ส.ค.ส. พระราชทาน

ส.ค.ส. พระราชทาน เป็นบัตรส่งความสุข เพื่อพระราชทานแก่ประชาชนชาวไทยเนื่องในโอกาสวันขึ้นปีใหม่ มีขึ้นครั้งแรกในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

รูปแบบและการจัดทำ 
พระมหากษัตริย์จะพระราชทานพรปีใหม่ทางสถานีวิทยุกระจายเสียงและสถานีโทรทัศน์ทุกสถานี โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรจะทรงปลีกเวลาจากพระราชกรณียกิจมาปรุแถบโทรพิมพ์ (เทเล็กซ์) พระราชทานพรปีใหม่แก่เจ้าหน้าที่ผู้ถวายงานโดยทรงใช้รหัสแทนพระองค์ว่า "กส. 9" เช่นเดียวกับที่ทรงใช้ติดต่อทางวิทยุสื่อสาร ดังที่ทรงระบุท้ายโทรพิมพ์ว่า "กส. 9 ปรุ" ส.ค.ส. พระราชทานที่เป็นโทรพิมพ์เหล่านี้เริ่มเผยแพร่สู่สาธารณชน เมื่อปี พ.ศ. 2530

เมื่อเทคโนโลยีพัฒนาขึ้น จึงทรงเริ่มต้นประดิษฐ์ ส.ค.ส. พระราชทานด้วยคอมพิวเตอร์ส่วนพระองค์เมื่อปี พ.ศ. 2531 โดยทรงพิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ขาวดำ และโปรดให้โทรสาร (แฟกซ์) ไปยังหน่วยงานต่าง ๆ ข้อความใน ส.ค.ส. พระราชทานแต่ละปีจะประมวลขึ้นจากเหตุการณ์บ้านเมือง เพื่อสะท้อนปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ ที่ประเทศไทยต้องประสบในรอบ 1 ปีที่ผ่านมา ในภายหลัง หนังสือพิมพ์รายวันจึงนิยมนำ ส.ค.ส. พระราชทาน ลงตีพิมพ์ในฉบับเช้าวันที่ 1 มกราคม

นับแต่ทรงใช้คอมพิวเตอร์ประดิษฐ์ ส.ค.ส. พระราชทาน ทรงเปลี่ยนแปลงคำลงท้ายของ ส.ค.ส. พระราชทาน เป็น "ก.ส. 9 ปรุง" เนื่องจากทรงเปลี่ยนจากการ "ปรุ" ด้วยโทรพิมพ์ เป็นการ "ปรุง" ด้วยคอมพิวเตอร์ ถัดจากนั้น จะทรงระบุวันและเวลาที่ทรงประดิษฐ์ขึ้น เป็นรูปแบบเฉพาะ

หลังจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเสด็จสวรรคต พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ทรงพระราชทาน ส.ค.ส. เช่นเดียวกัน แต่ได้พระราชทาน ส.ค.ส. ในรูปแบบบัตรพระราชทานพรแทน

วันพระราชทาน 
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรจะพระราชทาน ส.ค.ส. ในวันสิ้นปี (31 ธันวาคม) ของทุกปี จนถึงปี พ.ศ. 2559 แต่มิได้พระราชทานสำหรับปี พ.ศ. 2548 เพราะเกิดแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย โดยกำหนดเวลาพระราชทานไว้ที่ประมาณ 20:00 น. และออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ทุกช่องผ่านทางโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทยโดยสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 เอ็มคอต เอชดีเป็นแม่ข่าย

เช่นเดียวกับในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งพระราชทานในวันสิ้นปีเช่นกัน และกำหนดเวลาและช่องออกอากาศเหมือนเดิม โดย ช่อง ๗ เอชดี เป็นแม่ข่าย

รูปแบบวันที่ 

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงใช้วันที่ขนาดย่อดังนี้
 ว เป็น วันที่ 
 ช เป็น เวลาเป็นชั่วโมง 
 น เป็น เวลาเป็นนาที 
 ด เป็นเดือน 
 ป เป็น ปี

โดยทรงนำมาวางดังนี้  วว ชช นน ด.ด. ปปปป

ภายหลังพระองค์ทรงปรับปรุงเรียงใหม่อีกครั้งโดยเรียงเป็น ววชชนน ด.ด. ปป   ใช้ใน ส.ค.ส. พระราชทานปี พ.ศ. 2549 เป็นต้นมา

ผู้จัดพิมพ์ 
อนึ่ง ส.ค.ส. พระราชทานตั้งแต่ พ.ศ. 2549 เป็นต้นมาเป็นภาพสี และคำลงท้ายของมีข้อความ "พิมพ์ที่โรงพิมพ์สุวรรณชาด ท.พรหมบุตร, ผู้พิมพ์โฆษณา" (ใน ส.ค.ส. ปี 2549 - 2557) "Printed at the Suvarnnachad, D.Brahmaputra, Publisher" (ใน ส.ค.ส. ปี 2549, 2551 - 2557) "Printed at the Suvarnnachad Publishing, C.Brahmaputra, Publisher" (ใน ส.ค.ส. ปี 2550) และ "มหาวิทยาลัยปูทะเลย์ มิถิลา"(ใน ส.ค.ส. ปี 2558-2559) เช่นเดียวกับ กรอบของ ส.ค.ส. เป็นภาพใบหน้าคนเล็ก ๆ เรียงกัน ด้านซ้ายและด้านขวาเรียงกันด้านละ 3 แถว ส่วนด้านบนและด้านล่าง เรียงกันด้านละ 2 แถว ทุกหน้า มีแต่รอยยิ้ม

การเผยแพร่ทางสื่อออนไลน์  
รูปแบบที่เปลี่ยนใหม่ เริ่มจากเวลาเป็นชั่วโมง เวลาเป็นนาที แล้วจึงเป็น วัน เดือน และปี ตามลำดับ นอกจากนี้ ตัวเลขที่ประทับอยู่มุมขวาตอนล่างของพระบรมฉายาลักษณ์ที่เป็น ส.ค.ส. ในปีดังกล่าว ซึ่งเป็นเวลาฉายภาพคือ 15 นาฬิกา 25 นาทีนั้น เป็นเวลาเดียวกับที่ตามหลังข้อความ ก.ส. 9 ปรุง อันเป็นเวลาที่นำภาพมาประดิษฐ์เป็น ส.ค.ส. ซึ่งเป็นไปไม่ได้ในเชิงเหตุผล ที่เวลาทั้งสองส่วนดังกล่าว จะเป็นเวลาเดียวกันพอดี

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 ส.ค.ส.

แหล่งข้อมูลอื่น 

 ส.ค.ส. พระราชทาน พรยิ่งใหญ่องค์ในหลวง  - เครือข่ายกาญจนาภิเษก
 ส.ค.ส. พระราชทาน - เนคเทค
 ส.ค.ส. พระราชทาน  - สำนักพระราชวัง

รัชกาลที่ 9
รัชกาลที่ 10