เตเฌเว ลีรียา

เตเฌเว ลีรียา () เป็นรถไฟความเร็วสูงที่ให้บริการระหว่างฝรั่งเศสกับสวิตเซอร์แลนด์ โดยใช้รถไฟของเตเฌเวให้บริการในสายต่าง ๆ มีสถานีต้นทางอยู่ที่สถานีรถไฟลียงในกรุงปารีส สู่จุดหมายใน 5 เมืองหลักของสวิตเซอร์แลนด์ มีผู้ให้บริการคือ SNCF ซึ่งถือหุ้นอยู่ร้อยละ 74 และ SBB-CFF-FFS ซึ่งถือหุ้นอยู่ร้อยละ 26 โดยอาศัยเครือข่ายรถไฟความเร็วสูงในฝรั่งเศสและเครือข่ายรถไฟในสวิตเซอร์แลนด์

ประวัติ  

ในช่วงกลางปี 1961 นั้นเส้นทางรถไฟสาย ปารีส - โลซาน ได้ดำเนินการโดยทรานซ์ยุโรปเอกเพรซ(Trans Europ Express) ซึ่งในช่วงนั้นได้ทำการเดินรถไปถึงมิลานด้วย ในวันที่ 22 มกราคม 1984 ได้นำเตเฌเวระบบไฟฟ้า 3 เฟส มาทำการเดินรถแทนแต่ได้ตัดทอนเส้นทางโดยสิ้นสุดที่เมืองโลซานเท่านั้น ส่วนเส้นทางที่ไปยังเบิร์น สมัยนั้นดำเนินการโดยยูโรซิตี้

ในปี 1993 GIE(Groupement d'intérêt économique) ได้ก่อตั้งขึ้นในนาม "GIE TGV France Suisse" ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่าง SNCF และ SBB ในการทำการเดินรถไฟในเส้นทาง ปารีสไปยังเมืองโลซานและเบิร์น หลังจากนั้นในช่วงปี 1995 - 1996 ได้ทำการขยายเส้นทางจากโลซานเพื่อไปยังบรีกซึ่งเป็นเมืองที่มีรีสอร์ตสำหรับเล่นสกีในช่วงฤดูหนาว ในช่วงปี 1996 ได้เปิดเส้นทาง ปารีส-ซูริค โดยทำการเดินรถทุกวัน

ในปี 2002 ลีรียาถูกนำมาใช้เป็นครั้งแรก หลังจากนั้นปี 2007 เมื่อทางรถไฟสาย LGV Est เปิดดำเนินการได้ทำการย้ายเส้นทาง ปารีส-บาเซิน/ซูริค ไปอยู่ที่สถานี Paris-Est แทนสถานีลียง โดยช่วงนี้ได้นำ TGV POS มาให้บริการด้วย หลังจากนั้นปี 2011 ได้ย้ายเส้นทางเดินรถสองเส้นทางนี้กลับไปยังสถานีลียงหลังสร้างเส้นทางรถไฟสาย LGV Rhin-Rhône เสร็จ ซึ่งสามารถลดระยะเวลาการเดินทางได้ 30 นาที และในปีเดียวกันได้มี TGV POS ให้บริการทั้งหมด 19 ขบวน

จุดหมายปลายทาง 
เตเฌเว ลีรียา มีจุดหมายปลายทางจากฝรั่งเศสไปสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีเส้นทางดังนี้
ปารีส - มูว์ลูซ - บาเซิล - ซูริก ใช้เวลา 4 ชั่วโมง 3 นาที
ปารีส - มูว์ลูซ - บาเซิล ใช้เวลา 3 ชั่วโมง 3 นาที
ปารีส - เนอชาแตล - เบิร์น - อินเทอร์ลาเคิน ใช้เวลา 5 ชั่วโมง 46 นาที (ช่วงวันปกติมีเฉพาะเที่ยวไปเท่านั้นส่วนเที่ยวกลับต้องขึ้นที่เบิร์น ส่วนเสาร์และอาทิตย์บริการเที่ยวกลับจากอินเทอร์ลาเคิน)
ปารีส - เนอชาแตล - เบิร์น ใช้เวลา 4 ชั่วโมง 38 นาที 
ปารีส - โลซาน (- มาร์ตีญี - ฟิสพ์ - บรีก) ใช้เวลา 3 ชั่วโมง 39 นาที (เส้นทางจากปารีสไปบรีก จะใช้บริการช่วงฤดูหนาว ในวันศุกร์และเสาร์ โดยใช้เวลา 5 ชั่วโมง 49 นาที
ปารีส - เจนีวา ใช้เวลา 3 ชั่วโมง 5 นาที
เจนีวา - นิส ใช้เวลา 6 ชั่วโมง 23 นาที
เจนีวา - มงเปอลีเย - Saint-Roch ใช้เวลา 3 ชั่วโมง 48 นาที
นอกจากนั้นยังมีบริการรถไฟในช่วงฤดูหนาว โดยบริการร่วมกับยูโรสตาร์ จากสถานีเซนต์แพงครัส (St. Pancras) ในกรุงลอนดอน สู่รัฐวาเลในสวิตเซอร์แลนด์

รถไฟที่ให้บริการ

รถไฟที่ให้บริการในปัจจุบัน
เตเฌเว ลีรียา ใช้ขบวนรถไฟเตเฌเวของอาลสตอม (Alstom) 

หมายเหตุ กระแสไฟฟ้า Tri-current คือ
25 กิโลโวลต์ 50 เฮิรตซ์ กระแสสลับ(LGV ในฝรั่งเศส)
15 กิโลโวลต์ 16.7 เฮิรตซ์ กระแสสลับ(สวิตเซอร์แลนด์)
1.5 กิโลโวลต์ กระแสตรง(ฝรั่งเศส)

รถไฟที่ให้บริการในอดีต

การให้บริการบนรถไฟ

การนำจักรยานขึ้นรถไฟ 
เตเฌเว ลีรียา อนุญาตให้นำจักรยานขึ้นไปโดยไม่ต้องถอดประกอบ โดยมีที่จัดเก็บไว้ให้

ตู้เสบียง 
ในเตเฌเว และเตเฌเว ลีรียา จะมีตู้เสบียงทุกขบวนอยู่บริเวณกลางขบวนรถไฟ โดยบริการทั้งขนม อาหาร รวมไปถึงสื่อต่าง ๆ เช่น หนังสือ ดีวีดี เป็นต้น

อ้างอิง 

รถไฟความเร็วสูง
เตเฌเว