4

4 (สี่) เป็นจำนวน ตัวเลข และเป็นชื่อของสัญลักษณ์ภาพ เป็นจำนวนธรรมชาติที่อยู่ถัดจาก 3 (สาม) และอยู่ก่อนหน้า 5 (ห้า)

คำเติมนำหน้า 
 ภาษากรีก - tetra-
 ภาษาละติน - quadri- quadr-
 ภาษาไทยโบราณ - ไส-
 ภาษาไทยปัจจุบัน - จตุ-

ความหมาย 
 4 เป็นหมายเลขทางหลวงแผ่นดินของ ถนนเพชรเกษม
 ซอยที่ 4 ของถนนสุขุมวิท มีอีกชื่อว่า ซอยนานาใต้
 4 เป็นเลขอะตอมของ เบริลเลียม

ชื่อเรียก

ไส 
พระนามของกษัตริย์ เจ้าฟ้า หรือโอรสองค์ที่สี่ ซึ่งสามารถหมายถึง
 พญาไสสงคราม (ไสยสงคราม) -- รักษาราชการแทนพญาเลอไทในปลายรัชกาลพ่อขุนรามคำแหง
 พญาไสลือไท (ไสยลือไท) -- พระมหาธรรมราชาที่ 3
 พญาไสศรียศ (ไสยศรียศ) -- เป็นพระยาเชลียง ในยุคพระมหาธรรมราชาที่ 4
 ท้าวไสผง (ไสยผง) -- ตามพงศาวดารล้านช้าง เป็นพระโอรสองค์ที่สี่ของขุนบรม เป็นผู้สร้างเมืองยวนโยนก
 ท้าวไส -- พระโอรสองค์ที่สี่ใน พญาสามฝั่งแกน

สถานที่
 ตำบลไสไทย อำเภอเมือง จังหวัดกระบี่

สี่ 
สถานที่
 ถนนสี่พระยา
 สี่กั๊กพระยาศรี
 สี่กั๊กเสาชิงช้า

อื่น ๆ 
 สี่แพร่ง
 ช่องสี่บางขุนพรหม

จตุ จัตุ หรือ จตุร 
ทั่วไป
 สี่เหลี่ยมจัตุรัส
 ท้าวจตุรพักตร์ - พระพรหม ซึ่งมีสี่หน้า
 จตุปัจจัย - มักใช้คู่กับคำว่า ไทยทาน
 ท้าวจตุโลกบาล (ท้าวธตรฐ ท้าววิรุฬหก ท้าววิรูปักษ์ ท้าวกุเวร)
 พลับพลาจตุรมุข

สถานที่
 อำเภอจัตุรัส -- ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยภูมิ
 จัตุรัสรังสิต -- ชื่อศูนย์การค้าย่านรังสิตในอดีต ปัจจุบันเป็นโรงภาพยนตร์เมเจอร์ซีนีเพล็กซ์
 จตุจักร - ชื่อเขต สวนสาธารณะ ย่านการค้า สถานีรถไฟใต้ดิน สถานีขนส่ง ในกรุงเทพมหานคร
 เขตจตุจักร
 สวนจตุจักร
 ตลาดนัดจตุจักร
 สถานีจตุจักร
 สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร)
 สะพานจตุรพักตร์รังสฤษดิ์ - หนึ่งในกลุ่มสะพานชื่อเทวดาสร้างทั้ง 5 ปัจจุบันชื่อว่า "สะพานขาว"
 อำเภอจตุรพักตรพิมาน จังหวัดร้อยเอ็ด

ชื่อบุคคลสำคัญ
 หม่อมราชวงศ์จัตุมงคล โสณกุล

วิวัฒนาการ

ในทางคณิตศาสตร์ 
จำนวนหนึ่ง ๆ จะเป็นพหุคูณของ 4 ถ้าเลขสองหลักหลังเป็นพหุคูณของ 4 ตัวอย่างเช่น 1092 เป็นพหุคูณของ 4 เพราะ 92 = 4×23

รูปทรงที่มี 4 หน้าเรียกว่า ทรงสี่หน้า ทรงสี่หน้าปกติอย่างง่ายที่สุดคือทรงตันเฟลโต ทรงสี่หน้าทรงใดที่เรียกว่า 3-ซิมเพล็กซ์ จะมีสี่หน้าและสี่สุดยอด 

สี่ เป็นจำนวนบวกจำนวนแรกที่ไม่ใช่จำนวนฟิโบนักชี

จำนวนธรรมชาติใด ๆ ที่หาร 4 ลงตัวเป็นผลต่างของจำนวนกำลังสองสองจำนวน เช่น 4x = y2 − z2

ตารางการคำนวณพื้นฐาน

ในวัฒนธรรมมนุษย์ 
 ชาวมุสลิมมีภรรยาได้สี่คน
 4 เป็นเลขอัปมงคลในความเชื่อของชาวจีนเนื่องจากออกเสียงว่า "ซี่" (แต้จิ๋ว) "สื่อ" (จีนกลาง) (死) ทั้งในภาษาจีนกลางและภาษาแต้จิ๋ว เป็นคำที่พ้องกับคำที่หมายถึง "ตาย"
 ในความเชื่อของชาวญี่ปุ่นก็คล้ายคลึงกับชาวจีน โดยในประเทศญี่ปุ่นโรงพยาบาลบางแห่งจะไม่มีห้องคลอดหรือห้องพักผู้ป่วยหมายเลข 43 หรือ 24 เพราะหมายถึง "ตายสองครั้ง"

ในทางฟิสิกส์ 
 อนุภาคแอลฟา (นิวเคลียสของฮีเลียม เรียกอีกอย่างว่า ฮีเลียน) ประกอบด้วยแฮดรอน 4 อนุภาค
 มีอันตรกิริยาพื้นฐานทั้งหมด 4 วิธีการ ได้แก่ แรงแม่เหล็กไฟฟ้า แรงโน้มถ่วง อันตรกิริยาอย่างอ่อน และแรงนิวเคลียร์
 ในกลศาสตร์เชิงสถิติ อสมการสี่ฟังก์ชันเป็นอสมการของฟังก์ชันสี่ฟังก์ชันบนแลตทิซการแจกแจงแบบจำกัด

ในทางเคมี 
 เป็นค่าแวเลนซ์ของธาตุคาร์บอน (ปัจจัยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตบนโลก) เท่ากับสี่ ส่วนเพชร (หนึ่งในอัญรูปของคาร์บอนตามธรรมชาติ) เป็นวัสดุที่แข็งที่สุดที่เกิดจากธรรมชาติ เนื่องจากมีโครงร่างตาข่ายทรงสี่หน้า และเลขสี่ยังเป็นค่าแวเลนซ์ของซิลิคอน ที่เป็นองค์ประกอบหลักของแผ่นเปลือกโลก
 4 เป็นเลขอะตอมของธาตุเบริลเลียม
 สสารมีสี่สถานะ ได้แก่ ของแข็ง ของเหลว แก๊ส และพลาสมา

ในทางชีววิทยา 
 ในดีเอ็นเอและอาร์เอ็นเอมีชนิดของนิวคลีโอเบส 4 ชนิด ได้แก่ แอดินีน กวานีน ไซโทซีน และไทมีน (หรือยูราซิล ในอาร์เอ็นเอ)
 สัตว์มีแกนสันหลังจำนวนมากมีเท้าสี่เท้า ขาสี่ขา หรือรยางค์ 4 รยางค์ (พวกสัตว์เลื้อยคลานครึ่งบกครึ่งน้ำ หรือเตตราพอด)
 หัวใจของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมี 4 ห้อง
 สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำนวนมากเคลื่อนไหวด้วยนิ้ว 4 นิ้ว
 แมลงทุกชนิด (ยกเว้นแมลงวัน) มีปีก 4 ปีก
 ในระบบหมู่เลือด ABO มีหมู่เลือด 4 หมู่
 มนุษย์มีเขี้ยวฟัน 4 ชุด ฟันตัด 4 ชุด และฟันกรามซี่สุดท้าย 4 ชุด
 ท้องของวัวแบ่งระบบย่อยเป็นสี่ส่วน

ในทางดาราศาสตร์ 
 มีดาวเคราะห์ที่พื้นผิวเป็นหินสี่ดวงในระบบสุริยะ ได้แก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก และดาวอังคาร
 มีดาวเคราะห์แก๊สยักษ์ในสี่ดวงในระบบสุริยะ ได้แก่ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน
 ดาวพฤหัสบดีมีบริวารสี่ดวง (ดวงจันทร์ของกาลิเลโอ) มองเห็นได้จากโลก
 เลขโรมัน IV หมายถึงดาวยักษ์เล็กในการจัดประเภทดาวฤกษ์ของเยอร์เกส

ในเทคโนโลยี 
 เป็นรหัสระบุชนิดของเรซินใช้ในการรีไซเคิลเพื่อระบุว่าเป็นพอลิเอทิลีนความหนาแน่นต่ำ
 เครื่องเรือนส่วนใหญ่มีสี่ขา เช่น โต๊ะ เก้าอี้
 บนโทรศัพท์ส่วนใหญ่ ปุ่มเลข 4 จะคู่กับตัวอักษร G H และ I แต่บนแบล็คเบอร์รีบงรุ่น ปุ่มดังกล่าวจะคู่กับตัวอักษร D และ F
 บนคีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์ ปุ่มเลข "4" ยังสามารถใช้พิมพ์เครื่องหมายดอลลาร์ ($) ได้ เมื่อกดปุ่ม shift
 เป็นจำนวนของบิตในนิบเบิล เท่ากับครึ่งหนึ่งของไบต์
 ในภาษาแชต 4 สามารถแทนคำว่า "for" ได้ เช่น "4u" แทน "for you"
 ว่าด้วยลีท "4" ใช้เขียนแทนตัวอักษร "A" ได้

ในทางอื่น ๆ 
 สี่ฤดู: ฤดูร้อน, ฤดูใบไม้ผลิ, ฤดูหนาว, ฤดูใบไม้ร่วง (เขตอบอุ่น)
 สี่ส่วนเวลาของวัน: กลางคืน, เช้า, กลางวัน, เย็น

ดูเพิ่ม 
 อาการกลัวเลขสี่

อ้างอิง 

 
จำนวนเต็ม