พิธีสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน

พิธีสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน (จีนตัวย่อ: 中华人民共和国开国大典; จีนตัวเต็ม: 中華人民共和國開國大典; พินอิน: Zhōnghuá rénmín gònghéguó kāiguó dàdiǎn) ถูกจัดขึ้นในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2492 ณ จัตุรัสเทียนอันเหมิน กรุงปักกิ่ง, สาธารณรัฐประชาชนจีน ประกาศสถาปนาสาธารณรัฐโดยเหมา เจ๋อตง ประธานพรรคคอมมิวนิสต์จีน (CCP) รัฐบาลใหม่ภายใต้พรรคคอมมิวนิสต์จีน หรือเรียกอย่างเป็นทางการว่า "รัฐบาลประชาชนกลาง" (中央人民政府) ได้รับการประกาศโดยเหมาในพิธีสถาปนา

เพลงชาติใหม่ของสาธารณรัฐประชาชนจีน มาร์ชทหารอาสา (อี้หย่งจฺวินจิ้นสิงฉฺวี่) ถูกบรรเลงเป็นครั้งแรก ธงแดงห้าดาว ธงชาติใหม่ของสาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการเปิดเผยอย่างเป็นทางการและถูกชักขึ้นเป็นครั้งแรก ในระหว่างการชักธงมีการยิงสลุต 21 นัด และการสวนสนามทางทหารครั้งแรกของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน (中国人民解放军) เกิดขึ้นภายหลังการชักธงชาติ

สาธารณรัฐจีนได้ล่าถอยไปยังเกาะไต้หวัน ภายในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2492

เบื้องหลัง

คำประกาศ 
เวลาประมาณ 15.00 น. ตามเวลากรุงปักกิ่ง ของวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2492 เหมา เจ๋อตง ได้ประกาศต่อสาธารณชนจากบนประตูเทียนอันเหมิน:

ต่อจากนั้น เหมาได้กดปุ่มชักธงชาติขึ้น เพลงชาติสาธารณรัฐประชาชนจีน (อี้หย่งจฺวินจิ้นสิงฉฺวี่) ถูกบรรเลงเป็นครั้งแรกโดยวงดนตรีทหารแห่งเขตทหารจีนตอนเหนือ (华北军区军乐队)

หลังจากชักธงชาติขึ้นสู่ยอดเสาแล้ว เหมาได้ประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน ความว่า:

การเฉลิมฉลอง 
การสวนสนามทางทหารเนื่องในวันชาติครั้งแรกเกิดขึ้นทันทีหลังจากเสร็จสิ้นการประกาศสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน  

ผู้บัญชาการการสวนสนามในครั้งนี้คือ จอมพล เนี่ย หรงเจิ้น (聂荣臻) ผู้บัญชาการเขตทหารจีนตอนเหนือ และผู้ตรวจพลสวนสนามคือ จอมพล จู เต๋อ (朱德) ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน

การสวนสนามมีทหารจากทุกเหล่าทัพของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีนเข้าร่วมประมาณ 16,000 คน

การสวนสนามดังกล่าวได้รับการอนุมัติในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2492 ถือเป็นการสวนสนามทางทหารขนาดใหญ่และทันสมัยครั้งแรกของจีน

จอมพล หลิว ป๋อเฉิง (刘伯承) ได้เสนอให้ พลเอก หยาง เฉิงอู่ (杨成武) และพลเอก ถัง เหยียนเจี๋ย (唐延杰) ผู้อำนวยการสวนสนามให้จัดการสวนสนามตามรูปแบบของโซเวียต โดยได้ชมการสวนสนามของทหารเป็นการส่วนตัวที่จัตุรัสแดง ในกรุงมอสโก

วงดนตรีเขตทหารภาคเหนือ (ปัจจุบันคือวงดนตรีทหารกลางของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน) ได้จัดเตรียมและบรรเลงดนตรีประกอบ

ผลพวง 
สาธารณรัฐจีนล่าถอยไปยังเกาะไต้หวันในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2492 พรรคคอมมิวนิสต์จีนยังคงเป็นพรรคปกครองเพียงหนึ่งเดียวของจีน ซึ่งมีชื่ออย่างเป็นทางการว่าสาธารณรัฐประชาชนจีน (中华人民共和国) ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2492 

สาธารณรัฐประชาชนจีนอ้างว่าไต้หวันเป็นมณฑลที่ 23 (มณฑลไต้หวัน) ของตนตามรัฐธรรมนูญ และรัฐบาลจีนบนแผ่นดินใหญ่และรัฐบาลจีนบนเกาะไต้หวันต่างก็อ้างว่าตนเป็นรัฐบาลที่ชอบด้วยกฎหมายของจีนทั้งหมด และทั้งสองชาติไม่เคยมีการลงนามสนธิสัญญาสงบศึกหรือสันติภาพนับตั้งแต่การสิ้นสุดของสงครามกลางเมืองจีน

ปฏิกิริยา 

  เจียง ไคเชก ผู้นำพรรคก๊กมินตั๋งและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐจีน ได้กล่าวถึงสาธารณรัฐประชาชนจีนในจดหมายของเขาเนื่องในวันชาติสาธารณรัฐจีนปีที่ 38 ว่าเป็น "รัฐหุ่นเชิดของสหภาพโซเวียต"

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
ภาพยนตร์ที่บรรยายถึงพิธีสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้แก่:
 การกำเนิดจีนใหม่ (พ.ศ. 2532)
 มังกรสร้างชาติ (พ.ศ. 2552)
 ฉันและมาตุภูมิของฉัน (พ.ศ. 2562)

ดูเพิ่ม 
 วันชาติสาธารณรัฐประชาชนจีน
 การล่าถอยของก๊กมินตั๋งไปยังไต้หวัน
 ผลพวงของสงครามโลกครั้งที่สอง

อ้างอิง 

ประวัติศาสตร์จีน
ประเทศจีนในปี พ.ศ. 2492