มัตสึกาเซะ

มัตสึกาเซะ (; สายลมแผ่วผิวทิวสน) เป็นบทที่ 18 ของตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุระซะกิ ชิคิบุ จากทั้งหมด 54 บท

ที่มาของชื่อบท 

มัตสึคะเซะ  คือ เสียงลมที่พัดผ่านทิวสน  ชื่อ  มัตสึคะเสะ ของบทนี้  เกี่ยวข้องกับบท อะคะชิ ซึ่งคฤหาสน์ของอะคะชิโนะคิมิ ตั้งอยู่บนเนินที่แวดล้อมไปด้วยทิวสน   ยามนางบรรเลงสังคีตก็ผสานเสียงลมแผ่วผิวทิวสน   ต่อมาเก็นจิย้ายนางไปพำนักที่คฤหาสน์ริมแม่น้ำโออิ  ใกล้กับเมืองหลวง  ซึ่งเขาสร้างจำลองให้เหมือนคฤหาสน์บนเนินเขาที่อะคะชิของนาง  คือแวดล้อมไปด้วยทิวสน  ด้วยเหตุว่ามีภารกิจมากมาย  เก็นจิจึงปลีกตัวไปพบนางได้ยาก  ยามอะคะชิโนะคิมิเศร้าใจ  ก็หยิบคินโนะโกะโตะ (โกะโตะจีนมี 7 สาย) ที่เก็นจิทิ้งไว้ ออกมาบรรเลงเพลงผสานเสียงลมแผ่วผิวทิวสน  มารดาของนางซึ่งขณะนี้บวชเป็นชี  จึงรำพึงออกมากเป็นกลอนว่า

「身を変へて一人 帰れる山里に
　　聞きしに似たる松風ぞ吹く」

"Mi wo kae te hitori kaere ru yama-zato ni
　Kiki shi ni ni taru matsu-kaze zo fuku"

มิ โวะ คะเอะเตะ  ฮิโตะริ  คะเอะรุ  ยะมะซะโตะ  นิ
คิคิ ชิ นิ นิตะรุ   มัตสึคะเสะ   โซะ  ฟุขุ

ตัวละครสำคัญในบท 

 เก็นจิ   :  ตำแหน่งไนไดจิน  อายุ 31
 ฮะนะจิรุซะโตะ  :  ท่านหญิงดอกส้ม
 อะคะชิโนะคิมิ  :  แม่หญิงแห่งอะคะชิ  อายุ 22
 นักบวชแห่งอะคะชิ  :  บิดาของแม่หญิงแห่งอะคะชิ  อายุราว 64
 ผู้ดูแลคฤหาสน์ริมแม่น้ำ โออิ
 โคะเระมิตสึ  :  คนสนิทและพี่น้องร่วมแม่นมเดียวกับเก็นจิ
 แม่ชีแห่งอะคะชิ   :  มารดาของแม่หญิงแห่งอะคะชิ  อายุ 55 หรือ 56
 ท่านหญิงน้อยอะคะชิ  :  บุตรีของของเก็นจิกับแม่หญิงอะคะชิ  อายุ 3 ปี
 พี่เลี้ยงของท่านหญิงน้อยแห่งอะคะชิ
 จักรพรรดิเรเซ  :  พระชนมายุ 13 ชันษา
 มุระซะกิ  :  ภรรยารักของเก็นจิ  อายุ 23

เรื่องย่อ 

เรือนตะวันออกของคฤหาสน์นิโจต่อเติมเสร็จสมบรูณ์แล้ว  เก็นจินำฮะนะจิรุซะโตะมาอาศัยอยู่ใกล้ๆปีกตะวันออก มอบหมายให้นางอบรมดูแลยูงิริบุตรชาย  ส่วนเรือนตะวันออกนั้น  เก็นจิตั้งใจจะให้เป็นที่พำนักของแม่หญิงแห่งอะคะชิ

ฤดูใบไม้เปลี่ยนสี  แม่หญิงแห่งอะคะชิพร้อมทั้งมารดาและบุตรีน้อยๆลงเรือล่องมาที่เกียวโตโดยมีคนของเก็นจิคอยดูแลคุ้มกัน  พวกนางพากันโศกเศร้าที่ต้องทิ้งนักบวชชราให้อยู่ลำพัง   นักบวชชรานักเชื่อมั่นในบุพเพสันนิวาตระหว่างบุตรีกับเก็นจิ  เขาเชื่อว่าหลานสาวตัวน้อยๆจะนำความผาสุกมาสู่ผู้คนในแผ่นดิน  ดังนั้นเขาจึงตัดสินใจที่จะอยู่บำเพ็ญเพียรอย่างโดดเดี่ยวเพื่อสั่งสมบุญบารมีสำหรับโลกหน้า  ทว่าเขากลับมีสีหน้าเศร้าหมองยามลาจาก

 
นักบวชชรานึกถึงคฤหาสน์ของปู่ของภรรยาตนที่มีอยู่ชานนครหลวงริมแม่น้ำโออิ   เขาให้บ่าวไพร่จัดการซ่อมแซมไว้รับรองแม่หญิงแห่งอะคะชิบุตรียามเดินทางเข้านครหลวง    โดยจัดแต่งภูมิทัศน์ให้คล้ายคลึงกับคฤหาสน์ที่อะคะชิ  ธารน้ำในสวนช่างน่ารื่นรมย์   ทว่าเก็นจิกลับไม่มาหานาง  เพราะเขาไม่อาจปลีกตัวจากราชการงานเมืองได้   แม่หญิงอะคะชิจึงโศกเศร้าและคิดถึงบ้านที่จากมา  นางนำคินของเก็นจิมาดีดบรรเลงบรรเทาความในใจ  เสียงคินผสานกับเสียงลมที่ผัดผ่านทิวสน  แม่ชีมารดาของนางเมื่อได้ฟังเสียงคินผสานเสียงลมพัดผ่านต้นสน  จึงกล่าวเป็นกวีออกมา

และแล้วเก็นจิก็มีโอกาสไปพบแม่หญิงแห่งอะคะชิ โดยอ้างว่าไปดูแลการสร้างโบสถ์ส่วนตัวใกล้ๆวัดไดคะคุจิในซะงะ ซึ่งใกล้กับคฤหาสน์ริมแม่น้ำโออิ  เขาอยู่กับนาง 3 วัน พ่อแม่ลูกต่างมีความสุขกันถ้วนหน้า พอเข้าวันที่สาม  ขุนนางทั้งหลายต่างตามมาสมทบ  จนเขาต้องย้ายไปพำนักที่คฤหาสน์ที่คัตสึระ  (เนื่องจากเขาเก็บเรื่องของแม่หญิงอะคะชิเป็นความลับไม่อยากให้คนภายนอกรู้)  จัดงานเลี้ยงแบบฉุกละหุก  เสียงของชาวประมงในแม่น้ำคัตสึระทำให้เขาระลึกถึงเสียงของหญิงชาวประมงที่อะคะชิ  ผู้คนต่างพากันดื่มสุรา เอื้อนกวี  บรรเลงดนตรีอย่างสนุกสนาน   ในที่สุดแล้ว  กระทั่งองค์จักรพรรดิเรเซเองยังทรงส่งคนเดินสาส์นนำราชโองการส่วนตัวส่งให้เก็นจิ  

เก็นจิสารภาพเรื่องแม่หญิงอะคะชิกับมุระซะกิ  นางไม่พอใจเขามาก  แต่เมื่อเขาขอร้องให้นางช่วยเป็นแม่เลี้ยงดูท่านหญิงน้อยอะคะชิ  เนื่องจากแม่หญิงอะคะชิมีฐานันดรต่ำหากให้เลี้ยงดูท่านหญิงน้อยอะคะชิในฐานะมารดา   ท่านหญิงน้อยจะไม่สามารถแต่งสมรสกับบุคคลฐานันดรสูงได้  นางดีใจมาก  เพราะนางรักเด็กมากแต่ตัวนางเองกลับยังไม่มีบุตรธิดาเลย

อ้างอิง 
 

 

วรรณกรรมญี่ปุ่น
รายชื่อบทในตำนานเก็นจิ