ราชวงศ์อาร์กีด

ราชวงศ์อาร์กีด () หรือที่รู้จักในชื่อ ราชวงศ์เทเมนิด เป็นราชวงศ์มาซิโดเนียโบราณที่มีเชื้อสายกรีกของชาวดอเรียน ซึ่งเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์และปกครองอาณาจักรมาซิโดเนียตั้งแต่ประมาณ 700 ถึง 310 ปีก่อนคริสตกาล

ตามที่อธิบายไว้ในประวัติศาสตร์กรีกโบราณ สามารถสืบหาต้นกำเนิดของราชวงศ์ที่เมืองอาร์กอสของแคว้นเพโลพอนนีส ทางตอนใต้ของกรีซ จึงเป็นเหตุให้ราชวงศ์นี้มีชื่อว่า อาร์กีดส์ หรือ อาร์กิเวส เมื่อถึงรัชสมัยของกษัตริย์ฟิลิปที่ 2 ซึ่งได้ขยายการปกครองออกไปอีก โดยรวมถึงรัฐมาซิโดเนียตอนบนทั้งหมด สมาชิกที่มีชื่อเสียงโด่งดังที่สุดของราชวงศ์คือกษัตริย์ฟิลิปที่ 2 แห่งมาซิโดเนียและอเล็กซานเดอร์มหาราช ซึ่งเป็นพระราชโอรสของพระองค์ ภายใต้การนำของราชอาณาจักรมาซิโดเนียที่ค่อยๆ มีอำนาจเหนือกว่าทั่วกรีซ และเอาชนะจักรวรรดิอะคีเมนิด และขยายไปไกลถึงอียิปต์และอินเดีย ผู้สถาปนาราชวงศ์อาร์กีดในตำนานคือกษัตริย์คารานัส โดยราชวงศ์อาร์กีดได้อ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากเทพเฮราคลีส ผ่านปนัดดาของพระองค์นามว่า เทเมนัส ซึ่งเป็นกษัตริย์แห่งอาร์กอสด้วย

นิรุกติศาสตร์ 

คำว่า Argead และ Argive มาจาก (ผ่านทางภาษาละติน Argīvus) ภาษากรีกว่า Ἀργεῖος (Argeios หมายถึง "ของหรือจากอาร์กอส") ซึ่งมีการใช้คำนี้ครั้งแรกในโฮเมอร์ ซึ่งคำนี้ยังใช้เป็นคำเรียกรวมสำหรับชาวกรีก ("Ἀργείων Δαναῶν", Argive Danaans) ราชวงศ์อาร์กีดได้อ้างว่าสืบเชื้อสายมาจากเทเมนิดส์แห่งอาร์กอสในแคว้นเพโลพอนนีส ซึ่งมีบรรพบุรุษในตำนานคือ เทเมนัส ปนัดดาของเทพเฮราคลีส

กษัตริย์แห่งราชวงศ์อาร์กีด

ข้อพิพาทการสืบสันตติวงศ์ 
การสวรรคตของกษัตริย์มักก่อให้เกิดข้อพิพาทเกี่ยวกับราชวงศ์และมักจะเกิดสงครามสืบราชสันตติวงศ์ระหว่างสมาชิกของราชวงศ์อาร์กีด ซึ่งนำไปสู่ความไม่มั่นคงทางการเมืองและเศรษฐกิจ โดยรวมถึงเหตุการณ์ดังต่อไปนี้

 ช่วงว่างระหว่างรัชกาลมาซิโดเนียหกปี (399–393 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์อาร์เคลาอุส โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างโอเรสเตส, แอโรปัสที่ 2, อมินตัสที่ 2 และเพาซาเนียส
 สงครามสืบราชสันตติวงศ์มาซิโดเนีย (393–392 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์เพาซาเนียส โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างอมินตัสที่ 3 และอาร์เกอุสที่ 2
 สงครามสืบราชสันตติวงศ์มาซิโดเนีย (369–368 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสวรรคตของกษัตริย์อมินตัสที่ 3 โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างปโตเลมีแห่งอาโลรอสและอเล็กซานเดอร์ที่ 2 แห่งมาซิโดเนีย
 สงครามสืบราชสันตติวงศ์มาซิโดเนีย (360–359 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์เพอร์ดิกคัสที่ 3 โดยเกิดข้อพิพาทระหว่างฟิลิปที่ 2 (ผู้ปลดกษัตริย์อมินตัสที่ 4), อาร์เกอุส (ได้รับการสนับสนุนโดยเอเธนส์), เพาซาเนียส (ได้รับการสนับสนุนโดยเทรซ) และอาร์เคลาอุส (ได้รับการสนับสนุนโดยสหพันธ์แห่งคาลซิเดีย)
 สงครามไดอาโดคี (323–277 ปีก่อนคริสตกาล) หลังจากการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์อเล็กซานเดอร์มหาราช ระหว่างไดอาโดจิ ("ผู้สืบทอด") ของพระองค์

นอกจากนี้ กษัตริย์ที่ครองราชย์ยาวนานยังอาจจะเผชิญกับการก่อกบฏโดยพระญาติ เมื่อเห็นว่าอดีตกษัตริย์อ่อนแอ เช่น การก่อกบฏของเจ้าชายฟิลิปต่อกษัตริย์เพอร์ดิกคัสที่ 3 ซึ่งเป็นพระเชษฐาของพระองค์ในช่วงเริ่มสงครามเพโลพอนนีเซียน (433–431 ปีก่อนคริสตกาล)

รายพระนามกษัตริย์

อ้างอิง 

ราชวงศ์อาร์กีด
ราชวงศ์อียิปต์โบราณ