มสรูรมนเทียร

หมู่มนเทียรมสรูร (อักษรโรมัน: Masrur หรือ Masroor) เป็นโบสถ์พราหมณ์ตัดสินอายุศตวรรษที่ 8 ตั้งอยู่ในหุบเขากังครา ในรัฐหิมาจัลประเทศ ประเทศอินเดีย หันหน้าออกตะวันออกเฉียงเหนือ สร้างขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์แบบนคร ถึงแม้หมู่มนเทียรที่หลงเหลือในปัจจุบันจะมีขนาดใหญ่โต แต่การค้นคว้าทางโบราณคดีเสนอว่าศิลปินและสถาปนิกในอดีตมีแผนที่ใหญ่กว่านี้มากในการจะสร้างหมู่มนเทียรนี้ และหมู่มนเทียรที่เห็นในปัจจุบันยังสร้างไม่เสร็จตามแผน งานแกะสลักและประติมากรรมส่วนใหญ่ของมนเทียรในปัจจุบันได้สูญหายไปแล้ว รวมถึงหมู่มนเทียรยังมีร่องรอยความเสียหายที่อาจจะมาจากเหตุแผ่นดินไหว

มนเทียรสร้างขึ้นโดยการแกะสลักหินใหญ่ก้อนเดียวเป็นศิขร และตรงกลางมีสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ตามคัมภีร์การสร้างมนเทียร มนเทียรมีทางเข้าสามทางทางตะวันออกเฉียงเหรือ ตะวันตกเฉียงเหนือ และตะวันออกเฉียงใต้ ในจกนวนนี้มีเพีนงจุดเดียวที่สร้างเสร็จสมบูรณ์ หลักฐานที่พบยังเสนอว่ามีการจะก่อสร้างทางเข้าออกที่สี่ ซึ่งสร้างไม่เสร็จ หมู่มนเทียรสร้างขึ้นตามแผนกริดสี่เหลี่ยมจัตุรัส (square grid) โดยมีมนเทียรหลักล้อมรอบด้วยมนเทียรหลังเล็ก ๆ ตามแบบแผนแบบมณฑล ครรภคฤห์ของมนเทียรหลักสร้างตามแปลนแบบสี่เหลี่ยมจัตุรัส เช่นเดียวกับศาลย่อย ๆ และส่วนมณฑป มนเทียรยังประดับด้วยงานแกะสลักและประติมากรรมแสดงภาพของเทพเจ้าและเนื้อหาจากปุราณะในศาสนาฮินดู

มีรายงานการค้นพบมนเทียรครั้งแรกโดย Henry Shuttleworth ในปี 1913 ที่ซึ่งนำไปสู่ความสนใจโดยบรรดานักโบราณคดี Harold Hargreaves จากกรมสำรวจโบราณคดีได้ทำการสำรวจหมู่มนเทียรด้วยตนเองในปี 1915 ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ศิลปะผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านสถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์แบบอินเดีน Michael Meister ระบุว่ามสรูรมนเทียรสร้างขึ้นด้วยสถาปัตยกรรมแบบ "ภูเขา" ซึ่งแทนภาพของโกที่มีภูเขาล้อมรอบ

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม

 Stella Kramrisch, Hindu Temple: Vols 1 and 2, , Princeton University Press
 Michael W. Meister, Encyclopaedia of Indian Temple Architecture, 
 S.L. Nagar, The temples of Himachal Pradesh. New Delhi: Aditya Prakashan.

Dehejia, V. (1997). Indian Art. Phaidon: London. .

Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, 

โบสถ์พระศิวะ
โบสถ์พราหมณ์ในรัฐหิมาจัลประเทศ