ไพบูลย์ มุสิกโปดก

ไพบูลย์ มุสิกโปดก (15 พฤษภาคม พ.ศ. 2460 ที่จังหวัดเชียงใหม่ — 27 มิถุนายน พ.ศ. 2551) เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (ภาพถ่ายศิลปะ) สร้างผลงานต่อเนื่องมากกว่า 45 ปี โดยผลงานจะเน้นเรื่องวัฒนธรรม ที่มีสาระและความสุนทรีย์ ทำให้ผู้ชมเกิดอารมณ์สะเทือนใจ และอิ่มเอมกับความงามของภาพแต่ละชุด จนได้รับรางวัลยอดเยี่ยมและรางวัลเหรียญทองภาพถ่ายจากต่างประเทศถึง 11 รางวัล  และได้รับยกย่องเป็นผู้มีผลงานดีเด่นทางด้านวัฒนธรรมสาขาทัศนศิลป์ (ภาพถ่าย) พ.ศ. 2539  นอกจากนี้ยังเป็นผู้บุกเบิกแปลตำราการถ่ายภาพของไทยเพื่อใช้ในสถานศึกษาหลายแห่งในปัจจุบัน และเป็นวิทยากรด้านวิชาการถ่ายภาพทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอตลอดมา

ไพบูลย์ มุสิกโปดก ได้เสียชีวิตแล้วเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2551 ที่อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก อันเป็นจังหวัดที่ใช้เป็นที่พำนักช่วงบั้นปลายของชีวิต

ผลงานที่สำคัญในอดีต
 คณะกรรมการผู้ก่อตั้งสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย (ในพระบรมราชูปถัมภ์)  และทำงานให้กับสมาคมเป็นเวลา 12 ปีเศษ
 อนุกรรมการบัญญัติศัพท์  สาขาวิชาการถ่ายภาพของราชบัณฑิตยสถาน
 ช่างภาพบันทึกภาพเหตุการณ์ของหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร
 ถ่ายภาพภูมิทัศน์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและตัดสินการประกวดภาพเนื่องในโครงการการท่องเที่ยว
 ผู้แทนของประเทศในการประชุมนักศิลปะและนักถ่ายภาพแห่งประเทศอาเซียน
 แปลตำราวิชาการถ่ายภาพภาษาอังกฤษมาเป็นภาษาไทยเป็นจำนวน 9  เล่ม ตำราภาษาไทยเหล่านี้ได้รับความนิยมอย่างสูงแก่ผู้สนใจและจำหน่ายหมดไปในเวลาอันรวดเร็ว บางเล่มสถาบันการศึกต่าง ๆ ได้นำไปเป็นตำราเพื่อประกอบการเรียนด้วย
 วิทยากรบรรยายพิเศษให้แก่สถาบันการศึกษาและชมรมการถ่ายภาพหลายแห่งอาทิ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (ประสานมิตร, พระนคร, พิษณุโลก, ราชบุรี)  มหาวิทยาลัยมหิดล, ศิริราช, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, มหาวิทยาลัยเอแบค, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ, บริษัทปูนซีเมนต์ไทย, บริษัทเอสโซ่, สโมสรโรตารี่สวนหลวง ฯลฯ
 ผลิตสไลด์สีชุด “ของดีเมืองไทย”  โดยถ่ายภาพสวย ๆ ของวัดวาอาราม ภูมิทัศน์เมืองไทย และวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณี  เป็นการอวดเมืองไทยส่งจำหน่ายในประเทศและต่างประเทศ
 เป็นที่ปรึกษาสมาคมถ่ายภาพหลายแห่ง

เกียรตินิยมทางการถ่ายภาพ
 เกียรตินิยมขั้น A.R.P.S. จาก Royal Photographic Society Of Great Bittlan  ( สมาคมถ่ายภาพหลวงแห่งประเทศอังกฤษ)
 เกียรตินิยมขั้น E.FIAP จาก Fe’de’ration Internationale de I’ Art Photographic ( สหพันธ์ศิลปะการถ่ายภาพนานาชาติยุโรป)
 เกียรตินิยม Hon.F.RPST จากสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย (ในพระบรมราชูปถัมภ์)
 เกียรตินิยม  Hon.FSCC จากสมาคมถ่ายภาพสยามคัลเลอร์สไลด์
 เกียรตินิยม  Hon.F.PST  จากสมาคมถ่ายภาพกรุงเทพฯ

ผลงานการถ่ายภาพที่ได้รับรางวัล
 ภาพขาว-ดำ  ประเภทภาพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในวาระทรงขึ้นครองราชย์  ได้รับรางวัลชนะเลิศในการประกวดภาพของโกดัก ภาพนี้เป็นภาพโบราณถ่ายเมื่อ 50 ปีมาแล้ว
 ภาพขาว-ดำ ประเภทภาพนิ่งบันไดสีอ่อนได้รับรางวัลยอดเยี่ยมในการประกวดภาพถ่ายของกรมศิลปากร
 ภาพขาว-ดำ “ข้างคลองบางซื่อ”  ได้รับรางวัลเหรียญทองของสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย และได้รับรางวัลเหรียญเงินในการประกวดภาพของโกดักที่ประเทศเยอรมนี
 ภาพขาว-ดำ บันไดสีอ่อนชื่อ  “ฟากฟ้าบางปู”  ได้รับรางวัลเหรียญทองจากสมาคมถ่ายภาพประเทศไทย
 ภาพขาว-ดำ  บันไดสีอ่อนชื่อ “วัฏสงสาร” ได้รับเหรียญทองจากสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย และรางวัลชนะเลิศในการประกวดภาพของโกดักที่ประเทศแคนาดา
 ภาพถ่ายและสไลด์สี ได้รับรางวัลเหรียญเงินรางวัลชมเชยอีกหลายรางวัลจากการประกวดภาพนานาชาติทั้งในประเทศและต่างประเทศ

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
 พ.ศ. 2548 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้น จตุตถดิเรกคุณาภรณ์

อ้างอิง

นักถ่ายภาพชาวไทย
ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์
บุคคลจากโรงเรียนยุพราชวิทยาลัย
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ภ.
บุคคลจากจังหวัดเชียงใหม่
บุคคลจากจังหวัดพิษณุโลก