สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อน

สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อน () เป็นสุสานที่ฝังพระศพของกษัตริย์ พระมเหสี และพระบรมวงศานุวงศ์ในราชวงศ์โชซ็อน ประกอบด้วยสุสานทั้งหมด 40 สุสาน ซึ่งกระจายตัวอยู่ในพื้นที่ 18 แห่ง ตั้งอยู่ในกรุงโซลและจังหวัดคย็องกี สุสานแห่งนี้ได้รับการประกาศให้เป็นมรดกโลก ใน พ.ศ. 2552

มรดกโลก 
สุสานหลวงราชวงศ์โชซ็อนได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจากองค์การยูเนสโกในการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกสมัยสามัญครั้งที่ 33 เมื่อ พ.ศ. 2552 ที่เมืองเซบิยา ประเทศสเปน โดยผ่านข้อกำหนดและหลักเกณฑ์ในการพิจารณาให้เป็นแหล่งมรดกโลก ดังนี้
 (iii) - เป็นสิ่งที่ยืนยันถึงหลักฐานของวัฒนธรรมหรืออารยธรรมที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบันหรือว่าที่สาบสูญไปแล้ว
 (iv) - เป็นตัวอย่างอันโดดเด่นของประเภทของสิ่งก่อสร้างอันเป็นตัวแทนของการพัฒนา ทางด้านวัฒนธรรม สังคม ศิลปกรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี อุตสาหกรรม ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
 (vi) - มีความคิดหรือความเชื่อที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเหตุการณ์ หรือมีความโดดเด่นยิ่งในประวัติศาสตร์

สถาปัตยกรรมในสุสานหลวง 
ในสุสานหลวงสามารถแบ่งออกได้เป็นสามส่วนหลัก ดังนี้

ส่วนของช็องจากัก 
เป็นจุดพบกันระหว่างผู้ล่วงลับและคนเป็น โดยพื้นที่บริเวณประตูฮงซัลมุนเป็นบริเวณสำหรับคนเป็น

ส่วนของพื้นที่ซึ่งผ่านประตูไปแล้ว 
เป็นบริเวณระหว่างโลกและดินแดนศักดิ์สิทธิ์ เป็นพื้นที่ซึ่งดวงพระวิญญาณของกษัตริย์และราชินีจะทรงมาพบกับผู้มานมัสการจากโลกมนุษย์ พื้นที่นี้ประกอบไปด้วยศาลช็องจากัก,
ซูบกบัง และอาคารซูรากัง

พื้นที่อันศักดิ์สิทธิ์บริเวณหลุมพระบรมศพ 
พื้นที่ที่ประกอบไปด้วยกำแพง และสถาปัตยกรรมจากหินอื่น ๆ

สถาปัตยกรรมอื่น 

สถาปัตยกรรมอื่น ๆ ประกอบไปด้วย

 กกจัง เป็นกำแพงสามด้านรอบหลุมพระบรมศพป้องกันพื้นที่อันศักดิ์สิทธิ์
 ซ็อกโฮ เทพเสือ ทำหน้าที่เป็นผู้ปกปักรักษาบงบุน
 ซ็อกยัง รูปปั้นแกะ ซึ่งป้องกันวิญญาณชั่วร้ายจากโลกและยังสวดภาวนาแด่ดวงพระวิญญาณของผู้ล่วงลับ
 มังจูซ็อก เสาหินคู่ สร้างขึ้นไว้ทั้งสองด้านของเนินหลุมพระบรมศพ
 บงบุน เป็นที่ประดิษฐานพระบรมศพของกษัตริย์หรือราชินี อาจเรียกว่า นึงชิม หรือ นึงซัง
 นันกางซ็อก เป็นที่หินป้องกันความเสี่ยงและปกป้องบย็องพุงซ็อก
 ฮ็องนยูซ็อก หินสี่เหลี่ยมสร้างขึ้นไว้ทางด้านหน้าของหลุมพระบรมศพ เชื่อว่าเป็นที่เชิญดวงพระวิญญาณออกมา
 มูนินซ็อก รูปปั้นนักปราชญ์ ซึ่งวางไว้ทางด้านซ้ายและขวาของประทีบชังมย็องดึง
 ชังมย็องดึง ประทีบซึ่งอำนวยความสะดวกในการนมัสการและสวดมนต์แด่ดวงพระวิญญาณ
 ซ็องมา รูปปั้นม้า
 มูอินซ็อก รูปปั้นทหาร ซึ่งกล่าวว่าจะปกป้องกษัตริย์ วางอยู่ด้านล่างของมูอินซ็อก
 เยกัม ตั้งอยู่ทางมุมด้านซ้าย ด้านหลังของช็องจากัก ถูกนำมาใช้ในการเผาคำอธิษฐานหลังงานพระบรมศพแล้ว
 บิกัก อาคารซึ่งมีอนุสาวรีย์หินสลักพระนามของกษัตริย์และราชินีไว้ด้านหน้า ส่วนด้านหลังจะสลักรายชื่อพระราชกรณียกิจที่ประสบความสำเร็จของกษัตริย์
 ช็องจากัก เป็นพื้นที่สำหรับใก้บริการในการรำลึก
 ชัมโด เป็นแนวทางเดินหินนำไปสู่งช็องจากัก ทางเดินที่สูงกว่าเรียกว่าชินโด (ทางเดินแห่งพระเจ้า) ขณะที่ทางเดินต่ำกว่าเรียกว่า Eodo (ทางเดินของกษัตริย์) เฉพาะ Eodo เท่านั้นที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าไปชมได้ ตามที่ทางเกาหลีกำหนดไว้
 ซูรากัน เป็นที่ตั้งอาหารเตรียมการสำหรับรำลึก
 ซูบ็อกบัง เป็นพื้นที่สุดท้ายสำหรับเจ้าหน้าที่เฝ้าหลุมพระบรมศพ
 แบวี
 ฮงซัลมุน เป็นประตูสีแดงทรงกระบอก
บย็องพุงซ็อก เป็นกินซึ่งอยู่ใต้และรอบ ๆ เพื่อปกป้องบงบุน

รายชื่อสุสาน 

สุสานหลวงมีการแบ่งระดับของสุสานไว้ 3 ระดับ คือ 
 "ลึง" (, ) สำหรับเรียกพระราชสุสานที่ใช้ฝังพระบรมศพของกษัตริย์ และพระศพพระมเหสี รวมถึงพระราชวงศ์ที่ได้รับการสถาปนาพระเกียรติยศเทียบเท่ากษัตริย์หรือพระมเหสี
 "วอน" (, ) สำหรับเรียกพระสุสานที่ใช้ฝังพระศพพระราชบิดากับพระราชมารดาของกษัตริย์ องค์ชายรัชทายาท และพระชายาในองค์ชายรัชทายาท
 "มโย" (, ) สำหรับเรียกพระสุสานที่ใช้ฝังพระศพพระราชวงศ์ระดับรองลงมา รวมถึงกษัตริย์ พระมเหสี หรือพระสนมที่โดนปลดออกจากตำแหน่งด้วย อนึ่ง สุสานของประชาชนทั่วไปเรียกว่า มโย เช่นกัน

ดงกูลึง (동구릉)

ดงกูลึง: 

กลุ่มพระราชสุสานดงกูรึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองคูรี จังหวัดคย็องกี เป็นพระราชสุสานที่มีพื้นที่กว้างขวางที่สุดในเกาหลีใต้ ประกอบด้วยพระราชสุสาน 9 หลัง โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่พระราชสุสานก็อนว็อลลึง (, ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าแทโจ ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์โชซ็อน และพระราชสุสานอื่น ๆ ที่อยู่ล้อมรอบ ได้แก่ พระราชสุสานมงนึง (, ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซอนโจ พระศพพระมเหสีอึยอิน และพระมเหสีอินมก พระราชสุสานฮย็อลลึง (, ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ามุนจง และพระศพพระมเหสีฮยอนด็อค 

พระราชสุสานซูลึง (, ) ที่ฝังพระศพองค์ชายฮโยมยอง องค์ชายรัชทายาทในพระเจ้าซุนโจ และพระศพพระชายาซินจอง พระราชสุสานฮวีลึง (, ) ที่ฝังพระศพพระมเหสีจางนย็อล พระมเหสีในพระเจ้าอินโจ พระราชสุสานคย็องนึง (, ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮอนจง พระศพพระมเหสีฮโยฮย็อน และพระศพพระมเหสีฮโยจ็อง

พระราชสุสานว็อลลึง (, ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ายองโจ และพระศพพระมเหสีจ็องซุน พระราชสุสานฮเยลึง (, ) ที่ฝังพระศพพระมเหสีดันอึย พระมเหสีในพระเจ้าคย็องจง และพระราชสุสานซุงนึง (, ) ที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮย็อนจง และพระศพพระมเหสีมย็องซ็อง

กวังนึง (광릉)

กวังนึง: 

พระราชสุสานกวังนึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเซโจ และพระศพพระนางช็องฮี

ฮ็อลลึงและอิลลึง(헌릉&인릉)
ฮ็อลลึง: 
อิลลึง: 

พระราชสุสานฮ็อลลึง (, ) และพระราชสุสานอิลลึง (, ) ตั้งอยู่ในทางตอนใต้ของโซล ฮ็อลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าแทจง และพระศพพระมเหสีวอนคย็อง ตระกูลมิน ส่วนอิลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซุนโจ และพระศพพระมเหสีซุนวอน ตระกูลกิม

ฮงนึงและยูลึง (홍릉&유릉)
ฮงนึง: 
ยูลึง: 
ย็องวอน: 

พระราชสุสานฮงนึง (, ) และพระราชสุสานยูลึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี ฮงนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระจักรพรรดิโกจง และพระศพจักรพรรดินีมย็องซ็อง ส่วนยูลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระจักรพรรดิซุนจง พระศพพระจักรพรรดินีซุนมยองฮโย และพระศพพระจักรพรรดินีซุนจองฮโย พระราชสุสานยูลึงนับเป็นพระราชสุสานลำดับสุดท้ายของราชวงศ์โชซ็อน 

ส่วนพระสุสานอีก 1 หลังที่อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกันแต่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกด้วยนั้น คือ พระสุสานย็องวอน (, ) เป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายอุยมิน พระราชโอรสในพระจักรพรรดิโกจง มกุฏราชกุมารองค์สุดท้ายของราชวงศ์โชซ็อน และพระศพพระชายาอี พัง-จา

จังนึง (คิมโพ) (김포 장릉)
จังนึง (คิมโพ): 

พระราชสุสานจังนึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองเมืองคิมโพ จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายว็อนจง และพระชายาอินฮ็อน พระราชบิดาและพระราชมารดาของพระเจ้าอินโจ

จังนึง (พาจู) (파주 장릉)
จังนึง (พาจู): 

พระราชสุสานจังนึง (พาจู) (, ) ตั้งอยู่ในเมืองพาจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าอินโจ และพระศพพระมเหสีอิลย็อล ปัจจุบัน พระราชสุสานหลังนี้ไม่เปิดให้สาธารณชนเข้าชม

จังนึง (ย็องวอล)(영월 장릉)

จังนึง (ย็องวอล): 

พระราชสุสานจังนึง (ย็องวอล) (, ) ตั้งอยู่ในเมืองย็องวอล จังหวัดคังวอน เป็นที่ฝังพระศพพระเจ้าทันจง เป็นพระราชสุสานที่ไกลจากโซลมากที่สุด

จองนึง (정릉)
จองนึง: 

พระราชสุสานจองนึง (, ) ตั้งอยู่ในโซล เป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีซินด็อค ตระกูลกัง พระมเหสีในพระเจ้าแทโจ

โอลลึง (온릉)
โอลลึง: 

พระราชสุสานโอลลึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองยังจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีดันคย็อง พระมเหสีในพระเจ้าจุงจง ปัจจุบัน พระราชสุสานหลังนี้ไม่เปิดให้สาธารณชนเข้าชม

ซัมนึง (พาจู) (파주 삼릉)
กงนึง: 
ซอลลึง: 
ยองนึง: 

กลุ่มพระราชสุสานซัมนึง (พาจู) (, ) ตั้งอยู่ในเมืองพาจู จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 3 หลัง คือ พระราชสุสานกงนึง (, ) พระราชสุสานซอลลึง (, ) และพระราชสุสานยองนึง (, ) กงนึงเป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีจางซุน ตระกูลฮัน พระมเหสีในพระเจ้าเยจง ซอลลึงเป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีกงฮเย ตระกูลฮัน พระมเหสีในพระเจ้าซองจง ส่วนยองนึงเป็นที่ฝังพระศพเจ้าชายฮโยจัง พระราชโอรสองค์โตในพระเจ้ายองโจ และพระศพพระชายาฮโยซุน

ซารึง (사릉)
ซารึง: 
พระราชสุสานซารึง (, ) ตั้งอยู่ที่ในเมืองนัมยางจู จังหวัดคย็องกี เป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีจองซุน ตระกูลซง พระมเหสีในพระเจ้าทันจง

ซ็อลลึงและจ็องนึง (선릉&정릉)
ซ็อลลึง: 
จ็องนึง: 

พระราชสุสานซ็อลลึง (, ) และพระราชสุสานจ็องนึง (, ) ตั้งอยู่ในตอนใต้ของโซล ซ็อลลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซองจง และพระศพพระมเหสีจองฮยอน ตระกูลยุน ส่วนจ็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าจุงจง 

ในเอกสารของทางการ มีการเรียกชื่อพระราชสุสาน 2 หลังนี้รวมกันว่า "ซ็อนจ็องนึง" (, )

ซอโอลึง (서오릉)

คย็องนึง: 
ชังนึง: 
อิงนึง: 
มย็องนึง: 
ฮงนึง: 
ซุนชังวอน: 
ซูคย็องวอน: 
แดบินมโย: 

กลุ่มพระราชสุสานซอโอลึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองโกยาง จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 5 หลัง ได้แก่ พระราชสุสานคย็องนึง (, ) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายอึยคย็อง องค์ชายรัชทายาทในพระเจ้าเซโจ และพระศพพระชายาโซฮเย พระราชสุสานชังนึง (, ) เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเยจง และพระศพพระมเหสีอันซุน ตระกูลฮัน พระราชสุสานอิงนึง (, ) เป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีอิงคย็อง พระมเหสีในพระเจ้าซุกจง พระราชสุสานมย็องนึง (, ) เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าซุกจง พระศพพระมเหสีอินฮย็อน และพระศพพระมเหสีอินว็อน และพระราชสุสานฮงนึง (, ) เป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีจ็องซ็อง พระมเหสีในพระเจ้ายองโจ

ในบริเวณใกล้เคียงกัน มีพระสุสานอีก 3 หลังที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแต่มีชื่อเสียง ได้แก่ ซุนชังวอน (, ) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายซุนโฮ องค์ชายรัชทายาทในพระเจ้ามย็องจ็อง และพระศพพระชายากงฮโยบิน ตระกูลยุน ซูคย็องวอน (, )เป็นที่ฝังพระศพพระสนมยองบิน ตระกูลอี พระสนมในพระเจ้ายองโจและพระราชมารดาของมกุฏราชกุมารซาโด และแดบินมโย (, ) เป็นที่ฝังพระศพพระสนมฮีบิน ตระกูลจาง พระสนมในพระเจ้าซุกจง

ซอซัมนึง (서삼릉)
ฮุยลึง: 
ฮโยลึง: 
เยลึง: 
ฮอยมโย: 
ฮโยชังวอน: 
อึยรย็องวอน : 

กลุ่มพระราชสุสานซอซัมนึง (, ) ตั้งอยูในเมืองโกยาง จังหวัดคย็องกี ประกอบด้วยพระราชสุสาน 3 หลัง คือ พระราชสุสานฮุยลึง (, ) พระราชสุสานฮโยลึง (, ) และพระราชสุสานเยลึง (, ) ฮุยลึงเป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีจังคย็อง พระมเหสีในพระเจ้าจุงจง ฮโยลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าอินจง และพระศพพระมเหสีอินซอง ส่วนเยลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าชอลจง และพระศพพระมเหสีชอลอิน

นอกจากนี้ยังมีพระสุสานอีก 50 หลังอยู่ในบริเวณใกล้เคียง เป็นที่ฝังพระศพของพระราชวงศ์พระองค์อื่น ๆ พระสุสานที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ฮโยชังวอน (, ) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายมุนฮโย องค์ชายรัชทายาทในพระเจ้าจองโจ อึยรย็องวอน (, ) เป็นที่ฝังพระศพองค์ชายอึยโซ พระราชนัดดาพระองค์แรกในพระเจ้ายองโจ และฮเวมโย (, ) เป็นที่ฝังพระศพอดีตพระมเหสีแจฮอน ตระกูลยุน พระมเหสีในพระเจ้าซองจง

แทลึงและกังนึง (태릉&강릉)
แทลึง: 
กังนึง: 

พระราชสุสานแทลึง (, ) และพระราชสุสานกังนึง (, ) ตั้งอยู่ทางตะวันออกของโซล แทลึงเป็นที่ฝังพระศพพระมเหสีมุนจอง ตระกูลยุน พระมเหสีในพระเจ้าจุงจง ส่วนกังนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้ามยองจง และพระศพพระมเหสีอินซุน ตระกูลซิม

อึยลึง (의릉)
อึยลึง: 

พระราชสุสานอึยลึง (, ) ตั้งอยู่ในโซล เป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าคย็องจง และพระศพพระมเหสีซอนอึย ตระกูลออ

ย็องนึงและนย็องนึง (영릉&영릉)
ย็องนึง: 
นย็องนึง: 

พระราชสุสานย็องนึง (, ) และพระราชสุสานนย็องนึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองยอจู จังหวัดคย็องกี ย็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าเซจงมหาราช และพระศพพระมเหสีโซฮอน ส่วนนย็องนึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าฮโยจง และพระศพพระมเหสีอินซอน

อย่างไรก็ตาม ในบางครั้งมีการเรียกพระราชสุสานนย็องนึงว่า "พระราชสุสานย็องนึง" เช่นกัน

ยุงนึงและก็อนลึง (융릉&건릉)
ยุงนึง: 
ก็อนลึง: 

พระราชสุสานยุงนึง (, ) และพระราชสุสานก็อนลึง (, ) ตั้งอยู่ในเมืองฮวาซ็อง จังหวัดคย็องกี ยุงนึงเป็นที่ฝังพระศพมกุฎราชกุมารซาโด กับพระชายาฮเยกย็อง ส่วนก็อนลึงเป็นที่ฝังพระบรมศพพระเจ้าช็องโจ กับพระมเหสีฮโยอึย 

ในเอกสารของทางการมีการเรียกชื่อพระราชสุสาน 2 หลังนี้รวมกันว่า "ยุงก็อนลึง" (, )

ดูเพิ่ม 
 พระราชสุสานยุงนึงและกอนนึง

อ้างอิง 

http://jikimi.cha.go.kr/english/royal_palaces_new/royal_tombs.jsp?mc=EN_05_02 

แหล่งมรดกโลก
แหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม
แหล่งมรดกโลกในประเทศเกาหลีใต้
สิ่งก่อสร้างในประเทศเกาหลีใต้
สุสานในประเทศเกาหลีใต้