สันนิบาตอีโทเลียน

สันนิบาตอีโทเลียน () เป็นสมาพันธ์ชุมชนเผ่าและนคร กรีซโบราณที่มีศูนย์กลางอยู่ที่ภูมิภาคอีโทเลีย ทางตอนกลางของกรีซ สันนิบาตนี้อาจก่อตั้งช่วงต้นสมัยเฮลเลนิสต์เพื่อต่อต้านมาซิดอนและสันนิบาตอะเคียน การประชุมประจำปีสองครั้งจัดที่เทอร์มิกาและพาเนโตลิกา สันนิบาตอีโทเลียนยึดครองเดลฟีตั้งแต่ 290 ปีก่อนคริสตกาลและได้ดินแดนมากขึ้นเรื่อย ๆ จนสิ้นศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล สันนิบาตก็ครอบครองตอนกลางของกรีซเกือบทั้งหมดยกเว้นแอตติกาและบีโอเชีย สันนิบาตในยุครุ่งเรืองที่สุดแผ่ขยายไปถึงโลคริส มาลิส โดโลเปส เธสซาลีบางส่วน โฟซิส และอะคาร์นาเนีย ช่วงปลายอำนาจ นครรัฐกรีกที่เข้าร่วมสันนิบาตอีโทเลียนได้แก่ แมนติเนอา ทีเจีย ฟิจาเลีย และซีโดเนีย

ยังไม่แน่ชัดว่าสันนิบาตอีโทเลียนถูกก่อตั้งในปีใด มีการเสนอว่าสันนิบาตถูกก่อตั้งโดยเอปามีโนนดัส แม่ทัพชาวธีบส์ใน 367 ปีก่อนคริสตกาล ขณะที่จอห์น ดี. เกรนเจอร์ นักประวัติศา่สตร์เชื่อว่าน่าจะก่อตั้งหลังจากนั้น ในช่วงพีลิปโปสที่ 2 แห่งมาเกโดนีอาเรืองอำนาจ ชาวอีโทเลียไม่ได้รับการยอมรับจากชาวกรีกอื่นในสมัยคลาสสิก โดยมองว่าพวกเขาป่าเถื่อน แต่กระนั้นสันนิบาตมีโครงสร้างบริหารจัดการที่ซับซ้อนและมีกองทัพที่ทัดเทียมกับนครรัฐกรีกอื่น ๆ สันนิบาตอีโทเลียนก้าวขึ้นมามีอำนาจนำในตอนกลางของกรีซในสมัยเฮลเลนิสต์และผนวกหลายนครรัฐเข้ามาอยู่ใต้อำนาจ ขณะเดียวกันก็สู้รบกับมาซิดอนและกลายเป็นพันธมิตรกับโรม ซึ่งนำไปสู่การพิชิตกรีซของโรมัน

ประวัติ 
ชาวอีโทเลียมีศูนย์กลางอยู่ที่เทอร์มอสมาตั้งแต่อย่างน้อยศตวรรษที่ 7 ก่อนคริสตกาล เริ่มแรกพวกเขาวางตัวเป็นกลางในสงครามเพโลพอนนีเซียน แต่เมื่อเอเธนส์พยายามบุกครองอีโทเลียใน 426 ปีก่อนคริสตกาล พวกเขาโต้กลับจนเอเธนส์ล่าถอย ระหว่างศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล สันนิบาตอีโทเลียนให้การสนับสนุนนครรัฐที่มีอำนาจมากกว่าและได้รับอีโอลิส ดินแดนทางตะวันตกเฉียงเหนือของเอเชียน้อยจากธีบส์ใน 367 ปีก่อนคริสตกาล และนอแพกทอสจากพีลิปโปสที่ 2 แห่งมาเกโดนีอาใน 338 ปีก่อนคริสตกาล หลังพีลิปโปสที่ 2 สวรรคต ชาวอีโทเลียร่วมกับชาวธีบส์ต่อต้านอเล็กซานเดอร์มหาราช โอรสของพีลิปโปสที่ 2 แต่พ่ายแพ้ สันนิบาตเข้ากับเอเธนส์ในสงครามลาเมียน (323–322 ปีก่อนคริสตกาล) ที่อุบัติขึ้นหลังอเล็กซานเดอร์สวรรคต และต่อต้านมาซิดอนต่อในสงครามไดแอโดไค (322–281 ปีก่อนคริสตกาล) ต่อมาใน 279 ปีก่อนคริสตกาล ชาวอีโทเลียได้ชัยเหนือชาวกอลที่บุกครองกรีซ ชัยชนะนี้ทำให้พวกเขาได้รับการยอมรับจากชาวกรีกอื่นและมีโอกาสเข้าเป็นสมาชิกสันนิบาตแอมฟิกทีออนิก  220 ปีก่อนคริสตกาล สันนิบาตอีโทเลียนสู้กับราชอาณาจักรมาเกโดนีอาในสงครามโซเชียล (220–217 ปีก่อนคริสตกาล) ซึ่งจบลงด้วยสนธิสัญญาสันติภาพนอแพกทอส

สันนิบาตอีโทเลียนเป็นพันธมิตรกรีกกลุ่มแรกของสาธารณรัฐโรมัน ช่วยเหลือฝ่ายโรมันรบกับมาซิดอนในสงครามมาซิดอนครั้งที่หนึ่ง (215–205 ปีก่อนคริสตกาล) และร่วมกำราบพีลิปโปสที่ 5 แห่งมาเกโดนีอาในยุทธการที่ไซโนสเซฟาลีระหว่างสงครามมาซดอนครั้งที่สอง (200–197 ปีก่อนคริสตกาล) ภายหลังทั้งสองเป็นปรปักษ์กันเมื่อโรมรุกล้ำภูมิภาคกรีซมากขึ้น สันนิบาตอีโทเลียนอยู่ข้างพระเจ้าแอนทิโอคัสมหาราชในสงครามโรมัน–ซิลูซิด (192–188 ปีก่อนคริสตกาล) แต่ความปราชัยของพระเจ้าแอนทิโอคัสใน 189 ปีก่อนคริสตกาลทำให้สันนิบาตไม่อาจต้านทานทัพโรมัน และถูกบังคับให้ลงนามในสนธิสัญญาหย่าศึก สันนิบาตจึงสูญสิ้นอำนาจในที่สุด

อ้างอิง 

กรีซโบราณ
ประวัติศาสตร์กรีซ
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล