เตงเหียน

เตงเหียน (มีบทบาทในช่วง ค.ศ. 211-228) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เติ้ง เสียน () เป็นขุนพลของเล่าเจี้ยงขุนศึกในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ภายหลังเป็นขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน

ประวัติ 
เตงเหียนเดิมเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของเล่าเจี้ยง 

ในปี ค.ศ. 213 รัชสมัยพระเจ้าเหี้ยนเต้แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก เล่าปี่ยกทัพเข้ารบกับเล่าเจี้ยงเพื่อชิงมณฑลเอ๊กจิ๋ว เตงเหียนพร้อมด้วยเล่ากุ๋ย เหลงเปา และเตียวหยิมร่วมกันรักษาอำเภอโปยเสีย (涪縣 ฝูเซี่ยน; ปัจจุบันคือเขตฝูหลิง นครฉงชิ่ง) เพื่อป้องกันการโจมตีของทัพเล่าปี่  หลังจากพ่ายแพ้ในการรบกับทัพเล่าปี่ เตงเหียนและคนอื่น ๆ ต่างก็ล่าถอยไปยังอำเภอกิมก๊ํก (綿竹 เหมียนจู๋)

ในปี ค.ศ. 228 รัชสมัยจักรพรรดิโจยอยแห่งวุยก๊ก เบ้งตัดเจ้าเมืองซินเสีย (新城 ซินเฉิง) และอดีตขุนพลของเล่าปี่ผู้แปรพักตร์เข้าด้วยวุยก๊ก ได้กลับไปเข้าด้วยจ๊กก๊กและเตรียมจะก่อกบฏต่อวุยก๊ก เตงเหียนผู้เป็นหลานชายของเบ้งตัดและลิจูผู้ใต้บังคับบัญชาของเบ้งตัดลอบร่วมมือกับสุมาอี้ เปิดประตูเมืองให้ทัพวุยก๊กที่นำโดยสุมาอี้เข้าเมือง เบ้งตัดถูกจับและถูกประหารชีวิต ในบันทึกประวัติศาสตร์ไม่มีการระบุถึงเตงเหียนอีกหลังจากนั้น

ในนิยายสามก๊ก 
ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กในศตวรรษที่ 14 ซึ่งเล่าเรื่องเหตุการณ์ก่อนและระหว่างยุคสามก๊ก แบ่งบทบาทของเตงเหียนให้เป็นสองตัวละครที่แยกจากกัน

เตงเหียนคนแรกเป็นขุนพลของเล่าเจี้ยง เมื่อเล่าเจี้ยงจัดงานเลี้ยงต้อนรับเล่าปี่ที่อำเภอโปยเสีย เตงเหียนร่วมรำกระบี่กับขุนพลคนอื่น ๆ เพื่อปกป้องเล่าเจี้ยงจากการปองร้ายจากขุนพลของเล่าปี่ ภายหลังเมื่อเล่าปี่เริ่มทำศึกชิงมณฑลเอ๊กจิ๋ว เตงเหียน เล่ากุ๋ย เหลงเปา และเตียวหยิมไปรักษาอำเภอลกเสีย (雒城 ลั่วเฉิง) เพื่อป้องกันการโจมตีของทัพเล่าปี่ เตงเหียนและเหลงเปานำทหารมาตั้งค่ายอยู่นอกลกเสีย อุยเอี๋ยนขุนพลของเล่าปี่ยกกำลังทหารมาตีค่ายเหลงเปาแต่กลับถูกเหลงเปาตีแตกพ่าย อุยเอี๋ยนล่าถอยมาเจอเตงเหียนนำทหารมาสกัด ม้าของอุยเอี๋ยนเกิดก้าวพลาดล้มลงทำให้อุยเอี๋ยนตกจากหลังม้า เตงเหียนจึงขับจะใช้ทวนสังหารอุยเอี๋ยน แต่ขุนพลฮองตงตามมาช่วยอุยเอี๋ยนและยิงเกาทัณฑ์สังหารเตงเหียน 

เตงเหียนคนที่สองเป็นหลายชายของเบ้งตัด เมื่อเบ้งตัดก่อกบฏต่อวุยก๊ก เตงเหียนร่วมกับลิจูทรยศเบ้งตัดมอบเมืองซินเสียให้สุมาอี้ สุมาอี้มอบหมายให้เตงเหียนและลิจูรักษาเมืองซินเสีย

ในวัฒนธรรมประชานิยม 
ในละครโทรทัศน์เรื่อง สุมาอี้ นักปราชญ์ยอดขุนพล (พ.ศ. 2560) เตงเหียนรับบทโดย หลี ยฺหวี่เหา

ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

อ้างอิง

บรรณานุกรม 
 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). จดหมายเหตุสามก๊ก (ซันกั๋วจื้อ).
 เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก (ซานกั๋วจื้อจู้).
 ฝาง เสฺวียนหลิง (648). พงศาวดารราชวงศ์จิ้น (จิ้นชู).
 ล่อกวนตง (ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซันกั๋วเหยี่ยนอี้).

ขุนพลของวุยก๊ก