บัญญัติว่าด้วยสิทธิพื้นฐานของพลเมือง

บัญญัติสิทธิ ( คือรายชื่อสิทธิที่ถือโดยรัฐว่าเป็นสิทธิสำคัญและจำเป็นที่จะต้องมี วัตถุประสงค์ของการออกบัญญัติดังว่าก็เพื่อเป็นการพิทักษ์สิทธิที่ระบุจากการล่วงละเมิดโดยรัฐบาล คำว่า “บัญญัติสิทธิ” มีต้นรากมาจากบริเตนใหญ่ที่หมายถึงร่างพระราชบัญญัติฉบับที่ได้รับการอนุมัติจากรัฐสภาแห่งสหราชอาณาจักรในปี ค.ศ. 1689

บัญญัติสิทธิที่เป็นส่วนหนึ่งของบทบัญญัติอื่นจะเป็นอุปกรณ์ที่แยกจากการควบคุมของฝ่ายนิติบัญญัติ บัญญัติสิทธิอย่างเป็นทางการของหลายประเทศถือว่าเป็นบทบัญญัติที่มีอำนาจเหนือองค์กรนิติบัญญัติ แต่ก็เป็นไปได้ที่บทบัญญัติสิทธิเหล่านี้อาจจะมาอ่อนตัวลงเมื่อรัฐบาลออกบทบัญญัติอื่นที่อนุมัติโดยรัฐบาลต่อมา และไม่จำเป็นต้องได้รับการอนุมัติในการที่จะเปลี่ยนแปลงได้

บัญญัติสิทธิที่เป็นอิสระจากบทบัญญัติอื่น ฉะนั้นจึงสามารถเปลี่ยนแปลงหรือเพิกถอนโดยองค์กรผู้เสนอได้ ซึ่งไม่ใช่บัญญัติสิทธิตามรัฐธรรมนูญ

บัญญัติสิทธิฉบับสำคัญ 
 ประมวลกฎหมายฮัมมูราบี, ประมวลกฎหมายที่มีอายุถึง 4,000 ปีที่ระบุกฎและบทลงโทษที่มีผลบังคับใช้กับมนุษย์ทุกคน ที่แปลตรงตัวว่า “จารึกบนหิน” ประมวลกฎหมายฮัมมูราบีเป็นหนึ่งในประมวลกฎหมายจากยุคนั้นจากตะวันออกกลาง
 รัฐธรรมนูญของเอเธนส์โบราณ ก่อตั้งประชาธิปไตยเอเธนส์ ให้สิทธิในการเลือกผู้นำ และ ฝ่ายการปกครองของรัฐบาลที่เขียนโดยไคลสเธนีส (508 ปีก่อนคริสต์ศักราช, กรีซ)
 มหากฎบัตร (ค.ศ. 1215; อังกฤษ)
 ประมวลกฎหมายดูชัน (ค.ศ. 1349; เซอร์เบีย)
 ข้อตกลงคอนเวนตา (โปแลนด์) (ค.ศ. 1573; โปแลนด์)
 ข้อตกลงเฮนรี (Henrician Articles, ค.ศ. 1573; โปแลนด์)
 ฎีกาสิทธิ (Petition of Right, ค.ศ. 1628; อังกฤษ)
 พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1689 (อังกฤษ) and คำร้องอ้างสิทธิ ค.ศ. 1689 (สกอตแลนด์) ร่างพระราชบัญญัติทั้งสองฉบับนี้มีผลบังคับใช้ในอาณานิคมบริติขทั้งหมด แต่ต่อมาก็กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายของประเทศอาณานิคมเมื่อประกาศตนเป็นชาติ เช่นเมื่อพระราชบัญญัติสิทธิของอาณานิคมออสเตรเลีย ค.ศ. 1865 ได้รับการยืนยันโดยพระราชบัญญัติเวสต์มินสเตอร์ ค.ศ. 1931
 พระราชบัญญัติสิทธิแห่งเวอร์จิเนีย (มิถุนายน ค.ศ. 1776)
 บทนำของคำประกาศอิสรภาพแห่งสหรัฐอเมริกา (กรกฎาคม ค.ศ. 1776)
 คำประกาศสิทธิของมนุษย์และของพลเมือง (ค.ศ. 1789; ฝรั่งเศส)
 รัฐบัญญัติสิทธิแห่งสหรัฐอเมริกาต่อรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา (เขียนเสร็จ ค.ศ. 1789, อนุมัติ ค.ศ. 1791)
 รัฐธรรมนูญแห่งประเทศกรีซ (ค.ศ. 1822; Epidaurus)
 รัฐธรรมนูญแห่งประเทศฟินด์แลนด์ (ค.ศ. 1919)
 ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ค.ศ. 1948)
 รัฐธรรมนูญแห่งประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของพลเมืองของประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน (ค.ศ. 1949)
 อนุสัญญาแห่งยุโรปว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (ค.ศ. 1950)
 สิทธิพื้นฐานของพลเมืองอินเดีย (ค.ศ. 1950)
 นัยยะบัญญัติสิทธิ (ทฤษฎีใน กฎหมายรัฐธรรมนูญแคนาดา)
 รัฐบัญญัติสิทธิแห่งแคนาดา (ค.ศ. 1960) 
 ประกาศสิทธิและอิสรภาพแคนาดา (ค.ศ. 1982)
 มาตราที่ 5 ของรัฐธรรมนูญแห่งประเทศบราซิล (ค.ศ. 1988)
 บัญญัติสิทธิแห่งประเทศนิวซีแลนด์ (ค.ศ. 1990)
 กฤษฎีกาสิทธิแห่งฮ่องกง (ค.ศ. 1991)
 รัฐธรรมนูญแห่งประเทศแอฟริกาใต้ มาตรา 2: บัญญัติสิทธิ (ค.ศ. 1996)
 พระราชบัญญัติสิทธิ ค.ศ. 1998 (สหราชอาณาจักร)
 บัญญัติสิทธิเบื้องต้นแห่งสหภาพยุโรป (ค.ศ. 2006)

แหล่งข้อมูลอื่น 
 See transcript of the original U.S. Bill of Rights from the National Archives.
 Bill of Rights in various formats with audio.
 A New British Bill of Rights: The Case For   
 Human Rights Act for Australia, Amnesty International Australia 

สิทธิมนุษยชน
กฎหมายรัฐธรรมนูญ
กฎหมายสหราชอาณาจักร