ลาลบาคจาราชา

ลาลบาคจาราชา (อักษรโรมัน: Lalbaugcha Raja; ราชาแห่งลาลบาค) เป็นเทวรูปพระคเณศประดิษฐานเพื่อให้สาธารณชนบูชาในย่านลาลบาคในนครมุมไบ รัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย ในระหว่างเทศกาลคเณศจตุรถี เทวรูปจะประดิษฐานเพื่อ ทรรศน (darsan) แก่สาธุชนนาน 11 วัน ก่อนที่จะอัญเชิญลงละลายน้ำทะเลอาหรับตรงคิรคาวจาวปัตตี ในวันคเณศวิสารชน หรืออนันตจตุรเทศี

เชื่อกันว่าเทวรูปพระคเณศองค์นี้เป็น นวสาจา คณปติ (Navasacha Ganpati,  แปลว่า "ผู้ซึ่งประทานพรให้ชนทั้งปวงสำเร็จ") และมีผู้มาสักการะมากกว่า 1.5 ล้านคนต่อวันในระหว่างสิบวันที่ประดิษฐานในช่วงเทศกาลคเณศจตุรถี

ในปี 2023 การประดิษฐานเทวรูปพระคเณศนี้ได้ปฏิบัติสืบเนื่องมาเป็นปีที่ 90 การปฏิบัตินี้ในเทศกาลคเณศจตุรถีมียกเลิกไปครั้งเดียวคือปี 2020 ในช่วงการระบาดของโควิด-19 และผู้จัดหันไปรณรงค์เกี่ยวกับการป้องกันไวรัสชดเชย

เทวรูปพระคเณศนี้ประดิษฐานบน มณฑล ซึ่งเดิมทีรู้จักในขื่อ สารวชนิกคเณศโหตสวมณฑล ลาลบาค ('Sarvajanik Ganeshotsav Mandal, Lalbaug') สร้างขึ้นในปี 1934 ที่ตลาดลาลบาคโดยชาวประมงในชุมชนชาวโกลี

ว่ากันว่าสร้างขึ้นตามคำสาบานของพ่อค้าแม่ค้าและชาวประมงที่เดิมเคยทำมาหากินในบริเวณตลาดเปรุจาวล์ (Peru Chawl) ที่ต่อมาถูกปิดตัวลงในปี 1932 พวกเขาได้สวดอ้อนวอนพระคเณศและสาบานว่าหากมีการสร้างตลาดถาวรขึ้นที่นี่ จะสร้างมณฑลขึ้นถวาย ภายใต้ความช่วยเหลือของกุวารจี เชฐาภาอี ชาห์ (Kuwarji Jethabhai Shah) และคณะ เจ้าของที่ดิน ราชาบาอี ตัยยพาลี (Rajabai Tayyabali) ได้มอบที่ดินส่วนหนึ่งสำหรับสร้างตลาดขี้น พ่อค้าและชาวประมงจึงสร้างเทวรูปพระคเณศขึ้นเพื่อถวายบูชา ประดับด้วยเครื่องทรงประดุจชาวประมง 

ผู้ดูแลของมณฑลนี้สืบทอดโดยตระกูลเดียวมาแปดทศวรรษ คือตระกูลกัมพลิ (Kambli family)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Lalbaugcharaja website with all the updated details, including Aarti videos and live video
 

โบสถ์พระพิฆเณศ
โบสถ์พราหมณ์ในมุมไบ
มุมไบ