ปูก้ามดาบ

ปูก้ามดาบ หรือ ปูเปี้ยว () เป็นปูทะเลขนาดเล็กสกุลหนึ่ง อยู่ในสกุล Uca ในวงศ์ Ocypodidae

ลักษณะ
มีลักษณะโดยรวมคือ กระดองรูปสี่เหลี่ยมคางหมู มีก้านตายาว  กระดองมีสัสันสวยงามต่าง ๆ  ตัวผู้มีลักษณะเด่นอันเป็นที่มาของชื่อเรียก คือ มีก้ามข้างใดข้างหนึ่ง ขึ้นอยู่กับชนิดใหญ่กว่าอีกข้างอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งจะใช้ก้ามข้างนี้ในการโบกไปมาเพื่อขู่ศัตรูและเรียกร้องความสนใจจากตัวเมีย อีกทั้งยังใช้เป็นอาวุธในการต่อสู้กันอีกด้วย ขณะที่ปูตัวเมียก้ามทั้ง 2 ข้างจะเล็กเท่ากัน

ถิ่นที่อยู่
ปูก้ามดาบอาศัยอยู่ในป่าชายเลนหรือหาดทรายริมทะเล พบได้ทั่วไปในเขตแอฟริกาตะวันตก, มหาสมุทรแอตแลนติก, มหาสมุทรแปซิฟิก และอินโด-แปซิฟิก  โดยใช้ก้ามข้างเล็กนั้นคีบหาอาหารและป้อนอาหารเข้าปาก อาศัยโดยการขุดรูอยู่ ต่อเมื่อน้ำลงก็จะออกมาหาอาหาร โดยเวลาจะลงรูจะใช้ข้างที่เล็กกว่าลงก่อน ซึ่งก้ามข้างที่ใหญ่ขึ้น เมื่อขาดไป ข้างที่เล็กกว่าจะใหญ่ขึ้นมาแทน และข้างที่เคยใหญ่ขึ้นอาจงอกมาเป็นเล็กกว่าหรือสลับกันไปก็ได้

ปูก้ามดาบ เป็นปูขนาดเล็กที่ไม่ใช้บริโภคกันเหมือนปูทะเลชนิดอื่น แต่ด้วยความที่มีสีสันสวยงาม และรูปลักษณ์ที่แปลก จึงนิยมนำมาเลี้ยงกันเป็นสัตว์เลี้ยง โดยอาจเลี้ยงได้ในน้ำที่มีความเค็มต่ำ แต่มิอาจจะรอดให้รอดได้ในน้ำจืด 

ปูก้ามดาบเวลาผสมพันธุ์ ตัวเมียอาจเลือกตัวผู้เป็นร้อยตัว เมื่อจับคู่ได้แล้ว ตัวผู้จะเป็นฝ่ายนำตัวเมียลงไปผสมพันธุ์ในรู และตัวผู้จะเป็นฝ่ายดูแลตัวเมียและไข่ที่บริเวณปากรู รอจนกว่าให้ตัวเมียฟักไข่จนออกมาเป็นตัวสมบูรณ์

การจำแนก
แบ่งออกได้ราว 100 ชนิด ใน 9 สกุลย่อย

Australuca
Uca bellator
Uca elegans
Uca hirsutimanus
Uca longidigitum
Uca polita
Uca seismella
Uca signata
Austruca
Uca albimana
Uca annulipes
Uca cryptica
Uca iranica
Uca lactea
Uca mjoebergi
Uca perplexa
Cranuca
Uca inversa
Gelasimus
Uca borealis
Uca dampieri
Uca hesperiae
Uca jocelynae
Uca neocultrimana
Uca tetragonon
Uca vocans
Uca vomeris

Leptuca
Uca batuenta
Uca beebei
Uca crenulata
Uca coloradensis
Uca cumulanta
Uca deichmanni
Uca dorotheae
Uca festae
Uca helleri
Uca inaequalis
Uca latimanus
Uca leptodactyla
Uca limicola
Uca musica
Uca oerstedi
Uca panacea
Uca panamensis
Uca pugilator
Uca pygmaea
Uca saltitanta
Uca speciosa
Uca spinicarpa
Uca stenodactylus
Uca subcylindrica
Uca tallanica
Uca tenuipedis
Uca terpsichores
Uca tomentosa
Uca uruguayensis

Minuca
Uca argillicola
Uca brevifrons
Uca burgersi
Uca ecuadorensis
Uca galapagensis
Uca herradurensis
Uca longisignalis
Uca marguerita
Uca minax
Uca mordax
Uca osa
Uca pugnax
Uca rapax
Uca thayeri
Uca umbratila
Uca victoriana
Uca virens
Uca vocator
Uca zacae
Paraleptuca
Uca bengali
Uca chlorophthalmus
Uca crassipes
Uca sindensis
Uca triangularis

Tubuca
Uca acuta
Uca arcuata
Uca capricornis
Uca coarctata
Uca demani
Uca dussumieri
Uca flammula
Uca forcipata
Uca formosensis
Uca paradussumieri
Uca rhizophoriae
Uca rosea
Uca typhoni
Uca urvillei
Uca
Uca heteropleura
Uca insignis
Uca intermedia
Uca major
Uca maracoani
Uca monilifera
Uca ornata
Uca princeps
Uca stylifera
Uca tangeri

สำหรับในประเทศไทยพบปูก้ามดาบทั้งได้หมด 11 ชนิด ทั้งด้านอ่าวไทยและทะเลอันดามัน      เช่น ปูก้ามดาบก้ามยาว (U. spingata) และปูก้ามดาบก้ามขาว (U.  perplexa) เป็นต้น

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

วงศ์ปูลม
ครัสเตเชียนที่เป็นสัตว์เลี้ยง