ลัทธิขงจื๊อใหม่

ลัทธิขงจื๊อใหม่ ( (ซ่งหมิงหลี่เสวฺ)  ย่อให้สั้นๆ เป็น 理学 (หลี่เสวฺ)) เป็นหลักศีลธรรม จริยธรรม และ อภิปรัชญาในปรัชญาจีน ซึ่งได้รับอิทธิพลจากลัทธิขงจื๊อ และมีต้นกำเนิดโดยหานอวี้ และ หลี่อ้าว (772–841) ในสมัยราชวงศ์ซ่ง  และมีความโดดเด่นในช่วงราชวงศ์ซ่งและราชวงศ์หมิง 

ลัทธิขงจื่อใหม่เป็นความพยายามที่จะสร้างลัทธิขงจื๊อที่มีเหตุผลและมีรูปแบบทางโลกมากขึ้น โดยการปฏิเสธเรื่องไสยศาสตร์และเรื่องลึกลับซึ่งเป็นองค์ประกอบของลัทธิเต๋าและพุทธศาสนา ที่มีอิทธิพลต่อลัทธิขงจื๊อในระหว่างสมัยราชวงศ์ฮั่นและยุคหลังราชวงศ์ฮั่น   ถึงแม้ลัทธิขงจื๊อใหม่จะวิจารณ์ลัทธิเต๋าและพุทธศาสนาก็ตาม แต่แนวคิดทั้งสองสายนี้กลับมีอิทธิพลต่อปรัชญา ซึ่งลัทธิขงจื๊อใหม่ก็ได้ยืมคำศัพท์และแนวคิดบางอย่างจากพุทธและเต๋ามาใช้อธิบายแนวคิดทางอภิปรัชญา อย่างไรก็ตามลัทธิขงจื๊อใหม่ก็แตกต่างจากพุทธศาสนาและลัทธิเต๋าที่อธิบาย อภิปรัชญาซึ่งเป็นแรงกระตุ้นสำหรับการพัฒนาจิตวิญญาณ การสว่างวาบทางปัญญาของศาสนา และความเป็นอมตะ นักปรัชญาขงจื่อใหม่ใช้อภิปรัชญาเป็นแนวทางในการพัฒนาปรัชญาเชิงจริยธรรมอย่างมีเหตุผล

ต้นกำเนิด 

ลัทธิขงจื่อใหม่มีจุดกำเนิดในสมัยราชวงศ์ถัง   ปราชญ์ขงจื่อ หานอวี้ และ หลี่อ้าว ถูกมองว่าเป็นบรรพชนของนักปราชญ์ขงจื่อใหม่ในสมัยราชวงศ์ซ่ง    โจวตุนอี๋ (1017-1073) นักปรัชญาสมัยราชวงศ์ซ่งถูกมองว่าเป็น "ผู้บุกเบิก" ลัทธิขงจื่อใหม่ที่แท้จริงคนแรก  โดยนำหลักอภิปรัชญาของลัทธิเต๋าเป็นกรอบสำหรับปรัชญาจริยธรรมของเขา    ลัทธิขงจื่อใหม่เป็นการฟื้นฟูลัทธิขงจื่อแบบดั้งเดิมที่ได้รับการปรับปรุงให้สอดคล้องกับค่านิยมทางสังคมของคนจีนในสมัยราชวงศ์ซ่งและการตอบสนองต่อความท้าทายของปรัชญาและศาสนาของพุทธและเต๋าซึ่งเกิดขึ้นในช่วงราชวงศ์โจวและฮั่น  แม้ว่านักปราชญ์ลัทธิขงจื่อใหม่จะวิจารณ์อภิปรัชญาของพุทธ  แต่ลัทธิขงจื่อใหม่ก็ได้ยืมคำศัพท์และแนวคิดจากลัทธิเต๋าและพุทธศาสนาเข้ามาด้วย  

หนึ่งในนักปราชญ์ขงจื่อใหม่ที่สำคัญที่สุด คือ จูซี (1130-1200)  คำสอนของเขามีอิทธิพลมากจนมีการนำคำสอนของเขามารวมเข้ากับการสอบรับราชการ - บริการเมื่อปี ค.ศ.1314 ถึง 1905 .  เขาเป็นนักเขียนที่อุดมสมบูรณ์ และปกป้องความเชื่อของลัทธิขงจื่อของเขาในเรื่องสังคมประสานกลมกลืนและความประพฤติส่วนบุคคลที่เหมาะสม หนึ่งในความทรงจำที่ดีที่สุดของเขาคือหนังสือ "พิธีกรรมครอบครัว" ซึ่งเขาได้ให้คำแนะนำโดยละเอียดเกี่ยวกับวิธีการจัดงานแต่งงาน  งานศพ  พิธีกรรมในครอบครัว  และความเลื่อมใสในบรรพบุรุษ   ความคิดของชาวพุทธในไม่ช้าก็ดึงดูดเขาและเขาก็เริ่มโต้แย้งกันในสไตล์ขงจื่อสำหรับการปฏิบัติทางพุทธศาสนาของมาตรฐานทางศีลธรรมขั้นสูง นอกจากนี้เขายังเชื่อว่าการฝึกปฏิบัติเป็นเรื่องสำคัญทั้งในวงการวิชาการและวงการปรัชญา  ทั้งการแสวงหาความสนใจแม้ว่างานเขียนของเขาจะเข้มข้นในประเด็นทฤษฎี  ซึ่งขึ้นชื่อว่าเขาเขียนบทความมากมายที่พยายามอธิบายว่าความคิดของเขาไม่ใช่ทั้งพุทธหรือเต๋าและรวมถึงการปฏิเสธอย่างรุนแรงของศาสนาพุทธและลัทธิเต๋า 

หลังจากยุคซีหนิง (1,070) หวางหยางหมิง (ค.ศ. 1472–1529) ได้รับการยกย่องว่าเป็นนักคิดขงจื่อใหม่ที่สำคัญที่สุด การตีความลัทธิขงจื่อของหวางหยางหมิงปฏิเสธการใช้เหตุผลเชิงทวินิยมในปรัชญาดั้งเดิมของจูซี 

มีมุมมองที่แข่งขันกันจำนวนมากภายในชุมชนขงจื่อใหม่  แต่โดยรวมแล้วระบบปรากฏว่ามีความคล้ายคลึงกับทั้งพุทธและลัทธิเต๋า (Daoist)  ความคิดในเรื่องเวลาและแนวคิดบางอย่างที่แสดงในคัมภีร์อี้จิง (หนังสือการเปลี่ยนแปลง) ทฤษฎีหยิน - หยาง ที่เกี่ยวข้องกับสัญลักษณ์ไท่จี๋ ( Taijitu )   แม่ลายขงจื่อใหม่ที่รู้จักกันดี คือ ภาพวาดของขงจื่อ  พระพุทธเจ้า และ เหลาจื่อ  ทุกคนดื่มน้ำส้มสายชูขวดเดียวกัน และภาพวาดที่เกี่ยวข้องกับสโลแกน "คำสอนทั้งสามนี้เป็นหนึ่งเดียว!" 

ในขณะที่นักขงจื่อใหม่มีแนวคิดที่ตรงกันข้ามกับพุทธและเต๋า  แต่ลัทธิขงจื่อใหม่กลับควบรวมแนวคิดทางพุทธศาสนาและลัทธิเต๋า   แน่นอนพวกเขาปฏิเสธศาสนาพุทธและลัทธิเต๋า   หนึ่งในบทความที่โด่งดังที่สุดของหานอวี้ ตัดสินใจที่จะนมัสการพระบรมสารีริกธาตุ   อย่างไรก็ตามงานเขียนของลัทธิขงจื่อใหม่ได้ปรับความคิดและความเชื่อของชาวพุทธให้สอดคล้องกับความสนใจของขงจื่อ   ในประเทศจีน ลัทธิขงจื่อใหม่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการจากการพัฒนาในสมัยราชวงศ์ซ่งจนกระทั่งต้นศตวรรษที่ยี่สิบ  และดินแดนในอาณานิคมของจีน ( เวียดนาม และ ญี่ปุ่น ) ล้วนได้รับอิทธิพลจากลัทธิขงจื่อใหม่มานานกว่าครึ่งศตวรรษ .

ปรัชญา 
ลัทธิขงจื่อใหม่เป็นปรัชญาสังคมและหลักจริยศาสตร์ที่ใช้แนวคิดทางอภิปรัชญาซึ่งหยิบยืมมาจากลัทธิเต๋า   ปรัชญานั้นมีลักษณะที่เห็นอกเห็นใจและมีเหตุผลด้วยความเชื่อที่ว่าเราสามารถเข้าใจจักรวาลได้ด้วยเหตุผลของมนุษย์และขึ้นอยู่กับมนุษยชาติในการสร้างความสัมพันธ์ที่ประสานกลมกลืนกันระหว่างจักรวาลกับปัจเจกบุคคล 

หลักเหตุผลของลัทธิขงจื่อใหม่มีความตรงกันข้ามกับเรื่องมหัศจรรย์ของพุทธศาสนานิกายเซนที่โดดเด่นในยุคก่อนหน้านี้ จัน ต่างจากพุทธศาสนิกชนและปราชญ์ลัทธิขงจื่อใหม่เชื่อว่าความเป็นจริงมีอยู่จริงและสามารถเข้าใจได้ด้วยมนุษย์   แม้ว่าการตีความของความเป็นจริงจะแตกต่างกันเล็กน้อยอันขึ้นอยู่กับสำนักของลัทธิขงจื่อใหม่

ความสำคัญของ "หลี่"  (理) ในลัทธิขงจื่อใหม่ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวของจีนซึ่งมีชื่อเรียกว่า "การศึกษาหลี่"

สำนักต่างๆ 
ลัทธิขงจื่อใหม่ เป็นประเพณีทางปรัชญาที่มีความแตกต่างและแบ่งออกเป็นสองสำนักย่อย

การจำแนกแบบสองสำนักกับการจำแนกแบบสามสำนัก 
ในยุคกลางของจีน  กระแสความคิดของลัทธิขงจื่อใหม่ได้รับการขนานนามว่า "สำนักเต๋า" ได้จัดแบ่งโดยนักปรัชญาที่มีนามว่า ลู่จิ่วหยวน ซึ่งเป็นนักเขียนนอกรีตที่ไม่ใช่ขงจื่อ   อย่างไรก็ตามในศตวรรษที่ 15 นักปรัชญาชื่อดังอย่างหวังหยางหมิงได้รับอิทธิพลจากลู่จิ่วหยวนและได้วิพากษ์แนวคิดบางส่วนที่เป็นรากฐานของสำนักเต๋า  แม้ว่าจะไม่ได้ปฏิเสธแนวคิดทั้งหมดก็ตาม .   การคัดค้านเกิดขึ้นกับปรัชญาของหวางหยางหมิงภายในช่วงชีวิตของเขาและไม่นานหลังจากที่เขาเสียชีวิต   เฉินเจี้ยน (ค.ศ. 1497–1567) ได้จัดกลุ่มหวางร่วมกับลู่ในฐานะนักเขียนนอกรีต   ดังนั้นลัทธิขงจื่อใหม่จึงแบ่งออกเป็นสองสำนักที่แตกต่างกัน   สำนักที่ยังคงโดดเด่นตลอดยุคกลางและยุคใหม่ตอนต้น  เรียกว่า "สำนักเฉิง-จู" เพื่อแสดงความยกย่องในตัวของเฉิงอี้ เฉิงฮ่าว และ จูซี   สำนักที่ไม่ค่อยโดดเด่นและอยู่ตรงกันข้ามกับสำนักเฉิง-จู คือ  สำนักลู่-หวาง  เพื่อแสดงความยกย่องต่อลู่จิ่วหยวน และ หวางหยางหมิง 

นักปรัชญาขงจื่อสมัยใหม่ที่มีแนวคิดตรงกันข้ามกับสองสำนักนี้ คือ โหมวจงซาน ซึ่งได้โต้แย้งว่ามีสำนักขงจื่อใหม่สำนักที่สาม นั่นคือ สำนักหู-หลิว ตามคำสอนของ หูหง (1106–1161) และ หลิวจงโจว (1578-1645)  โหมวได้กล่าวว่าความสำคัญของสำนักที่สามนี้เป็นตัวแทนสายตรงของผู้บุกเบิกลัทธิขงจื่อใหม่ อย่าง  โจวตุนอี๋  จางจ๋ายและเฉิงฮ่าว    ยิ่งไปกว่านั้น   การรวมตัวกันของสำนักหู-หลิวกับสำนักลู่-หวางก่อให้เกิดกระแสหลักของลัทธิขงจื่อใหม่อย่างแท้จริงแทนที่สำนักเฉิง-จู   กระแสหลักเป็นตัวแทนการกลับไปสู่คำสอนของขงจื่อ  เมิ่งจื่อ  จงยง และข้อคิดจากคัมภีร์อี้จิง  ดังนั้นสำนักเฉิง-จู จึงเป็นเพียงสาขาย่อยที่อยู่บนพื้นฐานของการเรียนรู้ที่ยิ่งใหญ่ และเน้นการศึกษาทางปัญญาเกี่ยวกับการศึกษาของปราชญ์

สำนักเฉิง-จู 
การกำหนดแนวคิดลัทธิขงจื่อใหม่ของจูซี มีดังนี้ เขาเชื่อว่า วิถี (道 - เต้า ) แห่งสวรรค์ (天 - เทียน) จะแสดงผ่านหลักการหรือหลี่ (理) แต่ถูกปกคลุมด้วยสสารหรือชี่ (气)   แนวคิดนี้ได้อิทธิพลมาจากระบบแบบพุทธของเวลาซึ่งแบ่งสิ่งต่าง ๆ ออกเป็นหลักการ (理 - หลี่) และหน้าที่ (事 - ชื่อ) ในหลักการของลัทธิขงจื่อใหม่   หลี่ มีความบริสุทธิ์และสมบูรณ์แบบในตัวมันเอง   แต่ด้วยการเกิดขึ้นของชี่  ซึ่งอยู่บนพื้นฐานของอารมณ์ความรู้สึกและความขัดแย้ง   ธรรมชาติของมนุษย์เดิมนั้นดี   แต่นักปรัชญาขงจื่อใหม่ได้ถกเถียงกัน (ตามแนวคิดของเมิ่งจื่อ) แต่การกระทำที่ไม่บริสุทธิ์จะทำให้มีความบริสุทธิ์ ซึ่งจำเป็นสำหรับการชำระหลี่ให้บริสุทธิ์   อย่างไรก็ตาม    ลัทธิขงจื่อใหม่ไม่เชื่อในโลกภายนอกที่ไม่เกี่ยวข้องกับโลกของสสารซึ่งตรงกันข้ามกับพุทธศาสนาและปรัชญาเต๋า   นอกจากนี้ลัทธิขงจื่อใหม่โดยทั่วไปปฏิเสธความคิดของการกลับชาติมาเกิดและความคิดที่เกี่ยวข้องของกรรม 

นักปรัชญาขงจื่อใหม่แต่ละคนต่างมีความคิดที่แตกต่างกัน   จูซีเชื่อในเก๋ออู้ (格物) หรือการตรวจสอบหาความจริง   รูปแบบทางวิชาการของวิทยาศาสตร์แห่งการสังเกตอยู่บนพื้นฐานของแนวคิดที่ว่าหลี่ดำรงอยู่ในโลก

สำนักลู่-หวาง 
หวางหยางหมิง (หวังโซ่วเหริน) เป็นนักปรัชญาขงจื่อใหม่ที่มีอิทธิพลมากที่สุดคนที่สอง  เขาได้สรุปว่า: ถ้า หลี่ อยู่ในทุกสิ่งและอยู่ในจิตใจเพียงหนึ่งเดียว  ก็จะไม่มีที่ไหนดีไปกว่าตัวเองในใจ   วิธีที่เขาชอบกระทำนั่นคือ นั่งด้วยความสงบ (จิ้งจั้ว) ซึ่งมีการปฏิบัติที่คล้ายคลึงกับซาเซ็น หรือ การทำสมาธิแบบเซน (Zen)  หวางหยางหมิงพัฒนาความคิดความรู้โดยกำเนิด  โดยโต้แย้งเหตุผลว่ามนุษย์ทุกคนมีความรู้ติดตัวมาตั้งแต่แรกเกิดซึ่งสามารถแยกความแตกต่างระหว่าง ความดี กับ ความชั่ว ได้   ความรู้ดังกล่าวสามารถหยั่งรู้ได้เอง และไม่ต้องใช้เหตุผล   ความคิดที่ปฏิวัติเหล่านี้ของหวางหยางหมิงจะสร้างแรงบันดาลใจให้กับนักคิดชาวญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียงอย่าง โมะโตริ โนรินางะ ผู้ซึ่งถกเถียงว่าเพราะเทพเจ้าในศาสนาชินโต   ชาวญี่ปุ่นจึงมีความสามารถในการแยกแยะความดีและความชั่วโดยปราศจากการใช้เหตุผลที่ซับซ้อน   สำนักแห่งความคิดของหวางหยางหมิง (Ōyōmei-gaku - โอโยเม งะขุ) ได้จัดเตรียมแนวคิดบางส่วนซึ่งเป็นพื้นฐานทางอุดมการณ์สำหรับซามูไรบางคนที่พยายามแสวงหาและไล่ตามการกระทำโดยอาศัยสัญชาตญาณมากกว่านักวิชาการ   เช่นนี้จึงเตรียมพื้นฐานทางปัญญาสำหรับการกระทำทางการเมืองที่รุนแรงของซามูไรระดับล่างในทศวรรษที่ผ่านมาก่อนยุคเมจิ อิชิน (1868) ซึ่งอำนาจโทคุงาวะ (1600–1868) ถูกโค่นล้ม

ลัทธิขงจื่อใหม่ในเกาหลี 
ในเกาหลียุคโชซอน  ลัทธิขงจื่อใหม่ได้ก่อตั้งขึ้นในฐานะอุดมการณ์ของรัฐ   การยึดครองคาบสมุทรเกาหลีโดยอาณาจักรต้าหยวน ได้นำสำนักขงจื่อใหม่ของจูซีเข้าสู่เกาหลี    ลัทธิขงจื่อใหม่เริ่มเข้ามาในเกาหลีโดยอัน-ฮยาง ในยุคราชวงศ์โครยอ    เขาแนะนำลัทธิขงจื่อใหม่ในยุคศตวรรษสุดท้ายของสมัยอาณาจักรโครยอและได้รับอิทธิพลจากราชวงศ์หยวนของพวกมองโกล    
[ ต้องการอ้างอิง ]
นักวิชาการเกาหลีหลายคนได้ไปเยือนจีนในสมัยราชวงศ์หยวนและอัน-ฮยางก็เป็นหนึ่งในนั้น   ในปี ค.ศ.1286 เขาได้อ่านหนังสือของจูซีในเมืองเยี่ยนจิง (ปักกิ่งในปัจจุบัน) และรู้สึกประทับใจมาก  เขาจึงถอดความจากหนังสือทั้งหมดและนำกลับมาเกาหลีด้วย   อันเป็นแรงบันดาลใจอย่างมากต่อปัญญาชนชาวเกาหลีในเวลานั้น  และผู้มีอำนาจมาจากชนชั้นกลางและทำให้องค์กรทางศาสนาจำนวนมาก (อย่างเช่น พุทธศาสนา) เกิดความกระจ่าง  และชนชั้นสูงรุ่นเก่าได้นำลัทธิขงจื่อใหม่มาใช้   ปัญญาชนของลัทธิขงจื่อใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นใหม่เป็นกลุ่มผู้นำที่มุ่งล้มล้างราชวงศ์โครยอ 

หลังจากการล่มสลายของราชวงศ์โครยอ และการก่อตั้งราชวงศ์โชซอนโดย อีซอง-กเยฺ ในปี ค.ศ.1392 ลัทธิขงจื่อใหม่ได้กลายมาเป็นอุดมการณ์ของรัฐ   พุทธศาสนาและศาสนาอื่นถือว่าเป็นอันตรายต่อลัทธิขงจื่อใหม่   ดังนั้น ศาสนาพุทธจึงถูกจำกัด และถูกก่อกวนโดยโชซอนเป็นครั้งคราว   เมื่อลัทธิขงจื่อใหม่สนับสนุนการศึกษา  โรงเรียนลัทธิขงจื่อใหม่จำนวนหนึ่ง (서원 ซอวอน และ향교 ฮยฺงกฺโย) ได้ก่อตั้งขึ้นทั่วอาณาจักร  และผลิตนักวิชาการจำนวนมาก  รวมถึงโชกวางโจ (조광조, 趙光祖, 1482-1520 ), อี-ฮวฺง (이황, 滉; นามปากกา ทเวฺกเยฺ 퇴계, 退溪; 1501–1570) และ อีอี (이이, 李珥; 1536–1584) 

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 16 โชกวางโจพยายามที่จะปฏิรูปโชซอนให้เป็นสังคมขงจื่อใหม่ในอุดมคติด้วยชุดการปฏิรูปหัวรุนแรงจนกระทั่งเขาถูกประหารชีวิตในปี 1520  อย่างไรก็ตาม ลัทธิขงจื่อใหม่ได้รับการสันนิษฐานถึงบทบาทที่ยิ่งใหญ่กว่าในราชวงศ์โชซอน นักวิชาการขงจื่อใหม่มีเนื้อหาที่ไม่ยาวที่จะอ่านและจดจำกฎดั้งเดิมของจีน และเริ่มพัฒนาทฤษฎีใหม่ของลัทธิขงจื่อใหม่ อีฮวฺง และ อีอี  เป็นนักปรัชญาขงจื่อใหม่ที่โดดเด่นที่สุดในบรรดานักทฤษฎีใหม่เหล่านี้ 

สาวกที่โดดเด่นที่สุดของอีฮวฺง คือคิมซองอิล (金誠一, 1538–1593), รฺยูซอง-รยฺอง (柳成龍 1542-1607) และ ชองกู (한강정구, 寒鄭郑求, 1543–1620) ที่รู้จักในนาม "ฮีโร่สามคน"   หลังจากพวกเขาก็ตามมาด้วยนักวิชาการรุ่นที่สองซึ่งรวมถึง ชางฮยฺองวาง (1554-1637) และ ชางฮึง-ฮโย (敬堂 , 1564–1633) และรุ่นที่สาม (รวมถึง ฮอมก, ยุนฮฺยฺ, ยุนซอนโด และ ซงชียอล) ที่นำโรงเรียนเข้าสู่ยุคศตวรรษที่ 18 

แต่ลัทธิขงจื่อใหม่กลายเป็นพวกหัวดื้อรั้นมากในเวลาที่ค่อนข้างเร็วซึ่งขัดขวางการพัฒนาทางสังคม เศรษฐกิจและการเปลี่ยนแปลงที่จำเป็นมากและนำไปสู่การแบ่งแยกและการวิจารณ์ของทฤษฎีใหม่ ๆ อย่างไม่คำนึงถึงความน่าสนใจอันเป็นที่นิยม   ยกตัวอย่างเช่นทฤษฎีของหวางหยางหมิง ซึ่งเป็นที่นิยมในสมัยราชวงศ์หมิงของจีนถือว่าเป็ฯแนวคิดที่นอกรีตและถูกประณามอย่างรุนแรงจากนักปรัชญาขงจื่อใหม่ชาวเกาหลี   นี่ยังไม่รวมคำอธิบายประกอบในลัทธิขงจื่อใหม่แบบคานงที่แตกต่างจากจูซีซึ่งถูกกันออกไป   ภายใต้ราชวงศ์โชซอน  ชนชั้นปกครองที่เพิ่งเกิดขึ้นใหม่ที่เรียกว่า ซาริม (사림, 士林) ก็แยกออกเป็นกลุ่มการเมืองตามความหลากหลายของมุมมองของลัทธิขงจื่อใหม่ในแง่การเมือง  มีกลุ่มใหญ่สองกลุ่มและกลุ่มย่อยอีกจำนวนมาก 

ในช่วงการรุกรานของญี่ปุ่นในเกาหลี (ค.ศ. 1592–1598) หนังสือและนักวิชาการลัทธิขงจื่อใหม่ชาวเกาหลีจำนวนมากถูกนำไปยังประเทศญี่ปุ่นและได้รับอิทธิพลจากนักวิชาการชาวญี่ปุ่น เช่น ฟูจิวาระ เซกะ  และมีอิทธิพลต่อพัฒนาการลัทธิขงจื่อใหม่ในญี่ปุ่น

ลัทธิขงจื่อใหม่ในญี่ปุ่น

ลัทธิขงจื่อใหม่ในเวียดนาม 

ในปี 1070 จักรพรรดิลี้ท้ายทง เปิดมหาวิทยาลัยขงจื่อแห่งแรกในกรุงฮานอยซึ่งมีชื่อว่า "วันเมี้ยว" '''ศาลลี้ขยายอิทธิพลของลัทธิขงจื่อในภาษาจีนกลางผ่านการทดสอบประจำปี   สานต่อรูปแบบการสอบมาจากสมัยราชวงศ์ถัง   จนกระทั่งถูกยึดครองดินแดนโดยผู้รุกรานจากอาณาจักรต้าหมิง(จีน) เมื่อปี ค.ศ.1407  ในปี ค.ศ. 1460 จักรพรรดิเลแท้งตงแห่งราชวงศ์เลนำลัทธิขงจื่อใหม่มาบังคับใช้เป็นคุณค่าพื้นฐานของอาณาจักรได่เหวียต (ต้าเยว่) 

 การสอบรับราชการ 
ลัทธิขงจื่อใหม่ไการด้รับตีความจากบัณฑิตขงจื่อที่ครองอำนาจซึ่งจำเป็นต้องผ่านการสอบรับราชการโดยราชวงศ์หมิง และดำเนินการต่อไปจนสมัยราชวงศ์ชิงและสิ้นสุดระบบการสอบรับราชการเพื่อรับใช้จักรพรรดิในปี ค.ศ.1905   อย่างไรก็ตามนักวิชาการหลายคน เช่น Benjamin A. Elman ได้ตั้งคำถามถึงลำดับชั้นตามบทบาทของพวกเขาในฐานะการตีความแบบดั้งเดิม ในการสอบขุนนางของรัฐ   สะท้อนให้เห็นถึงลำดับชั้นทั้ง เจ้าขุนมูลนายและชนชั้นสูง ซึ่งคนกลุ่มนี้เชื่อในการตีความเหล่านั้นและมุ่งไปยังสำนักี่มีประสิทธิภาพ อย่างเช่น Han Learning (สำนักศึกษาลัทธิขงจื่อสมัยราชวงศ์ฮั่น) ซึ่งแข่งขันกันเสนอการตีความของลัทธิขงจื่อ 

สำนักศึกษาลัทธิขงจื่อ เรียกว่า Evidential School หรือ Han Learning และได้ถกเถียงกันว่าลัทธิขงจื่อใหม่ได้ทำให้คำสอนของลัทธิขงจื่อปนไปด้วยความคิดทางพุทธศาสนา   สำนักนี้ได้วิพากษ์วิจารณ์ลัทธิขงจื่อใหม่ที่เกี่ยวข้องกับความคิดเชิงปรัชญาที่ว่างเปล่าซึ่งไม่เชื่อมโยงกับความเป็นจริง

 คัมภีร์ของลัทธิขงจื่อ 
คัมภีร์ของลัทธิขงจื่อที่มีอยู่ในปัจจุบันได้รับการรวบรวมโดยจูซีเป็นหลัก   จูซีได้ประมวลหนังสือสี่เล่ม (ได้แก่ ต้าเสวฺ, จงยง, หลุนอวี่ และ เมิ่งจื่อ) ซึ่งต่อมาสมัยราชวงศ์หมิงและชิงได้กลายเป็นตำราหลักที่ใช้ในการสอบราชการ 

 ลัทธิขงจื่อสมัยใหม่ 
ในปี ค.ศ. 1920 ลัทธิขงจื่อสมัยใหม่ได้เริ่มพัฒนาและซึมซับการเรียนรู้แบบตะวันตกเพื่อค้นหาวิธีในการปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมจีนให้ทันสมัยโดยอาศัยหลักการขงจื่อแบบดั้งเดิม   มีทั้งหมดสี่หัวข้อ ได้แก่  การปฏิรูปวัฒนธรรมจีนให้ทันสมัย, จิตวิญญาณของมนุษย์ในวัฒนธรรมจีน,   การอธิบายความหมายของศาสนาในวัฒนธรรมจีน, วิธีคิดโดยการหยั่งรู้ที่อยู่นอกเหนือตรรกะและขจัดแนวคิดของการวิเคราะห์แบบแยกส่วน    การยึดติดกับลัทธิขงจื่อแบบดั้งเดิมและลัทธิขงจื่อใหม่ทำให้ประเทศจีนล้าหลัง   ลัทธิขงจื่อสมัยใหม่มีส่วนช่วยให้ประเทศเกิดใหม่ที่กำลังเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่ยากลำบากอย่างวัฒนธรรมดั้งเดิมของจีนโบราณในกระบวนการการปฏิรูปประเทศให้ทันสมัย   นอกจากนี้ยังส่งเสริมวัฒนธรรมโลกของอารยธรรมอุตสาหกรรมมากกว่าความรู้สึกส่วนบุคคลแบบดั้งเดิม

 นักวิชาการขงจื่อใหม่ที่มีชื่อเสียง 

 ประเทศจีน 

 Cheng Yi and Cheng Hao
 Lu Xiangshan also known as Lu Jiuyuan (1139–1193)
 Ouyang Xiu (1007–1072)
 Shao Yong (1011–1077)
 Su Shi, also known as Su Dongpo (1037–1101)
 Wang Yangming also known as Wang Shouren
 Wu Cheng (1249–1333)
 Ye Shi (1150–1223)
 Zhang Shi (1133–1180)
 Zhang Zai
 Zhou Dunyi (1017–1073)
 Zhu Xi (1130–1200)
 Cheng Duanli (1271–1345)

 ประเทศเกาหลี 

 อันฮยาง (1243–1306)
 อูทัก (1263–1342)
 อีแซก (1328–1396)
 ชองมง-จู (1337–1392)
 ชองโดจอน (1342–1398)
 คิลแจ (1353–1419)
 ฮา-รยอน
 ควอนกึน
 ชองอินจี (1396–1478)
 คิมซุก-จา
 คิมจงจิก (1431–1492)
 นัม-ฮโยออน
 คิมกอลพิลl
 โชกวางโจ (1482–1519)
 ซอ-กยองดอก
 อีออนจอก
 อีฮวาง (Pen name ทอ-กเย) (1501–1570)
 โชซิก (1501–1572)
 รยูซอง-รยอง
 อีฮาง
 คิมอินฮู
 คีแดซึง (1527–1572)
 ซงอิกพิล (1534–1599)
 ซองฮน (1535–1598)
 อีอี (นามปากกา ยุลกก) (1536–1584)
 คิมจางแซง (1548–1631)
 ซงซียอล (1607–1689)
 อีกาน (1677–1727)
 Yi Ik (1681–1763)
 ฮันวอนจิน (1682–1751)
 ฮงแดยง (1731–1783)
 พัคจีวอน (1737–1805)
 พัคเจกา (1750–1815)
 ชองยักยง (1762–1836)

 ประเทศญี่ปุ่น 

 Fujiwara Seika (1561–1619)
 Hayashi Razan (1583–1657)
 Nakae Tōju (1608–1648)
 Yamazaki Ansai (1619–1682)
 Kumazawa Banzan (1619–1691)
 Yamaga Sokō (1622–1685)
 Itō Jinsai (1627–1705)
 Kaibara Ekken (also known as Ekiken) (1630–1714)
 Arai Hakuseki (1657–1725)
 Ogyū Sorai (1666–1728)
 Nakai Chikuzan (1730–1804)
 Ōshio Heihachirō (1793–1837)

 ประเทศเวียดนาม 

 Lê Văn Thịnh (1050–1096)
 Bùi Quốc Khái (1141–1234)
 Trần Thái Tông (1218–1277)
 Trương Hán Siêu (1274–1354)
 Chu Văn An (1292–1370)
 Lê Quát (1319–1386)
 Nguyễn Trãi (1380–1442)
 Ngô Sĩ Liên (1400–1498)
 Lê Thánh Tông (1442–1497)
 Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491–1585)
 Lê Quý Đôn (1726–1784)
 Nguyễn Khuyến (1835–1909)
 Phan Đình Phùng (1847–1896)
 Minh Mạng (1791–1841)
 Tự Đức (1829–1883)

 อ้างอิง 

 แหล่งที่มาทั่วไป 
 Chan, Wing-tsit. A Sourcebook of Chinese Philosophy. Princeton: Princeton University Press, 1963.
 Chan, Wing-tsit, trans. Instructions for Practical Living and Other Neo-Confucian Writings by Wang Yang-ming. New York: Columbia University Press, 1963.
 
 
 Daehwan, Noh.  "The Eclectic Development of Neo-Confucianism and Statecraft from the 18th to the 19th Century". Korea Journal (Winter 2003).
 
  (Vol. 1 ) (Vol. 2 )
 
 Ebrey, Patricia Buckley. Chinese Civilization: A Sourcebook. New York: Free, 1993. Print.
 
 
 
  (Amazon Kindle edition).
 Tu Weiming. Neo-Confucian Thought in Action: Wang Yang-ming’s Youth (1472–1509). Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1976.
 Tu Weiming. Confucian Thought: Selfhood as Creative Transformation''. New York: State University of New York Press, 1985.

แหล่งข้อมูลอื่น 
 
 Writings of the Orthodox School จากราชวงศ์ซ่ง 

ปรัชญาจีน
ลัทธิขงจื๊อ
ลัทธิขงจื่อสมัยใหม่
บทความที่มีข้อความภาษาจีน
บทความที่มีข้อความภาษาจีนตัวเต็ม