สถานีหัวลำโพง

สถานีหัวลำโพง () เป็นสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ในเส้นทางรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล ที่ถนนพระรามที่ 4 กรุงเทพมหานคร บริเวณสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) สถานีรถไฟหลักของประเทศไทย ในอนาคตสถานีจะเชื่อมต่อกับโครงการรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงเข้มบริเวณสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)

ที่ตั้ง 
ใต้ถนนพระรามที่ 4 บริเวณแยกหัวลำโพง จุดบรรจบ ถนนพระรามที่ 4, ถนนรองเมือง, ทางขึ้นทางด่วนหัวลำโพง และ ถนนมหาพฤฒาราม ในพื้นที่แขวงรองเมือง เขตปทุมวัน และแขวงมหาพฤฒาราม เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร

นับตั้งแต่วันที่ 29 กรกฎาคม 2562 สถานีหัวลำโพงไม่ใช่สถานีปลายทางของระบบรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล อีกต่อไป หลังจากที่ รฟม. ได้เปิดให้บริการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยายช่วงหัวลำโพง-บางแค (หลักสอง) โดยหลังจากนี้อุโมงค์รถจะลดระดับกลายเป็นชานชาลาแบบสองชั้นเหมือนเดิม เนื่องจากวิ่งเลียบเข้าถนนเจริญกรุงที่มีทางแคบ และจะลดระดับลงไปเรื่อยๆ จนถึงความลึกที่ 30 เมตรจากผิวดิน เพื่อลอดข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา แล้วยกระดับกลับขึ้นมาเรื่อย ๆ จนมาขึ้นพ้นระดับใต้ดินที่บริเวณสถานีอิสรภาพ ก่อนมุ่งหน้าเข้าสู่สถานีท่าพระต่อไป

สถานีหัวลำโพงถูกใช้เป็นสถานที่ทำพิธีวางศิลาฤกษ์โครงการ และทำพิธีเปิดการเดินรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล โดยมีส่วนจัดแสดงนิทรรศการถาวรเกี่ยวกับความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานครอยู่ภายในสถานี

แผนผังสถานี

รายละเอียดของสถานี

สัญลักษณ์ของสถานี 
ตราสัญลักษณ์เป็นรูปทรงครึ่งวงกลมของอาคารสถานีรถไฟกรุงเทพ โดยมีรูปทรงปกติอยู่เหนือเงาสะท้อนรูปหัวกลับ ใช้สีแดงเพื่อบ่งบอกถึงความเป็นย่านธุรกิจ หรือตลาด

รูปแบบของสถานี 
เป็นสถานีใต้ดิน กว้าง 23 เมตร ยาว 206 เมตร ระดับชานชาลาอยู่ลึกจากผิวดิน 14 เมตร  เป็นชานชาลาแบบกลาง (Station with Central Platform)

ทางเข้า-ออก 
 1 โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์, ถนนมหาพฤฒาราม, วัดไตรมิตร, วงเวียนโอเดียน, ถนนไมตรีจิตต์ (บันไดเลื่อน)
 2 สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง), ถนนรองเมือง ด้านข้างอาคารสถานีรถไฟ, ป้ายรถประจำทางหน้าสถานีรถไฟ, ท่าเรือโดยสารคลองผดุงกรุงเกษม (บันไดเลื่อน / ลิฟต์)
 3 ธนาคารกรุงเทพ สาขาหัวลำโพง, ถนนรองเมือง ด้านติดถนนพระรามที่ 4, ป้ายรถประจำทางไปสามย่าน (บันไดเลื่อน)
 4 อาคารตั้ง ฮั่ว ปัก, ป้ายรถประจำทางไปเยาวราช (ลิฟต์)

การจัดพื้นที่ในตัวสถานี 
แบ่งเป็น 2 ชั้น ประกอบด้วย
 B1 ชั้นจำหน่ายบัตรโดยสาร เหรียญโดยสาร ห้องประชาสัมพันธ์ นิทรรศการ และทางเชื่อมสถานีรถไฟกรุงเทพ (Concourse Level)
 B2 ชั้นชานชาลา (Platform Level)

สิ่งอำนวยความสะดวก 
 ลิฟท์สำหรับผู้พิการ 2 ตัว บริเวณทางเข้า-ออกที่ 2 และ 4

นิทรรศการถาวรภายในสถานี 
จัดแสดงบริเวณทางเดินเชื่อมต่อสถานีรถไฟกรุงเทพ ระหว่างทางเข้า-ออกที่ 2 และ 3
 ศิลาฤกษ์โครงการรถไฟฟ้ามหานคร ที่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร (พระราชอิสริยศฯขณะนั้น) เสด็จฯ แทนพระองค์ทรงวางที่บริเวณหน้าสถานีรถไฟหัวลำโพง เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 อยู่บนแท่นภายใต้หลังคาพีระมิดแก้ว ซึ่งโผล่พ้นระดับดินบริเวณทางเข้า-ออกที่ 3
 ประวัติความเป็นมาของโครงการรถไฟฟ้ามหานคร และภาพการก่อสร้าง
 จารึกรายชื่อผู้ที่มีส่วนร่วมในโครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล รวมถึงผู้เสียสละ (ผู้ที่ถูกเวนคืนที่ดิน) บนผนังของโถงบันไดเลื่อนทางเข้า-ออกที่ 3
 พระเก้าอี้ลำลอง พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการเดินรถไฟฟ้าใต้ดินสายเฉลิมรัชมงคล วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547

เวลาให้บริการ

รถโดยสารประจำทาง 
 ถนนรองเมือง สาย 29 34 53
 ถนนพระรามที่สี่ สาย 4 21 25 40(เส้นทางหลัก) 53(วนขวา เทเวศร์-หัวลำโพง-เยาวราช) 73 507 529
 ถนนเลียบทางรถไฟ ข้างสถานีรถไฟกรุงเทพ สาย 7 29 34 40(เสริมพิเศษ) 113 501
 ถนนมหาพฤฒาราม สาย 1(จากท่าช้างไปถนนตก) 75

จุดเชื่อมต่อการเดินทาง 
 รถไฟชานเมือง และรถไฟสายตะวันออก ของการรถไฟแห่งประเทศไทย เชื่อมต่อที่สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)
 ท่าเรือคลองผดุงกรุงเกษม เชื่อมต่อที่ท่าเรือสถานีรถไฟหัวลำโพง
 รถไฟฟ้าชานเมืองสายสีแดงเข้ม ของการรถไฟแห่งประเทศไทย ในอนาคต เชื่อมต่อที่สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)

สถานที่สำคัญใกล้เคียง 
 สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)
 สะพานเจริญสวัสดิ์ 36 และคลองผดุงกรุงเกษม
 วงเวียนโอเดียน และซุ้มประตูวัฒนธรรมไทย-จีน
 ถนนเยาวราช
 วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร มณฑปพระสุโขทัยไตรมิตร และโรงเรียนไตรมิตรวิทยาลัย
 เทียนฟ้ามูลนิธิ
 โรงเรียนมหาวีรานุวัตร
 วัดมหาพฤฒาราม และโรงเรียนสตรีมหาพฤฒาราม
 ย่านตลาดน้อย
 โรงเรียนสายปัญญา
 โรงเรียนเทพศิรินทร์
 วงเวียน 22 กรกฎา
 คริสตจักรไมตรีจิตร
 วัดดวงแข
 ศาลแรงงานกลาง และศาลแขวงปทุมวัน
 ตลาดสะพานเหลือง

โรงแรม 
 โรงแรมบางกอกเซ็นเตอร์
 โรงแรมกรุงเกษม ศรีกรุง
 โรงแรมเดอะ เทรน อินน์
 โรงแรมศรีหัวลำโพง
 โรงแรมสเตชัน
 โรงแรมเดอะ ควอเตอร์ หัวลำโพง บาย ยูเอชจี

เหตุการณ์สำคัญในอดีต 
 วันที่ 19 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จแทนพระองค์ทรงวางศิลาฤกษ์โครงการรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล บริเวณหน้าสถานีรถไฟหัวลำโพง ในเวลา 16.39 น.
 วันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 เวลา 17.30 น. พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการเดินรถไฟฟ้าใต้ดินสายเฉลิมรัชมงคล ที่สถานีรถไฟฟ้าหัวลำโพง และประทับรถพระที่นั่ง (รถกอล์ฟ) ไปยังมณฑลพิธี ทรงกดปุ่มเปิดแพรคลุมป้ายโครงการ แล้วเสด็จประทับรถไฟฟ้าพระที่นั่งไปยังสถานี ก่อนเสด็จฯ กลับมายังศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมการปฏิบัติการ เพื่อทรงเปิดการเดินรถอย่างเป็นทางการ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 แผนที่จากเว็บไซต์บีอีเอ็ม 

สิ่งก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2547
หัวลำโพง
หัวลำโพง
หัวลำโพง
หัวลำโพง