ไมยราบยักษ์

ไมยราบยักษ์ (, ) เป็นพืชดอกมีลักษณะเป็นไม้พุ่มในวงศ์ถั่ว เป็นวัชพืชต่างถิ่นประเภทรุกรานที่มีความรุนแรง เนื่องจากสามารถเติบโตและแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังมีความทนต่อสภาพน้ำท่วมและแห้งแล้งได้ดี

ข้อมูลด้านพฤกษศาสตร์ 
ลำต้น
ไมยราบยักษ์ เป็นพืชตระกูลถั่ว และเป็นไม้ยืนต้น มีลำต้นสูงได้มากกว่า  3  เมตรมีหนามออกจากผิว  ลำต้นมีกิ่ง  กิ่งยาวประมาณ  2-6 เมตร มีการเติบโตอย่างรวดเร็วและหนาแน่น

ใบ
ใบไมยราบยักษ์เป็นใบประกอบแบบขนนก  มีทั้งใบหลัก และ ใบย่อย ใบหลักมีความยาวประมาณ  20 เซนติเมตร ใบย่อยช่วงแรก  มี    7-16  คู่   ใบย่อยช่วงสองมี  25-40  คู่  ก้านใบมีลักษณะเป็นหนามและมีขนสาก  ใบของไมยราบยักษ์เมื่อถูกกระตุ้นจะไม่มีการหุบ เหมือนไมยราบทั่วไป

ดอก
ดอกไมยราบยักษ์จะออกเป็นช่อหรือที่มักเรียกว่า ช่อดอก  ซึ่งมักจะเกิดที่ส่วนปลายสุดของกิ่งและจากซอกของใบ ในดอกย่อยเกสรตัวผู้จะมีสีแดงและสีม่วงซีดเห็นเด่นชัด

ผลและเมล็ด
ฝักมีลักษณะแบนยาวประมาณ  5-10  เซนติเมตร กว้างประมาณ  2  เซนติเมตร และมีขนสากปกคลุมคลุมอย่างหนาแน่น เมล็ดมีลักษณะกลม สีน้ำตาล ขนาดยาว 0.4 x 0.6 ซม. และกว้าง 0.2 x 0.3 ซม. มีปลายเมล็ดด้านหนึ่งแหลมสำหรับงอกออกของต้นอ่อน

ข้อมูลด้านชีววิทยา 
ไมยราบยักษ์ มีการขยายพันธุ์แบบอาศัยเพศแต่รายละเอียดเรื่องการผสมพันธุ์ยังไม่เป็นที่แน่ชัด  ไมยราบยักษ์จะมีดอกทุกเดือนแต่ดอกและเมล็ดที่สมบูรณ์จะขึ้นอยู่กับหน้าฝนเป็นหลัก   ระยะเวลาจากการเปลี่ยนช่อดอกไปสู่ระยะออกดอก ใช้เวลา  7-9 วันและเป็นฝักที่สมบูรณ์ใช้เวลา  28-30 วัน  บนฝักของไมยราบยักษ์มีลักษณะเป็นขนหยาบแข็ง และการแตกออกของฝัก จะแตกเป็นบางส่วนเท่านั้น แต่ละส่วนมีเมล็ด เมล็ดเหล่านี้จะกระจายไปตกหล่นตามแม่น้ำ  ลำธารต่างๆ  หรือมีสัตว์เป็นตัวนำพาไป

ข้อมูลด้านนิเวศวิทยา 
เราสามารถพบไมยราบยักษ์ได้รอบๆบริเวณแหล่งน้ำ หรือที่น้ำท่วมถึง  ในปีค.ศ. 1970  ไมราบยักษ์ก็กลายเป็นวัชพืชที่ร้ายแรงที่ส่งผลต่อทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์และในอุทยานแห่งชาติทางตอนเหนือของออสเตรเลีย  พวกมันโตไวและทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่แห้งแล้งหรือน้ำท่วมได้ อีกทั้งเมล็ดของมันสามารถลอยน้ำได้

พื้นที่ที่มีการถูกคุกคาม

ต้นกำเนิด 
ประเทศอาร์เจนตินา , ประเทศโบลิเวีย , ประเทศบราซิล , ประเทศชิลี , ประเทศโคลอมเบีย , ประเทศเอกวาดอร์ ,  
ประเทศฝรั่งเศส , กลุ่มเกาะกัวเดอลุป , ประเทศกายอานา , ประเทศฮอนดูรัส , ประเทศเม็กซิโก , ประเทศนิการากัว,
ประเทศปานามา , ประเทศปารากวัย , ประเทศเปรู , ประเทศซูรินาม , ประเทศอุรุกวัย และ ประเทศเวเนซุเอลา

ต่างประเทศ 
ประเทศออสเตรเลีย , สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก , ประเทศอียิปต์ , ประเทศอินโดนีเซีย , ประเทศญี่ปุ่น , 
สาธารณรัฐเคนยา , ประเทศมาเลเซีย , ประเทศมอริเตเนีย , แอฟริกาใต้ , ประเทศแซมเบีย , ประเทศไทย , 
ประเทศเวียดนาม

ผลกระทบจากไมยราบยักษ์ 
ไมยราบยักษ์ทำลายความหลากหลายทางชีวภาพโดยการเข้าไปแทนที่ที่พื้นที่ชุ่มน้ำ และรุกล้ำพื้นที่ปศุสัตว์และพื้นที่ของชนพื้นเมือง  อีกทั้งยังบดบังทัศนียภาพของแหล่งท่องเที่ยวต่างๆและเป็นวัชพืชที่มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วแต่กำจัดได้ยาก จึงแย่งที่อยู่และอาหารของพืชพื้นเมือง ทำให้พืชพื้นเมืองมีจำนวนลดน้อยลง

ประโยชน์ 
ด้านการเลี้ยงผึ้ง เป็นแหล่งพืชอาหารสำคัญที่ให้เกสรในการผลิตรอลยัลเยลลีทางภาคเหนือของประเทศไทย

ด้านเชื้อเพลิง  เมื่อถึงฤดูแล้งสามารถนำกิ่งที่แห้งมาทำเป็นฟืนได้

ด้านยารักษา  ในแอฟริกา ไมยราบยักษ์ถูกใช้เป็นยาชูกำลัง และเป็นยาสำหรับโรคท้องร่วง , โรคหนองในและเลือดเป็นพิษ 
ในแทนซาเนีย ใบที่ถูกบดเป็นผงจะนำไปรวมกับน้ำเพื่อบรรเทาอาการบวม ในแซมเบีย นำรากมาใช้โรยบนผิวหนังที่เป็นโรคเรื้อน  ส่วนเมล็ดนำมาใช้ในการแก้ปัญหาเกี่ยวกับฟัน

การควบคุมการกัดเซาะ สามารถนำมาใช้แก้ปัญหาการกัดเซาะของน้ำในที่สูงชันได้

ปรับปรุงดิน นำมาใช้เป็นพืชคลุมดินได้

ควบคุมมลพิษ ไมยราบที่เติบโตในบริเวณปากทางเข้าของอ่างเก็บน้ำจะช่วยกำจัดเศษต่างๆที่มากับน้ำก่อนเข้าอ่างเก็บน้ำ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 Mimosa pigra  at the Global Invasive Species Database

สกุลไมยราบ
ไม้พุ่ม
ชนิดพันธุ์พืชต่างถิ่นที่รุกราน