พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ (16 ตุลาคม พ.ศ. 2362 - พ.ศ. 2416) มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าอุไร เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเขียว (พระธิดาในกรมขุนสุนทรภูเบศร์) ทรงเป็นต้นราชสกุลอุไรพงศ์

พระประวัติ 
ประสูติเมื่อวันเสาร์ เดือน 11 แรม 12 ค่ำ ปีเถาะเอกศก จ.ศ. 1181 โดยประสูติก่อนพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวบรมราชาภิเษก ต่อมาพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ทรงกำกับกรมแสงและกรมช่างศิลา และทรงสถาปนาทรงกรมเป็น กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานวังท่าพระให้เป็นที่ประทับ สืบต่อจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนราชสีหวิกรม 

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอดุลยลักษณสมบัติ สิ้นพระชนม์ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันพฤหัสบดี เดือน 3 แรม 11 ค่ำ ปีระกาเบญจศก จ.ศ. 1235 รวมพระชันษา 55 ปี

พระโอรส - พระธิดา 
มีพระโอรสและพระธิดา ดังนี้

หม่อมเจ้าทิพรส อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2388 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2420)
หม่อมเจ้าหญิงดุษฎี อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2393 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2456 พระราชทานเพลิง ณ วัดคณิกาผล เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2460)
หม่อมเจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (พระราชทานเพลิง พ.ศ. 2397)
หม่อมเจ้าเปีย อุไรพงศ์ (ประสูติเมื่อวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2430 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2469 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2471)
หม่อมเจ้าหญิงหวาน อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2404 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2455 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2456)
หม่อมเจ้ากลาง อุไรพงศ์
หม่อมเจ้าหญิงไม่ปรากฏพระนาม (ประสูติ พ.ศ. 2408)
หม่อมเจ้าสำเนียง อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2409)
หม่อมเจ้าหญิงจงกล อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2410 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2434)
หม่อมเจ้าเทโพ อุไรพงศ์ (ประสูติ พ.ศ. 2412 สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 3 กันยายน พ.ศ. 2418)
หม่อมเจ้าหญิงหริ่ม อุไรพงศ์ (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2468 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2471)
หม่อมเจ้าหญิงถนอม อุไรพงศ์ ท.จ., จ.ป.ร.2 (สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2464 พระราชทานเพลิง ณ วัดสระเกศ เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2465) ทรงเป็นนางสนองพระโอษฐ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5
หม่อมเจ้านิลวรรณ อุไรพงศ์ ในสมัยรัชกาลที่ 5 (พ.ศ. 2438) ทรงได้รับสถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลวรรณ (สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2443 พระราชทานเพลิง ณ วัดราชาธิวาส เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2443) มีธิดา คือ 1.หม่อมราชวงศ์หญิงเนื่อง อุไรพงศ์ 2.หม่อมราชวงศ์หญิงเป้า อุไรพงศ์
หม่อมเจ้าปลั่ง อุไรพงศ์ (พระราชทานเพลิง ณ วัดเทวีวรญาติ เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2458)
หม่อมเจ้าหญิงรื่น อุไรพงศ์
หม่อมเจ้าชายไม่ปรากฏพระนาม

พระภคินีร่วมในเจ้าจอมมารดาเขียว สุนทรกุล ณ ชลบุรี 
 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพงา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

พงศาวลี

อ้างอิง 

 ราชสกุลในรัชกาลที่ 3

แหล่งข้อมูลอื่น 
 พระราชประวัติพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระราชสกุลกระทู้ในพันทิป.คอม
 ราชสกุลในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น 3
พระองค์เจ้า
อดุลยลักษณสมบัติ
พระราชโอรสในรัชกาลที่ 3
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า)
สกุลสุนทรกุล ณ ชลบุรี