หอสมุดอะเล็กซานเดรีย

หอสมุดอะเล็กซานเดรีย ตั้งอยู่ในเมืองอะเล็กซานเดรีย ประเทศอียิปต์ เป็นหนึ่งในหอสมุดที่ใหญ่ที่สุดและสำคัญที่สุดของโลกยุคโบราณ อุทิศแด่มิวส์ เก้าเทพธิดาแห่งศิลปะ เจริญรุ่งเรืองภายใต้การอุปถัมภ์ของราชวงศ์ทอเลมี และเป็นศูนย์กลางที่สำคัญของการศึกษา ตั้งแต่การก่อสร้างในเมื่อ 3 ปีก่อนคริสต์ศตวรรษจนถึงที่โรมันเอาชนะอิยิปต์ใน 30 ปีก่อนคริสต์ศักราช ประกอบด้วย แหล่งรวมผลงาน ห้องบรรยาย ห้องประชุม และสวน โดยหอสมุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของสถาบันการศึกษาวิจัยขนาดใหญ่ ที่เรียกว่า "ภัณฑสถาน" และเป็นสถานที่ที่มีนักวิชาการหลายท่านที่มีชื่อเสียงที่สุดของการศึกษายุคโบราณ

ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ 
หอสมุดอะเล็กซานเดรียไม่ได้เป็นหอสมุดแรกในประเภทนี้ เรื่องราวหอสมุดที่มีมาอย่างยาวนานพบได้ทั้งในกรีซและตะวันออกใกล้โบราณ เอกสารที่เป็นลายลักษณ์อักษรแรกสุดมาจากอูรุก นครรัฐของซูเมอร์โบราณประมาณ 3,400 ปีก่อน ค.ศ. ซึ่งเป็นช่วงที่การเขียนเพิ่งเริ่มพัฒนา การเรียบเรียงตำราวรรณคดีแบบวิชาการเริ่มขึ้นราว 2,500 ปีก่อน ค.ศ. อาณาจักรและจักรวรรดิในตะวันออกใกล้โบราณยุคหลังมีธรรมเนียมในการสะสมหนังสือมาอย่างยาวนาน ทั้งฮิตไทต์และอัสซีเรียโบราณมีหอจดหมายเหตุขนาดใหญ่ที่มีบันทึกที่เขียนในภาษาต่าง ๆ มากมาย โดยหอสมุดที่มีชื่อเสียงที่สุดในตะวันออกใกล้โบราณคือหอสมุดอาชูร์บานีปัลที่นิเนเวห์ที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 7 ก่อน ค.ศ. โดยอาชูร์บานีปัล (ครองราชย์ 668– 627 ปีก่อน ค.ศ.) กษัตริย์แห่งอัสซีเรีย หอสมุดขนาดใหญ่ยังมีให้เห็นในบาบิโลนในรัชสมัยพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ที่ 2 ( 605– 562 ปีก่น ค.ศ.) ส่วนในกรีซ กล่าวกันว่า Peisistratos เผด็จการเอเธนส์ เป็นผู้ก่อตั้งห้องสมุดสาธารณะขนาดใหญ่แห่งแรกในศตวรรษที่ 6 ก่อน ค.ศ. แนวคิดสำหรับหอสมุดอเล็กซานเดรียถือกำเนิดขึ้นจากมรดกที่ผสมผสานระหว่างชุดสะสมหนังสือทั้งกรีกและตะวันออกใกล้

หลังอเล็กซานเดอร์มหาราชสวรรคตใน 323 ปีก่อน ค.ศ. เกิดการแย่งชิงอำนาจในอาณาจักรของพระองค์ในหมู่เจ้าหน้าที่ระดับสูง โดยจักรวรรดิถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน: ราชวงศ์แอนติโกนีดควบคุมกรีซ ราชวงศ์ซิลูซิดควบคุมเอเชียน้อย ซีเรีย และเมโสโปเตเมีย โดยมีแอนติออกและSeleuciaเป็นเมืองหลวง และราชวงศ์ทอเลมีควบคุมอียิปต์ โดยมีอะเล็กซานเดรียเป็นเมืองหลวง กษัตริย์มาซิโดเนียที่ปกครองถัดจากอเล็กซานเดอร์มหาราชในตะวันออกใกล่ต้องการส่งเสริมวัฒนธรรมเฮลเลนิสต์และการเรียนรู้ไปทั่วโลกที่รู้จัก ดังนั้น ผู้นำเหล่านี้จึงให้ความสนใจในการสะสมและรวบรวมข้อมูลจากทั้งชาวกรีกและอาณาจักรโบราณอันไกลโพ้นของตะวันออกใกล้ หอสมุดช่วยเพิ่มเกียรติภูมิของเมือง ดึงดูดนักวิชาการ และให้ความช่วยเหลือในทางปฏิบัติในด้านการควบคุมและปกครองอาณาจักร ด้วยเหตุผลเหล่านี้ ทำให้ใจกลางเมืองเฮลเลนิสต์ที่สำคัญทุกแห่งจะมีหอสมุดหลวง อย่างไรก็ตาม เหตุที่หอสมุดอะเล็กซานเดรียเป้นเรื่องแปลกตาก็เนื่องจากขอบเขตและระดับความทะเยอทะยานของทอเลมี โดยทอเลมีต้องการสร้างที่เก็บความรู้ทั้งหมด ซึ่งต่างจากแนวคิดของคนรุ่นก่อนและรุ่นราวคราวเดียวกัน เพื่อสนับสนุนความพยายามนี้ ทางราชวงศ์จึงอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม เนื่องจากอียิปต์เป็นที่ตั้งที่เหมาะสำหรับต้นพาไพรัส ซึ่งทำให้เกิดการผูกขาดวัสดุที่จำเป็นในการรวบรวมคลังความรู้ของตน

ภายใต้การอุปถัมภ์ของทอเลมี

เสื่อมถอย

หลังการขับไล่ของทอเลมีที่ 8 
การขับไล่นักวิชาการจากอะเล็กซานเดรียโดยทอเลมีที่ 8 ฟิสคอน นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงในประวัติศาสตร์ทางวิชาการของเฮลเลนิสต์ นักวิชาการกับนักเรียนนักศึกษาที่เคยศึกษาในหอสมุดอะเล็กซานเดรีย ยังคงดำเนินการวิจัยและเขียนบทความต่อ แต่ส่วนใหญ่ไม่ถือว่าคนทำเพื่ออุทิศให้กับหอสมุดอีกต่อไป สิ่งนี้ก่อให้เกิดนักวิชาการพลัดถิ่นจากอะเล็กซานเดรีย โดยนักวิชาการเหล่านี้ได้กระจายตัวไปทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก และต่อมาก็กระจายไปทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตกเช่นกัน Dionysius Thrax ( 170– 90 ปีก่อน ค.ศ.) ลูกศิษย์ของ Aristarchus จัดตั้งสำนักของตนบนเกาะโรดส์ของกรีซ เขาเขียนหนังสือไวยากรณ์กรีกเล่มแรกที่เป็นคู่มือการพูดให้กระชับ เขียนอย่างชัดเจนและมีประสิทธิภาพ หนังสือเล่มนี้ยังคงเป็นหนังสือเรียนหลักไวยากรณ์สำหรับเด็กนักเรียนชาวกรีกจนกระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 12 ชาวโรมันยึดหลักไวยากรณ์ในงานเขียน และแม้กระทั่งรูปแบบพื้นฐานของหนังสือนี้ยังคงเป็นพื้นฐานสำหรับคู่มือไวยากรณ์ในหลายภาษาในปัจจุบัน อะพอลโลโดรุสแห่งเอเธนส์ ( 180– 110 ปีก่อน ค.ศ.) ลูกศิษย์อีกคนของ Aristarchus เดินทางไปทำการสอนและการวิจัยที่ Pergamum เมืองคู่แข่งของอะเล็กซานเดรีย การพลัดถิ่นนี้ทำให้ Menecles แห่ง Barce นักประวัติศาสตร์ ให้ความเห็นเชิงเสียดสีว่า อะเล็กซานเดรียได้กลายเป็นครูของทั้งชาวกรีกและคนป่าเถื่อนเหมือนกัน

ในขณะเดียวกันที่อะเล็กซานเดรียเมื่อช่วงกลางศตวรรษที่ 2 ก่อน ค.ศ. เป็นต้นมา การปกครองอียิปต์ของราชวงศ์ทอเลมีเริ่มมั่นคงน้อยลงกว่าในอดีต เมื่อเผชิญกับความไม่สงบทางสังคมที่เพิ่มขึ้น และปัญหาทางการเมืองและเศรษฐกิจที่สำคัญอื่น ๆ ผู้ปกครองจากราชวงศ์ทอเลมียุคต่อมาจึงไม่ได้ให้ความสนใจกับหอสมุดและ Mouseion มากเท่ากับผู้ปกครองคนก่อนหน้า สถานะทั้งหอสมุดและหัวหน้าบรรณารักษ์จึงลดน้อยลง ผู้ปกครองจากราชวงศ์ทอเลมีในยุคหลังส่วนหนึ่งใช้ตำแหน่งหัวหน้าบรรณารักษ์ในฐานะตัวหมากทางการเมือง เพื่อตอบแทนผู้สนับสนุนที่จงรักภักดีที่สุดของตน ทอเลมีที่ 8 ทรงแต่งตั้ง Cydas หนึ่งในทหารรักษาพระองค์ เป็นหัวหน้าบรรณารักษ์ และกล่าวกันว่าทอเลมีที่ 9 โซเตอร์ที่ 2 (ครองราชย์ 88–81 ปีก่อน ค.ศ.) พระราชทานตำแหน่งให้กับผู้สนับสนุนทางการเมือง ท้ายที่สุด ตำแหน่งหัวหน้าบรรณารักษ์สูญเสียเกียรติภูมิในอดีตไปมากจนแม้แต่นักเขียนร่วมสมัยก็เลิกให้ความสนใจต่อการบันทึกเงื่อนไขการดำรงตำแหน่งของหัวหน้าบรรณารักษ์แต่ละคน

จูเลียส ซีซาร์สั่งเผา

การรุกรานของมุสลิมในข้อมูลภาษาอาหรับ 
ใน ค.ศ. 642 อะเล็กซานเดรียถูกกองทัพมุสลิมภายใต้การนำของอัมร์ อิบน์ อัลอาศ เข้ายึดครอง ข้อมูลภาษาอาหรับในยุคหลังบางส่วนระบุถึงการทำลายหอสมุดตามคำสั่งของเคาะลีฟะฮ์ อุมัร Bar-Hebraeus เขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 13 ระบุว่าอุมัรพูดกับยะห์ยา อันนะฮ์วีว่า: "ถ้าหนังสือพวกนั้นสอดคล้องกับอัลกุรอาน เราไม่ต้องการมัน และถ้าสิ่งนั้นขัดแย้งกับอัลกุรอาน ทำลายมัน" นัิกวิชาการยุคหลัง นับตั้งแต่ข้อสังเกตของคุณพ่อ Eusèbe Renaudot ใน ค.ศ. 1713 ในหนังสือแปลจาก ประวัติอัครบิดรแห่งอะเล็กซานเดรีย ว่าเรื่องราวนี้ "มีบางอย่างที่ไม่น่าไว้วางใจเกี่ยวกับสิ่งนี้" ไม่เชื่อในเรื่องราวเหล่านี้ เนื่องจากระยะเวลาที่ล่วงเลยไปก่อนที่จะมีการเขียนลงไป และแรงจูงใจทางการเมืองของผู้เขียนหลายคน

สิ่งสืบทอด

เชิงอรรถ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูล

หนังสืออ่านเพิ่ม 

 
 
 
 Jochum, Uwe. "The Alexandrian Library and Its Aftermath" from Library History vol, pp. 5–12.
 
 Olesen-Bagneux, O. B. (2014). The Memory Library: How the library in Hellenistic Alexandria worked. Knowledge Organization, 41(1), 3–13.
 Parsons, Edward. The Alexandrian Library. London, 1952. Relevant online excerpt.
 Stille, Alexander: The Future of the Past (chapter: "The Return of the Vanished Library"). New York: Farrar, Straus and Giroux, 2002. pp. 246–273.

แหล่งข้อมูลอื่น 
 James Hannam: The Mysterious Fate of the Great Library of Alexandria.
 
 Papyrus fragment (P.Oxy.1241): An ancient list of head librarians.
 The BBC Radio 4 program In Our Time discussed The Library of Alexandria 12 March 2009
 The Burning of the Library of Alexandria
 Hart, David B. "The Perniciously Persistent Myths of Hypatia and the Great Library", First Things, 4 June 2010
 

หอสมุดโบราณ
แหล่งโบราณคดีในประเทศอียิปต์
การศึกษาในอะเล็กซานเดรีย
สถาปัตยกรรมกรีกโบราณ
อะเล็กซานเดรีย
อะเล็กซานเดรียในสมัยราชวงศ์ทอเลมี