พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ (17 เมษายน พ.ศ. 2423 – 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509) อดีตเจ้ากรมบัญชาการกรมราชเลขาธิการ

พระประวัติ 
พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ มีพระนามเมื่อแรกประสูติว่า หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ จักรพันธุ์ เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงษ์ ประสูติแต่หม่อมจีบ จักรพันธุ์ ณ อยุธยา เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2423 ทรงศึกษาที่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ทรงงานที่กรมราชเลขาธิการ จนได้เลื่อนชั้นเป็นเจ้ากรมบัญชาการ เทียบเท่าอธิบดี เมื่อปี พ.ศ. 2453

วันที่ 5 กรกฎาคม พ.ศ. 2443 ผนวชเป็นพระภิกษุ ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีพระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ ผนวชแล้วไปอยู่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดให้ดำรงตำแหน่งสัสดีเสือป่า ต่อมาได้รับพระราชทานยศเป็นนายกองเสือป่า และในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 ได้รับโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ ทรงศักดินา 3,000 และโปรดเกล้าฯ ตั้งเป็นองคมนตรีสองครั้ง คือวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2458 และ พ.ศ. 2468

พระโอรส-ธิดา 
พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ ประทับที่วังบริเวณถนนจักรพรรดิพงศ์ มีพระโอรสและพระธิดา มากกว่า 30 คน พระโอรสและพระธิดาที่ปรากฏนาม คือ

 หม่อมราชวงศ์หญิงจรัสวงศ์ จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมสุด
 หม่อมราชวงศ์แสงสี่ทิศ จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณชายใหม่ ประสูติแต่หม่อมสำปั้น 
 หม่อมราชวงศ์สิทธิลาภ จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมขาบ
 หม่อมราชวงศ์เชาวน์ไวย จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมขาบ
 หม่อมราชวงศ์หญิงเพทาย จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมขาบ
 หม่อมราชวงศ์หญิงมัญชุลา จักรพันธุ์
 หม่อมราชวงศ์วรานนท์ จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณชายเขียว ประสูติแต่หม่อมแหน
 หม่อมราชวงศ์หญิงโกศลยา จักรพันธุ์ มีนามลำลองว่าคุณหญิงป้าม ประสูติแต่หม่อมแหน
 หม่อมราชวงศ์ชาลี จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมสาย
 หม่อมราชวงศ์ชีวิน จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์หญิงพินทุเรขา จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์หญิงอารุณี จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์จีรวัฒน์ จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์หญิงจรัสพิมพ์ จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์นิตรจักร จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์อนัคชัย จักรพันธุ์ 
 หม่อมราชวงศ์วัยวัฒน์ จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์วีระเสน จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก
 หม่อมราชวงศ์ปิยดรุณ จักรพันธุ์ ประสูติแต่หม่อมเล็ก

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509 สิริพระชันษา 85 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร

พระเกียรติยศ

พระอิสริยยศ 
 หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ (17 เมษายน พ.ศ. 2423 - 16 เมษายน พ.ศ. 2458)
 หม่อมเจ้าดรุณไวยวัฒน์ จักรพันธุ์ (16 เมษายน พ.ศ. 2458 - 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466)
 พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดรุณวัยวัฒน์ (11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2466 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2509)

พระยศ

พระยศพลเรือน 
 รองอำมาตย์เอก

พระยศกรมมหาดเล็ก 
 – เสวกตรี
 28 ธันวาคม 2456 – เสวกเอก
 มหาเสวกเอก

พระยศกองเสือป่า 
 นายหมู่ตรี
 – นายหมู่ใหญ่
 20 กรกฎาคม 2455 – นายกองตรี
 นายกองโท
 นายกองเอก
 20 กุมภาพันธ์ 2462 – นายกองใหญ่
 นายพลเสือป่า

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เข็มพระราชทาน 
 พ.ศ. 2454 - เข็มข้าหลวงเดิม

ราชตระกูล

อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม

 
 
 Jeffy Finestone. 2542. สมุดพระรูป พระราชโอรส พระราชธิดา พระราชนัดาใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. ปรียนันทนา รังสิต,ม.ร.ว. โลมาโฮลดิ้ง 

ราชสกุลจักรพันธุ์
พระวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าชาย
พระองค์เจ้ายก
องคมนตรีในรัชกาลที่ 6
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
สมาชิกกองเสือป่า