ผัง จี๋ (ราชวงศ์ซ่ง)

ผัง จี๋ (; เกิด ค.ศ. 988 เฉิงอู่; ตาย ค.ศ. 1063 ไคเฟิง) เป็นข้าราชการชาวจีนในราชวงศ์ซ่งเหนือ ดำรงตำแหน่งอัครมหาเสนาบดี ตั้งแต่ ค.ศ. 1051 ถึง ค.ศ. 1053 ตรงกับรัชสมัยพระเจ้าเหรินจง

ในประวัติศาสตร์ 

ผัง จี๋ เกิดในครอบครัวข้าราชการ สอบเป็นบัณฑิตชั้นหนึ่งได้ใน ค.ศ. 1015 เวลานั้น อาณาจักรเซี่ยตะวันตกเข้าชิงเมืองหลายเมืองจากแผ่นดินซ่ง ผัง จี๋ ได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองหยั่นโจว (Yanzhou) ซึ่งปัจจุบันอยู่ในมณฑลซานซี ผัง จี๋ สร้างชื่อเสียงจากการอบรมบ่มเพาะวินัยในกองทัพ และลงโทษผู้ละเมิดวินัยโดยไม่ไว้หน้า ครั้น ค.ศ. 1045 ผัง จี๋ ได้รับการเรียกตัวจากแนวหน้าเข้าสู่เมืองไคเฟิงซึ่งเป็นพระนครในขณะนั้นเพื่อดำรงตำแหน่งหลายตำแหน่ง จนได้เลื่อนเป็นอัครมหาเสนาบดีใน ค.ศ. 1051

ใน ค.ศ. 1053 หวงฝู่ ยวน (皇甫淵) ข้าราชการชั้นผู้น้อยในเมืองฉีโจว ซึ่งปัจจุบันอยู่ในเมืองจี๋หนาน ให้สินบนแก่จ้าว ชิงก้วง (趙清貺) หลานชายของผัง จี๋ เพื่อแลกกับตำแหน่ง ภายหลังมีการทอดบัตรสนเท่ห์ ผัง จี๋ จึงสั่งให้จับกุมหลานตนเองแล้วนำตัวมาชำระที่ศาลไคเฟิง ตุลาการศาลไคเฟิงพิพากษาเนรเทศจ้าว ชิงก้วง ไปชายแดน จ้าว ชิงก้วง ตายกลางทาง และหาน เจี้ยง (韓絳) หนึ่งในตุลาการศาลไคเฟิง ถวายฎีกากล่าวหาผัง จี๋ ว่า สั่งฆ่าตัดตอน ผัง จี๋ จึงหลุดจากตำแหน่งในพระนคร แล้วถูกย้ายไปประจำต่างเมือง ครั้น ค.ศ. 1060 พระเจ้าเหรินจงรับสั่งให้ผัง จี๋ กลับมาดำรงตำแหน่งในพระนคร แต่เวลานั้น ผัง จี๋ ชราเกินกว่าจะปฏิบัติราชการใด ๆ ได้อีก สามปีต่อมา ผัง จี๋ ถึงแก่อสัญกรรม

ในตำนานและวรรณกรรม 

แม้ในประวัติศาสตร์ไม่ปรากฏว่า ผัง จี๋ เป็นขุนนางฉ้อฉล แต่ในตำนานและวรรณกรรมนั้น ผัง จี๋ กลายเป็นข้าราชการทุจริตสับปลับ คอยรังควานข้าราชการใจซื่อมือสะอาด เช่น เปา เจิ่ง (包拯), ตี๋ ชิง (狄青), และขุนศึกตระกูลหยาง

ในวรรณกรรมเรื่อง เจ็ดผู้กล้าห้าผู้ทรงธรรม (七俠五義) ผัง จี๋ ดำรงตำแหน่งราชครู (太師; Grand Tutor) ธิดาได้เป็นพระสนมพระเจ้าเหรินจง ผัง จี๋ จึงมีอิทธิพลมากในวงราชการ ผัง อฺวี้ (龐昱) บุตรชายผัง จี๋ ได้รับฐานันดรศักดิ์ "อันเล่อโหว" (安樂侯) และได้รับแต่งตั้งเป็นข้าหลวงไปรับมืออุทกภัยที่เมืองเฉินโจว ซึ่งปัจจุบันอยู่ในเมืองโจวโข่ว แต่ผัง อฺวี้ กลับคุกคามราษฎรและยักยอกทรัพย์สินราชการ พระเจ้าเหรินจงจึงโปรดให้เปา เจิ่ง ไปตรวจสอบ เปา เจิ่ง ประหารชีวิตผัง อฺวี้ เป็นเหตุให้ผัง จี๋ โกรธเคืองและคอยกลั่นแกล้งเปา เจิ่ง เสมอมา

อ้างอิง 
  Toktoghan et al., History of Song, vol. 311 (Pang Ji).

ขุนนางสมัยราชวงศ์ซ่ง
เปาบุ้นจิ้น
เจ็ดผู้กล้าห้าผู้ทรงธรรม
อัครมหาเสนาบดีจีน