ชื่อของประเทศอินเดีย

สาธารณรัฐอินเดียมีชื่ออย่างสั้นสองชื่อทั้งในภาษาทางการและในการใช้งานในภาษาอังกฤษ "อินเดีย" และ "ภารตะ" ในมาตราหนึ่งของรัฐธรรมนูญอินเดียระบุว่า "อินเดีย ซึ่งคือภารตฺ พึงเป็นสหภาพแห่งรัฐ" ซึ่งตีความได้ว่า "อินเดีย" และ "ภารตะ" มีศักดิ์เท่ากันในฐานะชื่อโดยสั้นอย่างเป็นทางการของสาธารณรัฐอินเดีย

"ภารตะ", "ภารัต" หรือ "ภารตฺ" เป็นชื่อเรียกประเทศอินเดียในหลายภาษาทางการของอินเดีย เชื่อกันว่าได้มาจากชื่อของภารตะ บุตรแห่งทุศยันต์ในมหาภารตะ หรือมาจาก ภารตะ บุตรของพระฤษภนาถในความเชื่อไชนะ ส่วน "อินเดีย" มาจากชื่อของแม่น้ำสินธุ (ภาษาอังกฤษคือแม่น้ำอินดัส; Indus) และปรากฏใช้ในภาษากรีกตั้งแต่สมัยของเฮรอดอตัส (500 ปีก่อนคริสต์กาล) ก่อนจะปรากฏในภาษาอังกฤษเก่าอย่างน้อยในศตวรรษที่ 9

อินเดีย

คำในภาษาอังกฤษว่า "อินเดีย" มาจากภาษา (อินดิกา) เช่นในงานเขียนของนักประวัติศาสตร์มิกาสธินีส (Indica) หรือจาก  () ผ่านทางการทับศัพท์เป็นภาษาละติน 

คำนี้มาจาก  () ชื่อของแม่น้ำสินธุ และพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ (ปัจจุบันคือแคว้นสินธ์ ในประเทศปากีสถาน) คำเทียบเท่าของ "สินธุ" ในภาษาเปอร์เซียเก่าคือ  (ฮินดู) หลังกษัตริย์ดาริอัสที่หนึ่งปกครองสินธ์ได้ใน 516 ก่อนคริสต์กาล คำเทียบเท่าในตอนนั้นคือ  ในภาษาเปอร์เซียถูกนำมาใช้เรียกพื้นที่ด้านล่างของแม่น้ำสินธุ เป็นไปได้ว่า สกีลักซ์แห่งการ์ยานดาผู้เดินทางสำรวจพื้นที่แถบแม่น้ำสินธุให้แก่กษัตริย์เปอร์เซียนำชื่อนี้มาจากเปอร์เซียและส่งผ่านไปยังกรีก คำว่า  () เพื่อแทนแม่น้ำสินธุปรากฏในภูมิศาสตร์ของเฮรอดอตัส พยัญชนะ /h/ ที่ตกไปในภาษากรีกอาจเป็นเพราะสำเนียงกรีกที่พูดในแถบเอเชียไมเนอร์ เฮรอดอตัสยังใช้คำว่า "Indian" ซึ่งดั้งเดิมเพื่อแทนผู้คนที่อาศัยอยู่ทางตอนล่างของแม่น้ำสินธุ ไปใช้แทนทั้งหมดที่อยู่ทางตะวันออกของเปอร์เซีย ทั้ง ๆ ที่เค้าไม่ทราบอะไรเกี่ยวกับภูมิศาสตร์ในแถบนั้นด้วยซ้ำ

ฮินด์ / ฮินดูสถาน

คำว่า ฮินดู (; ) และ ฮินด์ (; ) มาจากแม่น้ำสินธุ จักรพรรดิแห่งอาร์เคเมนิด ดาริอัสที่หนึ่งพิชิตลุ่มแม่น้ำสินธุได้ในราว 516 ปีก่อน ค.ศ. ช่วงที่ซึ่งคำเรียกสินธุอย่าง "Hindush" (, ) ถูกใช้เรียกพื้นที่ตอนล่างของแม่น้ำสินธุ ชื่อนี้ยังปรากฏในอียิปต์ ซึ่งพบจารึกว่า  () บนรูปปั้นของดาริอัสที้หนึ่ง ราว 500 ปี ก่อน ค.ศ.

ในภาษาเปอร์เซียยุคกลาง คำต่อท้าย "สตาน" หรือ "สถาน" (; ) ได้ถูกเติมเข้ามาเพื่อใช้เรียกประเทศหรือดินแดน เกิดเป็นคำว่า "ฮินดูสตาน" หรือ "ฮินดูสถาน" () ดังที่ปรากฏเรียกว่า Hindūstān ในจารึก Naqsh-e-Rustam ของจักรพรรดิแห่งซาสซานิด ชาปุระที่หนึ่งเมื่อ  ค.ศ. 262

ส่วน "ฮินด์" (Hind) มาจากภาษาอาหรับ รูปย่อของ  () ดังเช่นปรากฏในงานเชียนจากศตวรรษที่ 11 Tarikh Al-Hind ('ประวัติศาสตร์อินเดีย') และปรากฏใช้แทนที่อินเดียได้ในบางโอกาส เช่น  (; ไชหินท์ หรือ ชัยหินท์) หรือ ฮินดมหาสาคร หรือ หินทมหาสาคร (; ) ชื่อเรียกมหาสมุทรอินเดียในภาษาฮินดีมาตรฐาน

ภารตะ

ภารตะถูกเลือกเป็นชื่อแทนของอินเดียในปี 1950

คำว่า ภารตะ (Bhārata) และรูปเกี่ยวเนื่อง ภารัต หรือ ภารตฺ และ ภารตวรรษ (Bhārata-varṣa หรือ Bharata-varsha) เข้าใจว่ามาจากชื่อของภารตะในมหาภารตะ หรือภารตะในความเชื่อไชนะ หลายปุราณะระบุว่าภารตะมาจากภารตะซึ่งเป็นบุตรของพระฤษภนาถ แต่บางปุราณะก็ระบุว่ามาจากภารตะ ซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของบรรพชนของพระฤษภนาถ นามว่าศรัทธาเทวมณู ส่วนปุราณะอื่น ๆ ระบุว่าภารตะเป็นชื่อเรียกของชนชาวภารตะ ผู้สืบทอดของภารตะ บุตรของทุศยันต์ในมหาภารตะ ตัวอย่างของปุราณะที่มีการกล่าวอ้าง เช่น

วิษณุปุราณะ:

ฤษภะ เกิดแก่ มรุเทวี, ภารตะ เกิดแต่ ฤษภะ,
ภารตวรรษา (Bharatavarsha; "อินเดีย") เกิดจาก ภารตะ และ สุมตี เกิดจาก ภารตะ
—วิษณุปุราณะ (2,1,31)

 "ดินแดน (วรรษัม) ซึ่งอยู่เหนือต่อ มหาสมุทร และใต้ต่อภูเขาแห่งหิมะ ("หิมาลัย") เรียกว่า ภารตัม (Bhāratam) ที่อยู่ของผู้สืบทอดแห่งภารตะ"
—วิษณุปุราณะ

ชมพูทวีป

เทียนจู

เทียนจู () หรือ เท็งจิกู (;  และ; ดั้งเดิมออกเสียง ) เป็นชื่อดั้งเดิมในภาษาของเอเชียตะวันออก มาจากการทับศัพท์เป็นจีนของ Hindu ในภาษาเปอร์เซีย ซึ่งเป็นคำที่รับมาจาก Sindhu ในภาษาสันสกฤตอีกทอดหนึ่ง เทียนจูเป็นการทับศัพท์ Sindhu ในภาษาจีนหนึ่งในหลายแบบ คำอื่นเช่น จวนตู๋ ( , ) ปรากฏในเอกสารฉื่อจี้ของซือหม่า เชียน และ เทียนตู่ ( , ) ในหนังสือประวัติศาสตร์ โฮ่วฮั่นชู ( , ) ส่วนคำว่าอิ้นเท่อเจีย ( , ) หรือ Indəkka รับมาจากคำว่า Indaka ในภาษาคูชา (Kuchean) ซึ่งเป็นการทับศัพท์อีกทอดหนึ่งจากคำว่า Hindu

โฮดู
โฮดู (Hodu; ; Hoddû) เป็นคำในภาษาฮีบรูไบเบิลใช้เรียกอินเดีย ปรากฏใน หนังสือเอสเธอร์ (, Megillat Esther) ของทานักค์ของยิว และพันธสัญญาเก่าของคริสต์ ใน Esther 1:1 และ 8.9 บรรยายว่า Ahasuerus (Xerxes) เป็นกษัตริย์แห่ง 127 แคว้น จาก Hodu (อินเดีย) ถึง เอธิโอเปีย.

ดูเพิ่ม 

 ประวัติศาสตร์อินเดีย
 แม่น้ำสินธุ
 ภารตมาตา

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 .
 .

แหล่งข้อมูลอื่น
  Ⅲ: H–Iram (New ed.). Leiden: E. J. Brill. .

ชื่อสถานที่ของประเทศอินเดีย
อนเดย
ประวัติศาสตร์อินเดีย
วัฒนธรรมอินเดีย
ชื่อสถานที่