อำเภอวังโป่ง

วังโป่ง เป็น 1 ใน 11 อำเภอของจังหวัดเพชรบูรณ์ เดิมเป็นตำบลในอำเภอนครป่าหมาก (อำเภอวังทอง) ของจังหวัดพิษณุโลก ต่อมาในปี พ.ศ. 2451 ได้โอนมาขึ้นกับกิ่งอำเภอชนแดน และเป็นตำบลในความปกครองของอำเภอชนแดนเรื่อยมา จากนั้นได้แยกเป็น "กิ่งอำเภอวังโป่ง"  และมีพระราชกฤษฎีกาตั้งเป็นอำเภอปี พ.ศ. 2533  เป็นอำเภอที่มีเขตติดต่อกับจังหวัดพิจิตรและจังหวัดพิษณุโลก

ประวัติ 
อำเภอวังโป่ง เดิมอยู่ในการปกครองของอำเภอชนแดน ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2526 ได้มีการประกาศกระทรวงมหาดไทย แยกตำบลวังโป่ง ตำบลท้ายดงและตำบลซับเปิบ ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ชื่อ "กิ่งอำเภอวังโป่ง" เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2526 และยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอวังโป่ง เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 และตั้งตำบลวังหินและตำบลวังศาลเพิ่มขึ้นอีกสองตำบล

ชื่ออำเภอวังโป่ง ตามประวัติเล่าสืบต่อกันมาว่า ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นประมาณ ร.ศ. 20 (พ.ศ. 2345) ได้มีราษฎรจากบริเวณตัวเมืองเพชรบูรณ์แถบบ้านนายม จำนวน 40 ครอบครัว อพยพข้ามเทือกเขาไปทางทิศตะวันตกและได้เลือกเอาบริเวณที่ราบใกล้ลำน้ำ มีดินโป่ง เป็นที่ตั้งถิ่นฐานบ้านเรือน เรียกว่า "บ้านวังดินโป่ง" ต่อมากลายเป็น "บ้านวังโป่ง" ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่ของอำเภอในปัจจุบัน

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอวังโป่งตั้งอยู่ทางตะวันตกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเนินมะปราง (จังหวัดพิษณุโลก) และอำเภอเมืองเพชรบูรณ์
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองเพชรบูรณ์
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอชนแดนและอำเภอทับคล้อ (จังหวัดพิจิตร) มีคลองลำไม้ลายเป็นเส้นแบ่งเขต
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอทับคล้อ (จังหวัดพิจิตร) และอำเภอเนินมะปราง (จังหวัดพิษณุโลก) มีคลองตะเคียนเป็นเส้นแบ่งเขต

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอวังโป่งแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 5 ตำบล 64 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอวังโป่งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลท้ายดง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลท้ายดง
 เทศบาลตำบลวังโป่ง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลวังโป่ง
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังโป่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังโป่ง (นอกเขตเทศบาลตำบลวังโป่ง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลท้ายดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท้ายดง (นอกเขตเทศบาลตำบลท้ายดง)
 องค์การบริหารส่วนตำบลซับเปิบ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลซับเปิบทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังหิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังหินทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลวังศาล ครอบคลุมพื้นที่ตำบลวังศาลทั้งตำบล

เศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐาน

เกษตรกรรม 
ประชากรจำนวนร้อยละ 90 ของทั้งหมดประกอบอาชีพเกษตรกรรมโดยมีพื้นที่การเพาะปลูกรวม 193,937 ไร่ แยกเป็น 
 ข้าวนาปี 77,868 ไร่ 
 ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ 47,868 ไร่ 
 ถั่วเขียว 25,100 ไร่ 
 ถั่วเหลือง 6,250 ไร่ 
 มะขามหวาน 11,608 ไร่ 
 มะม่วง 7,570 ไร่ 
 พืชผัก 1,700 ไร่ 
 ไม้ผลอื่น ๆ 14,450 ไร่ 
 มันสำปะหลัง  1,517 ไร่

ปศุสัตว์ 
การเลี้ยงสัตว์ในอำเภอวังโป่งมีลักษณะเป็นการเลี้ยงรายย่อยหรือเลี้ยงในครัวเรือน กระจายอยู่ทั่วไปในตำบลและมีการรวมกลุ่มกันบ้าง เช่น ชมรมอนุรักษณ์และพัฒนาไก่พื้นเมือง กลุ่มผู้เลี้ยงไก่ กลุ่มผู้เลี้ยงสุกร เป็นต้น

 โค 7,010 ตัว 
 แพะ 259 ตัว
 กระบือ 1,049 ตัว
 สุกร 730 ตัว

การคมนาคม 
มีเส้นทางคมนาคมที่สำคัญ คือ

ถนนสายชนแดน-วังหิน (หมายเลข 1205) เป็นถนนลาดยางอยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง เชื่อมต่อระหว่างอำเภอวังโป่งกับอำเภอชนแดน ระยะทาง 20 กิโลเมตร
ถนนสายวังโป่ง-หนองขนาก (หมายเลข 1301) เป็นถนนลาดยางของกรมทางหลวง เชื่อมต่อกับจังหวัดพิจิตร ระยะทาง 24 กิโลเมตร
ถนนสายดงลึก-วังแช่กลอย เป็นถนนลาดยางของกรมทางหลวงชนบทเพชรบูรณ์ มีระยะทาง 12 กิโลเมตร
ถนนสายวังชะนาง-ดงขุย เป็นถนนลาดยางของกรมโยธาธิการ เชื่อมต่อกับอำเภอชนแดน ระยะทาง 25 กิโลเมตร

ประชากรและสังคม

การศึกษา 
อำเภอวังโป่ง มีสถานศึกษาทั้งในระบบโรงเรียนและนอกระบบโรงเรียน ดังนี้
 ระดับประถมศึกษา จำนวน 21 แห่ง
 ระดับมัธยมศึกษา จำนวน 2 แห่ง
 การศึกษานอกระบบ ปัจจุบันมีครู/อาจารย์ 9 คน นักเรียน 740 คน
 ห้องสมุด 1 แห่ง

ศาสนา 
ประชาชนส่วนใหญ่ร้อยละ 96 นับถือศาสนาพุทธ ส่วนที่เหลือนับถือศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม
 วัด/สำนักสงฆ์ จำนวน 31 แห่ง
 ที่พักสงฆ์ จำนวน 18 แห่ง
 โบสถ์คริสต์ จำนวน 3 แห่ง (ตำบลวังโป่ง,ตำบลวังหิน)
 สุเหร่า จำนวน 1 แห่ง

การสาธารณสุข 
อำเภอวังโป่ง มีการบริการด้านสาธารณสุข ดังนี้
 โรงพยาบาล 1 แห่ง ขนาด 30 เตียง มีแพทย์ 5 คน เภสัชกร 3 คน ทันตแพทย์ 3 คน พยาบาล 25 คน และเจ้าหน้าที่อื่นๆอีก 138 คน
 สถานอนามัยประจำตำบล จำนวน 8 แห่ง มีเจ้าหน้าที่สาธารณสุข 54 คน ผู้ช่วยพยาบาลอาสาอำเภอ 10 คน แพทย์แผนไทย 2 คน
 คลินิก 6 แห่ง

การรักษาความสงบเรียบร้อย 
ในพื้นที่อำเภอวังโป่ง ในสภาพปัจจุบัน ไม่ค่อยมีเหตุการณ์รุนแรงที่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคง โดยมีอัตรากำลัง ดังนี้
 สถานีตำรวจภูธรอำเภอวังโป่ง มีอัตรากำลังทั้งสิ้น 62 นาย โดยแยกออกเป็น นายตำรวจชั้นสัญญาบัตร 22 นาย และตำรวจชั้นประทวน 40 นาย
 กองร้อยอาสาอำเภอวังโป่ง มีอัตรากำลังรวมทั้งสิ้น 8 นาย
 ชุดปฏิบัติการรักษาความสงบ กองพันทหารสื่อสารที่ 11 อำเภอวังโป่ง 6 นาย

รายชื่อนายอำเภอ

อ้างอิง

วังโป่ง