กองพลทหารราบที่ 5

กองพลทหารราบที่ 5 (อักษรย่อ: พล.ร.๕.) เป็นกองพลทหารราบของกองทัพบกไทย ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพภาคที่ 4 หน่วยนี้ประกอบด้วยกรมทหารราบที่ 5, กรมทหารราบที่ 15 และกรมทหารราบที่ 25

ประวัติ 
ก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ที่จะเกิดขึ้นในญี่ปุ่น ที่ตอนนั้นเป็นมหาอำนาจในเอเชีย ทรัพยากรของพันธมิตรเป็นวัตถุดิบในการขยายอำนาจทางทหาร รัฐบาลซึ่งนำโดยจอมพล แปลก พิบูลสงคราม ผู้เป็นนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย เห็นว่าพื้นที่ทางภาคใต้ใกล้อันตราย และไม่มีหน่วยทหารที่จะปกป้องอธิปไตย จอมพล ผิน ชุณหะวัณ ซึ่งเป็นผู้บัญชาการทหารบกไทยในขณะนั้น ได้ขอขยายหน่วยทหารราบและกองพันทหารปืนใหญ่ในภาคใต้ของประเทศไทย โดยพิจารณาการตั้งหน่วยจากเหนือจรดใต้ตามยุทธศาสตร์ ได้แก่

 กองพันทหารราบที่ 38 ในจังหวัดชุมพร
 กองพันทหารราบที่ 39 ในจังหวัดนครศรีธรรมราช
 กองพันทหารราบที่ 40 ในจังหวัดตรัง
 กองพันทหารราบที่ 41 ในจังหวัดสงขลา
 กองพันทหารราบที่ 42 ในจังหวัดปัตตานี
 กองพันปืนใหญ่ที่ 13 ในจังหวัดสงขลา

สงครามฝรั่งเศส-ไทย (พ.ศ. 2483–2484) 
นายกรัฐมนตรีอนุมัติให้มีการจัดตั้งหน่วยทหารหลักแห่งแรกแยกออกจากกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 11 จังหวัดเพชรบุรี เดินทางไปยังสถานที่ปฏิบัติงานที่ค่ายคอหงส์ (ค่ายเสนาณรงค์) อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2482 และปีต่อ ๆ ไป ครั้นปี พ.ศ. 2484 ที่สงครามฝรั่งเศส-ไทย กองทัพได้สั่งกองพันในภาคใต้ให้เป็นหน่วยสำรอง ในภาคตะวันออก, ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคเหนือ จนกระทั่งสิ้นสุดภารกิจกลับมา

การบุกครองไทยของญี่ปุ่น (พ.ศ. 2484) 
ในปี พ.ศ. 2484 เมื่อสงครามโลกครั้งที่สอง ญี่ปุ่นถูกไทยโจมตีขณะไปยังพม่าและมาเลเซียเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 โดยกองทหารขึ้นฝั่งทางฝั่งตะวันออกของจังหวัดต่าง ๆ ได้แก่ นครศรีธรรมราช, สงขลา และปัตตานี ซึ่งได้รับความเสียหายอย่างหนัก การต่อต้านของไทยได้เกิดวีรกรรมของทหารที่เสียชีวิตในสนามรบ และได้สร้างอนุสาวรีย์ให้แก่วีรบุรุษเหล่านั้น เช่น เจ้าพ่อจ่าดำ ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช, ขุนอิงคยุทธบริหาร ที่จังหวัดปัตตานี และขุนนันทเสนีย์ เสนาณรงค์ ที่จังหวัดสงขลา ฯลฯ จากการทำศึกในครั้งดังกล่าว ญี่ปุ่นไม่ประสบความสำเร็จในการยกพลขึ้นบก และไทยป้องกันญี่ปุ่นบุกพม่า และมาเลเซีย

ประเทศไทยมีทหารที่ได้รับการฝึกฝนมาอย่างดีจำนวน 26,500 นาย พร้อมกับกองกำลังสำรองซึ่งทำให้กองทัพมีจำนวนมากถึง 50,000 นาย

กองทัพบกไทยเริ่มจัดตั้งหน่วยทหารใหม่ในคาบสมุทรกระรวมถึง:
 เทศบาลเมืองชุมพร
 กองพันทหารราบที่ 38 ประจำการที่บ้านนาเนียน ตำบลวังใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดชุมพร (9 กม. จากศาลากลางจังหวัด)
 เทศบาลนครนครศรีธรรมราช
 กองพันทหารราบที่ 39 ประจำการที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 15 ประจำการอยู่ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 กองบัญชาการกองพลที่หก ที่ตำบลปากพูน อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
 เทศบาลนครตรัง
 กองพันทหารราบที่ 40
 เทศบาลนครสงขลา
 กองพันทหารราบที่ 5 ประจำการที่ตำบลเขาค้อหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่งโอนย้ายจากบางซื่อมาที่หาดใหญ่โดยรถไฟทหารเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2483 โดยเป็นหน่วยแรกที่กรีธาทัพสู่ทางใต้
 กองพันทหารราบที่ 41 ประจำการที่สวนตูล ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 13 ประจำการที่สวนตูล ตำบลเขารูปช้าง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา
 จังหวัดปัตตานี
 กองพันทหารราบที่ 42 ประจำการที่ตำบลบ่อทอง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

วิกฤตการณ์มาลายา (พ.ศ. 2491–2503) 
ในปี พ.ศ. 2492 ประเทศไทยและมาเลเซียร่วมปฏิบัติการต่อสู้กองโจรคอมมิวนิสต์มาลายา ในอำเภอเบตง จังหวัดยะลา

การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย และการก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2508–2532) 
ในปี พ.ศ. 2508 ยุคคอมมิวนิสต์ภายใต้การนำของจีนมีอิทธิพลอย่างกว้างขวางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประเทศไทยเป็นเป้าหมายสำคัญในฐานะทฤษฎีโดมิโน ในขณะที่กองทัพบกไทยมีการวิเคราะห์ภัยคุกคามถลำลึกของประเทศไทย 1–2 ทศวรรษ ในกรณีคัดค้านกองทหารต่างชาติ ที่อาจยกทัพไปตามชายฝั่ง จึงมีการขยายหน่วยทหารในภาคใต้ของประเทศไทย อันเป็นหน่วยระดับกองพล และในวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2518 กองพลทหารราบที่ 5 ได้จัดตั้งขึ้น เพื่อควบคุมหน่วยสองกรมผสม ครั้งแรกในอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งต่อมาได้ย้ายกองบัญชาการกองพลไปยังค่ายเสนาณรงค์ อำเภอหาดใหญ่ เพื่อปราบปรามโจรคอมมิวนิสต์มลายาเป็นเวลาสี่ปี โดยประเทศไทยได้สูญเสียกองทัพและยุทโธปกรณ์เป็นจำนวนมาก กระทั่งวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 ก็ได้ย้ายกองบัญชาการกองพลไปยังค่ายเทพสตรีศรีสุนทร อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช จวบจนปัจจุบัน

หน่วยขึ้นตรง

กองบัญชาการกองพลทหารราบที่ 5 
 กองพลทหารราบที่ 5
 กรมทหารราบที่ 5
 กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 5
 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 5
 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 5
 กรมทหารราบที่ 15
 กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 15
 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 15
 กองพันทหารราบที่ 4 กรมทหารราบที่ 15
 กรมทหารราบที่ 25
 กองพันทหารราบที่ 1 กรมทหารราบที่ 25
 กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 25
 กองพันทหารราบที่ 3 กรมทหารราบที่ 25
 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 5 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 15 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 25 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
 กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 105 กรมทหารปืนใหญ่ที่ 5
 กองพันทหารม้าที่ 16 กองพลทหารราบที่ 5
 กองพันทหารช่างที่ 5 กองพลทหารราบที่ 5
 กองพันทหารสื่อสารที่ 5 
 กองพันเสนารักษ์ที่ 5
 กองสรรพาวุธเบา กองพลทหารราบที่ 5
 กองทหารพลาธิการ กองพลทหารราบที่ 5

ทำเนียบผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ 5 

 พลตรี สนั่น ยุทธสารประสิทธิ์ (พ.ศ. 2518 - 2519)
 พลตรี ยุทธศักดิ์ คล่องตรวจโรค (พ.ศ. 2519 - 2522)
 พลตรี ปรีชา ฉวีพัฒน์ (พ.ศ. 2522 - 2524)
 พลตรี ปัญญา สิงห์ศักดา (พ.ศ. 2524 - 2526)
 พลตรี จาป เอี่ยมศิริ (พ.ศ. 2526 - 2528)
 พลตรี กิตติ รัตนฉายา (พ.ศ. 2528 - 2531)
 พลตรี สมเจตน์ ทรัพย์สมบูรณ์ (พ.ศ. 2531 - 2532)
 พลตรี ปานเทพ ภูวนารถนุรักษ์ (พ.ศ. 2532 - 2534)
 พลตรี วินิจ กระจ่างสนธ์ (พ.ศ. 2534 - 2535)
 พลตรี สุวินัย บริบูรณ์นางกูล (พ.ศ. 2535 - 2536)
 พลตรี สุรพล เสนีวงศ์ ณ อยุธยา (พ.ศ. 2536 - 2540)
 พลตรี พงษ์ศักดิ์ เอกบรรณสิทธิ์ (พ.ศ. 2540 - 2545)
 พลตรี วิโรจน์ บัวจรูญ (พ.ศ. 2545 - 2547)
 พลตรี เฉลิมชัย วิรุฬห์เพชร (พ.ศ. 2547 - 2548)
 พลตรี กสิกร คีรีศรี (พ.ศ. 2548 - 2549)
 พลตรี เด่นชัย เชวงโชติ (พ.ศ. 2549 - 2550)
 พลตรี เดชา กิ่งวงษา (พ.ศ. 2550 - 2552)
 พลตรี สุภัช วิชิตการ (พ.ศ. 2552 - 2553)
 พลตรี ธฤทธิ์ สุนทร (พ.ศ. 2553 - 2555)
 พลตรี นพวงศ์ สุรวิชัย (พ.ศ. 2555 - 2556)
 พลตรี เรืองศักดิ์ สุวรรณนาคะ (พ.ศ. 2556 - 2557)
 พลตรี คุณวุฒิ หมอแก้ว (พ.ศ. 2557 - 2558)
 พลตรี วรพล วิศรุตพิชญ์ (พ.ศ. 2558 - 2559)
 พลตรี สิทธิพร มุสิกะสิน (พ.ศ. 2559 - 2561)
 พลตรี กฤษดา พงษ์สามารถ (พ.ศ. 2561 - 2562)
 พลตรี เกรียงไกร ศรีรักษ์ (พ.ศ. 2562 - 2562)
 พลตรี ศานติ ศกุนตนาค (พ.ศ. 2562 - 2564)
 พลตรี วรเดช เดชรักษา (พ.ศ. 2564 - 2566)
 พลตรี อภินันท์ แจ่มแจ้ง (พ.ศ. 2566 - ปัจจุบัน)
ยศทหารเป็นยศขณะดำรงตำแหน่งและในวงเล็บเป็นระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง

ดูเพิ่ม 
 กองทัพบกไทย
 กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
 กองพลทหารราบที่ 2 รักษาพระองค์
 กองพลทหารราบที่ 7
 กองพลทหารราบที่ 15

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 
 

กองพลทหารราบของประเทศไทย