เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (หม่อมราชวงศ์อรุณ ฉัตรกุล)

จอมพล เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (หม่อมราชวงศ์อรุณ ฉัตรกุล)  (14 เมษายน พ.ศ. 2399 - 25 สิงหาคม พ.ศ. 2464) อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เป็นโอรสในหม่อมเจ้านิล ฉัตรกุล (พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นสุรินทรรักษ์) กับหม่อมราชวงศ์ สุ่น ปาลกะวงศ์ (นัดดาในพระสัมพันธวงศ์เธอ กรมหมื่นนราเทเวศร์)

รับราชการ 
 พ.ศ. 2415 ถวายตัวรับราชการเป็นมหาดเล็ก โดยเป็นพลทหารอยู่ในกองร้อยที่ 6 และได้เลื่อนเป็น สิบตรี และสิบโททหารมหาดเล็กกองร้อยที่ 5
 พ.ศ. 2421 ย้ายไปรับราชการอยู่ในกรมทหารปืนใหญ่
 9 เมษายน พ.ศ. 2432 ปลัดกองโรงเรียนนายร้อย ขณะมียศเป็นนายร้อยเอก
 พ.ศ. 2435 ผู้บังคับการโรงเรียนนายร้อย
 4 ตุลาคม พ.ศ. 2435 เลื่อนยศเป็นนายพันตรี
 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2435 มีบรรดาศักดิ์เป็นหลวงสรวิเศษเดชาวุธ ถือศักดินา 800
 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2435 เป็นราชองครักษ์ประจำการ
 20 กันยายน พ.ศ. 2441 เลื่อนเป็นพระสรวิเศษเดชาวุธ ถือศักดินา 1000 
 พ.ศ. 2442 ผู้บัญชาการทหารบกมณฑลกรุงเทพ
 15 สิงหาคม พ.ศ. 2442 เลื่อนยศเป็นนายพันโท
 สิงหาคม พ.ศ. 2443 ยกกระบัตรทัพบก
 21 กันยายน พ.ศ. 2443 เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น พระยาพหลพลพยุหเสนา ถือศักดินา 1500
 3 เมษายน พ.ศ. 2444 นายพันเอก
 11 สิงหาคม พ.ศ. 2444 ปลัดทัพบก
 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2445 นายพลตรี
 6 สิงหาคม พ.ศ. 2446 รองผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ
 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2446 เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น พระยาสีหราชเดโชไชย อภัยพิริยบรากรมพาหุ เจ้ากรมอาสาใหญ่ขวา ถือศักดินา 10,000
 20 กันยายน พ.ศ. 2449 นายพลโท
 ธันวาคม พ.ศ. 2453 ผู้ช่วยเสนาบดีกระทรวงกลาโหม
 22 มกราคม พ.ศ. 2454 นายพลเอก
 รั้งตำแหน่งผู้บัญชาการกรมพระคชบาล
 พ.ศ. 2455 ได้รับสถาปนาเป็นเจ้าพระยา มีสมญาตามจารึกในสุพรรณบัฏว่า เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต มหิศรมหาสวามิภักดิ์ สุรินทรศักดิ์ประพัทธพงษ์ จัตุรงคเสนาบดี ยุทธวิธีสุขุมวินิต ธรรมสุจริตศิริสวัสดิ์ พุทธาพิรัตนสรณธาดา อุตมอาชวาธยาศัย อภัยพิริยบรากรมพาหุ ดำรงศักดินา 10,000
 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2456 รั้งตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงกลาโหม
 1 เมษายน พ.ศ. 2457 เสนาบดีกระทรวงกลาโหม
 นายกองตรี
 30 ธันวาคม พ.ศ. 2460 จอมพล

ถึงแก่อสัญกรรม 
เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต ป่วยมาช้านาน อาการทรงบ้างทรุดบ้างเรื่อยมา จนถึงแก่อสัญกรรมในวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2464 เวลา 14.35 น. สิริอายุได้ 

เวลา 16.00 น. วันถัดมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ มาพระราชทานน้ำอาบศพ สวมชฎาพอก และโปรดให้เจ้าพนักงานประกอบโกศมณฑปแวดล้อมด้วยฉัตรและเครื่องยศ พระพิธีธรรม 8 รูป สวดพระอภิธรรมมีกำหนด 15 วัน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์  
จอมพล เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เหรียญและเข็มต่างๆ ดังนี้

 

 พ.ศ. 2450 - เข็มอักษรรักษาพระนครเสด็จประพาสยุโรปคราวหลัง (เข็มเงิน)
 พ.ศ. 2452 - เข็มพระชนมายุสมมงคล ชั้นที่ 2 (ทอง)
 พ.ศ. 2459 - เข็มข้าหลวงเดิม

ผลงานสำคัญ 
 พ.ศ. 2429 ปราบอั้งยี่ที่ตำบลดอนกระเบื้อง แขวงเมืองราชบุรี
 พ.ศ. 2446 ปราบเงี้ยว ที่ก่อการจลาจลขึ้นในมณฑลพายัพ ในเวลานั้น จอมพล พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดชขณะเป็น ผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ เสด็จไปราชการ ณ ทวีปยุโรปเจ้าพระยาบดินทรเดชา (ขณะมีบรรดาศักดิ์ เป็นพระยา) รั้ง ราชการกรมยุทธนาธิการ จึงต้องรับหน้าที่จัดกองทหารขึ้นไปปราบเงี้ยว และสามารถจัดการได้เรียบร้อยโดยรวดเร็ว

ลำดับสาแหรก

อ้างอิง 

อรุณ ฉัตรกุล
ราชสกุลฉัตรกุล
ราชสกุลปาลกะวงศ์
จอมพลชาวไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย
เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต
องคมนตรี
ผู้บัญชาการทหารบกของกองทัพไทย
สมาชิกกองเสือป่า
ผู้ได้รับเหรียญจักรมาลา
ประเทศสยามในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
บุคคลจากเขตธนบุรี
บดินทรเดชานุชิต (อรุณ)