ศาลสูงสุดญี่ปุ่น

ศาลสูงสุดญี่ปุ่น หรือ ศาลฎีกาญี่ปุ่น ( หรือ เรียกอย่างสั้น ; ) เป็นศาลสูงสุดในประเทศญี่ปุ่นที่ตั้งอยู่ในฮายาบูซาโจ, เขตชิโยดะ, โตเกียว มีอำนาจทางตุลาการสูงสุดในการตีความรัฐธรรมนูญญี่ปุ่นและตอบกระทู้คำถามที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายแห่งชาติ ศาลสูงสุดญี่ปุ่นยังมีอำนาจในการพิจารณาทบทวนซึ่งทำให้ศาลสามารถกำหนดความเป็นรัฐธรรมนูญของกฎหมายหรือพระราชบัญญัติใด ๆ ได้

ประวัติ 
ศาลสูงสุดในปัจจุบันก่อตั้งตามมาตรา 81 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1947 มีการโต้เถียงในหมู่เจ้าหน้าที่นิติกรของผู้บัญชาการสูงสุดฝ่ายพันธมิตรผู้ร่างรัฐธรรมนูญและในการประชุมสภานิติบัญญัติแห่งสมเด็จพระจักรพรรดิใน ค.ศ. 1946 เกี่ยวกับอำนาจที่มากเกินไปของฝ่ายตุลาการ แต่ถูกบดบังความสำคัญโดยคำถามประเด็นหลักอื่น ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับหลักอำนาจอธิปไตยของปวงชน, หน้าที่ของจักรพรรดิ และการยอมสละสงคราม อย่างไรก็ตามการใช้คำในมาตรา 81 ที่ได้รับเห็นชอบบัญญัติว่าศาลถืออำนาจการพิจารณาทบทวน ส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ตอนต้นของศาลมีการเข้าไปเกี่ยวพันกับขอบเขตอำนาจนี้ ใน ค.ศ. 1948 ศาลประกาศว่ารัฐธรรมนูญมีเจตจำนงในการกำหนดประเภทของการพิจารณาทบทวนที่ถูกนำมาใช้ในสหรัฐ ใน ค.ศ. 1952 มีการประกาศให้อำนาจดังกล่าวสามารถนำไปใช้ได้เพียงคดีที่มีความยุ่งยาก

ในช่วง ค.ศ. 1960–1970 ศาลสูงสุดประสบ "วิกฤตตุลาการ" (judicial crisis) ระหว่างผู้พิพากษาอาวุโสและผู้พิพากษาเสรีนิยมที่เด็กกว่าเป็นส่วนใหญ่ อาทิ มีข้อโต้เถียงว่าผู้พิพากษาบางคนในศาลจังหวัดคับข้องใจเกี่ยวกับการบังคับใช้ข้อบัญญัติที่จะจำกัดการประท้วงต่อต้านรัฐบาล ใน ค.ศ. 1971 ศาลสูงสุดไม่แต่งตั้งผู้ช่วยผู้พิพากษา ยาซูอากิ มิยาโมโตะ อีกครั้งหลังเขาเข้าร่วมองค์กรที่มีแนวคิดทางการเมืองเอนเอียงไปทางฝ่ายซ้ายซึ่งจดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย เหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้มีการทำข่าวและประท้วงโดยผู้พิพากษาคนอื่น ๆ อย่างเห็นได้ชัด นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาไม่มีผู้พิพากษาคนไหนจะไม่ได้รับการแต่งตั้งใหม่ ท้ายที่สุด ในช่วง ค.ศ. 1960–1970 ศาลสูงสุดถูกเปลี่ยนให้เป็นอนุรักษ์นิยมมากขึ้น โดยมีผู้พิพากษาบางส่วนเป็นตัวแทนของข้าราชการตลอดชีพ เป็นเหตุให้การตัดสินต่าง ๆ มักจำกัดการแสดงออกอย่างเสรีและการชุมนุมสาธารณะ

อำนาจและความรับผิดชอบ 
มาตรา 81 ของรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่นจำกัดความว่า ศาลสูงสุดเป็นศาลที่พึ่งสุดท้ายและอนุญาตให้ศาลพิจารณาทบทวนผ่าน "อำนาจในการตัดสินความเป็นรัฐธรรมนูญของกฎหมาย, คำสั่ง, ข้อกำหนดหรือพระราชบัญญัติใด ๆ" ตามคำนิยามของรัฐธรรมนูญ ศาลสูงสุดรับพิจารณาคดีแพ่ง, คดีปกครอง และคดีอาญาจากศาลจังหวัดที่ได้รับคำร้องขออุทธรณ์ ความรับผิดชอบนี้และความไม่สามารถในการไตร่ตรองอย่างรอบคอบในคำร้องส่งผลให้การอุทธรณ์คดีแพ่งและอาญาค้างพิจาณราอยู่เป็นจำนวนมาก ศาลสูงสุดสามารถใช้อำนาจพิจารณาทบทวนเมื่อมีการยื่นอุทธรณ์ข้อพิพาททางกฎหมายที่ยากจะไกล่เกลี่ยมีความเกี่ยวข้องกับการละเมิดหรือการตีความรัฐธรรมนูญที่ผิด

อ้างอิง 

ศาลสูงสุดระดับชาติ
การเมืองญี่ปุ่น