เอเธนส์ยุคคลาสสิก

เอเธนส์ (, Athênai, [a.tʰɛ̂ː.nai̯]: อะแธไน) ในสมัยคลาสสิกของกรีซโบราณ (508-322 ก่อนค.ศ.) เป็นศูนย์กลางของชุมชนเมืองในนครรัฐเอเธนส์ ตั้งอยู่ในแอตติกา ประเทศกรีซ เอเธนส์เป็นชาติผู้นำแห่งสันนิบาตดีเลียน ในสงครามเพโลพอนนีซ ระหว่างสันนิบาตดีเลียน และสันนิบาตเพโลพอนนีเซียน ซึ่งนำโดยสปาร์ตา ไคลส์ธีนีสเป็นผู้ก่อตั้งประชาธิปไตยขึ้นในเอเธนส์ ในปีที่ 508 ก่อนค.ศ. หลังจากโค่นอำนาจเผด็จการของไอซากอรัสลงได้ ระบอบการปกครองนี้อยู่ได้อย่างมั่งคงต่อมาถึง 180 ปี จนกระทั่งหลังพระเจ้าอเล็กซานเดอร์สวรรคต เมื่อแอนติปาเตอร์นำทัพมาเกโดนีอากำหราบการลุกฮือของนครรัฐกรีก ในสงครามลาเมียน และยกเลิกระบอบประชาธิปไตยในเอเธนส์ เอเธนส์ขึ้นสู่จุดสูงสุดของอำนาจภายใต้การนำของรัฐบุรุษเพริคลีส ในระหว่างทศวรรษที่ 440 และ 430 ก่อนค.ศ.

ในสมัยคลาสสิก เอเธนส์เป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ในทุกแขนง ไม่ว่าด้านศิลปะ คณิตศาสตร์ ดนตรี วรรณคดี หรือปรัชญา เอเธนส์เป็นที่ตั้งของ อาคาเดเมีย มหาวิทยาลัยที่เพลโตก่อตั้งขึ้น และ ไลเซียม ของอริสโตเติล เอเธนส์ยังเป็นบ้านเกิดของนักเขียน นักปรัชญา นักการทหาร รวมไปถึงรัฐบุรุษที่โดดเด่นอีกมากมาย อาทิเช่น โสเครตีส, เพลโต, เพริคลีส, อริสโตฟานีส, ซอโฟคลีส และธูซิดิดีส
รัฐสิ้นสภาพในทวีปยุโรป
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล