แอกติน

แอกติน () เป็นแฟมิลีของโปรตีนทรงกลมที่มีหลายหน้าที่ซึ่งก่อร่างรวมขึ้นมาเป็นไมโครฟิลาเมนต์ แอกตินเป็นโปรตีนที่จำเป็นต้องพบในทุกเซลล์ยูคารีโอต (เท่าที่ปัจจุบันค้นพบมียกเว้นเพียงเซลล์อสุจิของเนมาโทดที่ไม่พบแอกตินในเซลล์) ที่ซึ่งอาจพบปรากฏในเซลล์ที่ 100 μM; แอกตินมีมวลอยู่ที่ประมาณ 42-kDa, และมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 4 ถึง 7 nm.

โปรตีนแอกตินนั้นเป็นหน่วยย่อยโปรตีนมอนอเมอร์ของฟิลาเมนต์สองชนิดในเซลล์: ไมโครฟิลาเมนต์ ซึ่งเป็นหนึ่งในสามองค์ประกอบสำคัญที่รวมกันเป็นไซโทสเกเลตอน และฟิลาเมนต์บาง (thin filaments) ซึ่งเป็นส่วนประกอบหนึ่งของแอพพาราตัสในการหดตัวของกล้ามเนื้อ (contractile apparatus) ในเซลล์กล้ามเนื้อ แอกตินพบได้ทั้งในรูปมอนอเมอร์อิสระ เรียกว่า จี-แอกติน (G-actin) ที่ซึ่งอักษร G ย่อแทนคำว่า Globular (ทรงกลม) หรือพบในรูปไมโครฟิลาเมนต์พอลิเมอร์ เรียกว่า เอฟ-แอกติน (F-actin) ที่ซึ่งอักษร F  ย่อแทนคำว่า filamentous (ทรงฟิลาเมนต์) ทั้งจีและเอฟ-แอกตินนั้นมีความจำเป็นต่อกลไกและการทำงานของเซลล์ที่สำคัญ เช่น การเคลื่อนที่ และการหดตัวของเซลล์ระหว่างการแบ่งเซลล์

แอกตินมีส่วนร่วมในกระบวนการระดับเซลล์ที่สำคัญหลายประการ เช่น การหดตัวของกล้ามเนื้อ, การเคลื่อนที่ของเซลล์, การแบ่งเซลล์ และไซโทคิเนซิส, การขนส่งเวซิเคิล และ ออร์แกเนลล์, การส่งสัญญาณของเซลล์ และในการสร้างและบำรุงเซลล์จังก์ชั่นและรูปร่างของเซลล์ ในสัตว์มีกระดูกสันหลังพบไอโซฟอร์มของแอกตินสามกลุ่ม คือ อัลฟ่า, เบตา และ แกมมา อัลฟ่าแอกตินนั้นพบในเนื้อเยื่อของกล้ามเนื้อ เป็นองค์ประกอบหลักของคอนแทรกไทล์แอพพาราตัส (contractile apparatus) เบตาและแกมมาแอกตินั้นอยู่ร่วมกันในประเภทของเซลล์ส่วนใหญ่ ในฐานะองค์ประกอบของไซโทสเกเลตอน, เป็นmediators ในการเคลื่อนที่ของเซลล์ชั้นใน เชื่อกันว่าโครงสร้างที่หลากหลายที่เกิดขึ้นจากแอกตินนั้นทำให้แอกตินสามารถเติมเต็มหน้าที่และการทำงานที่หลากหลายมาก ๆ โดยผ่านการ binding ของ tropomyosin ไปตามสายฟิลาเมนต์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Actin Staining Techniques (Live and Fixed Cell Staining)
 
 
 
 3D macromolecular structures of actin filaments from the EM Data Bank(EMDB)

ไซโทสเกเลตัน
โปรตีนโครงร่าง