ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง

ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง มีทั้งสิ้น 17 ป้อม สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจำนวน 10 ป้อม และสร้างเพิ่มเติมในภายหลัง แต่เดิมเป็นป้อมมีหอรบ มีหลังคามุงกระเบื้องโบกปูนทับ

รายชื่อป้อม 
ป้อมทั้งหมดมีชื่อคล้องจองกัน ดังนี้

 ป้อมอินทรรังสรร  อยู่มุมกำแพง ด้านทิศตะวันตกต่อทิศเหนือ ตรงข้ามกับท่าช้าง
 ป้อมขันธ์เขื่อนเพชร  อยู่ทางด้านทิศเหนือระหว่างประตูวิเศษไชยศรี   และประตูมณีนพรัตน์ ตรงกับถนนหน้าพระธาตุ เป็นป้อมรูปแปดเหลี่ยม
 ป้อมเผด็จดัสกร  อยู่มุมกำแพงด้านทิศเหนือต่อทิศตะวันออก  ตรงข้ามกับศาลหลักเมืองกรุงเทพมหานคร  เป็นป้อมรูปแปดเหลี่ยม มีที่ตั้งเสาธง เนื่องจากเมื่อก่อนเป็นที่ตั้งเสาธงใหญ่
 ป้อมสัญจรใจวิง  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก ถัดจากพระที่นั่งไชยชุมพล  ตรงกับถนนกัลยาณไมตรี สร้างแทรกขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมสิงขรขัณฑ์  อยู่ทางด้านทิศตะวันออก ตรงข้ามกับวังสราญรมย์  ทางเหนือของประตูเทวาพิทักษ์
 ป้อมขยันยิงยุทธ  อยู่ทางด้านทิศตะวันออกติดกับประตูเทวาพิทักษ์ ทางเหนือของพระที่นั่งสุทไธสวรรย์   สร้างแทรกขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมฤทธิรุดโรมรัน  อยู่ทางด้านทิศตะวันออกติดกับประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์ ทางใต้ของพระที่นั่งสุทไธสวรรย์  สร้างแทรกขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมอนันตคีรี  อยู่เหนือกำแพงด้านทิศตะวันออก ถัดจากประตูศักดิ์ไชยสิทธิ   ตรงข้ามกับสวนสราญรมย์ เป็นป้อม 2 ชั้น
 ป้อมมณีปราการ  อยู่สุดกำแพงด้านทิศตะวันออก  เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะในสมัย รัชกาลที่ 2 ปัจจุบันใช้เป็นห้องเรียนจริยศึกษาของโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ  
 ป้อมพิศาลสีมา  อยู่บนกำแพงด้านทิศใต้  ระหว่างประตูวิจิตรบรรจงกับประตูอนงคารักษ์ ตรงข้ามกับวัดพระเชตุพนวิลมมังคลาราม
 ป้อมภูผาสุทัศน์  อยู่มุมกำแพงด้านทิศตะวันตกต่อทิศใต้ ติดกับประตูพิทักษ์บวร  ตรงข้ามกับท่าเตียน
 ป้อมสัตตบรรพต อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ถัดจากประตูช่องกุด เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 2
 ป้อมโสฬสศิลา  อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ทางใต้ของประตูอุดมสุดารักษ์  เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะในสมัยรัชกาลที่ 2 
 ป้อมมหาสัตตโลหะ  อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ทางเหนือของประตูอุดมสุดารักษ์  เป็นป้อมรูปหอรบ สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 บูรณะในสมัย รัชกาลที่ 2 
 ป้อมทัศนนิกร  อยู่บนกำแพงด้านทิศตะวันตก ทางใต้ของป้อมอินทรรังสรร  สร้างขึ้นใหม่ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
 ป้อมพรหมอำนวยศิลป์ อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา เหนือท่าราชวรดิฐ ปัจจุบันรื้อออกไปแล้ว
 ป้อมอินทรอำนวยศร อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ใต้ท่าราชวรดิฐ ปัจจุบันรื้อออกไปแล้ว

สถานที่ตั้ง 
ถ้าเราเดินรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง เวียนตามเข็มนาฬิกาโดยเริ่มจากป้อมอินทรรังสรร ที่มุมกำแพงทิศตะวันตกต่อทิศเหนือ จะพบประตูและป้อม เรียงลำดับดังนี้

ด้านทิศเหนือ  
ป้อมอินทรรังสรร - ประตูสุนทรทิศา - ประตูวิมานเทเวศร์ - ประตูวิเศษไชยศรี - ป้อมขันธ์เขื่อนเพชร - ประตูมณีนพรัตน์ - ป้อมเผด็จดัสกร

ด้านทิศตะวันออก 
ป้อมเผด็จดัสกร - ประตูสวัสดิโสภา - พระที่นั่งไชยชุมพล - ป้อมสัญจรใจวิง - ป้อมสิงขรขันฑ์ - ประตูเทวาพิทักษ์ - ป้อมขยันยิงยุทธ- พระที่นั่งสุทไธสวรรย์- ป้อมฤทธิรุดโรมรัน - ประตูศักดิ์ไชยสิทธิ์ - ป้อมอนันตคีรี - ป้อมมณีปราการ

ด้านทิศใต้
ป้อมมณีปราการ - ประตูวิจิตรบรรจง  - ป้อมพิศาลสีมา - ประตูอนงคารักษ์  - ประตูพิทักษ์บวร - ป้อมภูผาสุทัศน์

ด้านทิศตะวันตก
ป้อมภูผาสุทัศน์ - ประตูช่องกุด - ป้อมสัตตบรรพต - ป้อมโสฬสศิลา - ประตูอุดมสุดารักษ์ - ป้อมมหาสัตตโลหะ - ประตูเทวาภิรมย์  - ป้อมทัศนนิกร

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 ประตูพระบรมมหาราชวัง

 
พระบรมมหาราชวัง