ฮะซัน อัลบัศรี

อะบูซะอีด อัลฮะซัน อิบน์ อะบิลฮะซัน ยะซาร อัลบัศรี หรือ มักเรียกกันว่า ฮะซัน อัลบัศรี (; 642 - 15 ตุลาคม 728) หรือในชื่อ ฮะซันแห่งบัศเราะฮ์ เป็นนักเผยแพร่ชาวมุสลิมยุคแรก, ผู้สมถะ, นักศาสนศาสตร์, นักตัฟซีร, นักปราชญ์ และผู้พิพากษา เกิดในอัลมะดีนะฮ์ ในปี 642

ชีวประวัติ 
ฮะซันเกิดที่อัลมะดีนะฮ์ ในปีคริสตศักราช 642 แม่ของเขาชื่อ ค็อยเราะฮ์ เป็นสาวใช้ของหนึ่งในภรรยาของนบีมุฮัมมัดคือ อุมม์ ซะลามะฮ์ (เสียชีวิต 683) ในขณะที่พ่อของเขา เปโรซ เป็นทาสชาวเปอร์เซีย ที่มีพื้นเพมาจากภาคใต้ของอิรัก ตามที่มีรายงาน ฮะซันเติบโตในมะดีนะฮ์ ในช่วงชีวิตวัยเด็ก ก่อนที่ครอบครัวของเขาจะย้ายไปที่บัศเราะฮ์ หลังจากยุทธการที่ศิฟฟีน 

ชีวประวัติต่างๆ ที่ยังหลงเหลืออยู่ระบุว่า ครั้งหนึ่งฮะซันได้รับการเลี้ยงดูจากอุมม์ ซะลามะฮ์ และมารดาของเขาได้พาเขาไปหา เคาะลีฟะฮ์อุมัร (ค.ศ. 644) ซึ่งอุมัรได้อวยพรเขาด้วยคำดุอาอ์: "โอ้อัลลอฮ์! โปรดทำให้เขาหลักแหลมในเรื่องความศรัทธาและเป็นที่รักของคนทั้งมวล" เมื่อเขาเติบโตขึ้น ฮะซันเริ่มได้รับความชื่นชมอย่างกว้างขวางจากความสัตย์ซื่อที่แน่วแน่ต่อแบบอย่างของมุฮัมมัด แหล่งข้อมูลต่างๆ ในยุคแรกๆ ที่เกี่ยวกับชีวิตของฮะซันเล่าว่า เขามักจะศึกษาเรียนรู้แทบเท้าจากอะลี (เสียชีวิต 661) ในช่วงเวลานี้ ซึ่งกล่าวกันว่าเขาได้สอนฮะซันในขณะที่ยังเป็น "วัยรุ่น" 

เมื่อยังเป็นหนุ่ม ฮะซันเข้าร่วมในการพิชิตอิหร่านตะวันออก (ประมาณปี ค.ศ. 663) และทำงานเป็นพ่อค้าอัญมณี ก่อนที่จะละทิ้งธุรกิจและชีวิตทางการทหารเพื่อกลายเป็นผู้สมถะและนักวิชาการที่บริสุทธิ์ ในช่วงหลังนี้เองที่เขาเริ่มวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของผู้ว่าการในอิรักอย่างเปิดเผย ถึงกับปลุกระดมผู้มีอำนาจจนถึงระดับที่เขาต้องหลบหนีเพื่อความปลอดภัยในชีวิตของเขาภายใต้การปกครองของอัลฮัจญาจญ์ ซึ่งได้โกรธแค้นฮะซัน มันเริ่มขึ้นเนื่องจากการประณามอย่างตรงไปตรงมาต่อการก่อตั้งวาซิฏในปี ค.ศ. 705 ฮะซันเสียชีวิตที่เมืองบัศเราะฮ์ในปี ค.ศ. 728 ขณะมีอายุได้แปดสิบหกปี ตามรายงานที่ยกมาโดย อัลกุชัยรี นักหะดีษในยุคกลาง (เสียชีวิต 1074) "ในคืนที่อัลฮะซัน อัลบัศรีเสียชีวิต ... [คนในท้องถิ่น] เห็นในความฝันว่าประตูสวรรค์เปิดออกและมีผู้ประกาศว่า: 'แท้จริงแล้ว อัลฮะซัน อัลบัศรี กำลังมาหาอัลลอฮ์ตะอาลส, ผู้ทรงพอพระทัยในตัวเขา'"

ลักษณะเฉพาะ 
ตามแหล่งประวัติศาสตร์ต่างๆ ว่ากันว่าฮะซันได้รับความชื่นชมจากคนรุ่นราวคราวเดียวกันในเรื่องรูปร่างหน้าตาที่หล่อเหลาของเขา ในเรื่องนี้ อิบน์ อัลก็อยยิม อัลเญาซียะฮ์ (เสียชีวิต 1350) กล่าวถึงรายงานเก่าแก่ซึ่งกล่าวว่า: "ผู้หญิงกลุ่มหนึ่งออกไปในวันอีด และออกไปดูผู้คน พวกนางถูกถามว่า 'ใครหล่อที่สุดที่เจ้าเห็นวันนี้?' พวกนางตอบว่า 'เป็นครูสวมผ้าโพกหัวสีดำ' พวกนางหมายถึง อัลฮะซัน อัลบัศรี" สำหรับบุคลิกของเขา มันเกี่ยวเนื่องกับการที่ฮะซันเป็นคนร้องไห้บ่อย คนรอบข้างพวกเขารู้ดี "เพราะน้ำตามากมายที่เขาหลั่งออกมาเพราะสำนึกผิดต่อบาปของเขา" รายงานหนึ่งเล่าว่าวันหนึ่งเขาร้องไห้อย่างหนักบนดาดฟ้าจนน้ำตาที่มากมายของเขาเริ่มไหลออกมา ผู้ที่ผ่านมาถามว่าน้ำนี่สะอาดไหม ฮะซันบอกชายที่อยู่เบื้องล่างทันที โดยบอกเขาว่า "ไม่ เพราะนี่คือน้ำตาของคนบาป" เช่นนี้ "เขาแนะนำให้ผู้ผ่านไปมาชำระร่างกายทันที" ในทำนองเดียวกัน กุชัยรี กล่าวถึงฮะซัน: "ไม่มีใครเห็นอัลฮะซัน อัลบัศรี โดยไม่คิดว่าเขาเพิ่งประสบกับโศกนาฏกรรมอันเลวร้าย" เกี่ยวกับรายงานเหล่านี้ นักวิชาการคนหนึ่งตั้งข้อสังเกตว่าเห็นได้ชัดว่าฮะซัน "มีความโศกเศร้าและความกลัวอย่างสุดซึ้งตามแบบฉบับของนักพรตในทุกศาสนา"

การตอบรับ 
เกาะตาดะฮ์ อิบน์ ดิอามะฮ์ (ร.) กล่าวว่า “ข้าไม่นั่งกับนักฟิกฮ์ แต่ข้าเห็นความเหนือของอัลฮะซัน มากกว่าเขา”

ฮัฟศ์ อัดดูรี (ร.) กล่าวว่า “อัลฮะซันร้องไห้ และมีคนพูดกับเขาว่า: อะไรทำให้ท่านร้องไห้? เขากล่าวว่า ข้ากลัวว่าพรุ่งนี้พระองค์จะทรงโยนข้าเข้าไปในกองไฟและพระองค์จะทรงไม่สนใจ

อิมามอัลเฆาะซาลี  (ร.) กล่าวว่า “อัลฮะซัน อัลบัศรีนั้น คล้ายกับวจนะของศาสดามากที่สุด และใกล้เคียงที่สุด เป็นคำชี้นำจากบรรดาเศาะฮาบะฮ์และเขาเป็นนักพูดที่ยอดเยี่ยม และสติปัญญาก็หลั่งไหลออกมาจากเขา”

อ้างอิง 

ศาสนาอิสลาม