ลอน นอล

จอมพล ลอน นอล ( ลน่ นล่; 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 1913 - 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1985) เป็นนายทหารและนักการเมืองกัมพูชา เคยดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีกัมพูชาสองสมัย และดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีกลาโหมอีกหลายครั้ง เป็นผู้ก่อการรัฐประหารล้มอำนาจของรัฐบาลเจ้านโรดม สีหนุในปี ค.ศ. 1970 สถาปนาสาธารณรัฐเขมร และแต่งตั้งตัวเองเป็นประธานาธิบดีและประมุขแห่งรัฐ

ลอน นอลเป็นชาวกัมพูชาเชื้อสายจีน  เกิดที่จังหวัดไพรแวง เป็นบุตรชายของลอน ฮิล ข้าราชการระดับสูงของจังหวัดเสียมราฐ และจังหวัดกัมปงธม ปู่ของเขาเป็นชาวเขมรต่ำจากจังหวัดเตยนินห์ในเวียดนาม และมีย่าเป็นลูกครึ่งเขมร-จีน

จบการศึกษาจากลีเซ Chasseloup-Laubat ที่เมืองไซ่ง่อน , โรงเรียนนายร้อยทหารบกกัมพูชา และเริ่มทำงานกับอาณานิคมฝรั่งเศส ขณะที่ยังศึกษาอยู่ในไซ่ง่อนนั้น เขาได้เป็นเพื่อนสนิทกับเจ้าสีสุวัตถิ์ สิริมตะ, ญึก เตียวลง และเจ้าสีสุวัตถิ์ ยุทธวงศ์  ต่อมาลอน นอล ได้รับตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดกระแจะในปี ค.ศ. 1946  และเข้าร่วมก่อตั้งขบวนการทางการเมืองฝ่ายขวา นิยมเจ้า และเรียกร้องเอกราชจากฝรั่งเศส ร่วมกับเจ้านโรดม สีหนุ

ลอน นอล เข้าร่วมกับกองทัพกัมพูชาในปี ค.ศ. 1952 จนกระทั่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหาร รัฐมนตรีกลาโหม และรองนายกรัฐมนตรีในรัฐบาลหม่อมราชวงศ์นโรดม สีหนุ ในเวลานั้นเขาเริ่มมีความเห็นด้านนโยบายการต่างประเทศขัดแย้งกับหม่อมราชวงศ์นโรดม สีหนุ ซึ่งเอนเอียงไปทางจีนแผ่นดินใหญ่ และเวียดนามเหนือ ส่วนลอน นอลนั้นสนับสนุนสหรัฐอเมริกา

ลอน นอลดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีกัมพูชาสมัยแรกหลังการเลือกตั้งทั่วไปในปี ค.ศ. 1966 และสมัยที่สองในปี ค.ศ. 1969  ต่อมาได้ร่วมกับเจ้าสีสุวัตถิ์ สิริมตะ และเซิง งอกทัญ ก่อการรัฐประหารล้มอำนาจของสีหนุ เพื่อสถาปนาระบอบสาธารณรัฐ  พร้อมกับได้รับการเลือกในที่ประชุมรัฐสภาให้ดำรงตำแหน่งผู้นำแห่งรัฐ  ในขณะที่เจ้านโรดม สีหนุ ได้ประกาศตั้งรัฐบาลราชอาณาจักรกัมพูชาพลัดถิ่นขึ้นที่กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน 

ลอน นอลได้สถาปนาสาธารณรัฐเขมรขึ้นปกครองกัมพูชาระหว่างปี 1970 ถึง 1976 ในขณะนั้นได้เกิดสงครามกลางเมืองกับเขมรแดง ลอน นอลตกเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ และลี้ภัยไปอยู่อินโดนีเซีย ก่อนจะย้ายไปอาศัยในสหรัฐอเมริกา ในช่วงบั้นปลายชีวิตเขามีปัญหาเรื่องสุขภาพ และเสียชีวิตเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ค.ศ. 1985 ที่แคลิฟอร์เนีย

อ้างอิง

ประมุขแห่งรัฐกัมพูชา
นายกรัฐมนตรีกัมพูชา
ทหารชาวกัมพูชา
ผู้นำในสงครามเย็น
บุคคลจากจังหวัดไพรแวง
ชาวกัมพูชาเชื้อสายจีน
ผู้นำที่ได้อำนาจจากรัฐประหาร