วัฏจักรฟอสฟอรัส

ธรณีวิทยา  ตัวอย่างเช่น  แผ่นดินไหว  ภูเขาไฟระเบิด  ด้วยเหตุนี้ฟอสฟอรัสจึงถูกใช้หมุนเวียนอยู่ระหว่างสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิตในปริมาณที่จำกัด  ดังนั้นฟอสฟอรัส  จึงเป็นปัจจัยที่จำกัดจำนวนสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศหลายชนิด

การหมุนเวียนระหว่างสิ่งมีชีวิต 

ฟอสฟอรัสส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปของหินฟอสเฟตหรือแร่ฟอสเฟต  เมื่อถูกกัดกร่อนโดยน้ำ การชะล้างโดยฝน และกระแสลมปะปนอยู่ในดิน  จะกลายเป็นรูปที่ละลายน้ำได้  ซึ่งพืชสามารถนำไปใช้ และ  จะถูกถ่ายทอดไปในระบบนิเวศตามห่วงโซ่อาหาร  เมื่อพืชตายลงก็จะถูกย่อยสลายโดยแบคทีเรียกลุ่ม  Phosphatizing Bacteria  ให้อยู่ในรูปที่ละลายน้ำได้  ส่วนนี้นอกจากพืชนำไปใช้โดยตรงแล้ว  ยังถูกกระบวนการชะล้างพัดพาลงสู่ทะเล

การหมุนเวียนในมหาสมุทร 

ฟอสฟอรัสที่ไม่ถูกดูดซับจะไหลไปรวมกันในมหาสมุทร ลงไปปะปนอยู่ในดินตะกอนทั้งทะเลลึกและตื้น  และถูกสิ่งมีชีวิตเล็ก ๆ ในทะเลนำมาใช้ถ่ายทอดไปตามห่วงโซ่อาหารจนถึงปลาขนาดใหญ่และนกทะเล  เมื่อสัตว์พวกนี้ตายลงเกิดการสะสมเป็นแหล่งสะสมชนิดกัวโน  (Guano)  ซึ่งเกิดจากการสะสมตัวของมูลนกและกระดูกนกเช่นเดียวมูลค้างคาว  ธาตุไนโตรเจนที่เกิดร่วมอยู่ด้วยในมูลสัตว์เหล่านี้ละลายน้ำได้ดีมากจึงถูกพัดพาไปหมด คงเหลือไว้แต่ธาตุฟอสฟอรัสที่สลายตัวยาก  นำมาใช้ไม่ได้  จนกระทั่งดินตะกอนกลายเป็นดินบนพื้นโลก จากนั้นจะเริ่มวัฏจักรใหม่ อีกครั้ง

ปัญหาของฟอสฟอรัส 

ฟอสฟอรัสถือเป็นธาตุอาหารจำกัดบนพื้นดิน เพราะจะได้ฟอสฟอรัสจากการชะล้างเท่านั้น ในการเกษตรกรรมจะใช้ปุ๋ยฟอสเฟตในรูปของสารประกอบอนินทรีย์ แต่ถ้าปุ๋ยเหล่านี้ถูกชะล้างลงส่แหล่งน้ำมาก จะเกิดการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วของพืชน้ำ เกิดปรากฏการณ์ยูโทรฟิเคชั่น (Eutrophication) ตามมา

อ้างอิง 
 Mackenzie, F.T. 1995. Biogeochemistry In Encyclopedia of Environmental Biology. W.A. Nierenberg, editor. San diago: Academic Press, Inc. pp. 261-267, 270

แหล่งข้อมูลอื่น 

Part III of "Matter cycles": The phosphorus cycle, Lenntech Water treatment & air purification, Holding B.V. 2006
Environmental Literacy Council - Phosphorus Cycle
Monitoring and assessing water quality, section 5.6 Phosphorus - EPA

ฟอสฟอรัส
นิเวศวิทยา
ธรณีวิทยา