สบู่เลือด

สบู่เลือด  ( (Blume) Spreng) เป็นพรรณไม้เถา ในสกุลสบู่เลือด วงศ์บอระเพ็ด ชอบพาดพันไปตามไม้ต้นคล้ายบอระเพ็ดเถากลม มียางสีแดงจึงเรียก สบู่เลือด บางแห่งเรียกกระท่อมเลือด บอระเพ็ดยางแดง บัวเครือ เปล้าเลือดเครือ หัวสันโดด สบู่เลือด สบู่เครือ

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์  

 ใบ    ใบจะกลม ขนาด 3-4 นิ้ว มีปลายแหลมก้นปิด  ท้องใบมีสีเขียวอ่อนๆ
 
 หัว    มีขนาดกลมใหญ่จนถึงขนาดใหญ่มาก เปลือกหัวมีสีน้ำตาล

 ลำต้น   ลำต้นบนดินมีอายุปีเดียว งอกมาจากหัวใต้ดินขนาดใหญ่

 ยาง   ตัวเมียจะไม่มียางสีแดง ส่วนตัวผู้จะมีสีแดง 

 ดอกช่อ   แยกเพศช่อดอกตัวผู้ยาวประมาณ 4-6 เซนติเมตร กลีบดอกมีสีส้ม ส่วนช่อดอกเพศเมียอัดแน่นมากกว่า ผลเป็นผลสดรูปไข่กลับ
    
 เมล็ด   เมล็ดจะสุกเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม ของทุกปี

 เนื้อใน   มีสีขาวนวล

 รสชาติ   มันและฟาดเล็กน้อย

ชนิด 
ชนิดตัวเมีย ใบสีเขียว ก้านและเถาสีเขียว ดอกสีเขียวอมขาว มียางแดง ๆ จาง ๆ เหมือนน้ำเหลือง หัวกลมเล็ก เนื้อสีเหลืองอ่อน ผิวเรียบ

ชนิดตัวผู้ ใบสีเขียวอมแดง ก้านและเถาอ่อน มีสีม่วงแดง หัวกลมโต ผิวขรุขระ ยางสีแดงเข้ม เนื้อสีเหลืองเข้ม เมื่อตากแห้งจะเป็นสีแดง

การขยายพันธุ์ 
 
 ใช้เมล็ดและส่วนของรากที่คล้ายหัว

สรรพคุณ 

 หัว แก้เสมหะในคอ บำรุงกำลัง บำรุงความกำหนัด แก้ไข้ แก้หืด แก้บิด ขับลม
 ต้น แก้ลมแน่นในทรวงอก แก้โรคเรื้อนน้อย ใหญ่ แก้มะเร็งคุดทะราด แก้กลาก แก้เกลื้อน แก้หืด แก้สิว แก้ฝ้า แก้โรคมือเท้าไม่มีกำลัง
 เถา กระจายลมในอก ขับโลหิตระดู ขับพยาธิในลำไส้
 ใบ บำรุงไฟธาตุ แก้โรคเรื้อนน้อย ใหญ่ แก้มะเร็งคุดทะราด แก้กลากเกลื้อน แก้หิด แก้สิว แก้ฝ้า แก้แผลเรื้อรัง และแผลสด
 ดอก ฆ่าพยาธิอันเกิดจากโรคเรื้อน และกุฏฐัง แก้มะเร็งคุดทะราด แก้กลากเกลื้อน แก้หิด แก้สิว แก้ฝ้า ทำให้อุจจาระละเอียด แก้โรคผิวหนัง ผื่นคัน ช่วยย่อยอาหาร
 ผล ช่วยย่อยอาหาร
 หนาม แก้เสมหะในคอและทรวงอก

แหล่งที่พบ 
พบขึ้นทั่วไปตามป่าธรรมชาติของทุกภาคในประเทศไทย

อ้างอิง 

สมุนไพร
ไม้เลื้อย
สกุลสบู่เลือด