พระมหากษัตริย์กัมพูชา

พระมหากษัตริย์กัมพูชา ( พฺระมหากฺสตฺรกมฺพุชา; ) เรียกเต็มว่า พระมหากษัตริย์ในพระราชาณาจักรกัมพูชา (ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា พฺระมหากฺสตฺรไนพฺระราชาณาจกฺรกมฺพุชา) ทรงเป็นประมุขแห่งรัฐของประเทศกัมพูชา มีพระราชอำนาจจำกัดในฐานะผู้นำเชิงสัญลักษณ์ซึ่งได้รับความเคารพจากสาธารณชน ทั้งทรงเป็นสัญลักษณ์ของสันติภาพ เสถียรภาพ และสวัสดิภาพของชาวเขมร

นับแต่ ค.ศ. 1993 พระมหากษัตริย์กัมพูชาต้องทรงสืบสายโลหิตราชสกุลนโรดม (នរោត្តម นโรตฺตม) หรือราชสกุลสีสุวัตถิ์ (ស៊ីសុវតិ្ថ สีสุวตฺถิ) และมีพระชนมายุอย่างน้อย 30 พรรษา ซึ่งกรมปรึกษาราชบัลลังก์ (ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្ กฺรุมบฺรึกฺสาราชบลฺลังฺ; Royal Council of the Throne) เลือกตั้งให้ขึ้นครองราชย์ จึงเป็นหนึ่งในไม่กี่ระบอบกษัตริย์ที่มีการเลือกตั้ง

บทบาท

รัฐธรรมนูญกัมพูชา ค.ศ. 1993 กำหนดให้บทบาทส่วนใหญ่ของพระมหากษัตริย์เป็นไปในทางพิธีการ โดยมาตรา 7 ระบุไว้ชัดเจนว่า "ให้ทรงปกเกล้า แต่ไม่ทรงปกครอง" (shall reign, but not govern) และมาตรา 8 ว่า ให้ทรงเป็น "สัญลักษณ์แห่งความสามัคคีและความสืบเนื่องของชาติ" (symbol of national unity and continuity) 
 
รัฐธรรมนูญให้พระมหากษัตริย์ทรงปฏิบัติพระราชกิจบางประการที่เกี่ยวเนื่องกับแผ่นดิน เช่น
 มาตรา 119 ให้ทรงแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี
 มาตรา 82 ให้ทรงเปิดประชุมรัฐสภา (រដ្ឋសភា รฎฺฐสภา; National Assembly) ซึ่งเป็นสภาล่าง และพฤฒสภา (ព្រឹទ្ធសភា พฺรึทฺธสภา; Senate) ซึ่งเป็นสภาสูง
 มาตรา 23 ให้ทรงเป็นจอมทัพกัมพูชา
 มาตรา 20 ให้นายกรัฐมนตรีเข้าเฝ้าอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง เพื่อกราบทูลเกี่ยวกับราชการบ้านเมือง
 มาตรา 26 และ 28 ให้ทรงลงพระนามาภิไธยในพระราชบัญญัติที่ฝ่ายนิติบัญญัติตราขึ้นและพระราชกฤษฎีกาที่ฝ่ายบริหารเสนอมา
 มาตรา 9 ให้มีพระราชอำนาจวินิจฉัยในขั้นสุดท้ายเพื่อให้สถาบันต่าง ๆ ของรัฐดำเนินต่อไปได้
 มาตรา 25 ให้ทรงรับตราตั้งทูต
 มาตรา 27 ให้มีพระราชอำนาจอภัยโทษและลดโทษ
 มาตรา 134 ให้ทรงเป็นประธานกรมปรึกษาสูงสุดในองค์เจ้ากรม (ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម อุตฺตมกฺรุมบฺรึกฺสาไนองฺคเจากฺรม; Supreme Council of Magistracy) ซึ่งเป็นศาลยุติธรรมชั้นสูงสุดของประเทศ
 มาตรา 100 และ 137 ให้ทรงแต่งตั้งสมาชิกสถาบันต่าง ๆ ของรัฐ เช่น สมาชิกพฤฒสภา และสมาชิกกรมปรึกษาธรรมนูญ (ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ กฺรุมบฺรึกฺสาธมฺมนุญฺญ; Constitutional Council)
 มาตรา 29 ให้มีพระราชอำนาจพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์

นอกจากนี้ ยังทรงปฏิบัติพระราชกิจอย่างอื่นในฐานะประมุขแห่งรัฐ เช่น เป็นประธานงานที่สำคัญระดับชาติ เป็นประธานพิธีกรรมทางศาสนาและประเพณีที่สำคัญ สนับสนุนกิจกรรมทางมนุษยธรรมและการกุศล ตลอดจนเป็นตัวแทนประเทศเมื่อเสด็จเยือนต่างประเทศ

กระทรวงพระบรมราชวัง 
กระทรวงพระบรมราชวังมีหน้าที่ดูแลกิจการเกี่ยวกับพระราชสำนักและพระบรมราชวังจตุมุขสิริมงคล, ปัจจุบันได้อยู่ภายใต้การบริหารของสมเด็จกรมวัง กง ซัม ออล รัฐมนตรีประจำสำนักพระราชวัง มีหน้าที่หลักคือช่วยเหลือและถวายคำแนะนำแก่พระมหากษัตริย์ในการปฏิบัติหน้าที่ในฐานะพระมหากษัตริย์

ดูเพิ่ม
 รายพระนามพระมหากษัตริย์กัมพูชา

อ้างอิง

พระมหากษัตริย์กัมพูชา