พรหมจารีโดยสาบานในบอลข่าน

พรหมจารีโดยสาบานในบอลข่าน () หรือ บูร์เนชา () หมายถึงผู้หญิงที่สาบานตนเป็นพรหมจารีและใช้ชีวิตดั่งผู้ชายในสังคมปิตาธิปไตยทางตอนเหนือของแอลเบเนีย, คอซอวอ และมอนเตเนโกร พรหมจารีโดยสาบานยังเคยมีหรือพบอยู่บ้างในบอลข่านตะวันตก ซึ่งรวมถึงภูมิภาคของบอสเนีย, แดลเมชียในโครเอเชีย, เซอร์เบีย และ มาซิโดเนียเหนือ

ในยุคสมัยที่ผู้หญิงมีหน้าที่ทำตามที่บัญญัติไว้ (prescribed role) บูร์เนชาจะละทิ้งอัตลักษณ์ทางเพศ การสืบพันธุ์ และอัตลักษณ์ทางสังคมทิ้ง เพื่อให้ได้รับอิสรภาพเช่นเดียวกับผู้ชาย เมื่อสาบานตนแล้ว บูร์เนชาจะสามารถแต่งกายอย่างผู้ชาย เป็นหัวหน้าครอบครัว เดินทางหาสู่ได้โดยอิสระ และทำงานในอาชีพที่สงวนไว้สำหรับผู้ชายเท่านั้น สารคดีชุด ทาบู ปี 2002 ของเนชั่นนอลจีโอกราฟิก รายงานว่าในอัลเบเนียมีพรหมจารีโดยสาบานเหลืออยู่ไม่ถึง 102 คน แม้จะไม่มีจำนวนที่แน่นอน ข้อมูลจากปี 2022 ประมาณว่ามีบูร์เนชาอยู่รวมสิบสองคนที่ยังหลงเหลืออยู่ในอัลเบเนียเหนือและคอซอวอ พรหมจารีโดยสาบานที่มีชื่อเสียง เช่น สตานา เซรอวิช

ที่มา 
ธรรมเนียมการสาบานตนเป็นพรหมจารีในแอลเบเนียพัฒนาขึ้นมาจาก Kanuni i Lekë Dukagjinit ( หรือเรียกโดยย่อว่า กานุน; kanun), ซึ่งเป็นชุดของกฎบัตร (codes and laws) ที่พัฒนาขึ้นโดย Lekë Dukagjini และถูกนำมาใช้ส่วนใหญ่ในแอลเบเนียเหนือกับคอซอวอนับตั้งแต่ศตวรรษที่ 15 เป็นต้นมา ถึงศตวรรษที่ 20 กานุน นี้ไม่ถือเป็นเอกสารทางศาสนา และกลุ่มทางศาสนาต่าง ๆ นำเอากฎนี้มาปฏิบัติ ทั้งศาสนิกชนของออร์ทอดอกซ์แอลเบเนีย, คาทอลิก ไปจนถึง มุสลิม

กฎ กานุน บังคับให้ครอบครัวจะต้องมีลักษณะส่งต่อทางบิดา (patrilineal; ความมั่งคั่งจะถูกส่งต่อทางสมาชิกครอบครัวที่เป็นผู้ชาย) และเป็นแบบภรรยาแต่งเข้าบ้านสามี (patrilocal) ผู้หญิงในบริบทของกฎนี้ถูกปฏิบัติดั่งสมบัติของครอบครัว และไม่มีสิทธิ์หลายประการ เช่น ผู้หญิงห้ามสูบบุหรี่ห้ามสวมนาฬิกาข้อมือ ไปจนถึงห้ามลงคะแนนเสียงในการเลือกตั้งของท้องถิ่น ผู้หญิงยังห้ามถือครองที่ดิน และมีอาชีพจำนวนมากที่ถูกจำกัดไม่ให้ผู้หญิงทำ ไปจนถึงมีสถานที่บางประเภทที่ห้ามผู้หญิงเข้าโดยเด็ดขาด

ภาพรวม
บุคคลหนึ่งสามารถมาสาบานตนเป็นพรหมจารีได้ทุกช่วงอายุ ทั้งด้วยความประสงค์ของตนเอง หรือเพื่อตอบสนองความต้องการของพ่อแม่ พิธีการสาบานตนจะเปล่งถ้อยคำสาบานซึ่งมิอาจถอนได้ ต่อหน้าผู้นำหรือผู้อาวุโสสิบสองคนของหมู่บ้าน โดยจะสาบานไว้ว่าจะถือครองพรหมจรรย์ จากนั้น พรหมจารีโดยสาบานบางส่วนอาจเลือกใช้ชีวิตที่เหลืออยู่เป็นชาย คล้ายผู้ชาย และอาจใช้สรรพนามผู้ชายในการสนทนา ทั้งที่เรียกตนเองและสำหรับคนอื่นเรียกตน แต่ทั้งนี้ไม่จำเป็นเสมอไป บางส่วนอาจแต่งกายเป็นชาย ใช้ชื่อผู้ชาย พกปืน สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า ประกอบอาชีพผู้ชาย ถือตนเป็นหัวหน้าครอบครัว (เป็นต้นว่าอาศัยกับแม่และพี่สาวน้องสาว) เล่นดนตรี ขับร้อง นั่ง และเข้าสังคมกับผู้ชาย

การละเมิดคำสาบานตนนี้ในอดีตถือว่าต้องโทษเสียชีวิตได้ อย่างไรก็ตาม ไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่าในปัจจุบันยังมีการลงโทษเช่นนี้อยู่หรือไม่ กระนั้น ชุมชนมักจะปฏิเสธบุคคลที่ละเมิดคำสาบานนี้ เป็นการลงโทษทางสังคม

ดูเพิ่ม
 หญิงซัมซุย - ประเพณีคล้ายกันในชาวจีนโพ้นทะเลในแหลมมลายู
 บาชาปูช - ประเพณีคล้ายกันในปากีสถานกับอัฟกานิสถาน

อ้างอิง

บรรณานุกรม

อ่านเพิ่ม
Grémaux, René. "Woman Becomes Man in the Balkans", in Gilbert Herdt, ed. 1996: Third Sex Third Gender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History. 

Munro, Alice (1994), "The Albanian Virgin," a piece of short fiction in the collection Open Secrets.  
Dukes, Kristopher (2017), "The Sworn Virgin," a historical fiction novel about the tradition.  
Young, Antonia (2000). Women Who Become Men: Albanian Sworn Virgins.

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Albanian Custom Fades: Woman as Family Man by Dan Bilefsky, 2008
 Photographs by Jill Peters, 2012
 Photographs by Johan Spanner, The New York Times, 2008
 Photographs by Pepa Hristova, German Society for Photography, 2009
 BBC radio show on sworn virgins
 Sworn Virgins – National Geographic Film (approx. 4 min.)
 BBC From Our Own Correspondent 02/09

วัฒนธรรมแอลเบเนีย
คนข้ามเพศ
เพศที่สาม
สิทธิสตรี
ประวัติศาสตร์มาซีโดเนียเหนือ