สุสานอาร์มีเนียในจุลฟา

สุสานอาร์มีเนียในจุลฟา (; , Jughayi gerezmanatun) เป็นอดีตสุสานใกล้กับเมืองจุลฟา (หรือที่ในภาษาอาร์มีเนียเรียกว่า จูฆา) ในเขตนาคีชีวัน ประเทศอาเซอร์ไบจาน ที่เคยเป็นสุสานที่มีมากกว่า 10,000 หลุมศพ ประดับด้วยป้ายหลุมศพคริสต์แบบอาร์มีเนียซึ่งมีลักษณะเฉพาะเรียกว่า ฆัชคาร์ (khachkar) รัฐบาลอาเซอร์ไบจานเป็นผู้มีคำสั่งให้ค่อย ๆ ทำลายและรื้อถอนป้ายหลุมศพและพื้นที่สุสานทิ้งจนในปัจจุบันไม่หลงเหลือซากใด ๆ ยกเว้นเพียงฆัชคาร์บางส่วนที่กอบกู้มาไว้ในประเทศอื่น ๆ

มีการฟ้องร้องจำนวนหนึ่งจากทั้งหน่วยงานของอาร์มีเนียและองค์การระหว่างประเทศโดยประณามและเรียกร้องให้รัฐบาลอาเซอร์ไบจานหยุดกระบวนการทำลายสุสาน ในปี 2006 อาเซอร์ไบจานห้ามไม่ให้สมาชิกของสภายุโรปเข้าสอบสวนข้อกล่าวอ้างเหล่านี้ โดยระบุว่าสมาชิกของสภายุโรปจะเข้ามาแล้วจะดำเนินการต่อประเด็นนี้ "อย่างมีอคติและควบคุมไม่อยู่" รวมถึงระบุว่าจะยินยอมให้มีการตรวจสอบก็ต่อเมื่อสภายุโรปเดินทางไปตรวจสอบดินแดนที่อาร์มีเนียยึดครองด้วยเช่นกัน ในปีเดียวกัน นักข่าวจากสถาบันเพื่อการรายงานข่าวสงครามและสันติภาพได้เดินทางไปยังอดีตสุสาน และระบุว่าไม่หลงเหลือร่องรอยใดที่บ่งบอกว่าพื้นที่นี้เคยเป็นสุสานหรือมีสิ่งปลูกสร้างมาก่อน และในปีเดียวกันยังปรากฏภาพถ่ายจากประเทศอิหร่านแสดงพื้นที่สุสานถูกใช้เป็นที่ซ้อมยิงปืนของกองทัพ การทำลายสุสานนั้นถูกชาวอาร์มีเนียเรียกขานว่าเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ทางวัฒนธรรม

ในปี 2010 สมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกันรายงานผลสรุปจากการศึกษาเปรียบเทียบภาพถ่ายจากดาวเทียมของพื้นที่จุลฟาระหว่างปี 2003 กับ 2009 ว่าสุสานถูกทำลาย และพื้นที่ถูกถมทับอีกทีหนึ่ง

ดูเพิ่ม

 พระพุทธรูปบามิยาน
 ที่ไว้ศพของซีดี มะห์มูด เบน อะมาร์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
  Ayvazyan, Argam. Jugha. Yerevan: Sovetakan Grogh, 1984.
 Bevan, Robert. The Destruction of Memory: Architecture at War. London: Reaktion, 2006.
 Baltrušaitis, Jurgis and Dickran Kouymjian. "Julfa on the Arax and Its Funerary Monuments" in Études Arméniennes/Armenian Studies In Memoriam Haig Berberian. Lisbon: Galouste Gulbenkian Foundation, 1986.
 Maghakyan, Simon. "Sacred Stones Silenced in Azerbaijan." History Today. Vol. 57, November 2007.
 Dr. Haghnazarian, Armen and Wickmann, Dieter. "Destruction of the Armenian Cemetery at Djulfa," June 2007. Heritage at Risk, 2006/2007, ICOMOS.
 "Argam Ayvazyan: Spy–Researcher For Nakhichevan Armenian Culture ," interview by Andran Abramian, Cultural Property News, 27 March 2021.

ภาพถ่าย 
 Partial Views of Jugha Cemetery, a photo gallery by Research on Armenian Architecture
 , Argam Ayvazyan digital archive on the Julfa Project page

ภาพยนตร์สารคดี 
 Julfa by the Research on Armenian Architecture organization
 The New Tears of Araxes

ภาพยนตร์อื่น ๆ 
 Part 1 of the destruction caught on video tape

ภาพถ่ายดาวเทียม 
 Satellite Images provided by the American Association for the Advancement of Science.

ลิงค์อื่น ๆ
 The Annihilation of the Armenian Cemetery in Jugha, a brochure by Research on Armenian Architecture
 The Julfa Project
 Djulfa Virtual Memorial and Museum
 Destruction of the Armenian Cemetery at Djulfa by International Council on Monuments and Sites
 Evidence of destruction in Turkey  by Armenian National Committee of Australia
 Satellite Images Show Disappearance of Armenian Artifacts in Azerbaijan . AAAS press release.
 When The World Looked Away: The Destruction Of Julfa Cemetery RFE/RL

สุสานในประเทศอาเซอร์ไบจาน
สุสานที่ถูกทำลาย
ประวัติศาสตร์อาร์มีเนีย
ประวัติศาสตร์อาเซอร์ไบจาน
สุสานชาวอาร์มีเนีย
สิ่งก่อสร้างในประเทศอาเซอร์ไบจาน
สิ่งก่อสร้างที่ถูกทำลายในประเทศอาเซอร์ไบจาน