วงศ์ซาลาแมนเดอร์แท้

วงศ์ซาลาแมนเดอร์แท้ หรืออาจเรียกได้ว่า นิวต์ () เป็นวงศ์ของสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำในอันดับซาลาแมนเดอร์ (Caudata) วงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Salamandridae

จัดเป็นซาลาแมนเดอร์ขนาดเล็ก มีขนาดโตเต็มที่ไม่เกิน 20 เซนติเมตร มีลักษณะโดยรวม คือ ตัวเต็มวัยไม่มีเหงือก และไม่มีช่องเปิดเหงือก ไม่มีร่องในโพรงจมูก มีปอด รูปร่างมีแตกต่างกันตั้แงต่เรียวยาวจนถึงป้อม ขาสั้น ผิวหลังลำตัวมีความแตกต่างกันตั้งแต่ราบเรียบจนถึงหยักย่น สำหรับตัวที่หยักย่นนั้นเนื่องจากมีต่อมน้ำพิษเป็นจำนวนมาก ซึ่งนับได้ว่าเป็นซาลาแมนเดอร์วงศ์ที่มีพิษร้ายแรงที่สุด นอกจากนี้แล้วยังมีสีสันลำตัวที่สดใสจัดจ้าน โดยเฉพาะด้านข้างลำตัวและหลัง ซึ่งจะใช้พิษและสีเหล่านี้เพื่อใช้ในการเตือนภัยสัตว์ล่าเหยื่อ 

มีวงจรชีวิตแตกต่างหลากหลายกันออกไปตามแต่สกุล บางสกุลอาศัยอยู่บนบก  แต่หลายสกุลอาศัยอยู่ในน้ำและมีส่วนหางเป็นแผ่นแบนคล้ายใบพาย บางชนิดวางไข่บนดิน แต่ส่วนใหญ่จะวางไข่ในน้ำ  บางชนิดเปลี่ยนรูปร่างแค่บางส่วนในวัยอ่อนแล้วขึ้นไปอาศัยบนบกตั้งแค่ระยะเวลานาน 1–14 ปี ต่อจากนั้นจึงย้ายกลับไปใช้ชีวิตในน้ำแล้วจึงเปลี่ยนรูปร่างเป็นตัวเต็มวัยและอาศัยอยู่ในน้ำตลอดไปก็มี

มีการกระจายพันธุ์ค่อนข้างกว้างขวางตั้งแต่ทวีปอเมริกาเหนือ, ยุโรป, แอฟริกาตะวันตก, เอเชียตะวันตก และเอเชียตะวันออก สำหรับในประเทศไทย กะท่าง (Tylottriton verrucosus) ซึ่งเป็นซาลาแมนเดอร์เพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่พบได้ในประเทศไทย พบในดอยสูงทางภาคเหนือที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลมาก ก็จัดอยู่ในวงศ์นี้เช่นกัน และก็มีพิษด้วยเช่นกัน

การจำแนก
แบ่งออกเป็น 2 วงศ์ย่อย คือ  Pleurodelinae หรือนิวต์ และ  Salamandrinae พบประมาณ 74 ชนิด (และอาจมากกว่านี้) ได้แก่

วงศ์ย่อย Pleurodelinae
Calotriton Gray, 1858    – 2 ชนิด
Cynops Tschudi, 1838     – 7 ชนิด
Echinotriton Nussbaum & Brodie, 1982   –  2 ชนิด
Euproctus Gené, 1838    –  2 ชนิด
Lissotriton Bell, 1839      – 5 ชนิด
Ichthyosaura  Latreille in Sonnini de Manoncourt & Latreille, 1801 – ชนิดเดียว (ชื่อพ้อง; Mesotriton)
Neurergus Cope, 1862    – 4 ชนิด
Notophthalmus Rafinesque, 1820   – 3 ชนิด
Ommatotriton Gray, 1850    –  2 ชนิด 
Pachytriton Boulenger, 1878     – 2 ชนิด
Paramesotriton Chang, 1935   – 7 ชนิด
Pleurodeles Michahelles, 1830    – 3 ชนิด
Salamandrina Fitzinger, 1826   – 2 ชนิด
Taricha Gray, 1850    – 3 ชนิด
Triturus Rafinesque, 1820   – 7 ชนิด 
Tylototriton Anderson, 1871  – 8 ชนิด 

วงศ์ย่อย Salamandrinae
Chioglossa Bocage, 1864    – ชนิดเดียว
Lyciasalamandra Veith & Steinfartz, 2004   –  7 ชนิด
Mertensiella Wolterstorff, 1925  – ชนิดเดียว
Salamandra Fitzinger, 1826   – 6 ชนิด

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
http://www.tylototriton.org 

อันดับย่อยซาลาแมนเดอร์
สัตว์มีพิษ
นิวต์