หม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์

มหาเสวกตรี หม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ (12 กรกฎาคม พ.ศ. 2437 – 6 มิถุนายน พ.ศ. 2517) เป็นพระโอรสองค์ที่ 31 ใน พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ และที่ 2 ในหม่อมทองสุก มีอนุชาและภคินีร่วมพระมารดา 4 องค์ คือ
 หม่อมเจ้าจันทรจำรัส เกษมสันต์ (พ.ศ. 2434 - พ.ศ. 2525)
 หม่อมเจ้าบุญะฤทธิ์ เกษมสันต์ (พ.ศ. 2440 - พ.ศ. 2514)
 หม่อมเจ้ากิติเกริกไกร (พ.ศ. 2449 - พ.ศ. 2464)
 อรอำไพ โกมารกุล ณ นคร (พ.ศ. 2453 - พ.ศ. 2553)

พระประวัติ
หม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์เข้าถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวตั้งแต่วัยเด็ก สนองรับใช้ใต้เบื้องพระยุลบาทในตำแหน่ง เลขาธิการกรมบัญชาการมหาดเล็ก (ในช่วงปี พ.ศ. 2462 ถึง 2468) ซึ่งหม่อมเจ้าชัชวลิตได้ทรงพระผนวชเมื่อวันที่ 5 กรกฎาคม 2462 และในระหว่างปี พ.ศ. 2463 - 2465 ทรงรับตำแหน่งเป็นสภานายกคณะฟุตบอลแห่งสยาม

ในปี พ.ศ. 2465 หม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำรงตำแหน่งองคมนตรี 

นอกจากนี้หม่อมเจ้าชัชวลิต เกษมสันต์ ทรงได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 2 (18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 - 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2494) ซึ่งสมาชิกชุดนี้สิ้นสุดสมาชิกภาพเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2494 เนื่องจากมีการประกาศยึดอำนาจการปกครอง และนำรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2475 กลับมาใช้

ครอบครัว
หม่อมเจ้าชัชวลิต ทรงสมรสกับ หม่อมคล้อง (ณ ระนอง) เกษมสันต์ ณ อยุธยา ท.จ.ว. มีธิดา 2 ท่าน คือ 
 หม่อมราชวงศ์สุประภาดา เกษมสันต์ หรือ ท่านผู้หญิงสุประภาดา เกษมสันต์ ม.ป.ช.,ม.ว.ม.,ป.ภ.,ท.จ.ว.  อดีตราชเลขานุการในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ถึงแก่อนิจกรรม เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2540 เนื่องจากเฮลิคอปเตอร์ในขบวนเสด็จฯ ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เครื่องที่ 2 ได้ประสบอุบัติเหตุตกที่จังหวัดนราธิวาส
 หม่อมราชวงศ์ทิพพาวดี เกษมสันต์ หรือ  หม่อมราชวงศ์ทิพพาวดี  ดุละลัมพะ จ.จ.

พระยศ 
 25 สิงหาคม พ.ศ. 2454 - นายหมู่ตรี
 – นายหมู่โท
 1 ตุลาคม 2455 – นายหมู่เอก
 1 มกราคม พ.ศ. 2455 - หุ้มแพร
 31 พฤษภาคม 2456 – นายกองตรี
 30 ธันวาคม 2456 – จ่า
 22 ตุลาคม 2458 – นายกองโท
 นายกองเอก
 รองหัวหมื่น
 2 มกราคม พ.ศ. 2459 หัวหมื่น
 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2461 นายกองใหญ่
 มกราคม 2462 – จางวางตรี
 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2462 - นายพลเสือป่า
 1 มกราคม พ.ศ. 2464 จางวางโท

ตำแหน่ง 
 5 พฤศจิกายน 2458 – ราชองครักษ์เวรเสือป่า
 25 เมษายน พ.ศ. 2459 - ผู้ช่วยเจ้ากรมเรือยนต์หลวงอีกตำแหน่งหนึ่ง
 – นายเวรห้องที่พระบรรทม
 15 พฤษภาคม 2462 – ผู้ช่วยเลขาธิการกรมบัญชาการกลางมหาดเล็ก
 27 มิถุนายน พ.ศ. 2462 เลขาธิการกรมบัญชาการกลางมหาดเล็ก

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 

 (ฝ่ายหน้า)

 พ.ศ. 2454 – เข็มข้าหลวงเดิม

อ้างอิง

แหล่งข้อมูล 
 จาก  ม.จ.ชัชวลิต  เกษมสันต์,  ตอบปัญหาบาทหลวง  :  พิมอุทิศถวายพระกุศลแต่หม่อมเจ้าชัชวลิต  เกษมสันต์ ในงานออกเมรุ, กรุงเทพหานคร โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2517  
 ทำเนียบนายกสมาคมฟุตบอล 

หม่อมเจ้าชาย
ราชสกุลเกษมสันต์
สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ร.ว.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ว.ภ.
สมาชิกกองเสือป่า