โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม

โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม เป็นโรงเรียนชายประจำจังหวัดพิษณุโลกและเป็นสถานศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ เปิดการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษา ตั้งอยู่บนถนนเลี่ยงเมืองพิษณุโลก บึงแก่งใหญ่ มีเนื้อที่ 339 ไร่ นอกจากนี้โรงเรียนได้พัฒนาด้านต่าง ๆ เช่นกีฬาและภูมิทัศน์ของโรงเรียนโดยการสร้างสวนต่าง ๆ เช่น สวนวรรณคดี นอกจากนี้อาคาร 1 (วังจันทน์) และอาคาร 2 (ร่มเกล้านเรศวร) ของโรงเรียนยังเป็นอาคารที่ได้รับการออกแบบเป็นพิเศษ โรงเรียนยังมีโครงการสร้างสะพานเชื่อมอาคารแต่ละอาคารเข้าด้วยกัน สร้างอาคารประกอบเพิ่มเติม หอประชุมใหม่ โรงยิม สระว่ายน้ำ และศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ขึ้นเพิ่มเติมด้วย ในปัจจุบันทางเดินเชื่อมอาคารเรียนได้สร้างเสร็จแล้วและเปิดใช้มาเป็นเวลากว่า 2 ปีโดยประมาณ ซึ่งโรงเรียนก็ยังได้สร้างหอประชุมใหม่ขึ้นชื่อว่า "หอประชุมจักรกฤษณ์ นาคะรัต" ที่เปิดใช้ไปในปีการศึกษา 2550 ที่ผ่านมา และในขณะนี้โรงเรียนกำลังจัดสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2552 "เปิดใช้งานแล้วชื่อว่า อาคารร่มเกล้าวิสุทธิ์กษัตริย์"

ปัจจุบันโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมได้ถูกกำหนดจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานให้เป็นโรงเรียนมาตรฐานระดับสากล เปิดทำการสอนตั้งแต่ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1—6

ประวัติ 
ในปี พ.ศ. 2438 ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมืองพิษณุโลกได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมณฑลพิษณุโลก โดยมีเจ้าพระยาสุรสีห์สิทธิศักดิ์ เป็นสมุหเทศาภิบาลคนแรก ได้อาราธนา พระครูอ่อน จากสำนักวัดอนงคาราม จังหวัดธนบุรี (เดิม) มาว่าการพระศาสนาประจำอยู่ ณ วัดนางพญา ท่านพระครูอ่อน มีความสนใจในการศึกษามากจึงได้เริ่มก่อตั้งสำนักศึกษาขึ้นที่วัดนางพญา ศาลาโรงโขน วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร บริเวณเชิงสะพานนเรศวรด้านตะวันออกต่อมาพระครูอ่อนได้เลื่อน สมณศักดิ์เป็นพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล ในปี พ.ศ. 2442 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นความสำคัญของการศึกษาจึงได้ทรงจัดตั้ง โรงเรียนขึ้นทั่วพระราชอาณาจักร ทางราชการเห็นว่าสำนักศึกษา ของพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาล มีความเป็นปึกแผ่นดี จึงได้ยกฐานะสำนักศึกษาแห่งนี้ เป็นโรงเรียน มีชื่อว่า “โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก”และสร้างตัวโรงเรียนขึ้นใหม่ บริเวณทางใต้ของศาลาโรงโขนวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร เขตติดต่อวัดนางพญา (มีพื้นที่ประมาณ 1 ไร่ 3 งาน 80 ตารางวา) โดยมีพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาลเป็น “ครูใหญ่คนแรก” จึงนับได้ว่าโรงเรียนมีกำเนิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2442

สำนัก ณ วัดนางพญาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น "โรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก" มีพระครูโลกเชษฐ์ชินราชบริบาลเป็นครูใหญ่คนแรก ในปี พ.ศ. 2442 ต่อมาในปี พ.ศ. 2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมโรงเรียนตัวอย่างประจำมณฑลพิษณุโลก มีพระราชปรารภว่า "มีนักเรียนสนใจเรียนมาก แต่สถานที่คับแคบไม่พอกับความต้องการ"

ปี พ.ศ. 2473-2474 ทางราชการได้สร้างสะพานนเรศวรข้ามแม่น้ำน่าน บริเวณใต้วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหารเป็นเหตุให้ต้องย้ายโรงเรียนไปยังที่ตั้งทางทิศตะวันออกซึ่งเป็นวัดที่ของวัดราชคฤห์ ซึ่งเป็นวัดร้าง (ปัจจุบันเป็นบริเวณโรงเรียนจ่าการบุญ และยังต้องยืมศาลาโรงโขนเรียนด้วยเป็นเวลากว่า 33 ปี) ในกลางปีต่อมาทางราชการได้สั่งย้ายโรงเรียนฝึกหัดครูมูลพิษณุวิทยายนไปอยู่บริเวณสระแก้ว (บริเวณโรงพยาบาลพุทธชินราช) จึงยกอาคารสถานที่ในบริเวณ วังจันทน์ให้เป็นสมบัติของโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมทั้งหมด โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมจึงย้ายครั้งที่ 2 มาตั้งอยู่ ณ พระราชวังจันทน์ ระยะหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ทางราชการยกเลิกมณฑล”เป็นเปลี่ยน "จังหวัด" ชื่อโรงเรียนจึงเปลี่ยนเป็น "โรงเรียนประจำจังหวัดพิษณุโลก" ต่อมากระทรวงศึกษาธิการตั้งชื่อเฉพาะขึ้นใหม่เป็น “โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม” มาจนกระทั่งปัจจุบัน 

โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมเคยเป็นโรงเรียนพี่เลี้ยงก่อตั้งโรงเรียนคือ ในปี พ.ศ. 2507 โรงเรียนจ่านกร้อง ต่อมากรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนวังจันทร์เป็นโบราณสถานแห่งชาติ ทำให้โรงเรียนต้องย้ายสถานที่ทำการสอนไปยังที่ของกระทรวงเกษตร เพื่อให้กรมศิลปากรเข้ามาบูรณะ 

โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมมีอายุกว่า 100 ปี เมื่อปี พ.ศ. 2542 มีการจัดสร้างวัตถุมงคล "นเรศวร 100 ปี พิษณุโลกพิทยาคม" มีการปรับปรุงถนนเข้าโรงเรียน การจัดทำคันดินรอบโรงเรียน การขุดสระน้ำ การปรับปรุงสภาพแวดล้อม สนามกีฬา และในปี พ.ศ. 2548 โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมได้ย้ายออกจากเขตพระราชวังจันทร์แล้วเสร็จสิ้นไปยังบึงแก่งใหญ่ ปัจจุบันโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมได้กำหนดจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานให้เป็นโรงเรียนมาตรฐานระดับสากล

สถานที่ตั้ง 
ครั้งก่อตั้งอยู่บริเวณ วัดนางพญา และศาลาโรงโขนของวัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ต่อมาย้ายไปตั้งบริเวณวัดราชคฤห์ (ด้านทิศตะวันออกของวัดนางพญา ปัจจุบันเป็นโรงเรียนจ่าการบุญ) และย้ายโรงเรียนอีกครั้งไปตั้งบริเวณโรงเรียนฝึกหัดครูมูล พิษณุโลกพิทยาคม เดิม ซึ่งก็คือ เขตพระราชวังจันทน์และเขตพระราชฐานสระสองห้องนั่นเอง

ปัจจุบันโรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคมตั้งอยู่บริเวณบึงแก่งใหญ่ บนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 126 (ถนนเลี่ยงเมือง-วงแหวนทิศตะวันตก)ใกล้กับ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม ส่วนทะเลแก้ว

อาคารและสถานที่ 

อาคารเรียน
อาคาร 1 อาคารวังจันทน์
 ชั้น 1 ประกอบด้วย ห้องประชาสัมพันธ์, กลุ่มงานบริการ, กลุ่มงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน, กลุ่มงานธุรการ, กลุ่มงานวิชาการ
 ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องผู้อำนวยการ, ห้องประชุม VIP, สำนักงานเลขานุการและแผนงาน, ห้องโสตทัศนูปกรณ์, ห้องประชุมไชยานุภาพ, ห้องศูนย์ข่าวเยาวชนไทย โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ศูนย์การเรียนรู้คอมพิวเตอร์, ห้องคอมพิวเตอร์
 ชั้น 4 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ , ห้องปฏิบัติการทางคณิตศาสตร์
อาคาร 2 อาคารร่มเกล้านเรศวร
 ชั้น 1 ประกอบด้วย หอประชุมพระนารายณ์, ห้องโครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ
 ชั้น 2 ประกอบด้วย กลุ่มงานแนะแนว, ห้องสมุด
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.5
 ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6, ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.6
อาคาร 3 อาคารร่มเกล้าเอกาทศรถ
 ชั้น 1 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (วิทย์ ม.ต้น), ห้องเรียนวิทยาศาสตร์, ห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์
 ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 , ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.4
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 และ ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5
 ชั้น 4 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย, โครงการห้องเรียนพิเศษ พสวท. , ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
อาคาร 4 อาคารร่มเกล้าสุพรรณกัลยา
 ชั้น 1 ประกอบด้วย กลุ่มห้องเรียนโครงการการเรียนการสอนโดยใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อ (English Progarm)
 ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องคอมพิวเตอร์ (E.P.), ห้องเรียนโครงการ E.P. , ห้องวิดีโอคอนเฟอเรนส์
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 , ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.3
 ชั้น 4 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม, ห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
อาคาร 5 อาคารร่มเกล้ามหาธรรมราชา
 ชั้น 1 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ, ห้องประชุมเอนกประสงค์
 ชั้น 2 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ, ห้องเรียนภาษาฝรั่งเศส,เกาหลี , ห้องสมุดภาษาต่างประเทศ , ห้องภาษาญี่ปุ่น
 ชั้น 3 ประกอบด้วย กลุ่มโครงการห้องเรียนพิเศษโดยเน้นภาษาจีนเป็นสื่อ (Chinese Program), ห้องภาษาจีน
 ชั้น 4 ประกอบด้วย โครงการห้องเรียนพิเศษเน้นวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ (SMAT) ม.ต้น
อาคาร 6 อาคารร่มเกล้าวิสุทธิ์กษัตริย์ 
 ชั้น 1 ประกอบด้วย โถง , ห้องศิลปะศึกษา
 ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 , ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.1
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 , ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
 ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 , ศูนย์ประสานงานระดับชั้น ม.2
อาคาร 7 อาคารการงานอาชีพและเทคโนโลยี
 ชั้น 1 ประกอบด้วย งานช่างยนต์, งานช่างเชื่อมโลหะ
 ชั้น 2 ประกอบด้วย ห้องงานประดิษฐ์, ห้องพิมพ์ดีดภาษาอังกฤษ
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องเขียนแบบ, งานช่างไฟฟ้า
 ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องพิมพ์ดีดภาษาไทย
อาคาร 8 อาคารงานเกษตร
อาคาร 9 อาคารงานบ้าน
อาคาร 10 อาคาร ดนตรีไทย และ นาฏศิลป์
อาคาร 11 อาคารดนตรีสากล
อาคาร 12 อาคารวิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี
 ชั้น 1 ประกอบด้วย ศูนย์ประสานงานโครงการห้องเรียนพิเศษวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม สอวน. (SMTE), ห้องเรียนโครงการพิเศษ สอวน. (SMTE)
 ชั้น 2 ประกอบด้วย กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (วิทย์ ม.ปลาย) , ห้องเรียนฟิสิกส์ , ห้องเรียนดาราศาสตร์
 ชั้น 3 ประกอบด้วย ห้องปฏิบัติการทางเคมี , ห้องเรียนเคมี
 ชั้น 4 ประกอบด้วย ห้องปฏิบัติการทางชีววิทยา , ห้องเรียนชีววิทยา
อาคารโดมเอกภาพันธ์

อาคารสวัสดิการและอาคารอื่น ๆ
อาคารโภชนาการ
เรือนพยาบาล
ร้านค้าสวัสดิการโรงเรียน
หอประชุมจักรกฤษณ์ นาคะรัต
หอประชุมนเรศวร
ศาลากรีฑา
อาคารลูกเสือ และ เนตรนารี
อาคารปกครอง
หอสมุดระบิล สีตสุวรรณ
ศูนย์กีฬาในร่ม
ป้อมยาม

ศาลสิ่งสักการบูชา
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชองค์ยืน
ลานพระพุทธวังจันทน์
ลานพระนารายณ์เหยียบโลก
ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช สมเด็จพระเอกาทศรถ และ สมเด็จพระพี่นางสุพรรณกัลยา
ศาลพ่อปู่ก๊อก

สนาม
สนามหน้าเสาธง (อาคารเอกภาพันธ์)
สนามกีฬาวังจันทน์

สถานที่ชุมนุม
ห้องประชุม VIP
ห้องประชุมไชยานุภาพ
ห้องประชุมเอนกประสงค์
หอประชุมพระนารายณ์
หอประชุมจักรกฤษณ์ นาคะรัต
หอประชุมนเรศวร

จุดทางเชื่อมระหว่างอาคาร
จุดที่ 1 อาคาร 1 เชื่อมไปยัง อาคาร 2, 3, 4, 5 และ 6
 เชื่อมไปอาคาร 2 ได้ทุกชั้น
 เชื่อมไปอาคาร 3 ได้ที่ชั้น 3 และ 4
 เชื่อมไปอาคาร 4 ได้ที่ชั้น 3 และ 4
จุดที่ 2 อาคาร 2 เชื่อมไปยังอาคาร 1 และ 3
 เชื่อมไปยังอาคาร 1 ได้ทุกชั้น
 เชื่อมไปยังอาคาร 3 ได้ที่ชั้น 2, 3  และ4
จุดที่ 3 อาคาร 3 เชื่อมไปยังอาคาร 1 และ 2
 เชื่อมไปยังอาคาร 1 ได้ที่ชั้น 3 และ 4
 เชื่อมไปยังอาคาร 2 ได้ที่ชั้น 2, 3  และ  4
จุดที่ 4 อาคาร 4 เชื่อมไปยังอาคาร 1
 เชื่อมไปยังอาคาร 1 ได้ที่ชั้น 3  และ  4
จุดที่ 5 อาคาร 4 เชื่อมไปยังอาคาร 5
 เชื่อมไปยังอาคาร 5 ได้ที่ชั้น 3
จุดที่ 6 อาคาร 4 เชื่อมไปยังอาคาร 6
 เชื่อมไปยังอาคาร 6 ได้ที่ชั้น 3

สถานที่พักผ่อน
ลานหูกระจง
บ่อเลี้ยงปลาสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
โรงอาหาร
โดมอเนกประสงค์
อาคารเอกภาพันธ์

ทำเนียบผู้บริหาร

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์โรงเรียนพิษณุโลกพิทยาคม

โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์
โรงเรียนในอำเภอเมืองพิษณุโลก
โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
โรงเรียนประจำจังหวัด
โรงเรียนชายในประเทศไทย
โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2442