ไอริส (ฟัน โคค)

ไอริส (; ; ) เป็นภาพเขียนสีน้ำมันที่เขียนโดยฟินเซนต์ ฟัน โคค จิตรกรชาวดัตช์คนสำคัญของลัทธิประทับใจยุคหลัง ปัจจุบันภาพนี้ตั้งแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เจ. พอล เกตตี ที่เมืองลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา

ภาพ "ไอริส" ที่เขียนในปี ค.ศ. 1889 เป็นภาพที่ฟัน โคคเขียนขณะที่อยู่ในสถานบำบัดที่แซ็ง-ปอล-เดอ-โมซอล เมืองแซ็งต์-เรมี-เดอ-พรอว็องส์ ในปีสุดท้ายของชีวิตก่อนที่จะเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1890

ฟัน โคคเริ่มเขียนก่อนที่จะล้มป่วยก่อนเข้าสถานบำบัด งานชิ้นนี้เป็นงานที่ขาดความตึงเครียดอย่างงานชิ้นอื่นที่เขียนในบั้นปลายของชีวิต ฟัน โคคเรียกงานชิ้นนี้ว่าเป็น "สายล่อฟ้าของความเจ็บป่วย" (the lightning conductor for my illness) เพราะเชื่อว่าการเขียนงานไปเรื่อย ๆ อาจจะเป็นวิธีป้องกันความบ้าคลั่งได้

"ไอริส" เป็นภาพที่มีอิทธิพลมาจากภาพพิมพ์แกะไม้อุกิโยะของญี่ปุ่น เช่นเดียวกับงานอื่น ๆ และงานของศิลปินอื่น ๆ ในช่วงนั้น ความคล้ายคลึงจะเห็นได้จากการตัดเส้นด้วยสีเข้ม มุมที่แปลกออกไป และภาพที่แสดงมุมมองที่ใกล้ชิด และการใช้โทนสีที่ราบ แทนที่จะปรับระดับตามแสงที่ส่องลงมาบนกอไอริส

ฟัน โคคถือว่าภาพนี้เป็นภาพศึกษา ซึ่งอาจจะเป็นสาเหตุที่ภาพนี้ไม่มีภาพวาดลายเส้นเหมือนภาพอื่น เตโอน้องชายเห็นว่าเป็นภาพที่ดี และยื่นเรื่องเพื่อนำเข้าแสดงในนิทรรศการของสมาคมศิลปินอิสระในเดือนกันยายน ค.ศ. 1889 พร้อมกับภาพราตรีประดับดาวเหนือแม่น้ำโรน เตโอเขียนถึงฟัน โคคเกี่ยวกับนิทรรศการว่าเป็น "ภาพที่สะดุดตามาแต่ไกล ภาพไอริสเป็นภาพศึกษาที่เต็มไปด้วยบรรยากาศและชีวิต"

ประวัติการเป็นเจ้าของ
เจ้าของภาพคนแรกคืออ็อกตาฟว์ มีร์โบ (Octave Mirbeau) นักวิพากษ์ศิลป์และนักอนาธิปไตย หนึ่งในบรรดาผู้ชื่นชมผลงานของฟัน โคคคนแรก มีร์โบซึ้อภาพในราคา 300 ฟรังก์

เมื่อมาถึงปี ค.ศ. 1987 "ไอริส" ก็กลายเป็นงานจิตรกรรมที่มีราคาสูงสุดเท่าที่เคยขายกันมา และดำรงตำแหน่งนั้นอยู่สองปีครึ่ง ราคาที่ขายเป็นจำนวน 53.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขายให้แก่แอลัน บอนด์ แต่บอนด์ไม่มีเงินพอ ต่อมาภาพนี้จึงขายอีกครั้งให้แก่พิพิธภัณฑ์เจ. พอล เกตตีในปี ค.ศ. 1990 ในปี ค.ศ. 2008 "ไอริส" เป็นภาพเขียนที่มีมูลค่าเป็นลำดับเจ็ดเท่าที่ขายกันมาเมื่อปรับตามค่าเงินเฟ้อแล้ว และถ้าไม่ปรับก็จะเป็นลำดับที่ 18

อ้างอิง

ดูเพิ่ม
 ฟินเซนต์ ฟัน โคค
 ลัทธิประทับใจยุคหลัง
 รายชื่อภาพเขียนที่มีราคาสูงที่สุด

ฟินเซนต์ ฟัน โคค
จิตรกรรมในคริสต์ทศวรรษ 1880
จิตรกรรมลัทธิประทับใจยุคหลัง
จิตรกรรมสีน้ำมัน