เสือไฟแอฟริกา

เสือไฟแอฟริกา หรือ แมวทองแอฟริกา (; ) เสือขนาดเล็กหรือแมวชนิดหนึ่ง กระจายพันธุ์อยู่ในทวีปแอฟริกา

เสือไฟแอฟริกามีลักษณะทั่วไปคล้ายกับเสือไฟที่พบในทวีปเอเชีย ทั้งที่พบกันคนละทวีปที่ห่างไกลกัน เชื่อว่าในยุคก่อนประวัติศาสตร์ราวหนึ่งล้านปีก่อนแผ่นดินใหญ่ในจีนจนถึงทวีปแอฟริกาในปัจจุบันเชื่อมต่อกันเป็นป่าเดียวกัน แต่ต่อมาถูกคั่นด้วยทะเลทรายกว้างใหญ่หลายแห่ง เสือไฟในสองทวีป จึงถูกตัดขาดจากกัน และมีวิวัฒนาการแยกออกจากกัน หรือเป็นผลของการวิวัฒนาการแบบเข้าหากัน  โดยเสือไฟแอฟริกาจัดอยู่เพียงสองชนิดเท่านั้นที่อยู่ในสกุล Caracal ที่ยังดำรงเผ่าพันธุ์ และมีสายพันธุกรรมใกล้เคียงกับคาราคัลและเซอร์วัล ซึ่งล้วนเป็นแมวหรือเสือขนาดเล็กที่พบในทวีปแอฟริกาเช่นเดียวกัน

มีความยาวลำตัว 72–98 เซนติเมตร ตัวผู้น้ำหนักเฉลี่ย 11–14 กิโลกรัม พบหนักที่สุด 18 กิโลกรัม ตัวผู้มีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย สีลำตัวมีหลากหลายมาก ตั้งแต่สีทอง, น้ำตาลแดง, ส้ม ไปจนถึงสีเทาเงิน จนบางครั้งเคยเข้าใจว่าเป็นสัตว์คนละชนิดกัน เคยพบรายงานว่าเสือไฟแอฟริกาในกรงเลี้ยงเปลี่ยนสีไปตามอายุและสิ่งแวดล้อมด้วย เช่น เสือไฟแอฟริกาตัวหนึ่งในสวนสัตว์ลอนดอนเปลี่ยนสีจากน้ำตาลแดงทั้งตัวไปเป็นสีเทาทั้งตัวภายในเวลา 4 เดือน และลวดลายก็มีมีลายต่างกัน 4 แบบ คือ ลายจุดทั่วทั้งตัว, ลายจุดจางบนหลังกับคอ, ลายที่สีข้าง และลายที่หน้าท้อง ประชากรที่อยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำซาอีร์มักมีจุดมากกว่าพวกทางตะวันออก

แก้ม, คาง และใต้ลำตัวสีจาง ใบหน้ามีลายแต้มขาวหลายแต้มรอบตาและเหนือปาก ใต้ท้องและด้านในขาสีซีดมีจุดสีเข้มประปราย หัวค่อนข้างเล็ก ปากค่อนข้างใหญ่ ม่านตาอาจมีสีหลายแบบตั้งแต่สีเขียวจนถึงสีน้ำตาลทอง หูเล็ก ใบหูกลม หลังหูมีสีดำ หางยาวไม่เกิน 40 เซนติเมตร มักมีความยาวไม่เกินครึ่งหนึ่งของความยาวหัวและลำตัว และมีสีเส้นสีเข้มที่ด้านบนของหาง ปลายหางสีน้ำตาลหรือสีดำ บางตัวอาจมีปล้องจาง ๆ อีกทั้งยังมีรายงานพบว่าเสือไฟแอฟริกาบางตัวมีสีดำตลอดทั้งลำตัวแบบเสือดำด้วย โดยสามารถพบได้ทั่วไปทั้งทวีป

พบกระจายพันธุ์ในป่าดิบชื้นแถบแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันตก โดยสามารถพบได้ในที่ ๆ มีความสูงถึง 3,000 เมตร (9,800 ฟุต) จากระดับน้ำทะเล แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย คือ

Caracal aurata aurata พบตั้งแต่คองโกจนถึงอูกันดา
Caracal aurata celidogaster พบตลอดแอฟริกาตะวันตก

ลูกเสือไฟแอฟริกาแรกเกิดมีน้ำหนักประมาณ 180–235 กรัม (6.3–8.3 ออนซ์) แต่มีการเจริญเติบโตและพัฒนาการอย่างรวดเร็วเมื่อเปรียบเทียบกับแมวหรือเสือขนาดเล็กชนิดอื่น โดยมีตัวหนึ่งเติบโตได้จนถึงมีความยาว 40 เซนติเมตร (16 นิ้ว) ภายในเวลา 16 วันนับตั้งแต่เกิด สะท้อนให้เห็นถึงพัฒนาการการเติบโตได้เป็นอย่างดี ตาจะเปิดภายในเวลาหนึ่งสัปดาห์ และจะหย่านมเมื่ออายุได้ 6–8 สัปดาห์ ตัวผู้จะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 18 เดือน ขณะที่ตัวเมีย 11 เดือน แม่เสือไฟแอฟริกาจะมีช่วงเว้นระยะเวลาตั้งท้องกับการให้กำเนิดลูกประมาณ 75 วัน

มีอายุเต็มที่ในที่เลี้ยง 12 ปี แต่วงจรชีวิตและอายุขัยในธรรมชาติยังไม่เป็นที่ทราบโดยแน่ชัด

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

วงศ์เสือและแมว
สัตว์ที่พบในทวีปแอฟริกา