เทาเจียด

เทาเจียด (เสียชีวิต ค.ศ. 181) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เฉา เจี๋ย () ชื่อรอง ฮั่นเฟิง  () เป็นขันทีราชสำนักและขุนนางชาวจีนในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เทาเจียดขึ้นมามีอำนาจในรัชสมัยของพระเจ้าเลนเต้ (ฮั่นหลิงตี้; ครองราชย์ ค.ศ.168–189) มีส่วนร่วมในการต่อสู้แย่งชิงอำนาจกับฝ่ายตรงข้ามที่นำโดยเตาบู (โต้ว อู่) และตันผวน (เฉิน ฝัน) ในรัชสมัยของพระเจ้าฮวนเต้ (ฮันหฺวันตี้; ครองราชย์ ค.ศ. 146–168) และต้นรัชสมัยของพระเจ้าเลนเต้ ต่อมาเฝิงฝาง ลูกเขยของเทาเจียดกลายเป็นหนึ่งใน 8 นายกองพันของกองทัพอุทยานตะวันตก

ในช่วงต้นของนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง สามก๊ก ที่ประพันธ์ในศตวรรษที่ 14 เทาเจียดได้รับการระบุให้เป็นขันทีคนหนึ่งในกลุ่มสิบขันที แม้ว่าตามประวัติศาสตร์จริงแล้วเทาเจียดไม่ได้เป็นสมาชิกของกลุ่มสิบขันที

ประวัติ 
เฉาเจี๋ยเริ่มทำรับราชการในตำแหน่งเสี่ยวหฺวังเหมิน () เมื่อต้นรัชสมัย จักรพรรดิฮั่นชุ่นตี้ (ครองราชย์ ค.ศ. 125–144) ต่อมาเลื่อนตำแหน่งขึ้นเป็นจงฉางชื่อ () ในรัชสมัยพระเจ้าฮวนเต้ (ครองราชย์ ค.ศ. 146–168) เทาเจียดยังได้รับการแต่งตั้งให้ตำแหน่งเฟิ่งเชอตูเว่ย์ () หรือนายกองรถม้า

ในปี ค.ศ. 168 เทาเจียดได้รับบรรดาศักดิ์เซียงโหฺวแห่งเตียงฮัน ( ฉางอันเซียงโหว) จากความชอบในการมีส่วนช่วยให้พระเจ้าเลนเต้ได้ขึ้นครองราชย์ เนื่องจากเวลานั้นพระเจ้าเลนเต้ยังทรงพระเยาว์ พระพันปีหลวงเตา (โต้วไท่โฮฺ่ว; มเหสีม่ายของพระเจ้าเลนเต้), ขุนพลใหญ่เตาบู (บิดาของพระพันปีหลวงเตา) และ ราชครูตันผวนจึงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน เตาบูและตันผวนเป็นผู้นำกลุ่มขุนนางในราชสำนักที่ขัดแย้งกับกลุ่มขันทีที่มีเทาเจียดและคนอื่น ๆ เป็นตัวแทนกลุ่ม  เมื่อเทาเจียดและกลุ่มขันทีได้ยินว่าฝ่ายเตาบูและตันผวนวางแผนกำจัดพวกตน เทาเจียดและกลุ่มขันทีจึงกระทำรัฐประหารยึดอำนาจฝ่ายตรงข้ามด้วยความช่วยเหลือของหวัง ฝู่ () จู ยฺหวี่ () ก้ง ผู่ (), จาง เลี่ยง () และคนอื่น ๆ เตาบูและตันผวนถูกจับและถูกประหารชีวิต  ในขณะที่พระพันปีหลวงเตาถูกกักบริเวณ หลังการรัฐประหาร เทาเจียดได้เลื่อนตำแหน่งเป็น “เสนาบดีราชองครักษ์แห่งตำหนักฉางเล่อ” ( ฉางเล่อเว่ย์เว่ย์) นอกจากนี้ยังได้บรรดาศักดิ์เป็น "โหฺวแห่งยีหยง" ( ยวี่หยางโหฺว) พร้อมได้กินส่วย 3,000 ครัวเรือน พันธมิตรที่ร่วมกับเทาเจียดในการทำรัฐประหารก็ได้รับบรรดาศักดิ์โหฺวและเกียรติยศอื่น ๆ จากพระเจ้าเลนเต้

ในปี ค.ศ. 169 เทาเจียดได้รับตำแหน่งเป็นจงฉางชื่อ () อีกครั้ง ไม่นานหลังจากนั้น เทาเจียดได้รับการแต่งตั้งเป็นต้าฉางชิว () หรือมหาดเล็กผู้รับใช้จักรพรรดินี ในปี ค.ศ. 172 เมื่อพระพันปีหลวงเตาสิ้นพระชนม์ระหว่างถูกกักบริเวณ เทาเจียดและหวัง ฝู่ทูลโน้มน้าวพระเจ้าเลนเต้ให้จัดพิธีศพของพระพันปีหลวงเตาเยี่ยงพิธีศพของพระสนมทั่วไปแทนที่จะจัดพิธีศพให้เหมาะกับสถานภาพ และไม่ให้ฝังพระศพด้วยกับพระบรมศพของพระเจ้าฮวนเต้ แต่ความพยายามทูลโน้มน้าวของทั้งคู่ไม่สำเร็จ เพราะขุนนางสองคนคือ เฉินฉิว () เสนาบดีตุลาการ ( ถิงเว่ย์) และหลี่ เสียน () เสนาบดีกลาโหม ( ไท่เว่ย์) ทูลโน้มน้าวพระเจ้าเลนเต้ให้จัดพิธีศพของพระพันปีหลวงเตาเยี่ยงพิธีศพของพระพันปีหลวงและให้ฝังพระศพด้วยกันกับพระเจ้าฮวนเต้  ในปีเดียวกันนั้น เทาเจียด หวัง ฝู่ และคนอื่น ๆ ใส่ร้ายหลิว คุย () อ๋องแห่งปุดไฮ ( ปั๋วไห่หฺวัง) และเป็นพระอนุชาของพระเจ้าฮวนเต้ว่าเป็นกบฏ ต่อมาหลิว คุยฆ่าตัวตายในคุก พระเจ้าเลนเต้บำเหน็จรางวัลให้เทาเจียดและหวัง ฝู่ที่เปิดเผย "การเป็นกบฏ" ของหลิว คุย โดยให้เพิ่มจำนวนครัวเรือนที่เรียกเก็บส่วย ญาติ ๆ ของทั้งคู่ก็ได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนนางในราชสำนักฮั่น 

ในปี ค.ศ. 179 เทาเจียดได้เลื่อนตำแหน่งเป็นหัวหน้าสำนักราชเลขาธิการ ( ชั่งชูลิ่ง) เทาเจียดเสียชีวิตในปี ค.ศ. 181 และได้รับการแต่งตั้งย้อนหลังให้เป็นขุนพลทหารม้าและรถศึก ( เชอฉีเจียงจฺวิน)

อ้างอิง 

 ฟ่าน เย่. พงศาวดารฮั่นยุคหลัง (โฮ่วฮั่นชู), เล่มที่ 78.
 ล่อกวนตง. สามก๊ก (ซันกั๋วเหยี่ยนอี้).
 ซือหม่า กวัง. จือจื้อทงเจี้ยน.

บุคคลที่เกิดในคริสต์ศตวรรษที่ 2
ขันทีจีน
นักการเมืองจีน
บุคคลจากมณฑลเหอหนาน
บุคคลในยุคราชวงศ์ฮั่น
บทความที่มีข้อความภาษาจีน
ขันทีในยุคราชวงศ์ฮั่น