จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย

จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 (; 29 เมษายน ค.ศ. 1818 – 13 มีนาคม ค.ศ. 1881) ทรงเป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิรัสเซีย ครองราชย์ตั้งแต่วันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 1855 เป็นพระราชโอรสของ จักรพรรดินีโคลัสที่ 1 แห่งรัสเซีย ทรงได้รับสมัญญานามว่า จักรพรรดินักปฏิรูป เนื่องจากการปฏิรูปหลาย ๆ อย่างซึ่งทำให้ประเทศทำให้ถูกต้องตามสมัย หลายด้านอย่างเช่น การปฏิรูปด้านการศึกษา การปฏิรูปด้านทหาร การปฏิรูปด้านการคมนาคม และการปลดปล่อยทาส พระองค์เสด็จสวรรคตเนื่องจากถูกลอบปลงพระชนม์เมื่อวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 1881 นอกจากนี้พระองค์ยังดำรงพระอิสริยยศพระมหากษัตริย์แห่งโปแลนด์และแกรนด์ดยุคแห่งฟินแลนด์ด้วย

การปฏิรูปที่สำคัญที่สุดในสมัยที่อะเลคซันดร์ทรงพระอิสริยยศจักรพรรดิ คือการเลิกทาสชาวรัสเซียใน ค.ศ. 1861 ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในพระนาม อะเลคซันดร์ผู้ปลดปล่อย () ซาร์ทรงมีหน้าที่รับผิดชอบในการปฏิรูปอื่น ๆ ซึ่งรวมถึงการจัดระเบียบระบบตุลาการใหม่, จัดตั้งผู้พิพากษาที่มาจากการเลือกตั้ง, ยกเลิกการลงโทษทางกาย, ส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นผ่านระบบเซมส์ตโว, กำหนดสวัสดิการทหารแบบถ้วนหน้า, ยกเลิกอภิสิทธิ์บางส่วนของขุนนาง และส่งเสริมการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย หลังความพยายามในการปลงพระชนม์ใน ค.ศ. 1866 จักรพรรดิอะเลคซันดร์ก็ทรงมีท่าทีตอบโต้ที่ค่อนข้างรุนแรงขึ้น จนกระทั่งพระองค์เสด็จสวรรคต

ประวัติ 
จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย ครองราชย์หลังจากรัสเซียพ่ายแพ้จากสงครามไครเมีย และจักรพรรดินีโคลัสที่ 1 ได้สวรรคตลงจากพระอาการปอดบวม เนื่องจากมีข่าวลือเกี่ยวกับการปฏิวัติ จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย จึงต้องทำการแก้ไขประเทศอย่างหนัก

การลอบปลงพระชนม์ 
ในวันที่ 13 มีนาคม ค.ศ. 1881 ขณะพระองค์ทรงประทับนั่งรถพระที่นั่ง ได้มีคนโยนระเบิดมา แรงระเบิดได้แต่สังหารทหารหนึ่งคนและทำให้อีกคนบาดเจ็บสาหัส จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย ได้ทรงพยายามจะช่วยทหารที่เจ็บ แต่ทรงได้ยินมือสังหารตะโกนบางอย่าง ในกลุ่มคน หลังจากนั้นมีคนได้โยนกระเป๋า ซึ่งบรรจุระเบิดมาที่พระองค์ ซึ่งได้ระเบิดใส่จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย พระวรกายขาดไปครึ่งท่อน ตำรวจสามารถจับมือสังหารทั้งสองคนได้ และยังรู้ว่ามีมือสังหารคนที่สามที่เตรียมคอยสังหารจักรพรรดิอะเลคซันดร์อยู่อีก แต่โดนจับได้ทีหลัง จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 เสด็จสวรรคตที่พระราชวังฤดูหนาวในคืนนั้นต่อหน้าพระราชวงศ์ทั้งปวง โดยพระโอรสองค์รองได้เสด็จขึ้นครองราช เป็น จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 3 แทน (พระโอรสองค์โตสวรรคตอย่างกะทันหัน)

ผลงานปฏิรูป

การปลดปล่อยทาสติดที่ดิน 
ด้วยความที่พระองค์ต้องการสนับสนุนจากประชาชน และเพื่อจะลดการประท้วงของเหล่าทาสติดที่ดิน พระองค์จึงตัดสินใจแก้ไขปัญหาเรื่องทาสติดที่ดินเป็นอย่างแรก โดยมีการปฏิรูประบบทาสโดยให้อิสรภาพแก่ผู้เป็นทาส ให้ที่ดิน เพิ่มเงินเดือน และสามารถแต่งงานและค้าขายโดยไม่ต้องขออนุญาตเจ้าของที่ดิน

การปฏิรูปด้านกองทัพ 
เนื่องจากการพ่ายแพ้ที่น่าอับอายจากสงครามไครเมีย จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย จึงทำการแก้ไขกองทัพหลักของรัสเซีย อย่างแรก คือ ลดเวลารับใช้ทหารจาก 24 ปี มาเป็น 15 ปี และให้คนที่เรียนอยู่มหาวิทยาลัยรับใช้แค่ 5 ปี อย่างที่สองคือการสร้างโรงเรียนสอนทหารมากขึ้นเพื่อให้คนทุกชุมชั้นได้โอกาสเรียนแล้วทำให้การสู้รบเก่งขึ้น หลังจากการปฏิรูปด้านกองทัพ ทหารรัสเซียได้มีความแข็งแกร่งขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ จากชัยชนะใน สงครามรัสเซีย-ตุรกี ใน ค.ศ. 1878

การปฏิรูปด้านการรัฐบาลท้องถิ่น 
เพื่อจะให้มีความเท่าเทียมมากขึ้น จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย จึงก่อตั้ง สภาท้องถิ่น ที่ให้คนมีโอกาสเลือกตั้งขึ้นมา สภาถิ่นมีหน้าที่ดูแลคนแถวนั้น

การปฏิรูปด้านเศรษฐกิจ 
จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย ได้ก่อตั้งคลังเก็บเงิน และก่อตั้งธนาคารทั่วประเทศ นอกจากนี้ยังมีการสร้างรางรถไฟเพิ่มขึ้นมากกว่าเดิม ก่อนจักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 ได้ครองราชย์ มีรางรถไฟทั่วประเทศน้อยกว่า 700 ไมล์ ใน ค.ศ. 1881 มีรางรถไฟทั้งหมด 18,000 ไมล์ทั่วประเทศ นอกจากนี้ยังมีการสนับสนุนการส่งออก วัตถุดิบมากขึ้นอีก 400% ภายในสามสิบปี

การปฏิรูปด้านระบบความยุติธรรม 
การปฏิรูปด้านระบบความยุติธรรมเกิดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1864 โดยมีการเพิมการฝึกฝนคนทำงานหน้าที่ระบบความยุติธรรม มีการแก้ไขความซื้อเสียง และโกงเงินโดยมีการเลือกโดยคณะลูกขุน และประชาชนสามารถดูการดำเนินคดีได้

การปฏิรูปด้านการตรวจพิจารณา 
สมัยจักรพรรดินีโคลัสที่ 1 แห่งรัสเซีย การตรวจพิจารณามีกฎเข้มงวดมาก แต่จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซียได้ลดการตรวจพิจารณาลงเป็นอย่างมาก จึงทำให้คนได้มีโอกาสเขียนหนังสือมากขึ้น ภายใน 30 ปี การเขียนและพิมพ์ หนังสือเพิ่มขึ้นห้าเท่า

การปฏิรูปด้านการศึกษา 
จักรพรรดิอะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซียได้สร้างกฎบังคับให้มีการเรียนระดับประถมศึกษาในหมู่บ้านทุกอัน นอกจากนั้นคนที่มีการศึกษาระดับ ปริญญาตรีเหรือสูงกว่าจะต้องเรียนทหารแค่หนึ่งปี มีการปฏิรูปในมหาวิทยาลัยด้วย อย่างแรกคือการให้โอกาสผู้หญิงเข้าเรียนเป็นกลุ่มแรกในประเทศ และสนับสนุนการให้ทุนการศึกษาเพื่อให้คนขยันเรียนมากขึ้น

หมายเหตุ

อ้างอิง 
 Wolfson, Robert and Laver, John. Years of Change: European History 1890-1990 third edition. Malta: Hodder Murray, 2001
 Russell, Sheman et. Al. Russia 1815-81 Hodder and Stoughton UK 2002
 Lynch, Micheal, Reaction and Revolution: Russia 1894-1924 3rd edition, Hodder Education UK 2008

 
จักรพรรดิรัสเซีย
แกรนด์ดยุกแห่งฟินแลนด์
พระมหากษัตริย์โปแลนด์
ราชวงศ์ฮ็อลชไตน์-ก็อททอร์พ-โรมานอฟ
เสียชีวิตจากระเบิดแสวงเครื่อง
พระมหากษัตริย์ที่ถูกปลงพระชนม์
แกรนด์ดยุกแห่งรัสเซีย
ผู้รอดชีวิตจากการลอบสังหาร
ไนต์ออฟเดอะการ์เตอร์
ผู้ได้รับพัวร์เลอเมรีท (ชั้นทหาร)
พระราชโอรสในสมเด็จพระจักรพรรดิ