สะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9

สะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 เป็นสะพานถนนประเภทสะพานขึงข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในกรุงเทพมหานคร ในเส้นทางของทางพิเศษสายพระราม 3-ดาวคะนอง-วงแหวนรอบนอกตะวันตก ดูแลโดยการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นสะพานขึงเสาคู่แห่งแรกของประเทศไทย คู่ขนานด้านท้ายน้ำของสะพานพระราม 9 มีขนาด 8 ช่องจราจร ความกว้างประมาณ 42 เมตร ถือเป็นสะพานข้ามแม่น้ำที่มีความกว้างมากที่สุดในประเทศไทย เพื่อใช้ทดแทนสะพานพระราม 9 ที่จะมีการปิดปรับปรุงภายหลังเปิดการจราจรบนทางพิเศษสายพระราม 3-ดาวคะนอง-วงแหวนรอบนอกตะวันตกอย่างเต็มรูปแบบ และกระทรวงคมนาคมได้พิจารณาให้เป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2563 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2566 แต่จะเปิดใช้งานได้ในช่วงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567 หลังจากทางขึ้น-ลงสะพานฝั่งธนบุรีสร้างเสร็จสมบูรณ์ คาดว่าจะสามารถรองรับปริมาณรถยนต์ได้อย่างมากวันละ 150,000 คัน

ลักษณะของสะพาน

ลักษณะโดยรวม 
สะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 ออกแบบโดยบริษัท เอพซิลอน จำกัด เป็นสะพานประเภทสะพานขึงเสาคู่ (Double-Pylon Cable-Stayed Bridge) แห่งแรกของประเทศไทย ตามแนวคู่ขนานทางด้านท้ายน้ำของสะพานพระราม 9 มีขนาด 8 ช่องจราจร (แบ่งเป็นขาเข้าเมืองและขาออกเมืองฝั่งละ 4 ช่องจราจร) และมีความกว้างวัดจากขอบสะพานทั้ง 2 ฝั่งได้ประมาณ 42 เมตร ซึ่งถือว่าเป็นสะพานข้ามแม่น้ำที่มีความกว้างมากที่สุดในประเทศไทย ตัวสะพานจะเริ่มยกระดับจากระดับชั้นที่ 2 ซึ่งสูงจากระดับพื้นดินประมาณ 10 เมตร ทำให้ผู้ใช้ทางสามารถวิ่งขึ้นและลงสะพานได้สะดวกมากขึ้น เพื่อลดการชะลอตัวสะสมในช่วงขาขึ้นสะพาน ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งกับสะพานพระราม 9 โดยท้องสะพานมีความสูงเหนือระดับน้ำทะเลอยู่ 41 เมตร และเสาขึงมีความสูง 87 เมตร ซึ่งเท่ากับสะพานพระราม 9 เดิม ส่วนช่วงกลางสะพานยาว 450 เมตร และตัวสะพานยาว 780 เมตร มีจุดเริ่มต้นบริเวณเชิงลาดสะพานพระราม 9 ฝั่งธนบุรี ในพื้นที่แขวงราษฎร์บูรณะ เขตราษฎร์บูรณะ ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาไปเชื่อมต่อกับทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร และบรรจบกับทางแยกต่างระดับบางโคล่ ในพื้นที่แขวงบางโพงพาง เขตยานนาวา เชื่อมต่อกับทางพิเศษศรีรัชและทางพิเศษเฉลิมมหานครโดยตรง รวมระยะทางทั้งโครงการจำนวน 2 กิโลเมตร โดยมีการออกแบบตัวสะพานให้สอดคล้องและไม่โดดเด่นกว่าสะพานพระราม 9 เดิม นอกจากนี้ การทางพิเศษแห่งประเทศไทยยังจำลองสะพานเต็มรูปแบบเพื่อทดสอบความแข็งแรงของสะพานต่อแรงลม ซึ่งจากผลการทดสอบ พบว่า สามารถรองรับแรงลมได้มากถึง 270 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หรือเทียบเท่าความแรงของพายุทอร์นาโด สะพานแห่งนี้จึงมีความมั่นคงและแข็งแรงอย่างมากในการรองรับเหตุแผ่นดินไหวหรือพายุ

การเฉลิมพระเกียรติ 
นอกจากนี้ กระทรวงคมนาคมยังได้พิจารณาให้สะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 เป็นส่วนหนึ่งของโครงการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช 2562 ผู้ออกแบบจึงมีการออกแบบสะพานให้สื่อถึงพระองค์ในหลายส่วน เช่น ส่วนยอดของเสาสะพาน ซึ่งเปรียบเสมือนฝ่าพระหัตถ์ของพระองค์ ซึ่งภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งการทางพิเศษแห่งประเทศไทยได้รับประทานมาจากสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2566 และนำมาประกอบพิธีประดิษฐานบนยอดเสาฝั่งพระนครเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม ปีเดียวกัน, สายเคเบิลสีเหลือง สีประจำวันจันทร์ วันพระบรมราชสมภพของพระองค์, ประติมากรรมพญานาค ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของมะโรง นักษัตรประจำปีพระบรมราชสมภพของพระองค์ คือ พ.ศ. 2495, เสาขึงรั้วกันกระโดด สื่อถึงต้นรวงผึ้ง ต้นไม้ประจำพระองค์ เป็นต้น โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างการประสานงานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงขอพระราชทานชื่อสะพานเพื่อความเป็นสิริมงคล

สีไฟประดับสะพาน 
ภายหลังการก่อสร้างสะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 ในด้านโครงสร้างและสถาปัตยกรรมได้เสร็จสิ้นลงตามสัญญาจ้างก่อสร้างหลักแล้ว ยังได้มีการประดับไฟเพื่อเพิ่มสีสันให้แก่สะพานอีกด้วย โดยสามารถเปลี่ยนสีไฟไปตามเทศกาลต่าง ๆ ได้ โดยแต่ละสีมีความหมายดังนี้

 สีทอง แสดงถึง การตั้งมั่นในศีลและธรรม
 สีขาว แสดงถึง ความมีตบะ
 สีฟ้า แสดงถึง ความอ่อนโยน
 สีชมพู แสดงถึง การให้ การบริจาค
 สีส้ม แสดงถึงความซื่อตรง ไม่เบียดเบียน
ไฟประดับสะพานนี้เปิดให้ประชาชนได้ชมในเทศกาลและวันสำคัญต่าง ๆ เริ่มจากวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ซึ่งมีการเปิดไฟสีฟ้า เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวันเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

การก่อสร้าง 
สะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 รับเหมาก่อสร้างโดยบริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน) โดยมีการลงนามในสัญญารับเหมาเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 และเริ่มการก่อสร้างเมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2563 ใช้เวลาการก่อสร้าง 1,170 วัน (ประมาณ 39 เดือน) ด้วยงบประมาณการก่อสร้าง 6,636,192,131.80 บาท โดยเริ่มลงเสาเข็มเมื่อวันที่ 15 มีนาคม ปีเดียวกัน จนกระทั่งเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ได้ทำพิธีเทคอนกรีตจุดสุดท้ายเชื่อมต่อสะพานอย่างเป็นทางการ (Final Casting Ceremony) โดยศักดิ์สยาม ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เป็นประธานในพิธี ทำให้โครงสร้างของสะพานขึงเชื่อมกัน 100% จากนั้นได้ทำการลาดยาง ตีเส้นผิวการจราจร เก็บรายละเอียดโครงสร้างเล็กน้อย รวมถึงการตกแต่งสถาปัตยกรรมเบื้องต้น เช่น การติดตั้งประติมากรรมพญานาค จนแล้วเสร็จตามสัญญาเมื่อวันที่ 30 มีนาคม โดยปัจจุบันเข้าสู่กระบวนการทดสอบระบบสะพานส่วนต่าง ๆ รวมถึงระบบไฟประดับสะพาน อย่างไรก็ตาม สะพานแห่งนี้ยังขาดทางขึ้น-ลงทางฝั่งธนบุรี ซึ่งการก่อสร้างอยู่นอกเหนือจากสัญญาการก่อสร้างสะพาน และติดปัญหาการรื้อย้ายแนวท่อประปา และระบบไฟฟ้า ซึ่งเป็นจุดจ่ายไฟฟ้าหล่อเลี้ยงให้กับพื้นที่ย่านใจกลางทางเศรษฐกิจของกรุงเทพมหานคร คือช่วงถนนสาทรถึงถนนสีลม ประกอบกับมีพื้นที่ทำงานที่จำกัด ต้องใช้ความระมัดระวังในการทำงาน ทำให้การก่อสร้างทางขึ้น-ลงสะพานล่าช้า จึงคาดว่าจะเปิดการจราจรบนสะพานได้ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 โดยเปิดให้รถสัญจรเป็นส่วนแรกของทางพิเศษสายพระราม 3-ดาวคะนอง-วงแหวนรอบนอกตะวันตก ตั้งแต่ตัวสะพานไปจนถึงด่านสุขสวัสดิ์ ก่อนจะเปิดทางพิเศษสายนี้ตลอดสายอย่างเต็มรูปแบบในช่วงปลายปีเดียวกัน จากนั้นปี พ.ศ. 2568 จะทำการปิดปรับปรุงสะพานพระราม 9 ครั้งใหญ่ต่อไป

ข้อมูลทั่วไป 

 วันที่เริ่มการก่อสร้าง : วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2563 (ค.ศ. 2020)
 วันที่ก่อสร้างแล้วเสร็จ : วันที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023)
 บริษัทที่ทำการก่อสร้าง : บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน)
 ราคาค่าก่อสร้าง : 6,636,192,131.80 บาท
 แบบของสะพาน : สะพานขึงเสาคู่ 
 ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง : 
 ความยาวของสะพาน : 
 รวมความยาวทั้งหมด : 
 จำนวนช่องทางจราจร : 8 ช่องทางจราจร
 ความกว้างสะพาน :

ดูเพิ่ม 
 สะพานพระราม 9
 ทางพิเศษสายพระราม 3-ดาวคะนอง-วงแหวนรอบนอกตะวันตก
 ทางพิเศษเฉลิมมหานคร

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

สะพานขึง
คู่ขนานสะพานพระราม 9
การขนส่งในเขตราษฎร์บูรณะ
สิ่งก่อสร้างในเขตราษฎร์บูรณะ
คู่ขนานสะพานพระราม 9
สถาปัตยกรรมสมัยใหม่