แม่น้ำฤษีคงคา

ฤษีคงคา ( ;  หรือ ) เป็นแม่น้ำในอำเภอฉโมลี, รัฐอุตตราขัณฑ์ ประเทศอินเดีย โดยต้นน้ำผุดจากธารน้ำแข็งอุตตรีนันทาเทวี บนภูเขานันทาเทวี และยังได้รับน้ำมาจากธารน้ำแข็งทักษิณีนันทาเทวี ลำน้ำไหลผ่านอุทยานแห่งชาตินันทาเทวี, แล้วไหลไปรวมกับแม่น้ำธาวลีคงคา ใกล้กับหมู่บ้านรีนี

แนวลำน้ำ 
เป็นแม่น้ำบนภูเขาซึ่งรับน้ำที่ละลายจากธารแข็งด้านตะวันตกของกลุ่มธารน้ำแข็งนันทาเทวี แม่น้ำฤษีคงคามีจุดกำเนิดที่ระดับความสูง 4,400 เมตร ที่ปลายด้านล่างของธารน้ำแข็งทักษิณีฤษีคัล ทางด้านล่างของทิศตะวันตกของภูเขานันทาเทวี (7,816 เมตร) แม่น้ำไหลในทิศทางตะวันตกเป็นส่วนใหญ่ผ่านภูเขาสูง ไหลผ่านช่องเขาแคบ ๆ เป็นระยะทางประมาณ 30 กิโลเมตร ก่อนจะไหลลงสู่แม่น้ำธาวลีคงคา ที่ระดับความสูง 2,000 เมตร พื้นที่รับน้ำของแม่น้ำฤษีคงคา มีอาณาเขตทางทิศใต้ติดกับภูเขาตรีศูล (7,120 เมตร) และภูเขานันทาฆุนตี (6,309 เมตร) ทางเหนือติดกับภูเขากลันกา (6,931เมตร) และภูเขาฑูณคีรี (7,066 เมตร)

ฤษีคงคา เคยเป็นเพียงหนทางเดียวในการเข้าสู่ภูเขานันทาเทวี และยอดเขาที่อยู่ใกล้เคียง ช่องเขาฤษีคงคาเป็นหนึ่งในเป้าหมายแรก ๆ ของนักปีนเขา

อุทกวิทยาและพื้นที่รับน้ำ 
ฤษีคงคา เป็นเส้นทางระบายน้ำของพื้นที่ประมาณ 695 ตารางกิโลเมตร ซึ่ง 393 กม. ปกคลุมด้วยหิมะหรือธารน้ำแข็ง ค่าเฉลี่ยอัตราการไหลที่ระยะเหนือปากแม่น้ำขึ้นไป 5 กิโลเมตร อยู่ที่ 23.4 ลูกบาศ์กเมตร/วินาที ค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ 69.5 ม./ว. ค่าเฉลี่ยต่ำสุดคือ 4.5 ม./ว. เกือบร้อยละ 80 ของปริมาณน้ำที่ไหลในแต่ละปีเกิดขึ้นในช่วงฤดูมรสุม ซึ่งกินเวลาตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงกันยายน

โรงไฟฟ้าพลังน้ำ 
แม่น้ำมีน้ำปริมาณมากซึ่งมีศักยภาพที่จะใช้ในการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำที่ดี กำลังมีการวางแผนก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำสองแห่งบนลำน้ำฤษีคงคา และอีกแห่งหนึ่งที่อยู่ใกล้ปากแม่น้ำก็มีการพิจารณาในเบื้องต้น:

 ฤษีคงคา-Ⅰ : กังหันน้ำ 2 เครื่องขนาด 35 เมกะวัตต์ เขื่อนคอนกรีตแบบถ่วงน้ำหนักที่ระดับความสูง 2,874 ม. มีความสูงของสันเขื่อน 29 ม. และความยาวสันเขื่อน 118 ม.
 ฤษีคงคา-Ⅱ : กังหันน้ำ 2 เครื่องขนาด 35 เมกะวัตต์ 1 เครื่อง เขื่อนคอนกรีตแบบถ่วงน้ำหนักที่ระดับความสูง 2,309 ม. มีความสูงของสันเขื่อน 29 ม. และความยาวสันเขื่อน 112 ม.

อุทกภัยจากธารน้ำแข็งแตก พ.ศ. 2564 

เหตุการณ์เริ่มขึ้นประมาณเวลา 10:45 นาฬิกา ตามเวลามาตรฐานของอินเดีย ในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 ภัยพิบัติน้ำท่วมเกิดขึ้นตลอดความยาวของแม่น้ำ และเกิดเหตุการณ์ ดินถล่ม, หิมะถล่ม และน้ำท่วมจากทะเลสาบธารน้ำแข็งแตก ในโกรกธารของลำน้าตามมา โรงไฟฟ้าพลังน้ำที่กำลังก่อสร้างถูกน้ำท่วม มีคนงานถูกกระแสน้ำพัดพาหายไป

ระเบียงภาพ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 แผนที่พร้อมพิกัดทั้งหมด : OSM

แม่น้ำในรัฐอุตตราขัณฑ์
แม่น้ำในประเทศอินเดีย