บุญต๋วน บุญอิต

ศาสนาจารย์บุญต๋วน บุญอิต เป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนผดุงราษฎร์  คริสตจักรคริสตคุณานุกูล  จังหวัดพิษณุโลก  และคริสตจักรสืบสัมพันธวงศ์  กรุงเทพมหานคร  เป็นผู้ริเริ่มและเผยแพร่งานของ YMCA ที่จะให้เกิดขึ้นในกรุงเทพฯ  อาคารบุญอิตอนุสรณ์สำนักงานของสมาคมไว.เอ็ม.ซี.เอ.กรุงเทพฯ ที่ถนนวรจักร สร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์สถานสำหรับท่าน

ประวัติความเป็น
ศาสนาจารย์บุญต๋วน  บุญอิต  เป็นบุตรคนโตของนางต๋วน  และนายบันสุ้ย  นางต๋วนเป็นบุตรของซินแส  กีเอ็ง  ก๊วย  เซียน  ครูใหญ่คนแรกในโรงเรียนสำเหร่  ศาสนาจารย์บุญต๋วน  บุญอิต  เกิดเมื่อวันที่  15 กุมภาพันธ์  ค.ศ. 1865  ที่ตำบลบางป่า  เป็นผู้หนึ่งที่ได้เดินทางไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกาเมื่อปี  ค.ศ.  1875  เมื่อท่านอายุได้  11  ปี  โดยมีมิชชันนารีคือ หมอ ซามูเอล เรย์นอล์ดส์ เฮ้าส์ (Rev. Samuel R. House, M.D.) และภรรยาเป็นผู้อุปการะดูแล  ท่านได้รับศีลบัพติศมาเมื่อปี   ค.ศ. 1875  ท่านเป็นคนมีผลการเรียนดีเยี่ยม  มีความสามารถทางกีฬา  นอกจากนี้ท่านยังเป็นคนสังคมดีมีอุปนิสัยร่าเริง  ซื่อสัตย์  มีอารมณ์ขันเบิกบานและมีใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่  ในปี ค.ศ.  1892  ท่านได้รับสถาปนาเป็นศาสนาจารย์และแปลงสัญชาติเป็นอเมริกัน  แต่ศาสนาจารย์บุญต๋วน  บุญอิต  ได้เลือกเดินทางกลับประเทศไทยในปี   ค.ศ. 1893

ท่านเป็นมิตรสนิทของพระยาสารสินสวามิภักดิ์ (เทียนฮี้ สารสิน) แรกเริ่มนั้นท่านได้เช่าบ้านหลังหนึ่งใกล้ ๆ กับบริเวณที่ตั้งโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนซึ่งกำลังก่อสร้างอยู่ เปิดบ้านให้เป็นศูนย์กลางสำหรับอนุชนได้จัดสร้างห้องประชุมและห้องนมัสการ ผู้ที่มีส่วนร่วมในการก่อตั้งคริสตจักร อีก 2 ท่านก็คือ พระยาสารสิน และครูญ่วน ซึ่งทั้ง 3 ท่านได้ถูกตั้งให้เป็นกรรมการจัดหาที่ดิน และเตรียมการก่อสร้างคริสตจักรใหม่ แต่ต่อมาขณะที่กำลังทำการสร้างคริสตจักรนั้นท่านอาจารย์บุญอิต ก็เสียชีวิตลงด้วยโรคอาหิวาห์ ในวันที่ 8 พฤษภาคม 1903  
เมื่อตอนที่เสียชีวิตท่านมีภรรยาชื่อ นางกิมฮ๊อค และลูกสามคน

พันธกิจ
ศาสนาจารย์บุญต๋วนเริ่มงานประกาศพระกิตติคุณที่จังหวัดพิษณุโลก ในเวลานั้นไม่มีรถไฟไปถึงพิษณุโลกได้ จึงต้องเดินทางด้วยเรือซึ่งต้องใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ หรือ 3 เดือน แล้วแต่ฤดูกาล สมัยนั้นพิษณุโลกยังอยู่ในสภาพบ้านนอกคอกนา ท่านเป็นผู้บุกเบิกสำหรับพระกิตติคุณของพระเยซูคริสต์  
ด้านการศึกษามีการตั้งโรงเรียนผดุงราษฎร์สำหรับเด็กชาย และโรงเรียนผดุงนารีสำหรับเด็กหญิง ต่อมาได้มีการรวมโรงเรียนทั้งสองเข้าด้วยกันเป็นโรงเรียนผดุงราษฎร์ สังกัดกองการศึกษามูลนิธิสภาคริสตจักรแห่งประเทศไทย และคริสตจักรคริสตคุณานุกูล

ศาสนาจารย์บุญต๋วน บุญอิต พานักเรียนไปเดินทางไกลและสอนวิชาให้อย่างดี ปี ค.ศ. 1902  ดร. อาร์เธอร์  เจ บราวน์ (Arthur J. Brown) เลขาธิการใหญ่ของมิชชันนารีบอร์ดจากนครนิวยอร์ก ต้องการให้มีโบสถ์ใกล้ๆ  โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียน จึงเรียกศาสนาจารย์บุญต๋วน บุญอิต ให้กลับมาที่บางกอก ท่านอาจารย์บุญต๋วนจึงมอบหมายงานให้อาจารย์เทียนเป้า รับผิดชอบโรงเรียนผดุงราษฎร์ต่อไป ส่วนท่านกลับลงมาทำงานที่กรุงเทพและท่านได้ขนไม้จากแม่น้ำ เพื่อนำมาสร้างอาคารคริสตจักร ท่านเริ่มงานที่บางกอก โดยเช่าบ้านอยู่ใกล้กับโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย บ้านของท่านกลายเป็นศูนย์กลางของนักเรียนนักศึกษาและปัญญาชน มีห้องประชุมเล็ก ๆ  ห้องสมุด และห้องนั่งเล่น ที่เปิดต้อนรับทุกคน  ท่านได้เริ่มและเผยแพร่งานของ YMCA ที่จะให้เกิดขึ้นในกรุงเทพฯ ที่ถนนวรจักร เพื่อเป็นศูนย์กลางของเยาวชน การกีฬา และงานสังคมสงเคราะห์ต่าง ๆ ขึ้น ซึ่งความคิดนี้ใหม่มาก และเหมาะสมกับบางกอกที่กำลังเจริญเติบโต โดยได้รับการสนับสนุนจากสมาคม YMCA ของสหรัฐอเมริกาที่ท่านเป็นสมาชิกอยู่

กำเนิดคริสตจักรสืบสัมพันธวงศ์

พระยาสารสินซึ่งเป็นเพื่อนสนิทของ ศจ. บุญต๋วน บุญอิต  ได้ถวายที่ดินแปลงหนึ่ง  มีเนื้อที่ประมาณ  350  ตารางวา  เลขที่  5  ถนนศรีเวียง  ตำบลบางรัก  กรุงเทพมหานคร  เหลืออยู่  จึงได้ยกให้แก่คณะทรัสตีหรือมูลนิธี  แต่ขอให้นามพระวิหารนี้ว่า “พระวิหาร  สืบสัมพันธวงศ์”  เพื่อเป็นที่ระลึกถึงคุณ  “สืบ”  บุตรชายหัวปีของท่านเจ้าคุณ  เพื่อสร้างพระวิหารของพระผู้เป็นเจ้าและได้บริจาคเงินครึ่งหนึ่งเพื่อการก่อสร้างพระวิหารนี้  ส่วนที่เหลืออีกครึ่ง คริสเตียนไทยทั้งหลายได้ช่วยกันบริจาคจนการก่อสร้างได้สำเร็จลุล่วงและปรากฏมาจนทุกวันนี้ว่าเป็นพระวิหารของคนไทย  เพราะสร้างขึ้นด้วยงบประมาณของคนไทยสยามเองและผู้ควบคุมการก่อสร้างก็เป็นหลานเขยของท่านพระยาสารสินที่ชื่อนายกี้  เมื่อการก่อสร้างคริสตจักรสืบสัมพันธวงศ์เสร็จ  ความหวังอันแรกเริ่มนั้นก็คือ  จะเชิญให้อาจารย์บุญต๋วน บุญอิต  มาเป็น
ศิษยาภิบาล  เพราะท่านผู้นี้ได้เคยเป็นศิษยาภิบาลในสหรัฐมาแล้ว  แต่เนื่องจากท่านได้เสียชีวิตลงในขณะที่ทำการสร้างพระวิหารแห่งนี้อยู่  จึงเป็นอันหมดหวัง  เมื่อเป็นเช่นนี้จึงได้เรียนเชิญท่านอาจารย์  ญ่วน  เตียงหยก  มาเป็นศิษยาภิบาลคนแรกของคริสตจักรแห่งนี้  มีช่วงหนึ่งที่โบสถ์สืบสัมพันธวงศ์เป็นคริสตจักรนานาชาติแห่งกรุงเทพด้วย  ต่อมาภายหลังคริสตจักรนานาชาตินั้น  ได้ย้ายไปใช้อาคารของคริสตจักรวัฒนา  ตั้งแต่ปี  ค.ศ. 1986

การตาย

ศจ. บุญต๋วน บุญอิต ล้มป่วยด้วยโรคอหิวาตกโรค  เนื่องจากท่านลงมือดำน้ำในคลองน้ำสาทร เพื่อคัดเลือกไม้สำหรับใช้ในการก่อสร้างด้วยตนเอง  จนเสียชีวิตด้วยโรคอหิวาต์ท่ามกลางงานก่อสร้างที่ยังไม่สำเร็จ  ศจ.บุญต๋วน บุญอิต เสียชีวิตภายใน  10  วัน  เมื่อวันที่  8  พฤษภาคม  1903  รวมสิริอายุได้  39  ปี  ดร.เจ เอ เอกิ้น บันทึกเหตุการณ์ในวันนั้นไว้ว่า  “เรายังจดจำได้ว่า  เป็นคืนที่น่าหวาดกลัวยิ่ง  เมื่อวิญญาณจะต้องจากไปในท่ามกลางความวิปริตของธรรมชาติ  แต่ภรรยาและมารดารที่ดี  นางกิมฮ๊อกได้ตั้งอยู่ในความสงบ  และชุมนุมบรรดามิตรสหายในห้องรับแขกเล็ก ๆ  ร้องเพลงแสดงความเชื่อของคริสเตียน  ความหวัง  และความประเล้าประโลมใจตลอดเวลาที่พายุแรงจัดกำลังพัดกระพืออย่างหนักทุกคนได้ร้องเพลงหลายบท” เช่น เพลงพระคุณพระเจ้า

การเสียชีวิตของศาสนาจารย์บุญต๋วน  บุญอิต  ทำให้ความหวังของมิชชันนารีที่จะปลูกสร้างคริสตจักรที่เป็นของชนชาวไทยได้ลดลง  ในปี  1902  ศาสนาจารย์บุญต๋วน  บุญอิตได้กล่าวสุนทรพจน์ต้อนรับ  อาร์เธอร์  เจ บราวน์  มีใจความบางตอนดังต่อไปนี้คือ  “ควรที่จะได้ตระหนักอย่างแท้จริงว่า  ประชาชนของเราสมควรที่จะมีการจัดการในกิจกรรมของตนเอง  ทั้งในด้านศาสนาและกิจกรรมอื่น ๆ  โดยปราศจากการครอบงำของต่างชาติ  แต่...มิใช่ว่าเราจะวางแผนที่จะยึดกุมอำนาจการควบคุมปกครองเอาไว้” แม้ว่าจะเป็นคำเรียกร้องที่ยังไม่ได้มีการตอบสนองปรากฏออกมาอย่างเด่นชัด  แต่ก็แสดงให้เห็นว่าคริสเตียนไทยบางคนเริ่มมีจิตสำนึกที่จะรับผิดชอบงานพันธกิจด้วยตัวเอง

ในนเวลาต่อมามิชชันนารีเพรสไบทีเรียน ได้มอบความรับผิดชอบทั้งสิ้นในงานพันธกิจและทรัพย์สินทั้งปวงไว้กับคนไทย  ในปี ค.ศ.  1934 สภาคริสตจักรในประเทศไทย ถูกตั้งขึ้นและ องค์การมิชชันคณะอเมริกันเพรสไบทีเรียน (American Presbyterian Mission) สลายตัวลงในวันที่ 16 สิงหาคม ค.ศ. 1957 โดยมอบหมายการดำเนินพันธกิจให้อยู่ภายใต้อำนาจของสภาคริสตจักรฯ โดยตรง มิชชันนารีเปลี่ยนฐานะเป็นภารดรผู้ร่วมงาน  ปัจจุบันนี้สภาคริสตจักรในประเทศไทยยังสนใจในการประกาศพระกิตติคุณของพระเยซูต่อไปโดยได้ตั้งกองการเผยแพร่พระกิตติคุณขึ้นในปี  1956

อ้างอิง

แหล่งข้อมูล
พิษณุ อรรฆภิญญ์, 100 ปี วีรบุรุษแห่งความเชื่อ ศจ.บุญต๋วน บุญอิต, กรุงเทพฯ: บริษัท พี.เอ.ลีฟวิ่ง จำกัด, 2003.
นันทชัย มีชูธน, 175 ปี คริสตจักรโปรเตสแตนต์ในประเทศไทย, กรุงเทพ: บริษัท ประชุมทอง พริ้นติ้ง กรุ๊ป จำกัด, 2004.
ชยันต์ หิรัญพันธุ์, 60 ปี สภาคริสตจักรในประเทศไทย, กรุงเทพฯ: สภาคริสตจักรในประเทศไทย, 1997.
คริสตจักรสืบสัมพันธ์วงศ์, 84 ปี คริสตจักรสืบสัมพันธวงศ์, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์อักษรสมัย (คอมพิวกราฟิก, 1986.)

บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2408
คริสต์ศาสนิกชนนิกายโปรเตสแตนต์ชาวไทย