วาสตุศาสตร์

วาสตุศาสตร์ ( Vāstu śāstra) หรือ วัสดุศาสตร์ หมายถึงระบบการวางแผนทางสถาปัตยกรรมแบบฮินดู ซึ่งแปลตรงตัวว่า "ศาสตร์แห่งสถาปัตยกรรม" วาสตุศาสตร์เป็นเอกสารที่พบในอนุทวีปอินเดียอันอธิบายถึงหลักในการออกแบบ โครงสร้าง การจัดวางองค์ประกอบ การเตรียมพื้นที่ การจัดแบ่งพื้นที่โล่ง และ เรขาคณิตเชิงพื้นที่ วาสตุศาสตร์พบทั่วไปในคติของศาสนาฮินดู แต่ก็พบในศาสนาพุทธเช่นกัน เป้าหมายในการออกแบบแบบวาสตุศาสตร์คือการผสมผสานสถาปัตยกรรมเข้ากับธรรมชาติ การใช้งานที่เชื่อมโยงกันระหว่างองค์ประกอบต่าง ๆ และการใช้แบบแผนเรขาคณิตแบบโบราณ () หรือมณฑลมาผสมผสาน

วาสตุศาสตร์เป็นส่วนเอกสารของ วาสตุวิทยา (Vastu Vidya) ซึ่งเป็นแขนงความรู้อย่างกว้างที่เกี่ยวกับการออกแบบ ศิลปะ อันเป็นทฤษฎีที่สืบทอดมาแต่อินเดียโบราณ วาสตุวิทยาจึงเป็นศาสตร์ที่กว้างและมีหลักการที่ซับซ้อน อันผสมผสานพลังทางธรรมชาติและเหนือธรรมชาติ เข้ากับสิ่่งก่อสร้างและเทวรูป ไปจนถึงศิลปกรรมที่ใช้ตกแต่ง ส่วนแปลนที่ใช้ในการสร้างสิ่งก่อสร้างนั้นจะอ้างจากส่วนของ "วาสตุบุรุษมณฑล" (Vaastu Purusha Mandala) 

หลักการของวาสตุศาสตร์นั้นรวมถึงหลักการออกแบบ "มนเทียร" (โบสถ์พราหมณ์)  การออกแบบบ้าน คฤหาสน์ เมือง หมู่บ้าน สวน สถานที่ราชการ การวางผังเมือง ไปจนถึงระบบการคมนาคม เช่น ระบบถนน และ ระบบการประปา

ดูเพิ่ม 

 ดาวซิ่ง
 ฮวงจุ้ย

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม 

 Acharya P.K. (1933), Manasara (English translation), Online proofread edition including footnotes and glossary
 Acharya P.K. (1946), An Encyclopedia of Hindu Architecture, Oxford University Press - Terminology of Ancient Architecture
 Acharya P.K. (1946), Bibliography of Ancient Sanskrit Treatises on Architecture and Arts, in An Encyclopedia of Hindu Architecture, Oxford University Press - pages 615-659
 B.B. Dutt (1925),  
 IVVRF (2000), Journal Of International Conference Vastu Panorama 2000, Main Theme - The Study of Energetic Dimension of Man and Behavior of Environment
 IVVRF (2004), Journal Of International Conference Vastu Panorama 2004
 IVVRF (2008), Journal Of International Conference Vastu Panorama 2008, Main Theme - Save Mother earth and life- A Vastu Mission
 IVVRF (2012), Journal Of International Conference Vastu Panorama 2012, Main Theme- Vastu Dynamics for Global Well Being
 V. Chakraborty, 
 Arya, Rohit Vaastu: the Indian art of placement : design and decorate homes to reflect eternal spiritual principles Inner Traditions / Bear & Company, 2000, .
 Vastu: Transcendental Home Design in Harmony with Nature, Sherri Silverman
 Prabhu, Balagopal, T.S and Achyuthan, A, "A text Book of Vastuvidya", Vastuvidyapratisthanam, Kozhikode, New Edition, 2011.
 Prabhu, Balagopal, T.S and Achyuthan, A, "Design in Vastuvidya", Vastuvidyapratisthanam, Kozhiko
 Prabhu, Balagopal, T.S, "Vastuvidyadarsanam",(Malayalam) Vastuvidyapratisthanam, Kozhikode.
 Prabhu, Balagopal, T.S and Achyuthan, A, "Manusyalaya candrika- An Engineering Commentary", Vastuvidyapratisthanam, Kozhikode, New Edition, 2011.
 Vastu-Silpa Kosha, Encyclopedia of Hindu Temple architecture and Vastu/S.K.Ramachandara Rao, Delhi, Devine Books, (Lala Murari Lal Chharia Oriental series)  (Set)
 D. N. Shukla, Vastu-Sastra: Hindu Science of Architecture, Munshiram Manoharial Publishers, 1993, .
 B. B. Puri, Applied vastu shastra vaibhavam in modern architecture, Vastu Gyan Publication, 1997, .
 Vibhuti Chakrabarti, Indian Architectural Theory: Contemporary Uses of Vastu Vidya Routledge, 1998, .

 Siddharth, Dr. Jayshree Om: The Ancient Science of Vastu, 2020, 
 

สถาปัตยกรรมอินเดีย
สถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์
สมัยพระเวท