หลวงสิริราชไมตรี (จรูญ สิงหเสนี)

อำมาตย์ตรี หลวงสิริราชไมตรี นามเดิม จรูญ สิงหเสนี (7 ตุลาคม พ.ศ. 2441 - 20 ธันวาคม พ.ศ. 2534) เป็นอดีตอัครราชทูตไทยประจำกรุงโรม ประเทศอิตาลี และ สมาชิกคณะราษฎร

ประวัติ 
หลวงสิริราชไมตรี มีนามเดิมว่า จรูญ สิงหเสนี เกิดที่จังหวัดนครราชสีมา เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2441 เป็นบุตรคนที่ 3 ของพระยาประเสริฐสุนทราศรัย (กระจ่าง สิงหเสนี) กับคุณหญิงตุ่ม (บุตรสาวของนายเดช-นางใย สิงหเสนี)

เมื่อายุได้ 7 ปี ได้ย้ายมาอยู่กรุงเทพมหานคร และเข้าศึกษาที่โรงเรียนบพิตรพิมุข โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนราชวิทยาลัย โรงเรียนอัสสัมชัญ (อสช 2654) และโรงเรียนกฎหมาย ตามลำดับ ได้เข้าร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง (พ.ศ. 2457-2461) เมื่อสงครามสิ้นสุดจึงได้ยศสิบตรี (ส.ต.) เคยเป็นนักเรียนวิชากฎหมายในประเทศฝรั่งเศส ด้วยทุนกระทรวงยุติธรรม ต่อมาได้เป็นผู้ช่วยราชการสถานทูตสยามประจำกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ในตำแหน่งเลขานุการเอกอัครราชทูต

นายจรูญได้เข้าร่วมกับคณะราษฎร เพื่อร่วมในการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครอง จากการชักชวนของนายปรีดี พนมยงค์ นักเรียนวิชากฎหมาย ทุนกระทรวงยุติธรรมเช่นเดียวกัน จัดเป็นคณะราษฎรชุดแรกที่มีการก่อตัวขึ้น 7 คน และถือเป็นเพียงคนเดียวที่มิได้มีสถานภาพเป็นนักเรียนหรือนักศึกษา อีกทั้งเมื่อสมาชิกคนอื่น ๆ ได้ศึกษาจบแล้ว ก็ได้เดินทางกลับสู่ประเทศสยาม แต่นายจรูญไม่ได้กลับมาด้วย 

เมื่อเดินทางกลับมายังประเทศสยาม ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้มีบรรดาศักดิ์และราชทินนามเป็น หลวงสิริราชไมตรี ถือศักดินา ๖๐๐ เมื่อวันศุกร์ที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2468

ต่อมาหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองสำเร็จแล้ว หลวงสิริราชไมตรีได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีแทนที่ไม่ได้สังกัดกระทรวง (รัฐมนตรีลอย) และต่อมาได้เป็นราชเลขานุการในพระองค์พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล ณ เมืองโลซานน์ ประเทศสวิสเซอร์แลนด์

ปี พ.ศ. 2481 ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอัครราชทูตประจำกรุงโรม ประเทศอิตาลี จนเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ครอบครัวได้อพยพไปอยู่ ณ เมืองเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ จนสงครามสงบในปี พ.ศ. 2488 จึงได้เดินทางกลับประเทศไทย ดำรงตำแหน่งอัครราชทูตประจำกระทรวง และในปี พ.ศ.2490 ได้โอนไปรับราชการที่กระทรวงการคลังและออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญเมื่อต้นปี พ.ศ. 2492

เมื่อออกจากราชการได้เป็นกรรมการในสมาคมสหายสงครามในพระบรมราชูปถัมภ์และได้ร่วมบุกเบิกการทำป่าไม้ และเหมืองแร่ ซึ่งเป็นสัมปทาน ที่รัฐบาลให้แก่ทหารผ่านศึกสงครามโลกครั้งที่ 1

ถึงแก่อสัญกรรม 
นาย จรูญ สิงหเสนี ถึงแก่อสัญกรรม ที่บ้านพัก อย่างสงบ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2534  ในย่านเขตบางเขน กรุงเทพมหานคร งานศพถูกจัดขึ้น ณ ที่วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร สิริอายุรวม 93 ปี

ครอบครัว 
หลวงสิริราชไมตรี สมรสกับคุณหญิงอนงค์ (บุตรีพระยาอนุชิตชาญไชย (สาย สิงหเสนี) กับนางน้อม) มีบุตรด้วยกัน 5 คน ดังนี้
 นายอุดมพร สิงหเสนี (Pietro)
 นายพสุพร สิงหเสนี (Nickie)
 นายสิงพร สิงหเสนี (Georgie)
 นางสาวพรพงา สิงหเสนี (Suzanne)
 นางสาวพรระพี สิงหเสนี (Angela)

การศึกษา 
 พ.ศ. 2450        โรงเรียนบพิตรพิมุข
 พ.ศ. 2453        โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
 พ.ศ. 2454        โรงเรียนราชวิทยาลัย
 พ.ศ. 2460        โรงเรียนกฏหมาย
 พ.ศ. 2468        Ecole Libre des Sciences Politiques, Paris

ยศ 
 พ.ศ. 2459 – มหาดเล็กวิเศษ
 28 สิงหาคม พ.ศ. 2468 – รองอำมาตย์ตรี 
 28 สิงหาคม พ.ศ.2468 – หลวงสิริราชไมตรี

ตำแหน่งหน้าที่ 
 พ.ศ. 2459         นักเรียนล่ามกระทรวงยุติธรรม
 พ.ศ. 2460         พลทหารรถยนต์กระทรวงกลาโหม
 พ.ศ. 2461         นายสิบตรี
 พ.ศ. 2462         เสมียนฝึกหัดกระทรวงการต่างประเทศ
 พ.ศ. 2463         นักเรียนผู้ช่วยสถานทูต
 พ.ศ. 2466         ผู้ช่วยชั้นหนึ่ง
 พ.ศ. 2469         เลขานุการตรี
 พ.ศ. 2475         เจ้ากรม
 พ.ศ. 2476         รัฐมนตรีแทนเลขานุการคณะรัฐมนตรี
 พ.ศ. 2476         รัฐมนตรีหัวหน้ากองการโฆษณา
 พ.ศ. 2476         เจ้ากรมกระทรวงการต่างประเทศ
 พ.ศ. 2477         เลขานุการเอก กระทรวงการต่างประเทศ
 พ.ศ. 2477         เลขานุการเอกสถานทูต ณ กรุงลอนดอน
 พ.ศ. 2477         ราชเลขานุการในพระองค์ ณ เมืองโลซานน์
 พ.ศ. 2481         อัครราชทูตประจำประเทศอิตาลี
 พ.ศ. 2489         อัครราชทูตประจำกระทรวง
 พ.ศ. 2490         กระทรวงการคลัง
 พ.ศ. 2492         ออกจากราชการเพื่อรับบำเหน็จบำนาญ

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ 
 : พ.ศ. 2472 -  เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้น 5 อัศวิน
 : พ.ศ. 2484 -  Order of the Crown of Italy ชั้น 1 อัศวิน

อ้างอิง 

 สายสกุลสิงหเสนี, บรรณาการในงานพระราชทานเพลิงศพนางสาวจวงจันทร์ สิงหเสนี ป.ภ., ท.ช., 3 พฤศจิกายน 2541, หน้า 181

ทหารอาสาชาวไทยในสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
สมาชิกคณะราษฎร
บรรดาศักดิ์ชั้นหลวง
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
ทหารบกชาวไทย
รัฐมนตรีไทยที่ไม่ได้ประจำกระทรวง
นักการทูตชาวไทย
บุคคลจากโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย
บุคคลจากโรงเรียนอัสสัมชัญ
บุคคลจากโรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ท.ช.
ผู้ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์
สกุลสิงหเสนี
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยแบบแต่งตั้ง
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงรัตนโกสินทร์