ด้วยเกล้า

ด้วยเกล้า เป็นภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2530 กำกับและเขียนบทโดย บัณฑิต ฤทธิ์ถกล เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 40 ปี ในปี พ.ศ. 2529 และพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ๕ ธันวาคม  ๒๕๓๐ นำแสดงโดย สันติสุข พรหมศิริ , ชาย เมืองสิงห์ , ศรเพชร ศรสุพรรณ , จรัล มโนเพ็ชร , จินตหรา สุขพัฒน์  ได้รับรางวัลภาพยนตร์เกียรติยศแนวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม ประจำปี พ.ศ. 2530 และรางวัลเพลงนำภาพยนตร์ยอดเยี่ยม พ.ศ. 2530

ในปี พ.ศ. 2549 สมาคมผู้กำกับภาพยนตร์ไทย ร่วมกับ บริษัทไฟว์สตาร์ โปรดักชั่น จำกัด  ได้นำภาพยนตร์เรื่อง “ด้วยเกล้า” กลับมาฉายอีกครั้งในโรงภาพยนตร์ โดยได้ปรับปรุงคุณภาพเสียงเป็นระบบดอลบี ดิจิตอล 5.1 และบันทึกเสียงใหม่บางส่วน  การจัดฉายภาพยนตร์ครั้งนี้เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการจัดงานฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี พุทธศักราช ๒๕๔๙ ตั้งแต่วันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2549  โดยรายได้ในสัปดาห์แรกทั้งหมด นำสมทบทุนมูลนิธิชัยพัฒนา

เรื่องย่อ 
เสาคำ (จรัล มโนเพ็ชร) ชาวนาจากภาคเหนือเก็บเมล็ดข้าวพระราชทานได้ไป 1 กำเล็กๆ จากพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญในวันพืชมงคล ที่ท้องสนามหลวง  ในปีแรกที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ พระราชทานข้าวเปลือกจากแปลงทดลองในวังสวนจิตรลดา (ในเหตุการณ์จริง ปีแรกที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  รัชกาลที่ ๙ พระราชทานเมล็ดพันธุ์ข้าว อยู่ในช่วงประมาณ พ.ศ. 2505-2507)

ด้วยความรักเทิดทูนและศรัทธาใน “ข้าวของพ่อ” เขาหว่านข้าวเหล่านั้นลงในผืนดินที่แห้งแล้ง ท่ามกลางความดูหมิ่นจากคนในครอบครัว ธรรมชาติที่โหดร้าย และความไร้น้ำใจของนายทุน 

ด้วย ฝนหลวง ซึ่งเปรียบเสมือน  “น้ำพระทัยของในหลวง”  เสาคำกลับมายืนหยัดได้ด้วยผลผลิตที่งดงาม  ดวงตาที่เปี่ยมประกายความสุข และรวงข้าวสุกอร่ามเต็มอ้อมแขน

นักแสดง 
 สันติสุข พรหมศิริ รับบท คำนึง น้องชายของคำปั๋น เป็นตำรวจตระเวนชายแดน และชอบพอกับเสาแก้ว
 จินตหรา สุขพัฒน์ รับบท เสาแก้ว ลูกสาวคนรองของเสาคำ
 จรัล มโนเพ็ชร รับบท เสาคำ 
วิศิษฎ์ เผ่าสุวรรณ รับบท สะอาด ลูกชายคนโตของเสาคำ
 กฤษณ์ ศุกระมงคล รับบท อ้าง ลูกชายคนรองของเสาคำ ได้ทุนในหลวงไปเรียนการเกษตรที่เมืองนอก และกลับมาทำงานโครงการหลวง 
 ชาย เมืองสิงห์ รับบท สมหมาย
 ศรเพชร ศรสุพรรณ รับบท ผู้ร้าย
 โรม อิศรา รับบท สำอาง ลูกชายคนสุดท้องของเสาคำ หนีออกจากบ้านไปคบค้ากับชาวดอย คนขายฝิ่น ลูกน้องขุนส่า
 ไกรลาศ เกรียงไกร รับบท คำปั๋น เพื่อนบ้านของเสาคำ
 ศศิวิมล ศรีสง่า รับบท ติ๊บ เมียคำปั๋น
 นฤมล นิลวรรณ รับบท แม่เลี้ยงบัวเรียน นายทุนเงินกู้ เจ้าของบ่อน้ำประจำหมู่บ้าน
 ต่อลาภ กำพุศิริ รับบท ประสิทธิ์ ลูกชายคนเดียวของแม่เลี้ยง และชอบพอกับเสาแก้ว
 จิราภัทร์ สารภีเพชร รับบท นาจา สาวชาวเขา แฟนสาวของสำอาง
 ชาลี อินทรวิจิตร
 อนุชาต สุวรรณเนตร
 วิศิษฏ์ เผ่าสุวรรณ
 เรืองฤทธิ์ บัวลอย

ดนตรีประกอบ 
ภาพยนตร์เรื่องนี้ เป็นภาพยนตร์ไทยเพียงเรื่องเดียวที่ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานเพลงพระราชนิพนธ์ จำนวน 9 เพลงมาใช้ในเรื่องคือ 
 สายฝน
 ลมหนาว
 ชะตาชีวิต
 อาทิตย์อับแสง
 ยามเย็น
 แสงเดือน
 แสงเทียน
 ใกล้รุ่ง
 ยิ้มสู้ 
เพลงพระราชนิพนธ์ในเรื่อง เรียบเสียงประสานโดย พระเจนดุริยางค์, หม่อมหลวงอัศนี ปราโมช และปราจีน ทรงเผ่า ดนตรีประกอบ แต่งโดย ดำรงค์ ธรรมพิทักษ์

รางวัล 
 รางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี
 ภาพยนตร์เกียรติยศแนวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม
 เพลงนำภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
 รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 7 พ.ศ. 2530
 ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
 นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม - จรัล มโนเพ็ชร
 บทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม
 เพลงและดนตรีประกอบยอดเยี่ยม

อ้างอิง 
 http://www.fivestarent.com/movies/DuayKlao.asp 
 http://www.popcornmag.com/index.php?option=content&task=view&id=671

แหล่งข้อมูลอื่น 
 .."ด้วยเกล้า" หนังเก่าๆ ดีๆ ที่คนไทยปัจจุบันควรดูกับคติ "ความเจริญเดินตามรอยไถ"
 เรื่องย่อ ภาพยนตร์ ด้วยเกล้า
 

ภาพยนตร์ไทย
ภาพยนตร์โดยไฟว์สตาร์โปรดักชั่น
ภาพยนตร์ที่กำกับโดย บัณฑิต ฤทธิ์ถกล
ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2530
ภาพยนตร์ที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2549