ตำบลพันดอน

พันดอน เป็นตำบลในอำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ ได้แก่ เทศบาลตำบลพันดอน และเทศบาลตำบลกงพานพันดอน

ประวัติ 
ในช่วงการจัดตั้งอำเภอกุมภวาปีในปี 2440 ได้แบ่งการปกครองออกเป็น 5 ตำบลใหญ่ คือ ตำบลปะโค ตำบลพันดอน ตำบลอุ่มจาน ตำบลตูมใต้ และตำบลแชแล โดยในอดีต ที่ว่าการอำเภอกุมภวาปีตั้งอยู่ที่บ้านน้ำฆ้อง ตำบลพันดอน แต่ต่อมาได้ย้ายที่ว่าการอำเภอมาตั้งที่บ้านดงเมือง ตำบลตูมใต้

หลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองปี 2475 มีลำดับเหตุการณ์เกี่ยวกับตำบลพันดอน ดังนี้
 14 พฤษภาคม 2499 จัดตั้ง "สุขาภิบาลพันดอน" ในท้องที่บางส่วนของตำบลพันดอน
 4 มีนาคม 2507 ตั้งตำบลเสอเพลอ แยกออกจากตำบลพันดอน
 3 ตุลาคม 2515 ขยายเขตสุขาภิบาลพันดอนจาก 6.366 ตารางกิโลเมตร เป็น 7.92 ตารางกิโลเมตร
 11 มีนาคม 2525 ตั้งตำบลผาสุก แยกออกจากตำบลพันดอน
 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลพันดอนเป็น "เทศบาลตำบลพันดอน"
 25 มีนาคม 2548 ได้มีการกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอกุมภวาปี โดนให้ตำบลพันดอนมีเขตการปกครองรวม 20 หมู่บ้าน

ภูมิศาสตร์ 
สภาพพื้นที่ทั่วไปของตำบลพันดอนเป็นที่ราบลุ่มทางด้านตะวันออกเป็นส่วนมาก ซึ่งเหมาะแก่การทำนา มีลำห้วยสำคัญไหลผ่าน 2 สาย คือ ลำห้วยน้ำฆ้อง และลำห้วยกงพาน ส่วนทางด้านตะวันตกของตำบลเป็นที่ราบสูง ตำบลพันดอนมีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้ (ติดกับพื้นที่ภายในจังหวัดอุดรธานีทุกทิศทาง)

ทิศเหนือ ติดกับตำบลผาสุก และตำบลเชียงแหว อำเภอกุมภวาปี
ทิศตะวันออก ติดกับตำบลตูมใต้ และตำบลกุมภวาปี อำเภอกุมภวาปี
ทิศใต้ ติดกับตำบลตูมใต้ และตำบลปะโค อำเภอกุมภวาปี
ทิศตะวันตก ติดกับอำเภอหนองแสง

เขตการปกครอง 
ตำบลพันดอนแบ่งออกเป็น 20 หมู่บ้าน แบ่งเขตการปกครอง 2 เทศบาล ดังนี้

หมู่บ้าน 

 หมู่ที่ 1 บ้านพันดอน
 หมูที่ 2 บ้านพันดอน
 หมู่ที่ 3 บ้านหนองผึ้ง
 หมู่ที่ 4 บ้านวาปี
 หมู่ที่ 5 บ้านน้ำฆ้อง
 หมู่ที่ 6 บ้านผือ
 หมู่ที่ 7 บ้านพันดอน
 หมู่ที่ 8 บ้านกงพาน
 หมู่ที่ 9 บ้านนาหนองทุ่ม
 หมู่ที่ 10 บ้านคำเจริญ
 หมู่ที่ 11 บ้านดงแคน
 หมู่ที่ 12 บ้านดอนแคน
 หมู่ที่ 13 บ้านกงพาน
 หมู่ที่ 14 บ้านหนองศรีเจริญ
 หมู่ที่ 15 บ้านน้ำฆ้อง
 หมู่ที่ 16 บ้านน้ำฆ้อง
 หมูที่ 17 บ้านใหม่คำเจริญ
 หมู่ที่ 18 บ้านหนองอุดม
 หมู่ที่ 19 บ้านผือ
 หมู่ที่ 20 บ้านพันดอน

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 
พื้นที่ตำบลพันดอนอยู่ในความดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2 แห่ง ได้แก่
เทศบาลตำบลพันดอน ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของหมู่ 9, 16 และบางส่วนของหมู่ 4, 5, 14, 15 มีพื้นที่ทั้งหมด 7.92 ตารางกิโลเมตร
เทศบาลตำบลกงพานพันดอน ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของหมู่ 1–3, 6–8, 10–13, 17–20 และบางส่วนของหมู่ 4, 5, 14, 15

ประชากร 
พื้นที่ตำบลพันดอนในเขตเทศบาลตำบลพันดอนมีประชากร 5,567 คน และมีบ้าน 2,599 หลังคาเรือน ส่วนพื้นที่ในเขตเทศบาลตำบลกงพานพันดอนมีประชากร 11,742 คน และมีบ้าน 3,169 หลังคาเรือน รวมทั้งตำบลมีประชากร 11,701 คน และมีบ้าน 3,294 หลังคาเรือน

การศึกษา 
 ระดับอาชีวศึกษา
 วิทยาลัยการอาชีพกุมภวาปี
 ระดับมัธยมศึกษา
 โรงเรียนกุมภวาปีพิทยาสรรค์
 โรงเรียนพันดอนวิทยา
 ระดับประถมศึกษา
 โรงเรียนอนุบาลกุมภวาปี
 โรงเรียนบ้านวาปี
 โรงเรียนชุมชนวัดป่าทรงธรรม
 โรงเรียนบ้านกงพาน
 โรงเรียนบ้านคำเจริญ
 โรงเรียนบ้านดงแคน
 โรงเรียนบ้านผือ
 โรงเรียนหนองศรีเจริญ – หนองผึ้ง
 โรงเรียนบ้านพันดอน

การคมนาคม

รถไฟ 
 การรถไฟแห่งประเทศไทย – ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ (ชุมทางถนนจิระ–หนองคาย)
 สถานีกุมภวาปี

ถนน 
  ถนนมิตรภาพ
  ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2023 ไปกุมภวาปี

สถานที่สำคัญ 
 สำนักงานขนส่งจังหวัดอุดรธานี สาขาอำเภอกุมภวาปี
 สถานีขนส่งผู้โดยสารพันดอน อ.กุมภวาปี (บ.ข.ส.กุมภวาปี)
 สถานีรถไฟกุมภวาปี
 ที่ทำการไปรษณีย์พันดอน รหัสไปรษณีย์ 41370 (ตำบลพันดอน ปะโค ผาสุก เสอเพลอ)
 การประปาส่วนภูมิภาค สาขากุมภวาปี

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เทศบาลตำบลกงพานพันดอน 
 เว็บไซต์เทศบาลตำบลพันดอน 
 ข้อมูลตำบลพันดอน อำเภอกุมภวาปี อุดรธานี ไทยตำบล 

พันดอน
พันดอน