เทศบาลตำบลหนองบัวบาน

เทศบาลตำบลหนองบัวบาน เป็นเทศบาลตำบลแห่งหนึ่งในอำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองบัวบานทั้งตำบล และตำบลหนองวัวซอ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลหนองวัวซอ) เป็นพื้นที่ที่มีชาติพันธุ์ซึ่งมีเอกลักษณ์เป็นของตัวเอง แตกต่างจากพื้นที่อื่นในอำเภอหนองวัวซอ เช่น ภาษาในการพูด จะพูดสำเนียงภาษาคล้ายทางภาคเหนือของประเทศลาว จังหวัดเลย และเพชรบูรณ์

ประวัติ 
ตำบลหนองบัวบาน บ้านหนองบัวบาน มีบรรพบุรุษอยู่ที่แขวงไชยบุรีและแขวงหลวงพระบาง ประเทศลาว ได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานบริเวณบ้านผาน้อย - บ้านโคกมน อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย ได้ทำการเดินทางมาค้าขายระหว่างจังหวัดอุดรธานีและจังหวัดเลย มาพบลำห้วยซึ่งเป็นแหล่งอุดมสมบูรณ์ ในช่วงเวลานั้นจังหวัดเลยเกิดความแห้งแล้งมากมาเป็นเวลา 7 ปี ผู้คนอดอยากกินหัวมันหัวกลอยแทนข้าว ขุนศรีวงษาบ้านโคกมน จึงได้ชวนลูกหลานอพยพเดินทางมาอยู่ที่หนองบัวบาน เป็นหนองน้ำที่มีดอกบัวบานสพรั่งจึงตั้งชื่อว่า "บ้านหนองบัวบาน" ใน พ.ศ. 2462 บ้านหนองบัวบานในอดีตเป็นป่าดงพงลึกมากมีสัตว์ป่านานาชนิดมากมาย
บ้านหนองบัวบาน ในอดีตนั้นเคยมีกลุ่มแนวร่วมคอมมิวนิสต์ด้วย

ตระกูลผู้ร่วมก่อตั้งบ้านหนองบัวบาน ได้แก่ เวชบรรพต ศรีบุญเรือง มีจินดา และยอดคีรี

ภูมิศาสตร์ 
เทศบาลตำบลหนองบัวบานตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดอุดรธานี และตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอหนองวัวซอ มีขนาดพื้นที่ทั้งหมด 106.368 ตารางกิโลเมตร หรือ 66,480 ไร่ แบ่งออกเป็นพื้นที่ตำบลหนองบัวบาน จำนวน 9 หมู่บ้าน เนื้อที่ 78.368 ตารางกิโลเมตร หรือ 48,980 ไร่ และพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองวัวซอ (5 หมู่บ้าน) เนื้อที่ 28 ตารางกิโลเมตร หรือ 17,500 ไร่

ภูมิประเทศเป็นที่ราบรุ่มลักษณะเป็นเอ่งน้ำ เนื่องจากมีคูเขื่อนห้วยหลวงล้อม หน้าฝนมีน้ำท่วมขัง เหมาะแก่ทำการประมง และการเกษตร ส่วนด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือดอนติดเขตทหาร

อาณาเขต 
 ทิศเหนือ: ติดกับอ่างเก็บน้ำห้วยหลวง ตำบลเมืองเพีย อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี
 ทิศตะวันออก: ติดกับเขตเทศบาลตำบลนิคมสงเคราะห์ ตำบลหนองไฮ, ตำบลโคกสะอาด อำเภอเมืองอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี
 ทิศใต้: ติดกับบ้านโคกก่อง ตำบลหนองวัวซอ และตำบลหมากหญ้า อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี
 ทิศตะวันตก: ติดกับตำบลน้ำพ่น อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี

เขตการปกครอง 
จำนวนหมู่บ้านในเขตเทศบาลตำบลหนองบัวบาน ทั้งหมดจำนวน 14 หมู่บ้าน
 ในเขตตำบลหนองบัวบาน มี 9 หมู่บ้าน (หมู่ที่ 1-9)
 นอกเขตตำบลหนองบัวบาน มี 5 หมู่บ้าน (สภาตำบลหนองวัวซอ หมู่ที่ 1, 3, 4, 7 และ 8)

ประชากร 
ในเขตเทศบาลตำบลหนองบัวบาน จำนวน 14 หมู่บ้าน
 หมู่ที่ 1 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 147 ครัวเรือน มีประชากร 882 คน 
 หมู่ที่ 2 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 160 ครัวเรือน มีประชากร 931 คน 
 หมู่ที่ 3 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 130 ครัวเรือน มีประชากร 665 คน 
 หมู่ที่ 4 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน   87 ครัวเรือน มีประชากร 390 คน 
 หมู่ที่ 5 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 102 ครัวเรือน มีประชากร 542 คน 
 หมู่ที่ 6 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน   95 ครัวเรือน มีประชากร 405 คน 
 หมู่ที่ 7 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 192 ครัวเรือน มีประชากร 914 คน 
 หมู่ที่ 8 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 119 ครัวเรือน มีประชากร 513 คน 
 หมู่ที่ 9 ต.หนองบัวบาน จำนวนครัวเรือน 158 ครัวเรือน มีประชากร 807 คน 
 หมู่ที่ 1 ต.หนองวัวซอ จำนวนครัวเรือน 7 ครัวเรือน มีประชากร 12 คน
 หมู่ที่ 3 ต.หนองวัวซอ จำนวนครัวเรือน 7 ครัวเรือน มีประชากร 25 คน 
 หมู่ที่ 4 ต.หนองวัวซอ จำนวนครัวเรือน 40 ครัวเรือน มีประชากร 198 คน 
 หมู่ที่ 7 ต.หนองวัวซอ จำนวนครัวเรือน 3 ครัวเรือน มีประชากร 12 คน 
 หมู่ที่ 8 ต.หนองวัวซอ จำนวนครัวเรือน 54 ครัวเรือน มีประชากร 400 คน
 รวม จำนวนครัวเรือน 1,789 ครัวเรือน จำนวนประชากร 7,004 คน

เศรษฐกิจ 
อาชีพ ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพการเกษตร ทำนา ปลูกสวนยางพารา ปลูกบวบหอม ปลูกอ้อย มันสำปะหลัง ประมง เป็นหลัก

การศึกษา 
ในเขตเทศบาลตำบลหนองบัวบานมีโรงเรียนประถมศึกษา 4 แห่ง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 3 แห่ง นอกจากนี้ ยังมี ห้องสมุดประชาชนประจำหมู่บ้าน และศูนย์การเรียนชุมชนตำบล

การขนส่ง 
เขตเทศบาลตำบลหนองบัวบานมีทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 210 ตัดผ่าน การเดินทางเข้าสู่ตำบลสามารถเดินทางจากเทศบาลนครอุดรธานี โดยเส้นทางอุดรธานี–หนองบัวลำภู (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 210) ระยะทางประมาณ 22 กม. ส่วนมากถนนที่ใช้ในหมู่บ้านของตำบลหนองบัวบานจะเป็นคอนกรีต

สิ่งที่น่าสนใจในท้องถิ่น

สถานที่ท่องเที่ยวและสถานที่สำคัญ 

 เขื่อนห้วยหลวง
 วัดป่านิโครธาราม
 วัดบ้านสามขาสันติสุข

ผลิตภัณฑ์ชุมชน 

 แจ่วบองปลาร้าสุก
 ไข่เค็ม
 ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากใยบวบ
 ดอกไม้จันทน์
 ผ้าไหม
 ขนมเปี๊ยะ
 กลุ่มขนมไทย
 กลุ่มเครื่องหอมสมุนไพร
 กลุ่มทอเสื่อพื้นบ้าน
 กลุ่มพานบายศรีผู้สูงอายุ
 กลุ่มเย็บผ้า
 กลุ่มทอผ้าไหม
 กลุ่มขนมเบเกอรี
 กลุ่มน้ำยาล้างจานสมุนไพร
 กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูป
 กลุ่มปลาร้า
 กลุ่มหมวกรีไซเคิล
 กลุ่มผักปลอดสารพิษ

เทศกาลสำคัญ 
 งานประจำปีประกวดธิดาปลานิล ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน หลังบุญออกพรรษาปวารณา
 บุญตักบาตรเทโวโรหณะ (ที่มีขบวนตักบาตรพระสงฆ์ยาวที่สุดในจังหวัด)
 ประเพณีแข่งเรือ - บุญออกพรรษาปวารณา บริเวรเขื่อนห้วยหลวง
 บุญบั้งไฟ

บุคคลที่สำคัญ 
 พระอาจารย์อ่อน ญาณสิริ
 หลวงปู่มี ปมุตโต (หลวงปู่เกล้า)
 หลวงปู่ลี กุสลธโร
 หลวงปู่เสน ปัญญาธโร
 หลวงปู่บัว สิริปุณโณ
 หลวงปู่มหาปราโมทย์ ปราโมชฺโช
 พระอาจารย์ประสิทธิ์ บุญมากโร

อ้างอิง 
 Thaitambon.com 

หนองบัวบาน
อำเภอหนองวัวซอ