ภารตมาตา

ภารตมาตา (, ฮินดี จากสันสกฤต ภารตอัมพา  Bhāratamba, ; अम्बा อมฺพา แปลว่า 'มารดา') หรือเรียกกันว่า มารดาอินเดีย () ในภาษาอังกฤษแบบอินเดีย เป็นบุคลาธิษฐานแห่งชาติของประเทศอินเดีย พระนางมักแสดงออกในลักษณะของสตรีที่ปกคลุมด้วยส่าหรีย้อมสีฝรั่น (Saffron) ถือธงชาติอินเดีย บางครั้งประกบข้างด้วยสิงโตอินเดีย

การสร้างบุคลาธิษฐานให้กับอนุทวีปอินเดียโดยใช้การสร้างพระนางภารตมาตานั้นเริ่มมีในปลายทศวรรษที่ 19 โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังการกบฏอินเดีย ค.ศ. 1857 (Indian Rebellion of 1857) เพื่อต่อต้านการปกครองของบริเตน แนวคิดภารตมาตาเริ่มเป็นที่รับรู้ของผู้คนในฐานะภาพตัวแทนของดินแดนอินเดียเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1882 ซึ่งวาดโดย พังกิมจันทระ จัฏโฏปาธยาย (Bankimchandra Chatterjee) ในหนังสือ "อานันทมฐะ" (Anand Math) ของเขา

ดูเพิ่ม
 ภารตมาตามนเฑียร
 บังคมาตา (Banga Mata)
 ศรีลังกามาตา (Sri Lanka Mata) 
 เตลูกูถัลลี (Telugu Thalli)
 พระสยามเทวาธิราช (Siam Devadhiraj)
 วันเดมาตรัม (Vande Mataram)

อ้างอิง 

บุคลาธิษฐานประจำชาติ
เทวีในศาสนาฮินดู
สัญลักษณ์ของประเทศอินเดีย
ชาตินิยมฮินดู