นครศูนย์กลาง

นครศูนย์กลาง () เป็นนครประเภทหนึ่งของประเทศญี่ปุ่น เป็นเขตการปกครองที่ก่อตั้งขึ้นโดยรัฐบาลกลาง นครศูนย์กลางได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่หลายอย่างที่ตามปกติแล้วจะดำเนินการโดยจังหวัด แต่นครศูนย์กลางมีอำนาจหน้าที่ไม่มากเท่านครโดยรัฐบัญญัติ

ในการสมัครเพื่อยกฐานะเป็นนครศูนย์กลาง นครนั้นจะต้องมีประชากรมากกว่า 300,000 คน และมีพื้นที่มากกว่า 100 ตารางกิโลเมตร แต่ก็มีข้อยกเว้นพิเศษตามคำสั่งของคณะรัฐมนตรีในการยกฐานะนครที่มีประชากรต่ำกว่า 300,000 คน แต่มากกว่า 200,000 คน หลังจากการยกเลิกการปกครองรูปแบบนครพิเศษในวันที่ 1 เมษายน 2015 นครใด ๆ ที่มีประชากรมากกว่า 200,000 คน ก็สามารถขอยกฐานะเป็นนครศูนย์กลางได้ การขอยกฐานะจะต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสภานครและสภาจังหวัด

คำว่า "นครศูนย์กลาง" กำหนดขึ้นตามวรรคแรกของมาตรา 252 หมวด 22 ของกฎหมายปกครองตนเองท้องถิ่นของประเทศญี่ปุ่น

รายชื่อนครศูนย์กลาง 
ณ วันที่ 1 เมษายน 2020 ซึ่งเป็นวันที่มีการพิจารณาฐานะนครครั้งล่าสุด มีนคร 60 แห่งที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นนครศูนย์กลาง ดังนี้

นครศูนย์กลางในอดีต

นครที่มีกำหนดจะยกฐานะเป็นนครศูนย์กลาง

นครที่ตรงตามข้อกำหนด แต่ยังไม่มีการเสนอชื่อ 
นครต่อไปนี้มีประชากรมากกว่า 200,000 คน แต่ยังไม่มีการเสนอชื่อ (นครที่มีแผนขอยกฐานะเป็นนครศูนย์กลางจะไม่แสดงในรายชื่อนี้)
  มัตสึโดะ จังหวัดชิบะ
  อิจิกาวะ จังหวัดชิบะ
  มาจิดะ มหานครโตเกียว
  ฟูจิซาวะ จังหวัดคานางาวะ
  อาเงโอะ จังหวัดไซตามะ
  อิจิฮาระ จังหวัดชิบะ
  โชฟุ มหานครโตเกียว
  ฟูจู มหานครโตเกียว
  สึ จังหวัดมิเอะ
  โทกูชิมะ จังหวัดโทกูชิมะ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
  "Japan's Evolving Nested Municipal Hierarchy: The Race for Local Power in the 2000s," by A.J. Jacobs at Urban Studies Research, Vol. 2011 (2011); doi:10.1155/2011/692764
 "Large City System of Japan"; graphic shows core cities compared with other Japanese city types at p. 1 [PDF 7 of 40]
 "Growth in Second Tier Cities - Urban Policy Lessons from Japan"  briefing by CLAIR London on classes of Japanese cities (PDF)
 กระทรวงมหาดไทยและการสื่อสาร