พระครูโศภณธรรมาภรณ์ (จูม โชติโก)

"พระครูโศภนธรรมาภรณ์ (จูม โชติโก)" (2441-2530) อดีตเจ้าอาวาสวัดเวฬุวันและรองเจ้าคณะอำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี สานุศิษย์ผู้เคารพศรัทธานิยมเรียกนามท่านว่า “หลวงปู่จูมหรือพ่อท่าน” นับเป็นเถระผู้นำภารธุระทั้งด้านคันถธุระและวิปัสสนาธุระ ควบคู่กันอย่างเข้มข้นเต็มความสามารถโดยเฉพาะการพัฒนาการศึกษาสงฆ์และพัฒนาชุมชนท้องถิ่น ซึ่งเป็นการพัฒนาคนให้มีความสมบูรณ์ทั้งสติปัญญา ร่างกาย และจิตใจ ตลอดจนการบ่าเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อสาธารณชนอย่างใหญ่หลวง เป็นแบบอย่างของพระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ และทรงไว้ซึ่ง ภูมิธรรม ภูมิปัญญา อย่างแท้จริง

ประวัติ 
"พระครูโศภนธรรมาภรณ์" มีนามเดิม "จูม บุญพูล" เกิดเมื่อ เกิดวันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2441 ตรงกับวันอังคาร ขึ้น 3 ค่ำ ปีจอที่บ้านไผ่ใหญ่ ตำบลไผ่ใหญ่ อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี

อุปสมบท 
อุปสมบทวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2462 ได้เข้าพิธีอุปสมบท ณ ที่วัดสว่างวนาราม (ซึ่งเป็นวัดอีกแห่งหนึ่งในหมู่บ้านไผ่ใหญ่) โดยมีเจ้าอธิการอุ่น จิตฺปญฺโญ เจ้าอาวาสวัดเวฬุวัน เป็นพระอุปัชฌาย์

วุฒิทางธรรม 
สอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยคและนักธรรมชั้นโทในส่านักเรียน วัดเบญจมบพิตร กรุงเทพมหานคร

หน้าที่การงาน

ด้านการศึกษา
พ.ศ. 2475 ครูสอนปริยัติธรรมส่านักเรียนวัดเบญจมบพิตร โดยได้รับแต่งตั้งจากพระพรหมมุนี (ปลด กิตฺติโสภโณ) เจ้าอาวาสวัดเบญจมบพิตร ต่อมาได้รับสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราช

พ.ศ. 2476 พระพรหมมุนี (ปลด กิตฺติโสภโณ) ในฐานะเจ้าคณะใหญ่หนเหนือ (ภายหลังได้รับสถาปนาเป็นสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ 14 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สถิต ณ วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม) ส่งให้ไปสอนที่สำนักเรียนวัดเมืองชุมแม่ต่ำ อำเภอพะเยา จังหวัดเชียงราย (ปัจจุบัน คือ จังหวัดพะเยา) เป็นเวลา 2 ปี

พ.ศ. 2478 กลับมาปิดสอนบาลีและนักธรรมวัดเวฬุวัน อ่าเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี ผลงานที่ท่านได้บากบั่นทุ่มเทให้กับการศึกษาที่สำนักเรียนวัดเวฬุวัน จนศิษย์สำนักเรียนวัดเวฬุวันได้ไปตั้งสำนักเรียนหรือเป็นพระสังฆาธิการเป็นจำนวนมาก อาทิเช่น
 พระมหาพรหมา ญาณจารี “พระครูเขมราฐเมธี” วิทยฐานะนักธรรมเอก เปรียญธรรม ๖ ประโยค วัดเหนือ อำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี อดีตเจ้าคณะอำเภอเขมราฐ และได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญในราชทินนามที่ “พระศีลวิสุทธาจารย์” และดำรงตำแหน่งสุดท้ายเป็นที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดอุบลราชธานี มรณภาพเมื่อวันศุกร์ที่ ๒๘ ตุลาคม ๒๕๕๔ 
 พระมหาบุญเพ็ง สุจิตโต  "พระครูสุจิตธรรมาจารย์" วิทยฐานะนักธรรมเอก เปรียญธรรม ๖ ประโยค อดีตเจ้าคณะอ่าเภอม่วงสามสิบ ปัจจุบันมรณภาพแล้ว

ด้านการปกครอง
 อดีตเจ้าอาวาสวัดเวฬุวัน บ้านไผ่ใหญ่ ตำบลไผ่ใหญ่ อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี
 อดีตเจ้าคณะตำบลไผ่ใหญ่ อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี ตำบลจิกดู่ ตำบลสร้างถ่อน้อย อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอุบลราชธานี (ปัจจุบัน จังหวัดอำนาจเจริญ) 
 อดีตรองเจ้าคณะอำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี

สมณศักดิ์
พ.ศ. 2505 ได้รับพระราชทานแต่งตั้งสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นตรีที่พระครูโศภนธรรมาภรณ์

พ.ศ. 2512 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นโทในราชทินนามเดิม

พ.ศ. 2520 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอกในราชทินนามเดิม

ปัจฉิมวัย 
บั้นปลายแห่งชีวิตของพระครูโศภนธรรมาภรณ์ ได้หันมาบำเพ็ญวิปัสสนากัมมัฏฐานอย่างจริงจัง โดยให้สร้างกุฏิกลางน้ำหลังเล็ก ๆ ขึ้นหนึ่งหลังที่หนองสวน เพื่อเป็นที่พำนักและปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน ท่านอาศัยจำพรรษาที่กุฏิหลังเล็กกลางน้ำมาตลอด จนกระทั่งมรณภาพด้วยโรคชราในปี พ.ศ. 2530 รวมอายุได้ 89 ปี 68 พรรษา

อ้างอิง 

บุคคลจากอำเภอม่วงสามสิบ
ภิกษุจากจังหวัดอุบลราชธานี
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย
พระครูสัญญาบัตร
เจ้าอาวาส