โทรณบรรพ

โทรณบรรพ (, ) แปลว่า "บรรพแห่งความพยายาม" เป็นหนังสือบรรพที่ 7 ของ มหาภารตะ ประกอบไปด้วย 8 บรรพย่อย รวมทั้งหมด 204 ตอน เป็นเนื้อหาต่อเนื่องมาจาก ภีษมบรรพ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับโทรณาจารย์ที่ได้รับเลือกให้เป็นแม่ทัพฝ่ายเการพแทนภีษมะ กระทั่งถูกธฤษฏะทยุมันจบชีวิตด้วยการตัดศีรษะ ในบรรพนี้ทั้งสองฝ่ายต่างสูญเสียทหารและแม่ทัพนายกองเกือบทั้งหมด ส่วนบรรพต่อไปจากนี้คือ กรรณบรรพ

เนื้อเรื่อง และบรรพย่อย
โทรณบรรพ ประกอบไปด้วย 8 บรรพย่อย รวมทั้งหมด 204 ตอนดังนี้

1. โทรณภิเษกบรรพ (บทที่ 1–16)
2. สัมสปตกบาทบรรพ (บทที่ 17–32)
3. อภิมันยุวาทบรรพ (บทที่ 33–71)
4. ประติชนบรรพ (บทที่ 72–84)
5. ชัยตราทะ วาทบรรพ (บทที่ 85–152)
6. ฆโตฎ์กัจวาทบรรพ (บทที่ 153–184)
7. โทรณวาทบรรพ (บทที่ 185–193)
8. นารายณัสตระ-โมกษณบรรพ (บทที่ 194–204)

บรรพนี้เล่าถึงเหตุการณ์เมื่อโทรณาจารย์รับช่วงต่อจากท้าวภีษมะเป็นผู้บัญชาการรบฝ่ายเการพ ในการทำศึกตอนหนึ่งท้าวชยัทรัถ ซึ่งเป็นน้องเขยของทุรโยธน์สามารถแยกเจ้าชายอภิมันยุลูกชายของอรชุนออกจากกองทัพฝ่ายปาณฑพทั้งหมดได้ และสามารถสังหารเจ้าชายอภิมันยุได้สำเร็จ ทำให้อรชุนโกรธและประกาศจะล้างแค้นด้วยการสังหารท้าวชยัทรัถให้ตกตายตามกัน ในขณะที่กรรณะได้ใช้หอกวิเศษที่พระอินทร์ประทานให้สังหารลูกชายภีษมะคือ ฆโตฏ์กัจ ทำให้กรรณะไม่มีอำนาจวิเศษเหลือที่จะสังหารพี่น้องปาณฑพคนใดคนหนึ่งได้อีกต่อไป

ในการสู้รบโทรณาจารย์สังหารท้าวทรุปัท และท้าววิราฏได้สำเร็จ ในขณะที่กฤษณะใช้กลล่อลวงโทรณาจารย์โดยให้ภีมะสังหารช้างที่ชื่ออัศวถามา ซึ่งเป็นชื่อเดียวกันกับชื่อของลูกชายโทรณาจารย์เพื่อหลอกว่าอัศวถามา ตายแล้ว ยุธิษฐิระซึ่งได้ชื่อว่าเป็นคนถือคำสัตย์เป็นสำคัญถูกกฤษณะเกลี้ยกล่อมให้โกหกโทรณาจารย์ด้วยคำพูดว่าอัศวถามาตายแล้ว และเมื่อโทรณาจารย์หลงผิดคิดว่าอัศวถามาตายแล้วจริง ๆ เพราะคิดว่ายุธิษฐิระไม่มีวันโหก ก็เสียขวัญหมดกำลังใจวางอาวุธและบำเพ็ญตบะโยคะเพื่อละสังขารไปจากโลกนี้ เป็นจังหวะให้ธฤตทยุมน์เข้าไปตัดหัวโทรณาจารย์แล้วโยนเข้าไปในกองทัพฝ่ายเการพได้ ซึ่งเหตุการณ์สงครามที่ทุ่งกุรุเกษตรที่ได้กล่าวมานี้ ดำเนินมาจนถึงวันที่ 15 แล้ว

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
Translation by Kisari Mohan Ganguli

มหาภารตะ