เต้นไลง์

เต้นไลง์ (; Thein Hlaing) หรือชื่อเก่า เอ็ดเวิร์ด ทอมป์สัน โฮ้ก วัง (; 3 พฤศจิกายน 1933 – 10 สิงหาคม 2021) หรือรู้จักด้วยคำนำหน้าชื่อว่า นาคาเต้นไลง์ (; Naga Thein Hlaing, ) เป็นศัลยแพทย์ชาวพม่า เป็นที่รู้จักไปทั่วจากการทำหัตถการศัลยศาสตร์ต่อมไร้ท่อโดยใช้เพียงยาชาเฉพาะที่เท่านั้นในทิวเขานาคาทางตะวันตกเฉียงเหนือของพม่า นับตั้งแต่เมื่อเขาสามารถทำการรักษาคอพอกซึ่งหมอผีในท้องถิ่นไม่สามารถรักษาได้ เต้นไลง์ก็ได้รับการยอมรับจากชาวนาคาให้เป็น นาคานะ (เทพเจ้าแห่งชาวนาคา) และได้รับการบูชาเยี่ยงเทพเจ้าในบรรดาชาวนาคา

นอกจากนี้ นาคาเต้นไลง์ยังได้รับการบูชาอย่างสูงในบรรดาแพทย์ชาวพม่า ประวัติชีวิตของเขายังคงเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ของพม่า ที่ซึ่งเขาได้รับการยกย่องเป็นวีรบุรุษ

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา
เต้นไลง์เกิดเมื่อปี 1933 ในเมืองสะเทิม รัฐมอญ ในครอบครัวเชื้อสายจีน บิดาของเขาต้องการให้เขาเป็นพ่อค้าและสืบทอดธุรกิจของที่บ้าน แต่เขาเลือกที่จะเป็นแพทย์ เขาจบการศึกษาวุฒิบัตร MBBS จากมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ 1 ย่างกุ้ง

วิชาชีพ
ในสมัยเป็นนักศึกษา เต้นไลง์เป็นเลขาธิการใหญ่ประจำสหพันธ์นักเรียนแพทย์ในปี 1957 และประจำสมาคมแพทย์รุ่นเยาว์ (Young Doctors Association; YDA) ในปี 1960 สมัยเขาเป็นแพทย์อินเทิร์นศัลยศาสตร์ เขาเคยนำการนัดประท้วงหยุดงานเรียกร้องกรณีแพทย์อินเทิร์นในโรงพยาบาลรัฐบาลได้รับค่าตอบแทนต่ำกว่า

เขาเป็นแพทย์ผู้ช่วยประจำอำเภอมะริดในปี 1962 และจากปี 1965 ถึง 1971 เขาถูกส่งตัวเพื่อปฏิบัติหน้าที่ศัลยแพทย์ประจำจังหวัดคำตี่ในทิวเขานาคาของเขตซะไกง์ ในเวลานั้น 70% ของประชากรชาวนาคาป่วยด้วยโรคคอพอก เขาจึงมีหน้าที่ในการรักษาคอพอกโดยการผ่าตัด และรักษาโรคอื่น ๆ ในพื้นที่ ในระยะแรก เขาต้องเจอกับการต่อต้านจากชาวนาคา และพบอุปสรรคในการให้ความรู้จนถึงการชักจูงชาวนาคาเพื่อรับการรักษา เขาปฏิญาณตนด้วยชีวิตว่าจะทุ่มเทให้กับการทำงานนี้

เนื่องจากในพื้นที่ขาดแคลนสาธารณูปโภคต่าง ๆ เต้นไลง์ทำการผ่าตัดแม้แต่ใต้ต้นไม้ หรือนอกบ้านเรือนของชาวนาคา ในที่สุดก็สามารถชนะใจชาวนาคาและขึ้นมาทดแทนรูปแบบการรักษาด้วยหมอผีของท้องถิ่น จนในที่สุดเขาได้รับการบูชาดุจเป็นเทพเจ้าของชาวนาคา

เขาระบุจำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดโดยยาชาเฉพาะที่กับเขาอยู่ที่รวม 2,895 คน ตลอดระยะเวลา 47 ปี การผ่าตัดของเขาไม่เคยส่งผลให้มีผู้ป่วยชีวิตระหว่างผ่าตัดแม้แต่คนเดียวนับตั้งแต่ปี 2009 จนเขาเกษียณอายุ

บั้นปลาย 
เต้นไลง์ เกษียณอายุทางการในวันที่ 30 เมษายน 1988 โดยไม่ได้รับเบี้ยบำนาญ ในวันที่ 15 มกราคม 2020 ในพิธีปีใหม่ของนาคา เขาได้รับเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติจากผู้นำแห่งพื้นที่ปกครองตนเองนาคาสำหรับบทบาทที่เขามีต่อชาวนาคา

เขาเสียชีวิตในวันที่ 10 สิงหาคม 2021 ด้วยวัย 87 ปีในย่างกุ้ง

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม 
นาคาเต้นไลง์ปรากฏตัวเป็นตัวเอกในนวนิยายปี 2016 เรื่อง The Sweet Honey Drop on the Sharp Scalpel Blade โดย

อ้างอิง

แพทย์ชาวพม่า
บุคคลจากรัฐมอญ
ชาวพม่าเชื้อสายจีน
บุคคลที่ได้รับการบูชาเป็นเทพเจ้า
นะ (วิญญาณ)