อาทิปราศักติ

มหาเทวี (, ) หรือชื่อเรียกอื่น เช่น อาทิปราศักติ (Adi Parashakti), อาทิศักติ (Adi Shakti) และ อภยศักติ (Abhaya Shakti) เป็นพระเป็นเจ้าสตรีที่ยิ่งใหญ่สูงสุดในคติศักติของศาสนาฮินดู ตามธรรมเนียมศักติเชื่อว่าเทวีฮินดูทั้งปวงถือเป็นปางอวตารของเทวียิ่งใหญ่องค์เดียวองค์นี้ ซึ่งมีความยิ่งใหญ่เปรียบได้กับพระวิษณุและพระศิวะในฐานะปรพรหมัน ลัทธิไวษณวะถือว่าอาทิปราศักติคือพระลักษมี, ลัทธิไศวะถือว่าเป็นพระปารวตี, พระทุรคา, พระลลิต และ พระกาลี, ส่วนศักตะถือว่าเป็นพระทุรคา, พระตริปุราสุนทรี, พระภุพเนศวรี และ พระกาลี นักวิชาการ เฮเลน ที. บูซีเยร์ (Helen T. Boursier) ระบุไว้ว่า: "ในปรัชญาฮินดูนั้น ทั้งพระลักษมีและพระปารวตีล้วนถือเป็นมหาเทวี - เทวีที่ยิ่งใหญ่ - และ ศักติหรือพลังอำนาจอันยิ่งใหญ่"

ประติมานวิทยา
โดยทั่วไปมักมองว่าอาทิปราศักติเป็นพระเจ้าที่เป็นนามธรรม แต่ก็มีการบรรยายลักษณะรูปปรากฏของพระนางอยู่ในเทวีภาควตปุราณะ, กาลิกาปุราณะ, มรรกันเทยปุราณะ-เทวีมาหาตมยะ, พรหมานันทปุราณะ-ลลิตาสหัสรนาม และตริปุรารหัสยะ ในเทวีภาควตปุราณะระบุว่าครั้งหนึ่ง เทวีได้เชิญชวนตรีมูรติมายังมณีทวีป ที่นั้นตรีมูรติได้มองเห็นซึ่งพระภุพเนศวรีประทับบนบัลลังก์ประดับเพชร ใบหน้าพระนางประกอบไปด้วยแสงสุกสกาวของดวงดาวนับล้านดวง และความงามสูงสุดของพระนางช่างยิ่งใหญ่ถึงขั้นที่ตรีมูรติมิอาจจ้องมองที่พระนางได้ พระนางทรงอภยมุทราและวรมุทรา, ปาศ และอังกุษะ

อ้างอิง

บรรณานุกรม

เทวีในศาสนาฮินดู
พระเป็นเจ้า