แฝง ในพระองค์เจ้าเริงคนอง

แฝง เป็นอดีตพระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในราชวงศ์จักรี พระธิดาในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเริงคนอง เธอพบรักกับไพร่ชื่อจัน และขายตัวเป็นทาสตามสามี แต่ภายหลังได้หลบหนีจากสังกัดจนเป็นคดีความ และถูกลงโทษด้วยการถอดจากฐานันดรศักดิ์จากหม่อมเจ้าไปเป็นไพร่ เพราะไม่รักษาเกียรติยศแห่งราชตระกูล

ประวัติ 
แฝง มียศเดิมว่าหม่อมเจ้าแฝง เป็นพระธิดาในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเริงคนอง หรือพระองค์เจ้าป๊อก (พ.ศ. 2375–2425) ไม่ปรากฏนามหม่อมมารดา พระบิดาเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพกับเจ้าจอมมารดาเอม และเป็นต้นราชสกุลนันทิศักดิ์

แฝงสมัครรักใคร่กับไพร่ชื่อจัน ต่อมาเธอได้ขายตัวเป็นทาสของพระยาอภัยพลภักดิ์ตามสามี แต่ปรากฏว่าแฝงหนีออกไป แล้วถูกพลตระเวนจับตัว และจำตรวนเพื่อส่งยังศาลราชตระกูล ทว่าระหว่างนั้นแฝงให้กำเนิดบุตรที่เกิดกับจันสามีไพร่ แฝงจึงส่งจดหมายร้องทุกข์ทางไปรษณีย์ เมื่อเรื่องราวถึงพระเนตรพระกรรณพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ทรงวินิจฉัยว่าแฝงเป็นหม่อมเจ้าและได้รับการชุบเลี้ยงตามสมควร หากมีปัญหาใดก็ควรกราบทูลเจ้านายผู้ใหญ่ในราชตระกูลให้ทรงทราบ แต่การกระทำของแฝงไม่สมกับบรรดาศักดิ์ เพราะไปได้สามีต่ำศักดิ์ และขายตัวเป็นทาส ด้วยความผิดเหล่านี้จึงรับสั่งให้ถอดออกจากฐานันดรศักดิ์ชั้นหม่อมเจ้าไปเป็นไพร่ แล้วให้จองจำอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ส่วนจัน ไพร่ผู้ริอ่านรักใคร่หม่อมเจ้าหญิง ให้ทำการสอบสวน พบว่ามีความผิด จึงให้เฆี่ยน 30 ที แล้วส่งให้มูลนายในสังกัดมารับตัวไป

อ้างอิง

เจ้านายที่ถูกถอดจากฐานันดรศักดิ์
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์