สมาคมธรรมประทีป

สมาคมธรรมประทีป หรือ ศูนย์ผู้ปฏิบัติธรรพุทธศาสนานิชิเร็นโชชู ประเทศไทย (อังกฤษ : Thailand Buddhist Nichiren Shoshu Association, Dharma Pradip Association) เป็น ศูนย์ผู้นับถือศาสนาและสมาคมผู้ปฏิบัติศาสนาพุทธนิกายนิชิเรนโชชู แห่งประเทศไทย ก่อตั้งโดย ดร. พิภพ ตังคณะสิงห์ ในวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2514 โดยเป็นหนึ่งใน 6 องค์กรสมาคมผู้นับถือนิกายนิชิเรนโชชูในประเทศไทยที่ขึ้นตรงต่อวัดใหญ่ไทเซขิจิ ซึ่งสมาคมธรรมประทีปถือเป็นองค์กรที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย (ไม่นับสมาคมสร้างคุณค่าในประเทศไทย ที่ได้ถูกคว่ำบาตรจากทางวัดใหญ่) สมาคมนี้เป็นศูนย์ภาคีองค์การพุทธศาสนิกสัมพันธ์แห่งโลก (พ.ส.ล.) อันดับที่ 109

การก่อตั้งสมาคม 
พ.ศ. 2505 ด็อกเตอร์ หนุ่มใหญ่ท่านหนึ่งนามว่า ดร. พิภพ ตังคณะสิงห์ ผู้อำนวยการและเจ้าของโรงเรียนสากลการบัญชี ได้สังเกตเห็นเพื่อนบ้านที่เป็นชาวต่างชาติเป็นชาวไต้หวันชื่อ มิสเตอร์พัว (พัวกิมจุง) และเพื่อนประมาณ 10 กว่าคน ซึ่งในขณะนั้นเป็นสมาชิกของสมาคมสร้างคุณค่า (โซคา งักไก) มักจะมารวมตัวกันเพื่อสวดมนต์ จึงเกิดความสงสัยและสอบถามรายละเอียด จนได้ทราบว่า เป็นการสวดมนต์ฝ่ายมหายาน เป็นศาสนาพุทธ อย่างไรก็ตามรายละเอียดนั้นไม่สามารถสื่อการกันได้มากนัก เนื่องจากมิสเตอร์พัวพูดภาษาอังกฤษไม่คล่องแคล่วนัก  

ต่อมาได้พาชาวต่างชาติชาวอเมริกันมาขอพบอาจารย์พิภพเพื่อเล่าความเป็นมาของ พุทธศาสนานิชิเร็นโชชู ให้อาจาร์ยฟัง ส่งผลให้อาจารย์เป็นคนไทยคนแรกที่ได้รับทราบเรื่องราวต่างๆ ของนิกายนี้ อย่างไรก็ตาม ดร.พิภพ มิได้ตกลงปลงใจเชื่อในหลักคำสอนนี้ในทันที ในเวลาต่อมาได้ศึกษาหาความรู้จากหนังสือต่างๆ รวมถึงสอบถามจากพระเถระที่มีความรู้ แต่ก็ยังไม่กระจ่างจนในที่สุด ดร.พิภพ จึงได้เข้าไปสืบค้นข้อมูลที่ หอสมุดแห่งชาติ และที่นี้นี่เองท่านจึงได้พบรายละเอียดของนิกายนี้  ดร.พิภพจึงได้เริ่มปฏิบัติธรรมนิกายนิชิเร็นโชชูเป็นคนแรก และได้ทำการชักชวน คุณธนิษฐา พูลสมบัติ ผู้เป็นภรรยามานับถือด้วย ซึ่งถือเป็นศิษย์คนแรกของอาจารย์ ในเวลาต่อมาได้มีสมาชิกผู้นับถือมากขึ้น ดร.พิภพ ได้มีความคิดที่จะสร้างความเป็นผึกแผ่นของผู้นับถือจึงพยายามจะขอจดทะเบียนสมาคม จึงได้มีการเดินทางไปพบกับเพื่อนเก่าของดร. พิภพ อาทิเช่น สัญญา ธรรมศักดิ์, สุนทร หงส์ลดารมภ์, ประดิษฐ์ ลีวีระวงศ์ และอีกหลายท่าน เนื่องจากในสมัยนั้นการจดทะเบียนสมาคมเป็นเรื่องยาก หากไม่มีบุคคลทางราชการรับรอง

สมาคมธรรมประทีปได้ถือกำเนิดอย่างเป็นทางการในวันที่ 27 มกราคม พ.ศ. 2514 จากนั้นการเผยแผ่ธรรมก็เริ่มขึ้นอย่างจริงจังและมีแบบแผน มีสมาชิกเพิ่มมากขึ้นอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ดร. พิภพได้ปฏิเสธตำแหน่งนายกสมาคม และได้มอบตำแหน่งให้กับนายประสิทธิ์ พรรณรัตน์ ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน

แน่นอนว่ามากคนก็มากความ ในภายหลังได้เกิดกรณีขัดแย้งกันระหว่าง ดร.พิภพ และผู้ดูแลสมาชิกที่ส่งมาจากประเทศญี่ปุ่น (ยิมูโจ) ทำให้สมาชิก 8 เขตในสมัยนั้น (ทั้งหมดมี 9 เขต) ตัดสินใจแยกตัวออกมาก่อตั้งเป็นสมาคมสร้างคุณค่าในประเทศไทย ส่งผลให้สมาคมธรรมประทีปต้องย้ายสำนักงานที่ตั้งมาอยู่ที่เขตคลองเตยและบางไผ่ตามลำดับ

คณะกรรมการบริหาร

คณะบริหารสมาคม 
คุณประภาพร วณวิทย์ - นายกกรรมการ 
คุณอังสนา กอวีรสกุลชัย - อุปนายกและเหรัญญิก 
คุณพลัง จักรมงคลชัย - อุปนายก
คุณธนิษฐา พูลสมบัติ - เลขานุการ 
คุณนิพนธ์ จารึกสุวรรณ - ฝ่ายรายได้ 
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร ดรุณี ศรีชนะ - กรรมการ 
คุณชินวัฒน์ ปิยะเวชการ - ฝ่ายสันทนาการและสังคมสงเคราะห์

คณะสงฆ์ที่รับผิดชอบ 
พระคุณเจ้าชิวโดะ อิจิริ - หัวหน้าคณะ
พระคุณเจ้าเรียวจุ โฮริซาวา
ในอดีต
พระคุณเจ้าไดโดะ นากาโมโตะ - ปัจจุบันเป็นเจ้าอาวาสอยู่ที่วัดของนิชิเร็นโชชู ในประเทศญี่ปุ่น
พระคุณเจ้าโคเมอิ ซาโตะ
"พระคุณเจ้าโชกุ คิมูระ"
"พระคุณเจ้าชินโดะ โนมูระ"
"พระคุณเจ้าชตสึ โนมูระ" - ปัจจุบันเป็นเจ้าอาวาสอยู่ที่วัดในประเทศสิงคโปร์

ศาสนกิจผู้บรรยายธรรม 
คุณอังศนา งามศิลปเสถียร
คุณนันทนา ชัยรัตนวัฒน์
คุณพจนีย์ ชัยรัตนวัฒน์
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร ดรุณี ศรีชนะ
คุณสุวัจชัย บุญศิริวิบูลย์

พิธีกรรม กิจกรรมของสมาคม 
ในปัจจุบันสมาคมธรรมประทีป ตั้งอยู่ที่เลขที่ 50 ถนนเพชรเกษม แขวงปากคลอง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ ซึ่งสมาชิกผู้นับถือจะมาทำกิจกรรมร่วมกันในทุกๆ วันพฤหัสบดี เสาร์ และ อาทิตย์ โดยจะมีกิจกรรมหลักๆดังนี้

การสวดมนต์เย็น และศึกษาธรรม (วันเสาร์ 19.00 น. - 20.30 น.)
การสวดมนต์เช้า และศึกษาธรรม (วันอาทิตย์ 10.00 น. - 11.30 น.)
การสวดมนต์เพื่อสันติสุขโลก (วันพฤหัสบดี 19.00 น. - 20.30 น.)

นอกเหนือจากนี้ยังมีพิธีกรรมต่างๆ ที่จะกระทำโดยพระสงฆ์ที่ถูกส่งมาจากวัดใหญ่ไทเซขิจิ ในประเทศญี่ปุ่น อาทิเช่น
พิธีรับโกฮนซน (พิธีการรับสิ่งสักการบูชาหรือ โงะฮนซน)
พิธีรับศีล (พิธีเข้าเป็นผู้นับถือนิชิเร็นโชชู)
พิธีโทบะ (พิธีรำลึกถึงผู้ล่วงลับของพุทธศาสนานิชิเรนโชชู)
พิธีแต่งงาน

โดยที่สมาคมธรรมประทีปนี้จะมี พระสงฆ์ นิกายนิชิเรนโชชู เดินทางมาจาก วัดใหญ่ไทเซขิจิที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นประจำเพื่อประกอบพิธีกรรมต่างๆ

ภายในสมาคม 
อาคารสมาคมธรรมประทีปมีทั้งหมด 4 ชั้น มีห้องพระที่ประดิษฐาน โงะฮนซน ทั้งหมด 3 ห้อง

ชั้น 1 
ชั้น 1 ของสมาคมธรรมประทีป นั้นเป็นโรงอาหารห้องครัวและลานจอดรถ และมีบริการเครื่องดื่มให้กับสมาชิก ส่วนนี้ยังเป็นจุดชุมนุมของสมาชิกอีกด้วย

ชั้นลอย 
บริเวณชั้นลอยของสมาคมธรรมประทีปนั้น จะประกอบด้วย ห้องยุวชน ห้องธุรการ ซึ่งให้บริการสำหรับการรับบริจาคให้กับสมาคม หรือการบริจาคให้กับวัดใหญ่ไทเซขิจิ ที่ประเทศญี่ปุ่น รวมถึงยังมีการวางขายอุปกรณ์ เครื่องบูชาต่างๆ เช่น ตู้พระ(บุทสึดน, Altar) กระถางธูป เชิงเทียน เทียน ธูป รวมไปถึง คัมภีร์ และ ลูกประคำที่ใช้ในการสวดมนต์ด้วย ซึ่งลูกประคำทั้งหมดของสมาคมนั้นได้ผ่านพิธีเปิดเนตรจากวัดใหญ่ไทเซขิจิแล้วทั้งสิ้น โดยบทสวดมนต์นั้นจะมีวางขายเป็นภาษาไทย และภาษาจีน และยังมีวางจำหน่ายหนังสือธรรมต่างๆ  ซึ่งประพันธ์โดย ดร.พิภพ ตังคณะสิงห์ อีกด้วย อาทิเช่น หนังสือประวัติของพระนิชิเร็นไดโชนินเป็นต้น ห้องธุรการยังเป็นจุดจำหน่ายจุลสารของสมาคมอีกด้วย ถัดจากห้องธุรการไปก็จะมีห้องพระชั้นลอย จำนวน 60 ที่นั่ง ซึ่งใช้ในการศึกษาธรรมของสมาชิกกลุ่มยุวชน และของสมาชิกกลุ่มก้าวหน้า

ชั้น 2 
ชั้นสองนั้นประกอบได้ด้วย ห้องประชุมต่างๆ รวมถึงห้องเกี่ยวกับคณะบริหารของสมาคม และมีห้องน้ำและห้องครัวอีกด้วย เมื่อมีการประชุมของคณะกรรมการบริหาร หรือการประชุมผู้นำ 6 องค์กร ของนิชิเร็นโชชู ประเทศไทย ก็จะมีการจัดประชุมกันที่ชั้นนี้ และเมื่อพระสงฆ์เดินทางมาประกอบพิธีกรมต่างๆ ก็จะใช้ชั้นนี้เปนห้องรับรองพระสงฆ์อีกด้วย ในชั้น 2 นี้มีห้องพระชั้น 2 ซึ่งเป็นตู้พระขนาดใหญ่ทำจากไม้ และประดิษฐานโงะฮนซนของดร.พิภพ เป็นโงะฮนซนองค์แรกของประเทศไทย จารึกโดยประมุขสงฆ์ลำดับที่ 66 พระนิตตัสสึ โชนิน สังเกตด้านข้างของโงะฮนซน มีชื่อของดร.พิภพอยู่ทางด้านซ้ายมือ

ชั้น 3 
ชั้น 3 ของสมาคมธรรมประทีปนั้นเป็นห้องพระใหญ่ ซึ่งสามารถจุจำนวนสมาชิกได้เกินกว่า 100 ที่นั่ง ห้องพระชั้น 3 นี้จะใช้ในการประกอบพิธีกรรมต่างๆทุกพิธีของสมาคม อาทิเช่น พิธีรับพระ-รับศีล พิธีแต่งงาน พิธีโทบะ หรือการสวดมนต์ปฏิบัติธรรมเช้า-เย็น รวมไปถึง การสวดมนต์เพื่อสันติสุขโลก(โชได) อีกด้วย และยังเป็นห้องสำหรับศึกษาธรรมอีกด้วย ในห้องพระชั้น 3 นี้มีตู้พระขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย รวมไปถึงโงะฮนซนองค์ใหญ่ที่สุดของประเทศไทยประดิษฐานอยู่ (ไม่นับรวมสมาคมสร้างคุณค่าในประเทศไทย) ภายในตู้พระ(บุตสึดัน, Altar) สีทองขนาดใหญ่ ทำจากทองคำเปลว ที่ทำงานด้วยระบบคอมพิวเตอร์ในการเปิด-ปิดตู้พระด้วยรีโมทซึ่งผู้นำสวดจะเป็นผู้กดเพื่อเปิด-ปิด สมาชิกไม่มีสิทธิที่จะเปิด-ปิดด้วยตนเอง ด้วยเหตุผลที่ว่า โงะฮนซนจะต้องถูกเก็บรักษาอย่างดีภายในไคดันที่สะอาดบริสุทธิ์

ชั้น 4  
ภายในชั้น 4 ของสมาคมธรรมประทีปนั้น จะเป็นห้องพักสำหรับรับรองสมาชิกที่เดินทางมาจากต่างจังหวัด หรือสมาชิกที่มีความประสงค์จะพักที่สมาคมอาจด้วยเนื่องปัญหาด้านสุขภาพ หรือการเดินทาง

สิ่งพิมพ์ของสมาคม 
สมาคมธรรมประทีปมีการตีพิมพ์จุลสารของสมาคม ซึ่งภายในจุลสารนั้นประกอบไปด้วยหลักธรรมของพระนิชิเรนไดโชนิน และ เกร็ดความรู้ต่างๆ รวมไปถึงตารางการศึกษาธรรมและกิจกรรมต่างๆของสมาคมเพื่อแจ้งข่าวสารให้สมาชิกทราบถึงความเป็นไปของศาสนจักรและของสมาคม จุลสารธรรมประทีปนั้นจะมีจำหน่ายที่ ห้องธุรการชั้นลอย ของสมาคม และในเขตสาขาต่างๆของสมาคมทั้ง 5 เขต โดยจะออกวางจำหน่ายทุกๆ 2 เดือน ปีละ 6 เล่ม โดยในอดีตจะมีชื่อเรียกจุลสารสมาคมว่า "บัวขาว"

การแบ่งกลุ่มสมาชิก 
สมาชิกผู้ปฏิบัติธรรมของสมาคมธรรมประทีปถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆคือ
กลุ่มยุวชน - ประกอบด้วยเด็กและเยาวชน รวมถึงวัยรุ่นและผู้ใหญ่ที่อายุไม่มาก
กลุ่มก้าวหน้า - ประกอบด้วยสมาชิกผู้ใหญ่ชาย
กลุ่มราชพฤกษ์ - ประกอบด้วยสมาชิกผู้ใหญ่หญิง

เขตสาขาของสมาคม 
สมาคมธรรมประทีปนั้นจะมีการแบ่งการดูแลสมาชิกเป็นเขตๆ เพื่อให้ง่ายต่อการดูแลจัดการสมาชิกและเผยแผ่ธรรม ซึ่งเขตสาขาเหล่านี้จะมีหัวหน้าเขตคอยดูแลสมาชิกในเขต และประสานงานระหว่างสมาชิกกับสมาคมในกรณีที่สมาชิกต้องการจะประกอบพิธีรับพระรับศีล หรือพิธีแต่งงาน รวมไปถึงพิธีต่างๆ และทุกๆสัปดาห์จะมีการประชุมศึกษาธรรม ณ เขตสาขาต่างๆอีกด้วย โดยอาจาร์ยธรรมมะของสมาคมจะผลัดเปลี่ยนกันสอนธรรมตามสาขาต่างๆ

รายชื่อเขตสาขาที่มีการศึกษาธรรมวันพุธ 
เขตราชา - เขตยานนาวา กลุ่มเขตกรุงเทพใต้ เขตสาทร เขตคลองเตย เขตบางคอแหลม หรือเขตต่างๆใกล้เคียง
เขตดาวคะนอง - กลุ่มเขตตากสิน เขตธนบุรี  เขตบางคอแหลม เขตทุ่งครุ เขตจอมทอง และพื้นที่ใกล้เคียง
เขตบางบอน - กลุ่มเขตกรุงธนใต้

รายชื่อเขตสาขาที่มีการศึกษาธรรมวันอังคาร 
เขตบางไผ่ - บริเวณบางไผ่ และกลุ่มเขตกรุงธนใต้

แหล่งข้อมูลอื่น 
เว็ปไซต์ของสมาคม
นิชิเร็นโชชูประเทศไทย 
เฟสบุ้คของสมาคมธรรมประทีป

ดูเพิ่ม 
นิชิเรนโชชู
นิกายนิชิเรน
พระนิชิเรน
พระสังฆราชแห่งนิชิเรนโชชู

นิกายในศาสนาพุทธมหายาน
มหายาน