รอยนูนรูปกระสวย

รอยนูนรูปกระสวย (, )  เป็นส่วนหนึ่งของสมองกลีบขมับและสมองกลีบท้ายทอยในเขตบร็อดแมนน์ 37  รู้จักโดยคำที่ปัจจุบันไม่ใช้แล้วอีกอย่างหนึ่งคือ ""   

รอยนูนรูปกระสวยอยู่ในระหว่าง inferior temporal gyrus และรอยนูนรอบฮิปโปแคมปัส  (parahippocampal gyrus) ส่วนด้านข้าง  (lateral)  และส่วนด้านใน  (medial)  แยกออกจากกันโดยร่องตื้นๆ ตรงกลางกระสวย

หน้าที่
ยังมีข้อที่ต้องถกเถียงกันในเรื่องกิจหน้าที่ของสมองเขตนี้  แต่ว่า กิจเหล่านี้โดยมากมีความเห็นพ้องต้องกัน  คือ
 ประมวลผลเกี่ยวกับสี
 การรู้จำใบหน้าและอวัยวะ  
 การรู้จำคำ 
 การบ่งชี้วัตถุที่มีประเภทเดียวกัน

นักวิจัยบางท่านคิดว่า  รอยนูนรูปกระสวยอาจจะมีบทบาทในความผิดปกติที่รู้จักกันว่า  ภาวะบอดใบหน้า  (prosopagnosia)  งานวิจัยแสดงว่า  เขตรับรู้ใบหน้าในรอยนูนรูปกระสวย  (Fusiform face area ตัวย่อ FFA)  มีบทบาทอย่างสำคัญในการรับรู้ใบหน้า  แต่ไม่มีบทบาทในการบ่งชี้วัตถุต่างๆ ที่อยู่ในประเภทเดียวกันแม้ว่าบทบาทนี้จะเป็นกิจอย่างหนึ่งของรอยนูนรูปกระสวย  (แต่ไม่เป็นกิจของ FFA)  
 
 ความผิดปกติในรอยนูนรูปกระสวยได้ถูกเชื่อมไปยังกลุ่มอาการวิลเลียมส์ (Williams syndrome)  รอยนูนรูปกระสวยยังมีบทบาทในการรับรู้อารมณ์ความรู้สึกของใบหน้า  แต่ว่า  ผู้มีโรคออทิซึมไม่ปรากฏว่า  มีการทำงานในรอยนูนรูปกระสวยหรือมีการทำงานน้อย  เพื่อตอบสนองการเห็นใบหน้าของมนุษย์ 

การทำงานทางประสาทสรีรภาพที่เพิ่มจากปกติของรอยนูนรูปกระสวย  อาจทำให้เกิดอาการประสาทหลอนเห็นใบหน้า  ไม่ว่าจะเหมือนจริงหรือคล้ายการ์ตูน  ดังที่เห็นใน Charles Bonnet syndrome, ภาวะครึ่งหลับครึ่งตื่น, Peduncular hallucinosis, หรือประสาทหลอนที่เกิดจากการบริโภคยา

งานวิจัยเร็วๆ นี้พบว่า  รอยนูนรูปกระสวยมีการทำงาน  ในระหว่างการรับรู้ที่เป็นอัตวิสัยของตัวอักษรพร้อมด้วยสี  ของบุคคลผู้มีภาวะเจือกันของวิถีประสาท (synaesthesia)

งานวิจัยต่อๆ มาของนักวิทยาศาสตร์ที่สถาบันเอ็มไอที  สรุปว่า  รอยนูนรูปกระสวยซีกซ้ายซีกขวามีบทบาทที่แตกต่างกัน  แม้ว่าจะมีการทำงานเชื่อมต่อกัน  ซีกซ้ายมีบทบาทในการรู้จำรูปแบบต่างๆ ที่เหมือนใบหน้า  ที่อาจจะไม่ใช่ใบหน้าจริงๆ  ซีกขวามีบทบาทในการตัดสินว่า  รูปแบบที่เหมือนใบหน้านั้น  เป็นใบหน้าจริงๆ หรือไม่

รูปต่างๆ

ดู
 เขตรับรู้หน้าในรอยนูนรูปกระสวย

เชิงอรรถและหมายเหตุ

แหล่งอ้างอิงอื่นๆ

 "รามจันทร์กับใจของคุณ" เล็กเช่อร์ภาษาอังกฤษมีคำบรรยายไทยด้านล่าง  ที่  ted.com
 "โอลิเว่อร์ แซ็คส์: เรื่องเกี่ยวกับใจของเราที่อาการประสาทหลอนชี้ให้เห็น"  เล็กเช่อร์ภาษาอังกฤษมีคำบรรยายไทยด้านล่าง  ที่  ted.com
 ตำแหน่งของรอยนูนรูปกระสวย ที่ mattababy.org
  - "Cerebral Hemisphere, Inferior View"
 NIF Search - Fusiform Gyrus via the Neuroscience Information Framework

ซีรีบรัม
รอยนูน