แจง เกิดสว่าง

พระคุณเจ้า ยาโกเบ (เจมส์ หลุยส์) แจง เกิดสว่าง () หรือ พระสังฆราชยาโกเบ เป็นมุขนายกมิสซังจันทบุรีองค์แรก ซึ่งแยกออกจากมิสซังกรุงเทพเมื่อปี พ.ศ. 2487 และนับเป็นบิชอปที่เป็นชาวไทยองค์แรกนับจากพระคุณเจ้าหลุยส์ ลาโน ประมุขมิสซังสยามองค์แรก ตั้งแต่สมัยอยุธยายังเป็นราชธานี

ประวัติ 
พระคุณเจ้าแจง เกิดสว่าง เกิดเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2424 ที่บ้านบางตีนเป็ด จังหวัดฉะเชิงเทรา ได้รับศีลล้างบาปที่โบสถ์เซนต์ปอล แปดริ้ว ในปี 2434 พระคุณเจ้าได้เข้าศึกษาที่เซมินารีพระหฤทัย บางช้าง จนสำเร็จการศึกษาขั้นตน จากนั้นในปี พ.ศ. 2442 ได้ออกทำโปรบาซีโอ ประจำอยู่ที่เซมินารีบางช้างนั่นเอง จนกระทั่งพระคุณเจ้าได้รับศีลบรรพชาเป็นบาทหลวงเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2453 พร้อมกับเพื่อนร่วมรุ่นอีก 8 ท่าน โดยพระคุณเจ้าเรอเน มารี โจเซฟ แปร์รอส ผู้เป็นอาจารย์ของพระคุณเจ้าฯเอง หลังจากได้รับศีลบรรพชาแล้ว พระคุณเจ้าฯได้รับคำสั่งออกไปปฏิบัติหน้าที่ดังนี้

การทำงาน
พ.ศ. 2454 โบสถ์นักบุญฟิลิปและยากอบ หัวไผ่ และโบสถ์นักบุญยอแซฟ พนัสนิคม จังหวัดชลบุรี รับหน้าที่เป็นบาทหลวงผู้ช่วยของบาทหลวงจิลล์ กียู อธิการองค์ที่ 2 ในเวลาเดียวกัน
พ.ศ. 2455
เซมินารีพระหฤทัย บางช้าง รับหน้าที่เป็นอาจารย์สอนสามเณร
พ.ศ. 2457
โบสถ์นักบุญยอแซฟ อยุธยา และโบสถ์นักบุญอันนา ปากน้ำโพ รับหน้าที่เป็นอธิการองค์ที่ 13
พ.ศ. 2458
เซมินารีพระหฤทัย บางช้าง รับหน้าที่เป็นอาจารย์สอนสามเณร รอบที่สอง
พ.ศ. 2467
โบสถ์พระคริสตหฤทัย วัดเพลง จังหวัดราชบุรี รับหน้าที่เป็นอธิการ
พ.ศ. 2472
โบสถ์นักบุญฟิลิปและยากอบ หัวไผ่ รับหน้าที่เป็นอธิการองค์ที่ 8 ได้รื้อตัวโบสถ์หลังเดิมที่สร้างไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2423 แล้วดำเนินการสร้างโบสถ์หลังใหม่ลักษณะเป็นไม้ ลักษณะเป็นทรงกอทิกมียอดโดมแหลมสองข้าง
พ.ศ. 2483
โบสถ์ซางตาครู้ส กุฎีจีน  กรุงเทพ รับหน้าที่เป็นบาทหลวงผู้ช่วยของบาทหลวงกีโยม กิ๊น ดาครู้ส อธิการองค์ที่ 29 และรับหน้าที่เป็นจิตตาธิการคณะภคินีพระหฤทัย คลองเตย องค์ที่ 4 ในเวลาเดียวกัน
พ.ศ. 2485
โบสถ์นักบุญฟิลิปและยากอบ หัวไผ่ รับหน้าที่เป็นอธิการองค์ที่ 10 พร้อมกับขอจัดตั้งโรงเรียนประชาสงเคราะห์
พ.ศ. 2487
เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2487 ได้รับสาส์นตราตั้งจากสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12 ให้ดำรงตำแหน่งมุขนายกมิสซังจันทบุรี ซึ่งเป็นมิสซังใหม่ที่แยกออกจากมิสซังกรุงเทพซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของมุขนายกชาวฝรั่งเศสมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2212 และดำรงตำแหน่งเป็นประมุขเกียรตินามแห่งบาร์คูซูส

อภิเษกเป็นมุขนายก
 
หลังจากที่ได้รับสาส์นแต่งตั้งจากสมเด็จพระสันตะปาปาปิอุสที่ 12 แล้ว ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 พิธีอภิเษกมุขนายกใหม่ได้ถูกจัดขึ้นที่โบสถ์นักบุญฟิลิปและยากอบ หัวไผ่ เหตุผลที่ต้องมาประกอบพิธีอภิเษกที่นี่เพราะในเวลานั้นกรุงเทพยังมีการทิ้งระเบิดจากสงครามอยู่ ทำให้พิธีไม่สามารถกระทำได้ ณ อาสนวิหารหลักของมิสซังในขณะนั้น จึงจำเป็นต้องย้ายมากระทำที่โบสถ์คาทอลิกหัวไผ่ ซึ่งเป็นโบสถ์ที่พระคุณเจ้า เจมส์ หลุยส์ แจง เกิดสว่าง เป็นคนสร้างเองในปี พ.ศ. 2472 
พระคุณเจ้าเรอเน มารี โจเซฟ แปร์รอส ประมุขมิสซังกรุงเทพเป็นประธานในพิธีอภิเษกนี้ พร้อมกับพระคุณเจ้าเฮนรี่ อัลเบิร์ต โทมิน ประมุขมิสซังลาว และบรรดาสัตบุรุษจากหลายที่มาร่วมตัวกันในงานอภิเษกนี้

ผลงาน 
พระคุณเจ้าเจมส์ หลุยส์ แจง เกิดสว่าง เป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญด้านดนตรีเป็นอย่างยิ่ง ท่านมีความสามารถในการแต่งเพลงในศาสนา และการแปลเพลงต่าง ๆ เพลงที่พระคุณเจ้าประพันธ์และแปลไว้มีดังนี้ พระทัยคือที่พัก , กำยานของพระเจ้า , โอ้พระเจ้าสุดเสน่หา , โอ้พระองค์ และอีกมากมาย และท่านเป็นผู้ประพันธ์เพลงในศาสนาที่เป็นภาษาไทยเพลงแรกคือ "มารีย์แม่รัก"

ช่วงสุดท้ายของชีวิต

หลักจากที่พระคุณเจ้าได้รับอภิเษกเป็นมุขนายกมิสซังจันทบุรีแล้วนั้น ท่านได้ใช้โบสถ์คาทอลิกหัวไผ่เป็นสถานที่พำนัก จนกระทั่งท่านป่วยเป็นโรคอัมพาตอยู่หลายปี ก็ถึงแก่มรณภาพในเช้าวันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2495 ขณะอายุได้ 70 ปี พิธีศพของพระคุณเจ้าถูกจัดขึ้นอย่างสง่าในวันที่ 18 เมษายน ณ โบสถ์คาทอลิกหัวไผ่ โดยมีพระคุณเจ้าหลุยส์ เคลเมนต์ โชแรง เป็นประธานในพิธี ศพของท่านถูกบรรจุไว้ที่สุสานโบสถ์คาทอลิกหัวไผ่นี้เอง

อ้างอิง 

มุขนายกมิสซังโรมันคาทอลิกจันทบุรี
นักแต่งเพลงชาวไทย
บุคคลจากอำเภอเมืองฉะเชิงเทรา