ภาษามลายู

ภาษามลายู (, ยาวี: , เรอจัง: ) เป็นภาษาหลักภาษาหนึ่งในตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน มีสถานะเป็นภาษาราชการในประเทศบรูไน ประเทศมาเลเซีย ประเทศสิงคโปร์ และประเทศอินโดนีเซีย และใช้สื่อสารกันอย่างไม่เป็นทางการในประเทศติมอร์-เลสเตและบางส่วนของประเทศไทย ภาษานี้มีผู้พูด 290 ล้านคน (ประมาณ 260 ล้านคนในอินโดนีเซียเพียงประเทศเดียวซึ่งมีมาตรฐานเป็นของตนเองที่เรียกว่า "ภาษาอินโดนีเซีย") โดยเป็นภาษาแม่ของผู้คนตลอดสองฟากช่องแคบมะละกา ซึ่งได้แก่ ชายฝั่งคาบสมุทรมลายูของมาเลเซียและชายฝั่งตะวันออกของเกาะสุมาตราของอินโดนีเซีย และได้รับการยอมรับเป็นภาษาแม่ในชายฝั่งตะวันตกของซาราวักและกาลีมันตันตะวันตกในเกาะบอร์เนียว นอกจากนี้ยังใช้เป็นภาษาการค้าในภาคใต้ของฟิลิปปินส์ ซึ่งได้แก่ ตอนใต้ของคาบสมุทรซัมบวงกา, กลุ่มเกาะซูลู และเมืองบาตาราซาและบาลาบัก (ซึ่งมีชาวมุสลิมอาศัยอยู่เป็นส่วนใหญ่) ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะปาลาวัน

ในฐานะที่เป็นภาษาประจำชาติ ( หรือ ) ของรัฐเอกราชหลายรัฐ ภาษามลายูมาตรฐานมีชื่อทางการแตกต่างกันไป ในบรูไนและสิงคโปร์เรียกว่า "ภาษามลายู" () ในมาเลเซียเรียกว่า "ภาษามลายู" () หรือ "ภาษามลายูมาเลเซีย" () และในอินโดนีเซียเรียกว่า "ภาษาอินโดนีเซีย" () อย่างไรก็ตาม ในหลายพื้นที่ทางตอนกลางและตอนใต้ของเกาะสุมาตราที่ซึ่งภาษามลายูเป็นภาษาพื้นเมือง ชาวอินโดนีเซียจะเรียกภาษานี้ว่า "ภาษามลายู" และมองว่าเป็นภาษาหนึ่งในบรรดาภาษาประจำภูมิภาคของตน

ภาษามลายูมาตรฐาน (หรือที่เรียกว่าภาษามลายูราชสำนัก) เคยเป็นวิธภาษามาตรฐานในวรรณกรรมของรัฐสุลต่านมะละกาและยะโฮร์สมัยก่อนอาณานิคม ดังนั้น บางครั้งจึงเรียกว่าภาษานี้ว่าภาษามลายูมะละกา, ภาษามลายูยะโฮร์ หรือภาษามลายูรีเยา (หรือชื่ออื่น ๆ ที่ใช้ชื่อเหล่านี้ประกอบกัน) เพื่อแยกให้แตกต่างกับภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษาในกลุ่มภาษามลายู จากข้อมูลของเอ็ทนอล็อก (Ethnologue) วิธภาษามลายูต่าง ๆ ซึ่งในปัจจุบันมีรายชื่อเป็นภาษาแยกต่างหาก (รวมถึงวิธภาษาโอรังอัซลีในมาเลเซียตะวันตก) มีความสัมพันธ์ใกล้เคียงกับภาษามลายูมาตรฐานมากจนอาจพิสูจน์ได้ว่าเป็นภาษาถิ่นของภาษาเดียวกัน นอกจากนี้ ยังมีภาษามลายูการค้าและภาษาครีโอล (creole) จากภาษามลายูอีกจำนวนมากซึ่งมีพื้นฐานจากภาษากลางที่พัฒนามาจากภาษามลายูตามแบบแผนดั้งเดิม เช่นเดียวกับภาษามลายูมากัซซาร์ซึ่งปรากฏว่าเป็นภาษาผสม

ไวยากรณ์ 
ภาษามลายูเป็นภาษารูปคำติดต่อ การสร้างคำใหม่ทำได้ 2 วิธีคือ ลงวิภัติปัจจัยที่รากศัพท์ สร้างคำประสมหรือซ้ำคำ

หน่วยคำเติม 
รากศัพท์ที่เติมหน่วยคำเติมเป็นได้ทั้งคำนามและคำกริยา ตังอย่างเช่น masak (ทำอาหาร) เป็น memasak (กำลังทำอาหาร) memasakkan (ทำอาหารเพื่อ) dimasak (ทำอาหาร-รูปถูกกระทำ) และ pemasak (ผู้ทำอาหาร) บางครั้งมีการเปลี่ยนเสียงพยัญชนะตัวแรกเมื่อเติมคำอุปสรรคหน้ารากศัพท์ เช่น sapu (กวาด) เป็น penyapu (ไม้กวาด) panggil (เรียก) เป็น memanggil (กำลังเรียก)

ตัวอย่างการใช้หน่วยคำเติมเพื่อเปลี่ยนความหมายของคำได้แก่การผันคำว่า ajar (สอน)
  ajaran  = คำสั่งสอน
  belajar  = กำลังเรียน
  mengajar  = สอน
  diajar  = (บางสิ่ง) กำลังถูกสอน
  diajarkan  = (บางคน) กำลังถูกสอน (เกี่ยวกับบางสิ่ง)
  mempelajari  = เรียน (บางอย่าง)
  dipelajari  = กำลังถูกศึกษา
  pelajar  = นักเรียน
  pengajar  = ครู
  pelajaran  = วิชาเรียน
  pengajaran  = บทเรียน
  pembelajaran  = การเรียนรู้ 
  terpelajar  = ถูกศึกษา
  berpelajaran  = มีการศึกษาดี 
หน่วยคำเติมมี 4 ชนิดคือ อุปสรรค (awalan) ปัจจัย (akhiran) อุปสรรค+ปัจจัย (apitan) และอาคม  (sisipan) หน่วยคำเติมเหล่านี้แบ่งเป็น 3 กลุ่มตามหน้าที่คือ ทำให้เป็นนาม กริยา และคุณศัพท์

หน่วยคำเติมสร้างคำนาม เปลี่ยนรากศัพท์ให้เป็นคำนาม ตัวอย่างแสดงในตารางข้างล่าง

หน่วยคำเติมสร้างคำกริยา เปลี่ยนรากศัพท์ให้เป็นคำกริยา ตัวอย่างแสดงในตารางข้างล่าง

หน่วยคำเติมสร้างคำคุณศัพท์ เปลี่ยนรากศัพท์ให้เป็นคำคุณศัพท์ ตัวอย่างแสดงในตารางข้างล่าง:

ภาษามลายูมีปัจจัยที่ยืมจากภาษาอื่นเช่น ภาษาสันสกฤต ภาษาอาหรับ ภาษาอังกฤษ เช่น maha- juru- pasca- eka- anti- pro-

คำประสม 
คำประสมเกิดจากการรวมคำตั้งแต่ 2 คำขึ้นไปเข้าด้วยกัน ซึ่งคำเหล่านี้ปกติจะเขียนแยกกันในประโยค คำประสมนี้อาจรวมกันได้โดยตรง หรือมีปัจจัยเชื่อมคำเข้าด้วยกัน ตัวอย่างเช่น kereta หมายถึงรถ และ api หมายถึงไฟ รวมกันเป็น kereta api หมายถึงรถไฟ
kita หมายถึง เรา
kasih " รัก
kamu "คุณ
รวมกันเป็น  เรารักคุณ

การซ้ำคำ 
การซ้ำคำในภาษามลายูมี 4 แบบคือ ซ้ำทั้งหมด ซ้ำบางส่วน ซ้ำเป็นจังหวะ และซ้ำโดยความหมาย

ลักษณนาม 
ภาษามลายูมีการใช้ลักษณนามเช่นเดียวกับภาษาอื่น ๆ ในเอเชีย เช่น ภาษาไทย ภาษาจีน ภาษาเวียดนาม และภาษาเบงกอล

คำหน้าที่ 
มี 16 ชนิด เป็นคำที่มีหน้าที่ทางไวยากรณืในประโยค ได้แก่ คำสันธาน คำบุพบท คำปฏิเสธ และคำอื่น ๆ

คำปฏิเสธ 
คำที่แสดงการปฏิเสธในภาษามลายูมี 2 คำ คือ bukan และ tidak bukan ใช้ปฏิเสธนามวลีและบุพบท ส่วน tidak ใช้ปฏิเสธคำกริยาและวลีคุณศัพท์ 

คำ bukan อาจใช้นำหน้า กริยาและวลีคุณศัพท์ได้ ถ้าประโยคนั้นแสดงความขัดแย้ง

เพศทางไวยากรณ์ 
โดยทั่วไปไม่มีการแบ่งเพศ มีเพียงบางคำที่มีการแบ่งเพศตามธรรมชาติ ตัวอย่างเช่น adik หมายถึงน้องโดยไม่แบ่งเพศ adik laki-laki หมายถึงน้องชายซึ่งไม่ตรงกับ"brother" ในภาษาอังกฤษ คำที่แบ่งเพศ เช่น puteri (เจ้าหญิง)และ putera (เจ้าชาย)

การทำให้เป็นพหูพจน์ 
โดยทั่วไปการแสดงพหูพจน์ใช้การซ้ำคำ ตัวอย่างเช่น ถ้วย 1 ใบ ใช้ cawan ถ้วยหลายใบใช้cawan-cawan แต่ลดรูปเหลือ cecawan แต่บางคำมีข้อยกเว้นเช่น orang หมายถึงบุคคลแต่คำว่าประชาชนไม่ใช้ orang-orang แต่ใช้คำว่า rakyat แต่ถ้าหมายถึงคนหลายคนหรือคนเยอะใช้คำว่า ramai orang ,คน 1 พันคนใช้ seribu orang ซึ่งเป็นการใช้คำแสดงจำนวนแสดงรูปพหูพจน์

นอกจากใช้แสดงพหูพจน์แล้ว การซ้ำคำยังใช้สร้างคำใหม่ด้วย เช่น hati หมายถึงหัวใจหรือตับแล้วแต่บริบท hati-hati หมายถึงระวัง และมักใช้เป็นคำกริยา การซ้ำคำนี้ถือเป็นเรื่องยากสำหรับชาวต่างชาติที่เรียนภาษามลายู

คำกริยา 
ไม่มีการผันคำกริยาตามกาลหรือจำนวน ไม่มีเครื่องหมายแสดงกาล แต่มักบอกกาลโดยใช้คำกริยาวิเศษณ์แทน (เช่นเมื่อวานนี้) หรือตัวบ่งกาล เช่น sudah (พร้อมแล้ว) แต่ภาษามลายูมีระบบคำกริยาที่ซับซ้อนของปัจจัยเพื่อแสดงความหมายที่ต่างกันเล็กน้อยรวมทั้งแสดงผู้กระทำ ปัจจัยบางตัวถูกยกเว้นไม่ใช้ในการสนทนา

การเรียงลำดับคำ 
โดยทั่วไปเป็นแบบประธาน-กริยา-กรรม คำคุณศัพท์ คำสรรพนามชี้เฉพาะและสรรพนามแสดงความเป็นเจ้าของตามหลังคำนามที่ขยาย

คำยืม 
ภาษามลายูมีคำยืมจากภาษาอาหรับ (มักเป็นคำทางศาสนา) ภาษาฮินดี ภาษาสันสกฤต ภาษาทมิฬ ภาษาเปอร์เซีย ภาษาโปรตุเกส ภาษาดัตช์ ภาษาจีนบางสำเนียง คำยืมรุ่นใหม่ ๆ มักมาจากภาษาอังกฤษ โดยมากเป็นศัพท์วิทยาศาสตร์และศัพท์เทคนิค

ตัวอย่างคำศัพท์ 
 stesen สเตเซน =สถานี
 tandas ตันดัซ = ห้องน้ำ
 restoran เรซโตรัน = ภัตตาคาร
 lapangan terbang ลาปางัน เตอร์บัง = ท่าอากาศยาน
 taman ตามัน = สวนสาธารณะ
 pergi, tiba/sampai เปอร์ฆี, ตีบา/ซัมปัย = ไป, ถึง
 saya/aku ซายา/อากู = ผม, ฉัน
 dia ดียา = เขาผู้หญิง/เขาผู้ชาย
 ia อียา = มัน (คน)
 mereka, dia orang เมอเรกา, ดียา โอรัง = เขาทั้งหลาย
 terima kasih เตอรีมา กาซิฮ์ = ขอบคุณ
 hari ini ฮารี อีนี = วันนี้
 besok เบโซะ = พรุ่งนี้
 malam ini มาลัม อีนี = คืนนี้
 semalam/kelmarin เซอมาลัม/เกิลมาริน = เมื่อวานนี้
 pelancong เปอลันจง = นักท่องเที่ยว
 tutup ตูตุป = ปิด
 buka บูกา = เปิด
 baik บัยอ์ = ดี
 jahat ฌาฮัต = เลว
 betul เบอตุล = ถูก
 salah ซาละฮ์ = ผิด
 sarapan ซาราปัน = อาหารเช้า
 makan tengah hari มากัน เตองะฮ์ ฮารี = อาหารเที่ยง
 mahal มาฮัล = แพง
 murah มูระฮ์ = ถูก
 panas ปานัซ = ร้อน
 sejuk เซอฌุ = หนาว
 makan malam มากัน มาลัม = อาหารเย็น
 kertas pembalut เกอร์ตัซ เปิมบาลุต = กระดาษห่อของ
 sikat ซีกัต = หวี
 pembersih เปิมเบอร์ซิฮ์ = ผงซักฟอก
 tas ตัซ = กระเป๋าเดินทาง
 sampul surat ซัมปุล ซูรัต = ซองจดหมาย
 hadiah ฮาดียะฮ์ = ของขวัญ
 topi โตปี = หมวก
 geretan เฆเรตัน = ไฟแช็ก
 jarum ฌารุม = เข็มเย็บผ้า
 syampu ชัมปู = แชมพูสระผม
 kasut กาซุต = รองเท้า
 sabun ซาบุน = สบู่
 berus gigi เบอรุซ ฆีฆี = แปรงสีฟัน
 ubat gigi อูบัต ฆีฆี = ยาสีฟัน
 payung ปายุง = ร่ม
 darah  ดาระฮ์ = เลือด

อิทธิพลของภาษามลายูในภาษาไทย 
ภาษามลายูมีอิทธิพลในภาษาไทยมาช้านาน โดยมีหลักฐานชัดเจนย้อนหลังไปอย่างน้อยในสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยปรากฏในปริบทต่าง ๆ ดังนี้ 

 ในวรรณคดี ได้แก่ บุหลัน บุหงา ฯลฯ
 ในภาษาพูดทั่วไป เช่น บ้าน รูมาฮ
 ในราชาศัพท์ เช่น พระปั้นเหน่ง 
 ในชื่อจังหวัด เช่น ปัตตานี ยะลา ฯลฯ

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม

แหล่งข้อมูลอื่น 

 The list of Malay words and list of words of Malay origin at Wiktionary, the free dictionary and Wikipedia's sibling project
 Swadesh list of Malay words
 Digital version of Wilkinson's 1926 Malay-English Dictionary
 Pusat Rujukan Persuratan Melayu, online Malay language database provided by the Dewan Bahasa dan Pustaka
 Kamus Besar Bahasa Indonesia dalam jaringan (Online Great Dictionary of the Indonesian Language published by Pusat Bahasa, in Indonesian only)
 Dewan Bahasa dan Pustaka  (Institute of Language and Literature Malaysia, in Malay only)
 The Malay Spelling Reform, Asmah Haji Omar, (Journal of the Simplified Spelling Society, 1989-2 pp. 9–13 later designated J11)
 Malay Chinese Dictionary
 Malay English Dictionary
 Malay English Translation

 
มลายู
มลายู
มลายู
มลายู
มลายู