ฤดูหนาวในประเทศไทย พ.ศ. 2560–2561

เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2560 ประเทศไทยได้เข้าสู่ฤดูหนาวตามประกาศของกรมอุตุนิยมวิทยา เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของทิศทางลมชั้นบนระดับล่าง ได้เปลี่ยนเป็นลมตะวันออกหรือตะวันออกเฉียงเหนือ และลมชั้นบนระดับบนได้เปลี่ยนเป็นลมตะวันตก รวมถึงเกณฑ์ของอุณหภูมิและปริมาณฝนในตอนบนของประเทศได้ลดลงอย่างต่อเนื่องทำให้เกิดหิมะตกหลายพื้นที่ตอนบน

สำหรับฤดูหนาวทางดาราศาสตร์ เป็นฤดูกาลทางดาราศาสตร์ เมื่อตำแหน่งของวงโคจรโลกรอบดวงอาทิตย์ เคลื่อนเข้าสู่จุดอายัน (จุดหยุด กล่าวคือจุดที่ดวงอาทิตย์โคจรไปถึงใต้สุดหรือเหนือสุด) และจุดวิษุวัต (กลางคืนและกลางวันมีเวลาเท่ากัน) สำหรับปีนี้ ฤดูหนาวทางดาราศาสตร์เริ่มต้นในวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2560 (วันอายันเดือนธันวาคม พ.ศ. 2560) และไปสิ้นสุดในวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2561 (วันวิษุวัตเดือนมีนาคม พ.ศ. 2561)

ภูมิหลัง 
ฤดูของประเทศไทยแบ่งเป็น 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน (กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม), ฤดูฝน (กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม) และฤดูหนาว (กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์) ซึ่งฤดูหนาวเริ่มขึ้นเมื่อมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดเข้าปกคลุมประเทศไทย โดยเริ่มต้นอากาศจะแปรปรวน ไม่แน่นอน อาจมีอากาศเย็น หรือฝนฟ้าคะนอง โดยเฉพาะภาคกลางตอนล่าง

มรสุมตะวันออกเฉียงเหนือมีแหล่งกำเนิดจะบริเวณความกดอากาศสูงในซีกโลกเหนือแถบประเทศมองโกเลียและจีน ซึ่งจะพัดพาเอามวลอากาศเย็นและแห้งเข้ามาในประเทศไทย ทำให้ท้องฟ้าปลอดโปร่ง อากาศจะหนาวเย็นและแห้งโดยทั่วไปในประเทศไทยตอนบน แต่จะทำให้ภาคใต้มีฝนตกชุกเนื่องจากนำเอาความชื้นจากอ่าวไทยเข้าไปในพื้นที่

ในภาคกลาง, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ อุณหภูมิจะแตกต่างกันมากในช่วงฤดูร้อนและฤดูหนาว ซึ่งในฤดูหนาวอุณหภูมิต่ำสุดในตอนเช้าจะอยู่เกณฑ์หนาวถึงหนาวจัดในเดือนธันวาคมถึงมกราคม ซึ่งอุณหภูมิอาจลดลงได้จนต่ำกว่าจุดเยือกแข็งในพื้นที่ที่มีภูมิประเทศเป็นเทือกเขาหรือยอดเขาสูงของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ลมพื้นผิวโดยมากเป็นลมฝ่ายเหนือและลมตะวันออกเฉียงเหนือ ส่วนความชื้นสัมพัทธ์จะลดลงอย่างชัดเจน

อุณหภูมิต่ำที่สุดในประเทศไทยที่เคยวัดได้ในระหว่างปี พ.ศ. 2494 ถึง พ.ศ. 2558 คือ -1.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตร (สกษ.) สกลนคร จังหวัดสกลนคร ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2517

ส่วนอุณหภูมิต่ำสุดของภาคอื่น ๆ มีดังนี้
ภาคเหนือวัดได้ 0.8 องศาเซลเซียส ที่อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2542 
ภาคกลางวัดได้ 5.2 องศาเซลเซียส ที่อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2536 
ภาคตะวันออกวัดได้ 7.6 องศาเซลเซียส ที่อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2506
ภาคใต้ฝั่งตะวันออกวัดได้ 6.4 องศาเซลเซียส ที่สถานีอากาศเกษตรหนองพลับ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2542
ภาคใต้ฝั่งตะวันตกวัดได้ 13.7 องศาเซลเซียส ที่อำเภอเมืองระนอง จังหวัดระนอง เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2499
ส่วนกรุงเทพมหานครวัดได้ 9.9 องศาเซลเซียส ที่สถานีตรวจอากาศเฉลิมพระเกียรติ แขวงคลองเตย เขตคลองเตย เมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2498

การพยากรณ์ฤดูกาล 
วันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2560 กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกประกาศ การคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูหนาวของประเทศไทย พ.ศ. 2560–2561 โดยกรมอุตุนิยมวิทยาคาดหมายว่า อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ยจะสูงกว่าค่าปกติ (ที่ประมาณ 20–21°ซ) แต่จะหนาวเย็นกว่าปีที่ผ่านมา โดยคาดว่าอุณหภูมิต่ำสุดของประเทศอยู่ที่ประมาณ 7–8°ซ อยู่ในบริเวณตอนบนของภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สำหรับกรุงเทพมหานครและปริมณฑลอุณหภูมิต่ำสุดจะอยู่ที่ 17–18°ซ โดยช่วงที่มีอากาศหนาวเย็นที่สุดจะอยู่ประมาณครึ่งหลังของเดือนธันวาคมถึงปลายเดือนมกราคม และบริเวณยอดภูเขา จะมีอากาศหนาวถึงหนาวจัดได้ และอาจเกิดน้ำค้างแข็งขึ้นได้

สำหรับภาคใต้ จะมีอากาศเย็นบางแห่งบริเวณตอนบนของภาค และมีฝนตกหนาแน่นในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม โดยเฉพาะชายฝั่งด้านตะวันออก ตั้งแต่จังหวัดชุมพรลงไป จะมีฝนตกหนักถึงหนักมากบางแห่ง และมีโอกาสได้รับผลกระทบจากพายุหมุนเขตร้อนในช่วงเตือนตุลาคมถึงธันวาคมด้วย

เหตุการณ์

เดือนตุลาคม 
วันที่ 23 ตุลาคม กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศเริ่มต้นฤดูหนาวอย่างเป็นทางการ

เดือนพฤศจิกายน

บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรง 18–21 พฤศจิกายน 
วันที่ 18 พฤศจิกายน บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงได้แผ่เข้าปกคลุมตอนบนประเทศลาวและทะเลจีนใต้
วันที่ 19 พฤศจิกายน บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงได้แผ่เข้าปกคลุมถึงภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คาดการณ์ว่าอุณหภูมิจะลดลง 2–4 องศาเซลเซียส
วันที่ 20 พฤศจิกายน บริเวณความกดอากาศสูงกำลังค่อนข้างแรงได้แผ่เข้าปกคลุมถึงประเทศไทยตอนบน คาดการณ์ว่าอุณหภูมิจะลดลง 1–3 องศาเซลเซียส
วันที่ 22 พฤศจิกายน กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าบริเวณความกดอากาศสูงกำลังแรงอีกระลอกได้แผ่ลงมาปกคลุมประเทศจีนตอนใต้ และจะแผ่ลงมาปกกลุมประเทศไทยตอนบนช่วงวันที่ 23 พฤศจิกายน

บริเวณความกดอากาศสูงกำลังแรง 23–27 พฤศจิกายน 

วันที่ 27 พฤศจิกายน บริเวณความกดอากาศสูงกำลังแรงมีกำลังอ่อนลง

เดือนธันวาคม 
วันที่ 20 ธันวาคม ดอยอินทนนท์อุณหภูมิ –2°ซ

สถิติอุณหภูมิต่ำที่สุด

อ้างอิง 

ภูมิอากาศไทย
ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2560
ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2561