นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์)

พันเอก นายวรการบัญชา นามเดิม บุญเกิด สุตันตานนท์ (24 มิถุนายน พ.ศ. 2446 – 21 มิถุนายน พ.ศ. 2517) อดีตประธานวุฒิสภา, รองนายกรัฐมนตรี, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย

ประวัติ 

พันเอก นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) เป็นบุตรคนแรกใน 4 คนของ พระพิจิตรโอสถ (รอด สุตันตานนท์) และเจ้ากาบแก้ว ณ ลำภูน โดยมีพี่น้อง ดังนี้

 นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันนานนท์)
 นางเฉลิม บุษบรรณ
 นางฉลอง สารสิทธิประกาศ
 นางฉลวย ณ ลำภูน

พันเอก นายวรการบัญชา ได้ทำการสมรส 3 ครั้ง ได้แก่
คุณหญิงฉวี วรการบัญชา (ฉวี บุญราศรี)
 ไม่มีบุตรธิดาด้วยกัน
นางจันทร์ฟอง วรการบัญชา มีบุตรธิดาดังนี้
 ร.ต.ต.บัณฑิต สุตันตานนท์
 นางกิ่งแก้ว ณ เชียงใหม่
 นายธีระ สุตันตานนท์
นางคำเอ้ย วรการบัญชา มีบุตรดังนี้
 นายเมธี สุตันตานนท์ 

พันเอก นายวรการบัญชา มีบุตรบุญธรรมคนหนึ่งคือ นางวันดี ณ เชียงใหม่ (สมรสกับ เจ้าทิพย์สมาตย์ ณ เชียงใหม่)

วัยเด็ก 
นายบุญเกิด สุตันตานนท์ เกิดที่บ้านริมฝั่งแม่น้ำปิง ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ เข้าเรียนที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง จังหวัดเชียงใหม่ แล้วได้เข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง กรุงเทพมหานคร มีสติปัญญาเฉลียวฉลาดสอบไล่ได้ที่ 3 เมื่อจบมัธยมศึกษาปีที่ 8 ขณะอายุ 15 ปีเศษ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็น มหาดเล็กแผนกห้องที่พระบรรทม เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2463 โดยทรงมอบหมายให้อยู่ในความอุปการะอบรมเลี้ยงดูและเป็นบุตรบุญธรรมของพระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ) ต่อมามีพระราชดำริให้ส่งตัวไปศึกษาวิชาแพทย์ที่ประเทศอังกฤษด้วยทุนส่วนพระองค์ เมื่อปี พ.ศ. 2464 ครั้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคตเมื่อปลายปี พ.ศ. 2468 พันเอก นายวรการบัญชา จึงเดินทางกลับมาภูมิลำเนาเดิมพักอาศัยอยู่ที่เมืองเชียงใหม่

งานการเมือง 
เมื่อกลับมาอยู่เชียงใหม่ ได้รับมอบหมายจากพระพิจิตรโอสถผู้เป็นบิดาให้ดูแลไร่นาและเก็บผลประโยชน์ที่จังหวัดเชียงราย ระหว่างนั้นได้ศึกษากฎหมายจนจบเนติบัณฑิต ด้านชื่อเสียงในสังคมได้รับเลือกเป็นนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่เป็นคนแรก เมื่อปี พ.ศ. 2479–พ.ศ. 2480 ได้รับเลือกเป็นผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงรายหลายสมัย และได้เข้าร่วมตำแหน่งสำคัญ ๆ ในคณะรัฐบาล จอมพล ป.พิบูลสงคราม หลังการรัฐประหารเมื่อ พ.ศ. 2490 ด้วยการร่วมในการรัฐประหารด้วย โดยบุคคลในคณะรัฐประหารเรียก พันเอก นายวรการบัญชาอย่างเคารพว่า "พี่วร" 

นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีหลายกระทรวงเช่น รัฐมนตรีสั่งราชการกระทรวงการต่างประเทศ,  รัฐมนตรีสั่งการกระทรวงคมนาคม,  รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง,  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ,  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐการ,  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ต่อมาได้รับตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและเคยเป็นประธานวุฒิสภาอีกด้วย

ในเหตุการณ์ กบฏแมนฮัตตัน วันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2494 เวลา 10.00 น.นายวรการบัญชา เป็นผู้รับสนองพระบรมราชโองการให้ประกาศกฎอัยการศึก ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี โดยผ่านพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัต กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร นับว่าเป็นบุคคลแรกที่รับสนองพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ การใช้กฎอัยการศึกในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และในเวลาต่อมาคือในวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2495 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศ พันเอก นายทหารพิเศษประจำ กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ และราชองครักษ์พิเศษแก่ นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์)

นายวรการบัญชา (บุญเกิด สุตันตานนท์) เคยได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2500 เดือนธันวาคมของปีเดียวกัน

ถึงแก่อสัญกรรม 
พันเอก นายวรการบัญชา ยุติบทบาททางการเมืองทั้งหมดหลังการรัฐประหารเมื่อ พ.ศ. 2514 โดยจอมพล ถนอม กิตติขจร และถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2517 ขณะอายุ 70 ปี ที่กรุงเทพมหานคร มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517 ณ เมรุหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  :
 พ.ศ. 2494 –  เครื่องอิสริยาภรณ์ดาราอันสุกสกาว ชั้นพิเศษ
  : 
 พ.ศ. 2497 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์กิตติคุณฝ่ายพลเรือน ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2498 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์พระบรมรูป ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2498 –  เครื่องอิสริยยศลำดับสหไมตรี ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2498 –  เครื่องอิสริยาภรณ์คุณธรรมแห่งสาธารณรัฐอิตาลี ชั้นที่ 1
  : 
 พ.ศ. 2499 –  เครื่องอิสริยาภรณ์แห่งสหภาพพม่า ชั้นอรรคมหาสเรสิธุ (ฝ่ายทหาร)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 หนังสืองานพระราชทานเพลิงศพพันเอก นายวรการบัญชา, 2517
 คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. เจ้านายฝ่ายเหนือ. 
 ย่านถนนเจริญเมือง (16) 
หน้า 10 บทความ–การ์ตูน, นายวรการบัญชา : นายกเทศมนตรีคนแรกของเชียงใหม่. "ส่วนร่วมสังคมไทย" โดย นรนิติ เศรษฐบุตร. เดลินิวส์ฉบับที่ 24,354: วันศุกร์ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2559 ขึ้น 13 ค่ำ เดือน 7 ปีวอก

นักการเมืองไทย
ประธานวุฒิสภาไทย
รองนายกรัฐมนตรีไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังไทย
รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย
นายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่
วรการบัญชา
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
สกุล ณ ลำพูน
ผู้มีเชื้อสายเจ้านายฝ่ายเหนือ
พรรคเสรีมนังคศิลา
พรรคชาติสังคม
ประธานรัฐสภาไทย
บุคคลจากอำเภอเมืองเชียงใหม่
วรการบัญชา