ญ

ญ (หญิง) เป็นพยัญชนะ ตัวที่ 13 ในบรรดาพยัญชนะ 44 ตัวของอักษรไทย ในลำดับถัดจาก ฌ (เฌอ) และก่อนหน้า ฎ (ชฎา) ออกเสียงอย่าง ย (ยักษ์) เมื่อเป็นพยัญชนะต้น และออกเสียงอย่าง น (หนู) เมื่อเป็นพยัญชนะสะกด จัดอยู่ในกลุ่มอักษรต่ำ ในระบบไตรยางศ์ มีชื่อเรียกกำกับว่า “ญ หญิง” อักษร ญ มีเครื่องหมายอยู่ข้างใต้ เรียกว่า เชิง แต่นิยมตัดเชิงออกเป็น  เมื่อเขียนคำที่มีสระอุ หรือสระอู เช่น กตัญญู 

อักษร ญ ตรงกับตัวเทวนาครี "ञ" ภาษาฮินดีแทนด้วยเสียงเสียงนาสิกเพดานแข็ง  และกลุ่มภาษาไทเกือบทั้งหมดใช้เสียงนี้เช่นกัน ยกเว้นภาษาไทยกลางที่มีถิ่นสุโขทัยเท่านั้นที่ใช้ ภาษาไทยกลางถิ่นอื่นแทนด้วยเสียงเปิดเพดานแข็ง  และพยัญชนะสะกด ให้เสียงนาสิกปุ่มเหงือก  กรณีทับศัพท์ภาษาต่างประเทศใช้แทนเสียง /ɲ/ ทั้งพยัญชนะต้นและพยัญชนะสะกด เช่น España เอสปัญญา

ในคอมพิวเตอร์ 

ญ รูปปกติ มีรหัสตาม TIS-620 ที่ 0xAD และมีรหัสยูนิโค้ดที่ U+0E0D

 รูปที่ไม่มีเชิง มีการใช้เพื่อเขียนภาษาบาลี ไมโครซอฟท์เคยกำหนดให้ที่รหัส 0x90 ของ Windows-874 โดยต่อยอดมาจากส่วนขยายของ TIS-620 ในเครื่องแมคอินทอช และบนยูนิโคด U+F70F ซึ่งอยู่ในช่วงพื้นที่ใช้งานส่วนตัว อย่างไรก็ตามยูนิโคดไม่ได้กำหนดให้เป็นอักขระมาตรฐานที่ตำแหน่งนี้ อักษรรูปแบบนี้จึงใช้สำหรับการแสดงผลตามตรรกะเท่านั้น (เมื่อเติมสระอุ สระอู หรือพินทุ เช่นเดียวกับกรณี  ที่ไม่มีเชิง) ผู้ใช้ระบบปฏิบัติการวินโดวส์เอกซ์พีลงมา สามารถป้อนรูปที่ไม่มีเชิงตัวเดียวได้โดยกดปุ่ม Alt ค้างไว้ ตามด้วยแป้นตัวเลข 144 (พิมพ์ตัวเลขที่ number pad ด้านขวามือของคีย์บอร์ด) ส่วนระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่กว่าไม่ปรากฏอักขระใดๆ

การป้อนอักษร ญ อาจเป็นปัญหากับซอฟต์แวร์ที่ไม่รู้จักการเข้ารหัสภาษาไทยหรือยูนิโคด เช่น อะโดบี โฟโตชอป รุ่นที่เก่ากว่า CS2 ตัวอักษร ญ จะถูกจับคู่เข้ากับการเข้ารหัส ISO/IEC 8859-1 (Latin-1) ที่ตำแหน่ง 0xAD ซึ่งตรงกับอักขระยัติภังค์เผื่อเลือก (soft hyphen) พอดี ทำให้อักษร ญ ที่พิมพ์ลงไปไม่ปรากฏ เนื่องจากยัติภังค์เผื่อเลือกจะปรากฏเฉพาะตอนตัดขึ้นบรรทัดใหม่เท่านั้น

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 เสียงนาสิก เพดานแข็ง

อักษรไทย