ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ

ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ () หรือ BIS เป็นสถาบันการเงินระหว่างประเทศอันมีธนาคารกลางของประเทศต่างๆเป็นหุ้นส่วน มีหน้าที่ดูแลระบบเงินตราระหว่างประเทศ เป็นนายธนาคารของบรรดาธนาคารกลาง ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือและเป็นเวทีการแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นระหว่างธนาคารกลางและสถาบันทางการเงินระหว่างประเทศต่างๆ มีธนาคารกลางกว่า 60 แห่งทั่วโลกเป็นสมาชิกสถาบันนี้ มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองบาเซิล ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และมีสำนักงานผู้แทน 2 แห่งในฮ่องกงและเม็กซิโกซิตี 

ผู้บริหารสูงสุดของ BIS คือตำแหน่งประธานกรรมการและผู้อำนวยการ โดยจะถือเอาผู้ว่าการธนาคารกลางของประเทศสมาชิกหนึ่งมาดำรงตำแหน่งนี้ และจะดำรงตำแหน่งในบีไอเอ็สไปจนกระทั่งเขาพ้นจากการเป็นผู้ว่าการธนาคารกลางในประเทศของตน ประธานกรรมการและผู้อำนวยการบีไอเอ็สคนปัจจุบันคือ เยินส์ ไวด์มันน์ (Jens Weidmann) ผู้ว่าการธนาคารธนาคารกลางเยอรมัน

ธนาคารแห่งประเทศไทยเข้าเป็นสมาชิกใน BIS เมื่อค.ศ. 2000 ปัจจุบันธนาคารแห่งประเทศไทยถือครองหุ้นใน BIS เป็นจำนวน 3,211 หุ้น (0.6% ของจำนวนหุ้นทั้งหมด) และในฐานะผู้ถือหุ้น ธนาคารแห่งประเทศไทยได้รับเชิญให้ส่งผู้แทนเข้าร่วมประชุมทุก 2 เดือนที่เมืองบาเซิล

ประวัติ 
ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1930 โดยข้อตกลงระหว่างรัฐบาลระหว่าง เยอรมนี, เบลเยียม, ฝรั่งเศส, สหราชอาณาจักร, อิตาลี, ญี่ปุ่น, สหรัฐอเมริกา และสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อแรกก่อตั้งมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นองค์กรที่ดูแลการเรียกร้องค่าปฏิกรรมสงครามโลกครั้งที่หนึ่งจากเยอรมนี ต่อมาในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ฝ่ายสัมพันธมิตรเรียกร้องไม่ให้ธนาคารแห่งนี้รับฝากสินทรัพย์ใดๆจากนาซีเยอรมนี โดยอ้างว่าทองคำและสินทรัพย์เหล่านั้นเป็นของที่ถูกยึดมาจากชาวยิวและธนาคารกลางในประเทศที่ถูกยึดครองโดยเยอรมัน อย่างไรก็ตาม จากการที่ธนาคารแห่งนี้มีกรรมการบริหารเป็นนักอุตสาหกรรมและนายทุนชาวเยอรมัน ทำให้ธนาคารแห่งนี้รับฝากเงิน ทองคำ และสินทรัพย์จากนาซีเยอรมนีจำนวนมหาศาลโดยไม่สนใจข้อเรียกร้องของฝ่ายสัมพันธมิตร

การประชุมเบรตตันวูดส์ของฝ่ายสัมพันธมิตรใน ค.ศ. 1944 ผู้แทนนอร์เวย์ได้เสนอหลักฐานว่าธนาคารแห่งนี้มีความผิดร่วมฐานอาชญากรรมสงคราม ผู้แทนนอร์เวย์เสนอให้ยุบธนาคารนี้และนำสินทรัพย์ของธนาคารชำระหนี้เป็นค่าปฏิกรรมสงคราม ซึ่งที่ประชุมก็มีมติเห็นชอบตามนั้นโดยไม่คัดค้านใดๆ อย่างไรก็ตาม หลังการอสัญกรรมของประธานาธิบดีสหรัฐ แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1945 แผนการนี้ก็จางหายไป รัฐบาลของประธานาธิบดีคนใหม่ แฮร์รี เอส. ทรูแมน เห็นควรให้คงธนาคารแห่งนี้ไว้ ในที่สุด แผนการยุบธนาคารแห่งนี้ก็เป็นอันแท้งไปในค.ศ. 1948

พันธกิจ
เมื่อ BIS ถูกวางตัวให้เป็นสถาบันธนาคารกลาง ได้กำหนดพันธกิจไว้ดังนี้:
 ผลักดันให้เกิดการหารือตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือกันของธนาคารกลาง
 สนับสนุนการแลกเปลี่ยนความเห็นกับหน่วยงานซึ่งรับผิดชอบการส่งเสริมเสถียรภาพทางการเงิน
 วิจัยและวิเคราะห์นโยบายต่างๆที่จะส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพเงินตราและการเงิน
 เป็นองค์กรกลางในการทำธุรกรรมระหว่างธนาคารกลาง
 เป็นตัวแทนหรือผู้จัดการดูแลทรัพย์สินอันเกี่ยวข้องกับกิจกรรมทางการเงินระหว่างประเทศ

สมาชิก 

ธนาคารเพื่อการชำระบัญชีระหว่างประเทศ มีสมาชิกเป็นธนาคารกลาง 60 แห่ง ในจำนวนนี้เป็นธนาคารกลาง 35 แห่งในทวีปยุโรป, 13 แห่งในทวีปเอเชีย, 5 แห่งในทวีปอเมริกาใต้, 2 แห่งในโอเชียเนีย และ 2 แห่งในแอฟริกา

อ้างอิง

สถาบันการเงินระหว่างประเทศ
ธนาคารกลาง
ธนาคารในประเทศสวิตเซอร์แลนด์
องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2473