จอมมารดาหม่อมหลวงปริก

จอมมารดาหม่อมหลวงปริก (สกุลเดิม: เจษฎางกูร; พ.ศ. 2383 — พ.ศ. 2460) เป็นพระสนมในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ และเป็นพระชนนีในพระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชายแฝด เจ้านายแฝดคู่ที่สามในราชวงศ์จักรี

ประวัติ
จอมมารดาหม่อมหลวงปริก เป็นธิดาของหม่อมราชวงศ์ปิ่น โอรสในหม่อมเจ้าฉัตร พระโอรสในสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงจักรเจษฎา เกิดเมื่อพ.ศ. 2383

ต่อมาบิดาได้พาเข้าถวายตัวเป็นหม่อมในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ขณะยังทรงดำรงพระยศเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นบวรวิไชยชาญ ต่อมาเมื่อกรมหมื่นบวรวิไชยชาญได้รับพระราชทานอุปราชาภิเษกเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล หม่อมหลวงปริก จึงได้เลื่อนเป็นจอมมารดาหม่อมหลวงปริก จอมมารดาหม่อมหลวงปริกมีพระราชโอรสกับกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ 2 พระองค์คือ
พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชายแฝด (ประสูติพ.ศ. 2400 สิ้นพระชนม์ในปีที่ประสูติ)
ซึ่งเป็นเจ้านายแฝดคู่ที่สามในราชวงศ์จักรี ก่อนหน้าพระองค์ มีเจ้านายแฝดเพียงสามคู่ที่มีพระประสูติกาลก่อนหน้า คือ 
 พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแฝดชาย-หญิง ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาทรัพย์ และสิ้นพระชนม์ในวันประสูติ เมื่อ พ.ศ. 2353
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแฝดหญิง ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาหนูจีน และสิ้นพระชนม์เมื่อมีพระชนม์ 6-7 วัน เมื่อ พ.ศ. 2354

และมีพระประสูติกาลต่อมาอีกหนึ่งคู่คือ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลยและพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาส ประสูติวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2428

แม้จะไม่มีพระประสูติกาลพระราชโอรสหรือพระราชธิดาอีกแต่กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญก็ยังคงโปรดจอมมารดาหม่อมหลวงปริก ครั้งหนึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชทานแหวนให้กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญนำมาพระราชทานพระสนม จอมมารดาหม่อมหลวงปริกก็ได้รับพระราชทานด้วย

หลังจากกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญทิวงคต จอมมารดาหม่อมหลวงปริกก็ได้กราบบังคงทูลลาออกจากพระราชวังบวรสถานมงคลไปพำนักยังบ้านบิดา และถึงแก่กรรมในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อพ.ศ. 2460 สิริอายุ 77 ปี

อ้างอิง

จอมมารดา
หม่อมหลวง
พระภรรยาในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ
ราชสกุลเจษฎางกูร