ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี

ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี  (เดิม: สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี; ประสูติ 5 เมษายน พ.ศ. 2494) เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร กับสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นพระโสทรเชษฐภคินีพระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว 

หลังจากทรงสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรี ณ สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกาแล้ว ทรงประกาศลาออกจากฐานันดรศักดิ์เป็นสามัญชน เพื่อเข้าพระพิธีเสกสมรสกับปีเตอร์ แลดด์ เจนเซนในพระบรมมหาราชวังตามพระราชประเพณี แล้วเสด็จไปประทับด้วยพระสวามี ณ สหรัฐอเมริกาเมื่อ พ.ศ. 2515 ก่อนจะเสด็จนิวัติประเทศไทยเป็นการถาวรเมื่อ พ.ศ. 2544  โดยหลังเสด็จนิวัติประเทศไทยเป็นการถาวร พระองค์ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจในด้านการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ทรงช่วยเหลือราษฎรและให้โอกาส ผู้พิการ เยาวชน ตลอดจนประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ ทั้งยังทรงแสดงภาพยนตร์ตามบทพระนิพนธ์หลายเรื่อง และทรงเป็นผู้ดำเนินรายการโทรทัศน์

พระประวัติ

ประสูติ 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ประสูติแต่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2494 เวลา 23.28 น. ณ โรงพยาบาลมองชัวซีส์ เมืองโลซาน ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และได้เสด็จนิวัตพระนคร แล้วประทับ ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต และเมื่อถึงงานพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่แล้ว พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระอิสริยยศเมื่อประสูติว่า "สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี" โดยพระนามของพระองค์มาจากพระนามและนามของพระประยูรญาติหลายพระองค์ อันได้แก่

 สร้อยพระนาม "สิริ" มาจากพระนามาภิไธยของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
 สร้อยพระนาม "วัฒนา" มาจากพระนามาภิไธยเดิมของสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า คือ สว่างวัฒนา
 พระนาม "อุบลรัตน" มีความหมายว่า บัวแก้ว มาจากนามของหม่อมหลวงบัว กิติยากร

ทั้งนี้พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตรัสเรียกว่า "เป้" อันเป็นคำลดรูปของคำว่า ลาปูเป ( ตุ๊กตา) ส่วนพระราชวงศ์และบุคคลอื่น ๆ จะเรียกพระองค์ว่า "ทูลกระหม่อมฟ้าหญิงใหญ่" ส่วนพระอนุชาและพระขนิษฐาจะเรียกพระองค์ว่า "พี่หญิง"

การศึกษา 
ตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ ทรงเข้ารับการศึกษาขั้นต้นจนสำเร็จจากโรงเรียนจิตรลดา ครั้นทรงสำเร็จมัธยมศึกษา ได้เสด็จไปประทับ ณ ประเทศสหรัฐอเมริกาเพื่อทรงเข้าศึกษาต่อระดับปริญญาตรีจนสำเร็จ ณ สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ เมืองเคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา ในสาขาวิชาคณิตศาสตร์ และสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ ชีวเคมี (Bachelor of Science Degree in Bio-Chemistry) จากนั้น ทรงเข้ารับการศึกษาต่อจนสำเร็จปริญญาโท ณ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส ณ ลอสแอนเจลิส สหรัฐอเมริกา ในสาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ (Statistics and Public Health) จนสำเร็จในการศึกษา

การอภิเษกสมรส 
เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ได้ขอพระราชทานกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์แห่งพระราชวงศ์ ต่อมาอภิเษกสมรสกับปีเตอร์ แลด เจนเซน ชาวอเมริกัน ในพระบรมมหาราชวังตามราชประเพณี และประทับอยู่ ณ สหรัฐอเมริกา ทรงเปลี่ยนพระนามเป็น จูลี เจนเซน () ทั้งสองมีพระโอรส-ธิดาสามคน ทั้งหมดเกิดในสหรัฐอเมริกา โดยมีการออกพระนามในประเทศไทยระหว่างทรงพำนักในต่างประเทศว่า ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เจนเสน  

ในปี พ.ศ. 2541 ทรงหย่ากับปีเตอร์ เจนเซน กลับมาใช้พระนามเดิมคืออุบลรัตน มหิดล () และเสด็จกลับประเทศไทยพร้อมคุณพุ่ม หลังผ่านปัญหาการหย่าร้างกับอดีตพระสวามีกว่าสองปี ในขณะที่เสด็จกลับประเทศไทยนั้น ท่านผู้หญิงพลอยไพลินยังศึกษาในกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร ส่วนท่านผู้หญิงสิริกิติยาได้เข้าศึกษาต่อในมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียริเวอร์ไซด์ โดยพำนักอยู่ร่วมกับบิดา

พระโอรสธิดา 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี อภิเษกสมรสกับปีเตอร์ แลดด์ เจนเซน มีพระราชโอรส-ธิดา 3 พระองค์ดังนี้

การเสด็จนิวัตประเทศไทย 
ขณะทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญาประทับอยู่สหรัฐอเมริกานั้น พระมารดาและพระบรมวงศานุวงศ์ได้เสด็จมาเยี่ยมพระองค์บ้างเป็นบางปี และพระองค์ก็ได้เสด็จมาประเทศไทยเพื่อทรงเยี่ยมพระบิดาและพระมารดา ทั้งทรงร่วมงานพระราชพิธีต่าง ๆ พร้อมด้วยพระโอรส-ธิดา ดังนี้

 การเสด็จนิวัตประเทศไทยครั้งที่ 1 เพื่อทรงร่วมงานพระพิธีอภิเษกสมรสสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี กับนาวาอากาศเอกวีระยุทธ ดิษยะศริน ขณะมียศ เรืออากาศโท เมื่อ พ.ศ. 2525
 การเสด็จนิวัตประเทศไทยครั้งที่ 2 เพื่อทรงร่วมงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2530
 การเสด็จนิวัตประเทศไทยครั้งที่ 3 เพื่อทรงร่วมงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2535
 การเสด็จนิวัตประเทศไทยครั้งที่ 4 เพื่อทรงร่วมงานพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลถวายพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เมื่อ พ.ศ. 2538
 การเสด็จนิวัตประเทศไทยครั้งที่ 5 เพื่อทรงร่วมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เมื่อ พ.ศ. 2539
 การเสด็จนิวัตประเทศไทยครั้งที่ 6 เพื่อทรงร่วมงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2542

เมื่อทรงหย่ากับปีเตอร์ แลด เจนเซน ในพ.ศ. 2541 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญาได้เสด็จนิวัตประเทศไทยและประทับอยู่เป็นการถาวรเมื่อ พ.ศ. 2544

ภายหลังเสด็จนิวัติประเทศไทยเป็นการถาวร พระองค์ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจนานัปการในด้านการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดจนเป็นที่ประจักษ์และยอมรับในระดับประเทศและนานาชาติ นอกจากนี้ยังทรงให้การช่วยเหลือราษฎรและให้โอกาส ผู้พิการ เยาวชน ตลอดจนประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติต่าง ๆ โดยมีพระดำริให้จัดตั้งมูลนิธิต่าง ๆ ขึ้นในการช่วยเหลือและให้โอกาสประชาชน อีกทั้งยังทรงพระปรีชาสามารถในแสดงภาพยนตร์ตามบทพระนิพนธ์หลายเรื่อง เป็นต้นว่า หนึ่งใจ... เดียวกัน (พ.ศ. 2551), มายเบสต์บอดีการ์ด (พ.ศ. 2552) โดยนำรายได้ทั้งหมดในการจัดฉายภาพยนตร์ดังกล่าวทั้งในประเทศและต่างประเทศไปช่วยเหลือประชาชนและผู้ประสบภัยพิบัติต่าง ๆ ทั่วประเทศ และเป็นการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวและอุตสาหกรรมภาพยนตร์ของไทยในระดับนานาชาติอีกด้วย

พระกรณียกิจ

ด้านสังคมสงเคราะห์
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจด้านการช่วยเหลือราษฎรใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ไม่สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปกติสุข โดยทรงตั้งมูลนิธิชีวิตสดใสเป็นองค์การสาธารณกุศล 

นอกจากนี้ ยังทรงตั้งมูลนิธิ Miracle of Life เพื่อช่วยเหลือราษฎรที่ประสบปัญหาต่าง ๆ เช่น ด้านการศึกษา ด้านสังคมสงเคราะห์ ด้านการช่วยเหลือ ด้านการศาสนา โดยได้เสด็จหรือทรงโปรดให้ผู้แทนพระองค์ไปดูความคืบหน้าของโครงการอยู่เป็นประจำ

ด้านเทคโนโลยี
พระองค์ทรงเป็นเจ้าฟ้าสมัยใหม่ มีช่องทางสื่อสารกับประชาชนโดยตรง ผ่านแอปพลิเคชัน โซเชี่ยลมีเดีย ชื่อว่า อินสตาแกรม โดยทรงใช้พระนามแฝงว่า Nichax เพื่อโพสต์พระรูปส่วนพระองค์ในพระอิริยาบถต่างๆให้ประชาชนเข้าไปชื่นชม และพูดคุยจนเป็นที่ชื่นชมจากพสกนิกรว่า เป็นเจ้าฟ้าทันสมัย

ด้านการรณรงค์การแก้ไขปัญหายาเสพติด 

ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี มีพระดำริให้มีและทรงรับเป็นองค์ประธานโครงการ "TO BE NUMBER ONE" เพื่อรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในสถานศึกษาทั่วประเทศ และหน่วยงาน องค์กร ชุมชนต่าง ๆ ตามพระปณิธาน "ทุกคนเป็นหนึ่งได้โดยไม่พึ่งยาเสพติด" มุ่งหมายให้เยาชนใช้เวลาว่างมาร่วมกิจกรรมอันเปิดโอกาสให้กล้าคิด กล้าทำ กล้าแสดงออก นอกจากนี้ ยังมี "ศูนย์เพื่อนใจวัยรุ่น" ซึ่งให้คำปรึกษาและแก้ปัญหาต่าง ๆ ของเยาวชน เช่น ปัญหาครอบครัว และปัญหายาเสพติด มีสมาชิกเข้าร่วมโครงการทั้งเยาวชนและผู้ใหญ่มากถึง 31 ล้านคน หรือครึ่งประเทศ

นอกจากนี้ ยังทรงเปิดศูนย์เพื่อนใจวัยรุ่นทั่วประเทศ และเสด็จมาเยี่ยมชมกับพระราชทานรางวัลในการประกวดของชมรมทูบีนัมเบอร์วันและงานรวมพลคนทูบีครั้งใหญ่ที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีด้วย

ต่อมา รัฐบาลสหรัฐแม็กซิโกได้กราบทูลเชิญทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เพื่อทรงเป็นองค์ประธานในงานประชุมเยาวชนโลก (World Youth Conference) ประจำปี พ.ศ. 2553 ซึ่งจัดขึ้นที่ประเทศเม็กซิโก โดยเม็กซิโกให้ความสนใจโครงการทูบีนัมเบอร์วันและให้การยกย่องว่า เป็นต้นแบบในการป้องกันเยาวชนติดยาเสพติดเป็นผลสำเร็จ และต่างชื่นชมในความเป็นผู้นำที่สร้างสรรค์ของทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี

ด้านเด็กออทิสติก 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงเห็นว่าเด็กออทิสติกไม่ได้เรียนหนังสือ จนทำให้เป็นคนไม่ปกติ จึงทรงตั้งมูลนิธิคุณพุ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2548 ภายหลังจากที่คุณพุ่ม เจนเซ่น พระโอรสซึ่งเป็นโรคออทิซึมด้วยนั้น ได้เสียชีวิตลงเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 บางปียังพระราชทานเงินส่วนพระองค์ให้แก่เด็กออทิสติกนำไปใช้จ่ายเป็นทุนการศึกษาและเพื่อให้เด็กออทิสติกได้พัฒนาตนเอง

ด้านการกีฬา  
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี มีพระปรีชาในกีฬาเรือใบ และเคยทรงลงแข่งกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเมื่อแปรพระราชฐานยังพระราชวังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นอกจากนี้ ทรงเคยเข้าร่วมการแข่งขันเรือใบประเภทโอเค ในฐานะนักกีฬาทีมชาติ ที่งานกีฬาแหลมทองครั้งที่ 4 สนามศุภชลาศัย กรีฑาสถานแห่งชาติ วันที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2510 และทรงทำคะแนนรวมได้เป็นที่ 1 เสมอด้วยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่ทรงร่วมการแข่งขันเช่นกัน จึงได้รับพระราชทานเหรียญทองจากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ร่วมกับพระบิดา

ด้านการศึกษา 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี พระราชทานทุนการศึกษาให้กับเยาวชน ผ่านมูลนิธิ TO BE NUMBER ONE ผู้ได้รับทุนการศึกษา จะได้รับต่อเนื่องจนจบการศึกษาระดับปริญาตรี

ผลงานในวงการบันเทิง

ด้านการแสดงละคร 
เมื่อปี พ.ศ. 2546 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ได้ทรงละครสองเรื่องแรก คือ กษัตริยา และ มหาราชกู้แผ่นดิน ตามคำกราบทูลเชิญของบริษัทกันตนา ละครทั้งสองออกอากาศสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกทุกวันจันทร์ถึงศุกร์ เวลา 19:30 นาฬิกา

ต่อมาในปี พ.ศ. 2549 ได้ทรงแสดงนำในละครเรื่อง อนันตาลัย ซึ่งทรงประพันธ์เค้าโครงเรื่องด้วยพระองค์เองโดยใช้พระนามแฝงว่า "พลอยแกมเพชร" ละครดังกล่าวออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ไอทีวี

ต่อมาในปี พ.ศ. 2559 พระองค์ได้ทรงร่วมแสดงในละครโทรทัศน์ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 คู่ขนานกับ ช่อง 3 HD ช่อง 33 เรื่อง ดาวหลงฟ้า ภูผาสีเงิน ทรงรับบทเป็น "อัมราภาชินี"

การออกรายการโทรทัศน์ 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ได้เสด็จมาทรงถ่ายรายการโทรทัศน์ที่เกี่ยวกับพระองค์เป็นประจำ ตามคำกราบทูลเชิญคณะบุคคลต่าง ๆ เพื่อออกเผยแพร่ทางโทรทัศน์ โดยเฉพาะรายการที่พระองค์ทรงออกรายการทางโทรทัศน์อยู่เป็นประจำเป็นรายการที่มีความรู้และสาระต่าง ๆ ที่ประชาชนได้รับชมอยู่จนถึงปัจจุบัน มีทั้งหมด 2 รายการ มีดังนี้
 ทูบีนัมเบอร์วัน วาไรตี้ เมื่อ พ.ศ. 2550 จนถึงปัจจุบัน ส่งเสริมการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์เพื่อห่างไกลยาเสพติด ผลิตโดย โครงการทูบีนัมเบอร์วันและกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข พระองค์จะออก ช่วง Talk to the Princess ตอบจดหมายจากผู้ชม จะออกอากาศทุกวันเสาร์ เวลา 20:30–21:30 นาฬิกา ทางสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย 
 พรินเซสไดอารี (Princess Diary) เมื่อ พ.ศ. 2551 เกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของต่างประเทศ ปัจจุบัน เปลี่ยนรูปแบบใหม่เป็นการสัมภาษณ์ดารารับเชิญในห้องส่ง โดยเล่าประวัติและผลงานของดารารับเชิญ ออกอากาศทุกวันศุกร์ เวลา 23:05–24:00 นาฬิกา ทาง เอ็มคอตเอชดี

การแสดงภาพยนตร์ 
เมื่อ พ.ศ. 2551 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ได้ทรงถ่ายภาพยนตร์เรื่อง หนึ่งใจเดียวกัน เป็นภาพยนตร์เรื่องแรกในพระองค์ จากบทพระนิพนธ์ เรื่องสั้นที่...ฉันคิด ทำรายได้ 50 ล้านบาท ต่อมา ยังทรงแสดงในภาพยนตร์เรื่อง มายเบสต์บอดีการ์ด และ พระนางจามเทวี ภาพยนตร์ทั้งสามได้เข้าฉายในงานเทศกาลหนังเมืองคานส์ โดยเสด็จมาทรงร่วมในพิธีเมื่อ พ.ศ. 2551, 2552 และ 2553

ใน พ.ศ. 2555 ทรงร่วมแสดงภาพยนตร์อีกสองเรื่อง คือ เรื่อง ว่ายน้ำข้ามทะเลดาว ร่วมกับ โทนี่ รากแก่น เทิดพระเกียรติยศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชในวันพระราชสมภพ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2555 เข้าฉายในวันที่ 1–23 ธันวาคม พ.ศ. 2555 และเรื่อง Together วันที่รัก ร่วมกับ สหรัถ สังคปรีชา และ ปิยธิดา มิตรธีรโรจน์ เข้าฉายวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2555

ด้านการร้องเพลง 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงมีผลงานเพลงหลายผลงานในสังกัดจีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ เช่น เพลงประจำโครงการทูบีนัมเบอร์วัน เพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง หนึ่งใจ...เดียวกัน เพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง มาย เบส บอดี้การ์ด เพลง "ทางของฉัน" และเพลง "ผู้ชายคนนั้น" นอกจากนี้ ยังทรงได้รับเชิญเข้าร่วมร้องเพลง "ขวานไทยใจหนึ่งเดียว" เมื่อปี พ.ศ. 2547 ด้วย

ด้านการเมือง 

ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงตอบรับเสนอชื่อเป็นนายกรัฐมนตรีของพรรคไทยรักษาชาติ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 โดยพรรคได้เสนอพระนามต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 แต่ต่อมา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชโองการ เรื่อง สถาบันพระมหากษัตริย์ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ความโดยสรุปว่า การนำพระบรมราชวงศ์ทุกพระองค์ แม้จะทรงกราบถวายบังคมลาออกจากฐานันดรศักดิ์ไปแล้ว มาเกี่ยวข้องกับระบบการเมือง ไม่ว่าจะโดยทางใดก็ตาม เป็นการกระทำที่ขัดต่อโบราณราชประเพณี ขนบธรรมเนียม และวัฒนธรรมของชาติ ถือเป็นการกระทำที่มิบังควรไม่เหมาะสมอย่างยิ่ง และในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 กกต. ประกาศรับรองบัญชีรายชื่อทั้ง 45 พรรค 69 รายชื่อ โดยไม่ปรากฏชื่อทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนฯ เพราะยังถือว่าเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ต้องอยู่เหนือการเมือง

องค์กรในพระอุปถัมภ์ 
ทูบีนัมเบอร์วัน
มูลนิธิอุบลรัตน ในพระบรมราชินูปถัมภ์
มูลนิธิชีวิตสดใส
โรงเรียนอนุบาลชีวิตสดใส
มูลนิธิคุณพุ่ม
มูลนิธิมิราเคิลออฟไลฟ์
สมาคมเจ็ตสกีแห่งประเทศไทย
โรงเรียนเพียงหลวง
สมาคมลูกกตัญญูแห่งชาติ

พระเกียรติยศ

ฐานันดรศักดิ์และพระอิสริยยศ 
 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี (5 เมษายน พ.ศ. 2494 – 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2515)
 จูลี เจนเซน (ในสหรัฐ) ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เจนเสน (ในไทย) (25 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 – พ.ศ. 2541)
 อุบลรัตน มหิดล (ในสหรัฐ) (พ.ศ. 2541 – 2544) ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เจนเสน (ในไทย) 
 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี (พ.ศ. 2544 – ปัจจุบัน)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
  : พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  Order of Orange-Nassau ขั้นสูงสุด

เครื่องอิสริยยศ 
ครั้งที่ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงพระยศเป็นสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิงนั้น ทรงมีเครื่องอิสริยยศประจำพระองค์ที่ทรงได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  เครื่องอิสรริยยศเหล่านั้นประกอบด้วย
 พระสุพรรณบัฎ พร้อมหีบทองคำลงยาราชาวดี ประดับตราพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. ประดับเพชร
 พานพระศรีทองคำลงยาราชาวดี พร้อมจอกทองคำลงยาราชาวดี ผอบทองคำลงยาราชาวดียอดปริกประดับเพชร ซองพลูทองคำขอบบนล่างประดับทับทิม และมีตลับภู่ประดับทับทิมกับเพชร ไม้ควักพระกรรณ ไม้แคะพระทนต์ และพระกรรบิดทองคำลงยาราชาวดีประดับทับทิม 
 หีบพระศรีทองคำลงยาราชาวดีประดับตราพระจุลมงกุฎ มีลูกหีบสามหีบ พร้อมพานรองลงยาราชาวดี
 พระสุพรรณศรีทองคำลงยาราชาวดี
 พระภิงคารทองคำลงยาราชาวดี พร้อมพานรองลงยาราชาวดี 
 ขันพระสุธารสทองคำลงยาราชาวดี ที่ขอบประดับทับทิม พร้อมพานรองลงยาราชาวดี กับจอกทองคำลงยาราชาวดี 
 ขันสรงพระพักตร์ทองคำลงยาราชาวดี พร้อมพานรองลงยาราชาวดีขอบประดับทับทิม กับคลุมปัก
 ที่พระสุธารสชาทองคำสลักลาย ประกอบด้วย กาพระสุธารสชาทองคำสลักลาย ถ้วยพระสุธารสชาทำจากหยก มีถาดทองคำสลักลาย 
 กาพระสุธารสทองคำสลักลาย ทรงกระบอก พร้อมพานรอง ทองคำสลักลาย

รางวัล 
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ทรงได้รับรางวัลดังต่อไปนี้
 พ.ศ. 2546 องค์การอนามัยโลก ภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถวายรางวัล WHO/SEARO Award เนื่องจากพระกรณียกิจด้านการพัฒนางานสาธารณสุข โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การรณรงค์ป้องกันแก้ไขปัญหายาเสพติด 
 พ.ศ. 2545 สภาสังคมสงเคราะห์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ถวายรางวัลมหิดลวรานุสรณ์ 
 พ.ศ. 2555 กรมสุขภาพจิต ถวายรางวัลเมนทัลเฮลท์ปรินเซสอะวอร์ด (Mental Health Princess Award) เนื่องจากพระราชกรณียกิจด้านสุขภาพจิตและยาเสพติด 
 พ.ศ. 2556 สมาคมผู้สื่อข่าวบันเทิงแห่งประเทศไทย ถวายรางวัล "ตุ๊กตาทองเกียรติยศสูงสุดผู้อุทิศพระองค์เพื่ออุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย" เนื่องจากถือว่า ทรงส่งเสริมอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทย และเนื่องจากการที่ทรงแสดงภาพยนตร์
 พ.ศ. 2556 สมาคมผู้สื่อข่าวบันเทิงแห่งประเทศไทย ถวายรางวัลรายการโทรทัศน์เกียรติยศเพื่อการพัฒนาเยาวชนไทยสำหรับรายการทูบีนัมเบอร์วันวาไรอิตี (To Be Number One Variety)
 พ.ศ. 2565 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) ถวายโล่สดุดีพระเกียรติคุณด้านการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด เนื่องในวันต่อต้านยาเสพติดโลก (26 มิถุนายน) ประจำปี พ.ศ. 2565

ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์

สิ่งอันเนื่องด้วยพระนาม

สถาบันการศึกษา  
โรงเรียนเจ้าฟ้าอุบลรัตน์ จังหวัดเชียงใหม่
โรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย จังหวัดนครนายก
โรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร
โรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย นครปฐม 
โรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย นครราชสีมา
โรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย พัทลุง
โรงเรียนอุบลรัตน์พิทยาคม
โรงเรียนอุบลรัตน์ จังหวัดนครราชสีมา
โรงเรียนสิริวัฒนาบริหารธุรกิจและพณิชยการ
โรงเรียนมูลนิธิวัดศรีอุบลรัตนาราม อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
โรงเรียนเพียงหลวง 1 (บ้านท่าตอน) อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่
โรงเรียนเพียงหลวง 2 (บ้านสายโท12 ใต้) อำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์
โรงเรียนเพียงหลวง 3 (เหมืองแร่อีต่อง) อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี
โรงเรียนเพียงหลวง 4 (สุไหงมูโซ๊ะ) อำเภอละงู จังหวัดสตูล
โรงเรียนเพียงหลวง 5 (บ้านในหยาน) อำเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร
โรงเรียนเพียงหลวง 6 (บ้านมะม่วง) อำเภอบ่อไร่ จังหวัดตราด
โรงเรียนเพียงหลวง 7 (บ้านห้วยสะแตง) อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน
โรงเรียนเพียงหลวง 8 (บ้านโคกกลาง) อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์
โรงเรียนเพียงหลวง 9 (นิคมชานุมานสงเคราะห์ ๒) อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ
โรงเรียนเพียงหลวง 10 (บ้านเทพนิมิต) อำเภอนาทม จังหวัดนครพนม
โรงเรียนเพียงหลวง 11 (บ้านสล่าเจียงตอง) อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน
โรงเรียนเพียงหลวง 12 (บ้านท่าล้ง) อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี
โรงเรียนเพียงหลวง 13 (บ้านม่วงน้ำไพร) อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย
โรงเรียนเพียงหลวง 14 (บ้านไทยถาวรโคกแดงประสานมิตร) อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ
โรงเรียนเพียงหลวง 15 (บ้านรังแตน) อำเภอกระบุรี จังหวัดระนอง
โรงเรียนเพียงหลวง 16 (บ้านร่มโพธิ์ไทย) อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย
โรงเรียนเพียงหลวง 17 (บ้านแส์ง) อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว
โรงเรียนเพียงหลวง 18 (บ้านนาจาน) อำเภอปากชม จังหวัดเลย
สระว่ายน้ำอุบลรัตนราชกัญญา มหาวิทยาลัยแม่โจ้
อาคารอุบลรัตนราชกัญญา มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา
อาคารอุบลรัตนราชกัญญา มหาวิทยาลัยปทุมธานี
อาคารอุบลรัตนราชกัญญา โรงเรียนไฮเทค-เทคโนโลยี จังหวัดสระแก้ว
อาคารอุบลรัตนราชกัญญา โรงเรียนโปลิเทคนิคเชียงราย
อาคารอุบลรัตน์ โรงเรียนเซนต์โยเซฟ ท่าแร่ จังหวัดสกลนคร

การคมนาคม 
เขื่อนอุบลรัตน์ หรือที่ชาวขอนแก่น เรียกว่า "เขื่อนพองหนีบ" สร้างปิดกั้น แม่น้ำพอง ที่อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น

ศาสนสถาน 
วัดศรีอุบลรัตนาราม ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี
อาคารปฏิบัติธรรม อุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี วัดพรหมมหาจุฬามณี พรหมรังษี ตำบลดอนยออำเภอเมือง จังหวัดนครนายก
อาคารปฏิบัติธรรม อุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี วัดป่าท่าพง จังหวัดสระบุรี

ศาสนวัตถุ 
พระอุบลบันดาลประทานพร 
พระพรหมอุบลบันดาลประทานพร 
พระพุทธรัชมงคลอุบลบพิตร พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร 
พระพุทธไตรย์รัตนโลกนาถ พระพุทธรูปประจำพระองค์

สถานที่ท่องเที่ยว 
ตลาดท่าปลาเขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
อาคารแสดงพันธุ์ปลาลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา อุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี จังหวัดสุพรรณบุรี
อาคารพิพิธภัณฑ์ศรีอุบลรัตนาราม วัดศรีอุบลรัตนาราม ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี
อาคารแสดงสินค้าโอท็อป ศูนย์การประชุม และแสดงสินค้านานาชาติอุบลรัตนราชกัญญา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

สถานที่ราชการ 
อาคารอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี สถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
อาคารอุบลรัตนราชกัญญา โรงพยาบาลสวนปรุง

พงศาวลี

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 ราชสกุลวงศ์ในรัชกาลปัจจุบัน
 ทูบีนัมเบอร์วัน
 ไม่มีอะไรเกินฝัน - ทูบีนัมเบอร์วัน
 หนึ่งใจ... เดียวกัน
 ขวานไทยใจหนึ่งเดียว

แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซด์โครงการทูบีนัมเบอร์วัน
 เว็บไซด์มูลนิธิชีวิตสดใส
 เว็บไซด์มูลนิธิคุณพุ่ม 
 มีพระดำรัสให้ครอบครัวผู้ประสบภัยสึนามิ มีพลังใจเข้มแข็งต่อสู้ชีวิตต่อไปจากสำนักนายกรัฐมนตรี

ราชวงศ์จักรี
รัชกาลที่ 9
ราชสกุลมหิดล
 
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.จ.ก. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายใน)
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ว.ม.
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ภ.ป.ร.1‎
ผู้ได้รับเหรียญรัตนาภรณ์ ว.ป.ร.1‎ (ร.10)‎
เจ้าฟ้าที่ทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์
เจ้าฟ้าหญิง
นักแสดงภาพยนตร์หญิงชาวไทย
นักร้องหญิงชาวไทย
นักกีฬาเหรียญทองซีเกมส์ชาวไทย
นักกีฬาทีมชาติไทย
บุคคลจากโรงเรียนจิตรลดา
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยศรีปทุม
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยนเรศวร
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่
ศิษย์เก่าจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์
พระราชธิดาในพระมหากษัตริย์ไทย