วิกิพีเดียภาษาอุซเบก

วิกิพีเดียภาษาอุซเบก() เป็นสารานุกรมวิกิพีเดียที่จัดทำขึ้นในภาษาอุซเบก ก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 2003 บทความในภาษาอุซเบกเขียนในอักษรละติน ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 มีการเพิ่มตัวแปลงอักษรละตินไปเป็นอักษรซีริลลิกเพื่อให้ผู้ใช้สามารถดูหน้าวิกิพีเดียภาษาอุซเบกทั้งในอักษรละตินกับซีริลลิก

ถึงแม้ว่าภาษาอุซเบกมีผู้พูดประมาณ 37 ล้านคนและในประเทศอุซเบกิสถานมีผู้ใช้อินเทอร์เน็ตเกือบ 17 ล้านคน จำนวนผู้แก้ไขที่มีความเคลื่อนไหวในวิกิพีเดียภาษาอุซเบกกลับมีไม่มาก และบทความที่มีส่วนใหญ่มีแหล่งที่มาไม่ค่อยดี อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่ต้น ค.ศ. 2012 ทั้งจำนวนผู้ใช้ที่มีความเคลื่อนไหวและบทความที่เขียนได้ดีเริ่มมีมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด จำนวนผู้เข้าชมก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยเฉพาะในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2022 ที่มีผู้ใช้ที่มีความเคลื่อนไหวมากกว่า 500 คนและมีความเคลื่อนไหวเพิ่มขึ้นสองเท่าจาก ค.ศ. 2019 ถึง 2022 จากผู้ใช้ 1,100 บัญชีไปเป็นเกือบ 1,920 บัญชีใน ค.ศ. 2021 ในช่วงต้น ค.ศ. 2013 วิกิพีเดียภาษาอุซเบกเคยจัดอยู่ในอันดับหนึ่งในแง่ของการเติบโตจากการดูหน้าเว็บประจำปี ปัจจุบัน วิกิพีเดียภาษานี้มี  บทความ

วิกิพีเดียภาษาอุซเบกเคยถูกบล็อกในประเทศอุซเบกิสถานในช่วงหนึ่งเมื่อปลาย ค.ศ. 2011 แม้ว่าสาเหตุการปิดกั้นยังไม่ได้รับการเปิดเผย มีบางส่วนสันนิษฐานว่าสารานุกรมนี้ถูกบล็อกเนื่องจากรัฐบาลอุซเบกิสถานกังวลเกี่ยวกับการปรากฏตัวของบทความที่วิจารณ์การกระทำของรัฐบาล ในขณะที่บางส่วนคาดเดาว่าวิกิพีเดียภาษาอุซเบกถูกบล็อกตาม "การสวมบทบาทอวดฝีมือ" เนื่องจากรัฐบาลอุซเบกิสถานมองเนื้อหาภาษาอุซเบกอยู่ในการควบคุมของตน การบล็อกนี้ใช่ว่าจะแข็งแกร่งมาก เนื่องจากผู้ใช้สามารถเข้าถึงหน้าในวิกิพีเดียภาษาอุซเบกผ่านการเชื่อมต่อแบบ HTTPS ทำให้ใน ค.ศ. 2013 Google เริ่มจัดหน้าวิกิพีเดียภาษาอุซเบกเข้ากับ HTTPS เป็นค่าเริ่มต้น ปัจจุบัน ผู้ใช้ในประเทศอุซเบกิสถานสามารถเข้าถึงหน้าในวิกิพีเดียภาษาอุซเบกิสถานได้ดดยไม่มีปัญหาใด ๆ

นโยบาย

อักษร 

ในขณะที่บทความในวิกิพีเดียภาษาอุซเบกเขียนด้วยอักษรละติน ในอดีต ภาษาอุซเบกเคยใช้หลายอักษร โดยก่อน ค.ศ. 1928 ประชากรที่รู้หนังสือเขียนภาษานี้ด้วยชุดตัวอักษรฐานอาหรับ ในช่วง ค.ศ. 1928 ถึง 1940 จึงหันมาเขียนชุดตัวอักษรละติน ซึ่งมีความแตกต่างจากชุดตัวอักษรละตินที่ใช้งานในปัจจุบัน นับตั้งแต่ ค.ศ. 1940 ภาษาอุซเบกจึงเริ่มเขียนในชุดตัวอักษรซีริลลิก ซึ่งยังคงเป็นรูปเขียนหลักจนกระทั่ง ค.ศ. 1993

มีการใช้ชุดตัวอักษรละตินใหม่ในภาษาอุซเบกหลังประเทศอุซเบกิสถานได้รับเอกราชจากสหภาพโซเวียต ปัจจุบัน มีการใช้อักษรละตินในหนังสือเรียนของโรงเรียนและมหาวิทยาลัย หนังสือพิมพ์บางสำนัก และในเอกสารราชการบางส่วน นั้บตั้งแต่ ค.ศ. 2004 เว็บไซต์ทางการบางส่วนหันมาเขียนภาษาอุซเบกด้วยอักษรละติน อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้ใช้อักษรซีริลลิกอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุและในชาวอุซเบกที่อยู่ต่างประเทศ

ปัจจุบัน วิกิพีเดียภาษาอุซเบกมีฟังก์ชัน ("vikifikator") ที่อนุญาตให้ผู้แก้ไขแปลงข้อความซีริลลิกไปเป็นละตินขณะแก้ไขได้ง่าย ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2012 มีการเพิ่มตัวแปลงอักษรละตินไปเป็นอักษรซีริลลิก เพื่อให้ผู้ใช้สามารถดูหน้าวิกิพีเดียภาษาอุซเบกทั้งในอักษรละตินกับซีริลลิก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 วิกิพีเดียภาษาอุซเบก 
 วิกิพีเดียภาษาอุซเบก รุ่นโทรศัพท์ 

อุซเบก