พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์)

อำมาตย์เอก พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์) (7 มิถุนายน พ.ศ. 2421 – 23 มีนาคม พ.ศ. 2476) เป็นขุนนางชาวไทย อดีตผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร มีศักดิ์เป็นพี่ชายของพระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรีสยามคนแรก

รับราชการ 
พระยาสาครคณาภิรักษ์เริ่มต้นรับราชการในตำแหน่งล่ามในกรมสรรพากรใน กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ แล้วโอนมาเป็นล่ามในกรมกองตระเวน กระทรวงนครบาล เมื่อปี 2443 ก่อนจะโอนกลับมารับราชการในกรมสรรพากรนอกในตำแหน่งนายเวร เมื่อปี 2444 ในปีถัดมา โอนมารับราชการในกระทรวงมหาดไทยในตำแหน่งนายเวร และได้เข้าเฝ้าฯ รับพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์เป็น พันพุฒอนุราช ถือศักดินา 300 เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2445 ต่อมาในปี 2446 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นว่าที่ข้าหลวงมหาดไทยมณฑลนครชัยศรี จากนั้นในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2446 ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นข้าหลวงมหาดไทยมณฑลนครชัยศรี ลำดับยศชั้นที่ 2 ตรี โดยได้เข้ารับพระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ และในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ได้เข้าเฝ้ากราบถวายบังคมลาไปรับราชการตามหน้าที่

ต่อมาในวันที่ 24 พฤษภาคม 2447 ท่านได้เข้าเฝ้ารับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น หลวงนิกรจำนง ถือศักดินา 600 จากนั้นในปี 2453 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายมารักษาราชการแทนในตำแหน่ง ผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร แทนพระยาสาครสงคราม ที่ถึงแก่อนิจกรรม กระทั่งวันที่ 13 กรกฎาคม 2454 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ท่านเป็นผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาครอย่างเป็นทางการ ในวันที่ 20 สิงหาคม 2454 ท่านได้รับพระราชทานยศเป็น อำมาตย์โท หลวงนิกรจำนง ต่อมาในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2454 มีพระบรมราชโองการเลื่อนบรรดาศักดิ์ให้ท่านเป็น อำมาตย์โท พระสาครสงคราม โดยได้โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงมหาดไทยส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทานเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2456 ในวันที่ 23 มีนาคม 2459 ได้โปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนบรรดาศักดิ์ของท่านเป็น อำมาตย์โท พระยาสาครคณาภิรักษ์ ถือศักดินา 3000 และได้โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงมหาดไทยส่งสัญญาบัตรไปพระราชทานเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2460

ในวันที่ 1 มกราคม 2466 ได้โปรดเกล้าฯ พระราชทานยศให้เป็น อำมาตย์เอก พระยาสาครคณาภิรักษ์ ต่อมาท่านได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2470 เนื่องจากป่วยเป็นโรคนิ่วในไต รับพระราชทานเบี้ยบำนาญเลี้ยงชีพ โดยมี รองอำมาตย์เอก หลวงศรีวิเศษ (โจ้ กนิษฐรัต) นายอำเภอมีน จังหวัดมีนบุรี มารักษาราชการแทน

ยศและตำแหน่ง

ยศเสือป่า 
 – นายหมู่ตรี
 19 กุมภาพันธ์ 2455 – นายหมู่โท
 21 กุมภาพันธ์ 2456 – นายหมู่เอก
 26 ตุลาคม 2458 – นายหมวดโท
 8 ธันวาคม 2460 – นายหมวดเอก
 8 ตุลาคม 2463 – นายกองตรี

ตำแหน่ง 
 1 ตุลาคม 2463 – ผู้บังคับกองพันราชนาวีเสือป่าสมุทรสาคร

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2469 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎอิตาลี ชั้นที่ 3

อ้างอิง 

ขุนนางไทย