สนธิสัญญาแรเมซีส-ฮัททูซิลี

สนธิสัญญาแรเมซีส-ฮัททูซิลี หรือ สนธิสัญญาคาเดซ มีการลงนามและให้สัตยาบันระหว่างศตวรรษที่ 13 ก่อนคริสตกาล ระหว่างฟาโรห์แรเมซีสที่ 2 แห่งอียิปต์ และกษัตริย์ฮัททูซิลีที่ 2 แห่งฮิตไทต์ จุดประสงค์ของข้อตกลงนี้คือสร้างและรักษาความสัมพันธ์อย่างสันติระหว่างทั้งสองฝ่าย มันเป็นความตกลงที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่รู้จักกันจากตะวันออกใกล้ และเป็นสนธิสัญญาฉบับเขียนที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงเหลือรอดมาจนถึงปัจจุบัน (ซึ่งอาจมิใช่สนธิสัญญาที่เก่าแก่ที่สุดในโลก) สนธิสัญญาดังกล่าวมีการจารึกไว้ในภาษาอียิปต์ ดังที่ปรากฏในกำแพงเทวสถานด้วยไฮโรกลิฟฟิก และในอดีตจักรวรรดิฮิตไทต์ ซึ่งปัจจุบันคือ ประเทศตุรกี ที่ซึ่งมันถูกเก็บรักษาไว้บนแผ่นจารึกดินเผา

เบื้องหลัง 
สนธิสัญญาดังกล่าวมีการลงนามเพื่อยุติสงครามอันยาวนานระหว่างจักรวรรดิฮิตไทต์และอียิปต์ ผู้ซึ่งสู้รบกันมานานกว่าสองศตวรรษเพื่อครองความเป็นใหญ่เหนือดินแดนเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก ความขัดแย้งถึงจุดสูงสุดเมื่ออียิปต์พยายามรุกรานเมื่อ 1274 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งถูกหยุดยั้งโดยฮิตไทต์ที่เมืองคาเดซ ริมฝั่งแม่น้ำออรอนตีส ซึ่งปัจจุบันอยู่ในซีเรีย ยุทธการคาเดซสิ้นสุดลงโดยที่ทั้งสองฝ่ายสูญเสียรี้พลไปเป็นจำนวนมาก แต่ไม่มีฝ่ายใดสามารถเอาชนะอีกฝ่ายหนึ่งได้อย่างเด็ดขาด ความขัดแย้งยังคงดำเนินต่อไปอีกนานกว่าสิบห้าปีโดยที่ไม่มีฝ่ายใดแพ้ชนะก่อนหน้าจะมีการลงนามในสนธิสัญญาดังกล่าว ถึงแม้ว่ามันมักจะถูกเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า "สนธิสัญญาคาเดซ" ความจริงแล้วสนธิสัญญาดังกล่าวเว้นช่วงเวลาจากยุทธการดังกล่าวไปนานมาก และชื่อเมืองคาเดซมิได้ถูกเอ่ยถึงในสนธิสัญญา คาดกันว่าสนธิสัญญาดังกล่าวมีการเจรจากันโดยคนกลางโดยที่พระมหากษัตริย์ทั้งสองฝ่ายมิได้ทรงมาพบปะกัน ทั้งสองฝ่ายมีเจตนาที่จะสร้างสันติภาพ อียิปต์เผชิญหน้ากับภัยคุกคามที่เพิ่มมากขึ้นจาก "ชาวทะเล" ขณะที่ฮิตไทต์กังวลกับการขยายอำนาจของอัสซีเรียทางตะวันออก สนธิสัญญาดังกล่าวมีการลงนามในปีที่ 21 ในรัชสมัยของแรเมซีสที่ 2 (1258 ปีก่อนคริสตกาล) และยังคงมีผลบังคับใช้จนกระทั่งจักรวรรดิฮิตไทต์ล่มสลายลงอีกแปดสิบปีต่อมา

อ้างอิง 

สนธิสัญญา
ฮิตไทต์
ฟาโรห์แรเมซีสที่ 2