ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 สายแยกบึงบอระเพ็ด–ชัยภูมิ เป็นถนนที่เชื่อมระหว่างภาคเหนือกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มต้นที่สามแยกบึงบอระเพ็ด ตัดกับถนนพหลโยธินก่อนขึ้นสะพานเดชาติวงศ์  ตัดผ่าน อำเภอชุมแสง อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ อำเภอบึงสามพันและอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ขึ้นไปสู่จังหวัดทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เริ่มตั้งแต่อำเภอภักดีชุมพล อำเภอเทพสถิต อำเภอหนองบัวระเหว อำเภอบ้านเขว้า และสิ้นสุดที่วงเวียนอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ ระยะทางยาวประมาณ 268 กิโลเมตรเป็นทางหลวง 2 จราจรสวนกัน และบางช่วงเป็น 4 ช่องจราจร

โดยถนนเส้นนี้อยู่ในส่วนหนึ่งของแผนงานการก่อสร้างทางสายหลักเป็น 4 ช่องจราจร ระยะที่ 2 (โครงข่ายที่ 6 สายนครสวรรค์–ชัยภูมิ–อำเภอบ้านไผ่–มหาสารคาม–ร้อยเอ็ด–ยโสธร–อุบลราชธานี–ช่องเม็ก) ระยะทาง 672 กิโลเมตร ของกรมทางหลวง อย่างไรก็ตาม เส้นทางบางส่วนที่มีความสำคัญสูงมาก เนื่องจากอยู่ใกล้ตัวเมืองใหญ่ หรือเป็นเส้นทางหลักของประเทศ ได้มีการเสนอของบประมาณ และดำเนินการไปบ้างแล้ว

รายละเอียดของเส้นทาง 
ทางหลวงสายนี้เริ่มต้นที่สามแยกบึงบอระเพ็ด ซึ่งแยกมาจากถนนพหลโยธิน บริเวณเชิงสะพานเดชาติวงศ์ ก่อนเข้าเมืองนครสวรรค์ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ไปตามทิศตะวันออก ซึ่งถนนสายนี้ในเขตอำเภอเมืองถึงอำเภอชุมแสง มีชื่อว่า ถนนนครสวรรค์-ชุมแสง  ผ่าน บึงบอระเพ็ด บ้านทับกฤช บ้านเกยไชย ในช่วงนี้จะขนานเลียบกับทางรถไฟสายเหนือ ช่วงสถานีรถไฟปากน้ำโพ - ชุมแสง พอก่อนเข้าเมืองชุมแสง เพียง 7 กิโลเมตร มีทางเลี่ยงเมืองชุมแสง มีชื่อว่า ถนนนครสวรรค์-หนองบัว  เมื่อเข้าไปในเขตเทศบาลเมืองชุมแสง มีชื่อว่า ถนนเทศบาลพัฒนา 3 และถนนเทศบาลพัฒนา 2  เมื่อระหว่างอำเภอชุมแสงกับอำเภอหนองบัวมีชื่อว่า ถนนชุมแสง-หนองบัว ผ่านสี่แยกหนองบัว  ซึ่งตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 ระหว่างอำเภอหนองบัวกับอำเภอบึงสามพัน มีชื่อว่า ถนนหนองบัว-ซับสมอทอด ผ่านสี่แยกราหุล ซึ่งตัดผ่านทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 21 และช่วงอำเภอบึงสามพันจนถึงจังหวัดชัยภูมิ มีชื่อว่า ถนนนครสวรรค์-ชัยภูมิ  จนถีงวงเวียนอนุสาวรีย์พระยาภักดีชุมพล
จะตัดผ่านภูเขา ช่วงรอยต่อระหว่างอำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ อำเภอภักดีชุมพล อำเภอเทพสถิต และอำเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ มีจุดชมวิว 1 แห่ง

การนับหลักกิโลเมตรของถนนสายนี้ เริ่มต้นนับกิโลเมตรที่ 0+000 จากถนนพหลโยธิน นับไปจนถึงกิโลเมตรที่ 253+290 ที่จังหวัดชัยภูมิ รวมระยะทาง 253.29 กิโลเมตร

ประวัติ 

เนื่องจากเดิมทางหลวงสายนี้มีลักษณะขาดตอนกัน ยังไม่เชื่อมเป็นทางหลวงสายเดียวกันจนถึงปัจจุบัน กล่าวคือ 
 ช่วงตั้งแต่แยกบึงบอระเพ็ด (อำเภอเมืองนครสวรรค์) ถึงอำเภอชุมแสง เดิมเคยใช้รหัสทางหลวงหมายเลข 1118 (ปัจจุบันรหัสทางหลวงหมายเลข 1118 ใช้เรียกชื่อถนนสายท่าพุทรา – บางมูลนาก ในเวลาต่อมา) 
 ช่วงตั้งแต่อำเภอชุมแสงถึงอำเภอหนองบัว เดิมเคยใช้รหัสทางหลวงหมายเลข 1119 (ปัจจุบันรหัสทางหลวงหมายเลข 1119 ใช้เรียกชื่อถนนสายน้ำสาดเหนือ – ท่าตะโก ในเวลาต่อมา) 
 ช่วงตั้งแต่อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ ถึงอำเภอบ้านเขว้า จังหวัดชัยภูมิ เริ่มก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2530 ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดแนวทางหลวงที่จะสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 สายแยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (นครสวรรค์) - ชัยภูมิ ตอนแยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 11 (อำเภอหนองบัว) - บรรจบทางหลวงจังหวัดหมายเลข 2275 (บ้านหนองแดง) และตอนแยกทางหลวงจังหวัดหมายเลข 2275 (บ้านซับบอน) - บ้านหลุบโพธิ์ พ.ศ. 2530
 ส่วนช่วงตั้งแต่อำเภอบ้านเขว้า ถึงอำเภอเมืองชัยภูมิ เดิมเคยใช้รหัสทางหลวงหมายเลข 2053 (ปัจจุบันกรมทางหลวงได้ยกเลิกรหัสหมายเลขทางหลวงนี้ และถูกยุบรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ในเวลาต่อมา)
ต่อมาในปี พ.ศ. 2530 กรมทางหลวงได้กำหนดรหัสทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 และได้ยุบรวมทางหลวงสายดังกล่าวข้างต้นทั้งหมด ให้รวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินสายนี้
ต่อมาในปี พ.ศ. 2541 มีการออกพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน เพื่อสร้างทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 สายแยกทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (นครสวรรค์) - ชัยภูมิ ตอนทางเลี่ยงเมืองชุมแสง พ.ศ. 2541 โดยแนวเส้นทางเริ่มตั้งแต่บริเวณตำบลเกยไชย อำเภอชุมแสง มุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ข้ามทางรถไฟสายเหนือ และไปสิ้นสุดบริเวณตำบลหนองกระเจา อำเภอชุมแสง โดยเริ่มดำเนินการก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2545 แล้วเสร็จเมื่อประมาณ พ.ศ. 2547

รายชื่อทางแยก

สถานที่สำคัญระหว่างเส้นทาง 

 ท่าข้าวกำนันทรง
 อุทยานพระพุทธศาสนา นครสวรรค์
 ทางรถไฟสายเหนือ
 ศูนย์แสดงพันธุ์สัตว์น้ำ บึงบอระเพ็ด
 วัดเกรียงไกรกลาง
 สำนักงานขนส่ง จังหวัดนครสวรรค์ (สาขาหนองบัว)
 เขาพระ ในพระราชดำริ
 ทุ่งทานตะวัน บึงสามพัน
 จุดชมวิวเขาพังเหย
 ทุ่งดอกกระเจียว
 อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม
 แม่น้ำชี
 ศาลเจ้าพ่อพญาแล หนองปลาเฒ่า

ทางหลวงที่เกี่ยวข้อง

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3600 

ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3600 สายเกยไชย – ชุมแสง หรือ ทางเข้าเมืองชุมแสง เดิมเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225 ต่อมากรมทางหลวงได้ปรับเปลี่ยนรหัสหมายเลขใหม่ โดยกำหนดทางเข้าเมืองชุมแสงเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3600 ส่วนทางเลี่ยงเมืองชุมแสงตลอดทั้งสาย กรมทางหลวงได้กำหนดเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 225

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม
 โครงการก่อสร้างทางสายหลักเป็น 4 ช่องจราจร  กรมทางหลวง กระทรวงคมนาคม

225
3-225
225
225
225