ตำนานโลกแบน

ตำนานโลกแบน เป็นความเข้าใจผิดทางประวัติศาสตร์สมัยใหม่ที่เชื่อว่านักวิชาการและผู้มีความรู้ชาวยุโรปสมัยกลางเชื่อว่าโลกแบน

การบันทึกที่ชัดเจนแรกสุดของแนวคิดโลกกลมมาจากชาวกรีกโบราณสมัยศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล แนวคิดนี้แพร่หลายในกรีซโบราณเมื่อเอราทอสเทนีสคำนวณเส้นรอบวงโลกราว 240 ปีก่อนคริสตกาล ต่อมาความรู้นี้แพร่ไปพร้อมอิทธิพลกรีกในสมัยกลางตอนต้น (ประมาณค.ศ. 600–1000) ซึ่งปัญญาชนชาวยุโรปและตะวันออกกลางส่วนใหญ่น้อมรับแนวคิดโลกกลม ความเชื่อโลกแบนในหมู่ชาวยุโรปที่มีการศึกษาแทบไม่ปรากฏในสมัยกลางตอนปลายเป็นต้นมา แม้จะมีการพรรณาโลกอย่างเหนือจริงในงานศิลปะ
เช่น บานพับภาพ "สวนสำราญ" (The Garden of Earthly Delights) โดยฮีเยโรนีมึส โบสที่แสดงภาพโลกเป็นจานลอยอยู่ในทรงกลมใส

สตีเฟน เจ กูลด์ นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันบรรยายว่า "ไม่เคยมีช่วง 'โลกแบน' ในหมู่ปัญญาชน ไม่ว่าผู้คนในสมัยนั้นและสมัยนี้จะมีแนวคิดต่อโลกเรายังไง ความรู้โลกกลมของชาวกรีกไม่เคยสูญหาย นักวิชาการสมัยกลางคนสำคัญทั้งหมดยอมรับว่าทรงกลมของโลกนั้นเป็นข้อเท็จจริงที่มั่นคงทางจักรวาลวิทยา" เดวิด ซี. ลินด์เบิร์กและรอนัลด์ นัมเบอส์ นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ชาวอเมริกันชี้ว่า "มีปัญญาชนชาวคริสต์ในสมัยกลางน้อยคนที่จะไม่รู้ว่าโลกกลม [พวกเขา] ยังรู้ค่าประมาณเส้นรอบวงโลกด้วยซ้ำ"

เจฟฟรีย์ เบอร์ตัน รัสเซลล์ นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกันกล่าวว่าความเข้าใจผิดว่าโลกแบนเฟื่องฟูสูงสุดช่วงค.ศ. 1870–1920 และเกี่ยวข้องกับมโนคติที่มาจากการต่อสู้เหนือวิวัฒนาการ รัสเซลล์อ้างว่า "นอกเหนือจากข้อยกเว้นเพียงเล็กน้อย ไม่มีผู้มีการศึกษาคนใดในประวัติศาสตร์อารยธรรมตะวันตกนับตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาลเป็นต้นมาที่เชื่อว่าโลกแบน" และสันนิษฐานว่าความนิยมที่แพร่หลายของตำนานโลกแบนมาจากงานของจอห์น วิลเลียม ดราเปอร์, แอนดรูว์ ดิกสัน ไวต์และวอชิงตัน เออร์วิง

อ้างอิง 

โลกแบน
ความเข้าใจผิด
ประวัติศาสตร์เทียม
สมัยกลางในวัฒนธรรมประชานิยม