พระปุณณมันตานีบุตร

พระปุณมันตานีบุตรเถระ เป็นพระภิกษุสาวกเอตทัคคะของพระพุทธเจ้า นับเนื่องในพระอสีติมหาสาวก 80 องค์สำคัญในพระพุทธศาสนาในสมัยพุทธกาล พระปุณมันตานีบุตรเถระเป็นหลานของพระอัญญาโกณฑัญญะ ออกบวชโดยความชักชวนของพระอัญญาโกณฑัญญะ

เมื่อออกบวชท่านได้กลับไปบ้านเดิม ตั้งใจบำเพ็ญสมณธรรมจนบรรลุพระอรหันต์ เป็นผู้ตั้งในคุณธรรม 10 ท่านเคยสนทนากับพระสารีบุตรด้วยอุปมารถ 7 ผลัด ภายหลังได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้เลิศในด้าน ผู้เป็นธรรมกถึก (นักเทศน์)

ชาติภูมิ 
ท่านเป็นบุตรพราหมณ์มหาศาลในบ้านโทณวัตถุ เป็นบ้านเดียวกับโกณฑัญญพราหมณ์ และท่านเป็นหลานของโกณฑัญญพราหมณ์

สาเหตุที่ออกบวช
เมื่อท่านโกณฑัญญพราหมณ์ได้บรรลุธรรมแล้วได้กลับมาชวนท่านออกบวช เมื่อท่านออกบวชแล้ว ได้กลับไปอยู่ ณ บ้านเดิม ตั้งใจบำเพ็ญสมณธรรมไม่นานก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ ท่านเป็นผู้ตั้งอยู่ในคุณธรรม 10 ประการ คือ 
มักน้อย
สันโดษ
ชอบสงัด
ไม่คลุกคลีด้วยหมู่คณะ
ปรารภความเพียร
บริบูรณ์ด้วยศีล
บริบูรณ์ด้วยสมาธิ
บริบูรณ์ด้วยปัญญา
บริบูรณ์ด้วยวิมุตติ
บริบูรณ์ด้วยวิมุตติญาณทัศนะ

ท่านเคยสนทนากับพระสารีบุตรด้วยอุปมารถ 7 ผลัด ภายหลังได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้เลิศในด้าน ผู้เป็นธรรมกถึก (นักเทศน์)

บั้นปลายชีวิต 
ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาไม่ระบุว่าท่านดับขันธปรินิพพานที่ใด แต่ท่านคงดำรงขันธ์อยู่พอสมควรแก่กาลจึงปรินิพพาน

อ้างอิง 

 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2525). ธรรมวิภาคปริเฉทที่ 2. พิมพ์ครั้งที่ 23. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการแผนกตำรา มหามกุฏราชวิทยาลัย.

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์ 84000
 เว็บไชต ธรรมะ เกตเวย์ 

พระอสีติสาวก
พระสงฆ์
คำศัพท์ศาสนาพุทธ
บุคคลในศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล
บุคคลในพุทธประวัติ
เอตทัคคะ