หลวงวิจารณ์ภัณฑกิจ (แจ๋ว บุนนาค)

รองเสวกโท นายหมวดเอก หลวงวิจารณ์ภัณฑกิจ (แจ๋ว บุนนาค) เกิดในราชินิกุลบุนนาค เป็นบุตรเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) มารดาชื่อ มอญ นับเป็นราชินิกุลบุนนาค ชั้นที่ 4 และวงศ์เฉกอะหมัด ชั้นที่ 9 (สืบเชื้อสายจากออกญาบวรราชนายก (เฉกอะหมัด)) เกิดเมื่อปี 2432 ถึงแก่กรรมเมื่อปี 2490

การรับราชการ 
รับราชการในรัชกาลที่ 6  โดยเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2461 มหาดเล็กวิเศษ แจ๋ว บุนนาค ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นที่ ขุนวิจารณ์ภัณฑกิจ สังกัดกรมชาวที่ ขึ้นกับกรมมหาดเล็กหลวง ก่อนได้เลื่อนยศเป็น รองหุ้มแพร และเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นหลวง ในราชทินนามเดิม มีตำแหน่งเป็น ผู้ช่วยหัวหน้าแผนกรักษาวังปารุสกวัน ท่าวาสุกรี สวนจิตรลดา สวนกุหลาบ และสนามหญ้านอกกำแพงพระราชวังดุสิต

ในรัชกาลที่ 7 ได้เป็น รองเสวกโท หัวหน้าแผนกรักษาสวนและสนามนอกกำแพงวัง สังกัดกองรักษาพระราชวังดุสิต (กรมมหาดเล็กหลวง รวมเข้าในสังกัดกระทรวงวัง เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2469)  ต่อมา ได้เป็น หัวหน้าแผนกรักษาพื้นที่ในบริเวณกำแพงพระราชวังดุสิต  แล้วเป็น ผู้รักษาพระราชวังบางปะอิน  (แผนกรักษาพระราชวังบางปะอิน สังกัดกองมหาดเล็กชาวที่) ก่อนจะออกจากราชการในรัชกาลที่ 8

กองเสือป่า 
 27 กุมภาพันธ์ 2459 ว่าที่นายหมู่ตรี (นายหมู่เอกชั่วคราว) แจ๋ว บุนนาค เป็นนายหมู่เอก กรมเสือป่าปืนใหญ่หลวงรักษาพระองค์ กองกำลังของกองเสนาหลวงรักษาพระองค์
  13 มีนาคม 2460 นายหมู่เอก (ว่าที่นายหมวดตรีชั่วคราว) แจ๋ว บุนนาค รองผู้บังคับกองร้อยที่ 2 เป็นว่าที่นายหมวดตรี กรมเสือป่าปืนใหญ่หลวง ร.อ. กองกำลังของกองเสนาหลวง ร.อ.
 4 มีนาคม 2461 ว่าที่นายหมวดตรี ขุนวิจารณ์ภัณฑกิจ (แจ๋ว บุนนาค) เป็นนายหมวดตรี แผนกยกกระบัตรกรม กรมเสือป่าปืนใหญ่หลวง ร.อ. กองกำลังของกองเสนาหลวง ร.อ.
 20 กุมภาพันธ์ 2462 นายหมวดตรี ขุนวิจารณ์ภัณฑกิจ (แจ๋ว บุนนาค) เป็นนายหมวดโท แผนกยกกระบัตรกรม กรมเสือป่าปืนใหญ่หลวง ร.อ.
 21 กุมภาพันธ์ 2463 นายหมวดโท ขุนวิจารณ์ภัณฑกิจ (แจ๋ว บุนนาค) เป็นนายหมวดเอก แผนกยกกระบัตรกรม กรมเสือป่าปืนใหญ่หลวง ร.อ.

ราชการพิเศษ 
 การพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุท้องสนามหลวง พ.ศ. 2471 
 การพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส พ.ศ. 2475 
 การพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส พ.ศ. 2479 
 การพระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดเทพศิรินทราวาส พ.ศ. 2481

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 
 
 พ.ศ. 2469 – เสมาบรมราชาภิเษก ชั้นเงิน เนื่องในการพระราชพิธีบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7

ครอบครัว 
หลวงวิจารณ์ภัณฑกิจ (แจ๋ว บุนนาค) มีภรรยา (ที่มีบุตร ธิดา) 5 คน คือ
1. นางแวว (บุญเย็น)
2. นางทองม้วน
3. นางเอิบ (ศุภวงศ์)
4. นางเล็ก (โหมดหิรัญ)
5. นางธารี (เทศรักษ์) ธิดานายพุก และ นางสาย เทศรักษ์  เป็นญาติกับพระยาศรีวิกรมาทิตย์ (สงวน สิงคะเนติ) ต้นสกุล ศรีวิกรม์ 
 
มีบุตร ธิดา 13 คน (นับว่าเป็นราชินิกุลบุนนาค ชั้นที่ 5 วงศ์เฉกอะหมัด ชั้นที่ 10) คือ 

1. (หญิง) เจรง (นางแวว เป็นมารดา) เป็นภรรยานายโชค บุนนาค บุตรพระยามนตรีสุริยวงศ์ (ชื่น บุนนาค)

2. (ชาย) จรรย์   3. (หญิง) ไข่มุกต์   4. (หญิง) จอกมุกต์   5. (หญิง) จินตนา (4 คนนี้ นางทองม้วน เป็นมารดา)

6. (ชาย) ร้อยตรี จำลอง (นางเอิบ เป็นมารดา)

7. (ชาย) อำรุง (นางเล็ก เป็นมารดา)

8. (ชาย) ปรีชา   9. (หญิง) ปราณี   10. (ชาย) ศรีสุข   11. (ชาย) สมศักดิ์   12. (ชาย) จวบณรงค์   13. (หญิง) จงกลณี (6 คนนี้ นางธารี เป็นมารดา)

อ้างอิง 

ว
ว
ว

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2432
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2490