คอสแซ็ก

คอสแซ็ก (; ; ; ) เดิมเป็นสมาชิกของกลุ่มทหารในยูเครนและทางตอนใต้ของรัสเซีย แต่ที่มาของคอสแซ็กยังคงเป็นหัวข้อที่ถกเถียงกันในบรรดานักวิชาการอยู่

ในตอนปลายของคริสต์ศตวรรษที่ 15 กลุ่มคอสแซ็กซาปอริฌเฌีย (Zaporozhian Cossacks) ก็ได้ก่อตั้งกองทหารคอสแซ็ก (Cossack host) ขึ้นในทุ่งหญ้าสเตปป์ในยูเครน () ในบริเวณแม่น้ำนีเปอร์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 กลุ่มคอสแซ็กดอน (Don Cossacks) ก็ได้ก่อตั้งกองทหารคอสแซ็กขึ้นอีกกองหนึ่งในบริเวณลุ่มแม่น้ำดอน กองทหารคอสแซ็กกองอื่น ๆ ก็ได้รับการก่อตั้งขึ้นต่อมาทางตอนใต้ของเทือกเขายูราล, ไซบีเรีย และคอเคซัส

คอสแซ็กนีเปอร์แห่งยูเครนมีศูนย์กลางอยู่ในบริเวณหมู่เกาะนีเปอร์ที่มีการสร้างเสริมการป้องกันทางทหาร เดิมคอสแซ็กเป็นอาณาจักรบริวารของเครือจักรภพโปแลนด์-ลิทัวเนีย แต่ความกดดันทางสังคมและศาสนาจากเครือจักรภพทำให้คอสแซ็กประกาศตนเป็นรัฐเฮตม่านคอสแซ็ก (Cossack Hetmanate) อิสระจากโปแลนด์-ลิทัวเนีย โดยการริเริ่มการลุกฮือคแมลนึตสกึย (Khmelnytskyi Uprising) ภายใต้การนำของบอห์ดัน คแมลนึตสกึย ในกลางคริสต์ศตวรรษที่ 17 ในปี ค.ศ. 1654 คอสแซ็กก็ลงนามในสนธิสัญญาเพเรยาสลาฟและอาณาจักรซาร์แห่งรัสเซียที่เป็นผลให้รัฐต่าง ๆ ในเครือรัฐเฮตม่านคอสแซ็กตกไปอยู่ภายใต้การปกครองของรัสเซียต่อมาอีกสามร้อยปี

คอสแซ็กดอนผู้ตกลงเป็นพันธมิตรกับอาณาจักรซาร์แห่งรัสเซียเริ่มรุกรานและยึดดินแดนต่าง ๆ ในบริเวณแม่น้ำวอลกา, ไซบีเรียทั้งหมด, แม่น้ำยูราล และ แม่น้ำเทอเร็คมาเป็นอาณานิคม

ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 นโยบายการขยายดินแดนของจักรวรรดิรัสเซียก็หันมาพึ่งความภักดีของคอสแซ็ก ที่สร้างความกดดันให้แก่คอสแซ็กผู้ที่นิยมการดำรงชีวิตอย่างอิสระ ซึ่งในที่สุดก็ทำให้เกิดการปฏิวัติที่นำโดย สเตงคา ราซิน, คอนดราตี บุลาวิน และ เยเมลิยัน พูกาเชฟ เมื่อมาถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 คอสแซ็กก็เปลี่ยนไปมีฐานะพิเศษ ที่ทำหน้าที่เป็นทหารประจำการชายแดนทั้งชายแดนระดับชาติและชายแดนระหว่างชนเผ่าต่าง ๆ และเป็นผู้ส่งกองกำลังในการสนับสนุนปัญหาขัดแย้งทางทหารต่าง ๆ เช่นในสงครามรัสเซีย-ตุรกี เป็นการแลกเปลี่ยนกับความเป็นอิสระทางสังคมในการปกครองตนเอง ที่ทำให้เกิดการสร้างสามัญทัศน์ที่เกี่ยวกับคอสแซ็กกันไปต่าง ๆ นานาในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทั้งในจักรวรรดิรัสเซีย และในรัฐบาลภาพในของตนเอง

ระหว่างสงครามกลางเมืองรัสเซีย ภูมิภาคต่าง ๆ ของคอสแซ็กกลายเป็นศูนย์กลางของขบวนการขาว (White movement) ในการต่อต้านพรรคบอลเชวิค คอสแซ็กดอนและคอสแซ็กคูบันถึงกับก่อตั้งรัฐอิสระขึ้นอยู่พักหนึ่ง เมื่อกองทัพแดงได้รับชัยชนะ คอสแซ็กก็ตกอยู่ในสภาวะอดอยาก และ ได้รับการกดขี่จากผู้เป็นปฏิปักษ์

ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองคอสแซ็กก็ต่อสู้ให้กับทั้งฝ่ายสหภาพโซเวียต และฝ่ายนาซีเยอรมนี ที่เป็นผลให้เกิด 'กรณีทรยศต่อคอสแซ็ก' (Betrayal of Cossacks) ขึ้นโดยฝ่ายพันธมิตรหลังสงคราม เมื่อสหภาพโซเวียตทำการสังหารคอสแซ็กที่ถูกส่งกลับมารัสเซียโดยฝ่ายพันธมิตรตามนโยบายการกดขี่คอสแซ็ก แต่หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตเป็นต้นมา ชีวิตและปรัชญาของความเป็นคอสแซ็กก็กลับมาเป็นที่นิยมกันในรัสเซียขึ้นอีกครั้ง ในกองทัพรัสเซียถึงกับมีกองทหารพิเศษของคอสแซ็ก คอสแซ็กกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของสังคมร่วมสมัย และมีองค์การของตนเองในรัสเซีย คาซัคสถาน ยูเครน และในประเทศอื่น ๆ

ที่มาของคำว่าคอสแซ็ก 
คำว่า "Cossack" เข้ามาในภาษาอังกฤษจากคำว่า "Cosaque" ในภาษาฝรั่งเศส ที่แผลงมาจากภาษาเตอร์กิกเดิมว่า "qazaq" ที่แปลว่า "นักผจญภัย" หรือ "คนอิสระ" นอกจากนั้นคอสแซ็ก (Qazaqlar) ก็ยังเป็นผู้พิทักษ์ชายแดนในอาณาจักรข่านคาซาน (Khanate of Kazan)

อ้างอิง 

 Knotel, Richard, Knotel, Herbert, & Sieg Herbert, Uniforms of the World: A compendium of Army, Navy and Air Force uniforms 1700-1937, Charles Scribner's Sons, New York, 1980

ดูเพิ่ม 
 สาธารณรัฐคอสแซ็ก
 ประวัติศาสตร์รัสเซีย
 ประวัติศาสตร์ยูเครน
 ประวัติศาสตร์คาซัคสถาน

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Cossack Site - eng., rus., spa., fre.
 Ukraine’s own Robin Hoods The Cossacks 
 Don Cossack (rus)
 Union of Cossacks  - Official Cossack organisation.
 Cossackdom.com - history of Cossacks XV-XXI cent.
 History of Cossacks 
 Cossack Navy 16th - 17th Centuries
 Cossack raids
 Cossacks during the Napoleonic Wars
 Zaporizhian Cossacks
 History of Ukrainian Cossacks at Encyclopedia of Ukraine
 Ukrainian Cossacks 
 Cossacks in Wehrmacht (German newsreel)
 Cossacks in Italy 1944 
 "The Ukrainian Registered Cossacks" 
 History and current status of Cossack dzhigitovka - rus.

ประวัติศาสตร์รัสเซีย
ประวัติศาสตร์ยูเครน
ประวัติศาสตร์โปแลนด์
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศยูเครน
กลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศรัสเซีย