อำเภอชุมพวง

ชุมพวง เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา เป็นแหล่งทอผ้าไหมลายสับปะรดที่สวยงาม

ประวัติศาสตร์

 วันที่ 30  สิงหาคม  2500 แยกพื้นที่ตำบลประสุข ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลขุย ตำบลสาหร่าย ตำบลดอนมัน และตำบลท่าลาด อำเภอพิมาย ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอชุมพวง ขึ้นกับอำเภอพิมาย
 วันที่ 1 ธันวาคม 2501 ตั้งตำบลช่องแมว แยกออกจากตำบลขุย ตั้งตำบลตลาดไทร แยกออกจากตำบลสาหร่าย และตั้งตำบลเมืองยาง  แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก
 วันที่ 11 ธันวาคม 2502 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอชุมพวง อำเภอพิมาย เป็น อำเภอชุมพวง 
 วันที่ 17 สิงหาคม 2507 จัดตั้งสุขาภิบาลชุมพวง ในท้องที่บางส่วนของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)
 วันที่ 15 พฤษภาคม 2511 โอนพื้นที่หมู่ 1 (ในขณะนั้น) ของตำบลดอนมัน มาขึ้นกับตำบลประสุข และตั้งหมู่ 24 ของตำบลประสุข (ในขณะนั้น)
 วันที่ 25 ธันวาคม 2511 โอนพื้นที่ของตำบลดอนมัน อำเภอชุมพวง ไปขึ้นกับอำเภอประทาย
 วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลชุมพวง แยกออกจากตำบลประสุข
 วันที่ 1 กันยายน 2521 ตั้งตำบลโนนรัง และตั้งตำบลบ้านยาง แยกออกจากตำบลช่องแมว
 วันที่ 1 เมษายน 2525 ตั้งตำบลละหานปลาค้าว แยกออกจากตำบลกระเบื้องนอก
 วันที่ 30 สิงหาคม 2526 จัดตั้งสุขาภิบาลหนองบัววง ในท้องที่บางส่วนตำบลขุย
 วันที่ 6 กันยายน 2528 ตั้งตำบลโนนอุดม แยกออกจากตำบลเมืองยาง
 วันที่ 1 สิงหาคม 2529 ตั้งตำบลหนองหลัก แยกออกมาจากตำบลชุมพวง
 วันที่ 6 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลไพล แยกออกจากตำบลขุย
 วันที่ 1 กรกฎาคม 2533 ตั้งตำบลโนนตูม แยกออกจากตำบลสาหร่าย
 วันที่ 1 เมษายน 2538 แยกพื้นที่ตำบลเมืองยาง ตำบลกระเบื้องนอก ตำบลละหานปลาค้าว และตำบลโนนอุดม อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเมืองยาง ขึ้นกับอำเภอชุมพวง
 วันที่ 1 สิงหาคม 2538 ตั้งตำบลโนนยอ แยกออกจากตำบลขุย
 วันที่ 15 กรกฎาคม 2539 แยกพื้นที่ตำบลขุย ตำบลบ้านยาง ตำบลช่องแมว และตำบลไพล อำเภอชุมพวง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอลำทะเมนชัย ขึ้นกับอำเภอชุมพวง พร้อมกับโอนสุขาภิบาลหนองบัววง ไปขึ้นกับกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อีกด้วย
 วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลชุมพวง และสุขาภิบาลหนองบัววง เป็นเทศบาลตำบลชุมพวง และเทศบาลตำบลหนองบัววง ตามลำดับ
 วันที่ 8 กันยายน 2550 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเมืองยาง อำเภอชุมพวง เป็น อำเภอเมืองยาง  และกิ่งอำเภอลำทะเมนชัย อำเภอชุมพวง เป็น อำเภอลำทะเมนชัย

ที่มาของชื่อ 
อำเภอชุมพวง เดิมแยกออกมาจากอำเภอพิมาย ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2499 และตั้งเป็นอำเภอเมื่อปี พ.ศ. 2502 อำเภอชุมพวงมีป่าสงวนเรียกว่า “ป่าดงชุมพวง” แต่เนื่องจากมีผู้บุกรุกเข้ามาอยู่เป็นจำนวนมาก จึงมีการปฏิรูปเมื่อปี พ.ศ. 2515 พื้นที่อำเภอบางส่วนจึงอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน และได้มีการแจกเอกสารสิทธิ์ที่ดินทำกินให้แก่เกษตรกรแล้ว

ตำบลชุมพวง แยกจากอำเภอพิมายเป็นกิ่งอำเภอชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2499 และ ตั้งเป็นตำบลชุมพวงเมื่อปี พ.ศ. 2502 ตำบลชุมพวงมีต้น "พลวง" มากจึงเรียกว่า "ชุมพวง" และกลายมาเป็นชื่อตำบลในที่สุด ซึ่งตำบลชุมพวงมีลำน้ำมูลไหลผ่าน  นับว่าเป็นดินแดนที่มีความอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอชุมพวงตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอประทายและอำเภอเมืองยาง
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอลำทะเมนชัย
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอลำปลายมาศ (จังหวัดบุรีรัมย์) และอำเภอห้วยแถลง
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอพิมาย

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอชุมพวงแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 133 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอชุมพวงประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลชุมพวง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลชุมพวง
 องค์การบริหารส่วนตำบลชุมพวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมพวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลชุมพวง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลประสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลประสุขทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลท่าลาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าลาดทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลสาหร่าย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาหร่ายทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลตลาดไทร ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตลาดไทรทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนรังทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองหลัก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหลักทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนตูม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนตูมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโนนยอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโนนยอทั้งตำบล

สถานศึกษา

โรงเรียนประถม
โรงเรียนอนุบาลชุมพวงวิทยา
โรงเรียนพิกุลทอง
โรงเรียนหนองบัวรี(ราษฎร์อุทิศ)
โรงเรียนประโดกสามัคคี
โรงเรียนบ้านเมืองไผ่
โรงเรียนบ้านยางวิทยา
โรงเรียนวัดโชติการาม
โรงเรียนบ้านหนองข่าวิทยานุสรณ์
โรงเรียนบ้านดงบังสว่างวิทยา
โรงเรียนบันหนองบัว
โรงเรียนบ้านตลาดไทร
โรงเรียนบ้านหนองสองห้อง
โรงเรียนอาสนาราม “เปล่งอุปถัมภ์”

โรงเรียนมัธยม
โรงเรียนชุมพวงศึกษา
โรงเรียนสาหร่ายวิทยาคม
โรงเรียนตลาดไทรพิทยาคม

สถาบันอาชีวศึกษา
วิทยาลัยการอาชีพชุมพวง

อ้างอิง

ชุมพวง