ปฏิยานุพันธ์

ในแคลคูลัส ปฏิยานุพันธ์ หรือ ปริพันธ์ไม่จำกัดเขต ของฟังก์ชัน  คือ ฟังก์ชัน  ซึ่งอนุพันธ์ของมันมีค่าเท่ากับฟังก์ชัน  เดิม ดังประโยคสัญลักษณ์ '   กระบวนการแก้ปัญหาของปฏิยานุพันธ์ เรียกว่า การหาปฏิยานุพันธ์ (หรือ การหาปริพันธ์ไม่จำกัดเขต) และกระบวนการในทางตรงข้าม เรียกว่า การหาอนุพันธ์

ตัวอย่าง 
ฟังก์ชัน F(x) = x3/3 เป็นปฏิยานุพันธ์ของ f(x) = x2 เพราะว่าอนุพันธ์ของ x3/3 คือ x2 นอกจากนี้ เนื่องจากอนุพันธ์ของค่าคงตัวคือศูนย์ ทำให้ x3/3, x3/3 + 1,  x3/3 − 2, ฯลฯ ต่างก็เป็นปฏิยานุพันธ์ของ f (x) จึงสรุปได้ว่า f (x) มีปฏิยานุพันธ์อยู่จำนวนมากมายไม่จำกัด เราจึงแทนปฏิยานุพันธ์ของ x2 ด้วย F (x) = (x3 / 3) + C; เมื่อ C เป็นค่าคงที่ใดๆ เรียก C ว่าค่าคงตัวของการหาปริพันธ์ กราฟของปฏิยานุพันธ์ของ f (x) เกิดจากการแปลงในแนวตั้งซึ่งกันแหละกัน แต่ละตำแหน่งในแนวตั้งของกราฟขึ้นอยู่กับค่าคงตัว  C

ในฟิสิกส์ การหาปริพันธ์ของความเร่งทำให้ได้ความเร็วบวกกับค่าคงตัว ค่าคงตัวนี้ก็คือพจน์ความเร็วตั้งต้น ซึ่งจะหายไปเมื่อเราหาอนุพันธ์ของความเร็ว เพราะว่าอนุพันธ์ของพจน์ที่คงตัวมีค่าเป็นศูนย์ โดยมันจะเป็นเช่นเดิมเมื่อหาปริพันธ์และอนุพันธ์ของการเคลื่อนที่ (ตำแหน่ง ความเร็ว ความเร่ง และอื่น ๆ)

ดูเพิ่ม 
 ปริพันธ์
 พื้นที่

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม 
 Introduction to Classical Real Analysis, by Karl R. Stromberg; Wadsworth, 1981 (see also)
 Historical Essay On Continuity Of Derivatives by Dave L. Renfro;

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Wolfram Integrator — Free online symbolic integration with Mathematica
 Mathematical Assistant on Web — symbolic computations online. Allows to integrate in small steps (with hints for next step (integration by parts, substitution, partial fractions, application of formulas and others), powered by Maxima
 Function Calculator from WIMS
 Integral
  "Antiderivatives and indefinite integrals " at the Khan Academy
 "Free online integral calculator with step by step solution "
 
  
 
 

แคลคูลัส