องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

{{Infobox organization
|name = องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
|image = Flag of SEATO.svg
|image_border = 
|size = 
|alt = SEATO flag
|caption = ธงของซีโต้
|map = Map of SEATO member countries - en.svg
|mcaption = แผนที่ประเทศที่เป็นสมาชิกของซีโต้แสดงเป็นสีน้ำเงิน
|abbreviation = ซีโต้
|motto = 
|formation = 8 กันยายน พ.ศ. 2497
|extinction = 30 มิถุนายน พ.ศ. 2520
|type = พันธมิตรทางทหารระหว่างรัฐบาล
|status = 
|purpose = 
|headquarters = กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
|location = 
|coords = 
|region_served = เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
|membership   =  

''ชาติที่ไม่เป็นสมาชิกที่ซีโต้คุ้มครอง|language = 
|leader_title = 
|leader_name = 
|main_organ = 
|parent_organization = 
|affiliations = 
|num_staff = 
|num_volunteers =
|budget = 
|website = 
|remarks =
}}องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ตัวย่อ: สปอ.; ) หรือ ซีโต้ (SEATO) เป็นองค์การที่ก่อตั้งขึ้นตาม สนธิสัญญามะนิลา''' ลงนามเมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2497 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ และมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 ในช่วงสงครามเย็น โดย 8 ประเทศ คือ

 สหรัฐ
 สหราชอาณาจักร
 ประเทศฝรั่งเศส
 ประเทศออสเตรเลีย
 ประเทศนิวซีแลนด์
 ประเทศปากีสถาน
 ประเทศไทย
 ประเทศฟิลิปปินส์

ในภาคอารัมภบทของสัญญานี้ บรรดาประเทศสมาชิกต่างแสดงความปรารถนาที่จะประสานความพยายามของตนที่จะป้องกันร่วมกัน เพื่อธำรงรักษาไว้ซึ่งสันติภาพและความมั่นคง โดยเฉพาะข้อ 4 ของสนธิสัญญาเป็นข้อสำคัญที่สุด คือ แต่ละประเทศภาคีคู่สัญญาตกลงเห็นพ้องกันว่า หากดินแดนของประเทศใดถูกรุกรานจาการโจมตีด้วยกำลังอาวุธ ประเทศภาคีทั้งหมดที่เหลือจะถือว่าเป็นอันตรายร่วมกัน และจะปฏิบัติการเพื่อเผชิญหน้ากับอันตรายร่วมกัน หรือถ้าหากพื้นที่ภายในเขตครอบคลุมของสนธิสัญญาถูกคุกคามด้วยประการใด ๆ ประเทศภาคีทั้งหมดจะปรึกษากันในทันที เพื่อตกลงในมาตรการเพื่อการป้องกันร่วมกัน

อย่างไรก็ตาม ซีโต้ประสบความล้มเหลวในการเข้าแทรกแซงความขัดแย้งในประเทศลาวและเวียดนาม เนื่องจากการตัดสินใจนั้นต้องการมติเอกฉันท์ แต่ฝรั่งเศสและฟิลิปปินส์นั้นไม่เห็นด้วย

สำนักงานใหญ่ขององค์การเคยตั้งอยู่ที่กรุงเทพมหานคร มีนายพจน์ สารสิน จากประเทศไทย ดำรงตำแหน่งเลขาธิการทั่วไป ซึ่งเป็นตำแหน่งผู้นำอย่างเป็นทางการขององค์การ ตั้งแต่ พ.ศ. 2500 ถึง พ.ศ. 2507 ปัจจุบันนี้บริเวณที่เคยเป็นที่ตั้งสำนักงานใหญ่ขององค์การ ที่ถนนศรีอยุธยา ได้กลายเป็นที่ตั้งของกระทรวงการต่างประเทศของประเทศไทย

ซีโต้ยุบเลิกอย่างเป็นทางการเมื่อ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2520เนื่องจากสถานการณ์ทางการเมืองของโลกได้เปลี่ยนไปมาก สหรัฐถอนกำลังทหารออกจาก เวียดนามใต้ และรัฐบาลที่อเมริกาสนับสนุนประสบความพ่ายแพ้ทั้งในเวียดนาม ลาว และกัมพูชา และทำให้องค์การซีโต้หมดความจำเป็นในฐานะเครื่องมือในการดำเนินนโยบายต่างประเทศของสหรัฐในภูมิภาคนี้

มรดกของซีโต้ในประเทศไทยคงเหลือเพียงอาคารสำนักงานใหญ่ ซึ่งรัฐบาลไทยได้ใช้เป็นที่ทำการส่วนหนึ่งของกระทรวงการต่างประเทศไทยอยู่หลายปี ต่อมาถูกรื้อถอนลงและมีการสร้างอาคารที่ทำการแห่งใหม่ของกระทรวงการต่างประเทศ (หลังปัจจุบัน)ในพื้นที่เดิม กับโรงเรียนวิศวกรรม สปอ. ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนรูปมาเป็นสถาบันวิชาการอิสระ เรียกว่าสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย หรือ AIT ในปัจจุบันนี้

อ้างอิง

บรรณานุกรม

แหล่งข้อมูลอื่น
 
 

สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2520
องค์การระหว่างประเทศ
สงครามเย็น
พันธมิตรทางการทหาร
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับสหรัฐ
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับสหราชอาณาจักร
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับฝรั่งเศส
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับออสเตรเลีย
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับนิวซีแลนด์
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับปากีสถาน
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับไทย
พันธมิตรทางการทหารเกี่ยวข้องกับฟิลิปปินส์
องค์การในกรุงเทพมหานคร
ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–เวียดนาม
ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–ฝรั่งเศส
ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–สหราชอาณาจักร
ความสัมพันธ์ทางการทหารไทย–สหรัฐ