สุขาภิบาล

สุขาภิบาล เป็นเขตการปกครองย่อยของประเทศไทย บริหารโดยคณะกรรมการสุขาภิบาล ซึ่งมีทั้งกำนัน หัวหน้าประจำหมู่บ้าน และพ่อค้าในท้องที่

สุขาภิบาล เป็นเขตปกครองตนเองย่อยแบบแรกที่ก่อตั้งในประเทศไทย โดยสุขาภิบาลแรกก่อตั้งในกรุงเทพฯ ตามพระราชกฤษฎีกาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวใน พ.ศ. 2440 พระองค์ทรงเรียนรู้จากสุขาภิบาลในอังกฤษในระหว่างเสด็จประพาสยุโรป และพระองค์ทรงอยากลองเขตการปกครองท้องถิ่นในประเทศของพระองค์เอง สุขาภิบาลท่าฉลอม อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร เป็นสุขาภิบาลแห่งที่สองที่ก่อตั้งใน พ.ศ. 2448 

ในปี พ.ศ. 2450 ได้มีร่างพระราชบัญญัติการดำเนินการสุขาภิบาล หลังจากนั้นได้มี พระราชบัญญัติการปกครองท้องที่ ใน พ.ศ. 2457 ทำให้เกิดสุขาภิบาลอยู่ 2 ระดับ คือ สุขาภิบาลเมือง ในเขตเมือง และ สุขาภิบาลตำบล ในเขตชนบท

จำนวนสุขาภิบาลเพิ่มขึ้นถึง 35 แห่งใน พ.ศ. 2478 แต่ต่อมาถูกเปลี่ยนเป็นเทศบาล แล้วมีการจัดตั้งสุขาภิบาลอีกครั้งใน พ.ศ. 2495 โดยนายกรัฐมนตรีแปลก พิบูลสงคราม 

ด้วยเหตุจาก พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2542 ทำให้สุขาภิบาลต้องถูกยุบอีกครั้ง แล้วแปรสภาพเป็น เทศบาลตำบล แทน

ดูเพิ่ม 
 เทศบาล
 เมือง (หน่วยการปกครอง)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
Local Government in Asia by UNESCAP
Government Decentralization Reforms in Developing Countries

หน่วยการบริหารของประเทศไทย