ความสัมพันธ์ไทย–อินเดีย

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับประเทศอินเดีย () เริ่มต้นอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2490 ไม่นานหลังจากอินเดียได้รับเอกราชจากจักรวรรดิบริติช ประเทศอินเดียและประเทศไทยมีพรมแดนทางทะเลที่ติดกันบริเวณหมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ของอินเดียและทะเลอันดามันของประเทศไทย นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 ไทยและอินเดียมีการสานต่อความสัมพันธ์อันดีต่อกันเพิ่มขึ้นอย่างมาก ทั้งจากการเพิ่มความร่วมมือในเชิงธุรกิจและเศรษฐกิจ, การแลกเปลี่ยนกันเยี่ยมเยือนโดยผู้นำหรือตัวแทนระดับสูงของรัฐ และการลงนามในหลายข้อตกลงร่วมกันหลายฉบับเพื่อเพิ่มความแน่นแฟ้นในสายสัมพันธ์ระหว่างประเทศให้มีมากขึ้น นอกจากนี้ไทยกับอินเดียยังมีความสัมพันธ์กันในระดับพหุภาคีหลายส่วน เช่น ในฐานะความสัมพันธ์ของอินเดียกับอาเซียน, สภาภูมิภาคอาเซียน (ASEAN Regional Forum; ARF), การประชุมสุดยอดเอเชียตะวันออก และกลุ่มความร่วมมือบิมสเทค (BIMSTEC) ที่ประกอบด้วยบังกลาเทศ อินเดีย ศรีลังกา ไทย พม่า เนปาล และภูฏาน รวมถึงการเดินทางขนส่งระดับไตรภาคีระหว่างอินเดีย ไทย และพม่า อินเดียยังเป็นสมาชิกของความร่วมมือเอเชีย (Asia Cooperation Dialogue; ACD) และกลุ่มความร่วมมือแม่น้ำโขง-คงคา (Mekong–Ganga Cooperation; MGC) ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกหกประเทศ

สถานเอกอัครราชทูตไทยในอินเดียตั้งอยู่ที่กรุงนิวเดลี และมีสถานกุลไทยในอินเดีย 3 แห่ง ได้แก่ที่มุมไบ โกลกาตา และเจนไน ในขณะที่สถานเอกอัครราชทูตอินเดียประจำประเทศไทยตั้งอยู่ที่ซอยประสานมิตร เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร และมีสถานกงสุลอินเดียที่จังหวัดเชียงใหม่

นอกจากนี้ อินเดียและไทยยังมีความสัมพันธ์กันในเชิงวัฒนธรรมมานานหลายศตวรรษ โดยวัฒนธรรมไทยได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมอินเดียอย่างมาก เช่น คำในภาษาไทยที่มีรากมาจากภาษาสันสกฤตและภาษาบาลีของแคว้นมคธ ศาสนาพุทธแบบเถรวาท หรือแม้แต่มหากาพย์รามายณะของฮินดูก็เป็นที่รู้จักดีในฐานะรามเกียรติ์ของประเทศไทย

ความสัมพันธ์ทางการค้าในสมัยโบราณ 
ความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างไทยกับอินเดียสืบต้นตอถึง 500 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยมีหลักฐานบ่งชี้ว่ามีความสัมพันธ์ทางการค้ากับอินเดียเหนือ (ลูกปัดคาร์เนเลี่ยนแกะสลัก) และอินเดียใต้ (ลูกปัดอินโด-แปซิฟิก)

การพัฒนาในยุคปัจจุบัน 

อดีตนายกรัฐมนตรี อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เคยเดินทางเยี่ยมอินเดียอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4-5 เมษายน 2011 ตามคำเชิญของมันโมหัน สิงห์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ซึ่งผู้นำของทั้งสองรัฐเห็นสมควรที่จะเพิ่มพูนความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและฟื้นฟูการแลกเปลี่ยนสินค้าและบริการรวมถึงเศรษฐกิจในระดับทวิภาคีและระดับภูมิภาค ผ่าน อาเซียน-อินเดีย (ASEAN-India), BIMSTEC และ MGC นอกจากนี้ยังได้มีการตกลงในการเพิ่มการค้าระหว่างประเทศจากมูลค่าการค้าปี 2010 ที่ 6.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เป็นสองเท่าในปี 2014

อดีตนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เคยเดินทางเยี่ยมอินเดียอย่างเป็นทางการในเดือนมกราคม 2012 ในฐานะอาคันตุกะของรัฐเนื่องในวันสาธารณรัฐของอินเดีย ถือเป็นสัญลักษณ์สำคัญถึงความสัมพันธ์อันดีระกว่างของประเทศ ในการเดินทางเยี่ยมเยียนครั้งนั้นได้มีการลงนามในข้อตกลงทวิภาคี 6 ฉบับ หนึ่งในนั้นคือสนธิสัญญาว่าด้วยการส่งนักโทษข้ามแดน

นายกรัฐมนตรี ประยุทธ์ จันทร์โอชา เคยเดินทางเยี่ยมอินเดียอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 16-18 มิถุนายน 2016 เข้าพบนายกรัฐมนตรีอินเดีย นเรนทระ โมที โดยมีการเพิ่มพูนข้อตกลงทางการค้า

การเปรียบเทียบ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 
Lokesh, Chandra, & International Academy of Indian Culture. (2000). Society and culture of Southeast Asia: Continuities and changes. New Delhi: International Academy of Indian Culture and Aditya Prakashan. 
R. C. Majumdar, Study of Sanskrit in South-East Asia
R. C. Majumdar, Ancient Indian colonisation in South-East Asia.
R. C. Majumdar, Champa, Ancient Indian Colonies in the Far East, Vol.I, Lahore, 1927. 
R. C. Majumdar, Suvarnadvipa, Ancient Indian Colonies in the Far East, Vol.II, Calcutta,
R. C. Majumdar, Kambuja Desa Or An Ancient Hindu Colony In Cambodia, Madras, 1944
R. C. Majumdar, Hindu Colonies in the Far East, Calcutta, 1944, 
R. C. Majumdar, India and South-East Asia, I.S.P.Q.S. History and Archaeology Series Vol. 6, 1979, .
R. C. Majumdar, History of the Hindu Colonization and Hindu Culture in South-East Asia
Rejaul Karim Laskar, "India-Thailand Relations", The Assam Tribune, June 23, 2011 
 

 
อินเดีย
ไทย