วัดนายโรง

วัดนายโรง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงอรุณอมรินทร์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร

ประวัติ
วัดนายโรงสร้างขึ้นเมื่อราว พ.ศ. 2403 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สร้างโดยท่านเจ้ากรับซึ่งเป็นเจ้าของโรงละครนอกที่มีชื่อเสียงในอดีต ท่านนำเงินมาซื้อที่แล้วสร้างวัดประจำตระกูล ตั้งชื่อว่า "วัดนายโรง" หมายถึง วัดที่ก่อสร้างขึ้นโดยเจ้าของโรงละคร บ้างก็เรียกว่า วัดเจ้ากรับ หรือ วัดละครเจ้ากรับ 

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อวัดนายโรงใหม่ว่า วัดสัมมัชชผล แต่ประชาชนในท้องถิ่นมักจะเรียกว่า วัดนอก เรียกคู่กันกับวัดใน (วัดบางบำหรุ) ซึ่งอยู่ใกล้กัน หรือบางทีก็เรียกว่า วัดปากคลอง เพราะตั้งอยู่ตรงปากคลองบางบําหรุ

อาคารเสนาสนะ 

อุโบสถและวิหารมีรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ภายในอุโบสถมีภาพจิตรกรรมฝาผนังวาดโดยช่างฝีมือชั้นครู เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับพุทธประวัติชุดทศชาติชาดก เหนือกรอบหน้าต่างอุโบสถ ช่างปั้น ปั้นเป็นชฎาพระ ส่วนวิหารมีงานปั้นเป็นกระบังหน้าและหูกระต่ายขี้รัก เครื่องสวมหัวของเสนาผู้ใหญ่ฝ่ายไทย อันเป็นเครื่องสวมหัวของตัวละครนอก กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนอุโบสถเป็นโบราณสถานแห่งชาติเมื่อปี พ.ศ. 2520 พระประธานในอุโบสถมีนามว่า พระพุทธสัพพัญญู เป็นพระพุทธรูปสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางสีหไสยาสน์ที่เก่าแก่ มีนามว่า พระพุทธไสยาสน์

พระพุทธเจดีย์สารีริกธาตุเป็นมณฑปประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุที่วัดได้รับมอบถวายจากวัดไทยทีปฑุตมาราม นครโคลัมโบ ประเทศศรีลังกา เมื่อปี พ.ศ. 2440

วัดมีมณฑปหลวงปู่รอด เป็นที่ตั้งรูปเหมือนหลวงปู่รอด หีบทองทึบ และอัฐิของหลวงปู่รอด และรูปเหมือนพระครูปริยัติวิมล อดีตเจ้าอาวาส มีเรือนท่านเจ้ากรับ เป็นที่ตั้งรูปเหมือนท่านเจ้ากรับผู้ก่อตั้งวัดนายโรง

รายนามเจ้าอาวาส
 หลวงปู่รอด
 พระอาจารย์หมาด
 พระอาจารย์ตั้ง (รักษาการเจ้าอาวาส)
 พระอาจารย์ทิน (รักษาการเจ้าอาวาส)
 พระอาจารย์อยู่ (รักษาการเจ้าอาวาส)
 พระอธิการปาน อุตฺตโม นธ.เอก., ปธ.๓
 พระอาจารย์แนบ สิริจนฺโท
 พระคำนวณ ปคุโณ (รักษาการเจ้าอาวาสครั้งที่ 1 พ.ศ. 2500)
 พระมหาสมใจ  สมจิตโต นธ.เอก., ปธ.๔
 พระครูปริยัติวิมล (คำนวณ ปคุโณ) นธ.เอก.,ปธ.๕ 
 พระครูรัตนโสภณ (สุรัฐ สิริปุญโญ นธ.เอก., พธ.บ.(สังคมวิทยา), M.A.(sociology)., Ph.D.(sociology)

อ้างอิง

โบราณสถานในเขตบางกอกน้อย
นายโรง