ตุนอิตั๋น

ตุนอิตั๋น (มีบทบาทระหว่างปี ค.ศ. 214-226) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า เซียนยฺหวี ตาน () เป็นนายทหารของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน เคยเข้าร่วมในการทัพยึดสามเมืองทางใต้ของมณฑลเกงจิ๋วที่นำทัพโดยลิบองในปี ค.ศ. 214 ต่อมาได้เข้าร่วมรบในยุทธการที่อิเหลงในปี ค.ศ. 222

ประวัติ 
ในปี ค.ศ. 214 เล่าปี่เข้าครอบตรงมณฑลเอ๊กจิ๋ว ซุนกวนจึงให้จูกัดกิ๋นเดินทางไปพบเล่าปี่เพื่อทวงคืนมณฑลเกงจิ๋วที่เล่า "ยืม" ไป  แต่เล่าปี่บ่ายเบี่ยงโดยอ้างว่าจะยึดมณฑลเลียงจิ๋วให้ได้ก่อนจึงจะคืนเกงจิ๋วให้ซุนกวน ซุนกวนจึงตั้งขุนนางไปเป็นเจ้าเมืองเตียงสา (長沙 ฉางชา) เลงเหลง (零陵 หลิงหลิง) และฮุยเอี๋ยง (桂陽 กุ้ยหยาง) แต่ถูกกวนอูที่รักษเกงจิ๋วขับไล่กลับมา ซุนกวนโกรธมาก จึงให้ลิบองพร้อมด้วยตุนอิตั๋น สฺวี จง (徐忠) ซุน กุย (孫規) และผู้ใต้บังคับบัญชาคนอื่น ๆ นำกองกำลังเข้าตีสามเมือง

ในปี ค.ศ. 222 เล่าปี่นำทัพจ๊กก๊กเข้าโจมตีง่อก๊กในยุทธการที่อิเหลง ซุนกวนตั้งให้ลกซุนเป็นแม่ทัพใหญ่ (大都督 ต้าตูตู) นำทัพหลัก 50,000 นายไปต้านข้าศึก นายทหารใต้บังคับบัญชาของลกซุนในยุทธการนี้ ได้แก่ จูเหียน พัวเจี้ยง ซงเขียม ฮันต๋ง ชีเซ่ง ตุนอิตั๋น ซุนหวน และคนอื่น ๆ

ในปี ค.ศ. 223 ซุนกวนให้เฮ่อ ฉี (賀齊) พร้อมด้วยบิฮอง ตุนอิตั๋น หลิว เช่า (劉邵) และนายทหารใต้บังคับบัญชาคนอื่น ๆ นำทหารยกไปโจมตีจิ้น จง เจ้าเมืองฉีชุน (蘄春) ที่แปรพักตร์ไปเข้าด้วยรัฐวุยก๊ก ในที่สุดก็เอาชนะและจับเป็นจิ้น จงได้

ในปี ค.ศ. 226 ซุนกวนโจมตีอำเภอฉือหยาง (石陽) ในเมืองกังแฮ (江夏 เจียงเซี่ย) ของวุยก๊กที่มีบุนเพ่งเจ้าเมืองกังแฮรักษาอยู่ ซุน ฮฺว่าน (孫奐) ขุนพลของง่อก๊กส่งตุนอิตั๋นให้นำทหาร 5,000 นายไปสกัดทางหฺวายเต้า (淮道) ตัวซุน ฮฺว่านเองพร้อมด้วยอู๋ ชั่ว (吳碩) จาง เหลียง (张梁) และนายทหารคนอื่น ๆ นำทหารอีก 5,000 นายเป็นกองหน้ายกเข้าโจมตีเกาเฉิง (高城) และจับนายทหารของวุยก๊กได้สามคน

ในนิยายสามก๊ก 

ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 14 เรื่องสามก๊ก ตุนอิตั๋นมีชื่อในภาษาจีนกลางว่า ฉุนยฺหวี ตาน () ปรากฏเป็นตัวละครในเนื้อเรื่องตอนที่ 84 เมื่อซุนกวนตั้งให้ลกซุนเป็นแม่ทัพใหญ่ในการรบต้านเล่าปี่ในยุทธการที่อิเหลง ฮันต๋ง จิวท่าย เล่งทอง และขุนพลคนอื่น ๆ อาสาลกซุนจะยกทหารไปตีค่ายของเล่าปี่ในเวลากลางคืน แต่ลกซุนปฏิเสธทั้งหมดว่าไม่ต้องไป แล้วมอบหมายให้ตุนอิตั๋นยกไปตีค่ายข้าศึกแทน 

ตุนอิตั๋นนำทหารยกไปในเวลาพลบค่ำ เมื่อมาถึงค่ายของทัพจ๊กก๊กก็เป็นเวลายามสาม เปาเตียวขุนพลของจ๊กก๊กนำทหารยกออกมารบกับตุนอิตั๋น ตุนอิตั๋นสู้ไม่ได้จึงชักม้าหนี ทันใดนั้นมีเสียงโห่ร้องดังขึ้น เตียงหยง/เตียวยัง (趙融 เจ้า หรง) นำกองกำลังยกมาสกัดทางหนีของตุนอิตั๋น ตุนอิตั๋นหาทางหนีและสูญเสียกำลังทหารไปมากกว่าครึ่ง ระหว่างทางก็เจอทหารชนเผ่าลำมัน (南蠻 หนานหมาน) นำโดยสะโมโขยกจากหลังเขามาสกัดอีก ตุนอิตั๋นหนีออกตัวรอดมาได้จนอยู่ห่างจากค่ายไป 5 ลี้ สามกองกำลังจากจ๊กก๊กยังคงไล่ตามมาด้านหลัง ชีเซ่งและเตงฮองขุนพลของง่อก๊กยกทหารมาช่วยตุนอิตั๋น ตีทหารฝ่ายจ๊กก๊กจนล่าถอยไปและพาตุนอิตั๋นกลับไปที่ค่าย

ดูเพิ่ม 
 รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

หมายเหตุ

อ้างอิง 

 ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). จดหมายเหตุสามก๊ก (ซันกั๋วจื้อ).
 ล่อกวนตง (ศตวรรษที่ 14). สามก๊ก (ซันกั๋วเหยี่ยนอี้).

บุคคลจากง่อก๊ก‎