ถนนวิภาวดีรังสิต

ถนนวิภาวดีรังสิต () ซึ่งระยะทางส่วนใหญ่ของถนนมีฐานะเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 สายดินแดง–ดอนเมือง เป็นทางหลวงแผ่นดินสายรองประธานในภาคกลาง เชื่อมต่อถนนในกรุงเทพมหานครกับถนนพหลโยธินสู่ภาคกลาง, ภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ถนนสายนี้มีลักษณะเป็นทางหลวงพิเศษหรือซูเปอร์ไฮเวย์ ซึ่งแบ่งช่องทางเดินรถเป็นทางด่วนหรือทางหลัก และทางคู่ขนาน ยกเว้นช่วงที่ผ่านหน้าท่าอากาศยานดอนเมืองจะไม่แบ่งเป็นช่องทางด่วนและทางคู่ขนานเนื่องจากมีพื้นที่จำกัดเพราะถูกขนาบด้วยท่าอากาศยานดอนเมืองและทางรถไฟสายเหนือ ปัจจุบันมีทางยกระดับอุตราภิมุข (ดอนเมืองโทลล์เวย์) เป็นทางด่วนพิเศษประเภทยกระดับเก็บค่าผ่านทางอยู่เหนือถนนวิภาวดีรังสิตด้วย เพื่อเป็นทางเลือกให้ผู้ที่ต้องการความรวดเร็วในการเดินทางมากกว่าเดิม

ประวัติ 
ถนนวิภาวดีรังสิตเปิดเมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2509  เป็นถนนในโครงการพัฒนาถนนร่วมกันระหว่างประเทศไทยกับสหรัฐ ซึ่งเป็นชุดเดียวกันกับถนนมิตรภาพ

ชื่อถนน 

ถนนวิภาวดีรังสิตตั้งชื่อตามพระนามของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต (พระนามเดิม: หม่อมเจ้าวิภาวดี รังสิต) พระธิดาในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ เป็นพระราชวงศ์ฝ่ายในที่ทรงบำเพ็ญพระกรณียกิจอันเป็นประโยชน์แก่บ้านเมือง โดยพระองค์เสด็จไปทรงเยี่ยมราษฎรในเขตที่ผู้ก่อการร้ายปฏิบัติการอยู่ จนกระทั่งเฮลิคอปเตอร์ที่นั่งถูกผู้ก่อการร้ายระดมยิงจนสิ้นชีพตักษัยในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2520 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต และรัฐบาลได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตเชิญพระนามมาเป็นชื่อถนนซึ่งเป็นทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 ซึ่งเดิมคนทั่วไปมักเรียกว่า "ถนนซูเปอร์ไฮเวย์"

ถนนวิภาวดีรังสิตช่วงตั้งแต่แยกใต้ด่วนดินแดงถึงคลองบางซื่อเป็นเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างเขตพญาไทกับเขตดินแดง และถนนวิภาวดีรังสิตช่วงตั้งแต่ถนนแจ้งวัฒนะถึงท่าอากาศยานดอนเมืองเดิมเป็นถนนท้องถิ่นมีชื่อว่า "ถนนศรีรับสุข"

เส้นทาง 

เริ่มต้นตั้งแต่แยกใต้ด่วนดินแดง (จุดบรรจบถนนดินแดงและเชื่อมต่อทางพิเศษเฉลิมมหานคร (ทางด่วน 1 สายดินแดง-ท่าเรือ) ในเขตพญาไท กรุงเทพมหานคร เป็นเส้นแบ่งเขตการปกครองระหว่างเขตดินแดงกับเขตพญาไท ตัดกับถนนสุทธิสารที่ทางแยกสุทธิสาร ข้ามคลองบางซื่อเข้าสู่เขตจตุจักร ตัดกับถนนพหลโยธิน (ทางแยกลาดพร้าว โดยมีถนนลาดพร้าวมาบรรจบเป็นแยกที่ห้า) แล้วไปตัดกับถนนงามวงศ์วานหรือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 302 (ทางแยกบางเขน) ก่อนเข้าสู่เขตหลักสี่ ตัดกับถนนแจ้งวัฒนะหรือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 เข้าเขตดอนเมือง และออกจากเขตกรุงเทพมหานครไปสิ้นสุดโดยการไปบรรจบกับถนนพหลโยธินอีกครั้งที่ทางแยกต่างระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ในพื้นที่ตำบลคูคต อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี รวมระยะทางทั้งหมด 23.510 กิโลเมตร

ถนนวิภาวดีรังสิตมีวิธีการนับเลขหลักกิโลเมตรต่างจากถนนสายอื่นๆ คือ ถือจุดสิ้นสุด (จุดบรรจบถนนพหลโยธิน) เป็นที่ตั้ง โดยเริ่มต้นจากกิโลเมตรที่ 28+500 ตามหลักกิโลเมตรของถนนพหลโยธินที่ทางแยกต่างระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ จังหวัดปทุมธานี แล้วจึงนับย้อนไปทางทิศใต้ จนสิ้นสุดที่ทางแยกใต้ด่วนดินแดง เขตพญาไท กรุงเทพมหานคร แต่ถนนสายนี้มีระยะทางเพียง 23.510 กิโลเมตร จึงทำให้จุดเริ่มต้นของถนนวิภาวดีรังสิตที่ทางแยกใต้ด่วนดินแดงนั้นเป็นกิโลเมตรที่ 4+990 ซึ่งตามความจริงแล้วควรจะเป็นกิโลเมตรที่ 0

ทางแยกที่สำคัญ

สถานที่สำคัญ

โรงเรียนและสถาบันการศึกษา 
 วิทยาลัยการจัดการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยทักษิณ
 โรงเรียนสุรศักดิ์มนตรี
 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก วิทยาเขตจักรพงษภูวนารถ
 วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
 มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย
 โรงเรียนรักษาดินแดน ศูนย์การนักศึกษาวิชาทหาร
 มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น
 โรงเรียนหอวัง
 มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
 โรงเรียนมัธยมสังคีตวิทยา กรุงเทพมหานคร

โรงพยาบาล 
 โรงพยาบาลทหารผ่านศึก
 โรงพยาบาลวิภาวดี
 สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์

สถานที่ราชการ 
 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์
 สนามกีฬากองทัพบก
 สโมสรกองทัพบก
 สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
 สถานีโทรทัศน์เอ็นบีที 2 เอชดี
 วัดดอนเมือง
 ฐานทัพอากาศดอนเมือง
 อนุสรณ์สถานแห่งชาติ
 วัดเสมียนนารี
 วัดหลักสี่
 สโมสรตำรวจ
 สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

หน่วยงานรัฐวิสาหกิจ 
 บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)
 บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
 อาคารเอนเนอร์ยี่ คอมเพล็กซ์
 องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย 
 สถานีรถไฟบางเขน
 สถานีรถไฟหลักสี่
 สถานีรถไฟดอนเมือง
 ท่าอากาศยานดอนเมือง
 บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
 ศูนย์ลูกเรือ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน)

หน่วยงานเอกชน 
 บริษัท จัดการและพัฒนาทรัพยากรน้ำภาคตะวันออก จำกัด (มหาชน) (อาคารอีสท์วอเตอร์)
 อาคารวอยซ์ทีวี
 อาคารหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ
 อาคารซันทาวเวอร์ส
 อาคารชินวัตรทาวเวอร์ 3
 นอร์ธ ปาร์ค
 อาคารหนังสือพิมพ์เดลินิวส์
 โรงแรม รามา การ์เดนส์
 โรงแรม มิราเคิล แกรนด์
 โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง 

31
2-31
ถนนในกรุงเทพมหานคร
ถนนในเขตพญาไท
ถนนในเขตจตุจักร
ถนนในเขตหลักสี่
ถนนในเขตดอนเมือง
ถนนในจังหวัดปทุมธานี
สถานที่ที่ตั้งชื่อตามพระนามของพระบรมวงศานุวงศ์ไทย
สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2509