ห้าอธิราช

ห้าอธิราช () หมายถึงผู้ปกครองที่มีอำนาจโดยเฉพาะอย่างยิ่ง 5 รัฐของจีนในยุควสันตสารทของประวัติศาสตร์จีน (770 ถึง 476 ปีก่อนคริสตกาล) บางครั้งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "ยุคแห่งอธิราช" ซึ่งเป็นรัฐที่ก่อตั้งขึ้นในช่วงที่ราชวงศ์โจวล่มสลาย

การออกเสียงและความหมาย 
ในภาษาจีนโบราณ 霸 () มีความหมายและการออกเสียงคล้ายกับ 伯 () ทั้ง อู่ปา และ อู่ปัว สามารถแปลได้ว่า 'ห้าอธิราช' 五 (อู่) แปลว่า 'ห้า' ตามตัวอักษร แต่ในบริบทของภาษาจีนโบราณยังหมายถึงความสมบูรณ์ด้วย

ระบบเจ้าอธิราช 
แนวคิดเรื่องความเป็นเจ้าอธิราชเกิดขึ้นจากความอ่อนแอของราชวงศ์โจวตะวันออก ในขณะที่ราชวงศ์ก่อนหน้าคือราชวงศ์โจวตะวันตก ก็เป็นระบบศักดินาเช่นกัน แต่ราชสำนักก็แข็งแกร่งพอที่จะสั่งการให้นครรัฐส่วนใหญ่เชื่อฟังคำสั่ง การสวรรคตของพระเจ้าโจวโยวและการปล้นเมืองหลวงของราชวงศ์โจวเมื่อ 771 ปีก่อนคริสตกาล ทำให้ราชสำนักส่วนกลางไม่สามารถป้องกันได้และสุดท้ายก็ขึ้นอยู่กับการคุ้มครองของรัฐใกล้เคียง

ห้าอธิราช 
นี่คือรายพระนามห้าอธิราชที่พบบ่อยที่สุดจาก 2 หลักฐาน

รายพระนามจากฉื่อจี้

 ฉีหวนกง (齐桓公)
 ซ่งเซียงกง (宋襄公)
 จิ้นเหวินกง (晋文公)
 ฉินมู่กง (秦穆公)
 ฉู่จฺวังหวัง (楚莊王)

รายพระนามจากซุ่นจื่อ

 ฉีหวนกง
 จิ้นเหวินกง
 ฉู่จฺวังหวัง
 อู๋หวังเหอลู่ (吴王闔閭)
 เยว่หวังโกวเจี้ยน (越王句踐)

เจ้าอธิราชสองพระองค์แรกถูกอ้างถึงอย่างกว้างขวางในแหล่งข้อมูลหลักดังนั้นจึงไม่ค่อยโต้แย้งเพราะฉีหวนกง และจิ้นเหวินกง เองได้รับพระราชทานอย่างเป็นทางการจากกษัตริย์แห่งราชวงศ์โจว เมื่อ 679 ปีก่อนคริสตกาล และ 632 ปีก่อนคริสตกาล ตามลำดับ

อ้างอิง 

ประวัติศาสตร์จีน