เรือหลวงสุโขทัย

เรือหลวงสุโขทัย (FS-442) () เป็นเรือคอร์เวตชั้นรัตนโกสินทร์ของกองทัพเรือไทย โดยเป็นเรือลำที่ 2 ที่ชื่อเรือหลวงสุโขทัย เรืออับปางเนื่องจากพายุเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2565

เหตุเรือจมดังกล่าวทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 24 นาย ทำให้เกิดกระแสวิจารณ์ต่อกองทัพเรือเกี่ยวกับการบำรุงรักษาเรือ การออกเรือท่ามกลางพายุ อุปกรณ์ชูชีพที่ไม่เพียงพอ การค้นหาและกู้ภัยที่ไม่ทันกาล และการสื่อสารในภาวะวิกฤตที่ไม่เหมาะสม

ประวัติ 
เรือหลวงสุโขทัยเป็นเรือลำที่ 2 ในเรือคอร์เวตชั้นรัตนโกสินทร์ มีความยาวตลอดตัวเรือ 76.8 เมตร ความกว้าง 9.6 เมตร กินน้ำความลึก 4.5 เมตร ระวางขับน้ำปกติ 840 ตัน และระวางขับน้ำสูงสุด 960 ตัน ขับเคลื่อนด้วยเครื่องจักรใหญ่ดีเซล 2 เครื่อง ทำงานบนเพลาใบจักร 2 เพลา ทำความเร็วล่องเรือ 18 นอต และความเร็วสูงสุด 24 นอต ซึ่งมีแผนการต่อเรือลำนี้เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2526 และเริ่มต้นต่อขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2527 ณ บริษัทต่อเรือทาโคมา เมืองทาโคมา รัฐวอชิงตัน สหรัฐ ในชื่อโครงการว่า RTN 252 FT PSMM MK-16#446 โดยทำพิธีวางกระดูกงูเมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2527 และเข้าประจำการในกองทัพเรือเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2530 ในหมวดเรือที่ 1 กองเรือฟรีเกตที่ 1 กองเรือยุทธการ

อาวุธยุทโธปกรณ์ 
เรือหลวงสุโขทัยเป็น 1 ใน 5 ลำที่มีศักยภาพสูงที่สุดของกองทัพเรือ เนื่องจากมีความสามารถในการรบทั้ง 3 มิติ คือ สามารถต่อสู้ได้ทางอากาศ, บนผิวน้ำ และใต้น้ำ เรือหลวงสุโขทัย ประกอบด้วยระบบอาวุธ

 ขีปนาวุธปล่อยนำวิถีพื้นสู่พื้นฮาร์พูน 2 แท่น แท่นละ 4
 ท่อยิงขีปนาวุธปล่อยนำวิถีพื้นสู่อากาศอัลบราทรอส
 ท่อยิงตอร์ปิโด 6 ท่อยิง
 ปืนใหญ่เรือ 76/62 จำนวน 1 กระบอก
 ปืนใหญ่ลำกล้องคู่ขนาด 40 มม. 1 ระบบ
 ปืนใหญ่เออร์ลิคอนขนาด 20 มม. จำนวน 2 ระบบ

สำนักข่าวอิศราเปิดเผยว่า ระหว่างปี พ.ศ. 2559 ถึง พ.ศ. 2565 มีโครงการจัดซื้อจัดจ้างเกี่ยวกับเรือทั้งสิ้น 60 รายการ มูลค่ากว่า 40.76 ล้านบาท

ภารกิจ 

เรือหลวงสุโขทัย เข้าประจำการครั้งแรกเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2530 เดิมเรือใช้หมายเลขประจำเรือคือหมายเลข 2 และต่อมาได้เปลี่ยนมาเป็นหมายเลข 442

ใน พ.ศ. 2537 เรือหลวงสุโขทัย เป็นส่วนหนึ่งของกองทัพเรือไทยเข้าร่วมการฝึกกับประเทศออสเตรเลียในการฝึกประจำปี AUSTHAI 94

ใน พ.ศ. 2538 ได้ฝึกยิงขีปนาวุธพื้นสู่อากาศอาสปิเด ต่อเป้าหมายอากาศยานไร้คนขับในระหว่างการฝึกความร่วมมือและความพร้อมทางเรือ หรือ “การัต” (CARAT 95) ร่วมกับกองทัพเรือจากสหรัฐอเมริกา, สิงคโปร์, มาเลเซีย, ฟิลิปปินส์ และบรูไน ซึ่งเป็นครั้งแรกที่เรือได้ยิงขีปนาวุธนับตั้งแต่ได้จัดซื้อระบบอาวุธมาในปี พ.ศ. 2528

เดือนมกราคม พ.ศ. 2546 เรือหลวงสุโขทัยได้เป็นหนึ่งในหมู่เรือเฉพาะกิจของปฏิบัติการโปเชนตงในสมัยรัฐบาลทักษิณ ชินวัตร เพื่อกดดันกัมพูชา

จนถึง พ.ศ. 2565 สังกัดกองเรือปราบเรือดำน้ำ

การอับปางจากพายุ 
เรือหลวงสุโขทัยอับปางหลังจากเกิดพายุในอ่าวไทย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ขณะกำลังเดินทางไปร่วมงานฉลองครบรอบ 100 ปี กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ที่ศาลหาดทรายรี จังหวัดชุมพร ในช่วงที่เกิดเหตุ คลื่นลมบริเวณอ่าวไทยและอันดามันมีกำลังแรง โดยมีคลื่นสูง 2–4 เมตร บริเวณที่มีฝนฟ้าคะนองมีคลื่นสูงมากกว่า 4 เมตร เรือดังกล่าวได้รับความพยายามช่วยเหลืออย่างหนักหลังจากระบบไฟฟ้าและเครื่องสูบน้ำล้มเหลวเนื่องจากน้ำท่วม ความล้มเหลวดังกล่าวเกิดจากน้ำทะเลเข้าสู่ท่อไอเสียในทะเลลึก ซึ่งนำไปสู่การลัดวงจรในระบบไฟฟ้าของเรือ นาวาโท พิชิตชัย เถื่อนนาดี เป็นผู้บังคับการเรือในขณะเกิดเหตุ เหตุเรือสุโขทัยล่มนับเป็นเรือรบในราชนาวีไทยลำแรกที่อับปางลงนับตั้งแต่เรือหลวงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. 2494

บนเรือนั้นมีการเปิดเผยว่ามีเสื้อชูชีพไม่เพียงพอต่อกำลังพลบนเรือ 105 นาย (ซึ่งมากกว่าอัตราเต็มที่) และมีหลักฐานในแชตที่ออกมาว่า เรือหลวงสุโขทัยพยายามขอเข้าเทียบท่ากับท่าเรือประจวบ ซึ่งท่าเรืออนุญาตแล้ว แต่สุดท้ายเรือตัดสินใจเดินทางไปยังสัตหีบแทน ขณะที่เรืออับปางนั้น เรือสุโขทัยมีอายุ 36 ปีแล้ว ซึ่งตามระเบียบและข้อกำหนดมีอายุใช้งาน 40 ปี

จากคำให้การของพยานที่บอกว่าเมื่อเวลา 14.00 น. ของวันที่ 20 ธันวาคม มีคลื่นทะเลและน้ำเริ่มรั่วเข้าบริเวณพื้นห้องชั้นล่าสุด จึงนำปั๊มน้ำเข้ามาสูบน้ำออก จากนั้นเวลา 16.00 น. มีเสียงนายทหารตะโกนแจ้งว่าเกิดเหตุไฟไหม้บนเรือแต่ก็สามารถควบคุมไว้ได้ และเวลาประมาณ 19.00 น. น้ำที่ทะลักเข้าใต้ท้องเรือเริ่มท่วมชั้นล่างสูง ทำให้เพจไทยอาร์มฟอร์ซ.คอม เว็บไซต์อิสระด้านกิจการทหาร วิเคราะห์ว่า น้ำเข้าจากบริเวณหน้าเรือ ซึ่งถึงแม้ว่าจะเป็นไปได้ยาก แต่อาจเกิดจากการเข้าทางประตูกั้นน้ำและฝาฮัทช์ที่อาจปิดไม่ได้ หรือชำรุด รวมทั้งอาจมีความผิดปกติหรือรอยแตกของตัวเรือมากกว่าที่ทหารบนเรือทราบ ขณะที่กองทัพเรือชี้แจงว่าเรือหลืองสุโขทัย เพิ่งซ่อมบำรุงไปเมื่อ 2 ปีก่อน และมีการใช้คอมพิวเตอร์สแกนหารอยแตกรอยทะลุทั้งลำแล้ว ผู้บัญชาการทหารเรือยืนยันว่า ต้องมีการสอบสวนข้อเท็จจริงและรายงานข้อเท็จจริง ความสูญเสียและความรับผิดตามกฎหมาย แต่บางเรื่องเป็นความลับราชการ ต้องเป็นไปตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540

มีเอกชนตั้งข้อสังเกตว่าเหตุใดเรือจึงไม่ขอความช่วยเหลือทางวิทยุฉุกเฉินซึ่งเป็นช่องทางสากล และไม่ขอความช่วยเหลือจากเรือ offshore ทั้งที่อยู่ห่างไปเพียง 20 ไมล์ทะเลหรือ 37.04 กิโลเมตร ขณะที่มีกระแสข่าวว่าห้ามสละเรือ ก่อนที่เสนาธิการทหารเรือจะออกมายืนยันว่าไม่มีคำสั่ง ต่อมากองทัพเรือยอมรับว่าขณะเกิดเหตุไม่มีต้นกลบนเรือ ซึ่งทำหน้าที่ดูแลเครื่องจักรและป้องกันความเสียหาย ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2566 มีการเปิดเผยเอกสารราชการที่ระบุว่าแผ่นเหล็กของเรือใต้แนวน้ำในจุดสำคัญ 13 จุดอาจบางกว่ามาตรฐานถึง 25% ส่วนกองทัพเรือออกมาแถลงอ้างว่าข้อมูลดังกล่าวไม่ใช่ข้อเท็จจริงทั้งหมด ยังขาดข้อมูลการซ่อมทำของอู่

มูลค่าความเสียหายของเรือคิดเป็น 5,000 ล้านบาท ซึ่งกองทัพเรือเปิดเผยแผนกู้เรือในเดือนธันวาคม 2566 ว่าอาจช้วงเงินจำนวน 100 ล้านบาท โดยในวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2566 กองทัพได้มีการกำหนดกรอบงบประมาณในการเก็บกู้เรือไปยังกระทรวงกลาโหมเป็นวงเงินจำนวน 200 ล้านบาท เพื่อว่าจ้างบริษัทเอกชนในการดำเนินการให้ได้สภาพเรือที่สมบูรณ์ที่สุด ไม่มีการแยกหรือตัดชิ้นส่วนเรือในการเก็บกู้ เพื่อสอบสวนหาข้อเท็จจริงและพยายานหลักฐานถึงสาเหตุในการอัปปางต่อไป

ลำดับเหตุการณ์และผู้เสียชีวิต 

ข้อมูลผู้เสียชีวิต ณ วันที่ 29 ธันวาคม 2565 จำนวน 24 นาย ประกอบด้วย

การค้นหาและกู้ภัย 
เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม โฆษกกองทัพเรือยืนยันว่าลูกเรือทุกคนปลอดภัย แต่ ณ วันที่ 24 ธันวาคม กองทัพเรือกลับยืนยันว่ามีลูกเรือเสียชีวิตแล้ว 13 นาย

กองทัพเรือ 
หลังจากเกิดเหตุ กองทัพเรือได้ส่งเรือรบ 3 ลำ คือ เรือหลวงภูมิพลอดุลยเดช, เรือหลวงกระบุรี, เรือหลวงอ่างทอง และอากาศยานของกองทัพเรือ 2 ลำ เพื่อช่วยเหลือลูกเรือ

กองทัพอากาศ 
ในส่วนของกองทัพอากาศได้สนับสนุนอากาศยาน 1 ลำและเฮลิคอปเตอร์ 1 ลำในการร่วมภารกิจช่วยเหลือของกองทัพเรือ

สำนักงานตำรวจแห่งชาติ 
ได้ส่งเฮลิคอปเตอร์จากกองบินตำรวจ ชุดกู้ภัยของกองบิน และกองร้อยกู้ชีพ กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ รวมถึงเรือตรวจการณ์ของตำรวจน้ำร่วมปฏิบัติภารกิจ

กองทัพเรือต่างประเทศ 
มีกองทัพเรือมาเลเซีย สหราชอาณาจักร และสหรัฐอาสาให้ความช่วยเหลือในการกู้ภัย แต่กองทัพเรือไทยยังไม่ตอบรับ

สันนิษฐานถึงแก่ความตาย 
วันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 พล.อ. สิทธิพร มุสิกะสิน รองปลัดกระทรวงกลาโหม ทำการแทนปลัดกระทรวงกลาโหม ได้ลงนามในคำสั่งกระทรวงกลาโหม ที่ 254/2566  เรื่อง สันนิษฐานว่าข้าราชการ กห. ถึงแก่ความตายเพราะสูญหายในขณะปฏิบัติหน้าที่ราชการ อาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติบำเหน็จบำนาญข้าราชการ พ.ศ. 2494 มาตรา 43 และคำสั่ง กห.(เฉพาะ ที่ 281/60 ลง  27 พฤษภาคม พ.ศ.  2560 เรื่อง มอบอำนาจให้ ปลัดกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือ และผู้บัญชาการทหารอากาศ ทำการแทน และสั่งการในนามของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ผนวก ก ข้อ 153 กับคำสั่ง สป.(เฉพาะ) ที่ 555/65 ลง 3 ตุลาคม พ.ศ. 2565 เรื่อง มอบอำนาจหน้าที่ให้รองปลัดกระทรวงกลาโหมและหัวหน้าหน่วยขึ้นตรงปฏิบัติราชการ ผนวก ง ข้อ 2.10

ฉะนั้น จึงให้สันนิษฐานว่ากำลังพลกองทัพเรือ จำนวน 5 นาย ได้ถึงแก่ความตายเพราะสูญหาย ในขณะปฏิบัติหน้าที่ราชการ ดังนี้

 พันจ่าเอก จิราวัฒน์ เจริญศิลป์
 จ่าโท โสภณ วงษ์สนิท
 พลทหาร อับดุลอาชิส มะแอ
 พลทหาร ชัยชนะ ช่างวาด
 พลทหาร ทวีศักดิ์ แซ่เชียว

ข้อวิจารณ์ 
กองทัพเรือถูกวิจารณ์อย่างมากในการตอบสนองต่อเหตุการณ์ดังกล่าว เริ่มจากคำถามในการจัดซื้ออาวุธแบบใช้แล้วทิ้ง ขาดการบำรุงรักษา และละเลยชีวิตกำลังพล ส่วนการสื่อสารในภาวะวิกฤตก็ทำได้ไม่ดี จากคำกล่าว มีเสื้อชูชีพก็ไม่ได้หมายความว่าจะรอดชีวิต

ดูเพิ่ม 

 เรือคอร์เวต
 ปฏิบัติการโปเชนตง
 อุปกรณ์ลอยน้ำส่วนบุคคล

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 

ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2565
สุโขทัย
เรือคอร์เวตชุดเรือหลวงรัตนโกสินทร์
สุโขทัย
สุโขทัย