เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน)

รองอำมาตย์ตรี เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) มีนามเดิม เจ้าหมอกฟ้า ณ น่าน เป็นราชโอรสองค์ที่ 8 ในเจ้ามหาพรหมสุรธาดา เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 64 (องค์สุดท้าย)กับ แม่เจ้าศรีโสภา อัครชายา (ชายาที่ 1)

ประวัติ 
เจ้าน้อยหมอกฟ้า เกิดในสมัยรัชกาลที่ 5 ที่บ้านหัวข่วง ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน วันพุธ เดือน 9 เหนือ พ.ศ. 2423 เป็นราชโอรสในเจ้ามหาพรหมสุรธาดากับแม่เจ้าศรีโสภา มีพี่น้อง 7 องค์ เมื่อมีอายุได้ 15 ปี เจ้าบิดาได้มอบให้เป็นศิษย์แห่งพระภิกษุอินต๊ะสอน เจ้าอาวาสวัดหัวเวียงใต้ เพื่อให้ศึกษาข้อปฏิบัติทางพระพุทธศาสนา ได้บรรพชาเป็นสามเณรอยู่ที่วัดหัวเวียงใต้ ถึง พ.ศ. 2440 ได้ลาสิกขาบทเพื่อช่วยราชการฉลองเจ้าบิดา ต่อมาเมื่ออายุได้ 25 ปี จึงได้เสกสมรสกับเจ้าบุญโสม ซึ่งเป็นธิดาของเจ้าบุญทะวงศ์ และเจ้าบุญนำ

เจ้าราชบุตร มีโอรสธิดากับเจ้าบุญโสม รวม 7 ท่าน เป็นชาย 2 หญิง 5 อาทิ เจ้าบัวมัน ณ น่าน และเจ้าโคมทอง ณ น่าน ภรรยาเจ้าประดิษฐ์ ณ น่าน อดีตผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน และนายกเทศมนตรีเมืองน่าน และนัดดาคือ เจ้าสมปรารถนา ณ น่าน ผู้ดูแลคุ้มเจ้าราชบุตร

เจ้าราชบุตร ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2501 รวมอายุได้ 78 ปี

การทำงาน 
เมื่อเจ้าราชบุตรยังดำรงอิสริยยศเป็นเจ้าน้อยหมอกฟ้า ณ น่าน ในปี พ.ศ. 2445 เกิดจลาจลเงี้ยวที่จังหวัดแพร่ ทางราชการจัดให้เป็นหัวหน้ากองตรวจ รักษาชายเขตแดนจังหวัดน่าน ในปีต่อมาได้รับราชการเป็นรองเสนาวังจังหวัดน่าน ต่อมาในปี พ.ศ. 2451 เจ้าน้อยหมอก ได้บริจาคทรัพย์สินจำนวน 300 บาท เพื่อสร้างสะพานให้ประชาชนสัญจรไปมา กระทั่งในปี พ.ศ. 2454 ถึงปี พ.ศ. 2459 เจ้าราชบุตร ได้เป็นหัวหน้าควบคุมคนหาบคานและสัตว์พาหนะไปรับเงินของรัฐบาลที่คลังจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดลำปาง และจังหวัดแพร่ มาไว้ที่คลังจังหวัดน่าน และต่อมาเมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2458 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าน้อยหมอกฟ้า ณ น่าน ดำรงอิสริยยศเป็น "เจ้าประพันธพงษ์ เมืองนครน่าน"  และได้เลื่อนเป็น "เจ้าราชบุตร เมืองนครน่าน" ในปี พ.ศ. 2468

ต่อมาในปี พ.ศ. 2469 ได้ไปรับเสด็จพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ในคราวเสด็จประพาศมณฑลพายัพ ที่เมืองนครเชียงใหม่

เจ้าราชบุตร (หมอกฟ้า ณ น่าน) ได้เข้าร่วมในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในฐานะผู้สืบสายตรงในเจ้าผู้ครองนครน่าน เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง เพื่อถวายความจงรักภักดีต่อพระบรมราชจักรีวงศ์ ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติของเจ้านายประเทศราชที่สืบกันมา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ 
 พ.ศ. 2446 - เหรียญรัชดาภิเศก
 พ.ศ. 2456 - เหรียญรัชดาภิเศก รัชกาลที่ 6
 พ.ศ. 2469 - เหรียญรัชดาภิเศก รัชกาลที่ 7

ราชตระกูล

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพเจ้าราชบุตรหมอกฟ้า ณ น่าน 

ราชโอรสในเจ้าผู้ครองนครฝ่ายเหนือ
เจ้าราชบุตร
สกุล ณ น่าน
ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ช.
ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์
บุคคลจากจังหวัดน่าน
ราชบุตร (หมอกฟ้า)