ชาวครีตเชื้อสายเติร์ก

ชาวครีตเชื้อสายเติร์ก ( หรือ ; , , หรือ ; ) ที่กลุ่มชนที่นับถือศาสนาอิสลามบนเกาะครีต ปัจจุบันผู้สืบสันดานส่วนใหญ่อาศัยในประเทศตุรกี หมู่เกาะโดเดคะนีสภายใต้การปกครองของอิตาลี (ต่อมาได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของประเทศกรีซเมื่อสงครามโลกครั้งที่สอง) ประเทศซีเรีย (เฉพาะเมืองอัลฮามีดียะฮ์) ประเทศเลบานอน ประเทศปาเลสไตน์ ประเทศลิเบีย และประเทศอียิปต์ โดยปะปนอยู่กับกลุ่มชาวตุรกีพลัดถิ่น

ชาวครีตเชื้อสายเติร์กคือลูกหลานของชาวกรีกที่เปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม เมื่อจักรวรรดิออตโตมันพิชิตเกาะครีตเมื่อราวคริสต์ศตวรรษที่ 17 พวกเขาระบุตัวตนว่าเป็น "ชาวกรีกมุสลิม" แต่ชาวกรีกที่ยังนับถือศาสนาคริสต์อยู่เรียกชนกลุ่มนี้ว่า "เติร์ก" เนื่องจากศาสนาที่นับถือ หาใช่ภูมิหลังทางชาติพันธุ์ ชาวเกาะครีตจำนวนมากจึงหันไปนับถือศาสนาอิสลามเป็นจำนวนมาก ทำนองเดียวกันกับประชากรในประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ประเทศแอลเบเนีย บางส่วนของประเทศมาซิโดเนียเหนือ และประเทศบัลแกเรีย ซึ่งอาจเป็นอัตราการเปลี่ยนเข้ารีตศาสนาอิสลามที่สูงเสียยิ่งกว่าประชากรอัตราการอพยพเข้าของชาวเติร์กผู้รุกรานเสียอีก แม้จะเปลี่ยนศาสนาไปแล้ว แต่พวกเขายังคงสื่อสารด้วยภาษากรีกสำเนียงครีตดังเดิม ครั้นเมื่อมีการสมรสข้ามชาติพันธุ์และการเปลี่ยนไปนับถือศาสนาอิสลาม จึงเกิดชนกลุ่มใหม่เรียกว่า "ชาวครีตเชื้อสายเติร์ก" มีเหตุผลนานาประการที่ทำให้ชาวกรีกหันไปนับถือศาสนาอิสลาม (หรือแสร้งทำเป็นนับถือ) จากเอกสารของนักเดินเรือชาวยุโรประบุว่า "ชาวเติร์กบนเกาะครีต ไม่ได้มีเชื้อสายเติร์กเลย หากแต่เป็นชาวครีตที่เคยนับถือนิกายออร์ทอดอกซ์"

หลังเกิดความขัดแย้งทางศาสนาช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทำให้ชาวมุสลิมจำนวนมากอพยพออกจากเกาะครีต โดยเฉพาะการก่อกำเริบเกาะครีต ช่วงปี ค.ศ. 1897–1898 และการที่เกาะครีตขอรวมเข้ากับประเทศกรีซใน ค.ศ. 1908 สุดท้ายหลังสิ้นสงครามกรีก–ตุรกีใน ค.ศ. 1919–1922 และสงครามประกาศอิสรภาพตุรกี จึงมีการแลกเปลี่ยนประชากรกันระหว่างประเทศกรีซกับตุรกี โดยแลกชาวคริสต์จากคาบสมุทรอนาโตเลียกับชาวมุสลิมในคาบสมุทรบอลข่าน ตามสนธิสัญญาโลซานเมื่อ ค.ศ. 1923 ชาวครีตเชื้อสายเติร์กจำต้องอพยพโยกย้ายออกจากเกาะ

พวกเขายังคงอัตลักษณ์ด้านการใช้ภาษากรีกสำเนียงครีตอยู่ตลอด ทั้งที่ภาษาตุรกีออตโตมันเป็นภาษาในการปกครองของชนชั้นสูง ภาษากรีกของพวกเขาถูกใช้ในพิธีกรรมของลัทธิเบกตาชีซึ่งเป็นมุสลิมซูฟี ปัจจุบันสามารถพวกลูกหลานของชาวครีตเชื้อสายเติร์กได้ที่เมืองอัยวาลึค ซึ่งมีชาวครีตอาศัยอยู่มากที่สุดชาวครีตเชื้อสายเติร์กที่อพยพออกจากเกาะครีตช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19–20 ส่วนใหญ่จะตั้งถิ่นฐานตามแนวชายฝั่งทะเลอีเจียนและทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ที่เมืองอัยวาลึค เกาะจุนดา อิซมีร์ ชูคูโรวา โบดรุม ซีเด มูดานยา อาดานา แมร์ซิน ส่วนที่เมืองอัลฮามีดียะฮ์ ประเทศซีเรีย มีชาวครีตเชื้อสายเติร์กอาศัยอยู่ร้อยละ 60 ของประชากรเมืองทั้งหมด พวกเขายังคงอนุรักษ์วัฒนธรรมของตนได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะการใช้ภาษากรีกในการสื่อสาร

ระเบียงภาพ

อ้างอิง 

ชาวกรีกมุสลิม
ชาวเติร์กในประเทศกรีซ
ชุมชนมุสลิมในทวีปยุโรป