พระสุธรรมาธิบดี (เพิ่ม อาภาโค)

พระสุธรรมาธิบดี นามเดิม เพิ่ม นาควาณิช ฉายา อาภาโค เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองฝ่ายธรรมยุติกนิกาย อดีตเจ้าอาวาสวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร แม่กองธรรมสนามหลวง และกรรมการมหาเถรสมาคม

ประวัติ

ชาติกำเนิด 
พระสุธรรมาธิบดี มีนามเดิมว่า เพิ่ม นาควาณิช เกิดเมื่อวันอาทิตย์ที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2459 ภูมิลำเนาอยู่บ้านทุ่งหลวง หมู่ 3 ตำบลนาสาร อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช บิดาชื่อนายแป้น มารดาชื่อนางหนู (สกุลเดิมศรีแฉล้ม) มีพี่น้องร่วมบิดามารดาทั้งสิ้น 5 คน และต่างมารดาอีก 6 คน เมื่อโตขึ้นได้ศึกษาที่โรงเรียนวัดพระมหาธาตุนครศรีธรรมราช จนจบชั้นประถมบริบูรณ์

อุปสมบท 
พ.ศ. 2474 ย้ายมาอยู่วัดราชาธิวาส และได้บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อวันที่ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2475 ณ วัดราชาธิวาส โดยมีพระธรรมวโรดม (เซ่ง อุตฺตโม) เป็นพระอุปัชฌาย์ และวันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2480 ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ วัดราชาธิวาส โดยมีพระธรรมวโรดม (เซ่ง อุตฺตโม) เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระภัทรธรรมธาดา (ฮั้ว โสภิโต) ขณะยังเป็นพระครูโสภิตอาวาสวัตร เป็นพระกรรมวาจาจารย์ การบวชทั้งสองครั้งมีเจ้าจอมสว่าง ในรัชกาลที่ 5 เป็นเจ้าภาพ

การศึกษา 
 พ.ศ. 2475 สอบได้นักธรรมชั้นตรีและเปรียญธรรม 3 ประโยค
 พ.ศ. 2776 สอบได้นักธรรมชั้นโท
 พ.ศ. 2477 สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยค
 พ.ศ. 2478 สอบได้นักธรรมชั้นเอกและเปรียญธรรม 5 ประโยค
 พ.ศ. 2479 สอบได้เปรียญธรรม 6 ประโยค
 พ.ศ. 2481 สอบได้เปรียญธรรม 7 ประโยค 
 พ.ศ. 2485 สอบได้เปรียญธรรม 8 ประโยค
 พ.ศ. 2487 สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค

ศาสนกิจ 
หลังจบการศึกษาแล้วได้ย้ายมาอยู่วัดพระนคร จังหวัดนครศรีธรรมราช แล้วย้ายไปเป็นเจ้าอาวาสวัดรามประดิษฐ์ ได้พัฒนาวัดจนรุ่งเรืองทั้งด้านถาวรวัตถุและการจัดการศึกษา ถึงปี พ.ศ. 2503 จึงย้ายกลับมาอยู่วัดพระนคร

พ.ศ. 2506 พระศาสนโศภน (ปลอด อตฺถการี) ถูกปลดจากเจ้าอาวาสวัดราชาธิวาสและถอดจากสมศักดิ์ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (จวน อุฏฺฐายี) และพระธรรมปาโมกข์ (วิน ธมฺมสาโร) ได้สนับสนุนให้ท่านมารับตำแหน่งเจ้าอาวาสต่อ แม้ในระยะแรกจะประสบปัญหายุ่งยากในการปกครอง แต่ในที่สุดท่านก็เป็นที่ยอมรับจากพระในวัด ได้ปกครองและพัฒนาวัดเรื่อยมาตราบจนมรณภาพ

สมณศักดิ์ 
 4 ธันวาคม พ.ศ. 2493 เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญที่ พระอริยคุณาภรณ์
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2504 เป็นพระราชาคณะชั้นราชที่ พระราชปัญญาภรณ์ สุนทรธรรมบัณฑิต ปริยัติกิจโกศล วิมลคณธุราทร ธรรมิกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2510 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพที่ พระเทพปัญญากวี ตรีปิฎกคุณาลังการ ศาสนภารธุราทร ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2519 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมที่ พระธรรมวราภรณ์ สุนทรอรรถสาทิส วิจิตรธรรมภาณี ตรีปิฎกคุณาลงกรณ์ ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
 5 ธันวาคม พ.ศ. 2532 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองที่ พระสุธรรมาธิบดี ศรีปริยัติสัทธรรมโกศล โสภณสีลาจารประยุต วิสุทธิธรรมวรนายก ตรีปิฎกบัณฑิต ธรรมยุติกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

มรณภาพ 
พระสุธรรมาธิบดี ถึงแก่มรณภาพด้วยโรคหัวใจขาดเลือด เมื่อวันอังคารที่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2542 เวลา 03.30 น. ณ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ สิริอายุได้  พรรษา 63 ศพตั้งบำเพ็ญกุศล ณ ศาลาการเปรียญ วัดราชาธิวาสวิหาร

วันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2542 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชโปรดเกล้าฯ พระราชทานโกศแปดเหลี่ยม ฉัตรเบญจาตั้งประดับ ปี่กลองชนะประโคมเวลาพระราชทานน้ำหลวงสรงศพ และรับศพอยู่ในพระบรมราชานุเคราะห์โดยตลอด มีพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมเวลากลางคืน กำหนด 7 คืน

วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2543 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จฯ แทนพระองค์ไปพระราชทานเพลิงศพ ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

อ้างอิง 
เชิงอรรถ

บรรณานุกรม

 

พิ่ม
ภิกษุในสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกาย
เจ้าอาวาสวัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
เปรียญธรรม 9 ประโยค
แม่กองธรรมสนามหลวง
กรรมการมหาเถรสมาคม
บุคคลจากอำเภอเมืองนครศรีธรรมราช
เสียชีวิตจากภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
ภิกษุจากจังหวัดนครศรีธรรมราช