พระปุสสพุทธเจ้า

พระปุสสพุทธเจ้า เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่งที่ตรัสรู้เมื่อ 92 กัปที่แล้ว และนับเป็นพระพุทธเจ้าพระองค์ที่ 18 ในพุทธวงศ์ของพระโคตมพุทธเจ้า เรื่องราวของพระองค์ปรากฏในคัมภีร์พุทธวงศ์และมธุรัตถวิลาสินี

พระประวัติ 
พระปุสสพุทธเจ้าประสูติที่กรุงกาสิกะเมื่อ 92 กัปที่แล้ว ขณะนั้นมนุษย์มีอายุขัย 9,000 ปี พระปุสสพุทธเจ้ามีพระวรกายสูง 58 ศอก เป็นพระราชโอรสในพระเจ้าชัยเสนกับพระนางสิริมา มีปราสาท 3 หลังชื่อครุฬปราสาท หังสปราสาท และสุวรรณดาราปราสาท เป็นที่ประทับ มีพระชายามีพระนามว่าพระนางกีสาโคตมี และพร้อมด้วยสนมกำนัลรวม 23,000 นาง มีพระโอรสพระองค์หนึ่งพระนามว่าเจ้าชายอนูปมะ

เมื่อพระชนมายุได้ 9,000 ปี ทรงทอดพระเนตรเห็นเทวทูต 4 จึงทรงช้างพระที่นั่งเสด็จออกผนวช โดยมีบริวาร 10 ล้านคน ออกบวชตามเสด็จด้วย บำเพ็ญเพียรอยู่ 9 เดือนจึงละจากหมู่บริวาร แล้วบำเพ็ญเพียรอยู่พระองค์เดียว 7 วัน จนถึงในวันเพ็ญเดือนหกทรงได้รับข้าวมธุปายาสที่นางสิริวัฑฒาถวาย แล้วประทับพักกลางวัน ณ สีสปาวัน ในเวลาเย็นทรงได้รับหญ้า 8 กำจากนายสิริวัฑฒะมาปูรองนั่งที่โคนต้นมะขามป้อมบำเพ็ญต่อจนตรัสรู้ในรุ่งเช้านั้น

เมื่อทรงออกประกาศพระศาสนา ได้ทรงตั้งพระสุรักขิตเถระและพระธรรมเสนเถระเป็นคู่อัครสาวก ตั้งพระจาลาเถรีและพระอุปจาลาเถรีเป็นคู่อัครสาวิกา ตั้งพระสภิยะเป็นพระอุปัฏฐาก ตั้งธนัญชัยอุบาสกและวิสาขอุบาสกเป็นคู่อัครอุปัฏฐาก ตั้งปทุมาอุบาสิกาและสิรินาคาอุบาสิกาเป็นคู่อัครอุปัฏฐายิกา

พระปุสสพุทธเจ้าดำรงพระชนม์อยู่เท่าอายุขัยของมนุษย์สมัยนั้นแล้วก็เสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ เสนาราม กรุงกุสินารา

พระศาสนกิจ 
ในพุทธกาลของพระปุสสพุทธเจ้า มีธรรมาภิสมัยเกิดขึ้น 3 ครั้ง ครั้งแรกหลังจากตรัสรู้ได้ 7 วันได้ทรงแสดงธัมมจักกัปปวัตนสูตรที่อสอปตนมฤคทายวัน มีเทวดาและมนุษย์รวม 100,000 โกฏิได้บรรลุธรรม ครั้งที่สองเมื่อพระเจ้าสิริวัฒนะพร้อมด้วยข้าราชบริพาร 9 ล้านคนออกบวชเป็นดาบส ทรงแสดงธรรมโปรดคนเหล่านั้นจนมีเทวดาและมนุษย์ 9,000,000 ได้บรรลุธรรม และครั้งที่สามเมื่อทรงแสดงธรรมโปรดพระโอรสของพระองค์เองจนมีเทวดาและมนุษย์ 8,000,000 ได้บรรลุธรรม

การประชุมพระอรหันตสาวกมี 3 ครั้ง ครั้งแรกมีพระอรหันตสาวกมาประชุมกัน 6 ล้านรูปชาวเมืองกัณณกุชชนคร ซึ่งเป็นเดิมบริวารของเจ้าชายสุรักขิตะและธัมมเสนกุมาร บุตรของปุโรหิต ครั้งที่ 2 มีพระอรหันตสาวก 5 ล้านรูปมาประชุม ครั้งสุดท้ายมีพระอรหันตสาวก 4 ล้านรูปมาประชุมกัน

อ้างอิง 
เชิงอรรถ

บรรณานุกรม
 พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
 อรรถกถาภาษาไทย ฉบับสยามรัฐ

ปุสสพุทธเจ้า