เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไอยรา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไอยรา หรือ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้าง () เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งประเทศเดนมาร์ก ชั้นสูงสุดของประเทศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้สถาปนาขึ้นตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 15 แต่สถาปนาเสร็จสิ้นอย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2236 ในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าคริสเตียนที่ 5 แห่งเดนมาร์ก และบรรจุอยู่ในรัฐธรรมนูญของประเทศใน พ.ศ. 2392 เครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้จะพระราชทานให้สำหรับพระบรมวงศานุวงศ์และประมุขรัฐของต่างประเทศเท่านั้น

ประวัติ 
เครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ เริ่มสร้างตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 15 โดยมีความเชื่อมาจากพระแม่มารีอุ้มพระโอรสของพระนางไว้ภายในวงพระจันทร์เสี้ยว และล้อมรอบด้วยแสงอาทิตย์ และถูกห้อยจากคอเสื้อเป็นรูปช้างจึงเป็นที่มาของสายสร้อยของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ แม้จะมีการปฏิรูปประเทศไปแล้วใน พ.ศ. 2079 แต่ก็ยังคงมีการพระราชทานต่อเนื่องมาในสมัยสมเด็จพระเจ้าเฟรเดอริกที่ 2 แห่งเดนมาร์ก จนกระทั่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ถูกปรับปรุงใหม่ในแบบปัจจุบันในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าคริสเตียนที่ 5 แห่งเดนมาร์ก เมื่อ พ.ศ. 2236 และเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ถูกกำหนดในรัฐธรรมนูญของประเทศตั้งแต่ พ.ศ. 2392 เดิมเครื่องราชอิสริยาภรณ์ี้จำกัดไว้เฉพาะพระมหากษัตริย์และพระราชโอรสของพระมหากษัตริย์ รวมถึงบุรุษ แต่ต่อมาใน พ.ศ. 2501 เครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้สามารถพระราชทานให้แก่สตรีได้

ลักษณะของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 สายสร้อย : ทำด้วยทองคำ ประกอบด้วยรูปช้างและหอคอยสลับกันไปมา บนตัวรูปช้างมีตัวอักษร "D" ซึ่งย่อมาจาก "Dania" มักจะสวมในช่วงเทศกาลปีใหม่ หรือพิธีการสำคัญของประเทศ
 ดวงตรา : เป็นรูปช้างที่ทำด้วยทองคำขาว ตัวเรือนสีฟ้า มีความสูงประมาณ 5 เซนติเมตร ด้านหลังรูปช้างซ้อนด้วยรูปหอนาฬิกาที่ทำด้วยอิฐเคลือบสีชมพู ล้อมรอบด้วยเพชรขนาดเล็กที่ผ่านการเจียระไน และมีรูปควาญช้างสวมชุดหลากสีนั่งอยู่บนหลังช้างและถือไม้เท้าทองคำ โดยดวงตราจะห้อยกับสายสร้อยหรือสายสะพาย
 ดารา : มีลักษณะเป็นดาวสีเงินแปดแฉก ตรงกลางเป็นพื้นสีแดง ประดับด้วยไม้กางเขนสีขาว โดยประดับอยู่ที่หน้าอกด้านซ้าย
 สายสะพาย : เป็นผ้าไหมมัวร์สีฟ้าอ่อน สำหรับบุรุษกว้าง 10 เซนติเมตร สหรับสตรีกว้าง 6 เซนติเมตร ใช้สะพายจากบ่าขวาเฉียงลงทางซ้าย

สมาชิกแห่งราชอิสริยาภรณ์

สมาชิกปัจจุบันแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไอยรา เรียงตามวันที่ได้รับการถวาย/พระราชทาน 
 20 เมษายน 1947: สมเด็จพระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 แห่งเดนมาร์ก ประธานแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ()
 20 เมษายน 1947: เจ้าหญิงเบเนดิกเทอแห่งเดนมาร์ก ()
 20 เมษายน 1947: สมเด็จพระราชินีอันเนอ-มารีแห่งกรีซ ขณะนั้นคือ เจ้าหญิงอันเนอ-มารีแห่งเดนมาร์ก ()
 8 สิงหาคม 1953: จักรพรรดิอากิฮิโตะแห่งญี่ปุ่น ขณะนั้นคือ มกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ ()
 21 กุมภาพันธ์ 1958: สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 แห่งนอร์เวย์ ()
 6 กันยายน 1960: สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ บรมราชชนนีพันปีหลวง ขณะนั้นคือ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ () 
 17 กุมภาพันธ์ 1961: เคานต์อิงกลอฟแห่งโรเซินบอร์ก ขณะนั้นคือ เจ้าชายแห่งเดนมาร์ก () 
 4 มกราคม 1962: สมเด็จพระราชาธิบดีกอนสตันดีโนสที่ 2 แห่งกรีซ เจ้าชายแห่งเดนมาร์ก ()
 3 พฤษภาคม 1963: สมเด็จพระจักรพรรดินีฟาราห์แห่งอิหร่าน ()
 11 กันยายน 1964: เจ้าหญิงไอรีนแห่งกรีซและเดนมาร์ก ()
 11 กันยายน 1964: เจ้าชายไมเคิลแห่งกรีซและเดนมาร์ก () 
 12 มกราคม 1965: สมเด็จพระราชาธิบดีคาร์ลที่ 16 กุสตาฟแห่งสวีเดน ขณะนั้นคือ มกุฎราชกุมารคาร์ล กุสตาฟ ()
 28 กันยายน 1965: เจ้าชายมาซาฮิโตะ ฮิตาจิโนะมิยะแห่งญี่ปุ่น () 
 18 มิถุนายน 1968: สมเด็จพระราชาธิบดีอัลแบร์ที่ 2 แห่งเบลเยียม  ()
 14 มกราคม 1972: เจ้าชายเฟรเดอริก มกุฎราชกุมารแห่งเดนมาร์ก ()
 14 มกราคม 1972: เจ้าชายโจอาคิมแห่งเดนมาร์ก ()
 16 มกราคม 1973: เจ้าหญิงคริสตินาแห่งสวีเดน นางแม็กนูซัน ()
 12 กุมภาพันธ์ 1973: สมเด็จพระราชินิซอนยาแห่งนอร์เวย์ ()
 30 เมษายน 1974: สมเด็จพระเจ้าชาลส์ที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร ขณะนั้นคือ เจ้าชายแห่งเวลส์ ()
 29 ตุลาคม 1975: เจ้าหญิงเบียทริกซ์แห่งเนเธอร์แลนด์ ต่อมาคือ สมเด็จพระราชินีนาถ ()
 17 มีนาคม 1980: สมเด็จพระราชาธิบดีฆวน การ์โลสที่ 1 แห่งสเปน ()
 17 มีนาคม 1980: สมเด็จพระราชินีโซเฟียแห่งสเปน ()
 25 กุมภาพันธ์ 1981: วิกดิส ฟินโบกาดาตีร์ อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐไอซ์แลนด์ ()
 25 มิถุนายน 1984: อังตอนียู รามัลยู ยานึช อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐโปรตุเกส ()
 3 กันยายน 1985: สมเด็จพระราชินีซิลเวียแห่งสวีเดน ()
 20 กรกฎาคม 1991: เจ้าชายโฮกุน มกุฎราชกุมารแห่งนอร์เวย์ ()
 13 ตุลาคม 1992: เจ้าหญิงมาร์ธา ลุยเซอแห่งนอร์เวย์ ()
 5 กรกฎาคม 1993: เลค วาเลซา อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐโปแลนด์ ()
 7 กันยายน 1994: มาร์ตติ อะห์ติซาริ อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐฟินแลนด์ ()
 16 พฤษภาคม 1995: สมเด็จพระราชินีเปาลาแห่งเบลเยียม  ()
 14 กรกฎาคม 1995:  เจ้าหญิงวิกตอเรีย มกุฎราชกุมารีแห่งสวีเดน ()
 17 พฤศจิกายน 1995: อเล็กซันดรา เคาน์เตสแห่งเฟรเดอริกสบอร์ก เดิม เจ้าหญิงอเล็กซันดรา เคาน์เตสแห่งเฟรเดอริกสบอร์ก ()
 18 พฤศจิกายน 1996: โอลาฟือร์ แรกนาร์ กริมส์สัน อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐไอซ์แลนด์ ()
 14 มกราคม 1997: เจ้าชายปัฟโลส มกุฎราชกุมารแห่งกรีซ เจ้าชายแห่งเดนมาร์ก () 
 18 มีนาคม 1997: กุนติส อุลมานิส อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐลัตเวีย ()
 31 มกราคม 1998: สมเด็จพระราชาธิบดีวิลเลม-อเล็กซานเดอร์แห่งเนเธอร์แลนด์ เดิม เจ้าชายวิลเลม-อเล็กซานเดอร์ เจ้าชายแห่งออร์เรนจ์ ()
 27 เมษายน 1998: สมเด็จพระราชินีนูร์แห่งจอร์แดน ()
 2 มิถุนายน 1998: สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะแห่งญี่ปุ่น ()
 3 พฤษภาคม 1999: เฟร์นังดู เอ็งรีกี การ์โดซู อดีตประธานาธิบดีสหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล ()
 23 พฤษภาคม 2000: เอมิล คอนสแตนติเนสคู อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐโรมาเนีย ()
 17 ตุลาคม 2000: พีตาร์ สโตยานอฟ อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐบัลแกเรีย ()
 7 กุมภาพันธ์ 2001: พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เดิม สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ()
 3 เมษายน 2001: ตารยา ฮาโลเนน อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐฟินแลนด์ ()
 10 ตุลาคม 2001: มิลาน คูชาน อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐสโลวีเนีย ()
 28 พฤษภาคม 2002: สมเด็จพระราชาธิบดีฟิลีปแห่งเบลเยียม เดิม เจ้าชายฟิลีป ดยุกแห่งบราบันต์ ()
 20 ตุลาคม 2003: แกรนด์ดยุกอ็องรีแห่งลักเซมเบิร์ก ()
 20 ตุลาคม 2003: แกรนด์ดัชเชสมาเรีย เตเรซาแห่งลักเซมเบิร์ก ()
 16 มีนาคม 2004: ไอออน อิเลียสกู อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐโรมาเนีย ()
 9 เมษายน 2004: เจ้าหญิงแมรี มกุฎราชกุมารีแห่งเดนมาร์ก พระวรชายา ()
 16 พฤศจิกายน 2004: สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะแห่งญี่ปุ่น ขณะนั้นคือ มกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ ()
 29 มีนาคม 2006: จอร์จี้ ปาร์วานอฟ อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐบัลแกเรีย ()
 12 กันยายน 2007: ลูอิส อีนาซียู ลูลา ดา ซิลวา อดีตประธานาธิบดีสหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล ()
 18 กุมภาพันธ์ 2008: ฟิลิป แคลเดรอน ฮิโนโฆซา อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐเม็กซิโก ()
 24 พฤษภาคม 2008: เจ้าหญิงมารีแห่งเดนมาร์ก พระชายาในเจ้าชายโจอาคิมแห่งเดนมาร์ก ()
 11 พฤษภาคม 2011: ลี มย็อง-บัก อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐเกาหลี ()
 23 ตุลาคม 2012: อีวาน กาสพาโรวิก อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐสโลวาเกีย ()
 4 เมษายน 2013: เซาลี นีนิสเตอ ประธานาธิบดีสาธารณรัฐฟินแลนด์ ()
 17 พฤษภาคม 2014: เจ้าหญิงเม็ตเตอ-มาริต มกุฎราชกุมารีแห่งนอร์เวย์ พระวรชายา ()
 21 ตุลาคม 2014: อิโว โยซิโปวิช อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐโครเอเชีย ()
 17 มีนาคม 2015: สมเด็จพระราชินีมักซิมาแห่งเนเธอร์แลนด์ ()
 13 เมษายน 2016: เอนริเก เปญญา นิเอโต อดีตประธานาธิบดีสาธารณรัฐเม็กซิโก ()
 24 มกราคม 2017: กืดนี โทลาเซียส โยฮาเนสสัน ประธานาธิบดีสาธารณรัฐไอซ์แลนด์ ()
 28 มีนาคม 2017: สมเด็จพระราชินีมาตีลด์แห่งเบลเยียม ()
 28 สิงหาคม 2018: แอมานุแอล มาครง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐฝรั่งเศส ()
 10 พฤศจิกายน 2021: ฟรังค์-วัลเทอร์ ชไตน์ไมเออร์ ประธานาธิบดีสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ()
 21 มกราคม 2022:  เจ้าหญิงอิงกริด อเล็กซันดราแห่งนอร์เวย์ ()
 15 ตุลาคม 2023: เจ้าชายคริสเตียนแห่งเดนมาร์ก ()

อ้างอิง 

เครื่องราชอิสริยาภรณ์เดนมาร์ก