กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ

กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ () หรือรู้จักกันในชื่อของตำรวจหน่วยคอมมานโด เป็นหน่วยตำรวจที่มีความเชี่ยวชาญการใช้อาวุธและยุทธวิธีพิเศษ สังกัดกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

ประวัติ

จุดเริ่มต้นกับกองปราบปราม 
กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษนั้น แต่เดิมคือหน่วยคอมมานโด ก่อตั้งขึ้นในช่วงปี พ.ศ. 2499 โดยพลตำรวจเอก เผ่า ศรียานนท์ ได้คัดเลือกกำลังตำรวจมาจากทั่วประเทศ มาทำการฝึกอบรมการปฏิบัติการพิเศษ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย และมอบหมายให้ประจำการที่กองปราบสามยอด ซึ่งก็คือที่ตั้งของกองปราบปรามในยุคนั้น

ต่อมาในปี พ.ศ. 2508 ได้ย้ายที่ตั้งมาอยู่ที่โชคชัย 4 และจัดหน่วยเข้าไปอยู่ภายใน แผนก 5 กองกำกับการ 2 กองบังคับการปราบปราม โดยมีสิ่งปลูกสร้างเพียงอาคารไม้ของกองกำกับการ กองรักษาการณ์ และโรงโภชนาการ ก่อนจะมีการก่อสร้างตึกของกองบังคับการเมือปี พ.ศ. 2514 และได้รับการยกฐานะขึ้นเป็น กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ กองปราบปราม (กก.ปพ.บก.ป.) มีชื่อเรียกที่มาจากหลักสูตรการฝึกว่า สยบริปูสะท้าน ซึ่งมีการประดับคำนี้เหนือคำว่า COMMANDO เหนืออาร์มของกองปราบปรามบนแขนจนกลายเป็นชื่อเรียกของหน่วย

ยกฐานะเป็นกองบังคับการ 
จากนั้นในปี พ.ศ. 2561 กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ กองบังคับการปราบปราม ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นกองบังคับการ สังกัดกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง โดยได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมราชทานนามเป็น กองบังคับการถวายความปลอดภัยและปฏิบัติการพิเศษ โดยมี พลตำรวจโท ต่อศักดิ์ สุขวิมล เป็นผู้บังคับการคนแรกของหน่วย และแทนที่กองกำกับการเดิมของกองปราบด้วยการจัดตั้ง กองกำกับการสนับสนุน ขึ้นมาแทน และจัดตั้งหน่วยหนุมานกองปราบขึ้นมาแทนหลังจากนั้น

ลำดับต่อมา ในวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2562 ได้มีราชกิจจานุเบกษาประกาศเปลี่ยนแปลงชื่อหน่วยเป็น กองบังคับการตำรวจมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ 904 ซึ่งหน่วยได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานนาม จึงได้ถือให้ในวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2562 เป็นวันสถาปนาของหน่วย และในวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2563 ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานนาม อีกครั้งเป็น “กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ” เพื่อสอดรับกับภารกิจที่เพิ่มขึ้นมาเกี่ยวกับการต่อต้านการก่อการร้าย

โครงสร้าง 
กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ ประกอบไปด้วย 1 ฝ่าย 9 กองกำกับการ ประกอบไปด้วย

 ฝ่ายอำนวยการ รับผิดชอบงานบริหารและธุรการ ปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร
 กองกำกับการ 1 มีเขตอำนาจความรับผิดชอบในพื้นที่กรุงเทพมหานคร
 กองกำกับการ 2 มีเขตอำนาจความรับผิดชอบในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ตำรวจภูธรภาค 1 และตำรวจภูธรภาค 2
 กองกำกับการ 3 มีเขตอำนาจความรับผิดชอบในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ตำรวจภูธรภาค 3 และตำรวจภูธรภาค 4
 กองกำกับการ 4 มีเขตอำนาจความรับผิดชอบในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ตำรวจภูธรภาค 5 และตำรวจภูธรภาค 6
 กองกำกับการ 5 มีเขตอำนาจความรับผิดชอบในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ตำรวจภูธรภาค 7 ตำรวจภูธรภาค 8 และตำรวจภูธรภาค 9
 กองกำกับการ 6 ดูแลงานด้านการฝึกอบรมและจิตอาสาพระราชทาน มีเขตอำนาจความรับผิดชอบทั่วราชอาณาจักร
 กองกำกับการวิเคราะห์ข่าวและเครื่องมือพิเศษ มีเขตอำนาจความรับผิดชอบทั่วราชอาณาจักร
 กองกำกับการต่อต้านการก่อการร้าย มีเขตอำนาจความรับผิดชอบทั่วราชอาณาจักร
 กองกำกับการสายตรวจ มีเขตอำนาจความรับผิดชอบทั่วราชอาณาจักร

ภารกิจ 
กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ มีภารกิจหลักในการถวายความปลอดภัยองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท พระบรมวงศานุวงศ์ตั้งแต่ชั้นพระองค์เจ้าขึ้นไป ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ผู้แทนพระองค์ซึ่งเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ตั้งแต่ชั้นพระองค์เจ้าขึ้นไป และบุคคลที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับเป็นพระราชอาคันตุกะ รวมไปถึงการรักษาความปลอดภัยในขณะที่เสด็จไปปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการรักษาความปลอดภัย

รักษาความสงบเรียบร้อยในพื้นที่โดยรอบเขตพระราชฐาน รวมไปถึงการควบคุมฝูงชนและปราบปรามการก่อจลาจล  การตรวจพิสูจน์และเก็บกู้วัตถุระเบิดที่อยู่โดยรอบเขตพระราชฐาน ปฏิบัติการด้านการข่าวต่อภัยคุกคามที่เป็นภัยต่อความมั่นคงและองค์พระมหากษัตริย์ และงานจิตอาสาพระราชทานตามที่ได้รับมอบหมาย

นอกจากนี้ยังรวมไปถึงหลักของตำรวจในการปฏิบัติงานตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เช่นเดียวกับตำรวจทั่วไป โดยจะเน้นไปที่การต่อต้านการก่อการร้าย และการสนับสนุนการปฏิบัติการทางยุทธวิธีในการปราบปรามอาชญากรรมให้กับกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง โดยมีขอบเขตการปฏิบัติการทั่วราชอาณาจักร

ปฏิบัติการสำคัญ

เหตุกราดยิงที่จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2563 

กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ ถูกพูดถึงเป็นวงกว้างในปฏิบัติการชิงตัวประกันในเทอร์มินอล 21 โคราช โดยนำกำลังจำนวนหนึ่ง เข้าร่วมปฏิบัติการในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 ซึ่งในขณะนั้นหน่วยยังคงใช้ชื่อว่า กองบังคับการตำรวจมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ 904 ถูกเรียกในชื่อย่อว่า "ตร.มหด.904" และได้ร่วมอพยพประชาชนที่ติดค้างอยู่ในพื้นที่ปะทะและคลี่คลายสถานการณ์ โดยทีมจนท. จำนวนหนึ่งได้เข้าเคลียร์พื้นที่เพื่อช่วยเหลือตัวประกันที่ได้รับบาดเจ็บ และถูกผู้ก่อเหตุที่ซ่อนอยู่ยิงต่อสู้ เจ้าหน้าที่จึงได้ยิงต่อสู้และสังหารผู้ก่อเหตุ

อ้างอิง 

ปฏิบัติการพิเศษ