ภาษาหมิ่นผูเซียน

ภาษาหมิ่นผูเซียน (Puxian Min; อักษรจีนตัวย่อ: 莆仙话; อักษรจีนตัวเต็ม: 莆仙話; พินอิน: Púxiān huà) เป็นสาขาหนึ่งของภาษาจีนหมิ่น คำว่าผูเซียนเป็นการรวมกันของชื่อเมืองสองเมืองคือเมืองผูเทียน (莆田市) และเมืองเซียนโยว (仙游县) ส่วนใหญ่ใช้พูดในมณฑลฝูเจี้ยน และมีประชาชนมากกว่า 2000 คนพูดภาษานี้ในชาเฉิง เมืองฟูติง (福鼎) ทางเหนือของฝูเจี้ยน มีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยระหว่างภาษาในเมืองผูเทียนและเซียนโยว มีชาวจีนโพ้นทะเลที่พูดภาษาจีนหมิ่นสำเนียงนี้ในมาเลเซียและสิงคโปร์ ซึ่งเรียกว่าซิงฮว่า (อักษรจีนตัวย่อ: 兴化; อักษรจีนตัวเต็ม: 興化; พินอิน: Xīnghuà)

ประวัติ 
ก่อน พ.ศ. 1532 บริเวณผูเซียนเป็นบริเวณหนึ่งของเขตกวานโจวและประชากรพูดภาษาหมิ่นใต้ ใน พ.ศ. 1532 ในสมัยราชวงศ์ซ้อง บริเวณนี้ถูกบริหารแยกจากกวานโจว และเกิดการพัฒนาสำเนียงใหม่ของภาษาหมิ่นใต้ โดยได้รับอิทธิพลจากภาษาหมิ่นตะวันออก

ลักษณะของภาษา 
 
ภาษาหมิ่นผูเซียนมีพยัญชนะ 15 เสียง เช่นเดียวกับภาษาจีนหมิ่นอื่นๆ มีวรรณยุกต์ 6 เสียง ความแตกต่างระหว่างภาษาหมิ่นผูเซียนกับภาษาหมิ่นใต้ ได้แก่
 สระ 'a' ถูกแทนที่ด้วย /ɒ/ (o̤)
 สระ 'ư' /ɯ/ ถูกแทนที่ด้วย y/ ('ü')
 ในภาษาผูเซียน 'ng' จะออกเสียงเป็น /uŋ/
 สระ /e/ ถูกแทนที่ด้วย /ɒ/ o̤
 สำเนียงกวานโจวมี 'ĩ' และสำเนียงจ้างโจวมี 'ẽ' สระที่เทียบเคียงได้ในภาษาผูเซียนคือ 'ã' ซึ่งเป็นการแสดงสระนาสิก
 สระ 'io' ถูกแทนที่ด้วย 'iau'
 เสียงนาสิก m n ng บางครั้งจะถูกแทนที่ด้วยเสียงโฆษะ b d g
 ไม่มีการแยกความแตกต่างระหว่างเสียงกักที่ก้องและไม่ก้อง เช่น /b/ และ /p/ โดยจะออกเสียงเหมือนกัน

สัทวิทยา

พยัญชนะ

 (พบในการพูดแบบเชื่อมเสียง กลายมาจาก [p])

หน่วยเสียงสระและตัวสะกด

วรรณยุกต์

การเขียนด้วยอักษรละติน
ระบบการเขียน Hing-hua̍ báⁿ-uā-ci̍ (興化平話字) เป็นระบบที่ใช้อักษรละตินเขียนภาษาหมิ่นผูเซียน มีอักษร 23 ตัว: a a̤ b c ch d e e̤ g h i k l m n ng o o̤ p s t u ṳ มีเครื่องหมายวรรณยุกต์ 5 ตัวจากทั้งหมด 8 เสียง:

陰平 Yin Ping　(ไม่มีเครื่องหมาย)

陰上 Yin Shang　ˆ (â)

陰去 Yin Qu　ˈ (a̍)

陰入 Yin Ru (ไม่มีเครื่องหมาย)

陽平 Yang Ping　́ (á)

陽去 Yang Qu　- (ā)

陽入 Yang Ru　ˈh (a̍h)

ตัวอย่างการเขียนด้วย báⁿ-uā-ci̍
Tai̍-che̤ ū Dō̤, Dō̤ gah Siō̤ng-Da̤̍ dó̤ng-cāi, Dō̤ cuh sī Siō̤ng-Da̤̍. Ca̤̍ Dō̤ ta̍i-che̤ gah Sio̤ng-Da̤̍ dó̤ng-cāi. Māng-beo̍h sī ciā da̤u̍h I cho̤̍ ē; hang pī cho̤̍, beo̍ seo̍h-ā̤uⁿ ng-sī ciā da̤u̍h I cho̤̍ ē.

太初有道，道佮上帝同在，道就是上帝。這道太初佮上帝同在。萬物是借著伊造兮，含被造兮，無一樣呣是借著伊造兮。

In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God. The same was in the beginning with God. All things were made by him; and without him was not any thing made that was made. (John 1:1-3 KJV)

แหล่งข้อมูลอื่น
 Motoki Makajima, Conversational Texts in Two Min Dialects, 1979

 ภาษาจีน
 ภาษาในประเทศจีน