เฮลมุต ยาห์น

เฮลมุต ยาห์น (; 4 มกราคม พ.ศ. 2483 – 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2564) สถาปนิกชาวอเมริกัน-เยอรมัน เกิดที่  ประเทศเยอรมนีและได้อพยพมาที่สหรัฐอเมริกา เป็นสถาปนิกชื่อดังของโลกคนหนึ่งในยุคปัจจุบัน ผลงานของยาห์นที่สำคัญได้แก่ อาคารโซนีเซนเตอร์ที่กรุงเบอร์ลิน ส่วนตัวขยายอาคารที่สนามบินโอ'แฮร์ อาคารในสนามบินสุวรรณภูมิ และตึกวันลิเบอร์ตีเพลซ ตึกที่สูงสุดในเมืองฟิลาเดลเฟีย 

เฮลมุต ยาห์น เกิดที่เนือร์นแบร์ค ประเทศเยอรมนี หลังจากเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีแห่งมิวนิก ระหว่าง พ.ศ. 2503 – 2508 เขาได้ทำงานกับ Peter C. von Seidlein เป็นเวลาหนึ่งปี ต่อมาใน พ.ศ. 2508 เพื่อศึกษาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ต่อในระดับปริญญาโทที่สถาบันเทคโนโลยีอิลลินอย (Illinois Institute Technology : IIT) ที่นั่น เขาได้ศึกษาในหลักสูตรที่ออกแบบโดย ลุดวิก มีส แวน เดอร์ โรห์ เรียนรู้ภาษาและเทคนิคของลัทธิสมัยใหม่แนวนานาชาติ (International Style modernism) 

ในปี 2510 เขาเข้าทำงานกับบริษัท ซี.เอฟ. เมอร์ฟีแอสโซซิเอตส์ ในชิคาโก และใน พ.ศ. 2516 ก็ได้รับแต่งตั้งเป็นรองประธานบริหาร และผู้อำนวยการการวางแผนและออกแบบ ในปี 2524 บริษัทได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เมอร์ฟี/ยาห์น" ถึงแม้ว่า ชาลส์ เมอร์ฟี จะเสียชีวิตไม่กี่ปีหลังจากนั้น ในปี 2528 เหลือเพียงยาห์นเป็นผู้ดูแล ในปี 2549 เขาได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตในสาขาปรัชญาการออกแบบจากที่สถาบันเทคโนโลยีอิลลินอยในวันที่ 16 ธันวาคม

เฮลมุต ยาห์น เสียชีวิตเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 ในวัย 81 ปี จากการถูกรถยนต์สองคันชน ขณะที่เขาขี่จักรยานในแคมป์ตันฮิลส์ ห่างจากนครชิคาโก รัฐอิลลินอย ไปทางตะวันตกราว 60 ไมล์ โดยคนขับรถคนหนึ่งไม่ได้รับอันตรายจากเหตุดังกล่าว ขณะที่คนขับรถอีกรายได้รับบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย

รางวัล 
 พ.ศ. 2534 - "10 อันดับแรก สถาปนิกอเมริกันที่มีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตชาวอเมริกันมากที่สุด" จาก สถาบันสถาปนิกอเมริกัน
 พ.ศ. 2536 - "รางวัลสถาปัตยกรรมโดดเด่น" จาก Illinois Academy of Fine Arts
 พ.ศ. 2547 - "Bundesverdienstkreuz Erster Klasse" จาก สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี
 พ.ศ. 2545 - "Institute Honour Award" จาก สถาบันสถาปนิกอเมริกัน สำหรับอาคารโซนีเซ็นเตอร์

ผลงานที่ทำชื่อเสียง
 ห้องสมุดมหาลัยชิคาโก สหรัฐอเมริกา
 ที่ทำการรัฐอิลลินอย เมืองชิคาโก สหรัฐอเมริกา
 สนามบินโอ'แฮร์ เทอร์มิมัลของสายการบินยูไนเต็ด สหรัฐอเมริกา
 อาคารโซนีเซ็นเตอร์ กรุงเบอร์ลิน ประเทสเยอรมนี
 อาคารหมายเลข 3333 ถนนเซาท์สเตต (South State St.) อาคารเซอร์วิสอพาร์ตเมนต์ ส่วนขยายในสถาบันเทคโนโลยีอิลลินอย (IIT) ในชิคาโก สหรัฐอเมริกา
 ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ประเทศไทย

แหล่งข้อมูลอื่น 
 บทสัมภาษณ์ เฮลมุต ยาห์น จากเว็บสมาคมสถาปนิกสยาม
 สำนักงานเมอร์ฟี/ยาห์น  

ฮลมุต ยาห์น
ฮลมุต ยาห์น
บุคคลจากเนือร์นแบร์ค
บุคคลจากชิคาโก