เอเลนอร์แห่งอังกฤษ พระราชินีแห่งกัสติยา

เอเลนอร์แห่งอังกฤษ (; ) หรือ เอเลนอร์ แพลนทาเจเนต เป็นพระราชินีแห่งกัสติยาและโตเลโด ในฐานะพระมเหสีของอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยา พระองค์เป็นพระโอรสธิดาคนที่หกและพระธิดาคนที่สองของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษกับอาลีเยนอร์แห่งอากีแตน

ชีวิตช่วงแรกและครอบครัว 
เอเลนอร์เสด็จพระราชสมภพในปราสาทที่ดงฟรง ดัชชีนอร์ม็องดี ในปี ค.ศ. 1161 เป็นพระธิดาคนที่สองของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษกับพระมเหสี อาลีเยนอร์ ดัชเชสแห่งอากีแตน และมีอ็องรีแห่งมาร์ซีเป็นผู้ทำพิธีศีลล้างบาป พระเชษฐภคินีต่างบิดาของพระองค์คือเคาน์เตสมารีกับเคาน์เตสอาลิกซ์ ส่วนพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน คือ เฮนรียุวกษัตริย์, ดัชเชสมาทิลดา, พระเจ้าริชาร์ด, ดยุคเจฟฟรี, พระราชินีโจน และพระเจ้าจอห์น เอเลนอร์มีพระเชษฐาอีกหนึ่งคนคือวิลเลียม พระโอรสคนโตของพระเจ้าเฮนรีที่ 2 กับอาลีเยนอร์แห่งอากีแตนที่สิ้นพระชนม์ในการยึดปราสาทวอลลองฟอร์ด และถูกฝังในอาสนวิหารเรดิงที่ปลายเท้าของพระปัยกา พระเจ้าเฮนรีที่ 1

การเป็นพระราชินี 
ในปี ค.ศ. 1170 เอเลนอร์อภิเษกสมรสกับพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 8 แห่งกัสติยาในบูร์โกส พระบิดามารดาของพระองค์จัดแจงการแต่งงานครั้งนี้ขึ้นมาเพื่อรักษาความปลอดภัยให้กับพรมแดนเทือกเขาพิรินีของอากีแตน ขณะที่พระเจ้าอัลฟอนโซกำลังมองหาพันธมิตรมาช่วยต่อสู้กับพระเจ้าซันโชที่ 6 แห่งนาวาร์ ในปี ค.ศ. 1177 ทำให้พระเจ้าเฮนรีได้เข้ามากำกับดูแลการชี้ขาดเรื่องความขัดแย้งด้านพรมแดน

การแต่งงานของเอเลนอร์กับอัลฟอนโซให้กำเนิดพระโอรสธิดามากมาย พระโอรสหลายพระองค์ที่ถูกคาดหวังให้เป็นรัชทายาทของพระบิดาสิ้นพระชนม์ในวัยเด็ก พระโอรสคนสุดท้อง เอนริเก มีชีวิตอยู่จนได้สืบทอดตำแหน่งของพระบิดา

อัลฟอนโซอ้างสิทธิ์ในกัสกอญที่เป็นส่วนหนึ่งในสินสอดของเอเลนอร์ ทรงรุกรานดัชชีในนามของพระมเหสีในปี ค.ศ. 1205 และล้มเลิกการอ้างสิทธิ์ไปในปี ค.ศ. 1208

เอเลนอร์ใช้อำนาจที่พระองค์มี และยังเป็นผู้อุปถัมภ์สถานที่และสถาบันทางศาสนาหลายแห่ง รวมถึงซานตามาริอาลาเรอัลเดลัสอูเอลกัสที่ครอบครัวของพระองค์หลายคนเป็นแม่ชีที่นี่

พระองค์สนับสนุนนักขับลำนำทรูบาดูร์ให้เข้ามาในราชสำนัก ทรงช่วยจัดแจงให้เบเรงเกลา พระธิดา อภิเษกสมรสกับกษัตริย์แห่งเลออน

อูร์รากา พระธิดาอีกพระองค์ ทรงถูกจับแต่งงานกับอนาคตกษัตริย์แห่งโปรตุเกส พระเจ้าอาฟงซูที่ 2, บลังกา พระธิดาคนที่สาม ทรงถูกจับแต่งงานกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 8 แห่งฝรั่งเศส, เลโอนอร์ พระธิดาคนที่สี่ แต่งงานกับกษัตริย์แห่งอารากอน (แม้ต่อมาศาสนจักรจะล้มเลิกการแต่งงาน) พระธิดาคนอื่น ๆ อย่างมาฟัลดาแต่งงานกับพระโอรสเลี้ยงของเบเรงเกลา (พระเชษฐภคินี) ส่วนกอนส์ตันซากลายเป็นพระอธิการิณี

พระสวามีของพระองค์แต่งตั้งให้พระองค์เป็นผู้ปกครองคู่กับพระโอรสหลังพระองค์สิ้นพระชนม์ ทั้งยังแต่งตั้งให้พระองค์ทรวเป็นผู้จัดการมรดก

การสิ้นพระชนม์ 
แม้เอเลนอร์จะกลายเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินให้พระโอรส เอนริเก เมื่อพระสวามีสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1214 เอนริเกพระชนมายุเพียง 10 พรรษา เอเลนอร์โทมนัสจนพระธิดา เบเรงเกลา ต้องเป็นคนจัดการเรื่องพิธีฝังศพของพระเจ้าอัลฟอนโซ เอเลนอร์สิ้นพระชนม์ในวันที่ 31 ตุลาคม ค.ศ. 1214 หลังพระเจ้าอัลฟอนโซสิ้นพระชนม์ไม่ถึงเดือน ทิ้งให้เบเรงเกลาเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินให้พระอนุชา เอนริเกสิ้นพระชนม์ตอนพระชนมายุ 13 พรรษาจากกระเบื้องหลังคาที่ตกลงมา

ทายาท 
เอเลนอร์กับอัลฟอนโซมีพระโอรสธิดาสิบสองคน คือ
 เบเรงเกลา พระราชินีแห่งกัสติยา (ค.ศ. 1180–1246) แต่งงานกับ (1) ค็อนราทที่ 2 ดยุคแห่งสเวเบีย ไม่มีทายาท การแต่งงานถูกประกาศเป็นโมฆะ (2) พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 10 แห่งเลออน มีทายาท ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินให้แก่พระเจ้าเอนริเกที่ 1 พระอนุชาผู้เยาว์วัย จากนั้นเป็นพระราชินีแห่งกัสติยาด้วยสิทธิ์ของพระองค์เองหลังการสิ้นพระชนม์ของเอนริเก ทรงสละราชสมบัติเพื่อหลีกทางให้เฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา พระโอรสผู้ที่จะรวมราชอาณาจักรกัสติยาและเลออนเข้าด้วยกันอีกครั้ง
 ซันโช (ประสูติและสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1181)
 ซันชา (ค.ศ. 1182–1184)
 เอนริเก (ประสูติและสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1184)
 อูร์รากาแห่งกัสติยา พระราชินีแห่งโปรตุเกส (ค.ศ. 1186–1220) อภิเษกสมรสกับพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 2 แห่งโปรตุเกส มีทายาท
 บลังกา (ค.ศ. 1188–1252) อภิเษกสมรสกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 8 แห่งฝรั่งเศส มีทายาท
 เฟร์นันโด (ค.ศ. 1189–1211) ไม่แต่งงาน
 มาฟัลดา (ค.ศ. 1191–1204) ไม่แต่งงาน
 เลโอนอร์ (ค.ศ. 1200–1244) แต่งงานกับพระเจ้าไชเมที่ 1 แห่งอารากอน มีทายาท การแต่งงานถูกประกาศเป็นโมฆะ
 กอนสตันซา (ค.ศ. 1202–1243) แม่ชีที่อารามนิกายซิสเตอร์เชียน ซานตามาริอาลาเรอัลเดลัสอูเอลกัส
พระเจ้าเอนริเกที่ 1 กษัตริย์แห่งกัสติยา (ค.ศ. 1204–1217) ไม่แต่งงาน พระโอรสคนเดียวที่รอดชีวิต สืบทอดต่อจากพระบิดาภายใต้การสำเร็จราชการแผ่นดินของพระมารดาตามด้วยพระเชษฐภคินี สิ้นพระชนม์ในตอนที่กระเบื้องจากหลังคาตกใส่

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

Eleanor, Queen of Castile (1162 - 1214)

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1704
บุคคลที่เสียชีวิตในปี พ.ศ. 1757
ราชวงศ์แพลนแทเจอนิต
ราชินีแห่งสเปน