Nepenthes attenboroughii

Nepenthes attenboroughii เป็นพืชกินสัตว์ในสกุลหม้อข้าวหม้อแกงลิง ชื่อถูกตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่ เซอร์ เดวิด เอดเทนบอร์ราวฟฮิไอ (:En:David Attenboroughii) พิธีกรสารคดีชื่อดังของบีบีซีในประเทศอังกฤษ ผู้สนใจและกระตือรือร้นต่อสกุลนี้ หม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้มีหม้อทรงระฆังหงายทั้งหม้อล่างและบน แต่หม้อบนแคบกว่า ฝาตั้งขึ้น

ตัวอย่างต้นแบบของ N. attenboroughii ถูกเก็บจากยอดเขาวิกเทอร์เรีย (Victoria) ที่เป็นภูเขาแบบอัลตราเมฟิก(ดินลูกรัง) ใจกลางพาลาวัน (Palawan) ในประเทศฟิลิปปินส์

ประวัติทางพฤกษศาสตร์ 
Nepenthes attenboroughii ถูกค้นพบโดย เอลาซ์ตแทร์ เอส. โรบินสัน (Alastair S. Robinson) , สทีวาร์ต อาร์. แม็กเฟอร์สัน (Stewart R. McPherson) และ โวล์กเกอร์ บี. ไฮน์ริก (Volker B. Heinrich) ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2007 ระหว่างการสำรวจในระยะเวลาสองเดือนของคณะสำรวจเพื่อบันทึกบัญชีรายชื่อความแตกต่างของหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่พบทั่วประเทศฟิลิปปินส์

การพรรณารูปแบบของ N. attenboroughii ถูกตีพิมพ์ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2009 ใน Botanical Journal of the Linnean Society (วารสารพฤกษศาสตร์ของสมาคมลินเนียส)  ตัวอย่างที่ชื่อ A.S.Rob., S.McPherson & V.Heinrich AR001 ถูกตั้งให้เป็นตัวอย่างต้นแบบแรก และถูกเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ของมหาวิทยาลัยพาลาวัน (PPC) เมืองปูเออร์โต ปรินเซซา (Puerto Princesa)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
Nepenthes attenboroughii มีลำต้นตั้งตรงจากพื้นหรือเป็นไต่เป็นพุ่มเตี้ย ลำต้นอาจหนาถึง 3.5 ซม. เป็นวงกลมเมื่อตัดขวางและสูงได้ถึง 1.5 ม.

ใบและหม้อ 
ใบคล้ายกับแผ่นหนังและไร้ก้านหรือเสมือนมีก้าน ใบกระจุกยาว 30 ซม.กว้าง 10 ซม. ส่วนใบในลำต้นเลื้อยไต่ยาว 40 ซม.กว้าง 15 ซม. ใบรูปขอบขนานถึงรูปรี ยอดมนและสอบเรียวสั้นที่ฐาน ก้านใบโอบลำต้นสองในสามของเส้นรอบวงและเป็นครีบ 2-3 ซม.

Nepenthes attenboroughii เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่มีหม้อขนาดใหญ่ชนิดหนึ่งในสกุล หม้อล่างเปราะและเป็นรูประฆังหงายสูง 30 ซม. กว้าง 16 ซม. สายดิ่งแบนยาว 30-40 ซม. เส้นผ่านสูนย์กลาง 4-9 มม. ทำให้มันคล้ายกับครึ่งวงกลมในภาคตัดขวาง

หม้อบนคล้ายหม้อล่างโดยทั่วไปเป็นรูปกรวยสูง 25 ซม.กว้าง 12 ซม.

ช่อดอก 
Nepenthes attenboroughii มีช่อดอกแบบแบบช่อกระจะยาว 80 ซม.

นิเวศวิทยา 
เท่าที่รู้หม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้พบได้ที่ยอดเขาวิกเทอร์เรียในพาลาวันเท่านั้น ทำให้มันเป็นพืชถิ่นเดียว มันขึ้นท่ามกลางต้นไม้เตี้ยๆสูง 0.8-1.8 ม. กระจัดกระจายบนดินแบบอัลตราเมฟิก และไม่พบหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดอื่นในบริเวณนั้น

เหยื่อ 

หม้อของ N. attenboroughii เปิดออกเนื่องจากฝาของมันตั้งขึ้น ด้วยเหตุนี้บ่อยครั้งจึงเต็มไปด้วยของเหลว โดยของเหลวเหนียวจะอยู่ส่วนล่างและน้ำจะอยู่ด้านบนซึ่งของเหลวทั้งสองไม่ได้ผสมเข้าด้วยกัน ของเหลวส่วนบนจึงเป็นที่อาศัยของสัตว์อิงอาศัย โดยเฉพาะลูกน้ำ และหม้อของพืชชนิดนี้ได้ประโยชน์จากสัตว์ที่อิงอาศัย โดยเหยื่อของมันนั้นก็คือซากสลายถูกสร้างโดยสัตว์ที่อาศัยในของเหลวในหม้อ

ญาติใกล้ชิด 
Nepenthes attenboroughii เป็นญาติใกล้ชิดกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดอื่นในพาลาวัน ได้แก่ N. mantalingajanensis และ N. mira, จนถึง N. peltata จากมินดาเนา, และรวมถึง N. rajah จากบอร์เนียว

ความสัมพันธุ์ของหม้อข้าวหม้อแกงลิงขนิดนี้กับหม้อข้าวหม้อแกงลิงจากบอร์เนียวและมินดาเนาได้รับการยอมรับจากการสังเกตในการระบุบลักษณะของ N. mira และสนับสนุนในการระบุบประเภทของ N. attenboroughii มากขึ้นโดยหลักฐานทางภูมิศาสตร์ของโลกในด้านธรณีวิทยา ด้วยหลักฐานนี้ผู้แต่งให้เหตุผลว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ถูกพบบนดินอัลตราเมฟิกในพาลาวันและมินดาเนามากกว่าเพื่อน มันเหมือนเกิดขึ้นจากผลของการแพร่และพัฒนาจากที่มีบรรพบุรุษร่วมกันในบอร์เนียว

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

  Dua Malam Demi Attenboroughii . Trubus, November 3, 2008.

หม้อข้าวหม้อแกงลิง