ขัณโฑพา

ขัณโฑพา (IAST: Khaṇḍobā) เป็นเทพเจ้าในศาสนาฮินดูที่นิยมบูชาในฐานะอวตารของพระศิวะ โดยเฉพาะในแถบเดกกันและในรัฐมหาราษฏระ รวมถึงเป็นกุลเทวดา (เทพเจ้าประจำตระกูล) ที่นิยมมากที่สุดในมหาราษฏระ มักปรากฏบูชาในรูปลึงคะ หรือในรูปของนักรบขี่ม้าหรือกระทิง ศูนย์กลางสำคัญของการบูชาขัณโฑพาอยู่ที่มนเทียรขัณโฑพาแห่งเชชุรีในรัฐมหาราษฏระ เรื่องราวของขัณโฑพรปรากฏตามดนตรีพื้นถิ่น และมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับชัยชนะเหนืออสูรมนิ-มัลละ และการสมรสของตน

คู่ครอง 
ภรรยาหลักสององค์ของพระขัณโฑพามาจากคนละชุมชนกัน และเป็นดั่งสายสัมพันธ์ระหว่างเทพเจ้ากับชุมชนต่าง ๆ โดยมี มหาฬสา และ พานาอี ที่มีความสำคัญที่สุด มหาฬสาเป็นภรรยาแรก และมีที่มาจากชุมชนพ่อค้าลึงคายัต ส่วนพานาอี มีที่มาจากวรรณะธางครหรือผู้เลี้ยงแกะ มหาฬสาได้ประกอบพิธีวิวาห์ตามธรรมเนียมกับขัณโฑพา ส่วนพานาอีไม่ได้มีพิธีกรรม มีการบรรยายไว้ว่ามหาฬสามีลักษณะเป็นคนครัวที่ดีและขี้อิจฉา ส่วนพานาอีมีลักษณะเด็ดเดี่ยวและกระตุ้นเพศ (erotic) แต่ทำอาหารไม่เป็น เพลงพื้นถิ่นมักกล่าวถึงการทะเลาะกันของทั้งสอง มหาฬสาเป็นตัวแทนของวัฒนธรรม ในขณะที่พานาอีเป็นตัวแทนของธรรมชาติ และขัณโฑพาอยู่ตรงกลางระหว่างทั้งสอง

อ้างอิง

บรรณานุกรม
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

เทพเจ้าฮินดูท้องถิ่น