คิริธอุงโกล

คิริธอุงโกล (Cirith Ungol) เป็นสถานที่แห่งหนึ่งในมิดเดิลเอิร์ธ ในนิยายเรื่อง เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ ของ เจ.อาร์.อาร์. โทลคีน  ชื่อนี้เป็นภาษาซินดาริน หมายถึง รอยแยกของแมงมุม หรือ ทางผ่านของแมงมุม นั่นคือมันเป็นทางผ่านทะลุเทือกเขาทางตะวันตกของ มอร์ดอร์ และเป็นทางเดียวที่จะเข้าไปในดินแดนจากทิศตะวันตก พื้นที่ดังกล่าวอยู่ภายใต้การดูแลของ หอคอยแห่งคิริธอุงโกล สร้างโดยมนุษย์แห่งอาณาจักรกอนดอร์ หลังจากสงครามของ พันธมิตรครั้งสุดท้ายของเอลฟ์และมนุษย์

จุดประสงค์หลักของหอคอยคือเพื่อปกป้อง อิธิลิเอน และ มินัสอิธิล (ต่อมารู้จักในนาม มินัสมอร์กูล) จากการโจมตีของลูกน้องที่เหลือของ เซารอน ด้วยเหตุผลเหล่านั้น ปราการทั้งสองของมันจึงตรงไปทางเหนือและตะวันออกเฉียงใต้ นอกจากนั้นมันยังช่วยยับยั้งสมุนของเซารอนจากการกลับมายังมอร์ดอร์

กอนดอร์ยังคงครอบครองป้อมปราการจนกระทั่งประมาณปี 1636 ยุคที่สาม เมื่อ โรคระบาดครั้งใหญ่ ลดประชากรส่วนใหญ่ของกอนดอร์ลง หลังจากการระบาดนั้น กอนดอร์ไม่เคยครอบครองคิริธอุงโกลอีกและปีศาจสามารถกลับมามอร์ดอร์อีกครั้ง
ป้อมปราการยังถูกเชื่อมโยงกับป้อมปราการภูเขาแห่งดัวร์ธัง ในมอร์ดอร์ตะวันตกเฉียงเหนือ และ หอคอยเขี้ยว ที่ โมรันนอน

ระหว่างภารกิจแห่งแหวน โฟรโด แบ๊กกิ้นส์ และ แซมไวส์ แกมจี ถูกนำไปสู่ทางผ่านนี้โดย กอลลัม ไปยังถ้ำของสัตว์คล้ายแมงมุมยักษ์ชื่อว่า ชีล็อบ ผู้อาศัยอยู่ที่นั่น

ดินแดนในตำนานของโทลคีน