พระไชยสงคราม (เจ้าคำลือ)

พระไชยสงคราม นามเดิม เจ้าคำลือ พระไชยสงครามแห่งนครแพร่ เป็นพระบิดาในแม่เจ้าบัวไหล ราชเทวีในเจ้าหลวงพิริยเทพวงษ์ เจ้าผู้ครองนครแพร่องค์สุดท้าย

ประวัติ 
พระไชยสงคราม (เจ้าคำลือ) สืบเชื้อสายมาจากเจ้าเมืองพะเยา ได้รับราชการกินตำแหน่งที่นครน่าน ช่วยเจ้าผู้ครองนครน่านยกทัพไปตีเมืองหัวพันทั้งทั้งหกในสิบสองปันนา ได้กวาดต้อนเฉลยชาวไทลื้อไทยองมาไว้ยังเขตนาน้อยเมืองนครน่าน จึงทำให้ฝ่ายอังกฤษไม่พอใจได้ฟ้องร้องต่อกษัตริย์สยามว่าถูกชาวลาว(คนล้านนา) เอาเปรียบรังแกชาวพม่าคนในบังคับของอังกฤษ จึงถูกไต่สวน และถูกปลดออกจากตำแหน่งราชการที่นครน่าน ภายหลังพระยาอินทวิไชย เจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 3 ได้ชักชวนเจ้าคำลือให้มาช่วยกิจการงานต่างๆในนครแพร่ และได้รับแต่งตั้งเป็น พระไชยสงคราม ในปี พ.ศ. 2421 ในรัชสมัยพระยาพิมพิสารราชา เจ้าผู้ครองนครแพร่ องค์ที่ 4

พระไชยสงคราม (เจ้าคำลือ) ถึงแก่อนิจกรรม ในปี พ.ศ. 2442

โอรส/ธิดา 
พระไชยสงคราม (เจ้าคำลือ) มีชายา 2 คน มีโอรส-ธิดา 4 คน ดังนี้

 เจ้านางของ (ไม่มีบุตร)

 เจ้านางอิ่นแก้ว มีโอรส-ธิดา 4 คน ดังนี้
 เจ้าจอมแปง (เจ้านางของได้ขอไปอุปการะที่พะเยา)
 เจ้าเทพรส รสเข้ม (ฝาแฝดเจ้าจอมแปง) สมรสกับเจ้าสีมา (ธิดาพระวังขวา (เจ้าวังขวาเฒ่า) กับเจ้าปิ่นแก้ว) นางมูล ,นางสุนา ,ภรรยาบ้านเหล่า และภรรยาบ้านร้องกวาง มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 เจ้าหนานหมื่น รสเข้ม สมรสกับเจ้าศรีวรรณา มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 เจ้าน้อยสม รสเข้ม 
 เจ้าน้อยคำมูล รสเข้ม 
 เจ้าหนานสิงห์ รสเข้ม 
 เจ้าหนานเครื่อง รสเข้ม 
 เจ้าเกี๋ยง รสเข้ม 
 เจ้าบัวจีน นันทะ
 เจ้าบัวหอม รสเข้ม 
 เจ้าตี้ แผ่นทอง
 ส.อ.เจ้าสุด รสเข้ม 
 เจ้าบุ รสเข้ม สมรสกับเจ้าเมือง มีธิดาบุญธรรม คือ
 เจ้าคำเมา มหายศปัญญา
 เจ้าน้อยแสน รสเข้ม สมรสกับนางดำ มีบุตร ดังนี้
 นายหนานปั๋น รสเข้ม 
 เจ้าน้อยหนู รสเข้ม สมรสกับนางศรีคำ
 เจ้าขันคำ สมรสกับเจ้าน้อยบุญทวงศ์ และเจ้าน้อยไชยลังกา มีธิดา ดังนี้
 เจ้าสร้อย
 เจ้ามอน อุตรพงศ์ สมรสกับเจ้าน้อยตุ้ย อุตรพงศ์
 เจ้าน้อยหวัน รสเข้ม 
 เจ้าน้อยศรี รสเข้ม 
 เจ้าน้อยตุ่น รสเข้ม สมรสกับนางบัวไหล มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 นายแง่ม รสเข้ม 
 นางคำเกี้ยว ปินตากุล
 นางฟองจันทร์ กลิ่นจันทร์
 นายสิงห์ทอง รสเข้ม 
 ส.ท.ลิ่น รสเข้ม 
 นางบัวนิ่ง สังแก้ว
 นางบัวลอย อินทนนท์
 นางบัวเลียว เวียงธรรม
 นางคำปัน สุวรรณ
 นายสงกรานต์ รสเข้ม 
 นายหนานสุนันต๊ะ รสเข้ม (เกิดจากนางมูล) สมรสกับนางดี ศิริพันธุ์
 นายหนานแก้วเมืองมา รสเข้ม (เกิดจากสุนา) สมรสกับนางบัวคลี่ ,นางพริ้ง และนางพลอย
 นางมอน นามเมือง(เกิดจากนางสุนา)
 นางอ้น รสเข้ม (เกิดจากภรรยาบ้านเหล่า) 
 นางเบาะ รสเข้ม (เกิดจากภรรยาบ้านเหล่า) 
 ธิดาไม่ทราบชื่อ (เกิดจากภรรยาบ้านร้องกวาง)
 เจ้าสามผิว (ผิวเปลี่ยนตามเวลา เช้า กลางวัน เย็น) ถึงแก่กรรมด้วยโรคท้องร่วงขณะอายุได้ 13 ปี ที่กรุงเทพฯ
 เจ้าบัวไหล เสกสมรสกับเจ้าพิริยเทพวงษ์ มีราชโอรส-ธิดา ดังนี้
 เจ้ากาบคำ  สมรสกับพระยาอุปราช (เจ้าน้อยเสาร์ วราราช) มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 ขุนวีระราชภักดี (เจ้าน้อยอินทวงศ์ วราราช) สมรสกับ เจ้าลูน อิ่นคำลือ
 เจ้าพลอยแก้ว อุตรพงศ์ สมรสกับ เจ้าน้อยชื่น อุตรพงศ์
 เจ้าทิพย์เนตร อารีราษฏร์ สมรสกับ พันตำรวจตรีหลวงอารีราษฏร์
 เจ้าเวียงชื่น สมรสกับพระยาราชวงศ์ (เจ้าน้อยบุญศรี บุตรรัตน์ )  มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 เจ้าอินทร์คุ้ม บุตรรัตน์ สมรสกับ เจ้าน้อยไชยวงศ์ ศรีจันทร์แดง
 เจ้าอินทร์สม บุตรรัตน์
 เจ้าตาวคำ ศรุตานนท์ สมรสกับ หลวงนุภาณศิษยานุสรรค์ 
 เจ้าสุพรรณวดี สมรสกับเจ้าราชดนัย (เจ้าน้อยยอดฟ้า ณ น่าน)  มีธิดา ดังนี้
 เจ้าสร้อยฟ้า โลหะพจน์พิลาศ สมรสกับ รองอำมาตย์โทขุนโลหะพจน์พิลาศ
 เจ้าวิลาวัณย์ ณ น่าน
 เจ้ายวงคำ สมรสกับพระไชยสงคราม (จอน เตมียานนท์)  มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 เจ้าทิพย์เกษร เตมียานนท์ สมรสกับ พระยาประชาศรัยสรเดช (ถาบ ผลนิวาศ)
 เจ้าดารารัศมี เตมียานนท์
 เจ้ามณีนพรัตน์ เตมียานนท์
 เจ้ายวงแก้ว สมรสกับพระยามานิตย์ราชมนัส และนายมาร์ติน  มีบุตร ดังนี้
 เจ้าชาลี เทพวงศ์ (เกิดจากนายมาร์ติน) สมรสกับนางบัวเหลียว
 เจ้าหอมนวล สมรสกับพระยาราชเดชดำรง (ผล ศรุตานนท์)  มีบุตร-ธิดา ดังนี้
 เจ้าผลิ ศรุตานนท์ สมรสกับ นางสุดสวาท กุสุมารทัต
 เจ้าหวลกลิ่น เดชาติวงศ์ สมรสกับ หลวงเดชาติวงศ์วราวัฒน์ (หม่อมหลวงกรี เดชาติวงศ์) 
 เจ้าเผด็ต ศรุตานนท์ สมรสกับ เจ้าศรีพรรณ หัวเมืองแก้ว
 เจ้าอินทร์แปลง เทพวงศ์  สมรสกับสมรสกับนางจ้อย ,เจ้าคำเกี้ยว วงศ์พระถาง  ,เจ้าเทพเกสร ณ น่าน และนางจันทร์ รัตนภาพ มีบุตร ดังนี้
 เจ้าอินทร์เดช เทพวงศ์ หรือ นายโชติ แพร่พันธุ์  (เกิดจากนางจ้อย) สมรสกับ นางจรัส แพร่พันธุ์ 
 เจ้าอินทร์ศร เทพวงศ์ (เกิดจากเจ้าเทพเกสร) สมรสกับ นางคำป้อ เทพวงศ์
 เจ้าอินทร์ทรงรัศมี เทพวงศ์ (เกิดจากเจ้าเทพเกสร)  สมรสกับ นางอุไร เทพวงศ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง 

วงศ์วรญาติ
เจ้านายฝ่ายเหนือ
ราชวงศ์แสนซ้าย
ราชวงศ์ทิพย์จักร