แผลไหม้

แผลไหม้ () เป็นการบาดเจ็บที่ผิวหนังหรือเนื้อเยื่ออื่นๆ มีเหตุจากความร้อน ความเย็น การเสียดสี หรือการแผ่รังสี (เช่น ไหม้แดด)
โดยมักเกิดจากของเหลวร้อน (คือถูกลวก) ของแข็งร้อน หรือไฟ
แม้อัตราการเกิดจะคล้ายๆ กันในหญิงชาย แต่เหตุมักจะต่างกัน
สำหรับหญิงในภูมิประเทศบางแห่ง ความเสี่ยงมาจากการใช้ไฟหุงต้มแบบเปิดโล่งหรือเตาหุงต้มที่ไม่ปลอดภัย 
สำหรับชาย ความเสี่ยงมาจากที่ทำงาน
ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ รวมทั้งการติดเหล้าและการสูบบุหรี่
ยังอาจเกิดเพราะทำร้ายตัวเองหรือถูกคนอื่นทำร้าย

แผลไหม้ที่มีผลต่อผิวหนังชั้นบนสุดจัดอยู่ใน (ไหม้ตื้น, superficial)
มีสีแดงโดยไม่มีตุ่มพองและเจ็บราวๆ 
เมื่อไหม้ลึกถึงหนังข้างใต้ ก็จัดเป็น (partial-thickness)
มักมีตุ่มพองและเจ็บมาก
อาจใช้เวลาถึง กว่าจะหายและอาจมีแผลเป็น
แผลไหม้ (full-thickness) จะไหม้ตลอดหนังทุกชั้น
มักไม่เจ็บและแผลจะแข็ง
ปกติจะไม่หายเอง
แผลไหม้ ไหม้เนื้อเยื่อที่ลึกยิ่งขึ้น เช่น กล้ามเนื้อ เอ็น หรือกระดูก
แผลมักดำและมักเป็นเหตุให้เสียส่วนที่ไหม้นั้นๆ

แผลไหม้ปกติป้องกันได้
การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรง
การไหม้ตื้นๆ อาจรักษาด้วยแค่ยาระงับปวดธรรมดาๆ เทียบกับการไหม้มากซึ่งอาจต้องรักษาเป็นเวลานานในศูนย์รักษาแผลไหม้
การแช่น้ำเย็นอาจช่วยลดความเจ็บและความเสียหาย
แต่ในบางกรณี การแช่นานๆ อาจทำให้ตัวเย็นเกิน
แผลไหม้ อาจต้องทำความสะอาดด้วยน้ำและสบู่ แล้วทายาพันแผล
วิธีการรักษาตุ่มพองยังไม่แน่ชัด อาจสมควรทิ้งไว้เฉยๆ ถ้าเล็ก หรือระบายน้ำออกถ้าใหญ่
แผลไหม้ อาจต้องผ่าตัด เช่น การปลูกถ่ายหนัง (skin grafting)
แผลไหม้มากๆ มักต้องให้น้ำเกลือจำนวนมาก เพราะหลอดเลือดฝอยรั่วและเพราะบวมน้ำ
ภาวะแทรกซ้อนที่สามัญสุดคือการติดเชื้อ
ควรให้วัคซีนบาดทะยักถ้าไม่มีภูมิ

ในปี2015 ไฟและความร้อนทำให้คนบาดเจ็บ 
ทำให้เข้า ร.พ. และเสียชีวิต 
ผู้เสียชีวิตโดยมากอยู่ในประเทศกำลังพัฒนาโดยเฉพาะในเอเชียอาคเนย์
แผลไหม้ขนาดใหญ่อาจทำให้เสียชีวิต 
แต่การรักษาสมัยใหม่นับตั้งแต่ ก็ทำให้ได้ผลดีขึ้น โดยเฉพาะในเด็กและคนหนุ่มสาว
ในสหรัฐ คนที่รับเข้าศูนย์แผลไหม้เฉพาะทางประมาณ รอดชีวิต
ผลระยะยาวขึ้นอยู่กับขนาดแผลและอายุคนไข้

อาการ 
อาการของแผลไหม้ขึ้นอยู่กับความลึก
แผลตื้นๆ ทำให้เจ็บเป็นเวลา แล้วหนังก็จะลอกต่อมา
แผลที่รุนแรงกว่านั้นอาจทำให้เจ็บหรือตึง
แผล อาจทำให้ไม่รู้สึกการแตะเบาๆ หรือการถูกเจาะ
แผลตื้นมักจะแดง ที่หนักขึ้นอาจเป็นสีชมพู ขาว หรือดำ
แผลใกล้ๆ ปากหรือขนไหม้ในจมูกอาจชี้ว่า มีแผลไหม้ในทางลมหายใจ แต่ก็ไม่แน่นอน
อาการน่าเป็นห่วงรวมทั้งหายใจลำบาก เสียงแหบ หายใจเข้ามีเสียงฮื้ด (stridor, wheezing)
แผลมักคันเมื่อกำลังหาย โดยเกิดในผู้ใหญ่ และเกือบทั้งหมดในเด็ก
ความชาอาจคงยืนเป็นเวลานานถ้าเป็นแผลไหม้เนื่องกับไฟฟ้า
แผลไหม้อาจก่อความทุกข์ทางใจ

เหตุ 
แผลไหม้มีเหตุจากสิ่งภายนอกต่างๆ รวมทั้งความร้อน สารเคมี ไฟฟ้า และการแผ่รังสี
ในสหรัฐ เหตุสามัญที่สุดคือ ไฟ (), ถูกลวก (), วัตถุร้อน (), ไฟฟ้า () และสารเคมี ()
โดยมากเกิดที่บ้าน () หรือที่ทำงาน ()
โดยมากเป็นอุบัติเหตุ มี ถูกทำร้าย และ  มาจากพยายามฆ่าตัวตาย
เหตุเหล่านี้อาจก่อแผลไหม้ในทางเดินลมหายใจหรือปอด ซึ่งเกิดราวๆ 
คนจนเกิดแผลไหม้มากกว่า
การสูบบุหรี่และการติดเหล้าเป็นปัจจัยเสี่ยง
แผลไหม้เนื่องกับไฟสามัญกว่าในเขตที่หนาวกว่า
ปัจจัยเสี่ยงโดยเฉพาะของประเทศกำลังพัฒนารวมการหุงต้มด้วยไฟที่เปิดโล่งหรือด้วยไฟก่อที่พื้น
ปัญหาพัฒนาการในเด็ก และโรคเรื้อรังในผู้ใหญ่

เหตุความร้อน 

ในสหรัฐ ไฟและน้ำร้อนเป็นเหตุสามัญสุด
สำหรับไฟไหม้ในบ้านที่ทำให้เสียชีวิต การสูบบุหรี่เป็นเหตุ และ
เกือบครึ่งมีเหตุจากการพยายามดับไฟ
การถูกลวกมีเหตุจากน้ำร้อนหรือแก๊สร้อน สามัญที่สุดเนื่องกับเครื่องดื่มร้อน, น้ำร้อนจากก๊อกน้ำหรือฝักบัวอาบน้ำในห้องน้ำ, น้ำมันประกอบอาหาร หรือจาก
การถูกลวกสามัญที่สุดในเด็กอายุต่ำกว่า 
โดยในสหรัฐและออสเตรเลีย เป็นคนไข้เกินกว่า 2/3
การถูกวัสดุร้อนเป็นเหตุแผลไหม้ของเด็ก
ทั่วไปแล้ว การถูกลวกจะก่อแผลไหม้ หรือ 2 แต่ก็อาจก่อ ด้วยเพราะติดแช่อยู่นาน
ดอกไม้ไฟเป็นเหตุสามัญในช่วงเทศกาลวันหยุดในประเทศหลายประเทศ
โดยเฉพาะสำหรับเด็กชายวัยรุ่น

เหตุสารเคมี 
สารเคมีเป็นเหตุให้เกิดแผลไหม้ แต่เป็นเหตุให้ตายเพราะแผลไหม้ถึง
มีสาร ที่อาจเป็นเหตุ
โดยมากเป็นด่าง () หรือกรด () ที่มีฤทธิ์แรง
การตายมักเกิดจากการกิน
สารสามัญรวมทั้งในผลิตภัณฑ์ล้างห้องน้ำ ในสารฟอกขาวที่พบในน้ำยาซักผ้าขาว และไฮโดรคาร์บอนที่เพิ่มแฮโลเจนดังที่พบในน้ำยาลอกสีเป็นต้น
อาจก่อแผลลึกที่ไม่มีอาการจนกระทั่งหลังช่วงระยะหนึ่ง
อาจทำให้เซลล์เม็ดเลือดแดงจำนวนมากแตก

เหตุไฟฟ้า 
การบาดเจ็บเหตุไฟฟ้าอาจจัดหมู่เป็นแบบไฟฟ้าแรงสูง (>=) ไฟฟ้าแรงต่ำ () หรือแบบไฟวาบที่เกิดจากอาร์กไฟฟ้า
เหตุหลักต่อเด็กเกิดจากสายไฟ () ตามด้วยปลั๊กไฟ ()
ฟ้าผ่าก็อาจเป็นเหตุได้ด้วย
ปัจจัยเสี่ยงถูกฟ้าผ่ารวมทั้งการเล่นกีฬากลางแจ้งหรือทำงานกลางแจ้ง
อัตราตายเหตุถูกฟ้าฝ่าอยู่ราวๆ 
แม้การบาดเจ็บหลักเนื่องกับไฟฟ้าอาจเป็นแผลไหม้ แต่กระดูกก็อาจหักหรือข้ออาจหลุดเนื่องจากถูกกระแทกหรือเพราะการหดเกร็งกล้ามเนื้อ
สำหรับไฟฟ้าแรงสูง ความเสียหายโดยมากอาจอยู่ข้างใน ดังนั้น จึงไม่สามารถรู้ว่าบาดเจ็บแค่ไหนเพียงตรวจดูแค่ผิวหนัง
การถูกไฟช็อตไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้าแรงสูงหรือแรงต่ำก็ล้วนอาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะหรือหัวใจหยุดเต้น

เหตุการแผ่รังสี 
แผลไหม้เหตุการแผ่รังสีอาจมาจากการถูกรังสีอัลตราไวโอเลตนานๆ เช่น จากแสงอาทิตย์ จากการเชื่อมอาร์ก เป็นต้น หรือจากการแผ่รังสีแตกไอออน (ionizing radiation) เช่น จากการฉายรังสี จากเอกซเรย์ หรือจากฝุ่นกัมมันตรังสี
การตากแดดเป็นเหตุสามัญสุดสำหรับแผลไหม้เหตุแผ่รังสี และสำหรับแผลไหม้ ด้วย
โดยเกิดขึ้นง่ายแค่ไหนขึ้นอยู่กับ
ผลของการแผ่รังสีแตกไอออนต่อผิวจะขึ้นอยู่กับว่าถูกนานแค่ไหน ผมอาจร่วงหลังจากได้ขนาด 3เกรย์ ผิวแดงหลังจาก 10เกรย์ หนังลอกหลังจาก 20เกรย์ เนื้อตายหลังจาก 30เกรย์
ถ้าผิวแดง อาจจะไม่ปรากฏจนสักระยะหนึ่ง
ส่วนการรักษานั้นเหมือนกับแผลไหม้อื่นๆ
แผลไหม้เหตุไมโครเวฟเกิดจากความร้อนที่เนื่องกับคลื่นไมโครเวฟ
แม้การถูกเพียงแค่ 2วินาทีก็อาจก่อแผล แต่นี่ไม่สามัญ

เหตุที่ไม่ใช่อุบัติเหตุ 
ในบุคคลที่เข้า ร.พ. เนื่องกับแผลไหม้เหตุไฟหรือถูกลวก  เป็นเพราะถูกทำร้าย
รวมทั้งทารุณกรรมต่อเด็ก ทะเลาะกันส่วนตัว ถูกคู่ครองทำร้าย คนแก่ถูกทำร้าย และทะเลาะกันเรื่องผลประโยชน์
การแช่ติดอยู่กับของร้อนหรือในน้ำร้อนอาจชี้ว่าเป็นทารุณกรรมต่อเด็ก
ซึ่งอาจเกิดเมื่ออวัยวะปลายๆ หรือบางครั้งก้น ถูกกดให้แช่น้ำร้อน
ปกติมีขอบบนที่ชัดเจนและมักจะเสมอกัน (symmetrical)
โดยส่วนพับของผิวหนังอาจทำให้ส่วนนั้นไม่ไหม้ (เรียกในภาษาอังกฤษว่า "sock burns", "glove burns" หรือ "zebra stripes")

แผลไหม้จงใจด้วยไฟบุหรี่มักพบที่หน้า หลังมือ หรือหลังเท้า
ตัวชี้ทารุณกรรมอื่นๆ รวมทั้งแผลไหม้เป็นวง (circumferential burns) การไร้แผลที่เป็นรอยน้ำกระเซ็น แผลไหม้โดยลึกเท่าๆ กัน และมีลักษณะอาการถูกละเลยและทารุณกรรมอื่นๆ
การเผาเจ้าสาวซึ่งเป็นทารุณกรรมในครอบครัวอย่างหนึ่งเกิดในวัฒนธรรมบางอย่าง เช่นอินเดียที่เผาผู้หญิงเพราะสามีหรือครอบครัวสามีคิดว่าได้สินสอดไม่พอ
ในปากีสถาน กรดเป็นเหตุใน เมื่อจงใจทำร้ายผู้อื่นและมักเป็นทารุณกรรมในครอบครัว
การเผาตนเองก็ใช้เป็นวิธีการประท้วงอย่างหนึ่งในที่ต่างๆ ของโลก

พยาธิสรีรวิทยา 

เมื่ออุณหภูมิสูงกว่า  โปรตีนในเซลล์จะเริ่มเสียรูปแล้วสลาย
มีผลให้เซลล์และเนื้อเยื่อเสียหาย
การทำงานผิดปกติของผิวหนังเป็นผลของแผลไหม้ต่อสุขภาพโดยตรง
รวมทั้งการเสียความรู้สึก การป้องกันไม่ให้เสียน้ำโดยระเหย และการควบคุมอุณหภูมิร่างกาย
ปัญหาที่เยื่อหุ้มเซลล์ทำให้เซลล์เสียโพแทสเซียมออกนอกเซลล์แล้วได้น้ำกับโซเดียมเพิ่ม

สำหรับแผลใหญ่ (คือมากกว่า ของผิวร่างกายทั้งหมด) จะมีการอักเสบอย่างสำคัญ
ทำให้น้ำซึมออกมาจากหลอดเลือดฝอยยิ่งขึ้น
แล้วทำให้บวมน้ำต่อมา
ทำให้ปริมาตรของเลือดโดยรวมลดลง โดยเลือดที่เหลือก็จะเสียน้ำเลือด (พลาสมา) อย่างสำคัญ และทำให้เลือดข้นขึ้น
เลือดที่ไหลได้แย่ลงไปยังอวัยวะต่างๆ เช่น ไตและทางเดินอาหาร อาจทำให้ไตวายและเกิดแผลเปื่อยในกระเพาะอาหาร (gastric ulcer)

แคเทโคลามีน (catecholamine) และคอร์ติซอล (cortisol) ที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้ระดับเมแทบอลิซึมสูงผิดปกติเป็นปีๆ
ซึ่งทำให้หัวใจปั๊มเลือดมากขึ้น หัวใจเต้นเร็ว และภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

การวินิจฉัย 
แผลไหม้อาจจัดหมวดตามความลึก เหตุให้เกิดแผล ขนาด และการบาดเจ็บที่เกี่ยวข้องกัน
หมวดที่ใช้มากที่สุดเป็นไปตามความลึก
ซึ่งระบุด้วยการตรวจแผล แต่ก็อาจตัดเนื้อออกตรวจ
การระบุความลึกให้แม่นยำโดยตรวจเพียงครั้งเดียวอาจยาก จึงอาจต้องตรวจซ้ำหลายๆ วัน
สำหรับคนที่ปวดหรือเวียนหัวและมีแผลไหม้จากไฟ ควรพิจารณาภาวะคาร์บอนมอนอกไซด์เป็นพิษด้วย
ไซยาไนด์เป็นพิษก็ควรพิจารณาด้วยเหมือนกัน

ตามขนาด 

ขนาดจะวัดโดยสัดส่วนแผลไหม้เทียบกับพื้นที่ผิวร่างกายทั้งหมด (total body surface area ตัวย่อ TBSA)
แผล ที่ปรากฏเป็นสีแดงไร้ตุ่มพองไม่รวมอยู่ในการประเมินเช่นนี้
แผลไหม้โดยมาก () มีผลต่อพื้นที่ผิวร่างกายทั้งหมดน้อยกว่า
มีวิธีระบุสัดส่วนแผลไหม้หลายอย่างรวมทั้ง Wallace rule of nines (กฎเลขเก้าของวอลเลซ), Lund and Browder chart และวิธีประเมินขึ้นกับขนาดมือ
กฎเลขเก้าจำได้ง่ายแต่แม่นสำหรับคนอายุมากกว่า 16ปีเท่านั้น
วิธี Lund and Browder chart จะแม่นกว่า เพราะใช้อัตราส่วนร่างกายที่ต่างๆ กันสำหรับเด็กและผู้ใหญ่
ขนาดมือของบุคคล (รวมฝ่ามือและนิ้ว) จะราวๆ  ของพื้นที่ผิวร่างกายทั้งหมด

กฎเลขเก้า (เข้ากับรูปที่แสดงได้) ระบุส่วนต่างๆ ของร่างกายเป็นร้อยละเก้าๆ รวมทั้ง แขนซ้าย (9%) แขนขวา (9%) ศีรษะกับคอ (9%)  (9%) ท้อง (9%) หลังทั้งหมด (18%) ขาซ้าย (18%) ขาขวา (18%) และอวัยวะเพศ/บริเวณขาหนีบ (1%)

ความรุนแรง 

เพื่อระบุการต้องส่งไปศูนย์รักษาแผลไหม้ สมาคมแผลไหม้อเมริกัน (American Burn Association) ได้สร้างระบบการจัดหมวดหมู่ขึ้นอย่างหนึ่ง
ในระบบนี้ แผลไหม้อาจเป็นแบบมาก (major) ปานกลาง (moderate) หรือน้อย (minor)
ประเมินโดยอาศัยปัจจัยหลายอ่าง รวมทั้งพื้นที่ผิวร่างกายทั้งหมดที่ไหม้ อวัยวะต่างๆ ที่ไหม้ อายุ และการบาดเจ็บที่เกี่ยวข้องกัน
แบบน้อยปกติรักษาได้ที่บ้าน แบบปานกลางมักรักษาที่ รพ. และแบบมากรักษาที่ศูนย์รักษาแผลไหม้

การป้องกัน 
ตามประวัติแล้ว แผลไหม้ราวๆ ครึ่งเชื่อว่าป้องกันได้
โปรแกรมป้องกันการถูกไหม้ได้ลดอัตราแผลไหม้แบบหนักได้อย่างสำคัญ
วิธีการป้องกันรวมทั้งจำกัดอุณหภูมิน้ำร้อน เครื่องตรวจควันไฟ ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง การสร้างอาคารที่ดี และเสื้อผ้ากันไฟ
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ตั้งอุณหภูมิเครื่องทำน้ำร้อนให้ต่ำกว่า 
วิธีอื่นเพื่อป้องกันน้ำลวกรวมการใช้เทอร์มอมิเตอร์วัดอุณหภูมิน้ำอาบ อุปกรณ์กันกระเด็นที่ใช้กับภาชนะหุงต้ม
แม้ผลของกฎหมายควบคุมดอกไม้ไฟจะไม่ชัดเจน แต่ก็มีหลักฐานในเบื้องต้นว่ามีประโยชน์
รวมทั้งการจำกัดขายให้เด็ก

การรักษา 
การรักษาพยาบาลเริ่มตั้งแต่ประเมินและรักษาเสถียรภาพทางลมหายใจของบุคคล ของการหายใจ และของการเดินเลือด
ถ้าสงสัยว่าสูดความร้อนเข้าไปด้วย การช่วยหายใจด้วยอาจจำเป็นตั้งแต่เนื่องๆ
แล้วจึงรักษาแผลไหม้
คนที่มีแผลใหญ่อาจต้องพันด้วยผ้าสะอาดจนกว่าจะมาถึง รพ.
เพราะแผลไหม้เสี่ยงติดเชื้อ ก็จะให้วัคซีนบาดทะยักถ้าไม่ได้ฉีดสร้างภูมิคุ้มกันไว้ในระยะ 5ปีที่ผ่านมา
ในสหรัฐ คนไข้แผลไหม้ ที่มายังแผนกฉุกเฉินจะได้รักษาแล้วให้กลับบ้าน
ที่เหลือต้องเข้ารักษาใน รพ.
ถ้าแผลใหญ่ ต้องให้อาหารตั้งแต่เนื่องๆ 
ควรได้โปรตีนเพิ่ม โดยสารอาหารรอง (trace element) และวิตามินก็มักจำเป็น
ในสถานพยาบาลที่มี การให้ออกซิเจนด้วยหีบให้ออกซิเจนในแรงดันอากาศสูง (hyperbaric oxygenation) เพิ่มอาจมีประโยชน์

น้ำเกลือ 
สำหรับผู้ที่เลือดไหลเวียนไม่ดี (poor tissue perfusion) ควรให้น้ำเกลือแบบ isotonic crystalloid solution (สารละลายคริสแทลลอยด์ซึ่งมีความดันออสโมซิสเสมอเลือด)
ในเด็กที่มีผิวไหม้เป็นเนื้อที่ (ของ total body surface area หรือ TBSA)  และผู้ใหญ่ที่มีมากกว่า ควรให้น้ำเกลือและตามเฝ้าสังเกต
ในผู้ที่มี TBSA ยิ่งกว่า ควรทำเช่นนี้แม้ก่อนไปถึง รพ. ถ้าเป็นไปได้
สูตรพาร์กแลนด์ (Parkland formula) สามารถใช้ระบุปริมาตรน้ำเกลือที่ต้องให้ใน 24ชม. แรก 
เป็นสูตรที่ผลลัพธ์แปรไปตามพื้นที่แผลไหม้เป็นอัตราของ  และน้ำหนัก 
น้ำเกลือครึ่งหนึ่งจะให้ใน 8ชม.แรก และที่เหลือใน 16ชม.ต่อมา 
เวลาจะคำนวณเริ่มเมื่อถูกไหม้ ไม่ใช่เริ่มตั้งแต่ให้น้ำเกลือ
เด็กต้องได้น้ำเกลือประเภทอื่นๆ รวมทั้งกลูโคส
อนึ่ง ผู้ที่บาดเจ็บทางเดินลมหายใจด้วยต้องได้น้ำเกลือมากกว่า
แม้การให้ไม่พออาจเป็นปัญหา แต่การให้เกินก็มีผลลบด้วย
สูตรเป็นเพียงแค่แนวปฏิบัติ ควรปรับให้ได้ปัสสาวะ  ในผู้ใหญ่ หรือ  ในเด็ก โดยมีความดันเลือดแบบ mean arterial pressure (MAP) ยิ่งกว่า 60 mmHg
แม้จะมักใช้น้ำเกลือแบบ lactated Ringer's solution แต่ก็ไม่มีหลักฐานว่าดีกว่าน้ำเกลือธรรมดา (normal saline)
น้ำเกลือแบบคริสแทลลอยด์ดูเหมือนจะดีเท่าๆ กับแบบคอลลอยด์ (colloid) แต่เพราะแบบหลังแพงกว่าจึงไม่แนะนำ
การถ่ายเลือดจำเป็นในกรณีจำนวนน้อย
ซึ่งแนะนำก็ต่อเมื่อระดับเฮโมโกลบินตกต่ำกว่า  ()
เพราะเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน
เข็มให้น้ำเกลืออาจสอดผ่านผิวที่ไหม้ถ้าจำเป็น หรืออาจให้ผ่านไขกระดูก (intraosseous infusion)

การพยาบาลแผล 
การแช่เย็นตั้งแต่เนื่อง ๆ (ภายใน หลังเกิดเหตุ) ลดความลึกของแผลและความเจ็บ แต่ถ้าทำมากเกินไปก็อาจทำให้ตัวเย็นเกิน
ควรทำด้วยน้ำเย็นอุณหภูมิระหว่าง  โดยไม่ใช้น้ำแข็งเพราะอาจทำให้แย่ลง
แผลไหม้เหตุสารเคมีอาจต้องล้างให้มาก ๆ
การทำความสะอาดด้วยสบู่และน้ำ, การเอาเนื้อตายออก และการปิดแผลเป็นเรื่องสำคัญ 
ถ้ามีตุ่มพองที่ยังไม่แตก ไม่ชัดเจนว่าควรทำอย่างไร 
มีหลักฐานในเบื้องต้นบ้างว่า ควรทิ้งไว้เฉย ๆ  
แผลไหม้ระดับสองควรตรวจอีกหลังจาก 
สำหรับแผลไหม้ระดับ 1 และ 2 การปิดแผลเช่นไรดีมีแต่หลักฐานคุณภาพไม่ดี
การไม่ปิดแผลไหม้ระดับ 1 นั้นเหมาะสม

แม้มักจะแนะนำยาทาปฏิชีวนะ แต่ก็มีหลักฐานสนับสนุนน้อย
ยาปฏิชีวนะซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน (silver sulfadiazine) ไม่แนะนำเพราะอาจทำให้หายช้า
มีหลักฐานไม่เพียงพอสนับสนุนให้ใช้ผ้าปิดที่มีซิลเวอร์
หรือการปิดแผลแบบดูดอากาศลดความดัน (negative-pressure wound therapy)
ซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีนดูไม่ต่างกับโฟมมีซิลเวอร์เพื่อช่วยให้แผลหาย

ยา 
แผลไหม้อาจเจ็บมาก แต่ก็มีวิธีลดความเจ็บ 
เช่นใช้ยาระงับปวดธรรมดา ๆ เช่น ไอบิวพรอเฟนและพาราเซตามอล และใช้ยากลุ่มโอปิออยด์ เช่น มอร์ฟีน
ยากลุ่มเบ็นโซไดอาเซพีนอาจให้พร้อมกับยาระงับปวดเพื่อลดความวิตกกังวล
เมื่อกำลังหาย อาจนวด ใช้สารต้านฮิสตามีน หรือการกระตุ้นประสาทผ่านผิว (transcutaneous electrical nerve stimulation) เพื่อแก้คัน
แต่สารต้านฮิสตามีนก็ได้ผลเพื่อจุดประสงค์นี้เพียงในคนไข้
มีหลักฐานเบื้องต้นสนับสนุนให้ใช้ยา gabapentin (ปกติใช้รักษาโรคลมชัก ความเจ็บปวดเหตุโรคเส้นประสาท อาการวัยทอง อาการขาอยู่ไม่เป็นสุข)
คืออาจสมควรกับคนที่ไม่ดีขึ้นเมื่อใช้สารต้านฮิสตามีน
ลิโดเคน (lidocaine) ที่ให้ทางเส้นเลือดต้องมีงานศึกษาเพิ่มขึ้นก่อนจะแนะนำให้ใช้แก้ปวด

การให้ยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดแนะนำก่อนการผ่าตัดสำหรับคนไข้ที่ไหม้มาก (>60% TBSA)
จนถึงปี 2008 แนวทางปฏิบัติต่าง ๆ ไม่แนะนำให้ทำอย่างนี้โดยทั่วไปเพราะแบคทีเรียอาจดื้อยา
และเพราะเสี่ยงติดเชื้อรา
แต่หลักฐานเบื้องต้นก็แสดงว่า อาจเพิ่มอัตรารอดชีวิตสำหรับคนไข้ที่มีแผลไหม้ใหญ่และรุนแรง
แต่ไซโตไคน์แบบไกลโคโปรตีนคือ  (Erythropoietin) ก็ไม่พบว่ามีผลป้องกันหรือรักษาภาวะเลือดจางในคนไข้แผลไหม้
ในกรณีที่มีเหตุจากกรดไฮโดรฟลูออริก  (calcium gluconate) เป็นยาแก้พิษโดยเฉพาะ และอาจให้ทางเส้นเลือดและ/หรือใช้ทา
ฮอร์โมนการเติบโตของมนุษย์แบบลูกผสม (recombinant human growth hormone ตัวย่อ rhGH) ในกรณีที่ไหม้เกิน ปรากฏว่า ช่วยให้หายเร็วขึ้นแม้ไม่มีผลต่อความเสี่ยงตาย
การใช้สเตอรอยด์รักษาไม่มีหลักฐานที่ชัดเจน

การผ่าตัด 
แผลที่ต้องปิดด้วยการปลูกถ่ายหนัง (skin graft) หรือแผ่นเนื้อเยื่อปะปลูก (flap) ควรทำให้เร็วที่สุด โดยปกติคือแผลซึ่งยิ่งกว่าแผลไหม้ระดับ 3 เล็ก ๆ
แผลไหม้เป็นวงของแขนขาหรือหน้าอกอาจต้องผ่าตัดเอาหนังออกที่เรียกว่า escharotomy
เพื่อป้องกันปัญหาเกี่ยวกับการเดินเลือดหรือการหายใจ
ไม่ชัดเจนว่านี่มีประโยชน์สำหรับแผลที่คอหรือนิ้วหรือไม่
การผ่าตัดพังผืด (fasciotomy) อาจจำเป็นสำหรับแผลไหม้เหตุไฟฟ้า
การปลูกถ่ายหนังอาจใช้สิ่งทดแทนหนังชั่วคราว ไม่ว่าจะได้จากสัตว์ (มนุษย์ผู้บริจาคหรือหมู) หรืออาจสังเคราะห์
โดยใช้ปิดแผล ป้องกันการติดเชื้อและการเสียน้ำ แต่ในที่สุดก็จะเอาออก
หรือว่า หนังมนุษย์ที่ปลูกถ่ายอาจติดอย่างถาวรถ้าไม่มีปฏิกิริยาปฏิเสธสิ่งปลูกถ่าย

ไม่มีหลักฐานว่าการใช้คอปเปอร์ซัลเฟตเพื่อให้เห็นอนุภาคฟอสฟอรัสแล้วเอาออกจะช่วยให้แผลหายสำหรับแผลไหม้เหตุฟอสฟอรัส
และการดูดซึมคอปเปอร์ซัลเฟตเข้าในเลือดก็มีผลร้าย

แพทย์ทางเลือก 
น้ำผึ้งใช้มาตั้งแต่สมัยโบราณเพื่อช่วยรักษาแผลและอาจมีประโยชน์สำหรับแผลไหม้ระดับ 1 และ 2
มีหลักฐานพอควรว่ามันช่วยแผลที่ไม่ไหม้ตลอดหนัง
หลักฐานสนับสนุนให้ใช้ว่านหางจระเข้มีคุณภาพไม่ดี
แม้อาจช่วยลดความเจ็บ
และงานทบทวนวรรณกรรมของกลุ่มแพทย์ไทยปี 2007 พบหลักฐานเบื้องต้นว่าช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น
แต่งานทบทวนต่อ ๆ มาตั้งแต่ปี 2012 ก็ไม่พบว่าดีกว่าซิลเวอร์ซัลฟาไดอะซีน
มีงานทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมเพียง 3งานที่ใช้พืชรักษาแผลไหม้ คือมี 2งานเกี่ยวกับว่านหางจระเข้ และงานหนึ่งเกี่ยวกับข้าวโอ๊ต

มีหลักฐานน้อยว่าวิตามินอีช่วยไม่ให้เป็นแผลเป็น
ไม่แนะนำให้ใช้เนย
ในประเทศมีรายได้น้อย แผลไหม้จะรักษาด้วยแพทย์แผนโบราณอาจถึง 1/3 ซึ่งรวมการทาไข่ โคลน  หรือมูลโค
การผ่าตัดจะจำกัดในบางกรณีเพราะจนหรือไม่มีหมอ
มีวิธีอื่น ๆ นอกจากยาที่สามารถลดความเจ็บปวดและความวิตกกังวลรวมทั้งการบำบัดด้วยความเป็นจริงเสมือน (virtual reality therapy) การสะกดจิต และวิธีการทางพฤติกรรมต่าง ๆ รวมทั้งวิธีหลอกล่อใจ

พยากรณ์โรค 

พยากรณ์โรคแย่กว่าสำหรับผู้มีแผลใหญ่ คนมีอายุมากกว่า และหญิง
การบาดเจ็บเพราะหายใจเอาควันเข้า, การบาดเจ็บสำคัญอื่น ๆ เช่น กระดูกยาวแตก/หัก และการมีสภาพหนักอย่างอื่นร่วม (เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคทางจิตเวช และการตั้งใจฆ่าตัวตาย) ก็มีผลต่อพยากรณ์โรคด้วย
ในสหรัฐโดยเฉลี่ย ผู้ที่รับเข้าศูนย์แผลไหม้เฉพาะทาง เสียชีวิต
โดยผลที่ได้ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของแผล
ยกตัวอย่างเช่น คนไข้ที่มีแผลไหม้น้อยกว่า 10%TBSA มีอัตราตายน้อยกว่า 1% และคนไข้ที่มีแผลไหม้ยิ่งกว่า 90%TBSA มีอัตราตาย 85%
แต่ในอัฟกานิสถาน คนไข้ที่มีแผลไหม้เกิน 60%TBSA ไม่ค่อยรอด

ระบบ Baux score ได้ใช้เพื่อคำนวณพยากรณ์โรคสำหรับแผลไหม้แบบหนัก
การคำนวณดั้งเดิมบวกขนาดแผลไหม้ (% TBSA) กับอายุคนไข้ แล้วใช้ผลลัพธ์เป็นอัตราความเสี่ยงตาย
แต่เพราะการพยาบาลได้ดีขึ้น ปัจจุบันนี้จึงไม่ค่อยแม่น
หนังสือแพทย์ปี 2016 ระบุว่า โดยขึ้นอยู่กับศูนย์แพทย์ คะแนนที่ระบุว่าคนไข้ไม่สามารถรอดชีวิตได้อยู่ที่ 160 และคะแนนที่ระบุว่าคนไข้อาจรอดชีวิตครึ่งหนึ่งอยู่ที่ 110 โดยจะบวกเพิ่มอีก 17คะแนนถ้าคนไข้บาดเจ็บเนื่องจากสูดความร้อนเข้าไปด้วย

แผลไหม้ในปี 2013 ทำให้สูญเสียปีสุขภาวะ  และก่อปีที่บุคคลอยู่อย่างพิการ

ภาวะแทรกซ้อน 
อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนหลายอย่าง โดยการติดเชื้อสามัญที่สุด
ตามลำดับโอกาสการเกิด ภาวะแทรกซ้อนรวมทั้งปอดบวม เซลล์เนื้อเยื่ออักเสบ (cellulitis) การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และการหายใจล้มเหลว
ปัจจัยเสี่ยงการติดเชื้อรวมทั้ง แผลไหม้เกิน 30%TBSA แผลไหม้ตลอดหนัง (ระดับ 3) อายุน้อยมากหรือแก่มาก แผลไหม้ที่ขาหรือฝีเย็บ
ปอดบวมเกิดบ่อยเป็นพิเศษสำหรับผู้สูดความร้อนเข้าไป
ภาวะเลือดจางเหตุแผลไหม้ตลอดหนังที่กินพื้นที่ยิ่งกว่า 10%TBSA เป็นเรื่องสามัญ
แผลไหม้เหตุไฟฟ้าอาจก่ออาการ compartment syndrome (เนื้อเยื่อมีเลือดเลี้ยงไม่พอเพราะแรงดันที่เพิ่มขึ้นในส่วนของร่างกาย) หรือ rhabdomyolysis (กล้ามเนื้อโครงร่างที่เสียหายเกิดสลายตัวอย่างรวดเร็ว) เพราะกล้ามเนื้อเสียหาย
ภาวะลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำที่ขาประเมินว่าเกิดกับคนไข้
ระดับเมแทบอลิซึมที่สูงเป็นปี ๆ หลังแผลไหม้หนักอาจทำให้กระดูกหนาแน่นน้อยลงและเสียกล้ามเนื้อ
อาจเป็นแผลเป็นหลังจากหาย โดยเฉพาะในเด็กผิวเข้ม
หลังจากเกิดเหตุการณ์ เด็กอาจมีปัญหาทางจิตใจอย่างสำคัญและมีความผิดปกติที่เกิดหลังความเครียดที่สะเทือนใจ ()
แผลเป็นอาจก่อความคิดความรู้สึกกับร่างกายของตนที่ไม่ดี (disturbance in body image)
ในประเทศกำลังพัฒนา แผลไหม้ขนาดสำคัญอาจมีผลให้ถูกแยกตัวออกทางสังคม, ยากจนอย่างรุนแรง และทิ้งลูก

วิทยาการระบาด 

ในปี 2015 ไฟและความร้อนทำให้บาดเจ็บ 
ซึ่งทำให้เข้า รพ. และคนเสียชีวิต 238,000ราย
โดยลดลงจาก 300,000คนในปี 1990
จึงจัดเป็นเหตุบาดเจ็บอันดับ4 รองจากอุบัติเหตุยานยนต์ การตก และความรุนแรง
แผลไหม้ เกิดในประเทศกำลังพัฒนา
ซึ่งให้เหตุผลว่าเป็นเพราะอยู่กันอย่างแออัดและหุงต้มอย่างไม่ปลอดภัย
โดยรวม แผลไหม้ถึงตายเกือบ เกิดในเอเชียอาคเนย์โดยมีอัตรา 11.6คนต่อประชากร 100,000คน
จำนวนคนไข้แผลไหม้ถึงตายได้ลดลงจาก 280,000คนในปี 1990 เหลือ 176,000คนในปี 2015
ในประเทศพัฒนาแล้ว ชายผู้ใหญ่มีอัตราตายเหตุแผลไหม้เป็นทวีคูณของหญิง 
โดยน่าจะเป็นเพราะมีอาชีพและกิจกรรมที่เสี่ยงกว่า 
แต่ในประเทศกำลังพัฒนาหลายประเทศ หญิงเสี่ยงเป็นทวีคูณเทียบกับชาย
โดยมักเกี่ยวกับอุบัติเหตุในครัวหรือความรุนแรงในครอบครัว
ในเด็กประเทศกำลังพัฒนา ความตายเหตุแผลไหม้เกิดในอัตราเป็นสิบ ๆ เท่าของประเทศพัฒนาแล้ว
รวม ๆ แล้วสำหรับเด็ก มันเป็นเหตุการเสียชีวิตหนึ่งในท๊อป 15
ระหว่างคริสต์ทศวรรษ1980 จนถึงปี 2004 อัตราแผลไหม้จนเสียชีวิตและอัตราการเกิดแผลไหม้ทั่วไปได้ลดลงในประเทศหลาย ๆ ประเทศ

ประเทศพัฒนาแล้ว 
การบาดเจ็บเหตุแผลไหม้ประมาณ 500,000รายได้รับการรักษาต่อปีในสหรัฐ
ทำให้เสียชีวิตราว ๆ 3,300รายในปี 2008
การบาดเจ็บ () และการเสียชีวิตเหตุแผลไหม้โดยมากเกิดกับผู้ชาย
แผลไหม้เพราะไฟเกิดมากที่สุดในคนอายุระหว่าง  เทียบกับการถูกลวกที่เกิดมากสุดในเด็กอายุน้อยกว่า 5ขวบและคนชราอายุเกิน 65ปี
แผลไหม้เหตุไฟฟ้าทำให้คนเสียชีวิต 
ฟ้าผ่าทำให้คนเสียชีวิต 
ในยุโรป แผลไหม้แบบตั้งใจเกิดกับชายวัยกลางคนบ่อยสุด

ประเทศกำลังพัฒนา 
ในอินเดีย คนประมาณ ได้แผลไหม้ที่สำคัญ แต่น้อยคนมากที่จะได้ดูแลในศูนย์รักษาแผลไหม้
อัตราสูงสุดเกิดในหญิงอายุระหว่าง 
เหตุส่วหนึ่งก็เพราะครัวไม่ปลอดภัยและเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มที่หลวม ๆ ตามปกติของคนอินเดีย
ประเมินว่า กรณี 1/3 เกิดจากเสื้อผ้าติดไฟจากไฟที่เปิดโล่ง
แผลไหม้ที่จงใจเป็นเรื่องสามัญและเกิดในอัตราสูงในหญิงอายุน้อย โดยเกิดจากความรุนแรงในครอบครัวและการทำร้ายตัวเอง

ประวัติ 

ภาพวาดถ้ำจาก 3,500 ปีกว่าได้บันทึกเรื่องแผลไหม้และวิธีรักษา
บันทึกการรักษาแผลไหม้อียิปต์ที่เก่าแก่สุดกล่าวถึงผ้าปิดแผลที่ใช้กับนมของมารดาที่มีทารกชาย
และพาไพรัสของเอดวินสมิทเมื่อ  กล่าวถึงการรักษาด้วยน้ำผึ้งและยาทาที่ทำจากพืช
มีวิธีการรักษาอื่น ๆ ที่ใช้ในประวัติศาสตร์ รวมทั้งใบชาที่พบในบันทึกจีน , ไขมันหมูและน้ำส้มสายชูโดยฮิปพอคราทีสเมื่อ  และไวน์กับยางไม้หอม (myrrh) โดยนักสารานุกรมชาวโรมัน Aulus Cornelius Celsus ที่บันทึกไว้เมื่อ 
ช่างตัดผม-นักผ่าตัด
ชาวฝรั่งเศส Ambroise Paré เป็นผู้กล่าวถึงแผลไหม้ระดับต่าง ๆ เป็นคนแรกในคริสต์ทศวรรษ 1500
ส่วนแพทย์ชาวฝรั่งเศสกีโยม ดิวพวีแตรน (Guillaume Dupuytren) ได้ขยายระดับเช่นนี้เป็นถึง 6 ระดับในปี 1832

รพ. รักษาแผลไหม้แห่งแรกได้เปิดในกรุงลอนดอนปี 1843 และการพัฒนาวิธีการรักษาแผลไหม้ตามที่พบในปัจจุบันก็เริ่มเมื่อปลายคริสต์ศตวรรษที่19 และต้นคริสต์ศตวรรษที่20
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง นักเคมีชาวอังกฤษ Henry Drysdale Dakin และศัลยแพทย์ชาวฝรั่งเศส Alexis Carrel ได้พัฒนามาตรฐานการทำความสะอาดและการฆ่าเชื้อแผลกับแผลไหม้โดยใช้สารละลายซึ่งลดอัตราตายอย่างสำคัญ
ในคริสต์ทศวรรษ1940 ความสำคัญในการตัดหนัง/อวัยวะออกและการปลูกถ่ายหนังก็รู้แล้ว ในเวลาเดียวกัน การให้น้ำเกลือและสูตรการให้ก็ได้พัฒนาขึ้น
ในคริสต์ทศวรรษ1970 นักวิจัยได้แสดงความสำคัญของภาวะมีเมแทบอลิซึมเกินที่ติดตามแผลไหม้ขนาดใหญ่

เชิงอรรถ

อ้างอิง

อ้างอิงอื่น ๆ

แหล่งข้อมูลอื่น 

Parkland Formula 
 

การบาดเจ็บ
 
ภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์
การถ่ายโอนความร้อน
ความเจ็บปวด