ตำนานพระทอง-นางนาค

พระทอง (พระเจ้าเกาฑิณยะวรมันเทวะ) และ นางนาค (พระนางโสมา) เป็นบุคคลสัญลักษณ์ในวัฒนธรรมกัมพูชา ตามคติความเชื่อของชาวเขมร การอภิเษกสมรสของพระทองและนางนาคถือเป็นจุดกำเนิดของประเทศกัมพูชา ทำให้เกิดอาณาจักรเขมรโบราณก่อนยุคเมืองพระนครหรืออาณาจักรฟูนันขึ้น  

ในปัจจุบันประเพณีการแต่งงานของเขมรส่วนใหญ่สามารถสืบย้อนกลับไปได้ถึงการแต่งงานของพระทองและยุคกลาง

ตามบันทึกของเอกสารนักสำรวจชาวจีนทั้งสองได้แก่ คัง ไตและจู หยิง ในศตวรรษที่ 1 รัฐฟูนันก่อตั้งขึ้นโดยพราหมณ์ชาวอินเดีย นามว่ากามพู สวยัมภูวะ หรือ เกาฑินยะ ได้เดินทางมายังชายฝั่งของดินแดนเขมรสุวรรณภูมิ เกาฑินยะได้รับคำสั่งในความฝันให้เอาธนูวิเศษจากวิหารเพื่อเอาชนะเจ้าหญิงนาคนามว่า โสมา (ตามเอกสารจีน:หลิวเย่), ธิดาของราชาพญานาค เกาฑินยะได้เสกเวทมนตร์คาถายิงธนูวิเศษมาที่เรือธิดาพญานาค ทำให้นางตกพระทัยกลัว แล้วยินยอมอภิเษกด้วย ส่วนพญานาคผู้บิดาได้ทรงดื่มน้ำทะเลจนเหือดแห้งเพื่อสร้างอาณาจักรให้ราชบุตรเขยและธิดา

เมื่อเจ้าหญิงโสมาได้อภิเษกสมรสกับเกาฑินยะ (เอกสารจีน: ฮุนเตียน) ถือกำเนิดเชื้อสายปฐมวงศ์ของราชวงศ์วรมัน
 
ส่วนเกาฑินยะได้ทรงขึ้นเป็นพระเจ้าเกาฑินยะวรมันเทวะ (พระมหากษัตริย์กัมพูชาพระองค์แรกแห่งอาณาจักรฟูนัน) ต่อมาพระองค์ได้สร้างเมืองหลวงและเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น กัมโพชะ หรือ กัมพูชา

วัฒนธรรมสมัยนิยม
 เพลง พระทอง นางนาค พงษ์สิทธิ์ คัมภีร์ เนื้อเพลงสื่อถึงตำนานพระทองนางนาคอันเกิดอาณาจักรเขมรโบราณอันยิ่งใหญ่

อ้างอิง

ดูเพิ่ม
อาณาจักรฟูนัน

วัฒนธรรมเขมร