พระเจ้าการ์ลุชที่ 1 แห่งโปรตุเกส

พระเจ้าการ์ลุชที่ 1 แห่งโปรตุเกส (; English: Charles I; 28 กันยายน ค.ศ. 1863 – 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1908) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลการ์วึ ตั้งแต่ปี 1889 จนกระทั่งถูกลอบปลงพระชนม์ในปี 1908 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์โปรตุเกสพระองค์แรกที่เสด็จสวรรคตด้วยความรุนแรงตั้งแต่พระเจ้าเซบาสเตียวในปี ค.ศ. 1578

พระราชประวัติช่วงต้น 

เจ้าชายการ์ลุช ฟือร์นังดู ลูอิช มารีอา วีตอร์ มีแกล ราฟาแอล กาบรีแยล กงซากา ฆาบิเอร์ ฟรังซิชกู เด อัสซิช ฌูเซ ซีเมา พระราชสมภพในลิสบอนประเทศโปรตุเกส เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าลูอิชที่ 1 แห่งโปรตุเกสและพระราชินีมาเรีย เพีย เป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าวิตโตรีโอ เอมานูเอเลที่ 2 แห่งอิตาลี และเป็นสมาชิกของราชวงศ์บรากังซา พระองค์มีพระอนุชา 1 พระองค์คือ เจ้าชายอฟอนโซ เจ้าชายรัชทายาทแห่งโปรตุเกส

พระองค์ทรงมีการศึกษาที่เข้มข้น และพร้อมที่จะปกครองในฐานะพระมหากษัตริย์ตามรัฐธรรมนูญ ในปี 1883 เสด็จประพาสอิตาลี สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนี ซึ่งพระองค์ได้เพิ่มพูนความรู้เกี่ยวกับอารยธรรมสมัยใหม่ในสมัยของพระองค์ ในปี 1883, 1886 และ 1888 พระองค์ทรงปกครองในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ขณะที่พระราชบิดาของพระองค์เสด็จประพาสยุโรป ซึ่งได้กลายเป็นประเพณีดั้งเดิม ท่ามกลางพระมหากษัตริย์ตามรัฐธรรมนูญของโปรตุเกส พระเจ้าลูอิช พระราชบิดาทรงแนะนำให้พระองค์เจียมตัวและตั้งใจเรียน

ว่าที่พระชายาคนแรกคือพระราชธิดาพระองค์หนึ่งจักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งเยอรมนี แต่ประเด็นเรื่องศาสนาทำให้เกิดปัญหาที่ยากจะเอาชนะได้ และแรงกดดันทางการฑูตจากรัฐบาลสหราชอาณาจักรขัดขวางการอภิเษกสมรส จากนั้นพระองค์ก็ทรงพบและอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงอาเมลีแห่งออร์เลอ็อง พระธิดาพระองค์โตในเจ้าชายฟีลิป เคานต์แห่งปารีส ผู้อ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ฝรั่งเศส

รัชกาล 
การ์ลุชขึ้นเป็นกษัตริย์เมื่อวันที่ 19 ตุลาคม ค.ศ. 1889 หลังจากคำขาดของอังกฤษ ค.ศ. 1890 ได้มีการลงนามสนธิสัญญาหลายฉบับร่วมกับสหราชอาณาจักร ประเทศหนึ่งลงนามในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1890 ได้กำหนดเขตแดนอาณานิคมตามแม่น้ำซัม เบซี และคองโกในขณะที่อีกประเทศหนึ่งลงนามเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 1899 ได้ยืนยันสนธิสัญญาเกี่ยวกับอาณานิคมย้อนหลังไปถึงศตวรรษที่ 17 สนธิสัญญาเหล่านี้รักษาสมดุลทางการเมืองในแอฟริกา ยุติการเรียกร้องอธิปไตยของโปรตุเกสบนแผนที่สีชมพูแนวความคิดทางภูมิศาสตร์ว่าอาณานิคมของโปรตุเกสจะปรากฏบนแผนที่อย่างไรหากอาณาเขตระหว่างอาณานิคมชายฝั่งของแองโกลาและโมซัมบิกสามารถเชื่อมต่อกับอาณาเขตในแอฟริกากลางได้ ดินแดนแอฟริกากลางเหล่านี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิอังกฤษโดยสัมปทานของโปรตุเกสกลายเป็นที่มาของความขุ่นเคืองระดับชาติในประเทศ

ในประเทศโปรตุเกสประกาศล้มละลายสองครั้ง 14 มิถุนายน ค.ศ. 1892 จากนั้นอีกครั้งในวันที่ 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1902 ก่อให้เกิดความวุ่นวายทางอุตสาหกรรม การต่อต้านสังคมนิยมและสาธารณรัฐ และการวิพากษ์วิจารณ์สถาบันกษัตริย์ การ์ลุชตอบโต้ด้วยการแต่งตั้งฌูเอา ฟรังโกเป็นนายกรัฐมนตรีและยอมรับการยุบสภาในเวลาต่อมา

ในฐานะผู้อุปถัมภ์วิทยาศาสตร์และศิลปะ พระองค์ได้มีส่วนร่วมในการฉลองครบรอบ 500 ปีการประสูติของเจ้าชายเฮนรีนักเดินเรือในปี ค.ศ. 1894 ในปีต่อมา พระองค์ได้ประดับประดากวีชาวโปรตุเกส João de Deus ในพิธีที่กรุงลิสบอน

พระองค์สนใจการสำรวจใต้ท้องทะเลและการเดินเรือเป็นการส่วนตัว และใช้ เรือยอทช์ หลายลำชื่ออาเมเลียในการเดินทางทางทะเลของเขา เขาได้ตีพิมพ์รายงานการศึกษาของตนเองในด้านนี้

การลอบปลงพระชนม์ 

ในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1908 พระราชวงศ์เสด็จกลับจากวิลลา วีคอซาไปยังกรุงลิสบอน ทรงประทับในรถโค้ชไปบาร์เบโรจากนั้นทรงประทับเรือข้ามแม่นํ้าเทกัสและเสด็จลงเรือยังกาอิสโดโซเดร ระหว่างทางเสด็จกลับพระราชวังอาจูดาในพระราชพาหนะขณะผ่านปรากาโดกอมเมอซิโอในยามคํ่าคืนมีคนประทุษร้ายอย่างน้อย 2 คน คือ อัลเฟรโด ลูอิช ดา คอสตากับมานูแวล บุยตา

บุยตาอดีตมียศจ่าสิบเอกและแม่นปืน ยิงปืนยาว 5 นัด พระองค์เสด็จสวรรคตทันที แต่เจ้าชายลูอิช ฟิลิเป รัชทายาททรงบาดเจ็บสานัส เจ้าชายมานูแวลทรงถูกตีที่แขน เหลือราชินีพระองค์เดียวที่ไม่ได้ทรงบาดเจ็บ มือสังหาร 2 คน ถูกฆ่าโดยตำรวจในที่เกิดเหตุ ฌูเอา ดา คอสตา ผู้เห็นเหตุการณ์ก็ถูกยิงเสียชีวิตด้วยความสับสนรถม้าของราชวงศ์เปลี่ยนเป็น Navy Arsenal ซึ่งอยู่ใกล้เคียง ที่ซึ่งประมาณ 20 นาทีต่อมา เจ้าชายลูอิชสิ้นพระชนม์ หลายวันต่อมา เจ้าชายมานูแวล พระราชโอรสพระองค์เล็ก ได้ประกาศขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์โปรตุเกส พระองค์สุดท้ายของราชวงศ์บรากังซา-ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา.

การเสกสมรสและพระราชบุตร 
พระองค์อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงอเมลีแห่งออร์เลอ็อง ในปี 1886 พระองค์เป็นพระธิดาในเจ้าชายฟีลิป เคานต์แห่งปารีสกับเจ้าหญิงมารีอา อิซาเบลแห่งออร์เลอ็อง พระราชบุตรคือ
 เจ้าชายลูอิช ฟิลิปึ เจ้าชายรัชทายาทแห่งโปรตุเกส
 อินฟันตา มารีอา อนาแห่งบรากังซา
 พระเจ้ามานูแวลที่ 2 แห่งโปรตุเกส

ผู้หญิงคนหนึ่งชื่อมาเรีย เพียแห่งซัคเซิน-โคบวร์คและบรากังซา อ้างว่าเป็นพระราชธิดานอกสมรสของกษัตริย์การ์ลุชที่ 1 กับมารีอา อมาเลีย ลาเรโด เอ มูร์ซา มารีอา เพียอ้างว่ากษัตริย์การ์ลุชที่ 1 ทรงทำให้พระองค์ชอบธรรมโดยพระราชกฤษฎีกาและวางพระนางไว้ในสายการสืบราชสันตติวงศ์ด้วยสิทธิและเกียรติยศเช่นเดียวกับเจ้าชายที่ประสูติโดยชอบด้วยกฎหมายของโปรตุเกส; อย่างไรก็ตาม ไม่มีการนำเสนอหลักฐานที่ไม่มีปัญหาใดๆ เพื่อแสดงสิ่งนี้ และพระมหากษัตริย์ไม่มีอำนาจส่วนตัวในการกระทำเช่นนั้นตามรัฐธรรมนูญ ความเป็นบิดาของมารีอา เพียไม่เคยได้รับการพิสูจน์และการเรียกร้องของเธอไม่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง

พงศาวลี

อ้างอิง 

ก
ก
ก
ราชวงศ์ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา
บุคคลจากลิสบอน
ไนต์ออฟเดอะการ์เตอร์