อาสนวิหารแม็ส

อาสนวิหารแม็ส () หรือมีชื่อเต็มว่า อาสนวิหารนักบุญสเทเฟนแห่งแม็ส () เป็นอาสนวิหารโรมันคาทอลิกและที่ตั้งของมุขนายกประจำมุขมณฑลแม็ส ตั้งอยู่ที่เมืองแม็ส จังหวัดมอแซล แคว้นกร็องแต็สต์ ประเทศฝรั่งเศส สร้างขึ้นเพื่ออุทิศแด่นักบุญสำคัญคือนักบุญสเทเฟน

ห้องเก็บสมบัติของอาสนวิหารได้สะสมของมีค่ามานานนับพันปี โดยเป็นของสะสมของมุขมณฑลแม็สที่รวมถึงผ้าคลุมแท่นบูชาและสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ ที่ใช้ในพิธีมหาสนิทศักดิ์สิทธิ์ 

อาสนวิหารแม็สถือเป็นหนึ่งในอาสนวิหารที่มีโถงทางเดินโบสถ์ที่สูงที่สุดแห่งหนี่งของโลก และยังมีชื่อเล่นว่า "โคมไฟแห่งพระผู้เป็นเจ้า" () อันเนื่องมาจากมีโครงสร้างหน้าต่างที่เป็นงานกระจกสีมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก คิดเป็นพื้นที่ถึง 6,496 ตารางเมตร ซึ่งงานกระจกสีเหล่านั้นล้วนเป็นงานสร้างสรรค์ของศิลปินงานกระจกสีต่าง ๆ ทั้งในยุคกอทิกและสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา อาทิ แฮร์มันน์ ฟ็อน มึนส์เทอร์, เตออบาลแห่งลิกไซม์ และวาล็องแต็ง บุช, ศิลปินแห่งยุคจินตนิยม ได้แก่ ชาร์ล-โลร็อง มาเรชาล, ศิลปินนามธรรม ได้แก่ รอเฌ บีเซียร์, ศิลปินบาศกนิยม ได้แก่ ฌัก วียง และรวมถึงศิลปินนวยุคนิยม ได้แก่ มาร์ก ชากาล

อาสนวิหารแม็สได้ขึ้นทะเบียนเป็นอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์เมื่อปี ค.ศ. 1930

สถาปัตยกรรม
อาสนวิหารถูกสร้างขึ้นด้วยหินปูนสีเหลืองนวลที่พบได้ทั่วไปแถบภูมิภาคนั้น เรียกหินปูนประเภทนี้ว่า "หินปูนโฌมง" โดยสร้างเป็นแบบกอทิกแรยอน็อง ซึ่งยังคงแบบการก่อสร้างเหมือนวิหารแบบกอทิกทั่วไป โดยมีแขนกางเขนที่ขนาดเล็กกว่า และมีชาเปลขนาดเล็กตั้งอยู่รายรอบภายในทางเดินด้านข้าง แต่ยังมีสิ่งที่แตกต่างเด่นชัดเกิดขึ้นที่ไม่เหมือนการสร้างอาสนวิหารเหมือนแห่งอื่น ๆ นั่นคือ ทิศในการสร้างวิหารได้เปลี่ยนเป็นหันหน้าทางทิศเหนือ และตะวันออกเฉียงเหนือ แทนการหันหน้าทางทิศตะวันตกและตะวันออกเหมือนทั่ว ๆ ไป อันเนื่องมากจากสภาพทางภูมิศาสตร์ของหุบเขามอแซล อีกสิ่งหนึ่งที่แตกต่าง คือ ประตูทางเข้าหลักของอาสนวิหาร ซึ่งโดยปกติแล้วอาสนวิหารแบบกอทิกมักจะมีถึง 3 ประตูใหญ่ ขนาบด้วยหอระฆังทั้งสองข้าง และเหนือประตูกลางจะเป็นที่ตั้งของหน้าต่างกุหลาบ แต่ที่อาสนวิหารแห่งนี้ประกอบด้วยประตูทางเข้าใหญ่แค่เพียงหนึ่งประตู มีลักษณะเป็นมุขทางเข้า ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก และยังมีประตูทางเข้าเล็กด้านหน้าอีกประตูซึ่งตั้งอยู่เฉียง ๆ ด้านข้างทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของโถงทางเข้า ซึ่งในกรณีปกติ ประตูทางเข้ามักจะตรงกับโถงทางเดินโบสถ์และบริเวณร้องเพลงสวดเสมอ

ผนังของโถงทางเดินโบสถ์รับน้ำหนักโดยครีบยันลอยที่ความสูงถึง 41.41 เมตร จึงทำให้เป็นโถงทางเดินโบสถ์ที่สูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยความสูงนี้ยังตัดกับความเตี้ยของทางเดินด้านข้างที่มีความสูงเพียง 14.30 เมตร เพื่อเน้นให้เห็นถึงความสูงของโถงทางเดินโบสถ์มากขึ้นไปอีก ข้อดีอีกอย่างหนึ่งคือ มีพื้นที่สำหรับการประดับกระจกสีที่มีขนาดทั้งกว้างและสูงกว่าปกติ ซึ่งตลอดอายุของอาสนวิหารนี้ ได้มีการปรับเปลี่ยนทางสถาปัตยกรรมมาตลอดรวมถึงยุคนีโอคลาสสิก และฟื้นฟูกอทิก

ลำดับการก่อสร้าง 

 ค.ศ. 984 – ค.ศ. 1040 
เริ่มก่อสร้างมหาวิหาร (basilica) แบบออตโตเนียน ทับบนสักการสถานโบราณซึ่งอุทิศให้กับนักบุญสเทเฟน
 ค.ศ. 1180 – ค.ศ. 1207 งานก่อสร้างชาเปลในรูปแบบสถาปัตยกรรมกอทิกยุคต้นบริเวณฝั่งตะวันตกของมหาวิหาร
 ค.ศ. 1220 – เริ่มการก่อสร้างอาสนวิหารในแบบสถาปัตยกรรมกอทิกภายในโครงสร้างของมหาวิหารเดิม และการก่อสร้างทางเดินข้าง
 ค.ศ. 1265 – ค.ศ. 1285 การก่อสร้างระเบียงเหนือทางเดินข้างและหอระฆังทั้งสอง 
 ค.ศ. 1285 – ค.ศ. 1290 การสร้างหน้าบันฝั่งตะวันตกบริเวณฐานของชาเปลในแบบกอทิกในศตวรรษที่ 12
 ค.ศ. 1290 – การก่อสร้างเพดานโค้งและครีบยันลอยเพื่อรับน้ำหนัก 
 ค.ศ. 1300 – ค.ศ. 1330s งานก่อสร้างชาเปลพระแม่ (Lady Chapel)
 ค.ศ. 1380 – งานก่อสร้างทางเชื่อมบริเวณชาเปลกอทิกเดิมกับโถงทางเดินโบสถ์
 ค.ศ. 1384 – งานหน้าบันกระจกสีบริเวณทางเข้าอาสนวิหารทิศตะวันตกและหน้าต่างกุหลาบ โดยแฮร์มันน์ ฟ็อน มึนส์เทอร์
 ค.ศ. 1478 – ค.ศ. 1483 งานประดับยอดของอาสนวิหาร
 ค.ศ. 1486 – ค.ศ. 1490s งานก่อสร้างแขนกางเขนฝั่งทิศเหนือ
 ค.ศ. 1504 – งานหน้าบันกระจกสีบริเวณแขนกางเขนทิศเหนือ โดยเตออบาลแห่งลิกไซม์
 ค.ศ. 1490 – ค.ศ. 1500s งานก่อสร้างบริเวณร้องเพลงสวดแบบกอทิกและมุขตะวันตก
 ค.ศ. 1504 – ค.ศ. 1520s งานก่อสร้างแขนกางเขนฝั่งทิศใต้ และงานหน้าบันกระจกสีโดยวาล็องแต็ง บุช
 ค.ศ. 1761 – ค.ศ. 1764 การปรับปรุงทางสถาปัตยกรรมครั้งใหญ่แบบนีโอคลาสสิก โดยฌัก-ฟร็องซัว บลงแดล
 ค.ศ. 1889 – ค.ศ. 1903 การก่อสร้างหน้าบันทางเข้าฝั่งทิศตะวันตกให้เป็นสถาปัตยกรรมแบบฟื้นฟูกอทิก
 ค.ศ. 1958 – ค.ศ. 1960 ติดตั้งงานกระจกสีโดยมาร์ก ชากาล

องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม 

แผนผังแสดงตำแหน่งองค์ประกอบสำคัญของอาสนวิหารแม็ส

อ้างอิง 

แม็ส
สิ่งก่อสร้างในจังหวัดมอแซล
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 12
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 15
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 16
อนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์แห่งฝรั่งเศส