ปรัชญาสิ่งแวดล้อม

ปรัชญาสิ่งแวดล้อม เป็นปรัชญาสาขาหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ และสถานที่ของมนุษย์ที่อยู่ภายใน    ปรัชญาสิ่งแวดล้อมตั้งคำถามสำคัญที่เกี่ยวกับความสัมพันธ์ด้านสิ่งแวดล้อมของมนุษย์ เช่น "ธรรมชาติหมายถึงอะไร" "อะไรคือคุณค่าของธรรมชาติที่เป็นสิ่งแวดล้อมที่ไม่ใช่มนุษย์สำหรับเราหรือในตัวมัน" " เราควรตอบสนองต่อความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม  มลพิษและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างไร"  "เราจะเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างโลกธรรมชาติกับเทคโนโลยีและการพัฒนาของมนุษย์ได้ดีที่สุดอย่างไร" และ "สถานที่ของเราในโลกธรรมชาติคืออะไร" ปรัชญาสิ่งแวดล้อมมีขอบเขตรวมถึงจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม  สุนทรียศาสตร์สิ่งแวดล้อม  สตรีนิยมเชิงนิเวศ  การตีความสิ่งแวดล้อมเชิงปรัชญา และ เทววิทยาด้านสิ่งแวดล้อม  ประเด็นหลักที่น่าสนใจสำหรับนักปรัชญาด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่

 คำจำกัดความสิ่งแวดล้อมและธรรมชาติ
 วิธีการให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม
 สถานะทางศีลธรรมของสัตว์และพืช
 สัตว์ใกล้สูญพันธุ์
 สิ่งแวดล้อมและนิเวศวิทยาเชิงลึก
 คุณค่าทางสุนทรียภาพจากธรรมชาติ
 คุณค่าที่แท้จริง
 ที่รกร้างว่างเปล่า
 การฟื้นฟูธรรมชาติ
 การพิจารณาคนรุ่นหลัง 
 นิเวศวิทยา

ประเด็นร่วมสมัย 
ประเด็นทางปรัชญาสิ่งแวดล้อมสมัยใหม่  ไม่จำกัด เฉพาะความกังวลของการเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อม  แต่ยังตั้งคำถามที่เกิดจากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  ความยุติธรรมด้านสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งรวมถึงประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการใช้ทรัพยากรที่จำกัด และผลกระทบที่เป็นอันตรายและถาวรที่เกิดขึ้นต่อสิ่งแวดล้อมด้วยน้ำมือมนุษย์   ตลอดจนปัญหาด้านจริยธรรมและการปฏิบัติที่เกิดจากปรัชญาและแนวปฏิบัติในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม  การฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมและนโยบายสิ่งแวดล้อมทั่วไป   อีกคำถามสำคัญของนักปรัชญาสิ่งแวดล้อมสมัยใหม่ คือ “แม่น้ำมีสิทธิหรือไม่?”   ในขณะเดียวกันปรัชญาสิ่งแวดล้อมก็เกี่ยวข้องกับคุณค่าที่มนุษย์ยึดติดกับประสบการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมประเภทต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประสบการณ์ใกล้ตัวหรือประสบการณ์ที่มีต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่ใช่มนุษย์  แตกต่างกับประสบการณ์ในเมืองหรืออุตสาหกรรม  และการปฏิสัมพันธ์ข้ามวัฒนธรรมโดยใกล้ชิดกับชนพื้นเมือง .

ประวัติศาสตร์สมัยใหม่ 
ปรัชญาสิ่งแวดล้อมกลายเป็นปรัชญาสาขาหนึ่งในยุค 1970 นักปรัชญาสิ่งแวดล้อมในยุคแรก ได้แก่ Richard Routley, Arne Næss และ J. Baird Callicott  การเคลื่อนไหวดังกล่าวเป็นความพยายามที่จะเชื่อมโยงกับความรู้สึกแปลกแยกจากธรรมชาติของมนุษยชาติในรูปแบบที่ต่อเนื่องตลอดประวัติศาสตร์   สิ่งเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับพัฒนาการของลัทธิสตรีนิยมเชิงนิเวศในขณะเดียวกันซึ่งมีแนวคิดบางอย่างคล้ายกัน   นับแต่นั้นขอบเขตของประเด็นนี้ก็เปิดกว้างขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

ปัจจุบันปรัชญาสาขานี้มีความโดดเด่นด้วยความหลากหลายที่น่าทึ่งของวิธีการเชิงรูปแบบ  ปรัชญาและวัฒนธรรมที่มีต่อความสัมพันธ์ด้านสิ่งแวดล้อมของมนุษย์จากการเสียงสะท้อนของมนุษย์และบทกวีเกี่ยวกับประสบการณ์ด้านสิ่งแวดล้อมและข้อโต้แย้งสำหรับการบิดเบือน Panpsychism ไปจนถึงการประยุกต์ใช้ทฤษฎีเกมของ Malthusian หรือคำถามที่ว่าจะให้คุณค่าทางเศรษฐกิจบนพื้นฐานบริการของธรรมชาติได้อย่างไร  การถกเถียงที่สำคัญเกิดขึ้นในทศวรรษ 1970 และ 1980 คือ ธรรมชาติมีคุณค่าที่แท้จริงในตัวเองโดยไม่ขึ้นอยู่กับคุณค่าของมนุษย์หรือว่าคุณค่าของมันเป็นเพียงเครื่องมือโดยมีแนวทางนิเวศวิทยาหรือนิเวศวิทยาเชิงลึกที่เกิดขึ้นในมือข้างเดียวกับแนวทางมานุษยวิทยาตามแนวทางปฏิบัติหรือแนวปฏิบัติ อื่น ๆ 

ข้อถกเถียงอีกประการหนึ่งที่เกิดขึ้นในเวลานี้คือการถกเถียงกันว่ามีสิ่งนั้นเป็นถิ่นทุรกันดารจริงหรือไม่ หรือ เป็นเพียงโครงสร้างทางวัฒนธรรมที่มีนัยยะของลัทธิล่าอาณานิคมตามคำแนะนำของวิลเลียม โครอน   ตั้งแต่นั้นมาการอ่านหนังสือประวัติศาสตร์สิ่งแวดล้อมและวาทกรรมทางสิ่งแวดล้อมก็มีความสำคัญและละเอียดอ่อนมากขึ้น  ในการอภิปรายที่กำลังดำเนินอยู่นี้ความหลากหลายของเสียงที่ไม่เห็นด้วยได้เกิดขึ้นจากวัฒนธรรมที่แตกต่างกันทั่วโลกซึ่งตั้งคำถามถึงการครอบงำของสมมติฐานตะวันตกซึ่งช่วยปรับเปลี่ยนแนวคิดนี้ให้กลายเป็นพื้นที่แห่งความคิดระดับโลก 

ในช่วงไม่กี่สิบปีที่ผ่านมามีความท้าทายที่สำคัญต่อระบบนิเวศเชิงลึกและแนวคิดเกี่ยวกับธรรมชาติที่เป็นรากฐานบางคนโต้แย้งว่าไม่มีสิ่งใดเป็นธรรมชาติเลยนอกจากความขัดแย้งในตัวเองบางอย่าง  และแม้แต่โครงสร้างทางการเมืองที่น่าสงสัยของอุดมคติอื่น ๆ ที่เพิกเฉยต่อปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมที่แท้จริงซึ่งกำหนดโลกและชีวิตของเรา  สิ่งนี้ได้รับการขนานนามสลับกันว่าหลังสมัยใหม่  คอนสตรัคติวิสต์และหลังธรรมชาตินิยมในปรัชญาสิ่งแวดล้อม สุนทรียศาสตร์ด้านสิ่งแวดล้อม  การออกแบบและการฟื้นฟูได้กลายเป็นสาขาวิชาที่ตัดกันที่สำคัญซึ่งจะเปลี่ยนขอบเขตของความคิดด้านสิ่งแวดล้อมเช่นเดียวกับวิทยาศาสตร์ของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความหลากหลายทางชีวภาพและคำถามทางจริยศาสตร์  การเมืองและญาณวิทยาที่พวกเขาได้ตั้งขึ้น

ขบวนการของระบบนิเวศเชิงลึก 
ในปี 1984 George Sessions และ Arne Næss ได้กล่าวถึงหลักการของขบวนการนิเวศวิทยาเชิงลึก (Deep Ecology Movement) ในรูปแบบใหม่   โดยมีหลักการพื้นฐาน คือ:

 การดำรงอยู่และการเจริญเติบโตของทุกชีวิตทั้งที่เป็นมนุษย์และไม่ใช่มนุษย์ล้วนมีคุณค่า
 ความร่ำรวยและความหลากหลายของรูปแบบชีวิตทำให้เกิดการตระหนักถึงคุณค่าเหล่านี้และยังเป็นคุณค่าในตัวเอง
 มนุษย์ไม่มีสิทธิ์ลดความร่ำรวยและความหลากหลายนี้ยกเว้นเพื่อตอบสนองความต้องการที่สำคัญ
 ความเจริญของชีวิตและวัฒนธรรมของมนุษย์สอดคล้องกันกับการลดลงของประชากรมนุษย์อย่างมาก
 ปัจจุบันการแทรกแซงของมนุษย์กับโลกที่ไม่ใช่มนุษย์นั้นมากเกินไป  และสถานการณ์ดังกล่าวก็เลวร้ายลงอย่างรวดเร็ว
 ต้องเปลี่ยนแปลงนโยบาย  เนื่องจากนโยบายเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจเทคโนโลยีและอุดมการณ์  สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในอนาคตจะแตกต่างจากปัจจุบันอย่างมาก
 การเปลี่ยนแปลงทางอุดมการณ์ส่วนใหญ่มาจากการเห็นคุณค่าคุณภาพชีวิต (อยู่ในสถานการณ์ที่มีคุณค่าโดยเนื้อแท้) แทนที่จะยึดติดกับมาตรฐานการครองชีพที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ จะมีการตระหนักถึงความแตกต่างระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
 ผู้ที่สมัครรับข้อมูลจากประเด็นข้างต้นมีภาระผูกพันทั้งทางตรงและทางอ้อมในการพยายามดำเนินการเปลี่ยนแปลงที่จำเป็น

ดูเพิ่มเติม 

 Environmental Philosophy (journal)
 Environmental Values
 Environmental Ethics (journal)
 List of environmental philosophers
 Environmental hermeneutics
 The Trumpeter (journal)

อ้างอิง

หมายเหตุ

อ่านเพิ่มเติม 

 Armstrong, Susan, Richard Botzler. Environmental Ethics: Divergence and Convergence, McGraw-Hill, Inc., New York, New York. ISBN 9780072838459.
 Auer, Matthew, 2019. Environmental Aesthetics in the Age of Climate Change, Sustainability, 11 (18), 5001.
 Benson, John, 2000. Environmental Ethics: An Introduction with Readings, Psychology Press.
 Callicott, J. Baird, and Michael Nelson, 1998. The Great New Wilderness Debate, University of Georgia Press.
 Conesa-Sevilla, J., 2006. The Intrinsic Value of the Whole: Cognitive and Utilitarian Evaluative Processes as they Pertain to  Ecocentric, Deep Ecological, and Ecopsychological "Valuing.", The Trumpeter, 22 (2), 26-42.
 Derr, Patrick, G, Edward McNamara, 2003.  Case Studies in Environmental Ethics, Bowman & Littlefield Publishers.  ISBN 0-7425-3136-8
 DesJardins, Joseph R., Environmental Ethics  Wadsworth Publishing Company, ITP, An International Thomson Publishing Company, Belmont, California.  A Division of Wadsworth, Inc.
 Devall, W. and G. Sessions. 1985. Deep Ecology: Living As if Nature Mattered, Salt Lake City: Gibbs M. Smith, Inc.
 Drengson, Inoue, 1995. "The Deep Ecology Movement," North Atlantic Books, Berkeley, California.
 Foltz, Bruce V., Robert Frodeman. 2004. Rethinking Nature, Indiana University Press, 601 North Morton Street, Bloomington, IN 47404-3797  
 Keulartz, Jozef, 1999. The Struggle for Nature: A Critique of Environmental Philosophy, Routledge.
 LaFreniere, Gilbert F, 2007. The Decline of Nature: Environmental History and the Western Worldview, Academica Press, Bethesda, MD 
 Light, Andrew, and Eric Katz,1996. Environmental Pragmatism, Psychology Press.
 Mannison, D., M. McRobbie, and R. Routley (ed), 1980.  Environmental Philosophy, Australian National University
 Matthews, Steve, 2002. A Hybrid Theory of Environmentalism, Essays in Philosophy, 3.  Onlinehttp://commons.pacificu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1038&context=eip
 Næss, A. 1989. Ecology, Community and Lifestyle: Outline of an Ecosophy, Translated by D. Rothenberg. Cambridge: Cambridge University Press.
 Oelschlaeger, Max, 1993. The Idea of Wilderness: From Prehistory to the Age of Ecology, New Haven: Yale University Press, 
 Pojman, Louis P., Paul Pojman. Environmental Ethics, Thomson-Wadsworth, United States
 Sarvis, Will. Embracing Philanthropic Environmentalism: The Grand Responsibility of Stewardship, (McFarland, 2019).
 Sherer, D., ed, Thomas Attig.  1983.  Ethics and the Environment, Prentice-Hall, Inc., Englewood Cliffs, New Jersey 07632. ISBN 0-13-290163-3
 Vasconcelos, Vitor Vieira "The Environment Professional and the Touch with Nature." Qualit@s, v 1, n 1, 2010.
 VanDeVeer, Donald, Christine Pierce. The Environmental Ethics and Policy Book, Wadsworth Publishing Company.  An International Thomson Publishing Company
 Vogel, Steven, 1999. "Environmental Philosophy After the End of Nature," Environmental Ethics 24 (1):23-39
 Weston, 1999. "An Invitation to Environmental Philosophy," Oxford University Press, New York, New York.
 Zimmerman, Michael E., J. Baird Callicott, George Sessions, Karen J. Warren, John Clark. 1993.Environmental Philosophy: From Animal Rights to Radical Ecology, Prentice-Hall, Inc., Englewood Cliffs, New Jersey 07632

เชื่อมโยงภายนอก