กระจง

กระจง หรือ ไก้ () สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกเคี้ยวเอื้องขนาดเล็กสกุลหนึ่ง จัดอยู่ในสกุล Tragulus (/ทรา-กู-ลัส/) ในวงศ์ Tragulidae 

โดยคำว่า Tragulus มาจากคำว่า Tragos หมายถึง "แพะ" ในภาษากรีก ขณะที่ ulus ในภาษาละตินหมายถึง "เล็ก" มีน้ำหนักตัวประมาณ 0.7–8.0 กิโลกรัม (1.5–17.6 ปอนด์) มีความยาวประมาณ 40–75 เซนติเมตร (16–30 นิ้ว) จัดเป็นสัตว์กีบคู่ที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก แต่กระจงชนิดที่ใหญ่ที่สุดก็มีขนาดใหญ่กว่าแอนทีโลปในสกุล Neotragus บางสายพันธุ์ในทวีปแอฟริกา

กระจง มีรูปร่างคล้ายกวาง แต่ไม่มีเขาและไม่มีต่อมน้ำตา พบกระจายพันธุ์ในทวีปเอเชีย ตั้งแต่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, จีนตอนใต้ (ตอนใต้ของมณฑลยูนนาน), ตอนใต้ของเกาะปาลาวันในฟิลิปปินส์ ตัวผู้มีลักษณะเด่น คือ มีเขี้ยวแหลมคมงอกออกมาหนึ่งคู่ ใช้ในการต่อสู้ ซึ่งในประเทศไทยมีผู้นำมาทำเป็นเครื่องราง เป็นสัตว์ที่หากินและอยู่ตามลำพังตัวเดียวในพงป่าทึบ หากินในเวลากลางคืน กินพืช เช่น ผลไม้, ลูกไม้, เมล็ดพืช, หญ้า และผักต่าง ๆ เป็นอาหาร 

กระจง เป็นสัตว์ที่มีกีบเท้าคมมาก หากมีผู้อุ้มหรือจับโดยไม่ระวังตัวอาจถูกถีบเป็นแผลเหวอะได้ ในนิทานพื้นบ้านของแหลมมลายู กระจงถูกเรียกว่า "กันจิล" มักถูกให้ภาพของความเป็นสัตว์เจ้าเล่ห์ฉลาดแกมโกง เอาเปรียบผู้อื่น กันจิลในภาษามลายูยังมีความหมายถึงผู้ที่มีนิสัยดังกล่าวอีกด้วย

การจำแนก
เดิมทีแบ่งออกได้เป็นเพียง 2 ชนิด แต่ในปี ค.ศ. 2004 ได้แบ่งแยกออกเป็น 6 ชนิด ในปัจจุบัน

 กระจงชวา (Tragulus javanicus) 
 กระจงเล็ก (Tragulus kanchil)  – เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
 กระจงใหญ่ (Tragulus napu) – เป็นชนิดที่พบได้ในประเทศไทย
 กระจงฟิลิปปินส์ (Tragulus nigricans)
 กระจงเวียดนาม (Tragulus versicolor)
 กระจงวิลเลียมสัน (Tragulus williamsoni)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

วงศ์กระจง