อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1

อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ 1 เป็นอนุสาวรีย์ที่ตั้งอยู่ ณ ถนนสามเหลี่ยมตรงมุมด้านทิศเหนือของท้องสนามหลวง ตรงข้ามพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร เป็นอนุสรณ์แก่ทหารไทยที่ไปร่วมรบในสมรภูมิยุโรป หลังจากที่สงครามโลกครั้งที่หนึ่งอุบัติขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2457 โดยประเทศไทยร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตร อันมีฝรั่งเศส อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา ประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย-ฮังการี เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2460

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดให้ประกาศรับทหารอาสาสมัครเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2461 เดินทางออกจากประเทศไทยเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2461 เพื่อเข้ารับการฝึกหัดเพิ่มเติมก่อนเดินทางต่อไปยังสนามรบ ทหารไทยได้ไปปฏิบัติการรบสนับสนุนกองทัพบกฝรั่งเศส และได้รบเคียงบ่าเคียงไหล่กับทหารชาติสัมพันธมิตรอย่างกล้าหาญองอาจ ทหารอาสาที่เสียชีวิตในสมรภูมิจำนวน 19 นาย ได้ฝังไว้ ณ ตำบล ฌูบ กูรท์ (Jube Court) ในยุทธบริเวณประเทศฝรั่งเศส ต่อมาจึงมีการฌาปนกิจที่สุสานในเยอรมนี ครั้นสงครามสงบลงซึ่งฝ่ายสัมพันธมิตรเป็นฝ่ายชนะ ทหารอาสาได้ทยอยเดินทางกลับสู่ประเทศ ชุดสุดท้ายมาถึงเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2462 พร้อมอัฐิของทหารที่เสียชีวิต

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้สร้างอนุสาวรีย์สำหรับบรรจุอัฐิของทหารหาญเหล่านั้น ได้โปรดให้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ (พระอิสริยยศในขณะนั้น) ทรงเป็นผู้ออกแบบ อนุสาวรีย์มีรูปทรงคล้ายเจดีย์ มีซุ้ม 4 ด้าน ประดับด้วยหินอ่อน ด้านหน้าและหลังของอนุสาวรีย์จารึกเหตุผลแห่งการประกาศสงคราม การประกาศรับทหารอาสาสมัคร การจัดกำลังรบ และการเดินทาง อีกสองด้านจารึกชื่อของทหารผู้สละชีวิตจำนวน 19 คน บอกอายุ ยศ และนาม วันเดือนปีและสถานที่ที่เสียชีวิต อัฐิของทหารที่เสียชีวิตได้ถูกนำมาบรรจุ ณ อนุสาวรีย์แห่งนี้เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2462

รายนามทหารที่จารึกบนอนุสาวรีย์ 
ทหารที่เสียชีวิตในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และได้รับการจารึกไว้บนอนุสาวรีย์ทหารอาสามีดังนี้
 ร.ต. สงวน ทันด่วน
 นายดาบ เยื้อน สังข์อยุทธ
 จ.ส.อ. ม.ล. อุ่น อิศรเสนา ณ กรุงเทพ
 จ.ส.อ .เจริญ พิรอด
 ส.อ. ปุ้ย ขวัญยืน
 ส.ต. นิ่ม ชาครรัตน
 ส.ต. ชื่น นภากาศ
 พลฯ ตุ๊ -
 พลฯ ชั้ว อ่อนเอื้อวงษ์
 พลฯ พรม แตงเต่งวรรณ
 พลฯ ศุข พ่วงเพิ่มพันธุ์
 พลฯ เนื่อง พิณวานิช
 พลฯ นาค พุยมีผล
 พลฯ บุญ ไพรวรรณ
 พลฯ โป๊ะ ชุกซ่อนภัย
 พลฯ เชื่อม เปรมปรุงใจ
 พลฯ ศิลา นอมภูเขียว 
 พลฯ ผ่อง อมาตยกุล
 พลฯ เปลี่ยน นุ่มปรีชา

อ้างอิง 

ทหารอาสา
อนุสรณ์สถานสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
ประเทศสยามในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
รัชกาลที่ 6
โบราณสถานในเขตพระนคร