หัวเม็ด

บทความนี้ว่าด้วยสถาปัตยกรรม สำหรับย่านชุมชนในกรุงเทพมหานคร โปรดดู แขวงจักรวรรดิ หรือ เขตสัมพันธวงศ์

หัวเม็ด คือส่วนตกแต่งของหัวเสาขนาดสั้น ๆ ในงานสถาปัตยกรรม เสาเหล่านี้จะเรียกว่า เสาหัวเม็ด ซึ่งไม่ได้ทำหน้าที่รับน้ำหนักโครงสร้าง แต่จะเป็นเสาซึ่งแสดงอาณาเขต หรือเน้นทางเข้า หรือเป็นเสาสัญลักษณ์ เช่น เสาระเบียง เสากำแพงแก้ว หรือเสาหลักเมือง เป็นต้น

รูปแบบของหัวเม็ด 
แบบของหัวเม็ด มีหลายแบบ เช่น
 หัวเม็ดบัวลูกฟัก 
 หัวเม็ดบัวลูกแก้ว
 หัวเม็ดทรงมัณฑ์ต่อยอด

ความหมายของทรงมัณฑ์ คือ มีรูปทรงกลมหรือเหลี่ยมซ้อนกันเป็นชั้น ๆ เรียวขึ้นไป

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ภาพลายเสาหัวเม็ด
 ภาพเสาหลักเมือง หัวเม็ดเป็นแบบทรงมัณฑ์ต่อยอด 

สถาปัตยกรรมไทย
ส่วนประกอบของสิ่งก่อสร้าง