โทโง เฮฮาจิโร

จอมพลเรือ มาร์ควิส โทโง เฮฮาจิโร () เป็นหนึ่งในจอมพลเรือแห่งกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น และถือเป็นหนึ่งในวีรบุรุษที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของกองทัพเรือญี่ปุ่น จนได้รับฉายาว่า "เนลสันแห่งบูรพา"

ประวัติ 
โทโงเกิดเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 1848 ที่ตำบลคาจิยะ ของเมืองคาโงชิมะในแคว้นซัตสึมะ (ปัจจุบันคือจังหวัดคาโงชิมะ) เป็นบุตรชายคนที่สามจากสี่คนของ โทโง คิจิซาเอมง ซามูไรผู้รับใช้ตระกูลชิมาซุ กับ โฮริ มาซูโกะ

ตำบลคาจิยะถือเป็นหนึ่งในบริเวณของคาโงชิมะที่ถูกปกครองโดยเหล่าซามูไร ซึ่งมีบุคคลจากที่นี่มากมายกลายเป็นตัวแปรสำคัญในการปฏิรูปเมจิ เช่นไซโง ทากาโมริ หรือโอกูโบะ โทชิมิจิ เป็นต้น ซึ่งพวกเขาล้วนอยู่ฝ่ายสนับสนุนราชสำนักเนื่องจากตระกูลชิมาซุเป็นขั้วอำนาจทางการเมืองและการทหารในสงครามโบชิง ที่ต่อต้านรัฐบาลเอโดะในช่วงการปฏิรูปเมจิ

ความขัดแย้งระหว่างราชสำนักกับฝ่ายโชกุน (1863-1869) 

ประสบการในสนามรบครั้งแรกของโทโง เริ่มต้นเมื่อเขาอายุได้ 15 ปี ในเหตุการณ์การระดมยิงคาโงชิมะ (สิงหาคม 1863) ซึ่งเมืองคาโงชิมะ ได้ถูกระดมยิงปืนใหญ่จากกองเรือราชนาวีอังกฤษ เพื่อตอบโต้ไดเมียวแห่งแคว้นซัตสึมะ เกี่ยวกับคดีฆาตกรรม ชาลส์ เลนน็อกซ์ ริชาร์ดสัน พ่อค้าชาวอังกฤษ และญี่ปุ่นปัดที่จะรับผิดชอบใด ๆ

ในปีถัดมา ซัตสึมะได้จัดตั้งกองเรือของตนเอง ซึ่งโทโง และพี่น้องอีก 2 คน ก็ได้ร่วมกับกองเรือนี้ด้วย ต่อมาในเดือนมกราคม 1868 ระหว่างสงครามโบชิงโทโงได้รับมอบหมายให้ประจำการบนให้เรือรบไอน้ำพายล้อ นาม คาซูงะ ซึ่งได้ร่วมต่อสู้ในยุทธนาวีอาวะใกล้กับเมืองโอซากะ เพื่อต่อต้านกองเรือของโชกุนโทกูงาวะ ซึ่งเป็นครั้งแรกของกองเรือญี่ปุ่นที่รบด้วยเรือทันสมัย

เมื่อความขัดแย้งแพร่กระจายไปยังภาคเหนือของญี่ปุ่น โทโงในฐานะเจ้าหน้าที่ชั้น 3 บนเรือคาซูงะ ได้ร่วมสมรภูมิครั้งสุดท้ายกับเรือลำนี้ ในการกวาดล้างกองกำลังบางส่วนของโชกุนโทกูงาวะที่ยังหลงเหลืออยู่และกำลังถอยร่นไปฮกไกโด ในยุทธนาวีที่อ่าวมิยาโกะ และยุทธนาวีฮาโกดาเตะ

ศึกษาต่อที่อังกฤษ 

โทโงได้ศึกษาในวิชานาวิกศาสตร์เป็นเวลา 7 ปีในอังกฤษ ในฐานะเจ้าหน้าที่ฝึกหัด ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1871 ถึง 1878 พร้อมกับนักศึกษาที่มาจากญี่ปุ่นอีกหลายคน โทโงได้ไปเยือนกรุงลอนดอน ที่ในห้วงเวลานั้นเป็นเมืองใหญ่แถวหน้าของโลก ที่นั้น มีหลายสิ่งที่ดูแปลกในสายตาชาวญี่ปุ่น อาทิ บ้านเรือนที่ทำจากหิน อาคารบ้านเรือนต่าง ๆ ที่สร้างติดกันอย่างหนาแน่น การตกแต่งห้องพักแบบยุโรป ร้านขายเนื้อแสดงเนื้อไว้ที่บานหน้าต่าง พวกเขาต้องใช้เวลาอยู่หลายวันกว่าจะคุ้นชินกับอาหารที่นั่น

กลุ่มนักศึกษาญี่ปุ่นถูกแยกและส่งไปอาศัยกับครอบครัวชาวอังกฤษเพื่อการเรียนรู้และฝึกฝนภาษาอังกฤษ ประเพณี ตลอดจนมารยาท ต่อมา ในปี 1872 โทโงได้ถูกย้ายไปอยู่ที่พลิมัท ที่นั่นเขาได้เป็นนักเรียนนายเรือบนเรือหลวงวุร์สเตอร์ () ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรจากวิทยาลัยฝึกสอนการเดินเรือเทมส์ ระหว่างเป็นนักเรียนนายเรือ เพื่อนนักเรียนของเขามักจะเรียกเขาว่า "เจ๊กจอห์นนี่" (Johnny Chinaman) เนื่องชาวอังกฤษไม่ค่อยคุ้นเคยกับคนตะวันออก และยังแยกไม่ค่อยออกระหว่างคนในหมู่ชาติเอเชีย โทโงไม่ชอบคำคำนี้ และหลายครั้ง มักจะจบเรื่องลงด้วยการชกต่อย ระหว่างที่เป็นนักเรียนนายเรือนี้ โทโงยังได้นิสัยการจุ่มขนมปังลงในถ้วยชาอีกด้วย

ช่วงปี 1875 โทโงได้แล่นเรือเป็นระยะทางกว่ารอบโลกในฐานะลูกเรือสามัญประจำเรือฝึกหัดแฮมป์เชอร์ ของอังกฤษ ออกเรือในเดือนกุมภาพันธ์ และแล่นโดยไม่ได้แวะจอดเป็นระยะเวลา 70 วันจนเทียบท่าที่เมลเบิร์น ในออสเตรเลีย ระหว่างเดินเรือ เขาต้องรับประทานเพียงเนื้อสัตว์โรยเกลือและขนมปังกรอบ เขาพบสัตว์ประหลาดมากมายที่ทวีปออสเตรเลีย รวมระยะทางที่แล่นไป-กลับกว่าสามหมื่นไมล์ทะเล

โทโงที่พึ่งสำเร็จการศึกษาวิชาคณิตศาสตร์ในเคมบริดจ์ (แม้ว่าจะไม่ได้เรียนที่มหาวิทยาลัย) ได้เดินทางไปยังพอร์ตสมัท เพื่อฝึกฝนด้านการเรือ ก่อนที่จะไปเข้าศึกษาที่วิทยาลัยราชนาวีกรีนิช ซึ่งระหว่างอยู่ที่พอร์ตสมัท กองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นได้สั่งต่อเรือรบ 3 ลำจากอังกฤษ โทโงได้ใช้โอกาสนี้ในการฝึกฝน โดยไปกำกับดูแลการต่อเรือรบ ฟูโซ โดยอาศัยประสบการณ์เมื่อทำงานที่อู่ต่อเรือ ซามูดาบราเธอร์ 

โทโงกลับมาถึงญี่ปุ่นในวันที่ 22 พฤษภาคม 1878 ซึ่งเขาโดยสารมากับเรือรบลำใหม่ที่กองทัพเรือญี่ปุ่นสั่งซื้อมาจากอังกฤษ นามว่า ฮิเอ ภายหลังกลับมาถึงราวสองเดือน เขาได้รับยศ เรือโท

เกียรติยศ 

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
 1880s - เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงคลรัตน์ ชั้นสายสะพาย
 1901 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นสายสะพาย
 1906 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ว่าวทองคำ  ชั้นสายสะพาย
 1924 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ชั้นสังวาล 
บรรดาศักดิ์
 1907 - ฮากูชากุ (เคานต์)
 1934 - โคชากุ (มาร์ควิส)

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Togo, Heihachiro | Portraits of Modern Japanese Historical Figures  จาก หอสมุดสภานิติบัญญติแห่งชาติ
 Heihachirō Tōgō at Flickr Commons

 
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2391
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 2477
ทหารเรือชาวญี่ปุ่น
พลเรือเอกชาวญี่ปุ่น
จอมพลเรือชาวญี่ปุ่น
บุคคลจากแคว้นซัตสึมะ
ซามูไร
คาโซกุ
ฮากูชากุ
โคชากุ
บุคคลในยุคเมจิ
สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์มงคลรัตน์
สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย
สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์เหยี่ยวทองคำ
สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ
ยุทธนาวีที่ช่องแคบสึชิมะ
กองเรือผสม
กองเรือที่ 1 (กองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น)