แคเธอรินแห่งวาลัว

แคทเธอรินแห่งวาลัว สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ (ภาษาอังกฤษ: Catherine of Valois) (27 ตุลาคม ค.ศ. 1401 – 3 มกราคม ค.ศ. 1437) แคทเธอรินพระราชสมภพเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1401 ที่ปารีสในประเทศฝรั่งเศส เป็นพระธิดาของ พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศสและอิสซาเบลลาแห่งบาวาเรีย สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส (Isabella of Bavaria)  ทรงเสกสมรสกับสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ และทรงได้รับการราชาภิเษกเป็นพระราชินีเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1421 เป็นพระราชินีระหว่างวันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ. 1420 - 31 สิงหาคม ค.ศ. 1422  แคทเธอรินสวรรคตเมื่อวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 1437 ที่ลอนดอนในราชอาณาจักรอังกฤษ

ชาติกำเนิด 
แคเธอรินแห่งวาลัวเสด็จพระราชสมภพในปารีสเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1401 ทรงเป็นพระธิดาของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศสกับอิซาบูแห่งบาวาเรีย พระมเหสี ทรงเป็นคนสุดท้องในบรรดาพี่น้องสิบสองคน พระเชษฐภคินีของพระองค์เคยเป็นพระราชินีแห่งอังกฤษก่อนหน้าพระองค์จากการอภิเสกสมรสกับพระเจ้าริชาร์ดที่ 2 (อิซาเบลแห่งวาลัว) วัยเยาว์ของพระองค์เต็มไปด้วยความขัดแย้งและขัดสนภายในราชวงศ์ อาการป่วยทางจิตของพระบิดาและการถูกทอดทิ้งของพระมารดาทำให้พระองค์มีชีวิตวัยเด็กที่ไม่ค่อยมีความสุขนัก

การหมั้นหมายกับชาร์ลส์ ทายาทของหลุยส์ ดยุคแห่งบูร์บง 
ปี ค.ศ. 1403 แกเตอรีนในวัยไม่ถึง 2 พรรษาถูกจับหมั้นหมายกับชาร์ลส์ ทายาทของหลุยส์ ดยุคแห่งบูร์บง ปี ค.ศ. 1408 พระเจ้าเฮนรีที่ 4 แห่งอังกฤษได้ยื่นข้อเสนอทำข้อตกลงสันติภาพกับฝรั่งเศสโดยให้เฮนรี (อนาคตพระเจ้าเฮนรีที่ 5) พระโอรสของพระองค์สมรสกับพระธิดาคนใดคนหนึ่งของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศส การพูดคุยกันถึงความเป็นไปได้และแผนการสมรสกินเวลาหลายปีโดยมีสมรภูมิอาแซ็งกูร์คั่น ในเงื่อนไขหนึ่งของข้อตกลงสมรส พระเจ้าเฮนรีได้เรียกร้องให้คืนนอร์ม็องดีและอากีแตนให้พระองค์

สนธิสัญญาทรัว 

วันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 1415 พระเจ้าเฮนรีที่ 5 ได้รับชัยชนะครั้งใหญ่ที่อาแซ็งกูร์ สงครามดำเนินต่อไปอีกสองสามปีขณะที่พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 พระบิดาของแกเตอรีนมีสภาพจิตคุ้มดีคุ้มร้าย ในปี ค.ศ. 1418 แผนการสมรสก็ถูกหยิบยกขึ้นมาคุยกันบนโต๊ะอีกครั้ง สุดท้ายหลังรูอ็องแตก พระเจ้าเฮนรีได้พบกับแกเตอรีน, พระมารดาของพระองค์ และดยุคแห่งบูร์กอญในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1419  พระองค์จุมพิตและกอดทั้งพระมารดาและพระธิดา พระองค์อาจเลือกแกเตอรีนเป็นเจ้าสาว แต่มีอีกสิ่งหนึ่งที่พระองค์อยากได้มากกว่าคือราชบัลลังก์ฝรั่งเศสที่ทรงอ้างสิทธิ์จากการเป็นลูกหลานของอิซาเบลแห่งฝรั่งเศส พระเจ้าเฮนรีมาในฐานะผู้รุกราน มีการทำข้อตกลงกันว่าพระองค์จะสละการอ้างสิทธิ์ในตำแหน่งกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสหากแกเตอรีนสมรสกับพระองค์ โดยพระโอรสธิดาของแกเตอรีนกับพระองค์จะได้เป็นทายาทของพระเจ้าชาร์ลส์ เมื่อสนธิสัญญาทรัวได้รับการลงนามทั้งคู่ก็ได้หมั้นหมายกัน 

พระเจ้าเฮนรีได้ควบคุมนอร์ม็องดีและอากีแตนตามเงื่อนไขในสนธิสัญญา พระองค์ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแห่งฝรั่งเศสในช่วงที่พระเจ้าชาร์ลส์ยังมีชีวิตอยู่ และจะได้สิทธิ์ในการเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าชาร์ลส์ ซึ่งหากเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นฝรั่งเศสกับอังกฤษจะถูกรวมเป็นหนึ่งภายใต้พระมหากษัตริย์คนเดียว

พระราชินีแห่งอังกฤษ 

ปี ค.ศ. 1420 แกเตอรีนได้สมรสกับพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ คู่สมรสข้าวใหม่ปลามันอยู่ด้วยกันในช่วงที่พระเจ้าเฮนรีทำการปิดล้อมเมืองหลายแห่งและฉลองคริสต์มาสด้วยกันที่พระราชวังลูฟร์ ทั้งคู่เดินทางออกจากปารีสไปรูอ็อง ต่อด้วยกาแล ก่อนล่องเรือไปโดเวอร์ วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1421 แกเตอรีนได้รับการสวมมงกุฏเป็นพระราชินีที่วิหารเวสต์มินสเตอร์ ไม่นานนักพระเจ้าเฮนรีก็ต้องออกเดินทางไปทั่วอังกฤษ โดยในตอนแรกพระองค์ได้ทิ้งแกเตอรีนไว้ในลอนดอน ต่อมาในปีเดียวกันแกเตอรีนได้ตามไปสมทบกับพระองค์ในช่วงอีสเตอร์ ไม่นานนักพระนางก็ตั้งครรภ์ เฮนรี พระโอรสของแกเตอรีนกับพระเจ้าเฮนรีที่ 5 เสด็จพระราชสมภพในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1421 ขณะพระเจ้าเฮนรีอยู่ในฝรั่งเศส เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1422 แกเตอรีนเดินทางไปฝรั่งเศสพร้อมกับจอห์น ดยุคแห่งเบดฟอร์ด เพื่อไปสมทบกับพระสวามี โดยทิ้งพระเจ้าชายน้อยไว้ ขณะอยู่ในฝรั่งเศสพระเจ้าเฮนรีประชวรด้วยโรคบิดและสิ้นพระชนม์ในวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1422 ทิ้งราชบัลลังก์อังกฤษไว้ในมือทารกน้อย ขณะที่แกเตอรีนไม่ได้อะไรเลย พระนางไม่ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินไม่ว่าจะในฝรั่งเศสหรืออังกฤษ ไม่ได้แม้แต่สิทธิ์ในการดูแลพระโอรสที่ตอนนี้กลายเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 6 พระองค์ได้เข้าร่วมพิธีศพของพระเจ้าเฮนรีที่ 5 ที่กลับมาจัดในอังกฤษและได้กลับมาอยู่กับพระโอรสอีกครั้ง

ในช่วงวัยเยาว์พระเจ้าเฮนรีที่ 6 ได้รับการศึกษาและเลี้ยงดูโดยชาวแลงคาสเตอร์ ขณะที่ดยุคแห่งยอร์ก พระปิตุลาของเฮนรีครองอำนาจไว้ในมือในฐานะผู้พิทักษ์ บทบาทของแกเตอรีนหลักๆ แล้วมีเฉพาะในทางพิธีการ แกเตอรีนอาศัยอยู่ในดินแดนในครอบครองของดยุคแห่งแลงคาสเตอร์โดยมีปราสาทและคฤหาสน์หลายหลังอยู่ในการครอบครองของพระนาง พระนางมักปรากฏตัวร่วมกับกษัตริย์ทารกในวโรกาสสำคัญต่างๆ

เดือนกันยายน ค.ศ. 1422 พระบิดาของพระองค์สวรรคตทำให้พระโอรสของพระองค์กลายเป็นกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสตามสนธิสัญญาที่ทำไว้

ความสัมพันธ์กับเอ็ดมุนด์ โบฟอร์ต 
แกเตอรีนมีพระชนมายุเพียง 21 พรรษาในตอนที่ตกพุ่มม่าย พระองค์ใช้เวลาช่วงแรกหลังการเป็นม่ายกับพระโอรส แต่ไม่นานพระองค์ก็มีความสัมพันธ์อันหวานชื่นกับเอ็ดมุนด์ โบฟอร์ต ข่าวลือเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างพระมารดาของกษัตริย์กับเอ็ดมุนด์ โบฟอร์ตนำไปสู่การออกรัฐบัญญัติของสภานิติบัญญัติที่ห้ามไม่ให้พระราชินีม่ายสมรสโดยไม่ได้รับการอนุญาตจากกษัตริย์และสภา ข้อห้ามไม่ได้มีบทลงโทษรุนแรงแต่ถูกตั้งขึ้นด้วยกลัวว่าหากทั้งคู่สมรสกัน เอ็ดมุนด์จะหาทางเพื่อให้ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินของกษัตริย์น้อย แกเตอรีนปรากฏตัวต่อหน้าสาธารณชนน้อยครั้ง แต่พระองค์ก็ปรากฏตัวในพิธีราชาภิเษกของพระโอรสในปี ค.ศ. 1429

ความสัมพันธ์กับโอเวน ทิวดอร์ 
แกเตอรีนแห่งวาลัวเริ่มสัมพันธ์ลับครั้งใหม่กับโอเวน ทิวดอร์ คหบดีชาวเวลส์ที่อยู่ในครัวเรือนของพระนาง ไม่มีใครรู้ว่าทั้งคู่พบเจอกันที่ไหนอย่างไร นักประวัติศาสตร์เสียงแตกว่าแกเตอรีนอาจสมรสกับโอเวน ทิวดอร์อยู่แล้วก่อนหน้าที่จะมีรัฐบัญญัติ หรือไม่ทั้งคู่ก็อาจสมรสกันอย่างลับๆ หลังมีรัฐบัญญัติ ทั้งคู่สมรสกันในปี ค.ศ. 1432 โดยไม่ได้รับอนุญาต ปี ค.ศ. 1436 โอเวน ทิวดอร์ถูกจองจำ ส่วนแกเตอรีนก็เกษียณตนเข้าวิหารเบอร์มอนด์ซีย์ ทรงสวรรคตที่นั่นในปีต่อมา การสมรสของทั้งคู่ถูกเปิดเผยหลังพระองค์สวรรคต

แกเตอรีนกับโอเวน ทิวดอร์มีบุตรด้วยกันห้าคน คือ

 เอ็ดมุนด์ ทิวดอร์ (เกิด ค.ศ. 1430/1) เอิร์ลที่ 1 แห่งริชมอนด์ เขาสมรสกับมาร์กาเร็ต โบฟอร์ต บุตรชายของทั้งคู่ได้รับการสวมมงกุฎเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 7 โดยอ้างสิทธิ์จากการพิชิต
 แจสเปอร์ ทิวดอร์ (เกิด ค.ศ. 1431) เอิร์ลที่ 1 แห่งเพมโบรกและดยุคที่ 1 แห่งเบดฟอร์ด เขาสมรสเป็นสามีคนที่สองของแคทเธอรีน วูดวิลล์ น้องสาวของเอลิซาเบธ วูดวิลล์ สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ
 เอ็ดเวิร์ด ทิวดอร์ 
 บุตรสาวซึ่งเป็นแม่ชี
 บุตรสาวที่เสียชีวิตในวัยทารก

การสมรสถูกเปิดเผยในฤดูร้อนของปี ค.ศ. 1436 ซึ่งพระสุขภาพของพระนางกำลังย่ำแย่ พระนางอาจถูกส่งตัวไปอยู่ที่วิหารเบอร์มอนด์ซีย์ หรือไม่พระนางก็เลือกจะไปสวรรคตที่วิหารดังกล่าวเอง พระนางเสด็จสวรรคตในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 1437 ด้วยพระชนมายุเพียง 35 พรรษา หลังการสวรรคตโอเวนถูกจับกุมและถูกจองจำจนถึงปี ค.ศ. 1439 เขาได้รับการอภัยโทษจากพระเจ้าเฮนรีที่ 6 ที่รักใคร่เอ็ดมุนด์และแจสเปอร์ พระอนุชาต่างบิดาของพระองค์และแต่งตั้งให้เป็นเอิร์ลแห่งริชมอนด์และเอิร์ลแห่งเพมโบรกตามลำดับ เอ็ดมุนด์สมรสกับมาร์กาเร็ต โบฟอร์ต บุตรของทั้งคู่จะกลายเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 7 แห่งอังกฤษ แกเตอรีนจึงเป็นพระอัยกีของกษัตริย์ราชวงศ์ใหม่ที่ปกครองอังกฤษ

พระบรมศพของแกเตอรีนถูกฝังที่วิหารเวสต์มินสเตอร์ร่วมกับพระบรมศพของพระเจ้าเฮนรีที่ 5

อ้างอิง 

 Catherine of Valois: ThoughtCo.
 Catherine of Valois – The Queen and the Welshman: History of Royal Women

ดูเพิ่ม 
 สมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ 
 ราชวงศ์วาลัว 
 ราชวงศ์แลงคาสเตอร์ 

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1944
คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์อังกฤษ
ชาวอังกฤษเชื้อสายฝรั่งเศส
ราชวงศ์วาลัว
ราชวงศ์แลงคัสเตอร์
บุคคลจากปารีส
เจ้าหญิงฝรั่งเศส
เลดีออฟเดอะการ์เตอร์