เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน

มองโกเลียใน หรือ เน่ย์เหมิงกู่ (; มองโกเลีย: , Öbür Monggol, ซีริลลิกมองโกเลีย: Өвөр Монгол) หรือชื่ออย่างเป็นทางการ เขตปกครองตนเองมองโกเลียใน เป็นเขตปกครองตนเองแห่งหนึ่งของสาธารณรัฐประชาชนจีน ทางทิศเหนือติดต่อกับประเทศมองโกเลีย ซึ่งเป็นระยะทางส่วนใหญ่ของพรมแดนของจีนที่ติดกับมองโกเลีย (ติดกับจังหวัดดอร์โนโกวิ จังหวัดซือบาตาร์ จังหวัดเอิมเนอโกวิ จังหวัดบายันฮองกอร์ จังหวัดโกวิ-อัลไต และจังหวัดดอร์นอดของมองโกเลีย) ระยะทางของพรมแดนจีน–มองโกเลียที่เหลือเป็นอาณาเขตทางทิศเหนือของเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์และมณฑลกานซู่ นอกจากนี้ มองโกเลียในยังติดต่อกับประเทศรัสเซีย ซึ่งเป็นระยะทางส่วนน้อยของพรมแดนของจีนที่ติดกับประเทศรัสเซีย (ติดกับดินแดนซาไบคัลสกีของรัสเซีย) เมืองหลวงของมองโกเลียใน คือ โฮฮอต

เขตปกครองตนเองมองโกเลียในก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1947 โดยรวมมณฑลของสาธารณรัฐจีนในอดีต ได้แก่ มณฑลซุยหย่วน มณฑลชาร์ฮาร์ มณฑลเร่อเหอ มณฑลเหลียวเป่ย์ และมณฑลซิงอาน รวมถึงส่วนเหนือของมณฑลกานซู่ และเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ย

พื้นที่ของมองโกเลียในใหญ่เป็นอันดับที่ 3 เมื่อเทียบกับทุก ๆ เขตปกครองระดับมณฑลของจีน โดยมีพื้นที่ประมาณ 1,183,000 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นร้อยละ 12 ของพื้นที่พื้นดินทั้งหมดของจีน เนื่องจากมองโกเลียในมีลักษณะพื้นที่แคบยาวพาดตามชายแดนภาคเหนือของจีน จึงแบ่งเขตทางภูมิศาสตร์ออกเป็นเขตตะวันออกและเขตตะวันตก เขตตะวันออกมักจะรวมอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน (แมนจูเรียในอดีต) ส่วนเขตตะวันตกจะรวมอยู่ในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน จากข้อมูลสำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2010 ของจีน มองโกเลียในมีประชากร 24,706,321 คน คิดเป็นร้อยละ 1.84 ของประชากรทั้งหมดของจีนแผ่นดินใหญ่ เป็นเขตปกครองระดับมณฑลที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับที่ 23 ของจีน ประชากรส่วนใหญ่ของมองโกเลียในเป็นชาวฮั่น ตามด้วยชาวมองโกลซึ่งมีจำนวนน้อยกว่า แต่ก็มีมากถึง 5 ล้านคน (ค.ศ. 2019) ซึ่งเป็นกลุ่มประชากรมองโกลที่ใหญ่ที่สุดในโลก และใหญ่กว่าชาวมองโกลในประเทศมองโกเลีย

มองโกเลียในเป็นหนึ่งในเขตปกครองระดับมณฑลของจีนที่ได้รับการพัฒนาทางเศรษฐกิจ โดยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศต่อหัวต่อปีใกล้เคียง 13,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ค.ศ. 2019) ซึ่งอยู่ในอันดับที่ 5 ของประเทศ ภาษาทางการที่ใช้ ได้แก่ ภาษาจีนกลาง และภาษามองโกเลีย โดยตัวอักษรที่ใช้เขียนภาษามองโกเลีย คือ อักษรมองโกเลียดั้งเดิม แต่ในประเทศมองโกเลียจะใช้อักษรซีริลลิกมองโกเลียในการเขียน

ที่ตั้งและอาณาเขต 
เขตปกครองตนเองมองโกเลียในมีพื้นที่ติดต่อดังนี้ 
 ทิศเหนือ ติดต่อกับ ประเทศมองโกเลีย (มองโกเลียนอก) และประเทศรัสเซีย 
 ทิศใต้ ติดต่อกับ มณฑลกานสู้ มณฑลซานซี มณฑลฉ่านซี มณฑลเหอเป่ย์ และเขตปกครองตนเองหุยหนิงเซี่ย ประเทศจีน
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับ มณฑลเฮย์หลงเจียง มณฑลจี๋หลิน และมณฑลเหลียวหนิง ประเทศจีน
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับ มณฑลกานสู้ ประเทศจีน

ภูมิประเทศ 
เป็นที่ราบสูงโดยมีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลประมาณ 1,000 เมตร พื้นที่ราบสูงในมองโกเลียในกว้างใหญ่เป็นอันดับ 2 ของประเทศ ทรัพยากร
ทั้งเขตมีพื้นที่แหล่งน้ำ 9,843 ตร.กม. ในจำนวนนี้เป็นแหล่งน้ำจืดที่ใช้สอยได้รวม 6,550 ตร.กม.เป็น 10.68% ของทั่วประเทศ

ภูมิอากาศ 
รับอิทธิพลมรสุม ภาคพื้นทวีปเขตอบอุ่นทำให้มีลักษณะภูมิอากาศแบบซับซ้อนหลากหลาย ฤดูใบไม้ผลิอุณหภูมิแปรปรวนและมีลมพายุ
ฤดูร้อนมีระยะเวลาสั้นและฝนตกชุก ฤดูใบไม้ร่วงอุณหภูมิลดต่ำมากมีฤดูหนาวยาวนาน

ประชากร 
มีประชากร (2004) 23,840,000 (อันดับที่ 23) ความหนาแน่น 20.2/ก.ม. (อันดับที่ 28)
GDP (2004) 271.2 พันล้านเหรินหมินปี้ (อันดับที่ 23) ต่อประชากร 11,400 (อันดับที่ 12) 
ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น

เศรษฐกิจ 
 เกษตรกรรม มองโกเลียเป็นฐานการผลิตสินค้าประเภทธัญญาหาร น้ำมัน น้ำตาลที่สำคัญของจีน
 อุตสาหกรรม เขตปกครองตนเองมองโกเลียในในมีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ จึงเน้นการพัฒนาอุตสาหกรรมถ่านหิน เหล็ก เหล็กกล้า และผลิตไฟฟ้าโดยพลังงานลม

การคมนาคม 

เส้นทางขนส่งระบบรางทั่วเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน มีเส้นทางขนส่งระบบรางถึง 14 สายหลักแยกเป็น 12 เส้นทางรถไฟใต้ดิน 5 สาย รวมเส้นทางยาวกว่า 7,083 กิโลเมตร  ทางหลวงทั่วเขตมีเส้นทางหลวงรวม 63,000 กิโลเมตร ความหนาแน่น 532.6 กิโลเมตร การขนส่งทางอากาศ มีสนามบิน 7 แห่ง เปิดเส้นทางการบินพลเรือนภายในประเทศ 20 เส้นทาง ระหว่างประเทศ 2 เส้นทาง

อ้างอิง 

ประเทศจีน
มองโกเลียใน
มองโกล