วงศ์ปลาไหลนา

วงศ์ปลาไหลนา (; ) เป็นวงศ์ปลากินเนื้อ พบในน้ำจืดและน้ำกร่อยของทวีปเอเชียและทวีปแอฟริกา โดยกระจายพันธุ์อย่างกว้างขวางในเขตอบอุ่น พบตั้งแต่พื้นที่ชุ่มน้ำและถ้ำในทวีปแอฟริกา, ตะวันออกกลาง, เอเชียใต้, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, อินโดนีเซีย, ฟิลิปปินส์ ไปจนถึงโซนโอเชียเนีย ใช้ชื่อวงศ์ว่า Synbranchidae (/ซิน-แบรน-ชิ-ดี้/) โดยพบอยู่ทั้งหมด 18 ชนิด  

มีรูปร่างเรียวยาวคล้ายงู  ตามีขนาดเล็ก มีอวัยวะช่วยหายใจเป็นเส้นเลือดฝอยในคอหอย ไม่มีครีบหรืออวัยวะใด ๆ ที่ช่วยในการว่ายน้ำ เว้นแต่บริเวณปลายหางจะแผนแบนคล้ายใบพาย ซึ่งจะมีลักษณะแตกต่างกันออกไปตามแต่ละชนิด 

มีลำตัวลื่นมาก เพราะมีเมือกเยอะ เกล็ดมีขนาดเล็กฝังในลำตัว  เมื่อยังเล็กจะมีครีบอก เมื่อโตขึ้นจะหายไป เป็นปลาที่สามารถ เปลี่ยนเพศได้ (Hermphrodite)  โดยช่วงแรกจะเป็นเพศเมีย และจะกลายเป็นเพศผู้เมื่อโตขึ้น ด้านน้ำหนักเพศเมียจะมีน้ำหนักตั้งแต่ 100-300 กรัม เพศผู้มีน้ำหนักมากกว่า 400 กรัม  ออกหากินในเวลากลางคืน กินเนื้อเป็นอาหาร โดยสามารถกินอาหารได้หลากหลาย แม้กระทั่งซากสัตว์หรือซากพืชที่เน่าเปื่อย

มีพฤติกรรมขุดรูอยู่ในพื้นโคลนตม หรือตามตลิ่งน้ำ ชอบรวมตัวกันอาหาร เป็นปลาที่สามารถปรับสภาพให้อาศัยอยู่ได้ในทุกสิ่งแวดล้อม ในฤดูร้อน สามารถขุดรูลึกลงไป 1-1.2 เมตร เพื่อจำศีลได้

สำหรับในประเทศไทยพบทั้งหมด 3 ชนิด คือ

 ปลาไหลแดง หรือ ปลาหล่อย (Macrotema caligans) 
 ปลาไหลนา (Monopterus albus) ซึ่งเป็นปลาที่คนไทยรู้จักดี
 ปลาไหลหลาด หรือ ปลาไหลงู (Ophisternon bengalense)    

เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงในเชิงพาณิชย์เป็นปลาเศรษฐกิจ โดยรวบรวมพ่อแม่พันธุ์จากธรรมชาติ โดยเฉพาะปลาไหลนา

อ้างอิง
จาก Fishbase.org
ปลาเพาะเลี้ยงปลาไหลนา จากกรมประมง

แหล่งข้อมูลอื่น

วงศ์ปลาไหลนา
ปลาที่พบในประเทศไทย
ปลาน้ำจืด
ปลาน้ำกร่อย
ปลาเศรษฐกิจ
ปลาตู้
สัตว์กินซาก