การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 เป็นการเลือกตั้งทั่วไปในประเทศไทยครั้งที่ 27 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 หลังจากที่มีการยุบสภาผู้แทนราษฎรไทยชุดที่ 25 เมื่อวันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2566 ภายหลังการเลือกตั้งปรากฎว่าประเทศไทยไม่สามารถมีนายกรัฐมนตรี​ได้ โดยประธานรัฐสภากล่าวว่าการโหวตเลือกนายกรัฐมนตรี​อาจจะมีอีกครั้งในวันที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ซึ่งครบ 100 วันหลังเลือกตั้ง ส่งผลให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นการเลือกตั้งที่ประเทศไทยรอนายกรัฐมนตรีเป็นระยะเวลานานเป็นอันดับที่สองนับตั้งแต่มีการเลือกตั้งในประเทศ

คณะกรรมการการเลือกตั้งแถลงผลอย่างไม่เป็นทางการเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ผลปรากฏว่า พรรคก้าวไกลได้ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรมากที่สุด ส่วนพรรคเพื่อไทยได้ที่นั่งรองลงมา การเลือกตั้งครั้งนี้มีผู้มาใช้สิทธิ์มากถึงร้อยละ 75.71 ทำลายสถิติของการเลือกตั้งเมื่อปี 2554 ที่มีผู้มาใช้สิทธิ์ร้อยละ 75.03 การเลือกตั้งครั้งนี้นับเป็นการเลือกตั้งที่หาเสียงโดยพูดเรื่องเงินมากที่สุดครั้งหนึ่ง หลายพรรคเสนอจำนวนเงินเป็นตัวเลข การหาเสียงในป้ายหาเสียงมีแต่จำนวนเงิน อาทิ บำนาญผู้สูงอายุ 3,000 บาทต่อเดือน และโครงการเติมเงินผ่านกระเป๋าเงินดิจิทัล 10,000 บาท สำหรับใช้จ่ายในพื้นที่ที่กำหนด

เบื้องหลัง 

หลังจากเกิดวิกฤตการณ์ทางการเมือง กองทัพได้ก่อการรัฐประหารในวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 เพื่อขับไล่รัฐบาลรักษาการพลเรือน คณะนายทหารที่รู้จักกันในชื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ขึ้นสู่อำนาจภายใต้การนำของพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ในฐานะนายกรัฐมนตรี ในปี พ.ศ. 2559 คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เสร็จสิ้นและจัดให้มีการออกเสียงประชามติเพื่อรับรองร่างรัฐธรรมนูญ พวกเขาห้ามวิจารณ์ร่างรัฐธรรมนูญและห้ามติดตามผลประชามติ นักเคลื่อนไหวต่อต้านร่างรัฐธรรมนูญถูกจับกุม ควบคุมตัว และดำเนินคดีในศาลทหาร ขณะที่ผู้ออกมาแสดงเจตนาคัดค้านร่างรัฐธรรมนูญก็ถูกรัฐบาลทหารจับกุมและดำเนินคดีเช่นกัน

ในปี พ.ศ. 2562 หลังจากเกิดความล่าช้าหลายครั้ง ในที่สุดรัฐบาลทหารก็จัดการเลือกตั้งทั่วไปในวันอาทิตย์ที่ 24 มีนาคม การเลือกตั้งครั้งนี้ถูกมองว่าพลเอกประยุทธ์มีข้อได้เปรียบ เนื่องจากวุฒิสภามาจากการแต่งตั้งทั้งหมดโดยรัฐบาลทหารและการแบ่งเขตเลือกตั้งใหม่ในช่วงนาทีสุดท้าย

พลเอกประยุทธ์เริ่มดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสมัยที่ 2 เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ตามรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน นายกรัฐมนตรีสามารถดำรงตำแหน่งได้เพียง 8 ปีเท่านั้น อย่างไรก็ตาม การสิ้นสุดวาระนายกรัฐมนตรีของพลเอกประยุทธ์ ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ เนื่องจากมีการตีความมากมายเกี่ยวกับการเริ่มดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2565 ศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำพิพากษาให้วาระการดำรงตำแหน่งของพลเอกประยุทธ์เริ่มในปี พ.ศ. 2560 ตามรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ หมายความว่าเขาอาจดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจนถึงปี พ.ศ. 2568 หากเขาได้รับเลือกจากรัฐสภาอีกครั้ง

ปลายปี พ.ศ. 2565 เกิดการแตกแยกในพรรคพลังประชารัฐระหว่างพลเอกประยุทธ์กับรองนายกรัฐมนตรีและหัวหน้าพรรคพลังประชารัฐซึ่งเป็นรุ่นพี่ที่สนิทคือ พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ หลังจากที่พลเอกประวิตรแสดงจุดยืนต่อพรรคเพื่อไทยซึ่งเป็นพรรคฝ่ายค้าน ต่อมาในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 พลเอกประยุทธ์ได้ประกาศความสนใจที่จะสมัครเป็นสมาชิกพรรครวมไทยสร้างชาติ และสมัครเป็นสมาชิกแบบตลอดชีพของพรรคดังกล่าวในเดือนถัดมา มีการคาดหมายว่าเขาจะเป็นผู้สมัครชิงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนเดียวของพรรครวมไทยสร้างชาติ ด้านพรรคภูมิใจไทย มีผู้ดำรงตำแหน่ง ส.ส. ทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านบางส่วน รวมถึงนักการเมืองอีกจำนวนหนึ่ง ได้ลาออกจากพรรคเดิมที่ตัวเองสังกัดไปร่วมงานกับพรรคภูมิใจไทย เพื่อเพิ่มโอกาสชนะในการเลือกตั้งครั้งนี้

ระบบเลือกตั้ง 
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ระบุว่า สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวน 500 คนจะได้รับเลือกโดยใช้ระบบเลือกตั้งแบบจัดสรรปันส่วนผสม ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะลงคะแนนเสียงด้วยบัตรใบเดียว เพื่อเลือก ส.ส. 350 ที่นั่งจากเขตเลือกตั้ง และอีก 150 ที่นั่งจะเป็นการจัดสรรตามคะแนนของพรรคการเมืองทั้งประเทศ หลังการเลือกตั้ง สภาผู้แทนราษฎร 500 ที่นั่ง จะลงคะแนนเลือกนายกรัฐมนตรีในการประชุมร่วมกับวุฒิสภาอีก 250 ที่นั่ง วุฒิสภาที่มาจากการแต่งตั้งโดยคสช. จะอยู่ในวาระจนถึงปี 2567 จึงคาดว่าสมาชิกวุฒิสภาจะมีอิทธิพลต่อการเลือกตั้งครั้งนี้เช่นกัน

เมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2564 ในการประชุมร่วมกันของรัฐสภา ได้มีการลงคะแนนเสียง 472 ต่อ 33 เสียง (งดออกเสียง 187 เสียง) เพื่อกลับมาใช้การลงคะแนนระบบคู่ขนานที่เคยใช้เมื่อช่วงก่อนปี 2560 ในระบบนี้ จะมี ส.ส. 400 ที่นั่งที่มาจากการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต และลดจำนวน ส.ส.แบบบัญชีรายชื่อลงเหลือ 100 ที่นั่ง จากเดิม 150 ที่นั่ง ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งจะต้องลงคะแนนโดยใช้บัตรเลือกตั้ง 2 ใบ เพื่อเลือก ส.ส. แบบแบ่งเขตและพรรคการเมืองที่ตนต้องการ ต่างจากระบบก่อนหน้าที่ผู้มีสิทธิ์แต่ละคนลงคะแนนเสียงเพียงครั้งเดียวเพื่อเลือก ส.ส. ทั้งแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อ อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์โดยพรรคการเมืองขนาดเล็ก เนื่องจากระบบนี้จะทำให้พรรคดังกล่าวได้ที่นั่งในสภายากขึ้น การเปลี่ยนแปลงนี้น่าจะเป็นประโยชน์ต่อพรรคพลังประชารัฐ และพรรคเพื่อไทยที่เป็นฝ่ายค้าน

ในช่วง พ.ศ. 2565 มีการถกเถียงว่าจะใช้สูตรคำนวณ ส.ส. บัญชีรายชื่อแบบใดระหว่าง "สูตรหาร 100" กับ "สูตรหาร 500" ซึ่งถ้าใช้สูตรหาร 500 จะทำให้เกิดที่นั่งส่วนเกิน (Overhanging seat) แบบเดียวกับในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2562 และทำให้คะแนนเสียงพึงมีของ ส.ส. 1 ที่นั่งต่ำลง ซึ่งเอื้อต่อการตีความให้พรรคเล็กได้ประโยชน์ อย่างไรก็ตาม ในเดือนสิงหาคม 2565 มีการใช้กลยุทธ์ไม่มาประชุมจนสภาขาดองค์ประชุม ทำให้การพิจารณาแก้ไขเป็นสูตรหาร 500 ต้องตกไป และกลับไปใช้สูตรหาร 100 โดยปริยาย

จากการเปลี่ยนระบบเลือกตั้งดังกล่าว ทำให้พรรคขนาดเล็กเสียเปรียบในสนามเลือกตั้ง จึงนำไปสู่การเจรจาควบรวมพรรค และจัดตั้งพันธมิตรทางการเมืองของพรรคขนาดเล็กต่าง ๆ ได้แก่ การควบรวมพรรคชาติพัฒนาและพรรคกล้าเป็นพรรคชาติพัฒนากล้า, การจับมือระหว่างพรรคไทยสร้างไทยและพรรคสร้างอนาคตไทย รวมไปถึงเกิดการย้ายพรรคของนักการเมือง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการย้ายเข้าพรรคภูมิใจไทย นอกจากนี้ยังมีการคาดการณ์ว่าการใช้เงินซื้อตัวผู้สมัคร ส.ส. และระบบ "บ้านใหญ่" หรือตระกูลที่มีอิทธิพลทางการเมืองในท้องถิ่นจะกลับมามีบทบาท

เดือนมกราคม 2566 มีการผ่านกฎหมายเลือกตั้ง 2 ฉบับ คือ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง สมาชิกสภาผู้แทนราษฏร พ.ศ. 2566 และ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566  สาระสำคัญของ พระราชบัญญัติฉบับนี้กำหนดให้เลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) แบบแบ่งเขตเลือกตั้งจำนวน 400 คน และแบบบัญชีรายชื่อ 100 คน มีผลบังคับตั้งแต่วันที่ 29 มกราคม 2566 ซึ่งรัฐบาลจะยุบสภาทันทีเลยก็ได้ หรืออยู่ครบวาระซึ่งจะครบเทอมในวันที่ 24 มีนาคม 2566 ไม่ว่าจะวิธีการใด คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ต้องจัดให้มีระยะเวลาสำหรับเตรียมการเลือกตั้งประมาณ 45 วัน (พิจารณารูปแบบแบ่งเขต 25 วัน, คัดสรรผู้สมัคร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 20 วัน)

การเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้ง 
หลังจากที่มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญโดยปรับสัดส่วนจำนวน ส.ส. แบบแบ่งเขตเป็น 400 เขต เพิ่มขึ้นจากการเลือกตั้งครั้งก่อนหน้าที่มี 350 เขต เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2565 คณะกรรมการการเลือกตั้งได้มีการส่งหนังสือด่วนถึงผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดต่าง ๆ และกรุงเทพมหานคร ให้สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งในแต่ละพื้นที่เตรียมแบ่งเขตเลือกตั้งไว้เป็นการล่วงหน้าอย่างน้อย 3 รูปแบบ 

ในกุมภาพันธ์ 2566 กกต. ออกประกาศ เรื่อง จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งและเขตเลือกตั้งของแต่ละจังหวัด กำหนดให้คำนวณจำนวนราษฎรเฉลี่ย 165,226 คนต่อ ส.ส. 1 คน โดยใช้ข้อมูลจำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักรตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร์ ณ วันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2565 เป็นฐานในการคำนวณ พร้อมทั้งระบุจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่พึงมีในแต่ละพื้นที่ โดยแบ่งเป็นรายจังหวัดดังนี้

อย่างไรก็ตาม จำนวน ส.ส. เขตที่พึงมีในแต่ละจังหวัด ที่ กกต. เคยประกาศไว้เมื่อกุมภาพันธ์ 2566 มีการนับรวมบุคคลต่างด้าวมาใช้เป็นฐานในการคำนวณ ต่อมา 3 มีนาคม 2566 ศาลรัฐธรรมนูญมีมติไม่ให้นำผู้ที่ไม่ได้มีสัญชาติไทยมาร่วมเป็นฐานในการคำนวณ กกต. จึงได้มีการพิจารณาแบ่งเขตเลือกตั้งใหม่ให้เป็นตามคำวินิจฉัยของศาล และในวันเดียวกัน ก็ออกประกาศเปลี่ยนแปลงจำนวนเขตเลือกตั้งพึงมีของแต่ละจังหวัด โดย นครศรีธรรมราช, อุดรธานี, ลพบุรี และปัตตานี มี ส.ส. เพิ่มขึ้นจังหวัดละ 1 คน ขณะที่ เชียงใหม่, เชียงราย, ตาก และสมุทรสาคร มี ส.ส. ลดลงจังหวัดละ 1 คน และค่าเฉลี่ยประชากรต่อ ส.ส. เขต 1 คนลดลงเหลือ 162,766 คน

จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่พึงมีในแต่ละพื้นที่ หลังคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ 3 มีนาคม 2566 มีดังนี้

การย้ายสังกัดพรรคการเมือง 
พรรคเพื่อไทย (30)

ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 ประเดิมชัย บุญช่วยเหลือ อดีต ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 นิยม ช่างพินิจ อดีต ส.ส. พิษณุโลก
 นพ ชีวานันท์ อดีต ส.ส. พระนครศรีอยุธยา
 สุชาติ ภิญโญ อดีต ส.ส. นครราชสีมา
 รังสรรค์ วันไชยธนวงศ์ อดีต ส.ส. เชียงราย
 นคร มาฉิม อดีต ส.ส. พิษณุโลก
 จักรพรรดิ ไชยสาส์น อดีต ส.ส. อุดรธานี
 ธีระ ไตรสรณกุล อดีต ส.ส. ศรีสะเกษ
 ปวีณ แซจึง อดีต ส.ส. ศรีสะเกษ
 ผ่องศรี แซ่จึง อดีต ส.ส.ศรีสะเกษ
 วุฒิชัย กิตติธเนศวร อดีต ส.ส. นครนายก
 สามารถ แก้วมีชัย อดีต ส.ส.เชียงราย
 วันชัย บุษบา อดีต ส.ส.เลย
 ประดิษฐ์ ภัทรประสิทธิ์ อดีต รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง
 วินัย ภัทรประสิทธิ์ อดีต ส.ส.พิจิตร
 วันชัย เจริญนนทสิทธิ์ อดีต ส.ส.นนทบุรี

ย้ายไปพรรคพลังประชารัฐ

 องอาจ วงษ์ประยูร อดีต ส.ส. สระบุรี
 บัลลังก์ อรรณนพพร อดีต ส.ส. ขอนแก่น

ย้ายไปพรรคไทยสร้างไทย

 อนุดิษฐ์ นาครทรรพ อดีต ส.ส.กรุงเทพมหานคร
 การุณ โหสกุล อดีต ส.ส.กรุงเทพมหานคร
 ชวลิต วิชยสุทธิ์ อดีต ส.ส. นครพนม
 ณัฐวุฒิ กองจันทร์ดี อดีต ส.ส.หนองบัวลำภู
 เจริญ จรรย์โกมล อดีต ส.ส.ชัยภูมิ

ย้ายไปพรรคเสรีรวมไทย

 มังกร ยนต์ตระกูล อดีต ส.ส.ร้อยเอ็ด

ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 พิชัย เกียรติวินัยสกุล อดีต ส.ส.ลพบุรี
 ไพโรจน์ ตันบรรจง อดีต ส.ส.พะเยา
 ธนิก มาสีพิทักษ์ อดีต ส.ส.ขอนแก่น
 สมชอบ นิติพจน์ อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครพนม
 กุสุมาลวตี ศิริโกมุท อดีต ส.ส.มหาสารคาม

ย้ายไปพรรคชาติไทยพัฒนา

 สุรสิทธิ์ เจียมวิจักษณ์ อดีต ส.ส.เชียงราย

พรรคพลังประชารัฐ (79) 
ย้ายไปพรรคเพื่อไทย

 สุชาติ ตันเจริญ รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่ 1
 สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ อดีต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
 สมศักดิ์ เทพสุทิน อดีต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
 สรวุฒิ เนื่องจำนงค์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ชลบุรี
 กานต์กนิษฐ์ แห้วสันตติ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร
 เชิงชาย ชาลีรินทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ชัยภูมิ
 พรรณสิริ กุลนาถสิริ อดีต ส.ส. สุโขทัย
 ชูศักดิ์ คีรีมาศทอง อดีต ส.ส. สุโขทัย
 จักรวาล ชัยวิรัตน์นุกูล อดีต ส.ส. สุโขทัย
 กฤชนนท์ อัยยปัญญา อดีตผู้สมัคร ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 ภูดิศ อินทร์สุวรรณ์ อดีต ส.ส. พิจิตร

ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 สัมฤทธิ์ แทนทรัพย์ อดีต ส.ส.ชัยภูมิ
 เชิดศักดิ์ โภคกุลกานนท์ อดีต ส.ส. อุบลราชธานี
 สุพล ฟองงาม อดีต ส.ส. อุบลราชธานี
 โยธากาญจน์ ฟองงาม อดีตผู้สมัคร ส.ส.อุบลราชธานี
 สุทธิชัย จรูญเนตร อดีต ส.ส. อุบลราชธานี
 ตวงทิพย์ จินตะเวช อดีตผู้สมัคร ส.ส. อุบลราชธานี
 ภิญโญ นิโรจน์ อดีต ส.ส. นครสวรรค์
 วีระกร คำประกอบ อดีต ส.ส. นครสวรรค์
 พุทธิพงษ์ ปุณณกันต์ อดีต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิตอลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
 พัชรินทร์ ซำศิริพงษ์ อดีต ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 ภาดาท์ วรกานนท์ อดีต ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 กรณิศ งามสุคนธ์รัตนา อดีต ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 กษิดิ์เดช ชุติมันต์ อดีต ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 จักรพันธ์ พรนิมิตร อดีต ส.ส. กรุงเทพมหานคร
 พิกิฏ ศรีชนะ อดีต ส.ส. ยโสธร
 ธวัชชัย อนามพงษ์ อดีต ส.ส. จันทบุรี
 เจริญ เรี่ยวแรง อดีต ส.ส.นนทบุรี
 ฉลอง เรี่ยวแรง อดีต ส.ส.นนทบุรี
 ประทวน สุทธิอำนวยเดช อดีต ส.ส.ลพบุรี
 พล.อ.สมชาย วิษณุวงศ์ อดีต ส.ส. กาญจนบุรี
 สมเกียรติ วอนเพียร อดีต ส.ส. กาญจนบุรี
 ธรรมวิชญ์ โพธิพิพิธ อดีต ส.ส. กาญจนบุรี
 อัฏฐพล โพธิพิพิธ อดีต ส.ส. กาญจนบุรี
 กฤษณ์ แก้วอยู่ อดีต ส.ส.เพชรบุรี
 สุชาติ อุสาหะ อดีต ส.ส.เพชรบุรี
 ปฐมพงศ์ สูญจันทร์ อดีต ส.ส.นครปฐม
 มณเฑียร สงฆ์ประชา อดีต ส.ส.ชัยนาท
 เวียง วรเชษฐ์ อดีต ส.ส.ร้อยเอ็ด
 เอกสิทธิ์ คุณานันทกุล อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 สุทธิชัย จรูญเนตร อดีต ส.ส.อุบลราชธานี
 อลงกต มณีกาศ อดีต ส.ส.นครพนม
 ชูกัน กุลวงษา อดีต ส.ส.นครพนม

ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 กุลวลี นพอมรบดี อดีต ส.ส.ราชบุรี
 ชัยวัฒน์ เป้าเปี่ยมทรัพย์ อดีต ส.ส.ฉะเชิงเทรา
 ฐิติภัสร์ โชติเดชาชัยอนันต์ อดีต ส.ส.กรุงเทพมหานคร
 พันตำรวจตรี ฐนภัทร กิตติวงศา อดีต ส.ส.จันทบุรี
 ธนกร วังบุญคงชนะ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 นิโรธ สุนทรเลขา อดีต ส.ส.นครสวรรค์
 ประสิทธิ์ มะหะหมัด อดีต ส.ส.กรุงเทพมหานคร
 พยม พรหมเพชร อดีต ส.ส.สงขลา
 พิชชารัตน์ เลาหพงศ์ชนะ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 ไพลิน เทียนสุวรรณ อดีต ส.ส.สมุทรปราการ
 ภาคิน สมมิตรธนกุล อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 มานัส อ่อนอ้าย อดีต ส.ส.เพชรบุรี
 รณเทพ อนุวัฒน์ อดีต ส.ส.ชลบุรี
 วัชระ ยาวอฮาซัน อดีต ส.ส.นราธิวาส
 ศาสตรา ศรีปาน อดีต ส.ส.สงขลา
 สมบัติ อำนาคะ อดีต ส.ส.สระบุรี
 สมพงษ์ โสภณ อดีต ส.ส.ระยอง
 สัญญา นิลสุพรรณ อดีต ส.ส.นครสวรรค์
 สาธิต อุ๋ยตระกูล อดีต ส.ส.เพชรบุรี
 สุชาติ ชมกลิ่น อดีต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน
 สายัณห์ ยุติธรรม อดีต ส.ส.นครศรีธรรมราช
 สุรชาติ ศรีบุศกร อดีต ส.ส.พิจิตร
 อนุชา นาคาศัย อดีต รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
 ร.ต.อ.อรุณ สวัสดี อดีต ส.ส.สงขลา
 วัฒนา สิทธิวัง อดีต ส.ส.ลำปาง (ถูกใบเหลืองจากการเลือกตั้งซ่อม)
 สันติ ตันสุหัช อดีต ส.ส.เชียงใหม่
 ปรีชา เร่งสมบูรณ์สุข อดีต ส.ส.เลย
 เปล่งมณี เร่งสมบูรณ์สุข อดีต ส.ส.เลย
 ธีระทัศน์ เตียวเจริญโสภา อดีต ส.ส.สุรินทร์ (เสียชีวิต)
 จำลอง ครุฑขุนทด อดีต ส.ส.นครราชสีมา

ย้ายไปพรรคประชาธิปัตย์

 วทันยา บุนนาค อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 บุญเลิศ ครุฑขุนทด อดีต ส.ส.นครราชสีมา
 พ.ต.ท.สมชาย เพศประเสริฐ อดีต ส.ส.นครราชสีมา

ย้ายไปพรรคไทยสร้างไทย

 อดุลย์ นิลเปรม อดีต ส.ส.อุบลราชธานี
 นิพนธ์ ศรีธเรศ อดีต ส.ส.กาฬสินธุ์
 บัวสอน ประชามอญ อดีต ส.ส.เชียงราย

พรรคประชาธิปัตย์ (29) 
ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 แนน บุณย์ธิดา สมชัย อดีต ส.ส. อุบลราชธานี
 เฉลิมลักษณ์ เก็บทรัพย์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 สุชาดา แทนทรัพย์ อดีตผู้สมัคร ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 ปารเมศ โพธารากุล อดีต ส.ส.กาญจนบุรี
 พงศ์เวช เวชชาชีวะ อดีต ส.ส.จันทบุรี (ส่งภรรยาลงสมัครแทน)

ย้ายไปพรรคพลังประชารัฐ

 ชัยทิพย์ กมลพันธ์ทิพย์ อดีต ส.ส.ราชบุรี
 ศรีสมร รัศมีฤกษ์เศรษฐ์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 อันวาร์ สาและ อดีต ส.ส.ปัตตานี
 อภิชัย เตชะอุบล อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรคเพื่อไทย

 พิมพ์พิชชา ชัยศุภกิจเจริญ (ปานทิพย์ ศุภกิจเจริญ) อดีตผู้สมัคร ส.ส.พิษณุโลก
 วิชัย ล้ำสุทธิ อดีต ส.ส.ระยอง
 รัฐพงษ์ ระหงษ์ อดีตผู้สมัคร ส.ส.กรุงเทพมหานคร

ย้ายไปพรรคก้าวไกล

 พริษฐ์ วัชรสินธุ อดีต ผู้สมัคร ส.ส.กรุงเทพมหานคร

ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 ศิริวรรณ ปราศจากศัตรู อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 เจือ ราชสีห์ อดีต ส.ส.สงขลา
 ชุมพล จุลใส อดีต ส.ส.ชุมพร
 พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล อดีต ส.ส.นครศรีธรรมราช
 พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค อดีต เลขาธิการนายกรัฐมนตรี
 พ.ท.สินธพ แก้วพิจิตร อดีต ส.ส.นครปฐม
 อัครเดช วงศ์พิทักษ์โรจน์ อดีต ส.ส.ราชบุรี
 จุติ ไกรฤกษ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
 เจือ ราชสีห์ อดีต ส.ส.สงขลา
 สมบูรณ์ อุทัยเวียนกุล อดีต ส.ส.ตรัง
 ปรีชา มุสิกุล อดีต ส.ส.กำแพงเพชร
 สุขวิชชาญ มุสิกุล อดีต ส.ส.กำแพงเพชร
 วิรัตน์ วิริยะพงษ์ อดีต ส.ส.สุโขทัย
 สุชีน เอ่งฉ้วน อดีตผู้สมัครส.ส.กระบี่
 วิทยา แก้วภราดัย อดีต ส.ส.นครศรีธรรมราช
 พ.อ.เฟื่องวิชชุ์ อนิรุทธเทวา อดีตผู้สมัคร ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรคชาติไทยพัฒนา

 กนก วงษ์ตระหง่าน อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

พรรคเศรษฐกิจใหม่ (4) 
ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 ภาสกร เงินเจริญกุล อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 ศุภดิช อากาศฤกษ์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรคเพื่อไทย

 นิยม วิวรรธนดิษฐกุล อดีต ส.ส.แพร่ และ ส.ส. บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรคพลังประชารัฐ

 มิ่งขวัญ แสงสุวรรณ์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ และอดีต รัฐมนตรี

พรรคก้าวไกล (10) 
ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 ทศพร ทองศิริ อดีตส.ส.กรุงเทพมหานคร
 วินท์ สุธีรชัย อดีตส.ส.บัญชีรายชื่อ
 เชษฐา ไชยสัตย์ อดีตผู้สมัครนายกอบจ.อุบลราชธานี

ย้ายไปพรรคเพื่อไทย

 จิรวัฒน์ อรัณยกานนท์ อดีตส.ส.กรุงเทพมหานคร

ย้ายไปพรรคชาติไทยพัฒนา

 สมเกียรติ ถนอมสินธุ์ อดีตส.ส.กรุงเทพมหานคร

ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 เกษมสันต์ มีทิพย์ อดีตส.ส.บัญชีรายชื่อ
 ขวัญเลิศ พานิชมาท อดีตส.ส.ชลบุรี
 คารม พลพรกลาง อดีตส.ส.บัญชีรายชื่อ
 เอกภพ เพียรพิเศษ อดีตส.ส.เชียงราย
 พีรเดช คำสมุทร อดีตส.ส.เชียงราย

พรรครวมพลัง (4) 
ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 เขตรัฐ เหล่าธรรมทัศน์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 สุพล จุลใส อดีต ส.ส.ชุมพร

ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 อนุสรี ทับสุวรรณ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรคประชาธิปัตย์

 จักษ์ พันธ์ชูเพชร อดีตที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

พรรคภูมิใจไทย (7) 
ย้ายไปพรรคเพื่อไทย

 อภิชา เลิศพชรกมล อดีต ส.ส.นครราชสีมา
 วีระศักดิ์ หวังศุภกิจโกศล อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
 มานิตย์ ภาวสุทธิ์ อดีต ส.ส.ชลบุรี

ย้ายไปพรรคพลังประชารัฐ

 บรรจบ รุ่งโรจน์ อดีต ส.ส.ชลบุรี
 สุนทรี ชัยวิรัตนะ อดีต ส.ส.ชัยภูมิ และ ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 ประสิทธิ์ ชัยวิรัตนะ อดีต ส.ส.ชัยภูมิ
 ณัฐพล เกียรติวินัยสกุล อดีต ส.ส.ลพบุรี

พรรคเศรษฐกิจไทย (17) 
กลับมาสังกัดพรรคพลังประชารัฐ

 เกษม ศุภรานนท์ อดีต ส.ส.นครราชสีมา
 จอมขวัญ กลับบ้านเกาะ อดีต ส.ส.สมุทรสาคร
 จีรเดช ศรีวิราช อดีต ส.ส.พะเยา
 ทัศนาพร เกษเมธีการุณ อดีต ส.ส.นครราชสีมา
 ร้อยเอก ธรรมนัส พรหมเผ่า อดีต ส.ส.พะเยา
 ปัญญา จีนาคำ อดีต ส.ส.แม่ฮ่องสอน
 ไผ่ ลิกค์ อดีต ส.ส.กำแพงเพชร
 พรชัย อินทร์สุข อดีต ส.ส.พิจิตร
 ภาคภูมิ บูลย์ประมุข อดีต ส.ส.ตาก
 พลตำรวจเอก ยงยุทธ เทพจำนงค์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 ยุทธนา โพธสุธน อดีต ส.ส.สุพรรณบุรี และ ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 สะถิระ เผือกประพันธุ์ อดีต ส.ส.ชลบุรี
 สมศักดิ์ คุณเงิน อดีต ส.ส.ขอนแก่น
 บุญสิงห์ วรินทร์รักษ์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 ธนัสถ์ ทวีเกื้อกูลกิจ อดีต ส.ส.ตาก
 ธนะสิทธิ์ โควสุรัตน์ อดีต ส.ส.อุบลราชธานี
 ณัฐพงษ์ จรัสรพีพงษ์ อดีต ส.ส.สุรินทร์

พรรคพลังท้องถิ่นไท (3) 
ย้ายไปพรรคพลังประชารัฐ

 กวินนาถ ตาคีย์ อดีต ส.ส.ชลบุรี

ย้ายไปพรรครวมไทยสร้างชาติ

 จารึก ศรีอ่อน อดีต ส.ส.จันทบุรี
 โกวิท พวงงาม อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 ชัชวาลล์ คงอุดม อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ.

พรรคประชาภิวัฒน์ (1) 
ย้ายไปพรรคภูมิใจไทย

 นันทนา สงฆ์ประชา อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

พรรคสร้างอนาคตไทย (4) 
กลับมาสังกัดพรรคพลังประชารัฐ

 วิเชียร ชวลิต อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ
 สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน
 อุตตม สาวนายน อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

ย้ายไปพรรคชาติไทยพัฒนา

 สันติ กีระนันทน์ อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ

ระบบบัญชีรายชื่อ 

การเลือกตั้งครั้งนี้ใช้การลงคะแนนระบบคู่ขนาน โดยใช้บัตรเลือกตั้งจำนวนสองใบ ซึ่งหมายเลขประจำพรรคการเมืองในระบบบัญชีรายชื่อจะเป็นหมายเลขเดียวกันทั้งประเทศ ขณะที่หมายเลขของผู้สมัครในระบบแบ่งเขตจะมีความแตกต่างกันไปตามแต่ละเขตเลือกตั้งทั้ง 400 เขต แม้จะอยู่พรรคการเมืองเดียวกันก็ตาม

การเลือกตั้งครั้งนี้มีพรรคการเมืองที่สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อทั้งหมด 67 พรรค โดยหมายเลขประจำพรรคการเมืองมาจากการจับสลากจำนวน 49 หมายเลข และถัดจากนั้นเรียงลำดับตามช่วงเวลาสมัครก่อน-หลัง ซึ่งหมายเลขของแต่ละพรรคการเมืองมีดังต่อไปนี้

ก่อนการเลือกตั้ง
ในช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2565 ถึง เดือนมกราคม พ.ศ. 2566 พรรคการเมืองต่าง ๆ เริ่มมีการขึ้นป้ายหาเสียงล่วงหน้า เช่น พรรคเพื่อไทย, พรรคประชาธิปัตย์, พรรครวมไทยสร้างชาติ และพรรคก้าวไกล เป็นต้น เวลาเดียวกันมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) จำนวนหนึ่งได้ลาออกจากตำแหน่ง โดยส่วนใหญ่เป็นอดีต ส.ส. สังกัดพรรคพลังประชารัฐ ในช่วงต้นเดือนมกราคม พ.ศ. 2566 พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชาได้สมัครเข้าเป็นสมาชิกพรรครวมไทยสร้างชาติ

ต่อมาปลายเดือนธันวาคม 2565 ผู้นำฝ่ายค้านยื่นญัตติอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลโดยไม่มีการลงมติโดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับความไม่สามารถบริหารราชการแผ่นดินได้ตามคำแถลงนโยบายต่อรัฐสภา ในวันที่ 30 ธันวาคม 2565 นาย ธวัชชัย เทอดเผ่าไทย คณะกรรมการการเลือกตั้ง พ้นจากตำแหน่งและต่อมาในวันที่ 12 มกราคม 2566 ปดิพัทธ์ สันติภาดา เปิดเผยว่าหลานของพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา มีส่วนเกี่ยวข้องกับ "คดีทุนจีนสีเทา" ในเดือนเดียวกันมีการวิเคราะห์ว่าพลเอกประยุทธ์จะประกาศยุบสภาผู้แทนราษฎรในเดือนมีนาคมปีเดียวกัน หลังปิดสมัยประชุมสภาผู้แทนราษฎร ในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ บ้างก็คาดเดาว่าเขาอาจยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อเลี่ยงการอภิปรายทั่วไปของฝ่ายค้าน ด้าน นายแพทย์ ชลน่าน ศรีแก้ว หัวหน้าพรรคเพื่อไทย คาดการณ์ว่าอาจมีการยุบสภาในช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงต้นเดือนมีนาคม ส่วน ดร.ทักษิณ ชินวัตร กล่าวเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2566 ว่าที่พลเอกประยุทธ์ยังไม่ยุบสภานั้นไม่ได้เกี่ยวข้องกับการอภิปรายไม่ไว้วางใจ แต่เกี่ยวกับความพร้อมของพรรครวมไทยสร้างชาติมากกว่า ในช่วงกลางเดือนดังกล่าว หลังการอภิปรายทั่วไปโดยไม่มีการลงมติของฝ่ายค้านในรัฐสภา พลเอกประยุทธ์ระบุว่ามีแนวโน้มจะยุบสภาในเดือนถัดจากนั้น

ณัฐวุฒิ ใสยเกื้อ ผู้อำนวยการครอบครัวเพื่อไทย วิเคราะห์ว่าหากเครือข่ายประยุทธ์ชนะการเลือกตั้งครั้งนี้ อาจนำไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญในประเด็นระยะเวลาการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี และต่อมา กิตติศักดิ์ รัตนวราหะ สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) กล่าวว่าหากนายกรัฐมนตรีเป็นคนดี ก็ไม่ควรจำกัดวาระไว้ที่ 8 ปี ด้าน ดร.ดิเรกฤทธิ์ เจนครองธรรม สมาชิกวุฒิสภา กล่าวว่า นั่นเป็นความเห็นส่วนตัวของกิตติศักดิ์ และต้องผ่านกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญตามปกติ

ในเดือนมกราคม 2566 มีการเปิดตัว "เครือข่ายประชาชนสังเกตการณ์การเลือกตั้งปี 2566" ซึ่งประกอบด้วยองค์การนอกภาครัฐกว่า 100 แห่ง และออกแถลงการณ์เชิญชวนประชาชนให้ร่วมกันสังเกตการณ์การเลือกตั้ง เพราะมีความกังวลในเรื่องความเป็นธรรมและความโปร่งใสของการเลือกตั้ง

ในเดือนเดียวกัน ยังมีการอดอาหารประท้วงของเยาวชนที่ถูกดำเนินคดีในความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทยเพื่อเรียกร้องให้มีการปล่อยตัวนักโทษการเมืองและเรียกร้องพรรคการเมืองต่าง ๆ ให้มีนโยบายแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และ 116 พรรคการเมืองฝ่ายค้านมีมติร่วมกันตามข้อเรียกร้อง 2 ข้อโดยไม่กล่าวถึงข้อเรียกร้องการปฏิรูปกฎหมายอาญา 2 มาตราดังกล่าว ต่อมามีผู้ชุมนุมเดินทางไปที่พรรคเพื่อไทยเพื่อเรียกร้องให้พรรครับข้อเสนอแก้ไขกฎหมายดังกล่าวด้วย

เดือนกุมภาพันธ์ 2566 คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้แบ่งเขตเลือกตั้ง โดยมีการนำบุคคลต่างด้าวและผู้ไม่มีสิทธิเลือกตั้งมาคำนวณ ซึ่งคาดการณ์ว่าอาจส่อให้การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นโมฆะ ชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคก้าวไกล ได้ให้ความคิดเห็นว่า คำว่า “จำนวนราษฎรตามประกาศมหาดไทย” ที่ กกต. อ้างว่ารัฐธรรมนูญกำหนดให้ใช้ หมายรวมถึงคนไทยและคนต่างด้าวมาคิดคำนวณสูตรแบ่งเขตเลือกตั้ง และอาจหวั่นซ้ำรอยเลือกตั้งปี 2549  รังสิมันต์ โรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อพรรคก้าวไกล และโฆษกพรรค ระบุถึงประเด็นนี้ว่า กกต. ไม่ควรนับรวมคนต่างด้าวในการคำนวณแบ่งเขตเลือกตั้ง ควรดูจากประชาชนที่มีสิทธิ์เลือกตั้งเป็นหลัก ต่อมา กกต. แถลงประเด็นนี้ว่า สถานะของราษฎรที่ไม่ได้ถือสัญชาติไทย อาจอยู่สถานะ “รอการพิสูจน์” เพื่อลำดับขั้นตอนสู่การมีสัญชาติ และตอบประเด็นนี้ว่า “ราษฎร” คือบุคคลผู้มีชื่อในทะเบียน หรือต่างชาติที่เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย แต่ไม่นับกลุ่มต่างด้าว ส่วน พลเอก อนุพงษ์ เผ่าจินดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ระบุว่าวิธีการคำนวณดังกล่าวเป็นการใช้เพื่อกำหนดจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฏร และการแบ่งเขตเลือกตั้งเท่านั้นวันที่ 26 กุมภาพันธ์ มีคนร้ายขับรถชน นายติรานนท์ เวียงธรรม ผู้สมัครพรรคก้าวไกล ซึ่งเสียชีวิตในอีกสามวันหลังเกิดเหตุ 

3 มีนาคม 2566 ศาลรัฐธรรมนูญได้มีมติเป็นเอกฉันท์ว่าการกำหนดจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่แต่ละจังหวัดพึงมี คำว่า "ราษฎร" ไม่ได้หมายรวมถึงผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทย ตามคำตัดสินดังกล่าวส่งผลให้ 8 จังหวัด มีจำนวน ส.ส.เขต เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่ กกต. เคยประกาศไว้เมื่อกุมภาพันธ์ 2566 

ในวันที่ 20 มีนาคม เพียง 3 วันก่อนการครบวาระสภา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้มีพระราชกฤษฎีกายุบสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2566 ตามคำกราบบังคมทูลของนายกรัฐมนตรี  โดยให้เหตุผลว่าอายุสภาผู้แทนราษฎรใกล้สิ้นสุดลง และเพื่อคืนอำนาจให้แก่ประชาชน อย่างไรก็ตามมีข้อวิจารณ์ว่าการยุบสภาก่อนสภาหมดวาระเพียงไม่กี่วันไม่ใช่การเร่งคืนอำนาจให้ประชาชน แต่เป็นการอาศัยเงื่อนไขตามกฎหมายเอื้อประโยชน์ให้นักการเมือง และยื้อเวลาให้การเลือกตั้งเกิดขึ้นได้ช้าลง และในวันรุ่งขึ้น (21 มีนาคม) คณะกรรมการการเลือกตั้งได้กำหนดให้มีการเลือกตั้งในวันที่ 14 พฤษภาคม   วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีอธิบายว่า  หากยุบสภาได้ในวันที่ 20 มีนาคมก็ควรจะยุบ เพราะสภาจะหมดวาระในวันที่ 23 มีนาคม รวมถึงคณะรัฐมนตรีมีสถานะเป็นรักษาการนับตั้งแต่วันที่ 21 มีนาคม  แต่ในทางกฎหมาย จะไม่เรียก “ครม.รักษาการ” เพราะสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเคยตีความไว้เมื่อหลายปีก่อนแล้วว่า “ถ้าเรียกอาจจะเกิดปัญหา” จึงไม่ใช่คำนี้ในภาษาราชการ

ในเดือนเมษายน 2566 โค้งสุดท้ายก่อนการเลือกตั้งปรากฎว่าพรรคการเมืองได้นำประเด็นเรื่องสถาบันมาอภิปราย โดย พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค ได้อภิปรายตอนหนึ่งว่าจะจัดการขั้นเด็ดขาดกับพวกชังชาติ ในขณะที่พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ในเวทีเลือกตั้ง 66 เปลี่ยนใหม่หรือไปต่อ แสดงจุดยืนแก้ไขกฎหมายความผิดต่อพระมหากษัตริย์ไทย การโจมตีเด็กและเยาวชนเริ่มมีมากขึ้นก่อนการเลือกตั้ง เช่น วันที่ 3 พฤษภาคม 2566 คมสันชัย สุขพิพัฒน์มงคล นักพากษ์การ์ตูน ได้กล่าวโจมตีบุคคลที่ไม่ยืนในโรงหนังในขณะเปิดเพลงสรรเสริญพระบารมี

ในวันที่ 8 พฤษภาคม 2566 วิโรจน์ ลักขณาอดิศร ได้ปราศัยที่ อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรีเกี่ยวกับความผิดพลาดในวงการทหารตำรวจ อาทิ กรณี ส.ต.ท.หญิง กรศศิร์ บัวแย้ม คนเคยสนิท ธานี อ่อนละเอียด ทำร้ายร่างกายทหารรับใช้ เรือหลวงสุโขทัย เหตุกราดยิงที่จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2563 และกล่าวโจมตี ชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์ ภายหลังปล่อยคลิปของพรรครวมไทยสร้างชาติที่มีเนื้อหาเชิงตำหนิเยาวชนอกตัญญู

และก่อนการเลือกตั้ง ได้มีเหตุการณ์เกิดขึ้นกับผู้สมัครดังต่อไปนี้

 4 กุมภาพันธ์ ตี๋ใหญ่ พูนศรีธนากูล สส.สุรินทร์ เขต 4 พรรคเพื่อไทย และเป็นว่าที่ผู้สมัครในการเลือกตั้งครั้งใหม่ เสียชีวิตกะทันหันด้วยโรคหัวใจวาย ขณะเดินทางจากจังหวัดนครราชสีมาเพื่อไปยังกรุงเทพมหานคร โดยมีการเปลี่ยนตัวผู้สมัครเป็น พรเทพ พูนศรีธนากูล แทน
 26 กุมภาพันธ์ ติรานนท์ เวียงธรรม ว่าที่ผู้สมัคร ส.ส.แพร่ เขต 1 พรรคก้าวไกล ประสบอุบัติเหตุหลังกลับจากการลงพื้นที่หาเสียง  และเสียชีวิตในช่วงเช้าของวันที่ 2 มีนาคม โดยระบุว่าเป็นอุบัติเหตุถูกรถชน แต่ไม่สามารถจับตัวผู้ก่อเหตุได้ โดยมีการเปลี่ยนตัวผู้สมัครเป็น วิทูรย์ สุรจิตต์ แทน
 22 เมษายน ธีระทัศน์ เตียวเจริญ ผู้สมัคร ส.ส.สุรินทร์ เขต 6 พรรครวมไทยสร้างชาติ เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็ง ทำให้ไม่มีผู้สมัครของพรรครวมไทยสร้างชาติในเขตเลือกตั้งนั้น

บทบาทของทหาร

ในวันที่ 5 พฤษภาคม 2566 ก่อนวันเลือกตั้งล่วงหน้า 2 วัน (7 พฤษภาคม) กองทัพบกเผยแพร่วิดีโอกรมดุริยางค์ทหารบกขับร้องเพลง "หนักแผ่นดิน" ซึ่งทำให้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง และต้องลบวิดีโอดังกล่าวหลังเผยแพร่ได้เพียง 2 ชั่วโมง ในวันที่ 8 พฤษภาคม กองทัพภาคที่ 2 เผยแพร่ภาพพร้อมข้อความว่า "ทหารมีไว้ทำไม" ซึ่งทำให้ถูกวิพากษ์วิจารณ์เช่นกัน

ในวันที่ 11 พฤษภาคม 2566 พลเอก ณรงค์พันธ์ จิตต์แก้วแท้ ผู้บัญชาการทหารบก ยืนยันว่า จะไม่ก่อรัฐประหารหลังการเลือกตั้ง และสนับสนุนการปกครองในระบอบประชาธิปไตย พร้อมเชิญชวนทหารไปเลือกตั้ง วันเดียวกันมีทหารสังกัดกองทัพภาคที่ 4 ถูกลงโทษขัง 30 วัน เนื่องจากโพสต์หาเสียงเลือกตั้งในกลุ่มไลน์ โดยกองทัพระบุว่า เป็นการประพฤติไม่เป็นกลางทางการเมือง

ชื่อบุคคลที่จะเสนอเป็นนายกรัฐมนตรี 

มีพรรคการเมืองจำนวน 42 พรรค เสนอชื่อบุคคลผู้สมควรดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง จำนวนรวม 61 คน โดยมีพรรคการเมืองเสนอ 3 ชื่อ จำนวน 5 พรรค เสนอ 2 ชื่อ จำนวน 7 พรรค ที่เหลือเสนอพรรคละ 1 ชื่อ

เมื่อการเลือกตั้งเสร็จสิ้น มีพรรคการเมืองจำนวน 6 พรรคที่มีสิทธิ์ในการเสนอชื่อนายกรัฐมนตรีต่อรัฐสภา รวมทั้งหมด 9 คน ดังรายชื่อดังต่อไปนี้

ผลสำรวจ

พรรคที่ต้องการ

นายกรัฐมนตรีที่ต้องการ

เอกซิตโพล

การเลือกตั้ง 
การจัดการเลือกตั้งครั้งนี้ใช้งบประมาณแผ่นดินสูงถึง 5.9 พันล้านบาท แต่เป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ถึงความผิดปกติและข้อผิดพลาดในการทำงานของ กกต. ส่งผลให้แฮชแท็ก "#กกตมีไว้ทำไม" และ "#กกตต้องติดคุก" ขึ้นอันดับที่หนึ่งในทวิตเตอร์ พร้อมมีการล่ารายชื่อถอดถอน กกต.

การเลือกตั้งครั้งนี้ยังเป็นครั้งแรกที่มีการนำเทคโนโลยีมาใช้เฝ้าระวัง โดยเกิดขึ้นแต่ในกรุงเทพมหานครที่มีการติดตั้งระบบโทรทัศน์วงจรปิดเฝ้าหีบบัตรเลือกตั้งทุกจุดไว้ตลอดเวลา และจัดตั้งศูนย์ควบคุมระบบดังกล่าวขึ้นที่ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร พร้อมอำนวยความสะดวกให้ประชาชนดูภาพจากกล้องวงจรปิดได้ตามเวลาจริงผ่านทางลิงก์ของกรุงเทพมหานคร

การเลือกตั้งล่วงหน้า 
ในการจัดการเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2566 เกิดปัญหาหลายประการ เช่น ระบบคิวอาร์โค้ดล่มตั้งแต่เปิดหีบ เจ้าหน้าที่กรอกข้อมูลในบัตรหรือซองเลือกตั้งผิด ทำให้ประชาชนวิตกว่า จะกลายเป็นบัตรเสียหรือเป็นคะแนนที่ไม่ตรงตามเจตนา เช่น ในจังหวัดนนทบุรี มีบัตรถึง 100 ใบที่เจ้าหน้าที่กรอกข้อมูลผิด และไปรษณีย์ไทยแถลงว่า มีบัตรกว่า 1 หมื่นซองที่ไม่สามารถอ่านลายมือของเจ้าหน้าที่ออก จึงต้องส่งคืน กกต. ไปวินิจฉัย นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ยังไม่ยอมติดประกาศแนะนำพรรคการเมืองให้ครบทุกพรรค โดยมีรายงานว่า พรรคก้าวไกลหายไปมากที่สุด และ กกต. ปฏิเสธที่จะรายงานผลการเลือกตั้งตามเวลาจริง ทำให้สื่อมวลชนกว่า 50 องค์กรต้องร่วมมือกันรายงานผลให้แก่ประชาชนเอง

การเลือกตั้งใหม่ 
กกต. สั่งให้เลือกตั้งใหม่ในหน่วยเลือกตั้งที่ 10 เขตเลือกตั้งที่ 1 จังหวัดนครปฐม เนื่องจากพายุฝนทำให้การเลือกตั้งในวันเลือกตั้งทั่วไปติดขัด การเลือกตั้งใหม่มีในวันที่ 21 พฤษภาคม 2566 โดยพรรคก้าวไกลชนะในหน่วยเลือกตั้งดังกล่าว แต่ไม่มีผลต่อจำนวน ส.ส. ในเขตเลือกตั้งนั้น

การเลือกตั้งทั่วไป

ผลการเลือกตั้ง

ภาพรวม

ผลการเลือกตั้งรายจังหวัด 

คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประกาศผลครบ 400 เขตเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ยกเว้นหน่วยเลือกตั้งที่ 10 เขต 1 จังหวัดนครปฐม ที่ประสบวาตภัยทำให้ไม่สามารถลงคะแนนได้ ซึ่ง กกต. กำหนดให้การลงคะแนนในหน่วยดังกล่าวใหม่อีกสามวันหลังจากนั้น หลังจากนั้นจึงประกาศผลอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ทั้งนี้ มีผู้มาใช้สิทธิ์คิดเป็น 75.71% สูงที่สุดนับตั้งแต่ กกต. จัดการเลือกตั้ง มีพรรคการเมืองที่ได้ ส.ส. จำนวน 18 พรรค ในจำนวนนี้มี 10 พรรค ได้ ส.ส. ทั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งและบัญชีรายชื่อ, มี 1 พรรค ได้ ส.ส. เฉพาะแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง นอกนั้นได้ ส.ส. เฉพาะแบบบัญชีรายชื่อเท่านั้น

พรรคก้าวไกลได้ที่นั่งในสภามากที่สุด 151 ที่นั่ง มากกว่าคู่แข่งหลักคือพรรคเพื่อไทยถึง 10 ที่นั่ง นักวิเคราะห์ตีความว่านี่เป็นแผ่นดินไหวทางการเมืองและการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในความคิดเห็นของประชาชน ในขณะที่ผู้สนับสนุนพรรคก้าวไกลและนักวิเคราะห์การเมือง เรียกปรากฏการณ์ที่เกิดในการเลือกตั้งครั้งนี้ว่าเป็น "สายลมแห่งการเปลี่ยนแปลง" และ "รุ่งอรุณแห่งยุคใหม่" พรรคก้าวไกลทำสำเร็จเหนือความคาดหมาย เอาชนะพรรคเพื่อไทยที่ตั้งเป้าจะชนะขาดลอย ทำลายสถิติของพรรคเพื่อไทยที่เป็นพรรคที่มี ส.ส. มากที่สุดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 (ตั้งแต่ พรรคไทยรักไทย และ พรรคพลังประชาชน) ทั้งนี้ พรรคฝ่ายค้านเก่า 2 พรรคหลัก คือ พรรคก้าวไกล และพรรคเพื่อไทย ได้ตกลงจัดตั้งรัฐบาลผสมที่ 'สนับสนุนประชาธิปไตย' พร้อมกับอีก 6 พรรค คือ พรรคประชาชาติ, พรรคไทยสร้างไทย, พรรคเสรีรวมไทย, พรรคเป็นธรรม, พรรคพลังสังคมใหม่ และพรรคเพื่อไทรวมพลัง โดยมีการลงนามในบันทึกความเข้าใจเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 อย่างไรก็ตามในวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2566 พรรคเพื่อไทยได้ขอถอนตัวออกจากการร่วมมือจัดตั้งรัฐบาลกับพรรคก้าวไกล รวมทั้งจะเสนอชื่อนายเศรษฐา ทวีสิน เป็นนายกรัฐมนตรี และจะไม่มีพรรคก้าวไกลเป็นพรรคร่วมรัฐบาล โดยให้เหตุผลว่า พรรคก้าวไกลไม่ยอมถอยเรื่องแก้ไขประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ทำให้พรรคบางพรรคและสมาชิกวุฒิสภาไม่โหวตสนับสนุนการจัดตั้งรัฐบาล โดยท้ายที่สุด ในวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2566 พรรคเพื่อไทยสามารถรวบรวมเสียงจัดตั้งรัฐบาลได้ 315 เสียง จากพรรคร่วมทั้งสิ้น 12 พรรค (พรรคเพื่อไทย 141 เสียงกับอีก 11 พรรค) ส่วนการแบ่งตำแหน่งรัฐมนตรีจะใช้เกณฑ์ 9 ที่นั่งต่อ 1 ตำแหน่งรัฐมนตรี

สติธร ธนานิธิโชติ วิเคราะห์ว่าผลการเลือกตั้งครั้งนี้คือความพ่ายแพ้ของฝ่ายอนุรักษนิยม ส่วน รองศาตราจารย์ ดร. ประจักษ์ ก้องกีรติ อดีตรองคณบดี คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่าคะแนนเสียงนี้ส่งเสียงเตือนไปยังสมาชิกวุฒิสภามิให้ลงมติฝืนมติมหาชน บีบีซีไทยวิเคราะห์ว่าความพ่ายแพ้นี้เกิดจากการตัดคะแนนกันเองระหว่างพรรคพลังประชารัฐและรวมไทยสร้างชาติ, ระบบเลือกตั้งที่ไม่เอื้อต่อพรรคเกิดใหม่, ความเบื่อหน่ายต่อการบริหารประเทศของประยุทธ์ รวมถึงการหาเสียงของพรรคฝ่ายค้านเดิมที่ต้องการตัดวงจรของทหารออกจากการเมืองอย่างเด็ดขาด นอกจากนี้ยังวิเคราะห์ว่า การที่พรรคเพื่อไทยพลาดเป้า "แลนด์สไลด์" นั้น เกิดจากการวางแผนที่ผิดพลาด, จุดยืนทางการเมืองที่ไม่ชัดเจน, การไม่ลงดีเบตเองของแคนดิเดตนายกรัฐมนตรี รวมถึงการประกาศพร้อมกลับประเทศไทยของทักษิณ ชินวัตร ทำให้พรรคเพื่อไทยเสียคะแนนในพื้นที่ กทม. และหัวเมือง

วาสนา นาน่วม วิเคราะห์ว่าคะแนนของพรรคก้าวไกลบางส่วนที่มาจากพลทหารและนักเรียนนายร้อย อาจสะท้อนให้เห็นถึงความต้องการปฏิรูปกองทัพของบุคคลกลุ่มดังกล่าว

การเลือกตั้งซ่อม 
 10 กันยายน พ.ศ. 2566 - ระยอง เขต 3 นายพงศธร ศรเพชรนรินทร์ จากพรรคก้าวไกล ชนะการเลือกตั้งซ่อม สส.ระยอง เขต 3

ดูเพิ่ม 

 การลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีไทย พ.ศ. 2566
 รัฐบาลไทย

หมายเหตุ

อ้างอิง 

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทย พ.ศ. 2566
การเลือกตั้งในประเทศไทย พ.ศ. 2566