ตระกูลภาษาเกาหลี

ตระกูลภาษาเกาหลี คือตระกูลภาษาหนึ่งที่ประกอบด้วยภาษาเกาหลีสมัยใหม่และภาษาเครือญาติที่มีความใกล้เคียงอื่น ๆ ที่ปัจจุบันจัดเป็นภาษาสูญแล้ว นักภาษาศาสตร์ส่วนใหญ่จัดให้ภาษาเกาหลีที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นภาษาโดดเดี่ยว (Language isolate) ขณะที่นักภาษาศาสตร์จำนวนไม่น้อยจัดให้อยู่ในตระกูลภาษาอัลไต (Altaic languages) บ้างก็จัดอยู่ในตระกูลภาษาอินโด-แปซิฟิก (Indo-Pacific language family) นอกจากนี้ยังภาษาศาสตร์บางส่วนสันนิษฐานว่าภาษาเกาหลีนี้อาจมีความเชื่อมโยงกับตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน (Austronesian languages) ก็เป็นได้

ส่วนภาษาเชจูที่ใช้บนเกาะเชจูนั้นจัดเป็นภาษาถิ่นหนึ่งของภาษาเกาหลีสมัยใหม่ แต่มีลักษณะที่ต่างออกไปจากภาษาเกาหลีมาตรฐาน เพียงพอที่จะแยกเป็นภาษาอีกภาษาหนึ่งต่างหาก ซึ่งบางครั้งตระกูลภาษาเกาหลีอาจถูกพิจารณาว่าเป็นภาษาโดดเดี่ยว ตระกูลภาษาเกาหลีจึงเป็นตระกูลภาษาขนาดเล็กเพราะมีเพียงภาษาเกาหลีและภาษาเชจูเท่านั้น

การจำแนก 
มีการแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์เกาหลี ดังนี้
 เกาหลีดั้งเดิม (ก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 1)
 เกาหลียุคเก่า (คริสต์ศตวรรษที่ 1 – 10)
 เกาหลียุคกลาง (คริสต์ศตวรรษที่ 10 – 16)
 เกาหลียุคใหม่ (คริสต์ศตวรรษที่ 17 – ปัจจุบัน)

ตระกูลภาษาเกาหลีเก่า 
กลุ่มภาษาโบราณที่เคยใช้บนคาบสมุทรเกาหลี ได้แก่ ภาษาชิลลา ภาษาพูยอ ภาษาโคกูรยอ ภาษาดงเย ภาษาอกจอ ภาษาแพ็กเจ ภาษาโคโจซ็อน และภาษาเยแม็ก ซึ่งภาษาเหล่านี้อาจเป็นบรรพบุรุษ, เกี่ยวข้อง หรือเป็นส่วนหนึ่งของภาษาเกาหลีเก่า บางครั้งอาจแบ่งภาษาเหล่านี้ออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ ๆ คือ กลุ่มภาษาพูยอ และกลุ่มภาษาฮัน ดังนี้
 กลุ่มภาษาพูยอ [สูญแล้ว] ได้แก่ ภาษาพูยอ ภาษาโคกูรยอ และภาษาแพ็กเจ
 กลุ่มภาษาฮัน คือ ภาษาชิลลา ต่อมาพัฒนาเป็นภาษาเกาหลี และภาษาเชจู

ตระกูลภาษาเกาหลีใหม่ 
ตระกูลภาษาเกาหลีใหม่มีภาษาอยู่เพียงภาษาเดียวคือภาษาเกาหลี แต่บางครั้งภาษาเชจูก็ถูกจำแนกออกเป็นภาษาหนึ่งต่างหากโดยยูเนสโก จึงอาจถือว่าตระกูลภาษาเกาหลีสมัยใหม่ดำรงอยู่สองภาษาในยุคปัจจุบันคือภาษาเกาหลีและเชจู

ภาษาในตระกูล 
 ตระกูลภาษาเกาหลี ()
 ภาษาเยแม็ก ()
 กลุ่มภาษาพูยอ ()
 ภาษาโคกูรยอ ()
 ภาษาพูยอ ()
 ภาษาแพ็กเจ ()
 กลุ่มภาษาชิลลา ()
 ภาษาเกาหลี ()
 สำเนียงฮัมกย็อง (สำเนียงตะวันออกเฉียงเหนือ; )
 ภาษาโครยอ-มาร์ ()
 สำเนียงตะวันตกเฉียงเหนือ ()
 สำเนียงพย็องอัน ()
 สำเนียงฮวังแฮ ()
 สำเนียงยุกจิน ()
 สำเนียงกลาง ()
 สำเนียงคย็องกี (สำเนียงโซล; )
 ภาษามาตรฐานเกาหลีใต้ ()
 ภาษามาตรฐานเกาหลีเหนือ ()
 สำเนียงย็องซอ ()
 สำเนียงชุงช็อง ()
 สำเนียงย็องดง ()
 สำเนียงคย็องซัง (สำเนียงตะวันออกเฉียงใต้; )
 สำเนียงคย็องซังเหนือ ()
 สำเนียงคย็องซังใต้ ()
 สำเนียงช็อลลา (สำเนียงตะวันตกเฉียงใต้; )
 สำเนียงช็อลลาเหนือ ()
 สำเนียงช็อลลาใต้ ()
 สำเนียงอื่น ๆ
 ภาษาเกาหลีไซนิชิ ()
 ภาษาเกาหลีในประเทศจีน ()
 ภาษาเชจู ()

ดูเพิ่ม 
 ภาษาคายา
 ตระกูลภาษาอินโด-แปซิฟิก

อ้างอิง 

ตระกูลภาษา
ตระกูลภาษาอัลไต