ทะเลเดดซี

ทะเลเดดซี หรือ ทะเลมรณะ (; , ยัม ฮาเมลาห์; , อัลบะห์รุลมัยต์) เป็นทะเลสาบน้ำเค็มที่เป็นชายแดนของประเทศจอร์แดนทางตะวันออก และเวสต์แบงก์กับอิสราเอลทางตะวันตก

ค.ศ. 2019 พื้นผิวทะเลสาบอยู่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล  ทำให้เป็นชายฝั่งที่ต่ำที่สุดในโลก ด้วยความลึก  ทำให้เป็นทะเลสาบน้ำเค็มที่ลึกที่สุดในโลก และด้วยความเค็มของน้ำอยู่ที่ 342 กรัม/กิโลกรัม หรือ 34.2% (ใน ค.ศ. 2011) ทำให้เป็นหนึ่งในแหล่งน้ำที่เค็มที่สุดในโลก และมีความหนาแน่นที่ 1.24 กิโลกรัม/ลิตร ซึ่งทำให้นักว่ายน้ำลอยตัวขึ้น ความเค็มนี้ทำให้เกิดสภาพแวดล้อมที่ไม่เป้นมิตรต่อพืชและสัตว์ จึเป็นที่มาของชื่อนี้ 

ทะเลเดดซีดึงดูดนักเดินทางทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนมาพันกว่าปี โดยเป็นหนึ่งในรีสอร์ทเพื่อสุขภาพแห่งแรกของโลก (สำหรับพระเจ้าเฮโรดมหาราช) และเป็นสถานที่ที่มีผลิตภัณฑ์หลากหลายประเภท ตั้งแต่ยางมะตอยสำหรับมัมมีอียิปต์จนถึงโพแทชสำหรับปุ๋ย ปัจจุบัน นักท่องเที่ยวเดินทางมายังทะเลนี้ทั้งในประเทศอิสราเอล จอร์แดน และเวสต์แบงก์

น้ำในทะเลเดดซีลดลงในอัตราที่รวดเร็ว โดยพื้นผิวในปัจจุบันอยู่ที่  (ใน ค.ศ. 1930 พื้นผิวน้ำอยู่ในระดับ ) โดยมีการเสนอโครงการคลองและท่อส่งหลายรายการ เพื่อไม่ให้น้ำในทะเลลดลง เช่นโครงการ Red Sea–Dead Sea Water Conveyance ที่ถูกยกเลิกแล้ว

ชื่อ
ชื่อ "ทะเลเดดซี" () ในภาษาอังกฤษ เป็นคำที่ยืมแบบแปลจากชื่อในภาษาอาหรับว่า บะหร์ หรือ  (), ซึ่งiยืมแบบแปลจากภาษากรีกโบราณว่า (, Nekrá Thálassa) และชื่อภาษาละตินว่า () ที่อิงจากการขาดแคลนสัตว์น้ำที่เกิดจากความเค็มของทะเลสาบ ชื่อนี้ปรากฏในวรรณกรรมฮีบรูเป็น Yām HaMāvet (), "ทะเลมรณะ"

ชื่อทะเลสาบที่พบในภาษาฮีบรูไบเบิล และฮีบรูสมัยใหม่คือ (, ) ส่วนชื่ออื่นที่ปรากฏในคัมภีร์ไบเบิลได้แก่  (, Yām Ha‘Ărāvâ) และ (, HaYām HaKadmoni) ส่วนในภาษาอาหรับ รู้จักกันในชื่อ (, Buhayrat, Bahret, หรือ Birket Lut) ซึ่งมาจากชื่อหลานชายของอับราฮัม ท่านมีภรรยาที่ถูกสาปให้เป็นเสาเกลือในช่วงการทำลายล้างเมืองโสโดมและโกโมราห์

ประวัติ 

ชื่อ ทะเลมรณะ ในภาษาไทยปรากฏครั้งแรก ๆ ในพระคัมภีร์ไบเบิลฉบับภาษาไทย ภาษาอังกฤษถ่ายมาจากภาษาเดิมว่า Dead Sea มีประวัติย้อนไปอย่างน้อยก็สมัยฐปนนท์ (323–30 ปีก่อนคริสตกาล) เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ในไบเบิล เพราะเป็นยุคสมัยของอับราฮัม (บรรพบุรุษของชาวฮีบรูและอาหรับ) และการทำลายเมืองโสโดมและกอมอร์ราห์ (สองเมืองนี้ปรากฏในพระคัมภีร์เก่า กล่าวว่าถูกทำลายจากไฟสวรรค์ เพราะความชั่วร้ายของผู้คนในดังกล่าวคงจะจมในบริเวณตอนใต้ของทะเลเดดซี) แม่น้ำที่แตกสาขาออกไป เป็นทางหนีของกษัตริย์ดาวิด (กษัตริย์แห่งอิสราเอล) และภายหลังก็เป็นทางหนีของกษัตริย์เฮโรด กษัตริย์แห่งยูดาย

ทะเลเดดซีกินเนื้อที่ส่วนต่ำสุดของถ้ำในทะเลจอร์แดน-ทะเลเดดซี (ยาว 560 กิโลเมตร) ซึ่งขยายออกไปจากทางเหนือของสันปันน้ำแอฟริกาตะวันออก เป็นภูเขาที่จมลงในเขตรอบเลื่อนทวีปขนานสองรอย คือทางตะวันออก ตามขอบที่ราบสูงโมอาบ ซึ่งมองจากทะเลสาบนี้เห็นได้ง่ายกว่ารอยเลื่อนตะวันตก ซึ่งเป็นเครื่องหมายของการยกตัว

ในยุคจูแรสซิกและครีเทเชียส (คือราว 208–66.4 ล้านปีที่ผ่านมา) ก่อนการเกิดถ้ำ ทะเลเมดิเตอร์เคไมโอซีน (23.7–5.3 ล้านปีที่ผ่านมา) ก้นทะเลยกตัวขึ้น ทำให้มีระดับสูงกว่าเดิมมาก 

ทะเลเดดซีอยู่ในเขตทะเลทราย น้ำเค็ม มีฝนตกน้อยและไม่สม่ำเสมอ ปีหนึ่งราว 65 มิลลิเมตร

เหตุที่เรียกว่าเดดซีเพราะทะเลสาบนี้ไม่มีทางออกสู่ทะเลแห่งอื่นเลย มีเพียงแม่น้ำจอร์แดนที่ไหลลงสู่ทะเลเท่านั้น เมื่อเวลาผ่านไปน้ำในทะเลนี้ระเหยขึ้นทำให้เกลือในทะเลสาบเดดซีตกค้างอยู่ในบริเวณเดิมน้ำในทะเลสาบเดดซีจึงมีความเค็มมากกว่าน้ำทะเลปกติถึง 6 เท่า ด้วยเหตุที่น้ำมีความเค็มมากขนาดนี้ทำให้ไม่มีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่

อ้างอิง

อ่านเพิ่ม
The World Bank, 2013, "The Red Sea - Dead Sea Water Conveyance Study Program", and source of basic data on the Dead Sea.
Yehouda Enzel, et al., eds (2006) New Frontiers in Dead Sea Paleoenvironmental Research, Geological Society of America, 
Niemi, Tina M., Ben-Avraham, Z., and Gat, J., eds., 1997, The Dead Sea: The Lake and Its Setting: N.Y., Oxford University Press, 286 p.
 World Bank, Poverty Reduction and Economic Management Department, Area C and the Future of the Palestinian Economy, October 2, 2013

แหล่งข้อมูลอื่น
 
  (Israeli and West Bank part and Jordanian part)
 

 
ภูมิศาสตร์เอเชีย
ภูมิศาสตร์จอร์แดน
จุดที่สุดในโลก
ทะเลสาบน้ำเค็ม
ทะเลสาบของประเทศอิสราเอล
ทะเลสาบนานาชาติในทวีปเอเชีย
บทความที่มีคลิปวิดีโอ