การผูกลาย

การผูกลาย หรือ การต่อลาย คือการออกแบบ หรือการประดิษฐ์ หรือการเขียนลายไทยในงานศิลปะไทย

เอกลักษณ์ของลายไทย 
 เส้นลายในลายไทยจะมีความอ่อนโยน
 มีการแบ่งระยะที่เหมาะสม มีจังหวะที่ดี
 การใช้ลวดลายอ่อนช้อย มีการใช้ลูกเล่นพลิกแพลงต่อเนื่องได้ไม่สิ้นสุด
 ลวดลายเป็นหมวดหมู่เดียวกัน

หลักในการผูกลายไทย โดยสังเขป 
 จุดออกลาย
 การออกลาย คือการเริ่มต้นเขียนลาย จะต้องมีที่ออกลาย เช่นมีกาบของลาย ตัวกระจัง ประจำยาม นกคาบ พุ่มทรงข้าวบิณฑ์ รูปทรงกลม เป็นต้น
 มีที่ห้ามลาย เช่นตัวกระจัง ประจำยาม ฯลฯ
 มีที่แยกลาย เช่นกาบคู่ นกคาบ ใบเทศ ฯลฯ

 ทรงตัวกนกและทรงกาบ
 จะต้องมีการแบ่งตัวให้ครบถ้วน มีสัดส่วนที่สวยงาม
 ใช้เครื่องประกอบลายให้ถูกต้องครบถ้วน

 การแบ่งระยะ
 การแบ่งระยะของตัวลายจะต้องได้จังหวะ มีระยะที่พอเหมาะสวยงาม

 เถาของลาย
 การขดของลายอ่อนช้อยสวยงามได้จังหวะ โค้งได้วง ไม่หัก

 น้ำหนักเส้นแบ่ง
 เมื่อมีลายกระหนกซ้อนกันหลายตัว ต้องมีการทิ้งน้ำหนักเส้นให้แตกต่างกันชัดเจน สวยงาม

 ช่องไฟพื้น
 มีการจัดช่องไฟของลายให้ได้จังหวะที่เหมาะสม

 ลูกเล่น
 มีการประดิษฐ์พลิกแพลงลวดลายให้สวยงาม มีชีวิตชีวา ดูแล้วเพลิดเพลิน

หนังสืออ่านเพิ่ม 
 โพธิ์ ใจอ่อนน้อม คู่มือลายไทย  โรงพิมพ์ธนาคารออมสิน พ.ศ. 2522.
 พระเทวาภินิมมิต สมุดตำราลายไทย โรงพิมพ์คุรุสภา พ.ศ. 2530. ISBN 974-0038-44-1
 สันติ เล็กสุขุม กระหนกในดินแดนไทย  สำนักพิมพ์มติชน พ.ศ. 2539. ISBN 974-7120-30-5

แหล่งข้อมูลอื่น 
 พุทธศิลปะสถาปัตยกรรม ภาคต้น โดย พระพรหมพิจิตร
 จิตรธานี 

ลายไทย