หอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น

หอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น (; เดิม: Art & Culture University Museum) หรือเป็นที่รู้จักกันในชื่อ หอศิลป์ มข. เป็นอาคารจัดแสดงนิทรรศการทางศิลปะร่วมสมัย ศิลปะอีสาน และพิพิธภัณฑ์การศึกษาเกี่ยวกับภาคอีสาน ภายใต้การดำเนินการของศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น เป็นหอศิลป์ประจำมหาวิทยาลัยขอนแก่น ตั้งอยู่บริเวณริมบึงสีฐานฝั่งตะวันตก ถนนศรีฐาน ตำบลศิลา อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นหอศิลป์แห่งแรกและหอศิลป์ที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดขอนแก่น

ประวัติ 
หอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2539 เพื่อใช้เป็นศูนย์กลางในการจัดแสดงผลงานทางศิลปะ วัฒนธรรม กิจกรรม นิทรรศการต่าง ๆ และเพื่อเป็นหอศิลปวัมนธรรมประจำมหาวิทยาลัย ได้รับงบประมาณแผ่นดินในการก่อสร้างจากรัฐบาลในสมัยของอดีตนายกรัฐมนตรีชวน หลีกภัย ดำเนินการก่อสร้างเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2539 โดยบริษัท ศรีอุบล (2533) จำกัด มีรองศาสตราจารย์ ดร. วิโรฒ ศรีสุโร และรองศาสตราจารย์ธิติ เฮงรัศมี เป็นสถาปนิกในการออกแบบอาคารหอศิลปวัฒนธรรมและเวทีแสดงกลางแจ้ง

การก่อสร้างแล้วเสร็จในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2541 และได้มีพิธีเปิดอาคารอย่างเป็นทางการ พร้อมทั้งจัดตั้งหอศิลปวัฒนธรรมขึ้นเป็นหน่วยงานภายในกำกับของสำนักส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ปัจจุบัน คือ ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น) ในปีเดียวกันรัฐบาลได้อนุมัติงบประมาณแผ่นดินมาดำเนินการจัดทำพิพิธภัณฑ์เพื่อการศึกษาห้อง “อีสานนิทัศน์” ขึ้นเป็นอีกส่วนหนึ่งของหอศิลป์

หอศิลปวัฒนธรรม มข. ได้ดำเนินการปิดปรับปรุงใน พ.ศ. 2564 และได้กลับมาเปิดให้เข้าชมอีกครั้งเฉพาะในโซนจัดแสดงนิทรรศการหมุนเวียน ในงานนิทรรศการศิลปกรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 66 ระหว่างวันที่ 9 มีนาคม–8 เมษายน พ.ศ. 2565

พื้นที่ใช้สอยและตัวอาคาร 
หอศิลปวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยขอนแก่น จัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นหน่วยกลางในการประสานงานการจัดนิทรรศการ การเผยแพร่ และจัดแสดงด้านศิลปวัฒนธรรมของหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย ตัวอาคารผสมผสานสถาปัตยกรรมร่วมสมัยกับสถาปัตยกรรมอีสาน โดยได้รับแรงบันดาลใจจากทรงเล้าข้าวของชาวอีสาน

ภายในตัวอาคารประกอบด้วยสองส่วนหลัก ๆ ได้แก่ พื้นที่จัดแสดงนิทรรศการศิลปะหมนุเวียน บริเวณชั้นที่หนึ่งและสาม และพื้นที่นิทรรศการถาวร "ห้องอีสานนิทัศน์" ในชั้นที่สอง จัดแสดงในรูปแบบพิพิธภัณฑ์เพื่อการเรียนรู้แบบมีปฏิสัมพันธ์ (Interactive Museum) แสดงเรื่องราวเกี่ยวกับภาคอีสาน ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ประเพณี โดยใช้วิธีการนำเสนอด้วยนิทรรศการประกอบแสง เสียง ภาพนิ่ง ภาพจำลองสามมิติ ภาพเคลื่อนไหว และการสืบค้นข้อมูลด้วยคอมพิวเตอร์ระบบสัมผัส

ในบริเวณชั้นสามของหอศิลปวัฒนธรรมยังเป็นที่ตั้งของหอภาพยนตร์อีสาน เป็นหน่วยงานที่เผยแพร่องค์ความรู้ด้านภาพยนตร์  เป็นแหล่งรวบรวมสื่อต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับภาพยนตร์ เช่น ฟิล์ม เครื่องฉาย โปสเตอร์ โดยในอนาคตจะได้ดำเนินการจัดตั้งให้เป็นพิพิธภัณฑ์หอภาพยนตร์อีสานต่อไป

สำหรับพื้นที่ภายนอกโดยรอบตัวอาคาร เป็นลานจัดแสดงกลางแจ้ง จัดแสดงผลงานประติมากรรม รูปปั้น และงานแกะสลัก อีกทั้งยังมีเวทีกลางแจ้งและอัฒจันทร์เพื่อรองรับการจัดงานศิลปะการแสดง และกิจกรรมในรูปแบบต่าง ๆ

สถานที่ตั้ง 
ตั้งอยู่ริมฝั่งทิศเหนือของบึงสีฐานฝั่งตะวันตก ติดกับถนนศรีฐาน ใกล้กับถนนมะลิวัลย์ประมาณ 300 เมตร ตรงข้ามกับศูนย์ประชุมอเนกประสงค์กาญจนาภิเษก และลานกิจกรรมริมบึงสีฐาน ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น ตำบลศิลา อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เชื่อมต่อกับรถเมล์สาธารณะทั้งหมด 2 สาย ได้แก่ ขอนแก่นซิตี้บัส สายสีเขียว (สนามบิน–บขส. 3) ที่ป้ายมหาวิทยาลัยขอนแก่น และชัตเทิลบัสของมหาวิทยาลัย หรือ เคเอสที สายสีส้ม ที่ป้ายศูนย์ประชุมกาญจนาภิเษก

เวลาทำการ 
หอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น เปิดให้เข้าชมอาคารนิทรรศการหมุนเวียน ตั้งแต่เวลา 10.00–19.00 น. ทุกวัน ไม่เว้นวันหยุดราชการ ไม่เก็บค่าเข้าชม โดยจะมีการจัดแสดงนิทรรศการตลอดทั้งปี ประมาณปีละ 15 ครั้ง ในส่วนห้องอีสานนิทัศน์ เปิดให้เข้าชมเวลา 09.00–16.30 น. เฉพาะวันจันทร์ถึงศุกร์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น
 เกี่ยวกับศูนย์ศิลปวัฒนธรรม 
 เกี่ยวกับหอศิลปวัฒนธรรม 
 บัญชีเฟซบุ๊กหอศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยขอนแก่น

พิพิธภัณฑ์ศิลปะและหอศิลป์
พิพิธภัณฑ์ในจังหวัดขอนแก่น
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เทศบาลเมืองศิลา
สิ่งก่อสร้างในอำเภอเมืองขอนแก่น