พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก

พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก หรือ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร เป็นหนึ่งใน 27 พิพิธภัณฑ์กรุงเทพมหานคร ตั้งอยู่ที่บ้านเลขที่ 273 ซอยเจริญกรุง 43 ถนนเจริญกรุง เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร เป็นพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นที่ก่อตั้งโดยเอกชน โดยเจ้าของบ้านมีวัตถุประสงค์ที่จะมอบบ้านของตนให้เป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อให้เยาวชนได้ศึกษา และต่อมาได้โอนกรรมสิทธิ์ให้กรุงเทพมหานครดูแล เมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2547 ทำเลที่ตั้งเป็นย่านพักอาศัยของชุมชนชาวบางรัก ซึ่งในอดีตเป็นย่านตากอากาศ ชุมชนนานาชาติ และทำเลธุรกิจที่สำคัญมาตั้งแต่ปลายสมัยอยุธยา เนื้อหาในการจัดแสดงจึงแสดงให้เห็นถึงประวัติความเป็นมาของชีวิตชาวบางกอก (กรุงเทพฯ ในยุคก่อน) และความเป็นมาของเขตบางรักที่มีการผสมผสานวัฒนธรรมหลายชนชาติ ทั้งไทย จีน ฝรั่ง และแขก มีวิวัฒนาการและอิทธิพลจากตะวันตกต่อการปฏิรูปประเทศ สถานที่ต่างๆซึ่งเกี่ยวกับภูมิหลังของชุมชน เช่น ศุลกสถาน อาสนวิหารอัสสัมชัญ โบสถ์สืบสัมพันธวงศ์ โรงพยาบาลเลิดสิน วัดมหาพฤฒารามวรวิหาร วัดพระศรีมหาอุมาเทวี โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย แฟลตแห่งแรกของไทยและสโมสรแห่งแรกของไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นย่านที่พำนักของบุคคลสำคัญ เช่น หลวงประดิษฐ์มนูธรรม ดร.ป๋วย อึ้งภากรณ์ และ อ.สุลักษณ์ ศิวรักษ์ เป็นต้น

ประวัติ 
พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก มีลักษณะเป็นบ้านพักอาศัยที่เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับสภาพความเป็นอยู่ ของชาวบางกอกที่มีฐานะปานกลางในช่วงก่อนและหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (พ.ศ. 2480-2500) เจ้าของบ้านเดิมคือ รองศาตราจารย์วราพร สุรวดี ที่ได้รับบ้านและทรัพย์สินตกทอดมาจากมารดา คือ คุณสอาง สุรวดี (ตันบุณเต็ก) รองศาสตราจารย์วราพร สุรวดี เกิดเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2478 มีพี่น้องทั้งหมด 5 คน คือ 

นางสาวสมถวิล สุรวดี พี่สาวคนโต 
นางอมรา มาลากร (สกุลเดิม สุรวดี)  พี่สาวคนที่สอง (เสียชีวิต)
นางสาววนิดา  สุรวดี พี่สาวคนที่สาม (รองประธานมูลนิธิอินสาท-สอาง)
นางสาววราพร สุรวดี น้องคนที่ 4 ของครอบครัว
นางเรณู สุดสัตย์ (สกุลเดิม สุรวดี) น้องสุดท้อง

รองศาตราจารย์วราพร สุรวดี เสียชีวิตในวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2560 เวลา 13.45 น. ณ โรงพยาบาลประสาท สาเหตุจากการพลัดตกจากที่สูง และมีพิธีพระราชทานเพลิงศพ ในวันอังคารที่ 31 มกราคม 2560 ณ เมรุวัดหัวลำโพง นอกจากนี้รองศาสตราจารย์วราพร สุรวดี ยังเป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิอินสาท-สอาง และมูลนิธิหมอฟรานซีส คริสเตียน อีกด้วย

การจัดแสดง 

แบ่งออกเป็นอาคาร 4 หลัง และห้องต่างๆดังนี้
 อาคารหลังที่ 1 เป็นบ้านไม้หลังคาปั้นหยา
 ห้องรับแขก
 ห้องอาหาร
 ห้องหนังสือ
 โถงกลางล่าง
ที่พักบันได
 ห้องนอนคุณยาย
 ห้องแต่งตัวแบบยุโรป
 ห้องบรรพบุรุษ
 ห้องนอนใหญ่
 อาคารหลังที่ 2 เป็นอาคารไม้ซึ่งได้รื้อย้ายมาจากบ้านหมอฟรานซิส คริสเตียน ที่ทุ่งมหาเมฆมาจัดสร้างที่นี่
 อาคารหลังที่ 3 ใช้เป็นที่จัดแสดงนิทรรศการภาพรวมของกรุงเทพมหานคร
 อาคารหลังที่ 4 เป็นบ้านไม้ชั้นเดียวใต้ถุนสูง ใช้เป็นห้องสมุดในปัจจุบัน
 ส่วนสวนและภูมิทัศน์

ภายในมีเนื้อหาการจัดแสดงดังนี้
 ภาพรวมของกรุงเทพมหานคร 
 ลักษณะทางกายภาพเขตบางรัก 
 สายสัมพันธ์ไทย-ตะวันตก 
 อิทธิพลชาติตะวันตกต่อประเทศไทย 
 ชุมชนนานาชาติ 
 บทบาทของชุมชนตะวันตกที่มีต่อการปฏิรูปประเทศ 
 สถานที่สำคัญของบางรัก 
 แรกมีในสยาม แรกมีในบางรัก 
 คนเด่นบางรัก

รายละเอียดอื่น ๆ 
พิพิธภัณฑ์เปิดให้เข้าชมได้ฟรี  10.00 - 16.00 น. วันพุธถึงวันอาทิตย์ (หยุดวันจันทร์และอังคาร)

อ้างอิง 

 แผ่นพับพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตบางรัก
 เอกสารชุดความรู้ชุมชนบางรัก พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร เขตบางรัก

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

 เว็บไซต์ พิพิธภัณฑ์ชาวบางกอก (BKK Museum) - สำนักงานเขตบางรัก - กรุงเทพมหานคร 

พิพิธภัณฑ์ในกรุงเทพมหานคร
พิพิธภัณฑ์สงครามโลกครั้งที่สอง
สิ่งก่อสร้างในเขตบางรัก