ทฤษฎีความน่าจะเป็น

ทฤษฎีความน่าจะเป็น () มีประวัติเริ่มต้นในคริสศตวรรษที่ 17 ตามหลักฐานเท่าที่ปรากฏ เชอวาลิเยร์ เดอ เมเร () นักพนันที่มีชื่อในยุคนั้น ได้ประสบปัญหาเรื่องเกมการพนัน ปัญหาสำคัญที่เขายกมามี 2 ปัญหา ปัญหาแรกคือ เดอ เมเร ได้ชนะการพนันในเกมการทอดลูกเต๋า 1 ลูก 4 ครั้ง ซึ้งเขาพนันว่าจะขึ้นแต้ม 6 อย่างน้อย 1 ครั้ง จึงทำให้เขาพนันในการทอดลูกเต๋า 2 ลูก 24 ครั้งว่า จะขึ้นแต้ม 6 ทั้งคู่อย่างน้อย 1 ครั้ง แต่คราวนี้เขาไม่ชนะ จึงไปปรึกษาเรื่องนี้กับ แบลซ ปัสกาล

นักคณิตศาสตร์จะมองความน่าจะเป็นว่าเป็นตัวเลขระหว่างศูนย์กับหนึ่ง ที่กำหนดให้กับ "เหตุการณ์" (ความน่าจะเป็นที่เท่ากับ 0 ก็คือไม่มีโอกาสที่เหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้น  แต่ถ้าความน่าจะเป็นเท่ากับ 1 แสดงว่าเหตุการณ์เหล่านั้นเกิดขึ้นได้อย่างแน่นอน) ที่เกิดขึ้นแบบสุ่ม  ความน่าจะเป็น  ถูกกำหนดให้กับเหตุการณ์  ตามสัจพจน์ของความน่าจะเป็น

ความน่าจะเป็นที่เหตุการณ์  จะเกิดขึ้น เมื่อ กำหนด ให้อีกเหตุการณ์  เกิดขึ้น เรียกว่าความน่าจะเป็นมีเงื่อนไข ของ  เมื่อให้  โดยค่าความน่าจะเป็นคือ  (เมื่อ  ไม่เป็นศูนย์)  ถ้าความน่าจะเป็นมีเงื่อนไขของ  เมื่อให้  มีค่าเช่นเดียวกับความน่าจะเป็น (แบบไม่มีเงื่อนไข) ของ  เราจะกล่าวว่าเหตุการณ์  และ  เป็นเหตุการณ์ที่เป็นอิสระต่อกันเชิงสถิติ  เราจะสังเกตได้ว่าความสัมพันธ์นี้เป็นความสัมพันธ์สมมาตร ทั้งนี้เนื่องจากการเป็นอิสระต่อกันนี้เขียนแทนได้เป็น
.

แนวคิดหลักของทฤษฎีความน่าจะเป็นคือตัวแปรสุ่มและการแจกแจงความน่าจะเป็น โปรดดูบทความหลักสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม

ทฤษฎีความน่าจะเป็นมีหลายแนวคิด แนวคิดหนึ่งที่ได้รับความนิยมมากในสาขาปัญญาประดิษฐ์ และเศรษฐศาสตร์คือ ทฤษฎีความน่าจะเป็นแบบเบย์

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ทฤษฎีความน่าจะเป็น  จากสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน

ทฤษฎีความน่าจะเป็น
วิยุตคณิต
ทฤษฎีเมเชอร์