บ้านพื้นถิ่นซุมบา

บ้านพื้นถิ่นซุมบา (ซุมบา: uma mbatangu, "บ้านยอดสูง") หมายถึงบ้านพื้นถิ่นของชาวซุมบาจากเกาะซุมบาในหมู่เกาะซุนดาน้อย ประเทศอินโดนีเซีย บ้านแบบซุมบามีลักษณะโดดเด่นที่ยอดกลางสูง และความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับวิญญาณของมาราปู

เกาะซุมบามีกลุ่มวัฒนธรรมและภาษาจำนวนมาก แต่ทุกกลุ่มล้วนมีมรดกสถาปัตยกรรมร่วมกัน คติวิญญาณนิยมมีความแข็งแกร่งมากในสังคมชาวซุมบา ศาสนาพื้นถิ่นของซุมบาเชื่อใน มาราปู ซึ่งรวมถึงวิญญาณผู้วายชนม์ วิญญาณประจำสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และวัตถุที่ใช้สื่อสารกับโลกวิญญาณ แนวคิดนี้ส่งผลต่อการจัดวางพื้นที่ทางสถาปัตยกรรมภายในบ้านซุมบา ชาวซุมบามีบ้านอยู่สองแบบ แบบที่มีลักษณะโดดเด่นเป็นพิเศษคือบ้านยอดสูง uma mbatangu ซึ่งพบในซุมบาตะวันออก ซึ่งมีหลังคาตรงกลางยอดสูง หลังคานี้ทำมาจาก อาลัง-อาลัง ทอ คล้ายกันกับหลังคากลางยอดสูงของจกโลในชวา แต่สูงชะลูดกว่ามาก บ้านยอดสูงหลังใหญ่สุดจะเรียกว่า uma bungguru ซึ่งเป็นบ้านหลังสำคัญของแคว้นนั้น ๆ ที่ซึ่งพิธีกรรมสำคัญและงานรวมตัวของแคว้นจัด เช่น พิธีแต่งงาน งานศพ เป็นต้น โดยมีคนแก่สุดหรือสำคัญสุดของหมู่บ้านอาศัยอยู่ บ้านอีกแบบคือ uma kamadungu ("บ้านหัวโล้น") ซึ่งไม่มีหลังคายอดกลางสูง หรือเรียกอีกชื่อว่า uma maringu ("บ้านเย็น") เพราะถือว่าไม่ "เร่าร้อน" พอสำหรับพิธีกรรมต่าง ๆ

บ้านซุมบาแบบพื้นฐานที่สุดมีแปลนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส และมีขนาดเล็กสุด 5 x 5 เมตร และใหญ่สุดถึง 15 x 15 เมตร เสาหลักที่เสามีไว้สำหรับรองรับยอดสูงของบ้าน เสาเหล่านี้ยังประดับด้วยสัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่สื่อถึงปรัมปราของซุมบา บ้านหลังหนึ่งสามารถมีครอบครัวเดี่ยวหรือครอบครัวขยายอาศัยอยู่ ทางเข้าออกสองทางของบ้านอยู่ทางซ้ายและขวาของบ้าน ในบ้านแบบซุมบาไม่มีหน้าต่าง อากาศจะถ่ายเทผ่านทางรูเปิดเล็ก ๆ ในผนัง ซึ่งทำมาจากกาบต้นปาล์ม, แผ่นอาเรกา หรือหนังควายโดยเฉพาะในบ้านที่ร่ำรวย นอกจากนี้ยังนิยมตกแต่งผนังบ้านด้วยเขาควายซึ่งเตือนใจถึงพิธีบูชายัญในอดีต

อ้างอิง

บรรณานุกรม

สถาปัตยกรรมอินโดนีเซีย
บ้าน