พระนางโสมา

พระนางโสมา () ตามภาษาอินเดีย หรือ หลิวเย่ ตามภาษาจีน หรือ นางนาค ตามภาษาเขมร หรือพระนามเต็มว่า พระนางโสมาสีวิกาเทวะนาคาเทวี () เป็นพระมหากษัตริยานีแห่งอาณาจักรฟูนาน ครองราชย์ประมาณศตวรรษที่ 1 นับเป็นปฐมกษัตริย์และกษัตริยานีพระองค์แรกของประเทศกัมพูชา พระนางอภิเษกสมรสกับพราหมณ์ชาวอินเดียคนหนึ่ง นามว่ากามพู สวยัมภูวะ หรือ เกาฑิณยะ ซึ่งต่อมาก็ได้ขึ้นครองราชย์ต่อจากพระนางโสมา เป็นพระเจ้าเกาฑิณยะวรมันเทวะ หรือที่รู้จักกันในชื่อ พระทอง

ตามตำนานในพระราชพงศาวดารกัมพูชาในเอกสารมหาบุรุษเขมร และพระราชพงศาวดารกรุงกัมพูชา (ฉบับรบากษัตริย์) พระนางทรงสืบเชื้อสายมาจากเผ่านาค ราชวงศ์วรมันที่ได้อภิเษกสมรสกับกามพู สวยัมภูวะ (เกาฑิณยะ) ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในตำนานพระทอง-นางนาค

การอภิเษกสมรสระหว่างพระทองกับนางนาคทำให้เกิดราชวงศ์วรมันขึ้น ซึ่งเป็นราชวงศ์ที่ปกครองกัมพูชาตั้งแต่สมัยอาณาจักรฟูนาน

เหตุการณ์ในตำนานพระทอง-นางนาคของพระนางโสมายังมีความใกล้เคียงกับตำนานของ อามาเตราซุ ซึ่งเป็นตำนานเทพเจ้าและปฐมจักรพรรดิญี่ปุ่นตามคติชินโต ของญี่ปุ่น

วัฒนธรรมสมัยนิยม
 เพลง เรือมบูเจีย เปรี๊ยะเนียงโสมาสีวิกาเทวะนาคเทวี  โดยศิลปิน แก้วเพทาย มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับพระนางโสมา
 ลายเพลงบูชา พระนางโสมาสีวิกาเทวะนาคาเทวี โดยศิลปิน แก้วเพทาย

ดูเพิ่ม
  อามาเตราซุ (ตำนานเทพเจ้าญี่ปุ่น)

อ้างอิง 
ราชินีแห่งกัมพูชา

บุคคลในคริสต์ศตวรรษที่ 1
พระมหากษัตริย์กัมพูชา
สมเด็จพระราชินีนาถ