เยฟเกนี ปรีโกจีน

เยฟเกนี วิคโตโรวิช ปรีโกจีน (; ; 1 มิถุนายน 1961 – 23 สิงหาคม 2023) เป็นออลิการ์กรัสเซียและผู้นำบริษัททหารเอกชนที่ชื่อว่า วากเนอร์ เขาเป็นคนสนิทใกล้ชิดของวลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย จนกระทั่งเขาได้เริ่มก่อการกบฏในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2023 ปรีโกจีนบางครั้งถูกขนามนามว่าเป็น "หัวหน้าคนครัวของปูติน" ("Putin's chef") เพราะเขาเป็นเจ้าของร้านอาหารและบริษัทประกอบอาหารจำนวนหนึ่งที่มีให้บริการแก่เครมลิน ครั้งหนึ่งเคยเป็นนักโทษในสหภาพโซเวียต ปรีโกจีนได้ควบคุมเครื่อข่ายของบริษัทที่ทรงอิทธิพลของเขาเอง ซึ่งได้ดำเนินการตามข้อมูลการตรวจสอบ ค.ศ. 2022 "ได้ประสานกันอย่างแนบแน่นกับกระทรวงกลาโหมรัสเซียและหน่วยจีอาร์ยู หน่วยข่าวกรองหลักของรัสเซีย"

ชีวิตวัยเด็กและการศึกษา 
ปริโกจีนเกิดเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 1961 ณ เมือง เลนินกราด สหภาพโซเวียต ซึ่งปัจจุบันคือเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กประเทศรัสเซีย แม่เป็นพยาบาล พ่อของเขาเป็นวิศวกรเหมืองแร่ชาวยิว ซึ่งเสียชีวิตตอนที่เขาอายุ 9 ขวบ  ปู่ของเค้าเป็นทหารในกองทัพแดงสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ได้รับเหรียญกล้าหาญจากการรบในสมรภูมิรซเฮฟ (Rhzev)  ซึ่งต่อมาเขาได้ออกทุนสนับสนุนหนังสงคราม Rhzev ที่ฉายเมื่อปี 2020 ซึ่งเนื้อเรื่องได้มีการเชิดชูเกียรติปู่ของเขา 

ปริโกจีนเป็นญาติกับ เยฟิล์ม อิลยิช ปริโกจีน  ซึ่งเขาได้อาศัยอยู่ด้วยเป็นเวลาหลายปี โดยทำงานในเหมืองยูเรเนียม ในเมือง โซฟติ โวดี้ ประเทศยูเครน 

พ่อเลี้ยงของปริโกจีนชื่อ ซามูอิล ฟริดมาโนวิช ซาคอย เป็นครูสอนสกีเชื้อสายยิวซึ่งครั้งหนึ่งได้จุดประกายให้เขาสนใจและเข้าสู่เส้นทางการเป็นนักสกีมืออาชีพ เขาจบการศึกษาจากโรงเรียนกีฬาเมื่อปี 1977  ก่อนจะล้มเลิกเส้นทางนักกีฬาภายหลังการบาดเจ็บ และหันมาทำงานเป็นเทรนเนอร์ฟิตเนสที่โรงเรียนกีฬาเด็ก

อาชญากรรมและถูกจำคุก 
ในปี ค.ศ. 1979 เขาถูกจับในข้อหาลักขโมยและถูกตัดสินจำคุก 2 ปี 6 เดือน โดยได้รอลงอาญา และต้องทำงานชดใช้โทษในโรงงานเคมีใน เวลิกี้ โนโวโกรอด 

ในปี ค.ศ. 1980 เขาได้กลับมาเข้ากลุ่มแก๊งอาชญากรรมตระเวรขโมยทั่วเมืองเลนินกราด ก่อนจะถูกจับหลังจากที่ได้การปล้นและทำร้ายร่างกายผู้หญิงบนถนน เข้าถูกตัดสินจำคุก ค.ศ.1981 เป็นเวลา 12 ปีในคุกสำหรับนักโทษคดีอาชญากรรม

ในปี 1985 ปริโจกินได้ถูกย้ายไปจำคุกกับนักโทษทั่วไป และ ณ ตอนนั้นเขาได้อ่านหนังสืออย่างมาก และได้เรียนงานช่าง ได้ทำงานเป็นช่างกลึง คนขับรถแทรกเตอร์ และ ช่างทำตู้ 

ในปี 1988 ศาลฎีกาได้มีการลดโทษเหลือ 10 ปี จากความประพฤที่ดีระหว่างอยู่ในเรือนจำ และย้ายมาอยู่เรือนจำทั่วไป ในที่สุดเมื่อปี 1990 เข้าได้พ้นโทษ ทันทีเมือเขาพ้นโทษออกมาก็ได้สมัครเรียนต่อที่สถาบันเคมีและเภสัชกรรมเลนินกราดแต่เรียนไม่จบการศึกษา  ในภายหลังปริโกจีนใช้ภูมิหลังในการเป็นนักโทษในการโน้มนาวนักโทษเพื่อเข้่าร่วมกลุ่มทหารรับจ้างวากเนอร์

เส้นทางนักธุรกิจ 
ภายหลังจากการพ้นโทษเขาได้ออกมาขายฮอตดอกกับแม่และพ่อเลี้ยงของเขาในตลาด เมืองเลนินกราด  หลังจากที่โซเวียตล่มสลาย เขาได้เริ่มประกอบธุรกิจหลายอย่าง ในช่วงปี 1991 ถึงปี 1997 เขาได้ธุรกิจค้าปลีก และเป็นหุ้นส่วน 15% ของเชนธุรกิจค้าปลีก Contrast ในเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์กซึ่งก่อตั้งโดยเพื่อนร่วมชั้นของเขานามว่าบอริส สเกปเตอร์ 

ในช่วงเวลาเดียวกันเขาได้ทำธุรกิจเกี่ยวกับการพนัน ปริโจกิน บอริส และ อิกอร์ โกเบนโก ได้สร้างคาสิโนแห่งแรกในเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก  และอีกหลากหลายธุรกิจ เช่น ธุรกิจก่อสร้าง วิจัยการตลาด การค้าขายกับต่างประเทศ  เป็นไปได้ว่าช่วงเวลาตรงนี้อาจจะเป็นช่วงที่ปริโจกินได้พบปูตินที่กำลังดำรงตำแหน่งเลขาธิการกรรมการว่าด้วยกิจการและธุรกิจการพนันตั้งแต่ปี 1991 

ในปี 1995 หลังจากที่รายได้จากธุรกิจต่างเริ่มลดลง เขาได้ชักชวน คิริล ซิมินอฟซึ่งทำงานอยู่ที่เชนธุรกิจค้าปลีก Contrast มาร่วมเปิดร้านอาหาร โดยร้านอาหารแรกของปริโจกินมีชื่อว่า Old Custom House (Старая Таможня) ที่เมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก หลังจากนั้นเมือปี 1997 เขาและหุ่นส่วนได้บูรณะเรือเก่าโดยใช้เงินกว่า 400,000 ดอลลาร์สหรัฐ ให้กลายเป็นร้านอาหารลอยน้ำที่มีชื่อว่า New Island ซึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก 

ในปี 2001 เขาได้เสริฟอาหารให้ประธานาธิบดีปูตินและฝรั่งเศสในขณะนั้นด้วยตัวเอง นอกจาก ปริโจกินยังเป็นเจ้าภาพต้อนรับประธานาธิบดีจอร์จดับเบิ้ลยูบุชเมื่อปี 2002 และ ในปี 2003 ปูตินได้เฉลิมฉลองวันเกิดตัวเองที่ร้าน New Island อีกด้วย  

ในปี 2000 เขาเริ่มมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกลับปูตินมากขึ้นเรื่อย ในปี 2003 เขาได้แยกเปิดบริษัทใหม่อันโด่งดังชื่อว่า คอนคอรด แคเทอริ่ง บริษัทอาหารที่ชนะการประมูลของภาครัฐมากมาย ไม่ว่าจะเป็นประมูลอาหารกลางสำหรับโรงเรียนและพนักงานรัฐ  ในปี 2012 เขาได้ชนะประมูลในการผลิตอาหารสำหรับกองทัพรัสเซียมูลค่ากว่า 1.2 ล้านล้านบาทต่อปี เงินที่ได้ส่วนนี้เขาได้เอามาใช้ในการสร้างบริษัทเทคโนโลยีที่ชื่อ สำนักการวิจัยอินเทอร์เน็ต  ซึ่งถูกกล่าวหาว่าอยู่เบื้องหลังการแทรกแซงการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐเมื่อปี 2016 

ในปี 2018 บริษัท Msk LLC ได้รับจัดงานเลี้ยงประจำปี “วีรบุรุษแห่งปิตุภูมิ” ณ วังเครมลินเป็นมูลค่ากว่า 2.5 ล้านรูเบิล โดยบริษัทดังกล่าวได้อ้างว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง กับ คอนคอร์ด แคเทอริ่ง ของปริโกจีน แต่กลับมีเบอร์โทรศัพท์บริษัทเหมือนกัน ในปีต่อมาบริษัทก็ยังได้รับการจ้างจัดเลี้ยงจากทางการเป็นมูลค่ากว่า 4.1 ล้านรูเบิล  

ในปี ค.ศ. 2021 ปริโกจีนได้ย้ายครอบครัวไปยังคฤหาศน์ในเมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก โดยภายในมีสนามบาสเก็ตบอล ลานจอดเฮลิคอปเตอร์ เขายังครอบครับเครื่องบินเจ็ตส่วนตัว และ เรือยอร์ชขนาด 115 ฟุต  อเล็กซี่ นาวาลนี่ได้กล่าวหาปริโจกินว่ามีความเชื่อมโยงกับบริษัท โมกอฟสกี้ ชโกลนิก หรือ มอสโกว สคูลบอย  ที่เคยขายอาหารแก่โรงเรียนในคุณภาพต่ำและเป็นต้นเหตุให้เกิดการระบาดของโรคบิดในปี 2019   เครือข่ายผู้สื่อข่าวที่รายงานเกี่ยวกับองค์กรอาชญากรรมและการทุจริตเคยประกาศให้ปริโจกินเป็นผู้ทุจริตคอรัปชั่นแห่งปี

วากเนอร์ 
ใน ค.ศ. 2014 เขาได้ก่อตั้งบริษัททหารเอกชนที่เรียกว่า วากเนอร์กรุ๊ป เพื่อสนับสนุนกองกำลังกึ่งทหารที่สนับสนุนรัสเซียในยูเครน ได้รับทุนจากรัฐรัสเซีย มันได้ดำเนินบทบาทที่สำคัญในการบุกครองยูเครนของรัสเซีย และสนับสนุนผลประโยชน์ของรัสเซียในตะวันออกกลางและในแอฟริกา ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2022 ปรีโกจีนยังได้ยอมรับถึงการแทรกแซงของบริษัทของเขาในการเลือกตั้งสหรัฐ ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2023 เขาได้ยืนยันว่าเขาเป็นผู้ก่อตั้งและเป็นผู้จัดการมาเป็นเวลายาวนานของสำนักการวิจัยอินเทอร์เน็ต บริษัทรัสเซียถูกตะวันตกกล่าวหาว่าได้ดำเนินการโฆษณาชวนเชื่อทางออนไลน์และการรณรงค์ที่บิดเบือนข้อมูล

บริษัทของปรีโกจีนและผู้ร่วมงาน และแต่เดิมปรีโกจีนเองตกอยู่ภายใต้การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจและข้อหาทางอาญาในสหรัฐ และสหราชอาณาจักร ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2020 สหภาพยุโรป (EU) ได้กำหนดการคว่ำบาตรต่อปรีโกจีน เนื่องจากเขาได้จัดหาเงินทุนในกิจกรรมของวากเนอร์กรุ๊ปในลิเบีย ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2022 อียูได้กำหนดการคว่ำบาตรเพิ่มเติมต่อเขาสำหรับบทบาทของเขาในรัสเซียบุกครองยูเครน เอฟบีไอได้เสนอเงินรางวัลสูงถึง 250,000 ดอลลาร์สหรัฐสำหรับข้อมูลที่นำไปสู่การจับกุมปรีโกจีน

ปรีโกจีนได้วิพากษ์วิจารณ์อย่างเปิดเผยต่อกระทรวงกลาโหมรัสเซียด้วยเรื่องการคอร์รัปชั่นและการจัดการที่ผิดพลาดในสงครามกับยูเครน ในที่สุด เขาได้กล่าวว่าเหตุผลที่พวกเขาได้ให้ไว้สำหรับการรุกรานเป็นความเท็จ วันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 2023 เขาได้ริเริ่มก่อการกบฏต่อผู้นำกองทัพรัสเซีย กองกำลังวากเนอร์ได้เข้ายึดรอสตอฟ-ออน-ดอนและรุกคืบไปยังมอสโก การก่อกบฏได้ถูกล้มเลิกในวันถัดมา และข้อกล่าวหาทางอาญาของปรีโกจีนได้ถูกยกเลิก ภายหลังจากได้ตกลงที่จะย้ายกองกำลังของเขาไปยังเบลารุส

การเสียชีวิต 
วันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 2023 สองเดือนภายหลังการก่อกบฎ ปรีโกจีนถูกสันนิษฐานว่าเสียชีวิตจากเครื่องบินตกในแคว้นตเวียร์ ทางเหนือของมอสโก พร้อมกับคนอื่น ๆ อีกเก้าคน การเสียชีวิตของเขาได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 2023 หลังจากการวิเคราะห์ทางพันธุกรรมที่ดำเนินการกับศพที่เก็บมาจากซากเครื่องบิน ปูตินกล่าวในถ้อยแถลงต่อสาธารณะครั้งแรกเกือบ 24 ชั่วโมงหลังเหตุการณ์ดังกล่าว กล่าวถึงปริโกจีนว่าเป็น “บุคคลที่มีความสามารถ” ซึ่ง “เคยทำผิดพลาดร้ายแรงในชีวิตแต่กลับประสบความสำเร็จ”

อ้างอิง 

บุคคลจากเซนต์ปีเตอส์เบิร์ก
นักธุรกิจชาวรัสเซีย
ทหารชาวรัสเซีย
วลาดีมีร์ ปูติน