พยงค์ มุกดา

นาวาตรี พยงค์ มุกดา (4 พฤษภาคม พ.ศ. 2469 - 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553)  เป็นศิลปินชาย นักร้อง นักแสดง นักประพันธ์เพลงชาวไทย มีชื่อเสียงจากการเป็นนักประพันธ์เพลงเป็นจำนวนมาก ได้แก่เพลงปลุกใจ และเพลงมาร์ช ประจำกองทัพเรือไทย อาทิเพลง เนวีบูล, ประดู่ไม่รู้โรย, มาร์ชสามัคคีสี่เหล่า และเพลงไทยสากล ประเภทเพลงลูกกรุง และลูกทุ่ง อีกนับพันเพลง นาวาตรี พยงค์ มุกดา ได้รับรางวัลนราธิป ประจำปี พ.ศ. 2550 จากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย และได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงไทยลูกทุ่ง - เพลงไทยสากล) ประจำปี พ.ศ. 2534

ประวัติ 
พยงค์ มุกดา เป็นชาวจังหวัดราชบุรี เป็นบุตรของนายแก้ว และนางบุญ มุกดา เกิดบนเรือกลางแม่น้ำแม่กลอง บริเวณตำบลท่าเสา จังหวัดราชบุรี จบชั้น ป.4 จากโรงเรียนเทศบาลวัดราชนัดดาราม และเข้าสู่วงการจากการเป็นนักร้องวงดุริยางค์กองทัพบก โดยการสนับสนุนของครูจำปา เล้มสำราญ ต่อมาจึงก่อตั้งวงดนตรีเป็นของตัวเองชื่อ วงพยงค์ มุกดา ซึ่งได้รับพระราชทานชื่อว่า "วงมุกดาพันธ์" และเป็นนามสกุลพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรอีกด้วย

นาวาตรีพยงค์ มุกดา สำเร็จการศึกษาสัมฤทธิบัตรภาษาเพื่อการสื่อสารสารนิเทศศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และได้รับปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี ในปี พ.ศ. 2536

ครูพยงค์ มุกดา มีผลงานออกมาเป็นจำนวนมาก เคยเป็นนักร้อง นักแสดง นักจัดรายการวิทยุ เคยแสดงภาพยนตร์ เช่นเรื่อง เสน่ห์บางกอก, ไซอิ๋ว เคยอยู่วงดุริยางค์กองทัพเรือ เป็นผู้ประพันธ์เพลงมาร์ช เช่น "สหมาร์ชราชนาวี", "มาร์ชสามัคคีสี่เหล่า", นาวีบลู

วงการเพลง 
ในฐานะนักแต่งเพลง ครูพยงค์ มุกดา มีผลงานทั้งเพลงลูกทุ่ง ลูกกรุง และเพลงมาร์ช ได้รับรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทานจากเพลง "นกขมิ้น" (ขับร้องโดย ธานินทร์ อินทรเทพ) "ช่อทิพย์รวงทอง" (ขับร้องโดย สมยศ ทัศนพันธ์) "นางรอง" และ "รักใครไม่เท่าน้อง" (ขับร้องโดย ทูล ทองใจ) "ลูกนอกกฎหมาย" (ขับร้องโดย ศรีสอางค์ ตรีเนตร) "รอพี่กลับเมืองเหนือ" (ขับร้องโดย พรทิพย์ภา บูรกิจบำรุง) "เด็ดดอกรัก" (ขับร้องโดย ชรินทร์ นันทนาคร) และ "ฝั่งหัวใจ" ขับร้องโดย บุษยา รังสี)

ในปี พ.ศ. 2532 ครูพยงค์ ได้รับรางวัลพระราชทานในงานกึ่งศตวรรษเพลงลูกทุ่งไทย 2 รางวัล จากเพลง "สาวสวนแตง" (ขับร้องโดย สุรพล สมบัติเจริญ) และ "ล่องใต้" (ขับร้องโดย ชัยชนะ บุญนะโชติ) และในปี พ.ศ. 2534 ได้รับรางวัลพระราชทาน 3 รางวัล จากเพลง "ยอยศพระลอ" (ขับร้องโดย ชินกร ไกรลาศ) "น้ำตาสาวตก" (ขับร้องโดย ศรีสอางค์ ตรีเนตร) และ "ลูกทุ่งเสียงทอง" (ขับร้องโดย เพชร พนมรุ้ง)

ในปี พ.ศ. 2534 พยงค์ มุกดา ได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ประพันธ์เพลงไทยสากล-เพลงลูกทุ่ง) นอกจากนี้ ลูกศิษย์ของท่านถึง 2 คน ก็ได้รับเชิดชูเป็นศิลปินแห่งชาติ เช่นกัน คือ ชัยชนะ บุญนะโชติ (พ.ศ. 2541) และ ชินกร ไกรลาศ (พ.ศ. 2542)
 
ในปี พ.ศ. 2551 ครูพยงค์ มุกดา ได้รับการเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินอาวุโส รางวัลนราธิป ประจำปี พ.ศ. 2550

ถึงแก่อนิจกรรม 
ครูพยงค์ มุกดา ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคมะเร็งกระเพาะปัสสาวะและไตวายที่โรงพยาบาลรามาธิบดี เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 รวมอายุได้ 83 ปี

การแสดงภาพยนตร์ 

 เสน่ห์บางกอก (2508)
 ฝนเดือนหก (2513)
 จงอางผยอง (2514)
 ผู้หญิง 5 บาป (2545)
 มนต์เพลงลูกทุ่ง เอฟ.เอ็ม (2545)
 เกิดมาลุย (2547)

การแสดงละคร 

 ท่าฉลอม (2533)

ผลงานแต่งเพลง 

 สายัณห์ สัญญา
 สายัณห์คอยคู่
 เป็นโสตทำไม
 สาวสวนแตง
 ยอดรัก สลักใจ
 คิดถึงพี่ไหม
 ไหนว่าจะจำ
 เพชร พนมรุ้ง
 ลูกทุ่งเสียงทอง
 แช่ม แช่มรัมย์
 ทำบุญด้วยอะไร
 ไมค์ ภิรมย์พร
 พรุ่งนี้ค่อยร้องไห้
 พลพล พลกองเส็ง
 เป็นไปไม่ได้
 อ๊อด คีรีบูน
 คีรีบูนบิน
 ไท ธนาวุฒิ
 อย่าเห็นกันดีกว่า
 อุเทน พรหมมินทร์
 ชั่วนิจนิรันดร
 ชาย เมืองสิงห์
 เดือนมีด
 เบิร์ด ธงไชย
 คอยน้อง
 คนจะรักกัน
 จักรพันธ์ ครบุรีธีรโชติ
 ในอ้อมกอดพี่
 ง้อเพราะรัก
 เศรษฐา ศิระฉายา
 ขาดเธอขาดใจ
 ไพบูลย์เกียรติ เขียวแก้ว
 หนุ่มหน้าหนาว
 โอภาส ทศพร
 ดาวลอย
 ดอน สอนระเบียบ
 จูบลมชมเหงา
 เหตุใดฉันรักเธอ

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง 

 

ศิลปินแห่งชาติ
นักร้องชายชาวไทย
นักแสดงชายชาวไทย
ทหารเรือชาวไทย
บุคคลจากจังหวัดราชบุรี‎
นักแต่งเพลงลูกทุ่ง
นักแต่งเพลงลูกกรุง
นักจัดรายการวิทยุ
เสียชีวิตจากมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ