กลุ่มอาการอักเสบหลายระบบในเด็ก

กลุ่มอาการการอักเสบหลายระบบในเด็ก () หรือ กลุ่มอาการการอักเสบทั่วร่างกายในโควิด-19 () เป็นโรคทั้งระบบที่พบได้น้อยและทำให้ผู้ป่วยมีไข้ร่วมกับมีการอักเสบรุนแรงภายหลังการได้รับเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 ซึ่งทำให้เกิดโรคโควิด-19 และยังเชื่อกันว่าอาจพบเป็นภาวะแทรกซ้อนของการรับวัคซีนโควิด-19 ได้ด้วย ภาวะนี้สามารถทำให้เกิดภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ เช่น ช็อก (ร่างกายได้รับเลือดหล่อเลี้ยงไม่เพียงพอ), อวัยวะล้มเหลวระบบใดระบบหนึ่งหรือหลายระบบได้ สัญญาณเตือนคือการมีไข้ต่อเนื่องโดยไม่พบสาเหตุ ร่วมกับมีอาการรุนแรงต่างๆ ภายหลังการได้รับเชื้อที่ทำให้เกิดโควิด-19 ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการส่งต่อเพื่อรับการรักษาจากกุมารแพทย์โดยเร็ว และส่วนใหญ่จำเป็นต้องได้รับการรักษาในหออภิบาลผู้ป่วยหนัก

ลักษณะบางอย่างของผู้ป่วยโรคนี้มีความคล้ายคลึงกับที่พบในผู้ป่วยโรคคาวาซากิ ซึ่งเป็นโรคหลอดเลือดอักเสบชนิดหนึ่งที่พบได้ในเด็ก และยังมีอาการคล้ายคลึงกับโรคอักเสบทั่วร่างที่พบในเด็กอื่น ๆ เช่น กลุ่มอาการช็อกจากพิษ ติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด และกลุ่มอาการแมโครเฟจถูกกระตุ้น

ชื่อ
ภาวะนี้ถูกกล่าวถึงด้วยชื่อต่าง ๆ ดังตัวอย่างต่อไปนี้

 Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C) 
 Multisystem inflammatory syndrome (MIS) in children and adolescents temporally related to COVID-19
 Paediatric inflammatory multisystem syndrome (PIMS)
 Paediatric inflammatory multisystem syndrome, temporally associated with SARS-CoV-2 infection (PIMS-TS)
 Paediatric multisystem inflammatory syndrome (PMIS)
 Kawa-COVID-19
 Systemic inflammatory syndrome in COVID-19 (SISCoV)

กลไก 
ไม่ทราบพยาธิกำเนิด ไวรัส SARS-CoV-2 อาจมีบทบาทหลายอย่าง โดยสามารถทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมสำหรับอาการป่วยทั้งทางตรงและทางอ้อม (โดยการปูทางสำหรับตัวกระตุ้นที่แตกต่างอื่น)

การเร่งโดยอาศัยแอนติบอดีสามารถช่วยให้ไวรัสเข้าสู่เซลล์เจ้าบ้านได้เช่นเดียวกับโรคคาวาซากิ โดยการพัฒนาแอนติบอดีได้รับการเสนอให้เป็นกลไกที่มีศักยภาพ การพิจารณาทางระบาดวิทยาทำให้กลไกหลังการติดเชื้อมีความเป็นไปได้ อาจเป็นไปพร้อมกับการพัฒนาของระบบภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะต่อไวรัส มีผู้แนะนำว่าภาวะนี้อาจเกิดจากพายุไซโตไคน์ที่เกิดจากโควิด-19 ความสามารถที่เป็นลักษณะเฉพาะของไวรัสโคโรนาในการปิดกั้นการตอบสนองของอินเตอร์เฟียรอนประเภท I และประเภท III สามารถช่วยอธิบายพายุไซโตไคน์ที่ล่าช้าในเด็กที่ระบบภูมิคุ้มกันพยายามควบคุมการจำลองแบบของไวรัส SARS-CoV-2 หรือถูกครอบงำด้วยปริมาณไวรัสเริ่มต้นที่สูง กลุ่มเหตุการณ์ที่เป็นไปได้อันหนึ่งซึ่งนำไปสู่การตอบสนองของภูมิคุ้มกันมากเกินไปอาจเกี่ยวข้องกับการกระตุ้นโดยไวรัสในระยะเริ่มต้นของการกระตุ้นมาโครฟาจ ตามด้วยการกระตุ้นเซลล์ทีเฮลเปอร์ ซึ่งนำไปสู่การปลดปล่อยไซโตไคน์ การกระตุ้นของเซลล์มาโครฟาจ, นิวโทรฟิล และโมโนไซต์ ร่วมกับการกระตุ้นเซลล์บีและเซลล์พลาสมา และการผลิตแอนติบอดี

ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่าพยาธิสรีรวิทยาคล้ายกับกลุ่มอาการอักเสบในเด็กอื่น ๆ ที่มีลักษณะทางคลินิกที่คล้ายคลึงกันมากน้อยเพียงใด อาการทางคลินิกที่ทับซ้อนกันกับกลุ่มอาการที่มีสาเหตุต่างกัน (โรคคาวาซากิ, ภาวะช็อกจากพิษ, กลุ่มอาการกระตุ้นแมคโครฟาจ และภาวะฮีโมฟาโกไซติก ลิมโฟฮีสติโอไซโตซิสชนิดทุติยภูมิ) อาจอธิบายได้ด้วยการกระตุ้นภูมิคุ้มกันและความผิดปกติของวิถีการอักเสบที่คล้ายคลึงกัน ในแต่ละอาการเหล่านี้ พายุไซโตไคน์นำไปสู่ความล้มเหลวของอวัยวะหลายส่วน อาการเหล่านี้ร่วมกับ MIS-C และกรณีที่รุนแรงของ COVID-19 ทำให้ทั้งมีระดับสูงของเฟอร์ริติน (ที่ปล่อยออกมาโดยนิวโทรฟิล) และเกิดภาวะฮีโมฟาโกไซโตซิส

การอักเสบของต่อมน้ำเหลืองส่วนทางเดินอาหารและเยื่อแขวนลำไส้บ่อยครั้งเกิดขึ้นตามที่รับทราบกันว่า SARS-CoV-2 ชอบที่จะจำลองแบบในเซลล์เอ็นเทโรไซต์ สมาคมโรคคล้ายคาวาซากิกับโควิด-19 สนับสนุนมุมมองที่ว่า SARS-CoV-2 สามารถทำให้เกิดโรคหลอดเลือดอักเสบทั่วร่างกาย โดยการกำหนดเป้าหมายเยื่อบุผนังหลอดเลือดด้วยเอ็นไซม์เอซีอี 2 (angiotensin-converting enzyme 2) ซึ่งเป็นโปรตีนที่ไวรัสใช้เพื่อเข้าสู่เซลล์ แม้ว่าการติดเชื้อในระยะแรกจะทราบกันดีอยู่แล้วว่าสามารถก่อให้เกิดความเสียหายของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันได้ การเกิดกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบอาจเชื่อมโยงกับการอักเสบของระบบที่กระตุ้นโดยการตอบสนองของภูมิคุ้มกันที่ไม่เป็นระเบียบ มีข้อเสนอแนะว่าไวรัส SARS-CoV-2 อาจนำไปสู่ความเสียหายที่เกิดจากภูมิคุ้มกันต่อหัวใจและหลอดเลือดหัวใจผ่านทางภูมิคุ้มกันเชิงซ้อนหรือการตอบสนองของเซลล์ทีที่เพิ่มขึ้น

การทำความเข้าใจพยาธิสรีรวิทยาเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรกในการวิจัย คำถามเกี่ยวกับกลไกระดับโมเลกุลที่นำไปสู่ความผิดปกติภายหลังการสัมผัสกับไวรัส SARS-CoV-2 ได้แก่ การระบุปัจจัยความไวแฝงรับโรคทางพันธุกรรมใด ๆ; ความเกี่ยวข้องใด ๆ กับไวรัสเฉพาะสายพันธุ์ย่อย; รูปแบบโมเลกุลใด ๆ ที่สามารถกระตุ้นการตอบสนองภูมิคุ้มกันต้านตนเอง/การอักเสบต้านตนเองอัตโนมัติได้ คำถามสำคัญอีกข้อหนึ่งคือกลไกระดับโมเลกุลที่กระตุ้นการตอบสนองของภูมิคุ้มกัน/การอักเสบต้านตัวเองในเด็กที่มีอาการ PMIS และผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อโควิด-19 รุนแรง (รวมถึงการชักนำ IL-6 ที่มีความเข้มข้นสูง) มีความคล้ายคลึงหรือแตกต่างกันหรือไม่

การเชื่อมโยงที่เป็นไปได้กับโรคคาวาซากิกำลังอยู่ในระหว่างการอภิปราย มีการตั้งข้อสังเกตว่าสมมติฐานเด่นสำหรับการก่อโรคคาวาซากิยังเกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อการอักเสบมากเกินของการติดเชื้อไวรัส (เช่น โดยไวรัสอาร์เอ็นเอชนิดใหม่) ในเด็กที่มีความไวแฝงรับโรคทางพันธุกรรมบางคน และว่าตอนนี้ไวรัส SARS-CoV-2  "ถูกเพิ่มลงในรายการ" ของไวรัสตัวกระตุ้นที่เกี่ยวข้องแล้ว มีความหวังว่าการศึกษาอาการป่วยกรณีใหม่อาจช่วยให้เข้าใจกลไกที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังโรคคาวาซากิ

ข้อเสนอบทบาทของวิถี STING 
มีการเสนอบทบาทที่เป็นไปได้ของตัวกระตุ้นของยีนอินเตอร์เฟียรอนที่เรียกว่า STING ไวรัส SARS-CoV-2 มีความสามารถในการควบคุมโปรตีน STING (เข้ารหัสโดยโปรตีนทรานส์เมมเบรน TMEM173 และแสดงออกในถุงลม, เซลล์บุผนังหลอดเลือด และม้าม) ส่งผลให้เกิดการปลดปล่อยอินเตอร์เฟียรอน-เบตา และไซโตไคน์จำนวนมากจากการกระตุ้น NF-κB และ IRF-3 ในอาการ MIS-C สถานการณ์ดังกล่าวอาจนำไปสู่ภาพทางคลินิกที่คล้ายคลึงกับภาวะหลอดเลือดทำงานผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับ STING ที่เริ่มมีอาการในวัยเด็ก (หรือที่เรียกว่า SAVI) ซึ่งเป็นภาวะที่มีไข้, มีอาการบาดเจ็บที่ปอด, การอักเสบของหลอดเลือด, กล้ามเนื้ออักเสบ, แผลที่ผิวหนัง (บางครั้งเป็นเนื้อร้ายชนิด acral necrosis) และหลอดเลือดโป่งพอง ความแปรปรวนในการแสดงและความรุนแรงของอาการ MIS-C อย่างน้อยอาจอธิบายได้บางส่วนโดยลักษณะที่แตกต่างในพหุสัณฐานของ TMEM173 ที่พบในประชากรกลุ่มต่าง ๆ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 Fact sheet for parents  เผยแพร่โดย New York City's Health Department
 Information for parents โดย Children's Hospital Los Angeles
 Information for paediatric health care providers ในสหรัฐ (จาก CDC)

กุมารเวชศาสตร์
การอักเสบ