แอโทรพาทีนี

แอโทรพาทีนี (; ; ) เดิมเรียก อาโตรปัตกัน (Atropatkan) หรือ อาตอร์ปัตกัน (Atorpatkan) เป็นอาณาจักรโบราณที่ปกครองโดยกลุ่มชนอิหร่านท้องถิ่น ดำรงอยู่ระหว่างศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสต์ศักราชถึงคริสต์ศตวรรษที่ 3 ครอบคลุมพื้นที่ในอาเซอร์ไบจานของอิหร่าน เคอร์ดิสถานของอิหร่าน และบางส่วนของประเทศอาเซอร์ไบจานในปัจจุบัน

ภายหลังการสวรรคตของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชในปีที่ 323 ก่อนคริสต์ศักราช จักรวรรดิของพระองค์ถูกแบ่งออกเป็นส่วน ๆ ที่การประชุมในบาบิโลนโดยไดแอโดไค (diadochi) ซึ่งเป็นกลุ่มบุคคลที่ใกล้ชิดกับพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช ภูมิภาคมีเดียถูกแบ่งออกเป็นสองส่วนคือ มีเดียแมกนา (Media Magna) ทางใต้ และมีเดียแอโทรพาทีนี (Media Atropatene) ทางเหนือ โดยแอโทรพาทีนีมาจากชื่อผู้ปกครองคนแรกคือ แอโทรพาทีส (Atropates) ซึ่งเป็นอดีตขุนนางของพระเจ้าดาไรอัสที่ 3 แห่งจักรวรรดิอะคีเมนิด ต่อมาแอโทรพาทีสปฏิเสธที่จะสวามิภักดิ์ต่อจักรวรรดิซิลูซิด (Seleucid Empire) และประกาศแยกตัวเป็นอิสระ ชื่ออาณาจักรจึงถูกตัดเหลือแค่ "แอโทรพาทีนี" ราชวงศ์ของแอโทรพาทีสปกครองอย่างเป็นอิสระนานหลายศตวรรษ ก่อนจะตกอยู่ใต้อำนาจของจักรวรรดิพาร์เธีย ซึ่งเรียกดินแดนแถบนี้ว่า "อาตูร์ปาตากัน" (Aturpatakan) และถูกผนวกเข้ากับจักรวรรดิแซสซานิดในเวลาต่อมา ระหว่างปี ค.ศ. 639–643 จักรวรรดิรอชิดีนในรัชสมัยของเคาะลีฟะฮ์อุมัรได้ยึดครองดินแดนแถบนี้ และเรียกอาตูร์ปาตากันด้วยภาษาอิหร่านกลางว่า "อาเซอร์ไบจาน" (Azerbaijan)

ชื่อ 
สตราโบบันทึกในหนังสือ “ภูมิศาสตร์” ไว้ว่า ชื่อแอโทรพาทีนีมีที่มาจากชื่อ Atropates ผู้บัญชาการของจักรวรรดิอะคีเมนิด ข้อมูลหลายแหล่งใช้ชื่อ Atropates เป็นชื่อของประเทศ เช่น Atropatene, Atropatios Mēdia, Tropatene, Aturpatakan และ Adarbayjan ถึงกระนั้น นักภูมิศาสตร์ชาวอาหรับสมัยกลางกล่าวแนะถึงชื่อนี้ว่ามีส่วนเชื่อมโยงกับ Adorbador (ชื่อนักบวช) ที่หมายถึง “ผู้พิทักษ์ไฟ”

อ้างอิง

บรรณานุกรม

ผลงานสมัยโบราณ 
 Strabo, Geographica.

ผลงานสมัยใหม่ 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  (2 volumes)
 
 
 
 

รัฐสิ้นสภาพในทวีปเอเชีย
รัฐสิ้นสภาพในเอเชียกลาง
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล