นกกระทุง (สกุล)

สกุลนกกระทุง หรือ สกุลนกเพลิแกน () เป็นสกุลของนกน้ำขนาดใหญ่ ในวงศ์ Pelecanidae ของอันดับนกกระทุง (Pelecaniformes) 

เป็นนกที่มีลำตัวขนาดใหญ่ (125–165 เซนติเมตร) มีลักษณะเด่น คือ จะงอยปากใหญ่ ปากบนแบน ปลายจะงอยปากงอเป็นขอ ปากล่างมีถุงใต้คางแผ่จนถึงคอโดยไม่มีขนปกคลุม รูจมูกเล็กอยู่บริเวณร่องปากซึ่งยาวตลอดทางด้านข้างของจะงอยปากบน ปีกใหญ่และกว้าง ขนปลายปีกเส้นที่ 2 นับจากด้านนอกยาวที่สุด หางสั้น ปลายหางตัด ขณะบินคอจะหดสั้น ขาอ้วนและสั้น แข้งด้านข้างแบน ทางด้านหน้าปกคลุมด้วยเกล็ดแบบร่างแห มีฟังผืดนิ้วแบบตีนพัดเต็ม 

เป็นนกหาปลาที่กินปลา โดยการใช้ถุงใต้คางช้อนปลาในน้ำ หรือบินลงในน้ำแล้วพุ่งจับ ทำรังเป็นกลุ่มด้วยวัสดุจากกิ่งไม้ ปกติทำรังบนพื้นดิน แต่บางครั้งก็ทำรังบนต้นไม้ วางไข่ครั้งละ 1-4 ฟอง สีเปลือกไข่เหมือนสีผงชอร์คปกคลุม ลูกนกแรกเกิดเป็นลูกอ่อนเดินไม่ได้ ไม่มีขนปกคลุม ขนมีสีชมพูโดยปกติ เป็นนกที่หากินและอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำและชายทะเล 

นอกจากจะกินปลาแล้ว นกกระทุงในบางครั้งยังมีพฤติกรรมกินไข่นกหรือลูกนกตัวอื่นเป็นอาหาร ตลอดจนนกในวัยโตเต็มที่เช่น นกพิราบ เป็นอาหารได้ด้วย 

พบกระจายพันธุ์เกือบทั่วโลก ยกเว้นทางซีกโลกทางเหนือ, นิวซีแลนด์ และโพลีนีเซีย แบ่งออกได้แค่สกุลเดียว (บางข้อมูลแบ่งเป็น 2 สกุล) 8 ชนิด ในประเทศไทยเพียงชนิดเดียว

การจำแนก 
สกุล Pelecanus
 Pelecanus conspicillatus Temminck, 1824 	 
 Pelecanus crispus Bruch, 1832 	 
 Pelecanus erythrorhynchos Gmelin, 1789 	 
 Pelecanus occidentalis Linnaeus, 1766 	 
 Pelecanus onocrotalus Linnaeus, 1758  
 Pelecanus philippensis Gmelin, 1789 พบในประเทศไทย  
 Pelecanus rufescens Gmelin, 1789 	 
 Pelecanus thagus Molina, 1782

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

อันดับนกกระทุง
วงศ์นกกระทุง