กางเขนไขว้

กางเขนไขว้ หรือ กางเขนนักบุญแอนดรูว์ () เป็นภาษามุทราศาสตร์และธัชวิทยาที่เป็นเครื่องหมายกางเขนที่มีลักษณะคล้ายอักษร “X” ซึ่งเป็นลักษณะของกางเขนที่เชื่อกันว่าใช้ในการตรึงนักบุญแอนดรูว์

กางเขนไขว้ปรากฏบนธงชาติสกอตแลนด์, ธงชาติจาเมกา และในธง, ตราอาร์ม และ ตราประทับ และใช้ในเครื่องหมายจราจร

นอกจากนั้นแล้วทรงของกางเขนไขว้ก็ยังประยุกต์ไปต่างๆ เช่นที่ใช้บนธงกางเขนแห่งเบอร์กันดีที่ใช้โดยสเปนระหว่าง ค.ศ. 1506 จนถึง ค.ศ. 1701 สำหรับราชนาวี และจนกระทั่ง ค.ศ. 1843 สำหรับกองทัพบก

สัญลักษณ์ในคริสต์ศาสนา 
กางเขนไขว้ปรากฏบน “ธงนำกอง” (vexillum) ที่มักจะปรากฏเสมอบนเหรียญของจักรพรรดิคริสเตียนของจักรวรรดิโรมันตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 แอนน์ โรส์พบบนเหรียญของจักรพรรดิคอนแสตนติอัสที่ 2, จักรพรรดิวาเล็นส, จักรพรรดิโจเวียน, จักรพรรดิกราชิอานัส, จักรพรรดิอาร์เคดิอัส และ จักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 3 เป็นต้น ซึ่งเป็นเพียงเหรียญในที่สะสมโดยพิพิธภัณฑ์บริติชเท่านั้น ในคริสต์ศตวรรษที่ 9 และ 10 การใช้กางเขนไขว้ก็เริ่มนิยมกันอีกในคอนสแตนติโนเปิลเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของทวิโลกาธิปไตยหรืออำนาจการเป็นประมุขของทั้งทางโลกและทางศาสนา

สัญลักษณ์ในมุทราศาสตร์ 
“กางเขนไขว้” ในมุทราศาสตร์เป็นเครื่องหมายที่มีลักษณะคล้ายอักษร “X”

ตัวอย่าง

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 กางเขน
 เครื่องหมายในมุทราศาสตร์
 มุทราศาสตร์
 ธัชวิทยา
 สัญลักษณ์

แหล่งข้อมูลอื่น 

เครื่องหมายในมุทราศาสตร์
สัญลักษณ์ในศาสนาคริสต์
เครื่องหมายกางเขน
ธงแห่งนักบุญ