หมู่ถ้ำบาฆ

ถ้ำบาฆ () เป็นหมู่อนุสรณ์เจาะหินจำนวนเก้าถ้ำ ตั้งอยู่เชิงเขาทางใต้ของเทือกเขาวินธยาในเมืองบาฆ อำเภอธร รัฐมัธยประเทศ ประเทศอินเดีย หมู่ถ้ำบาฆตั้งอยู่ที่ 97 กิโลเมตรจากเมืองธร หมู่อนุสรณ์ของถ้ำบาฆเป็นที่รู้จักจากงานจิตรกรรมฝาผนัง และชื่อ "ถ้ำ" ก็ไม่ถูกต้องนัก เนื่องจากไม่ใช่ถ้ำโดยธรรมชาติ แต่เป็นสถาปัตยกรรมเจาะหิน

เช่นเดียวกับถ้ำอชันตา ถ้ำบาฆสร้างขึ้นโดยเจาะเข้าไปในหน้าผาหินทราย ถ้ำจำนวนเก้าถ้ำ มีเพียงห้าถ้ำที่ยังหลงเหลือถึงปัจจุบัน ทั้งหมดล้วนใช้งานเป็นวิหารหรือที่พำนักของสงฆ์ มีแปลนพื้นเป็นรูปสี่เหลี่ยม โถงขนาดเล็ก ส่วนใหญ่อยู่ด้านหลัง กั้นขึ้นมาเป็นเจดีย์หรือโถงสวดภาวนา ในบรรดาถ้ำทั้งหมดมีถ้ำหมายเลข 4 ที่งดงามที่สุด และได้รับการขานนามว่าเป็น "รงคมหัล" หรือวังแห่งสีสัน

ถ้ำบาฆขุดขึ้นในศตวรรษที่ 5-6 ในช่วงปลายของยุครุ่งโรจน์ของพุทธศาสนาในอินเดีย หลายปีนับจากยุคทองของถ้ำพุทธเจาะหิน ซึ่งส่วนใหญ่สร้างขึ้นใน 100-200 ปีก่อนคริสตกาล ถ้ำได้รับการทำนุบำรุงขึ้นโดยกรมสำรวจโบราณคดีโดยใช้เวลารวม 17 ปีในการฟื้นฟู

จิตรกรรม 
ถ้ำหมายเลข 2 หรือ "ถ้ำปาณฑวะ" ("Pandava Cave") เป็นถ้ำที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้ดีที่สุด ลักษณะของจิตรกรรมคล้ายคลึงมากกับรูปแบบที่พบในถ้ำอชันตา พื้นของภาพใช้ปูนเปียกหนาทำมาจากดินเหนียวและเม็ดกรวดสีแดงน้ำตาล จากนั้นใช้วิธี lime-priming ทับ แล้วจึงตกแต่งด้วยงานจิตรกรรม เพื่อป้องกันการสูญเสียของศิลปะเหล่านี้ ในปี 1982 งานจิตรกรรมฝาหนังส่วนใหญ่ถูกถอนออกไปเก็บรักษาที่อื่น ในปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์โราณคดีควาลิยัร

อายุ 
ในถ้ำหมายเลข 2 มีพบจารึกทองแดงของมหาราชาสุพันธุ (Maharaja Subandhu) บันทึกการบริจาคเพื่อซ่อมแซมวิหาร อายุราวปี 487 ในสมัยคุปตะ ซึ่งตีความได้ว่าถ้ำหมายเลข 2 มีการซ่อมแซมในศตวรรษที่ 5 ตอนปลาย

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 Pande, Anuapa (2002). The Buddhist Cave Paintings of Bagh, New Delhi: Aryan Books International, , sumit vyas

รัฐมัธยประเทศ
บฆ