พายุไต้ฝุ่นไห่เยี่ยน (พ.ศ. 2556)

ไต้ฝุ่นไห่เยี่ยน (ชื่อสากล: 1330, ชื่อของ JTWC : 31W, ชื่อของ  PAGASA โยลันดา; Yolanda) ในประเทศฟิลิปปินส์รู้จักกันในชื่อ ไต้ฝุ่นโยลันดา เป็นพายุไต้ฝุ่นที่ทำให้มียอดผู้เสียชีวิตมากที่สุดเป็นอันดับสองจากบันทึกของพายุไต้ฝุ่นที่พัดเข้าโจมตีฟิลิปปินส์ มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 3,976 คน เป็นพายุลูกที่ 30 ของฤดูพายุไต้ฝุ่นแปซิฟิก พ.ศ. 2556 ที่ได้รับการตั้งชื่อ

ประวัติ

พายุไต้ฝุ่นไห่เยี่ยน เริ่มก่อตัวจากหย่อมความกดอากาศต่ำขนาดหลายร้อยกิโลเมตรทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะโปนเปของสหพันธรัฐไมโครนีเชียเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน และมีทิศทางการเคลื่อนตัวไปทางทิศตะวันตก สภาพแวดล้อมทำให้หย่อมความกดอากาศต่ำพัฒนาเป็นพายุดีเปรสชันเขตร้อนในวันรุ่งขึ้น หลังจากนั้นก็ได้พัฒนาเป็นพายุโซนร้อนและได้รับการตั้งชื่อว่า ไห่เยี่ยน ในเวลาเที่ยงคืนของวันที่ 4 พฤศจิกายนตามเวลาสากล และได้พัฒนาเป็นพายุที่ที่มีความรุนแรงในเวลาอันรวดเร็ว เมื่อเวลา 18:00 น. ของวันที่ 5 พฤศจิกายนตามเวลาสากล โดยในวันที่ 6 พฤศจิกายน ศูนย์เตือนภัยไต้ฝุ่น (JTWC) ได้ปรับระดับเป็นพายุไต้ฝุ่นระดับ 5 เทียบเท่าซูเปอร์ไต้ฝุ่น พายุได้ผ่านเกาะกายาเงลของปาเลาไม่นานหลังจากที่ได้พัฒนาขึ้นเป็นซูเปอร์ไต้ฝุ่น หลังจากนั้นพายุยังคงพัฒนายิ่งขึ้นไปอีก เมื่อเวลา 12.00 น. ของวันที่ 7 พฤศจิกายน สำนักอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น (JMA) ได้บันทึกความเร็วลมสูงสุดตามค่าเฉลี่ย 10 นาที ที่ 235 กม./ชม. ในเวลา 18.00 น. ตามเวลาสากล JTWC ได้ประมาณระดับความเร็วลมสูงสุดตามค่าเฉลี่ย 1 นาที ที่ 315 กม./ชม. ทำให้พายุไต้ฝุ่นไห่เยี่ยนเป็นพายุหมุนเขตร้อนที่มีความรุนแรงที่สุดเท่าที่ได้สังเกตการณ์มา หลายชั่วโมงต่อมา ตาของพายุได้เคลื่อนเข้าสู่ฟิลิปปินส์ ที่เมืองกีวาน จังหวัดซีลางังซามาร์ โดยไม่ได้มีการลดระดับความรุนแรงใด ๆ ทำให้พายุไต้ฝุ่นไห่เยี่ยนเป็นพายุไต้ฝุ่นที่มีความรุนแรงมากที่สุดในประวัติศาสตร์ที่ได้พัดขึ้นฝั่ง สุงสุดที่เคยบันทึกได้คือ 305 กม./ชม.ทำไว้โดยเฮอริเคนคามิลล์ ในปี พ.ศ. 2512 หลังจากนั้นพายุไต้ฝุ่นไห่เยี่ยนได้อ่อนกำลังลงทีละน้อย และได้ขึ้นฝั่งเพิ่มเติมอีก 5 ครั้งตามเกาะต่าง ๆ ในประเทศฟิลิปปินส์ ก่อนที่จะเคลื่อนตัวลงสู่ทะเลจีนใต้ และมีทิศทางการเคลื่อนที่เบี่ยงไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ในที่สุดก็ขึ้นฝั่งทางตอนเหนือของประเทศเวียดนามในระดับพายุโซนร้อนเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน และอ่อนกำลังลงเป็นพายุดีเปรสชันในวันต่อมา

ความเสียหาย 

พายุไต้ฝุ่นไห่เยี่ยนได้สร้างความเสียหายเป็นอย่างมากทางตอนกลางของประเทศฟิลิปปินส์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนเกาะซามาร์และเลย์เต ทางการได้คาดการไว้ว่ามีผู้เสียชีวิตในเมืองตักโลบันอย่างเดียวประมาณอย่างน้อย 10,000 คน ตามที่สหประชาชาติรายงานว่าราว 11 ล้านคนได้รับผลกระทบและอีกจำนวนมากไร้ที่อยู่อาศัย

การถอนชื่อ 
เนื่องจากความเสียหายที่กว้างขวางและจำนวนผู้เสียชีวิตสูง PAGASA จึงประกาศถอนชื่อ โยลันดา PAGASA เลือกชื่อ Yasmin เพื่อแทนที่ โยลันดาสำหรับฤดูกาล 2560 ในระหว่างการประชุมประจำปี 2557 คณะกรรมการ ESCAP/WMO Typhoon ได้ประกาศว่าชื่อ ไห่เยี่ยน จะถูกปลดออกจากรายชื่อในวันที่ 1 มกราคม 2015 และถูกแทนที่ด้วยชื่อ ไป๋ลู่ชื่อนี้ถูกใช้ครั้งแรกในฤดูกาล 2562

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 Unisys track map of Super Typhoon Haiyan
พายุหมุนเขตร้อนระดับ 5
พายุหมุนเขตร้อน
พายุไต้ฝุ่น
ภัยธรรมชาติในปี พ.ศ. 2556