พิศวงไทยทอง

พิศวงไทยทอง หรือ พิศวงตานกฮูก () เป็นพืชอาศัยรา (myco-heterotrophic plant) ชนิดหนึ่ง เป็นพรรณไม้ล้มลุกถิ่นเดียว พบในป่าเต็งรังบนภูเขาหินปูนโดยขึ้นบริเวณต้นเป้งดอยหรือพืชตระกูลปาล์ม ลำต้นสูงประมาณ 2 มิลลิเมตร ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงเวียนเกลี้ยงสีขาวรูปสามเหลี่ยมแคบหรือรูปไข่ ดอกมีสีเขียวอมน้ำเงิน กลีบรวมมี 6 กลีบ วงกลีบหลอดรูปทรงคนโทสูง 7.5–11 มิลลิเมตร ดอกบานช่วงปลายฤดูฝนประมาณเดือนกันยายน–ต้นเดือนพฤศจิกายน ส่วนฤดูอื่นต้นจะพักตัว ปัจจุบันพิศวงไทยทองมีสถานภาพใกล้สูญพันธุ์

การค้นพบ 
พบครั้งแรกที่ดอยหัวหมด อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก โดยกนกอร ศรีม่วง นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยพะเยา และสุชาติ จันทร์หอมหวล ช่างภาพอิสระ และได้ประสานงานให้ผู้เชี่ยวชาญพืชสกุลพิศวงในประเทศไทย คือ รองศาสตราจารย์สหัช จันทนาอรพินท์ จากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทำการตรวจสอบพบว่าเป็นพืชชนิดใหม่ ต่อมามีการติดตามเก็บตัวอย่างต้นแบบจากดอยหัวหมดโดยสมราน สุดดี ผู้เชี่ยวชาญจากหอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2557 ข้อมูลพรรณไม้ชนิดนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Phytotaxa ใน พ.ศ. 2561

ชื่อชนิด thaithongiana และชื่อสามัญ "พิศวงไทยทอง" ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่รองศาสตราจารย์อบฉันท์ ไทยทอง ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และด้วยความที่พืชชนิดนี้มีรูปลักษณ์คล้ายกับนกฮูก จึงได้ชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "พิศวงตานกฮูก"

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

สกุลพิศวง
พืชอาศัยรา
สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น
พืชที่พบในประเทศไทย
การค้นพบในปี พ.ศ. 2561