ปฏิทินหมินกั๋ว

ปฏิทินหมินกั๋ว หรือ ปฏิทินสาธารณรัฐจีน () เป็นปฏิทินที่ใช้ในสาธารณรัฐจีน และดินแดนอื่น ๆ ภายใต้การควบคุมของสาธารณรัฐจีน ปฏิทินนี้เคยถูกใช้ในช่วงที่สาธารณรัฐจีนปกครองจีนแผ่นดินใหญ่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2455 จนกระทั่งถึงการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี พ.ศ. 2492 ปฏิทินหมินกั๋วถูกใช้ในเอกสารทางราชการ และทางธุรกิจในพื้นที่สาธารณรัฐจีน

ปฏิทินหมินกั๋วเป็นปฏิทินที่ยึดตามปีที่การปฏิวัติซินไฮ่เกิดขึ้นใน ปี ค.ศ. 1911 หากมีการเทียบปีกับปีคริสต์ศักราชตามปฏิทินเกรกอเรียน โดยนำปีปัจจุบัน  ลบ 1911 จะได้ ปีสาธารณรัฐที่

ประวัติ
ปฏิทินหมินกั๋ว หรือ ปฏิทินสาธารณรัฐจีน (民國紀元) เป็นปฏิทินนับศักราชซึ่งเริ่มนับ ค.ศ. 1912 (พ.ศ. 2455) ซึ่งเป็นปีที่มีการสถาปนาสาธารณรัฐจีน (中華民國 Republic of China) เป็นปีแรก แทนที่การนับปีตามปฏิทินจันทรคติอย่างโบราณ 

ซึ่งปีสุดท้ายตามปฏิทินจันทรคติแบบปฏิทินจีนคือปีซินไฮ่ (辛亥) ตรงกับ ค.ศ. 1911 (พ.ศ. 2454) เป็นปีที่ ดร.ซุน ยัตเซ็นทำการปฏิวัติซินไฮ่ล้มล้างระบอบจักรพรรดิราชวงศ์ชิงและสถาปนาระบอบสาธารณรัฐขึ้น 

ดร.ซุนยัตเซ็นได้ชนะการเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีคนแรกของสาธารณรัฐจีน ในวันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1911 และได้ประกาศให้วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1912 เป็นวันแรกในปีที่ 1 ของสาธารณรัฐและเป็นวันแรกของปฏิทินหมินกั๋ว 

หลังจากนั้นรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐจีนได้มีการรณรงค์ให้ใช้ปฏิทินหมินกั๋วเป็นการนับปีศักราชแทนการนับศักราชแบบปฏิทินจีนโบราณที่นิยมเรียกตามพระนามของจักรพรรดิ (ฮ่องเต้) อันเป็นสัญลักษณ์ของระบอบศักดินา เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพสภาวะการณ์เมื่อประเทศจีนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นสาธารณรัฐ จึงเปลี่ยนแปลงเป็นปฏิทินทั่วประเทศกำหนดให้เรียกปีที่หนึ่งของสาธารณรัฐว่า หมินกั๋วปีที่ 1 หรือ ปีสาธารณรัฐที่ 1

ปฏิทินหมินกั๋วใช้บนจีนแผ่นดินใหญ่เรื่อยมาจนถึง ค.ศ. 1949 (พ.ศ. 2492) รัฐบาลสาธารณรัฐจีนที่นำโดยรัฐบาลคณะชาติหรือพรรคก๊กมินตั๋งของเจียงไคเช็คได้พ่ายแพ้ต่อพรรคคอมมิวนิสต์ของเหมาเจ๋อตงในสงครามกลางเมืองจีนเหมาเจ๋อตงได้สถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน (中華人民共和國 People's Republic of China) ขึ้นบนจีนแผ่นดินใหญ่ จึงเลิกใช้ปฏิทินหมินกั๋วบนจีนแผ่นดินใหญ่

ส่วนเจียงไคเช็คและรัฐบาลก๊กมินตั๋งต้องอพยพหนีจากแผ่นดินใหญ่ไปตั้งสาธารณรัฐจีนขึ้นที่เกาะไต้หวันแทน ทำให้ปฏิทินหมินกั๋วยังคงใช้งานที่ไต้หวันมาจนปัจจุบัน

การเทียบกับปฏิทินเกรกอเรียน 
ปฏิทินหมินกั๋วจะเริ่มนับตั้งแต่ ค.ศ. 1911 หากนับตามปฏิทินเกรกอเรียน ปีในปฏิทินหมินกั๋วจะนับได้ดังนี้

การใช้

จีนแผ่นดินใหญ่

สาธารณรัฐจีนสมัยที่ปกครองแผ่นดินใหญ่ ในช่วง 1 มกราคม ค.ศ. 1912 ถึง 30 กันยายน ค.ศ. 1949 

ในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1949 สาธารณรัฐประชาชนจีน ได้ถูกสถาปนาโดยพรรคคอมมิวนิสต์จีนที่ยึดพื้นที่ได้ส่วนใหญ่เข้าปกครองแผ่นดินใหญ่แทน และได้ยกเลิกการใช้ปีศักราชปฏิทินหมินกั๋วในอาณาเขตปกครองที่มีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตามงานวิชาการยังสามารถใช้ในสาธารณรัฐประชาชนจีนจนถึง ปีหมินกั๋ว 1949 30 กันยายน เนื่องจากสาธารณรัฐประชาชนจีนเชื่ออย่างเป็นทางการว่าสาธารณรัฐจีนได้รับการก่อตั้งในวันที่ 10 ตุลา เป็นสัญลักษณ์ของพรรคก๊กมินตั๋ง และสนับสนุนให้ใช้วันที่ 1 ตุลาคม ที่เป็นวันสถาปนาสาธารณรัฐประขาชนจีนแทน แต่ในมณฑล เสฉวน, ซีชาง, ยูนนาน, กุ้ยโจว, หูเป่ย์, หูหนาน, กวางสี, กวางตุ้ง, ไหหลำ, เจ้อเจียง, ฝูเจี้ยนและพื้นที่อื่น ๆ ยังคงถูกควบคุมโดยสาธารณรัฐจีน ดังนั้นการใช้ปฏิทินหมินกั๋วยังคงใช้อยู่ในพื้นที่เหล่านี้

จนกระทั่งวันที่ 27 มีนาคม ค.ศ. 1950 กองทัพปลดปล่อยประชาชนได้ยึดครองซีชางและมณฑลอื่นๆของสาธารณรัฐจีนในปีเดียวกัน 1 พฤษภาคม พรรคคอมมิวนิสต์จีนยึดเกาะไหหลำได้สำเร็จ ปี ค.ศ. 1951 ทิเบตถูกยึดครอง สาธารณรัฐจีนเสียพื้นที่ในแผ่นดินใหญ่ทั้งหมด

สิงค์โปร์ 

หลังการสถาปนาสาธารณรัฐจีนในปี ค.ศ. 1912, ปีกำกับหนังสือพิมพ์จีนของชาวจีนโพ้นทะเลในสิงค์โปร์ได้ยึดปีในปฏิทินหมินกั๋วเป็นหลัก ในปัจจุบันยึดตามปีในปฏิทินเกรกอเรียน

ดูเพิ่ม 
 ปฏิทินเกาหลีเหนือ (ปฏิทินจูเช)
 ปฏิทินจีน

ปฏิทิน
ประวัติศาสตร์จีน