อักเษาหิณี

อักเษาหิณี ( akṣauhiṇī; ) บางที่ใช้ อักโขภิณี หรือ อักโขเภณี เป็นหน่วยนับจำนวนกองทัพของอินเดียโบราณ  ซึ่งมักถูกใช้วัดขนาดของกองทัพในวรรณกรรมอินเดียโบราณ (อย่างเช่นเรื่อง มหาภารตะ) บางตำราถือว่า 1 อักเษาหิณี จะประกอบไปด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ช้าง, ม้า, รถศึก และพลเดินเท้า โดยแต่ละองค์ประกอบจะมีจำนวนดังต่อไปนี้
 ช้าง 21,870 เชือก
 ม้า 65,610 ตัว
 รถศึก 21,870 คัน 
 พลเดินเท้า 109,350 คน

มีกล่าวไว้ในมหาภารตะว่าในสงครามทุ่งกุรุเกษตร กองทัพปาณฑพ มีกองทัพจำนวน 7 อักเษาหิณี (นักรบ 1,530,900 คน) และกองทัพเการพ มีกองทัพจำนวนทั้งสิ้น 11 อักเษาหิณี (นักรบ 2,405,700 คน)

องค์ประกอบ 
โดยมีรายละเอียดดังนี้

ช้าง 1 เชือก (एक हाथी), รถศึก 1 คัน (एक रथ), ม้า 3 ตัว (तीन सवार), พลเดินเท้า 5 คน (पांच प्यादे) = 1 ปัตติ (१ पत्ति) หรือ 1 ปังกติ (१ पङ्क्ति)

3 ปัตติ = 1 เสนามุข (१ सेनामुख)
3 เสนามุข = 1 คุลมะ (१ गुल्म)
3 คุลมะ = 1 คณะ (१ गण)
3 คณะ = 1 วาหินี (१ वाहिनी)
3 วาหินี = 1 ปฤตนะ (१ पृतन)
3 ปฤตนะ = 1 จมู (१ चमू)
 3 จมู = 1 อนีกินี (१ अनीकिनी) หรือ 1 อันตกินี (१ अन्तकिनी)
10 อนีกินี = 1 อักเษาหิณี (१ अक्षौहिणी)

อ้างอิง 
 พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ 

รูปขบวนเชิงยุทธวิธี
มหาภารตะ