คลองท่าลาด

คลองท่าลาด เป็นคลองธรรมชาติในจังหวัดฉะเชิงเทรา เกิดจากคลองสาขาคือคลองสียัดและคลองระบม ไหลมารวมกันที่ตำบลเกาะขนุน อำเภอพนมสารคาม ไหลผ่านอำเภอราชสาส์น ไปลงแม่น้ำบางปะกงในบริเวณที่เรียกว่า "ปากน้ำโจ้โล้" หรือ "ปากน้ำเจ้าโล้" ในตำบลปากน้ำ อำเภอบางคล้า มีความยาว 47 กิโลเมตร

ประวัติ 
บริเวณปากน้ำโจ้โล้เป็นชุมชนโบราณเป็นที่ตั้งชุมชนเมือง ในอดีตมีอำนาจควบคุมทรัพยากรตลอดลำน้ำท่าลาดเชื่อมโยงถึงบริเวณคลองระบมและคลองสียัด เป็นชุมชนเมืองการค้าของป่า มีเรือพ่อค้าจีนและพ่อค้าอื่น ๆ จอดเรียงรายอย่างคับคั่ง มีประวัติศาสตร์ระบุว่าพระยาตากตีฝ่าวงล้อมของพม่าออกจากกรุงศรีอยุธยา ได้เดินทัพผ่านแขวงเมืองนครนายก แขวงเมืองปราจีนบุรี และมาปะทะกับพม่าบริเวณปากน้ำโจ้โล้ กองกำลังพระยาตากรบชนะพม่าซึ่งมีกำลังเหนือกว่าและได้หยุดพักรี้พลบริเวณนี้

ตลอดแนวคลองท่าลาดปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีมากมายที่เป็นการยืนยันได้ถึงความเป็นชุมชนขนาดใหญ่มาตั้งแต่ก่อนสมัยอยุธยา ได้แก่ หลัง พ.ศ. 1000 มีชุมชนบ้านเมืองโบราณหลายแห่งตั้งแต่บ้านเกาะขนุนถึงบ้านท่าเกวียน เป็นต้น เป็นเมืองโบราณที่มีอายุร่วมสมัยทวารวดี นอกจากนั้นบริเวณปากน้ำโจ้โล้ยังเคยเป็นที่ตั้งของเมืองฉะเชิงเทราก่อนที่จะมีการสร้างเมืองใหม่เมื่อ พ.ศ. 2377

ในปัจจุบันพื้นที่บริเวณลุ่มคลองท่าลาดประกอบอาชีพทำการเกษตร มีการกระจุกตัวของโรงงานอุตสาหกรรมในตำบลพนมสารคาม ตำบลเขาหินซ้อน และตำบลเกาะขนุน อำเภอพนมสารคาม

ฝายท่าลาด 
คลองท่าลาด มีการผันน้ำเข้าสู่ระบบชลประทานผ่านฝายท่าลาด ดูแลโดย ฝ่ายส่งน้ำและบำรุงรักษาที่ 3 โครงการชลประทานฉะเชิงเทรา สำนักงานชลประทานที่ 9 กรมชลประทาน ผันน้ำด้วยการก่อสร้างอาคารฝายปิดกั้นลำน้ำเพื่อเบี่ยงทิศทางการไหลของน้ำไปยังคลองชลประทานส่งน้ำสายหลัก ซึ่งมีความยาวรวม 44.9 กิโลเมตร ทำหน้าที่ส่งน้ำไปยังพื้นที่ชลประทานพื้นที่ 160,125 ไร่ ซึ่งอยู่ในจังหวัดฉะเชิงเทรา 5 อำเภอ และจังหวัดชลบุรี 1 อำเภอ ประกอบไปด้วยกลุ่มผู้ใช้น้ำชลประทานพื้นฐาน 139 กลุ่ม กลุ่มบริหารการใช้น้ำชลประทาน 33 กลุ่ม อาศัยน้ำต้นทุนมาจากอ่างเก็บน้ำคลองระบบ และอ่างเก็บน้ำคลองสียัด ใช้เวลาในการส่งน้ำจากต้นคลองส่งน้ำหลักไปยังปลายคลองระยะเวลา 4 ชั่วโมง

อ้างอิง

ท่าลาด
อำเภอราชสาส์น
อำเภอบางคล้า