สุนัขทรงเลี้ยง

สุนัขทรงเลี้ยง เป็นสุนัขที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือพระบรมวงศานุวงศ์ทรงเลี้ยงไว้เพื่อพระเกษมสำราญของพระองค์ยามว่างเว้นจากพระราชกรณียกิจ ด้วยเป็นสัตว์ที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลก เนื่องจากสุนัขนั้นน่ารัก ซื่อสัตย์ และแสนรู้อันเป็นคุณสมบัติที่มนุษย์พึงเลี้ยงสุนัขไว้เป็นเพื่อน บ้างเจ้านายก็ทรงซื้อหามา บ้างก็ได้รับพระราชทาน บ้างก็มีผู้น้อมเกล้าถวาย บ้างก็ทรงอุปการะสุนัขที่ถูกทอดทิ้งมาไว้ในพระอนุเคราะห์

ในราชสำนักไทยตั้งแต่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ปรากฏการเลี้ยงสุนัขจนเป็นที่นิยมในพระราชสำนักฝ่ายในแล้ว สุนัขที่เลี้ยงส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก มีขนปุย และจะได้รับการเลี้ยงดูอย่างประคบประหงมพอสมควร ทั้งมีที่นอนขนาดน้อยสร้างอย่างประณีต มีบ้าน หรือจานอาหารเล็ก ๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักทำมาจากวัสดุมีค่าราคาแพงจนถึงขั้นมีการแข่งขันกันด้านคุณค่าและราคาของวัสดุนั้น ๆ

หากสุนัขทรงเลี้ยงตายลง เจ้านายบางพระองค์จะสร้างสุสานสำหรับสุนัขทรงเลี้ยง บ้างก็นำอัฐิใส่ในอนุสาวรีย์ เช่น สิบสาม สุนัขทรงเลี้ยงในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ หรือทองแดง สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บ้างก็สร้างเป็นอนุสรณ์เพื่อรำลึกถึงเช่น อนุสาวรีย์ย่าเหล

ในปี พ.ศ. 2558 ฐนกร ศิริไพบูลย์ได้เผยแพร่แผนผังการทุจริตการก่อร้างอุทยานราชภักดิ์ และแชร์ภาพเสียดสีทองแดง สุนัขทรงเลี้ยงในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยศาลทหารตีความว่าการกระทำดังกล่าวเป็นความผิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112, 116 และ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์

รายชื่อสุนัขทรงเลี้ยง

ในพระมหากษัตริย์ 
 ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

 เบส
 ปรินซ์
 ทองวิก
 เซส

 ยอช
 จุด
 รุดี

 ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

 ย่าเหล 
 นันทา

 มาลี
 มากาเร็ต

 ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร
 บ๊อบบี้

 ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

 บ๊อบบี้
 โจโฉ
 สุดหล่อ
 หมามุ่ย
 ซูซี่
 คุกกี้
 มะลิ
 ทองแท้
 ทองกวาว (นามสกุล เจริญเกศ)
 ทองพันดุลย์
 ทองพันชั่ง
 ทองมีดขูด
 โล่ห์ทอง
 ทองเดือนห้า
 สร้อยทอง
 ทองชมพู (ภายหลังเปลี่ยนเป็นทองอุไร) 
 ทองเครือวัลย์ 
 ทองเจิม (ภายหลังเปลี่ยนเป็นสักทอง)
 ทองแดง (นามสกุล สุวรรณชาด)
 ทองชมพูนุท 
 ทองเอก 
 ทองม้วน 
 ทองทัต 
 ทองพลุ 
 ทองหยิบ
 ทองหยอด
 ทองอัฐ
 ทองนพคุณ
 ทองหลาง

 ทองอยู่
 ทองเย็น
 น้ำฝน
 น้ำชา
 น้ำตาล
 น้ำนวล
 น้ำฟ้า
 น้ำมันปาล์ม
 หิรัญวารี
 ข้าวโพดเทียน
 ข้าวตอกดอกไม้
 ข้าวหลามตัด
 ข้าวคลุกกะปิ 
 ข้าวเหนียวมะม่วง
 ข้าวแดงแกงร้อน 
 ข้าวตังทรงเครื่อง
 ข้าวเกรียบว่าว
 นิลเอก
 นิลพานร
 นิลพัท
 นิลขัน
 นิลนนท์
 นิลเกสร
 วัง
 น่าน
 แกงมัสมั่น
 แกงเหลือง
 แกงนพเก้า
 หลวงแจ่ม (นามสกุล ภักดี)

ในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

 พล.อ.อ.ฟูฟู
 ฟุ้งฟุ้ง
 เฟื่อง

 ฟ้า
 แอสโก้
 เอมิโก้

ในพระบรมวงศานุวงศ์ 
 ใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

 หมีขาว

 ใน สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี

 วินเทอร์ 

 ในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

 ทอฟฟี่
 แป๊ะฮวยอิ้ว
 พิมเสน
 ทิฟฟี่ 
 มหาหิงค์
 ข่าหอม
 มะระ
 ชะพลู
 หลงจิ่ง
 วิกค์
 ปักเป้า
 โลมา
 พะยูน

 กาละแม
 ข้าวแตก
 ข้าวแตน
 ข้าวตู
 นิค
 ไส้กรอก
 ไส้อั่ว
 โมเช่
 วาเปคซ์
 ปรอด
 กาเหว่า
 ขมิ้น
 โป๊ยเซียน

 ในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

 ต่งต๊ง
 ลูกหมี
 ฟ้าคราม
 ฟ้างาม
 ดักแด้

 ชาบู
 ซูชิ
 ซาชิมิ
 วาซาบิ
 ไหมทอง

 ในสมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร
 ไหว

 ในสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี

 มอนตี้
 เล็ก
 ปิแอร์

 โดพี
 เร็กซ์

 ในสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์

 บ๊อบบี้
 นรินทร์
 เหมือน
 อาทิตย์วงศ์
 พงศ์จันทร์
 อาทิตย์
 สิบสาม 
 ธันวา
 สามสิบ
 พาโร
 ทิมพู
 เค็ดซัล
 ตอลเต็ก
 ตูลูส
 อัลบี้
 ลียอง
 คีรีบูน
 หลง
 ภาพัน
 ต้นคูน
 เจน
 ดิ๊กบี้
 เปตอง
 โท
 โตตัส
 แตง
 ดอยปุย

 อ่างทอง
 ช็อกกาแลต
 เอสโซ่
 เชลล์
 คาลเท็กซ์
 โมบิล
 ไฟแดง
 ไดมอนด์
 มังกร
 เท็น  อีเลเว่น
 ดาว
 แพนด้า
 ซิกแซ็ก
 เกาลัด
 เฮเซลนัท
 เชสท์นัท 
 พีนัท
 วอลนัท
 น้ำพุ
 โกลเดนฟีเวอร์
 แซนดี้
 มน
 วันพุธ
 บ่อเบี้ย
 ไนท์
 หัวหิน

 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอรประพันธ์รำไพ
 ลูวิส

 ในสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา

 เป๊ปซี่
 ฟ้าลั่น
 ฟ้าคราม (เดิมชื่อ ตูมตาม)
 ฟ้ารุ่ง
 เพชรเสือ
 เพชรสิงห์
 เพชรแท้
 เพชรเงิน

 เพชรแก้ว
 หมีดำ
 มิลกี้
 ทะเล
 แหวนเพชร
 เต้าหู้
 แอลเอ็ม
 ใจเพชร

 ในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี

 ซาร์โก้
 คาคาว
 ซีซาร์
 วิสกี้

 ควอสเซีย
 จินทอนิค
 ตัวเล็ก
 น้ำหอม

 ในสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชติ
 เบบี้
 เอฟ-5

 ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์
 ลอดช่อง
 กาสะลอง

 ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงศ์
 โจน

อ้างอิง 

 พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช, เรื่อง ทองแดง, อมรินทร์, ISBN 974-272-626-4
 พระราชนิพนธ์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช, เรื่อง ทองแดง ฉบับการ์ตูน, อมรินทร์, ISBN 974-272-917-4
 วิลาศ มณีวัต, พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกับ "คุณ ๆ" สี่ขา, ดอกหญ้า, ISBN 974-689-122-7 

 
สุนัข
สุนัขในประเทศไทย