การเลือกตั้งภาคบังคับ

การเลือกตั้งภาคบังคับ () เป็นข้อบังคับตามรัฐธรรมนูญในบางประเทศ ซึ่งพลเมืองนั้นมี"หน้าที่"ใช้สิทธิเลือกตั้ง โดยจะมีผลกระทบบางประการหากพลเมืองไม่ไปเลือกตั้งตามหน้าที่โดยปราศจากเหตุผลที่เหมาะสม ตามข้อมูลจากเดอะเวิลด์แฟกต์บุ๊ก ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2017 มี 21 ประเทศในโลก (รวมถึง 10 ประเทศในกลุ่มละตินอเมริกา) ใช้ระบบการเลือกตั้งภาคบังคับ โดยหลายประเทศนั้นไม่ได้บังคับใช้อย่างจริงจัง

การบังคับใช้

ประเทศไทย
หากไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง และไม่ได้แจ้งเหตุอันอาจไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง หรือแจ้งเหตุ แล้วแต่เหตุนั้นไม่สมควร กฎหมายกำหนดให้เสียสิทธิบางประการดังต่อไปนี้

 สิทธิในการยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้ง ส.ส.
 สิทธิในการสมัครรับเลือกตั้งเป็น ส.ส. หรือสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น หรือสมัครรับเลือกเป็น ส.ว.
 สิทธิในการสมัครรับเลือกเป็นกำนันและผู้ใหญ่บ้าน
 ต้องห้ามดำรงตำแหน่งข้าราชการการเมืองและข้าราชการรัฐสภาฝ่ายการเมือง
 ต้องห้ามดำรงตำแหน่งรองผู้บริหารท้องถิ่น เลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ช่วยเลขานุการผู้บริหารท้องถิ่น ประธานที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น ที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่น หรือคณะที่ปรึกษาผู้บริหารท้องถิ่นตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

การจำกัดสิทธิทั้ง 5 ข้อ กำหนดเวลาครั้งละ 2 ปีนับแต่วันเลือกตั้งครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง และหากในการเลือกตั้งครั้งต่อไปไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งอีก ให้เริ่มนับเวลาการจำกัดสิทธิ 2 ปีใหม่จากวันที่ไม่ได้ไปใช้สิทธิครั้งล่าสุด

บทอ่านเพิ่มเติม

อ้างอิง

การเลือกตั้ง
การลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง