บ้านขัติยะวรา

บ้านขัติยะวรา ตั้งอยู่เขตกำแพงเมืองเกำแพร่ (ถนนหลังเรือนจำจังหวัดแพร่) อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ เป็นบ้านของเจ้าน้อยโข้ และเจ้ากาบแก้ว ขัติยะวรา (พี่สาวหลวงพงษ์พิบูลย์ (เจ้าน้อยพรหม วงศ์พระถาง) อดีตกรมการพิเศษจังหวัดแพร่) ผู้สืบเชื้อสายมาจากอดีตเจ้าผู้ครองนครแพร่

ประวัติ
บ้านขัติยะวรา เป็นของเจ้าน้อยโข้ และเจ้ากาบแก้ว ขัติยะวรา ไม่มีหลักฐานปีที่สร้างขึ้นอย่างแน่ชัด แต่จากการสันนิษฐานคาดว่าจะสร้างในราวปี พ.ศ. 2466 หลังจากสร้างบ้านวงศ์พระถาง สันนิษฐานว่าสร้างโดยช่างฝีมือชาวจีน โดยบ้านหลังนี้เป็นเรือนแบบขนมปังขิง ตัวบ้านตกแต่งด้วยลายฉลุในส่วนของเชิงชาย หน้าจั่วกรอบประตูอย่างสวยงามเป็นอาคารชั้นเดียวใต้ถุนสูง มุงหลังคาด้วยไม้แป้นเกล็ด ทาสีครีมน้ำตาล และเหลือง ตัวอาคารมีหน้ามุขยื่นออกมา และมีบันไดทางขึ้นด้านหน้าซึ่งต่อมาได้รื้อถอนออกไปไว้ด้านหลังเพื่อความสะดวกในการใช้สอย ตัวบ้านแบ่งออกเป็น 3 ห้อง คือ ห้องกลางเป็นห้องโถงรับแขก และทั้งสองข้างเป็นห้องนอน ด้านหลังบ้านต่อด้วยชานไปสู่ห้องครัว ตรงกาลงชานมีการสร้างศาลาอเนกประสงค์ปัจจุบันมีการต่อเติมบริเวณชานเพื่อเป็๋นที่พัก และห้องทำงาน

สถาปัตยกรรม
บ้านขัติยะวรา เป็นสถาปัตยกรรมแบบขนมปังขิงตกแต่งด้วยลายฉลุในส่วนของเชิงชาย หน้าจั่วกรอบประตูอย่างสวยงาม  มุงหลังคาด้วยไม้แป้นเกล็ด ทาสีครีมน้ำตาล และเหลือง ตัวอาคารมีหน้ามุขยื่นออกมา

อ้างอิง

อาคารอนุรักษ์
โบราณสถานในจังหวัดแพร่
คุ้มในจังหวัดแพร่
พิพิธภัณฑ์ในจังหวัดแพร่
สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองแพร่