เจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย

เจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย คือเจ้าคณะใหญ่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ในคณะสงฆ์จีนนิกายแห่งประเทศไทย รูปปัจจุบันคือพระคณาจารย์จีนธรรมวิริยาจารย์ (เย็นอี่)(รักษาการ) ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2566

อำนาจตามกฎหมาย 
ตามข้อ 8 แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2536) ออกตามความในพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 กำหนดให้เจ้าคณะใหญ่มีอำนาจหน้าที่ ดังนี้
 แต่งตั้งบรรพชิตในคณะสงฆ์เป็นเจ้าอาวาส รองเจ้าอาวาส ผู้ช่วยเจ้าอาวาส ตามหลักเกณฑ์ที่เจ้าคณะใหญ่กำหนดด้วยความเห็นชอบของสมเด็จพระสังฆราช
 แต่งตั้งบรรพชิตรูปใดรูปหนึ่งเป็นเลขานุการเจ้าคณะใหญ่ 
ตามข้อ 9 แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2520) ออกตามความในพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 กำหนดให้เจ้าคณะใหญ่มีอำนาจหน้าที่ ดังนี้
 ดำเนินการปกครองให้เป็นไปตามพระธรรมวินัย ลัทธิ นิกาย กฎหมาย และพระบัญชาสมเด็จพระสังฆราช
 ควบคุมและส่งเสริมการปกครอง การศาสนศึกษา การศึกษาสงเคราะห์ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา การสาธารณูปการ และสาธารณสงเคราะห์ ให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย
 วินิจฉัยการลงนิคหกรรม และวินิจฉัยข้ออุทธรณ์คำสั่ง หรือคำวินิจฉัยของบรรพชิตในตำแหน่งรองลงมา
 แก้ไขข้อขัดข้องในการปกครองคณะสงฆ์
 ปกครองบรรพชิตในคณะสงฆ์ให้เป็นไปโดยความเรียบร้อย

พัดยศ

พัดประจำตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย  
พัดประจำตำแหน่งเป็น พัดแฉกพุ่มข้าวบิณฑ์งาล้วน  กระจังขอบนอกฉลุลายใบเทศ ขอบในแกะเป็นลายธรรมจักร โดยรอบสามชั้น ใจกลางคาบตับแกะเป็นลายหน้าราหูใหญ่ สานเส้นทอง ขอบทอง  ยอดแกะเป็นบัวซ้อนสามชั้น  สันและคอแกะเป็นบัวกลุ่ม  ด้ามงาทั้งแท่ง

พัดประจำตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่จีนนิกายพิเศษ 
พัดประจำตำแหน่งเป็น พัดแฉกพุ่มข้าวบิณฑ์ กระจังใบใหญ่ 5 กลีบ ริ้วไหมทองเส้นหยาบ ปักดิ้นเลื่อมทองแร่ง ลายใบเทศและลายก้ามปู พื้นแพรขาว ขอบในแพรเหลืองสลับแดง ใจกลางมีตราสัญลักษณ์ งานพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ นมพัดปักลายหน้าราหูใหญ่ ท่ามกลางดอกบัวบาน ยอดงาแกะเป็นบัวซ้อนสามชั้น สันและคองาแกะเป็นบัวกลุ่ม ด้ามงาทั้งแท่ง

รายนามเจ้าคณะใหญ่จีนนิกาย 
คณะจีนนิกายยุคแรกยังรวมอยู่กับคณะสงฆ์ดั้งเดิม เพิ่งได้รับอำนาจในการปกครองตนเองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระราชดำริว่า เช่นเดียวกับพวกมอญ พระเจ้าแผ่นดินแต่ก่อน ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ตั้งพระสงฆ์มอญให้มีสมณศักดิ์เหมือนอย่างพระสงฆ์ไทย จึงสมควรจะทรงตั้งพระสงฆ์จีนให้มีสมณศักดิ์ขึ้นบ้าง และมีพระเถระดำรงตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่จีนนิกายสืบมาดั้งนี้

อ้างอิง