การยึดครองญี่ปุ่น

การยึดครองญี่ปุ่นโดยฝ่ายสัมพันธมิตรหลังสงครามโลกครั้งที่สองยุติ อันมีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำ และเครือจักรภพอังกฤษเป็นผู้สนับสนุน ซึ่งเป็นการยึดครองแผ่นดินญี่ปุ่นโดยชาวต่างชาติเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นกว่า 2,000 ปี การยึดครองดังกล่าวเปลี่ยนแปลงประเทศญี่ปุ่นจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เข้าสู่ระบอบประชาธิปไตยซึ่งทำให้หวนคิดถึงการเมือง "นิวดีล" (New Deal) ของอเมริกาในคริสต์ทศวรรษ 1930 การยึดครองดังกล่าวมีชื่อรหัสว่า ปฏิบัติการบัญชีดำ (Operation Blacklist) สิ้นสุดลงด้วยสนธิสัญญาซานฟรานซิสโก ที่ลงนามเมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1951 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1952 อันเป็นการฟื้นฟูเอกราชของญี่ปุ่น โดยยกเว้นหมู่เกาะรีวกีวก่อน ค.ศ. 1972

การยอมแพ้ของญี่ปุ่น
ญี่ปุ่นยอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตรเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 1945 เมื่อรัฐบาลญี่ปุ่นชี้แจงสัมพันธมิตรถึงการยอมรับปฏิญญาพ็อทซ์ดัม ซึ่งเป็นวันที่สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะทรงประกาศความพ่ายแพ้อย่างไม่มีเงื่อนไขทางวิทยุ การประกาศนั้นเป็นครั้งแรกของสมเด็จพระจักรพรรดิที่ประกาศทางวิทยุและครั้งแรกของประชาชนที่ได้ยินเสียงของพระจักรพรรดิ

วันดังกล่าวเป็นที่รู้จักในชื่อวันชัยเหนือญี่ปุ่น (V-J - Victory over Japan) ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสู่การสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองและการเริ่มต้นของเส้นทางที่ยาวนานในการฟื้นฟูประเทศญี่ปุ่น ในวันชัยเหนือญี่ปุ่นนั้น แฮร์รี ทรูแมน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกานัดหมายจอมพลดักลาส แมคอาเธอร์ ในฐานะผู้บัญชาการสูงสุดของฝ่ายสัมพันธมิตร  (Supreme Commander for the Allied Powers (SCAP)) สำหรับแผนดำเนินการยึดครองญี่ปุ่น 

เนื่องจากในระหว่างสงครามนั้น บรรดาชาติมหาอำนาจต่างๆของฝ่ายสัมพันธมิตรวางแผนที่จะแบ่งประเทศญี่ปุ่นเพื่อปกครองเอง ซึ่งหลังจากฝ่ายสัมพันธมิตรรบชนะเยอรมนีแล้วได้ยึดครองเป็นที่เรียบร้อย ด้านผู้บัญชาการสูงสุดของฝ่ายสัมพันธมิตรจึงเป็นผู้ควบคุมโดยตรงบนเกาะหลักของญี่ปุ่น (ฮนชู ฮกไกโด ชิโกกุ และคีวชู) และเกาะโดยรอบ โดยการเป็นเจ้าของดินแดนต่าง ๆ ถูกแบ่งให้กับชาติมหาอำนาจของฝ่ายสัมพันธมิตร ดังนี้

 สหภาพโซเวียต : เกาหลีเหนือ (ไม่ได้ยึดครองทั้งหมด) เกาะซาฮาลิน และหมู่เกาะคูริล

 สหรัฐอเมริกา : เกาหลีใต้ (ไม่ได้ยึดครองทั้งหมด) โอกินาวะ หมู่เกาะอามามิ หมู่เกาะโบนิน และหมู่เกาะไมโครนีเชีย

 สาธารณรัฐจีน : ไต้หวันและเผิงหู

 สหราชอาณาจักร : หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ ฮ่องกง หมู่เกาะโซโลมอน

สำหรับการเข้ายึดครองดินแดนต่างๆของญี่ปุ่นนั้น ไม่มีสาเหตุชัดเจนว่าเหตุใดแผนจึงถูกเปลี่ยนแปลง ซึ่งก็มีทฤษฎีทั่วไปรวมถึงอำนาจที่เพิ่มขึ้นของสหรัฐอเมริกาในการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ อีกทั้งแฮรี่ ทรูแมนไม่เชื่อมั่นในสหภาพโซเวียตมากนัก เมื่อเปรียบเทียบกับแฟรงกลิน โรสเวลต์ อีกทั้งสหภาพโซเวียตเคยมีความตั้งใจในการยึดครองเกาะฮกไกโด ซึ่งอาจนำมาใช้เป็นฐานของลัทธิคอมมิวนิสต์ในประเทศญี่ปุ่น อย่างไรก็ตาม มีความแตกต่างระหว่างการยึดครองเยอรมันตะวันออกและเกาหลีเหนือของโซเวียต ซึ่งทางประธานาธิบดีแฮรี่ ทรูแมน ไม่ยอมให้แผนการของฝ่ายคอมมิวนิสต์สำเร็จ

อ้างอิง

ผลงานที่อ้างอิง

หนังสือ
 Asahi Shimbun Staff, The Pacific Rivals: A Japanese View of Japanese-American Relations, New York: Weatherhill, 1972. .
 
 
 
 
 
 
 
 
 .
 . .

บทความวารสาร

อ่านเพิ่ม 

 
 
 
 
 
 
 La Cerda, John. The Conqueror Comes to Tea: Japan under MacArthur. Rutgers University, 1946.

แหล่งข้อมูลอื่น 

 American Occupation of Japan, Voices of the Key Participants in the Claremont Colleges Digital Library
 J.C.S 1380/15 BASIC DIRECTIVE FOR POST-SURRENDER MILITARY GOVERNMENT IN JAPAN PROPER
 A sweet memory: My first encounter of an American soldier
 Japanese Press Translations produced by the General Headquarters of SCAP
 Mary Koehler slides, photographs documenting her experiences as secretary to the Chief of the Forestry Division, Natural Resources Section, General Headquarters, Supreme Commander for the Allied Powers, 1945 - 1949. at the University of Maryland libraries
 Robert P. Schuster photographs and negatives, photographs from the experiences of medical equipment repair specialist for the Allied Forces in 1946. At the University of Maryland libraries.

รายงานในเวลานั้น
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
การยึดครองดินแดนในสงครามโลกครั้งที่สอง
การยึดครองทางทหารของสหรัฐ
สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2495
รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
รัฐสิ้นสภาพในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
ฝ่ายสัมพันธมิตร (สงครามโลกครั้งที่สอง)
การล่มสลายของจักรวรรดิญี่ปุ่น
สงครามโลกครั้งที่สอง
ผลที่ตามมาหลังสงครามโลกครั้งที่สองในประเทศญี่ปุ่น
ผลที่ตามมาหลังสงครามโลกครั้งที่สอง
ประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
ประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออก
รัฐสิ้นสภาพในประเทศญี่ปุ่น
สนธิสัญญาซานฟรานซิสโก
ดักลาส แมกอาเธอร์