เทศบาลตำบลจัตุรัส

จัตุรัส เป็นเทศบาลตำบลในตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ เป็นย่านเศรษฐกิจหลักและเป็นที่ตั้งของศูนย์ราชการอำเภอจัตุรัส เป็นหนึ่งในเทศบาลตำบลทั้งสามแห่งของอำเภอจัตุรัส อันประกอบไปด้วย เทศบาลตำบลจัตุรัส เทศบาลตำบลหนองบัวโคก และเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่ โดยเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่เป็นชุมชนเมืองสี่มุมเก่า และย่านเศรษฐกิจรองของอำเภอจัตุรัส

ประวัติ 
เดิมเทศบาลตำบลจัตุรัส ได้รับการจัดตั้งเป็นสุขาภิบาลจัตุรัส ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 10 ธันวาคม 2499 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษ หน้า 14 เล่ม 74 ตอนที่ 4 ลงวันที่ 7 มกราคม 2500 และได้เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 26 สิงหาคม 2509 ต่อมาเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ได้เปลี่ยนแปลงฐานะจากสุขาภิบาลเป็นเทศบาล ตามพระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. 2542 เพื่อให้สอดคล้องกับบทบัญญัติ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540

ที่ตั้งและอาณาเขต 
เทศบาลตำบลจัตุรัสตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลบ้านกอก อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ครอบคลุม 3 หมู่บ้าน ได้แก่ บางส่วนของหมู่ที่ 1, บางส่วนของหมู่ที่ 2 และบางส่วนของหมู่ที่ 12 เขตเทศบาลมีพื้นที่ 3.577 ตารางกิโลเมตร มีชุมชนในเขตเทศบาลทั้งหมด 9 ชุมชน

เทศบาลตำบลจัตุรัส มีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลใกล้เคียงจำนวน 3 แห่ง คือ
 องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก
 เทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่
 องค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส

โดยมีอาณาเขตของเทศบาล ดังนี้ 

 ทิศเหนือ ตั้งแต่หลักเขตที่ 1 ซึ่งตั้งอยู่ริมห้วยคันฉูฝั่งตะวันออกห่างจากศูนย์กลาง ถนนเมขลา ตามแนวลำห้วย 500 เมตร เส้นเขตเส้นตรงไปทางทิศตะวันออกถึงหลักเขตที่ 2 ซึ่งตั้งอยู่บนทางหลวงแผ่นดินสาย ชัยภูมิ-สีคิ้ว ฝั่งตะวันออกตรง กม. 82 : 200 โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก
 ทิศตะวันออก จากหลักเขตที่ 2 เป็นเส้นตรงไปทางทิศใต้ถึงหลักเขตที่ 4 ซึ่งตั้งอยู่ห่างจากทางรถไฟตรง กม. 311 : 600 ตามแนวเส้นตั้งฉาก 40 เมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก และเทศบาลตำบลหนองบัวใหญ่
 ทิศใต้ จากหลักเขตที่ 3 เป็นเส้นตรงขนานกับทางรถไฟไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ถึง หลักเขตที่ 4 ซึ่งตั้งอยู่ริมห้วยคันฉูฝั่งตะวันออก โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านกอก และองค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส
 ทิศตะวันตก จากหลักเขตที่ 4 เรียบตามริมห้วยคันฉูฝั่งตะวันออกไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ แล้วเรียบตามริมห้วยคลองแคฝั่งตะวันออกไปทางทิศเหนือประจบหลักเขตที่ 1 โดยมีอาณาเขตติดต่อกับองค์การบริหารส่วนตำบลกุดน้ำใส

ภูมิประเทศและภูมิอากาศ 
สภาพภูมิประเทศภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นที่ลุ่ม น้ำท่วมถึง มีลำห้วยกอกและลำห้วยคลองแคไหลผ่านภายในเขตเทศบาล โดยทั่วไปไหลแยกมาจากลำห้วยคันฉู ระยะทางประมาณ 500 เมตร และไปรวมกันที่สุดเขตเทศบาล

ลักษณะภูมิอากาศ เนื่องจากเทศบาลตำบลจัตุรัสอยู่ในพื้นที่ของอำเภอจัตุรัสทำให้มีสภาพภูมิอากาศ 3 ฤดูตลอดปี

 ฤดูร้อน เริ่มระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ ถึง เดือนพฤษภาคม อุณหภูมิสูงสุดโดยเฉลี่ยต่อปี 31.22 องศาเซลเซียส
 ฤดูฝน เริ่มเดือนมิถุนายน ถึง เดือนกันยายน โดยจะมีฝนตกชุกในระหว่างเดือนสิงหาคมถึงกันยายน ปริมาณน้ำฝนโดยประมาณตลอดทั้งปี 1,191.9 มิลลิเมตร
 ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนตุลาคม ถึง เดือนมกราคม โดยมีอากาศหนาวจัดในระหว่างเดือนธันวาคม ถึง มกราคม อุณหภูมิต่ำสุดโดยเฉลี่ยต่อปี 22.087 องศาเซลเซียส

มีแหล่งน้ำธรรมชาติ เป็นห้วยจำนวน 2 แห่ง คือ ห้วยกอก และห้วยทองหลาง

การปกครอง 
เทศบาลตำบลจัตุรัส มีหมู่บ้านที่อยู่ในการปกครองทั้งสิ้น 3 หมู่บ้าน 9 ชุมชน ได้แก่

การคมนาคม 
เทศบาลตำบลจัตุรัส อยู่ห่างจากตัวเมืองชัยภูมิ 38 กิโลเมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร 292 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากจังหวัดนครราชสีมา 81 กิโลเมตร มีการคมนาคมทางบกเป็นเส้นทางที่ติดต่อสำคัญ มีทางหลวงแผ่นดินผ่าน 2 สาย ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 201 และทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2179 นอกจากนี้ยังมีสถานีรถไฟ 1 แห่ง คือ สถานีรถไฟจัตุรัส ซึ่งเป็นสถานีที่ตั้งอยู่ใกล้กับตัวเมืองชัยภูมิมากที่สุด

เศรษฐกิจ 
ประชาชนที่มีถิ่นฐานอาศัยในเขตเทศบาล ส่วนใหญ่เป็นคนพื้นเมืองดั้งเดิมและใช้ภาษาท้องถิ่น ลักษณะการประกอบอาชีพของประชาชนโดยส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างรองลงมาคือเกษตรกร ค้าขาย รับราชการ และอาชีพอื่น ๆ ตามลำดับ ลักษณะของชุมชนในเขตเทศบาลส่วนใหญ่เป็นครอบครัวขยาย โดยมีครอบครัวเดี่ยวจำนวนน้อย

พืชเกษตรที่สำคัญของเทศบาลตำบลจัตุรัส ได้แก่ อ้อย ข้าวโพด มันสำปะหลัง ข้าว และพริก ผลไม้ที่ปลูกมาก คือ น้อยหน่า มะม่วง เป็นต้น

การปศุสัตว์ การเลี้ยงสัตว์ของเกษตรตำบลจัตุรัส มีการเลี้ยงรายย่อยโดยทั่วไป หรือเป็นการเลี้ยงภายในครัวเรือนเพื่อใช้เป็นแรงงานและเป็นอาหาร สัตว์ที่เลี้ยงส่วนใหญ่ คือ โคเนื้อ กระบือ สุกร ไก่ เป็ด ฯลฯ

 ธนาคาร มีสาขาของธนาคาร 6 แห่ง ได้แก่
 ธนาคารออมสิน สาขาจัตุรัส
 ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาจัตุรัส
 ธนาคารกรุงเทพ สาขาจัตุรัส
 ธนาคารกรุงไทย สาขาจัตุรัส
 ธนาคารกสิกรไทย สาขาจัตุรัส
 ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.) สาขาจัตุรัส
 ห้างสรรพสินค้า
 โลตัส สาขาจัตุรัส ชัยภูมิ

การศึกษา 
 โรงเรียนระดับประถมศึกษา 2 แห่ง คือ
 โรงเรียนจัตุรัสวิทยานุกูล
 โรงเรียนศรีเทพบาล
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลจัตุรัส 1 แห่ง
 ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน 1 แห่ง
 ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อการเกษตร 1 แห่ง

ศาสนสถาน 
มีวัด 3 แห่ง ประกอบด้วย วัดทรงธรรม วัดหงส์ทอง และวัดศิริพงษาวาส และมีศาลเจ้า 1 แห่ง คือ ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา

วัฒนธรรม 
ในเขตเทศบาลตำบลจัตุรัสมีภาษาถิ่นหลากหลายที่ใช้สื่อสารในชีวิตประจำวัน ทั้งภาษาอีสาน ภาษากลาง แต่แม้ว่าจะมีภาษาถิ่นไทยต่างกัน แต่ก็ยังมีประเพณีและวัฒนธรรมเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ดังนี้ 

 งานส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ประมาณเดือน ธันวาคม - มกราคม 
 ประเพณีสงกรานต์ ประมาณเดือน เมษายน 
 ประเพณีเข้าพรรษา ประมาณเดือน กรกฎาคม 
 ประเพณีลอยกระทง ประมาณเดือน พฤศจิกายน

สถานที่สำคัญ 

 ที่ว่าการอำเภอ
 สถานีตำรวจภูธร
 สำนักงานเทศบาลตำบลจัตุรัส
 สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค
 สำนักงานที่ดินจังหวัด
 สำนักงานสหกรณ์ออมทรัพย์ครูชัยภูมิ
 สำนักงานสรรพากรพื้นที่
 สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่
 สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ
 สำนักงานเกษตรอำเภอ
 สำนักงานประมงอำเภอ
 ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอ
 ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี"
 ศาลเจ้าพ่อหลวงบรรเทา (ศาลหลักเมืองจัตุรัส)
 พระธาตุเจย์ดีศิริมหามงคล (พระธาตุจัตุรัส วัดศิริพงษาวาส)
 สนามกีฬาเฉลิมพระเกียรติ
 สถานีรถไฟจัตุรัส
 โลตัส ไฮเปอร์มาร์เก็ต สาขาจัตุรัส ชัยภูมิ
 ตลาดสดเทศบาลตำบลจัตุรัส

อ้างอิง 

 https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=3691&statType=1&year=62 ระบบสถิติทางการทะเบียน กรมการปกครอง

แหล่งข้อมูลอื่น 
เทศบาลตำบลจัตุรัส

จัตุรัส
จัตุรัส