แอร์ทอัพเฟิล

แอร์ทอัพเฟิล (, ; ) เป็นลูกโลกที่ประดิษฐ์ขึ้นโดยมาร์ทีน เบไฮม์ นักทำแผนที่และพ่อค้าผ้าชาวเยอรมนี ระหว่าง ค.ศ. 1490–1492 จากการว่าจ้างของศาลากลางเมืองเนือร์นแบร์ค ทำจากไม้ลินินอัดเป็นสองซีก เสริมด้วยไม้ และวางทับด้วยแผนที่ที่วาดโดยกระดาษโดยเกออร์ค กล็อคเคินโดน และเป็นลูกโลกที่เก่าแก่ที่สุดที่หลงเหลืออยู่ถึงปัจจุบัน

ลูกโลกแอร์ทอัพเฟิลแสดงแผนที่ยูเรเชียขนาดใหญ่และมหาสมุทรที่ว่างเปล่าระหว่างทวีปยุโรปและเอเชีย แต่ไม่ปรากฎทวีปอเมริกา (เนื่องจากคริสโตเฟอร์ โคลัมบัสยังเดินทางกลับมาไม่ถึงสเปน) ตัวแผนที่ปรากฎข้อความสื่อถึงชื่อสถานที่ราว 2,000 แห่ง สัญลักษณ์การทำแผนที่มากกว่า 200 รายการ และคำจารึกจำนวนมากที่อธิบายถึงความรู้ทั่วไปจากช่วง ค.ศ. 1500 จึงเป็นตัวแทนที่โดดเด่นของทั้งยุคเก่าและยุคใหม่ ที่สะท้อนถึงความรู้ของผู้คนเกี่ยวกับภูมิประวัติศาสตร์ในยุคก่อนและเป็นสื่อชนิดใหม่ที่สะท้อนพัฒนาการของแลกเปลี่ยนความคิดระดับโลกที่เป็นพลวัต

แอร์ทอัพเฟิลจัดแสดงอยู่ในห้องรับรองในศาลากลางเมืองเนือร์นแบร์คตั้งแต่แรกประดิษฐ์จนถึงช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 ก่อนที่ครอบครัวเบไฮม์จะนำไปเก็บรักษาไว้เองในเวลาต่อมา ใน ค.ศ. 1907 ได้มีการนำไปเก็บรักษาที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเยอรมนี () ในเมืองเนือร์นแบร์ค และใน ค.ศ. 1992 ได้มีการนำไปที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีเวียนนาเป็นระยะเวลาหนึ่ง เพื่อศึกษาด้วยความละเอียดสูงตามโครงการลูกโลกเบไฮม์ดิจิทัล

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2023 ยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนแอร์ทอัพเฟิลเป็นความทรงจำแห่งโลกของประเทศเยอรมนี ในนาม "ลูกโลกเบไฮม์" ()

อ้างอิง

ความทรงจำแห่งโลก
เนือร์นแบร์ค
แผนที่
โบราณวัตถุ