บริษัทร่วมทุน (ญี่ปุ่น)

บริษัทร่วมทุน (; ) เป็นบริษัท (; company) รูปแบบหนึ่งตามกฎหมายญี่ปุ่น

ศัพท์ 

คำ "คาบูชิกิไกชะ" (kabushiki gaisha) นี้ บริษัทหลายแห่งของญี่ปุ่นมักแปลว่า "บริษัทจำกัด" (limited company) ส่วนบริษัทอื่น ๆ มักแปลเพียง "บริษัท" (corporation หรือ incorporated) แต่คำนี้มีความหมายตรงตัวว่า "บริษัทร่วมทุน" (stock company หรือ joint stock company) รัฐบาลญี่ปุ่นเองเดิมอนุมัติให้แปลอย่างเป็นทางการว่า "บริษัทธุรกิจ" (business corporation) แต่ปัจจุบันเปลี่ยนให้แปลว่า "บริษัทร่วมทุน" (stock company)

ในภาษาญี่ปุ่น คำดังกล่าวเป็นได้ทั้งปัจจัย (suffix) เช่น "โตโยตะจิโดชะคาบูชิกิไกชะ" (; "Toyota Motor Corporation") และอุปสรรค (prefix) เช่น "คาบูชิกิไกชะเด็นสือ" (; "Dentsu Inc.")

ความเป็นมา 

เดิมประมวลกฎหมายแพ่งญี่ปุ่นได้วางระเบียบการจัดตั้งบริษัทร่วมทุนเอาไว้ บริษัทร่วมทุนแห่งแรก คือ ธนาคารประจำชาติแห่งแรกของญี่ปุ่น (First National Bank of Japan) ซึ่งจัดตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1873 ภายหลังเมื่อญี่ปุ่นถูกสหรัฐอเมริกายึดครองหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ชาติผู้เข้ายึดครองได้สังคายนาประมวลกฎหมายแพ่งโดยอาศัยรัฐบัญญัติบริษัทธุรกิจอิลลินอยส์ ค.ศ. 1933 (Illinois Business Corporation Act of 1933) เป็นแม่แบบ บริษัทร่วมทุนของญี่ปุ่นจึงมีร่องรอยบริษัทแบบอเมริกันหลายประการ แต่ก็แตกต่างกันบ้าง เช่น บริษัทร่วมทุนญี่ปุ่นไม่สามารซื้อหุ้นของตนกลับคืนมาได้ ไม่สามารถขายหุ้นราคาน้อยกว่าห้าหมื่นเยนต่อหนึ่งหุ้นได้ และไม่สามารถดำเนินกิจการโดยอาศัยทุนส่วนเกิน (paid-in capital) ซึ่งต่ำกว่าสิบล้านเย็นได้ (ข้อกำหนดเหล่านี้ปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงหรือยกเลิกแล้วก็มี)

ครั้นวันที่ 29 กรกฎาคม ค.ศ. 2005 รัฐสภาญี่ปุ่นตราพระราชบัญญัติบริษัท (; Companies Act) ฉบับใหม่ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 พฤษภาคม ปีถัดมา พระราชบัญญัติฉบับนี้เปลี่ยนแปลงระเบียบการจัดตั้งและดำเนินบริษัทร่วมทุนอย่างใหญ่หลวง โดยปรับปปรุงให้มีลักษณะคล้ายคลึงกับบริษัทร่วมทุนในสหรัฐอเมริกามากขึ้น

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
   พระราชบัญญัติบริษัท (Companies Act) – ภาค 1 ถึง 4 , ภาค 5 ถึง 8 
   คำสั่งให้ใช้พระราชบัญญัติบริษัท  (Order for Enforcement of the Companies Act)

กฎหมายญี่ปุ่น