แผ่นอาระเบีย

แผ่นอาระเบีย () เป็นแผ่นธรณีแปรสัณฐานขนาดเล็กที่อยู่ในซีกโลกเหนือด้านตะวันออก 

แผ่นอาระเบียเป็นหนึ่งในสามแผ่นเปลือกโลก (แผ่นแอฟริกา แผ่นอาระเบีย และแผ่นอินเดีย) ที่มีการเคลื่อนที่ไปทางเหนือและชนกับแผ่นยูเรเชียในประวัติศาสตร์ธรณีวิทยาในปัจจุบัน ลักษณะนี้เป็นผลให้เกิดการรวมกันของชิ้นแผ่น และเกิดเทือกเขาที่ทอดตัวตามแนวตั้งแต่ทิศตะวันตก คือ เทือกเขาพิรินี ตั้งแต่ยุโรปใต้ไปจนถึงประเทศอิหร่าน เกิดเป็นภูเขาอัลโบร์ซและภูเขาซาโกรส ไปจนถึงเทือกเขาหิมาลัยและเทือกเขาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ขอบเขต

แผ่นอาระเบียประกอบด้วยคาบสมุทรอาหรับเป็นส่วนมาก ตัวแผ่นขยายไปด้านตะวันตกจนถึงคาบสมุทรไซนายและทะเลแดง และขยายไปทางเหนือจนถึงลิแวนต์ โดยมีขอบเขตดังต่อไปนี้
 ทางทิศตะวันออกติดกับแผ่นอินเดียที่แนวรอยแตกโอเวน
 ทางทิศใต้ติดกับแผ่นแอฟริกาไปทางฝั่งตะวันตก และติดกับแผ่นโซมาเลียและแผ่นอินเดียไปทางฝั่งตะวันออก
 ทางทิศตะวันตกติดกับแนวรอยเลื่อนด้านข้างที่เป็นเขตของแผ่นแอฟริกา เรียกว่า การเคลื่อนผ่านทะเลเดดซี (DST) และเขตเคลื่อนที่แยกออกจากกันกับแผ่นแอฟริกา เรียกว่า รอยแตกทะเลแดง ซึ่งทอดตัวตามยาวในทะเลแดง
 ทางทิศเหนือติดกับแนวลู่เข้าหากันของแผ่นอานาโตเลียและแผ่นยูเรเชีย

ประวัติ
แผ่นอาระเบียเคยเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นแอฟริกาในระหว่างส่วนมากของบรมยุคฟาเนอโรโซอิก (มหายุคพาลีโอโซอิกถึงมหายุคซีโนโซอิก) จนถึงในสมัยโอลิโกซีนของมหายุคซีโนโซอิก การแตกในทะเลแดงเริ่มขึ้นในสมัยอีโอซีน แต่การแยกของแอฟริกาและอาหรับนั้นเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 25 ล้านปีที่แล้วในสมัยโอลิโกซีน และตั้งแต่นั้นมา แผ่นอาระเบียก็ได้เคลื่อนตัวไปทางแผ่นยูเรเซียอย่างช้า ๆ ขณะที่ช่องเปิดในรอยแตกทะเลแดงนั้นนำไปสู่การเกิดขึ้นของกิจกรรมภูเขาไฟอย่างกว้างขวาง มีภูเขาไฟขนาดใหญ่ในพื้นที่ เรียกว่า โอล์เดอร์ฮาร์รัต (Older Harrats) เช่น ภูเขาไฟฮาร์รัตไคฮ์ยบาร์ และภูเขาไฟฮาร์รัตราฮัต ครอบคลุมพื้นที่ขนาดใหญ่ของแผ่นอาระเบียด้านตะวันตก กิจกรรมภูเขาไฟบางแห่งยังคงดำเนินอยู่อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะบริเวณโดยรอบเมืองอัลมะดีนะฮ์ และมีการปะทุของภูเขาไฟอย่างสม่ำเสมอภายในทะเลแดง

การชนระหว่างแผ่นอาระเบียและแผ่นยูเรเซียกำลังผลักดันภูเขาซาโกรสในประเทศอิหร่านขึ้น และเนื่องจากการชนกันของแผ่นทั้งสอง ทำให้เมืองหลายเมืองกำลังตกอยู่ในอันตราย เช่น เมืองในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศตุรกี (ซึ่งอยู่บนแผ่นอาระเบีย) โดยอันตรายนั้นประกอบไปด้วยแผ่นดินไหว สึนามิ และภูเขาไฟ

ประเทศ
ประเทศที่ตั้งอยู่บนแผ่นอาระเบีย ประกอบด้วย บางส่วนของประเทศอิรัก, ลิแวนต์ (ภาคตะวันออกของประเทศเลบานอน ประเทศซีเรีย และประเทศจอร์แดน) ทั้งหมดของคาบสมุทรอาหรับ (ประเทศซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ประเทศโอมาน ประเทศกาตาร์ ประเทศบาห์เรน ประเทศคูเวต ประเทศเยเมน) และประเทศจิบูตีของจะงอยแอฟริกา

อ้างอิง

ธรณีวิทยาของมหาสมุทรอินเดีย
ธรณีวิทยาของเอเชีย
แผ่นธรณีแปรสัณฐาน