่องเชิดชู โดยการปลอมแปลงอาจหมายรวมไปจนถึงการเพิ่มแถบ สลักชื่อของทหารที่ได้รับเกียรติเชิดชูนั้น หรือการสร้างเหรียญอิสริยาภรณ์นั้นขึ้นมาใหม่ทั้งหมด การปลอมแปลงเหรียญอิสริยาภรณ์ในประเทศส่วนใหญ่มีความผิดตามกฎหมาย และอาจมีโทษสูงไปจนถึงการจำคุก

การใช้งานร่วมสมัย 
ในปัจจุบัน เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหารประกอบไปด้วย

 เครื่องอิสริยาภรณ์กิตติคุณ (Order of merit)
 รางวัลความกล้าหาญ (Bravery awards) ในรูปแบบของไม้กางเขน ดาว หรือเหรียญอิสริยาภรณ์บนแพรแถบ
 รางวัลการปฏิบัติงานดีเด่น (Distinguished service awards) ในรูปแบบของไม้กางเขน ดาว หรือเหรียญอิสริยาภรณ์บนแพรแถบ
 เหรียญอิสริยาภรณ์บำเหน็จความกล้าหาญ (Campaign medals) ประดับบนแพรแถบ
 เหรียญอิสริยาภรณ์บำเหน็จความชอบในรัฐการ (Service medals) ประดับบนแพรแถบ
 รางวัลสำหรับหน่วยทหาร ในรูปแบบของ เกียรติยศการรบ (Battle honours) แถบชายธงกล้าหาญ (Campaign streamers) โฟร์ราแฌร์ (Fourragères) หรือ แถบชายธงสดุดี (Unit citations)

กองทัพส่วนใหญ่ในเนโต จะประดับเพียงแพรแถบย่อ (Medal ribbon) ในเครื่องแบบที่ใช้ในการปฏิบัติงานในชีวิตประจำวัน (ซึ่งไม่ใช่การนำเหรียญอิสริยาภรณ์จริง ๆ มาประดับ)

ดูเพิ่ม 

 รายชื่อเครื่องอิสริยาภรณ์ทางทหาร
 รายชื่อเครื่องอิสริยาภรณ์ทางทหารสูงสุด
 เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับพลเรือน
 เครื่องอิสริยาภรณ์แบบคล้องคอ

อ้างอิง