ชาวจักมา

จักมา (จักมา: ; ) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งซึ่งตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณทิศตะวันออกสุดของอนุทวีปอินเดีย เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในเขตเนินเขาจิตตะกองทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศบังกลาเทศ อาศัยอยู่มากในเขตปกครองตนเองจักมา รัฐมิโซรัม ประเทศอินเดีย หลังการก่อสร้างเขื่อนกาพตาอีเมื่อ พ.ศ. 2507 ชาวจักมาจำต้องอพยพออกจากหลักแหล่งเดิม กระจัดกระจายไปตามรัฐต่าง ๆ เช่น รัฐอรุณาจัลประเทศ 60,000 คน รัฐตริปุระ 79,000 คน และรัฐอัสสัมอีกราว 20,000–30,000 คน ชาวจักมาที่อาศัยในประเทศพม่า จะเรียกว่า ไดง์เนต ถือเป็นหนึ่งหนึ่งใน 135 ชาติพันธุ์ที่ได้รับการยอมรับจากรัฐบาลพม่า

ชาวจักมาเป็นเครือญาติกับกลุ่มชาติพันธุ์ในตระกูลภาษาทิเบต-พม่าแถบตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดีย แต่ภายหลังภาษาได้เปลี่ยนแปลงไปอันเกิดขึ้นจากการรวมอำนาจระหว่างชนเผ่าจึงรับเอาภาษาตระกูลอินโด-อารยันเข้ามา โดยเฉพาะภาษาเบงกอลถิ่นจิตตะกองที่ตั้งถิ่นฐานใกล้เคียงกับชุมชนชาวจักมา ชาวจักมายุคปัจจุบันนับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทสืบทอดมานานนับศตวรรษ จากการปฏิรูปและการสถาปนาขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 24 โดยรานีกาลินที สมเด็จพระราชินีนาถแห่งจักมาราช มีชาวจักมาส่วนน้อยที่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์ จากการสำรวจสำมะโนครัวประชากรรัฐมิโซรัม พ.ศ. 2554 พบว่า ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาท และมีกลุ่มที่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์ คิดเป็นร้อยละ 7.3

ความสัมพันธ์ระหว่างชาวจักมากับเพื่อนบ้านค่อนข้างซับซ้อน ชาวจักมาสำนวนมากถูกรวมเข้ากับสังคมชนชั้นกลางของประเทศบังกลาเทศและอินเดีย หลายคนเข้าทำงานเป็นเจ้าหน้าที่รัฐการ นักการเมือง หรือเป็นทูตในกองทัพของประเทศอินเดียและบังกลาเทศ แต่ก็เคยเกิดเหตุขัดแย้งเนินเขาจิตตะกอง ซึ่งถูกมองว่าเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวจักมา กระทั่งมีการจัดทำข้อตกลงสันติภาพเนินเขาจิตตะกอง ความรุนแรงในพื้นที่จึงลดลงไป

อ้างอิง 

ชาวจักมา
อาทิวาสี
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศบังกลาเทศ
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศพม่า
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศอินเดีย
ชุมชนชาวพุทธในประเทศบังกลาเทศ
ชุมชนชาวพุทธในประเทศพม่า
ชุมชนชาวพุทธในประเทศอินเดีย
ผู้ลี้ภัยในประเทศอินเดีย