รัฐในอารักขา

ตามกฎหมายระหว่างประเทศ รัฐในอารักขา () หมายถึงรัฐกึ่งเอกราชซึ่งมีอิสรภาพในการปกครองตนเอง มีผู้ปกครองเป็นคนในท้องที่ แต่ยอมอยู่ภายใต้การคุ้มครองของประเทศอื่นซึ่งเข้มแข็งกว่า (มีอำนาจปกครอง แต่ไม่มีอำนาจสั่งทหาร) ทั้งนี้ก็เพื่อเป็นการป้องกันภัยจากประเทศที่สาม รัฐในอารักขามักจะมอบสิทธิพิเศษทางการค้าและอนุญาตให้ผู้คุ้มครองเข้าใช้ดินแดนบางส่วนในรัฐของตนเพื่อเป็นการตอบแทนความคุ้มครอง

เบลเยียม 
รวันดา
บุรุนดี

สหราชอาณาจักร

ทวีปเอเชีย 
ตะวันออกกลาง
อาณานิคมเอเดน (1873–1967) - รู้จักกันในชื่อ สหพันธรัฐอาระเบียใต้ (1962–1967) ปัจจุบันคือ เยเมน
รัฐสุลต่านอียิปต์ (1914–1922)
อียิปต์และซูดานของบริเตน (1899–1956; ปกครองดินแดนร่วมกัน)
ดินแดนตะวันออกกลางเปอร์เซียในอาณัติของบริเตน (1822–1971)
บาห์เรน (1880–1971)
คูเวต (1899–1961)
กาตาร์ (1916–1971)
รัฐทรูเชียล, ต่อมาเป็น สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (1892–1971)
บริติชโซมาลิแลนด์ (1887–1960)
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ราชอาณาจักรซาราวัก (1888–1946)
บริติชบอร์เนียวเหนือ (1888–1946)
บรูไน (1888–1984)
สหพันธรัฐมาลายา (1948–1957)
สหพันธรัฐมลายู (1895–1946)
เนอเกอรีเซิมบีลัน (1888–1895)
ซูไงอูจง (1873–1888)
จาลาบู (1886–1895)
ปะหัง (1888–1895)
เปรัก (1874–1895)
เซอลาโงร์ (1875–1895)
รัฐนอกสหพันธรัฐ (1904/09-1946)
ยะโฮร์ (1904–1946)
เกอดะฮ์ (1909–1946)
กลันตัน (1909–1946)
ปะลิส (1909–1946)
ตรังกานู (1909–1946)
เอเชียใต้
รัฐมหาราชา (ถึง 1947)
มัลดีฟส์ในอารักขา (1887–1965)
สิกขิม (1910–1975)
รัฐในพิทักษ์
อัฟกานิสถาน (1879–1919)
ภูฏาน (1910–1947)
ราชอาณาจักรเนปาล (1815–1923) (1815-1923)

ทวีปอเมริกา
บาร์เบโดส (ค.ศ.1627–1652)  
Mosquito Coast (ค.ศ.1655–1860)

ทวีปแอฟริกา 
แอฟริกาตะวันออก
บริษัทแอฟริกาตะวันออกของสหราชอาณาจักร
ยูกันดาในอารักขา (ค.ศ. 1894–1962)
เคนยา (อาณานิคมสหราชอาณาจักร) (ค.ศ. 1920–1963) - ในขณะนั้นใช้ชื่อว่า แอฟริกาตะวันออกในอารักขา
ดินแดนแทนกันยีกา (แผ่นดินใหญ่ของแทนซาเนีย)
สุลต่านแห่งแซนซิบาร์ (ดินแดนเกาะของแทนซาเนีย)
บริติชมอริเชียส (ค.ศ. 1810–1968) 
แอฟริกาตะวันตก
อาณานิคมและรัฐในอารักขาแกมเบีย (ค.ศ. 1894–1965)
โกลด์โคสต์ (อาณานิคมสหราชอาณาจักร) (ค.ศ. 1902–1957)
อาณานิคมและรัฐในอารักขาไนจีเรีย (ค.ศ. 1914–1960)
ชายฝั่งไนเจอร์ในอารักขา (ค.ศ. 1884–1900)
ไนจีเรียเหนือในอารักขา (ค.ศ. 1900–1914)
ไนจีเรียใต้ในอารักขา (ค.ศ. 1900–1914)
เซียร์ราลีโอน (ค.ศ.1896–1961)
แอฟริกากลาง
สหพันธรัฐโรดีเชียและไนแอซาแลนด์ (1953–1963)
ไนแอซาแลนด์ (ค.ศ.1893–1964) - รู้จักกันในชื่อ แอฟริกากลางในอารักขา ระหว่าง ค.ศ. 1893–1907 ปัจจุบันคือ มาลาวี
โรดีเซียเหนือ (ค.ศ.1924–1964) - ปัจจุบันคือ แซมเบีย
โรดีเซียใต้ (ค.ศ. 1979–1980) - ปัจจุบันคือซิมบับเว
แอฟริกาใต้
บาซูโตแลนด์ (ค.ศ. 1884-1966) - ปัจจุบันคือ เลโซโท 
เบชวนนาแลนด์ (ค.ศ. 1884–1966)
บารอทเซแลนด์ (ค.ศ. 1900-1964) 
สวาซิแลนด์ (ค.ศ. 1902–1968)
เซาท์-เวสต์แอฟริกา (นามิเบีย)
วอลวิสเบย์ในอารักขา (ค.ศ. 1878–1884)

ทวีปโอเซียเนีย 
ดินแดนนิวกินี (ค.ศ. 1914–1965) - ปัจจุบันคือ ปาปัวนิวกินี
หมู่เกาะโซโลมอนของอังกฤษ (ค.ศ. 1893–1978)
หมู่เกาะคุก (ค.ศ. 1888–1901)
หมู่เกาะกิลเบิร์ตและเอลลิส (ค.ศ. 1892–1916)
นีอูเอ (ค.ศ. 1900–1901)
โตเกเลา (ค.ศ. 1877–1916)
ตองงา (ค.ศ. 1900–1970)

จีน 
Khanate of Kokand (1774–1798)
Gorkha Kingdom (1793–1816)
ราชวงศ์เหงียน (1803–1885, ต่อมาได้ถูกฝรั่งเศสยึดไป)
อาณาจักรริวกิว (1644–1879, ต่อมาได้ถูกญี่ปุ่นยึดไป)
ทิเบต (1720-1911)

เนเธอร์แลนด์ 
อารูบา, กือราเซา, ซินต์มาร์เติน (ในปัจจุบันทั้งหมดเป็นประเทศองค์ประกอบ, ในอดีตเป็นส่วนหนึ่งของเนเธอร์แลนด์แอนทิลลีส)
บรรดารัฐสุลต่านในหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (อินโดนีเซียปัจจุบัน)

ฝรั่งเศส 
 อินโดจีนของฝรั่งเศส 
 กัมพูชา (1867-1893)
 อันนัมและตังเกี๋ย (1884-1887)
 ลาว (1893)
 แคว้นซาร์ (1947–1956)
 คอโมโรส
 จิบูตี
มอริเตเนีย
โมร็อกโก - ดินแดนส่วนใหญ่ของรัฐสุลต่านอยู่ภายใต้การปกครองของโมร็อกโกในอารักขาของฝรั่งเศส (30 มีนาคม 1912 - 2 มีนาคม 1956)
ดินแดนตอนเหนือของโมร็อกโก อยู่ภายใต้การปกครองของโมร็อกโกในอารักขาของสเปน ในช่วงเวลาเดียวกัน
รัฐ มาดากัสการ์ ดั้งเดิม
 อาณาจักรเมรีนา
ตูนิเซีย
เบนิน
 ดานโฮเม โดยการอารักขาของฝรั่งเศส,จากปี 1889
ปอร์โต-โนโวในอารักขาของฝรั่งเศส, 23 กุมภาพันธ์ 1863 - 2 มกราคม 1865. โคโตนูในอารักขาของฝรั่งเศส, 19 พฤษภาคม 1868. ปอร์โต-โนโว ในอารักขาของฝรั่งเศส, 14 เมษายน 1882.
สาธารณรัฐแอฟริกากลาง
รัฐในอารักขาของฝรั่งเศสเหนือDar al-Kuti (1912 Sultanate suppressed by the French), 12 December 1897
รัฐในอารักขาของฝรั่งเศสเหนือรัฐสุลต่านBangassou, 1894
บูร์กินาฟาโซ
ชาด
กินี
ไนเจอร์
เซเนกัล
เฟรนช์โปลินีเซีย
หมู่เกาะวาลิสและหมู่เกาะฟูตูนา

เยอรมนี 
เยอรมันนิวกินี
หมู่เกาะมาร์แชลล์
นาอูรู
ส่วนเหนือของหมู่เกาะโซโลมอน
เยอรมันซามัว (ชื่อเดิมของซามัวตะวันตก)
รัฐสุลต่านวิตู, ในเคนยา
แอฟริกาตะวันตกเฉียงใต้ของเยอรมนี (ต่อมาคือ นามิเบีย)
โตโกแลนด์
รวันดา
อูรุนดี

อิตาลี 
แอลเบเนีย (1917-1920, 1939-1940)
รัฐเอกราชโครเอเชีย (1941–1943)
โมนาโก อยู่ภายใต้การอารักขาของราชอาณาจักรซาร์ดิเนีย ตั้งแต่ 20 พ.ย. 1815 ถึง 1860
จักรวรรดิเอธิโอเปีย: (1889-1896)
ลิเบีย: (1912-1919)

ญี่ปุ่น 
 เกาหลี (1905–1910) 
อินโดจีน (1940-1945)
ฟิลิปปินส์ (1941-1945)
อินโดนีเซีย (1942-1945)

โปรตุเกส 
ราชอาณาจักรคองโก (1390-1914)
Cabinda (Portuguese Congo) (1885–1974)
จักรวรรดิกาซา (1824-1895)
Angoche Sultanate (1903-1910)

รัสเซีย 
Regulamentul Organic (1834–1858)
เอมิเรตบูคารา (1873–1920)
รัฐข่านคีวา (1873–1920)
เครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย (1768–1789, 1792–1795)

สหรัฐอเมริกา 
คิวบา (1902-1904)
ปานามา (1903-1979)
ฮอนดูรัส (1903-1925)
นิการากัว (1912-1933)
สาธารณรัฐโดมินิกัน (1914-1924)
รัฐสุลต่านซูลู (1903-1915)
เครือจักรภพฟิลิปปินส์

สหประชาชาติ 
แคว้นปาปัวตะวันตก (ขณะนั้นเรียกว่านิวกินีตะวันตกหรืออีเรียนตะวันตก), United Nations Temporary Executive Authority, 1962-1963.
กัมพูชา, องค์กรบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในกัมพูชา, 1992-1993.
Eastern Croatia, United Nations Transitional Authority for Eastern Slavonia, Baranja and Western Sirmium, 1996-1998.
ติมอร์ตะวันออก, องค์กรบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในติมอร์ตะวันออก, 1999-2002.
คอซอวอ, องค์กรบริหารชั่วคราวแห่งสหประชาชาติในคอซอวอ สิ้นสุดเมื่อ ค.ศ. 1999.

ดูเพิ่ม 
 ราชอาณาจักรเครือจักรภพ
 การมีอำนาจเหนือประเทศราช
 ประเทศราช
 เครื่องราชบรรณาการ
 อาณานิคม

อ้างอิง 

 
ลัทธิล่าอาณานิคม
รัฐแบ่งตามสถานภาพอำนาจ
ดินแดนในภาวะพึ่งพิง