กลุ่มเคลื่อนที่

กลุ่มเคลื่อนที่ (moving group) คือกระจุกดาวประเภทหนึ่งซึ่งเป็นกลุ่มของดาวฤกษ์ที่ก่อตัวขึ้นในประมาณช่วงเวลาเดียวกันจากเมฆโมเลกุลเดียวกัน

ชื่อนี้ใช้เมื่อไม่ได้สังเกตว่าเป็นกลุ่มที่เกาะกันเหนียวแน่นในเชิงพื้นที่ แต่เป็นที่รู้จักเป็นครั้งแรกว่าเป็นกลุ่มดาวฤกษ์ที่มีจุดกำเนิดร่วมกัน เนื่องจากลักษณะทั่วไป เช่น การเคลื่อนที่เฉพาะ อายุ และ องค์ประกอบทางเคมี ที่เหมาะสม

ดังที่ทราบกันอย่างกว้างขวางในขณะนี้ ดาวฤกษ์กลุ่มประชากร I ส่วนใหญ่ที่ก่อตัวในจานดาราจักรก่อตัวขึ้นภายในเมฆโมเลกุล ดาวฤกษ์เหล่านี้ซึ่งก่อตัวขึ้นในเวลาเดียวกันมักจะก่อตัวเป็นกระจุกดาวเปิดที่มีดาวนับหมื่นนับพันดวง ซึ่งค่อย ๆ สลายไปตามกาลเวลา กลุ่มของดาวฤกษ์ที่แยกออกจากแกนกลางของกระจุกเรียกว่า ชุมนุมดาว กลุ่มเคลื่อนที่คือกลุ่มของส่วนที่เหลือของกระจุกดาวนี้ซึ่งเคลื่อนที่ไปพร้อมกับดาวดวงอื่นในดาราจักร

กลุ่มเคลื่อนที่อาจมีอายุมากถึง 2 พันล้านปี เช่น กลุ่มเคลื่อนที่ HR 1614 หรือมีอายุน้อย เช่น กลุ่มเคลื่อนที่เอบีปลากระโทงแทง ซึ่งมีอายุเพียง 50 ล้านปี

ดาวฤกษ์ที่อยู่ในกลุ่มเคลื่อนที่ก่อตัวขึ้นในเวลาเดียวกันในบริเวณใกล้เคียงในเมฆก๊าซเดียวกัน ดังนั้นแม้ว่าจะถูกผลักออกจากกันในภายหลังโดย แรงน้ำขึ้นน้ำลง ดาวฤกษ์เหล่านั้นก็จะมีอายุ ความเป็นโลหะ และการเคลื่อนที่ (ความเร็วแนวเล็ง และการเคลื่อนที่เฉพาะ) ที่ใกล้เคียงกัน การศึกษาสมบัติเหล่านี้ช่วยให้นักดาราศาสตร์สามารถระบุได้ว่าดาวฤกษ์ดังใด ๆ เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มเคลื่อนที่หรือโครงสร้างเกี่ยวข้องกับมันหรือไม่

แนวคิดเรื่องกลุ่มเคลื่อนที่ได้รับการแนะนำครั้งแรกโดยโอลิน เอกเกน (Olin Eggen) ในทศวรรษ 1960 รายชื่อกลุ่มเคลื่อนที่อายุน้อยที่อยู่ใกล้ที่สุดได้รับการรวบรวมโดยโลเปซ-ซันติอาโกและคณะ (López-Santiago et al.) กลุ่มเคลื่อนที่ที่ใกล้ที่สุดคือ กลุ่มเคลื่อนที่หมีใหญ่ ซึ่งรวมถึงดาวฤกษ์ส่วนใหญ่ของกลุ่มดาวจระเข้ที่เดคลิเนชัน 60° และครอบคลุมไปจนถึงกลุ่มดาวสามเหลี่ยมใต้ ที่เดคลิเนชัน -65°

อ้างอิง 

กระจุกดาวเปิด