หม่อมเอลีซาเบท รังสิต ณ อยุธยา

หม่อมเอลีซาเบท รังสิต ณ อยุธยา (15 กันยายน พ.ศ. 2435 – 29 กันยายน พ.ศ. 2516) นามเดิม เอลีซาเบท ชาร์นแบร์เกอร์ () เป็นสุภาพสตรีชาวเยอรมัน ที่ต่อมาเป็นหม่อมในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร

ประวัติ
หม่อมเอลีซาเบทเป็นบุตรคนเล็กจากจำนวนพี่น้องสามคน ซึ่งมารดาเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว เธอได้พบรักกับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทรขณะเสด็จไปศึกษาในประเทศเยอรมนี

ต่อมาสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทรได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตเสกสมรสกับหม่อมเอลีซาเบทจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวแล้ว ทั้งสองจึงจดทะเบียนสมรส ณ ที่ทำการอำเภอเวสต์มินสเตอร์ กรุงลอนดอน เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2445 โดยกระทำอย่างเงียบ ๆ เพราะ "สมัยนั้นเจ้านายในยุโรปซึ่งทรงคบหาสมาคมด้วยอย่างกว้างขวางนั้น ทรงถือว่าเป็นเรื่องเสียหาย อย่างมากถ้าเจ้านายทำการสมรสกับสามัญชน ดังนั้นเพื่อหลีกเลี่ยงเรื่องวุ่นวายต่าง ๆ ที่เยอรมนี จึงทรงเลือกจดทะเบียนสมรสอย่างเงียบ ๆ ที่กรุงลอนดอนแทน"

หลังการเสกสมรส หม่อมเอลีซาเบทจึงตามเสด็จสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทรกลับกรุงสยาม เบื้องต้นหม่อมเอลีซาเบทต้องปรับตัวให้เข้ากับวัฒนธรรมไทยในฐานะหม่อมห้าม เช่น การเรียนภาษาไทย ตามด้วยคำราชาศัพท์ การใช้กิริยามารยาทอย่างชาววัง โดยได้รับการอบรมจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท พระโสทรเชษฐภคินีของกรมพระยาชัยนาทนเรนทร จนหม่อมเอลีซาเบทสามารถนุ่งโจงกระเบน และหมอบคลาน เข้าเฝ้าสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าด้วยกิริยามารยาทที่เรียบร้อย

หม่อมเอลีซาเบทมีพระโอรสธิดาสามองค์ คือ
หม่อมเจ้าปิยะรังสิต รังสิต (25 ธันวาคม พ.ศ. 2456 – 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2533) เสกสมรสกับหม่อมราชวงศ์ผ่องลักษณ์ ทองใหญ่, หม่อมเจ้าวิภาวดี รัชนี และบุญพิทักษ์ แสงฤทธิ์ มีโอรส-ธิดาสี่คน
หม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต (19 สิงหาคม พ.ศ. 2460 – 10 กันยายน พ.ศ. 2538) เสกสมรสกับอามีเลีย มอนตอลติ และนาลินี สุขนิล มีโอรส-ธิดาสี่คน
หม่อมเจ้าจารุลักษณ์กัลยาณี รังสิต (7 สิงหาคม พ.ศ. 2467 – 3 สิงหาคม พ.ศ. 2555) ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับนายแพทย์เฉลิม บูรณะนนท์ มีบุตรสองคน

หม่อมเอลีซาเบท รังสิต ณ อยุธยา ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2516 สิริอายุได้ 81 ปี 14 วัน โดยศพของหม่อมเอลีซาเบทถูกฝังที่เมืองไฮเดิลแบร์ค ประเทศเยอรมนี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Ancestry.com Mom Elisabeth (n้e Scharnberger)

หม่อม
ราชสกุลรังสิต
ณ อยุธยา
ชาวเยอรมันในประเทศไทย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ป.ป.ร.3
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ อ.ป.ร.2‎