ฟาโรห์บา

บา หรือที่เรียกว่า ฮอรัส บา เป็นพระนามเซเรคของฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณในสมัยราชวงศ์ตอนต้น ซึ่งอาจจะทรงปกครองในช่วงปลายราชวงศ์ที่หนึ่ง หรือปลายช่วงราชวงศ์ที่สอง หรือในช่วงราชวงศ์ที่สาม ไม่ทราบระยะเวลาแห่งการครองราชย์และลำดับตำแหน่งตามช่วงเวลาที่แน่ชัด

ที่มาของพระนาม 
หลักฐานทางโบราณคดีที่ปรากฏพระนามของฟาโรห์ "บา" เพียงชิ้นเดียว คือ ชิ้นส่วนของหินชิสต์เขียว ซึ่งพบในห้องชุดใต้ดินใต้พีระมิดแห่งดโจเซอร์ที่ซักกอเราะฮ์ และหลุมฝังศพมาสตาบา (สมัยราชวงศ์ที่หก) ของขุนนางระดับสูงนามว่า นิ-อังค์-บา

การระบุตัวตน 
ไม่ค่อยทราบข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับฟาโรห์บาค่อนข้างน้อย แต่ปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีเพียงไม่กี่ชิ้นที่ยืนยันว่ามีผู้ปกครองพระองค์ดังกล่าวอยู่จริง แต่ก็ไม่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับพระองค์เพิ่มเติม

ในปี ค.ศ.  1899 อเลสซานโดร ริชชี นักวิทยาศาสตร์ ได้ตีพิมพ์ภาพวาดของเซเรคที่ปรากฏสัญลักษณ์อักษรอียิปต์โบราณรูปขาเดียว (สัญลักษณ์การ์ดิเนอร์ D58) ซึ่งเป็นอักษรอียิปต์โบราณ ภาพดังกล่าวอยู่ในเล่มที่ 35 ของชุดหนังสือ Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertumskunde ตามที่ริชชีได้ค้นพบพระนามเซเรคในศิลาจารึกที่วาดิ มะกะเรฮ์ คาบสมุทรไซนาย นักไอยคุปต์วิทยาอย่าง ยาโรสลาฟ เชร์นี และมิเชล เบาด์ พบว่าศิลาจารึกที่ริชชีตีพิมพ์ไปนั้นเป็นศิลาจารึกของฟาโรห์ซานัคต์แห่งราชวงศ์ที่สาม โดยที่ริชชีได้แปล ความหมายของสัญลักษณ์ที่ใช้ในพระนามของฟาโรห์ซานัคต์ผิด สัญลักษณ์ดังกล่าวคือสัญลักษณ์ห่วงเชือกตั้งตรง, สัญลักษณ์ซิกแซกที่แทนภาพของน้ำและสัญลักษณืกิ่งไม้ด้านล่าง ซึ่งที่ริชชีมองว่าเป็นสัญลักษณ์ขาเดียว

นักไอยคุปต์วิทยาอย่าง เชร์นี และปีเตอร์ คาพลอนี ได้คิดว่าฟาโรห์บา อาจจะฟาโรห์พระองค์เดียวกนกับฟาโรห์ฮอรัส เบิร์ด ซึ่งปรากฏหลักฐานที่เบาบางเช่นเดียวกัน โดยผู้ปกครองพระองค์นี้ทรงเขียนพระนามของพระองค์ด้วยสัญลักษณ์รูปนกคล้ายห่าน แต่เนื่องจากการตีความสัญลักษณ์รูปนกในข้อสงสัยนั้นยังขาดรายละเอียดทางศิลปะที่เอื้อให้สามารถระบุตัวตนได้ นักไอยคุปต์วิทยาจึงโต้แย้งการอ่านและความหมายของพระนามฮอรัสที่ถูกต้อง เชร์นีและคาพลอนีคิดว่าพระนามของฟาโรห์ทั้งสองพระองค์สามารถถอดความเหมือนกันคือ "บา" ในกรณีนี้คือฟาโรห์ฮอรัส บา และฟาโรห์ฮอรัส เบิร์ด จะเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์พระองค์เดียวกัน แต่ข้อสันนิษฐานของเชร์นีและคาพลอนีกลับไม่เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป

ในทางตรงกันข้าม นักไอยคุปต์วิทยาอย่าง นาบิล สเวลิม คิดว่าฟาโรห์ฮอรัส บา ทรงเป็นผู้สืบทอดพระราชบัลลัก์โดยตรงของฟาโรห์นิเนทเจอร์แห่งราชวงศ์ที่ 2 ซึ่งได้ชี้ไปที่รูปแบบของพระนามของฟาโรห์นิเนทเจอร์ในบันทึกพระนามแห่งอไบดอส ซึ่งขึ้นต้นด้วยสัญลักษณ์อักษรอียิปต์โบราณ (รูปแกะตัวผู้; สัญลักษณ์การ์ดิเนอร์ E11) เช่นเดียวกับพระนามเซเรคของฟาโรห์ฮอรัส บา ดังนั้น สเวลิม จึงเชื่อว่าพระนามฮอรัสของฟาโรห์บานั้นเป็นพระนามที่มีส่วนหนึ่งของพระนามประสูติของฟาโรห์นิเนทเจอร์ที่ผิด

ไม่ทราบสถานที่ฝังพระบรมศพของฟาโรห์บา

อ้างอิง 

ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สาม
ฟาโรห์ยุคราชวงศ์ที่สอง