การประท้วงในประเทศคาซัคสถาน พ.ศ. 2565

การประท้วงในประเทศคาซัคสถานเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2565 หลังจากที่ราคาน้ำมันเชื้อเพลิงพุ่งสูงขึ้นอย่างกะทันหันซึ่งรัฐบาลคาซัคสถานระบุว่าเป็นผลมาจากความต้องการน้ำมันสูงและการรวมหัวกันกำหนดราคาของสถานีบริการน้ำมัน การประท้วงเริ่มขึ้นที่เมืองฌางาวือเซียนซึ่งเป็นแหล่งผลิตน้ำมันที่สำคัญ และต่อมาได้ขยายตัวไปยังเมืองอื่น ๆ ในประเทศอย่างรวดเร็ว รวมถึงเมืองอัลมาเตอซึ่งเป็นเมืองใหญ่ที่สุดของประเทศ ตลอดสัปดาห์แห่งเหตุการณ์ความไม่สงบและการปราบปรามอย่างรุนแรง มีผู้เสียชีวิต 225 ราย และถูกจับกุมกว่า 9,900 ราย

ความไม่พอใจรัฐบาลและอดีตประธานาธิบดีนูร์ซุลตัน นาซาร์บายิฟ ที่เพิ่มขึ้นก็ส่งผลให้การประท้วงขยายตัวเช่นกัน เนื่องจากไม่มีกลุ่มต่อต้านรัฐบาลคาซัคสถานที่ได้รับความนิยม จึงดูเหมือนว่าประชาชนมารวมตัวกันในเหตุการณ์ความไม่สงบโดยตรง เพื่อตอบสนองการประท้วง ประธานาธิบดีฆาเซิม-โฌมาร์ต โตกาเยฟ ได้ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินในแคว้นมังเฆิสเตาและเมืองอัลมาเตอโดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ 5 มกราคม ส่วนคณะรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรีอัสการ์ มามิน ประกาศลาออกในวันเดียวกัน และเพื่อตอบสนองคำร้องขอของโตกาเยฟ องค์การสนธิสัญญาความมั่นคงร่วมกัน (ซีเอสทีโอ; พันธมิตรทางทหารของกลุ่มรัฐหลังโซเวียตซึ่งประกอบด้วยคีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน เบลารุส รัสเซีย อาร์มีเนีย และคาซัคสถานเอง) ตกลงที่จะส่งกำลังทหารเข้าไปในคาซัคสถานโดยประกาศว่าเป็นภารกิจรักษาสันติภาพ ตำรวจท้องถิ่นรายงานว่า "ผู้โจมตีถูกคิดบัญชีไปหลายสิบราย" ในขณะที่อดีตประธานาธิบดีนาซาร์บายิฟถูกปลดจากตำแหน่งประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งคาซัคสถาน

เพื่อเป็นการผ่อนปรน ประธานาธิบดีโตกาเยฟกล่าวว่ารัฐบาลได้กลับมาใช้มาตรการตรึงราคาเชื้อเพลิงรถยนต์ที่ 50 เตียงเกียต่อลิตรต่อไปอีก 6 เดือน ในวันที่ 7 มกราคม เขากล่าวในแถลงการณ์ว่า "ระเบียบตามรัฐธรรมนูญได้รับการฟื้นฟูเป็นส่วนใหญ่ในทุกแคว้นของประเทศแล้ว" นอกจากนี้ยังประกาศด้วยว่าเขาได้สั่งให้กองทัพใช้กำลังขั้นรุนแรงถึงตายกับผู้ประท้วง โดยอนุมัติคำสั่ง "ยิงสังหาร" ผู้ใดก็ตามที่เดินขบวนประท้วงโดยไม่ต้องเตือนล่วงหน้า เรียกผู้ประท้วงว่า "โจรและผู้ก่อการร้าย" และกล่าวว่าจะใช้กำลังเพื่อ "กวาดล้างการประท้วง" ต่อไป

ในวันที่ 10 มกราคม รัฐบาลได้ประกาศวันไว้อาลัยเหยื่อจากเหตุการณ์ประท้วง ในวันที่ 11 มกราคม โตกาเยฟกล่าวว่ารัฐบาลสามารถกู้สถานการณ์ความสงบเรียบร้อยคืนมาได้แล้วและการประท้วงได้สิ้นสุดลง เขาประกาศว่ากองกำลังซีเอสทีโอจะเริ่มถอนกำลังออกจากประเทศในวันที่ 13 มกราคม และจะถอนออกทั้งหมดภายใน 10 วันข้างหน้า ในสุนทรพจน์ที่โตกาเยฟกล่าวต่อรัฐสภาเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่ผ่านมา เขารับทราบความไม่พอใจของสาธารณชนเกี่ยวกับความไม่เท่าเทียมกันของรายได้และวิพากษ์วิจารณ์นาซาร์บายิฟและบุคคลใกล้ชิดเกี่ยวกับความมั่งคั่งของพวกเขา นอกจากนี้เขายังเสนอชื่อแอลีย์ฆัน สมาเยอโลฟ เป็นนายกรัฐมนตรีคนใหม่อีกด้วย เที่ยวบินระหว่างประเทศกลับมาเปิดให้บริการทั้งขาไปและขากลับจากกรุงนูร์-ซุลตัน เมืองหลวงของประเทศ

อ้างอิง 

ประเทศคาซัคสถานในปี พ.ศ. 2565
การประท้วงในประเทศคาซัคสถาน
การประท้วงในปี พ.ศ. 2565
อาชญากรรมในปี พ.ศ. 2565
ข้อโต้เถียงเรื่องการกำหนดราคา