สภาล่าง

สภาล่าง (อังกฤษ: lower house) เป็นหนึ่งในสองสภาของระบบสองสภา อีกสภาหนึ่งได้แก่ สภาสูง ในแต่ละประเทศ สภาล่างจะมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป ตัวอย่างสภาล่าง เช่น สภาผู้แทนราษฎร

ถึงแม้ว่าตำแหน่งทางทฤษฎีจะอยู่ "ข้างล่าง" ของสภาสูง แต่ในความเป็นจริง "สภาล่าง" เกือบทุกประเทศในโลกกลับมีอำนาจมากกว่า "สภาสูง" ความเหนือชั้นกว่าของสภาล่างเกิดจากข้อจำกัดพิเศษที่บังคับใช้กับสภาสูง (ไม่ว่าจะเป็นไปตามกฎหมายหรือเห็นได้โดยชัดแจ้งในระเบียบวิธีการประชุม) ที่สามารถทำได้เพียงการชะลอการออกกฎหมายให้ช้าลง แต่ไม่อาจใช้อำนาจยับยั้งการออกกฎหมาย (Veto) ได้ หรืออาจไม่มีอำนาจควบคุมกฎหมายเกี่ยวกับการเงิน ภายใต้ระบบรัฐสภาถือเป็นเรื่องปกติที่สภาล่างเท่านั้นที่มีอำนาจหน้าที่ในการกำหนดตัวหัวหน้ารัฐบาล หรือนายกรัฐมนตรี และยังสามารถถอดถอนผ่านการออกเสียงไม่ไว้วางใจได้อีกด้วย แต่ก็มีข้อยกเว้นอยู่บ้าง เช่น นายกรัฐมนตรีของญี่ปุ่น ซึ่งเลือกจากการสนับสนุนของทั้งสองสภาไดเอต การร่างกฎหมายที่ทำได้โดยสภาเดียวเรียกว่า "ระบบสภาเดียว"

ลักษณะโดยทั่วไป 
จากการเปรียบเทียบกับสภาสูง สภาล่างส่วนใหญ่จะมีลักษณะที่แสดงให้เห็นถึงความเฉพาะดังนี้: 

 มีอำนาจมากกว่า
 มาจากการเลือกตั้งโดยตรง (ถ้ามาจากการแต่งตั้งก็ถือตามความนิยม) 
 มีจำนวนสมาชิกมากกว่า
 เลือกตั้งบ่อยครั้งกว่า และเลือกทั้งหมดในคราวเดียวกัน
 ได้รับอำนาจทั้งหมดหรือขั้นต้นในการควบคุมงบประมาณและกฎหมายเกี่ยวกับการเงิน
 สามารถลบล้างอำนาจบางประการของสภาสูง
 ในระบบประธานาธิบดี สภาล่างมีอำนาจเต็มในการฟ้องให้ขับออกจากตำแหน่ง จากนั้น สภาสูงจึงจะทำหน้าที่สอบสวนผู้ถูกฟ้องร้อง

ตำแหน่งของสภาล่าง

ชื่อสามัญ 
สภาล่างส่วนใหญ่มีชื่อเรียกคล้ายกันหลายชื่อ เช่น รัฐสภา สภาผู้แทนราษฎร สภาประชาชน สภาสามัญ ฯลฯ (House/Chamber of Representatives/the People/Commons/Deputies)

 Chamber of Deputies
 Chamber of Representatives
 House of Assembly
 สภาสามัญ House of Commons
 สภาผู้แทนราษฎร (House of Representatives)
 สภานิติบัญญัติ (Legislative Assembly)
 สภาแห่งชาติ (National Assembly) (ตรงกับ "บุนเดสแทก" Bundestag, ของเยอรมันซึ่งแปลเป็นภาษาอังกฤษว่า federal assembly)

ชื่อที่ไม่เป็นที่คุ้นเคยมาก 
 Congress of Deputies -  สเปน
 Dáil Éireann - สาธารณรัฐไอร์แลนด์
 House of Keys -  เกาะมาน
 โลกสภา - อินเดีย
 สมัชชาแห่งชาติ National Council - สวิตเซอร์แลนด์, ออสเตรีย
 สภาเซจม์ Sejm - โปแลนด์ และ Seimas - ลิทัวเนีย
 สภาดูมาState Duma (Государственная Дума - Gosudarstvennaya Duma) - รัสเซีย
 Tweede Kamer (Second Chamber) - เนเธอร์แลนด์
 โอเดลสติง Odelsting (เฉพาะชื่อของสภาล่าง) นอร์เวย์

ดูเพิ่ม 
 สภาสูง
 รายชื่อองค์นิติบัญญัติแห่งชาติของชาติต่างๆ (List of national legislatures)

สภานิติบัญญัติ