เครือเทพรัตน์

เครือเทพรัตน์ () เป็นไม้เลื้อยในวงศ์ Malvaceae ลักษณะของดอกคล้ายดอกชบาแต่กลีบดอกไม่บานออกเท่า เป็นพืชถิ่นเดียวในประเทศไทย พบที่จังหวัดตากเท่านั้น พบครั้งแรกในประเทศไทยโดย ดร. ราชันย์ ภู่มา และคณะนักวิจัยจากหอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืชเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2548 ชื่อสกุลของพืชชนิดนี้ตั้งตามพระนามาภิไธยของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ส่วนชื่อสปีชีส์ตั้งตามชื่อประเทศไทย

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 
เครือเทพรัตน์ เป็นไม้เลื้อย ที่มีใบอ่อนสีเขียวอ่อน เป็นไม้เถาที่มีเนื้อแข็ง สามารถยาวได้ถึง 20 เมตร ลำต้นมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 10-15 ซม. ลักษณะใบ มีขนรูปดาวตามใต้ท้องใบ, ก้านใบ, ช่อดอก ริ้วประดับ และที่กลีบเลี้ยง หูใบจะร่วงเร็ว ใบเรียงแบบเวียน รูปฝ่ามือ 3-5 พูตื้น ๆ มีขนาดกว้างประมาณ 7-12 ซม. และยาวประมาณ 8-12 ซม. ขอบจักฟันเลื่อยห่าง ๆ ด้านบนมีต่อมกระจาย ก้านใบยาว 5-10 ซม. ส่วนใบแก่สีเขียวเข้ม  ลักษณะดอก ช่อดอกแบบช่อกระจะออกตามปลายกิ่ง ห้อยลง ยาวได้ถึง 20 ซม. ก้านดอกยาวประมาณ 1.5-1.8 ซม. ก้านมีติ่ง ริ้วประดับ 5-7 อัน ที่เชื่อมติดกันที่โคน มีสีเขียวอมแดง แบบรูปรีถึงรูปขอบขนาน ยาวประมาณ 0.7-1 ซม. ติดทน กลีบเลี้ยง 5 กลีบ แฉกลึก รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 1-1.5 ซม. เส้นกลีบเป็นสัน ดอกสีเหลืองครีมมีปื้นสีแดง มี 5 กลีบ รูปไข่กลับ ยาวประมาณ 3-3.5 ซม. ปลายกลีบพับงอ เส้าเกสรยาวประมาณ 1.5-2 ซม. ก้านชูอับเรณูยาวประมาณ 1 มม. อับเรณูเป็นรูปเกือกม้าสีเหลือง และ รังไข่มีขนหนาแน่น และก้านเกสรเพศเมียยาวประมาณ 1.6 ซม.

ดูเพิ่ม 
 ชมพูสิริน
 ไอยริศ
 รักตะนิล
 สิรินธรวัลลี
 เทพมาศ
 จำปีสิรินธร

บรรณานุกรม 
 http://novataxa.blogspot.com/2011/11/2006-thepparatia-thailandica.html

อ้างอิง 

 ปิยะ เฉลิมกลิ่น จิรพันธุ์ ศรีทองกุล และอนันต์ พิริยะภัทรกิจ. พรรณไม้ที่พบครั้งแรกในประเทศไทย. กทม. โครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการทรัพยากรชีวภาพ. 2551. หน้า 21

ครเอเทพรัตน
สิ่งมีชีวิตเฉพาะถิ่น
ภูมิศาสตร์ของจังหวัดตาก