แหล่งโบราณคดีเมืองศรีมโหสถ



ประวัติ
แหล่งโบราณเมืองศรีมโหสถ เคยเป็นที่ตั้งของเมืองในสมัยโบราณ เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 11 - 18 โดยที่กรมศิลปากรได้ทำการขุดค้นและศึกษาหลักฐานต่างๆ ปรับปรุงโบราณสถานมาตั้งแต่เมื่อปี พ.ศ. 2529
แหล่งโบราณคดีเมืองศรีมโหสถอยู่ในเขตตำบลโคกปีบ อำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี โดยมีที่ตั้งอยู่ในบริเวณ 3 หมู่บ้านด้วยกัน ได้แก่ บ้านสระมะเขือ บ้านโคกวัด และบ้านหนองสะแก เมืองนี้มีชื่อเรียกอื่นๆ อีกว่า เมืองอวัธยะปุระ

ที่ตั้ง

เมืองโบราณศรีมโหสถแห่งนี้ อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของตัวเมืองปราจีนบุรี ห่างออกไปประมาณ 20 กิโลเมตรเท่านั้น ใกล้ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 319 และอยู่ห่างจากตัวอำเมือศรีมโหสถไปทางทิศตะวันออกเล็กน้อย

สภาพปัจจุบัน

พื้นที่เมืองโบราณนี้ มีความกว้าง 700 เมตร ยาว 1,550 เมตร เนื้อที่ทั้งหมด 742 ไร่ 2 งาน 25 ตารางวา ลักษณะของพื้นที่เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า แต่มุมทั้งสี่มน ทำให้พื้นที่คล้ายกับวงรี มีคันดิน คูน้ำล้อมรอบ ส่วนภายในมีเนินดินและสระน้ำกระจายหลายแห่ง โดยมีสระใหญ่สองแห่งเรียกว่า สระมรกต และสระบัวล้า
ซากโบราณสถานที่พบ มีเทวาลัยของพระนารายณ์ในลัทธิพราหมณ์ฮินดู และมีเทวรูปสลักจากหินทราย เป็นรูปเทพเจ้าต่างๆ ได้แก่ พระนารายณ์ พระวิษณุ พระพิฆเณศ นอกจากนี้ยังมีศิวลึงค์ศิลาด้วย ขณะเดียวกันก็มีการขุดค้นพบพระพุทธรูปสมัยทวาราวดี ทั้งสลักจากศิลา และหล่อด้วยสำริด และยังมีโบราณวัตถุอื่นๆ เป็นจำนวนมาก ส่วนด้านนอกของเมืองศรีมโหสถนั้น ยังมีหลักฐานบ่งบอกถึงความเจริญรุ่งเรืองในอดีต และร่องรอยของชุมชนขนาดใหญ่ด้วย
ปัจจุบันโบราณวัตถุที่พบในแหล่งโบราณคดีเมืองศรีมโหสถ ได้นำไปจัดเก็บไว้ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี

แหล่งข้อมูลอื่น
 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ปราจีนบุรี
 กรมศิลปากร 

ศรีมโหสถ
ศรีมโหสถ, แหล่งโบราณคดี
ศรีมโหสถ
สิ่งก่อสร้างในอำเภอศรีมโหสถ