อะโครโซม

อะโครโซม () เป็นออร์แกเนลล์ส่วนหัวของตัวอสุจิ (สเปิร์ม) ของสัตว์ส่วนใหญ่รวมถึงมนุษย์ มีรูปร่างคล้ายหมวก พัฒนามาจากกอลไจแอปพาราตัส ในสัตว์ที่มีรกสมบูรณ์ เอนไซม์สำคัญในอะโครโซมคือไฮยาลูโรนิเดส (hyaluronidase) และอะโครซิน (acrosin) ซึ่งจะสลายชั้นนอกของเซลล์ไข่ที่เรียกว่า zona pellucida เพื่อให้นิวเคลียสแฮพลอยด์ของอสุจิเข้าไปผสมกับนิวเคลียสแฮพลอยด์ของไข่ได้

การปล่อยถุงอะโครโซมหรือปฏิกิริยาอะโครโซมสามารถกระตุ้นได้ในหลอดทดลอง (in vitro) ด้วยสารที่เซลล์อสุจิอาจเจอได้ตามธรรมชาติเช่น โพรเจสเทอโรน, ฟอลลิคูลาร์ฟลูอิด, รวมถึงแคลเซียมไอออโนฟอร์ A23187 ที่มีการใช้อย่างแพร่หลาย ในการประเมินปฏิกิริยาอะโครโซมของตัวอย่างอสุจิโดยวิธีโฟลว์ไซโทเมทรีหรือการใช้กล้องจุลทรรศน์ฟลูออเรสเซนซ์ จะใส่สารดังกล่าวลงในชุดทดลองเพื่อให้ทำหน้าที่เป็นกลุ่มควบคุมแบบบวก ซึ่งโดยปกติจะทำหลังจากการย้อมสีด้วย fluoresceinated lectin เช่น FITC-PNA, FITC-PSA, FITC-ConA หรือ fluoresceinated antibody เช่น FITC-CD46

ในผู้ที่มีภาวะ globozoospermia ซึ่งผลิตอสุจิที่มีส่วนหัวกลม กอลไจแอปพาราตัสจะไม่เปลี่ยนเป็นอะโครโซม ทำให้เกิดภาวะการมีบุตรยาก

ดูเพิ่ม 
 Acroplaxome

อ้างอิง 

ออร์แกเนลล์
บุรุษเวชศาสตร์
กายวิภาคศาสตร์เซลล์
โครงสร้างของเซลล์สืบพันธุ์
ระบบสืบพันธุ์สัตว์