สำนักนายกรัฐมนตรี (ประเทศไทย)

สำนักนายกรัฐมนตรี () เป็นส่วนราชการของรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทย มีฐานะเป็นกระทรวง ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี รับผิดชอบการบริหารราชการทั่วไป เสนอแนะนโยบายและการวางแผนการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ความมั่นคง และราชการเกี่ยวกับการงบประมาณ ระบบราชการ การบริหารงานบุคคล กฎหมายและการพัฒนากฎหมาย การติดตามและประเมินผลการปฏิบัติราชการ การส่งเสริมการลงทุน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ การปฏิบัติภารกิจพิเศษและราชการอื่นตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ ของสำนักนายกรัฐมนตรีหรือส่วนราชการที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี หรือที่มิได้อยู่ภายในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงใดโดยเฉพาะ

ประวัติ 
สำนักนายกรัฐมนตรี ได้รับการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พุทธศักราช 2476 เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2476 โดยมีการจัดวางระเบียบราชการสำนักงาน และกรมภายในสำนักนายกรัฐมนตรี ไว้ 6 หน่วยงาน คือ
 สำนักงานเลขานุการนายกรัฐมนตรี
 กรมเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
 คณะกรรมการกฤษฎีกา
 คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
 คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน
 สำนักงานโฆษณาการ

ต่อมาได้มีการเปลี่ยนชื่อสำนักนายกรัฐมนตรีเป็น "สำนักคณะรัฐมนตรี" อยู่ระยะหนึ่ง ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2497 ถึงวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502

จนกระทั่งมีการแต่งตั้งปลัดบัญชาการสำนักนายกรัฐมนตรีเป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 คือ พันเอก หลวงวิจิตรวาทการ

แม้ว่าสำนักนายกรัฐมนตรีจะจัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2476 แต่ก็มิได้กำหนดให้วันที่ 9 ธันวาคมของทุกปีเป็นวันสถาปนา เนื่องจากได้ถือตามความเป็นจริงว่าส่วนงานของนายกรัฐมนตรีได้ถือกำเนิดขึ้น ตามการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีคนแรกโดยคณะราษฎรเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2475 ตามรัฐธรรมนูญฉบับแรกของไทย สำนักนายกรัฐมนตรีจึงกำหนดให้วันที่ 28 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนาสำนักนายกรัฐมนตรีเพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ดังกล่าว โดยได้กำหนดให้สีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี คือ สีดำ

หน่วยงานในสังกัด

ส่วนราชการ

ส่วนราชการที่ขึ้นตรงต่อปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 
สำนักนายกรัฐมนตรี มีส่วนราชการ 3 ส่วนราชการ ดังต่อไปนี้
 สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี
 กรมประชาสัมพันธ์
 สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค

ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี 
ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545
 สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี
 สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี 
 สำนักข่าวกรองแห่งชาติ
 สำนักงบประมาณ
 สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ
 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
 สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (เดิมชื่อ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ)
 สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ
 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน 
 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ
 สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง
 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ

ส่วนราชการรูปแบบเฉพาะภายใต้การบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี 
 กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร
 ศูนย์อำนวยการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล

รัฐวิสาหกิจ 
 บริษัท อสมท จำกัด (มหาชน)

องค์การมหาชน 
 สำนักงานส่งเสริมการจัดการประชุมและนิทรรศการ (องค์การมหาชน)
 สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน)
 สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน)
 สำนักงานพัฒนาพิงคนคร (องค์การมหาชน)
 สถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน)
 สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน)
 สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน)
 สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ
 สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

ส่วนราชการหรือหน่วยงานในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี

ส่วนราชการ 
 ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้
 สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ 
 สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
 สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน
 สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
 สำนักงานราชบัณฑิตยสภา

องค์การมหาชน 
 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก
 สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม
 สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ 
 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
 องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย
 สำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 

 รายนามรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีของไทย
 รายนามเลขาธิการนายกรัฐมนตรีของไทย
 รายนามเลขาธิการคณะรัฐมนตรีของไทย
 รายนามปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีของไทย
 รายนามโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรีของไทย

แหล่งข้อมูลอื่น 
 สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 

 
สำนักนายกรัฐมนตรี
 
องค์การที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2476