บากูมัตสึ

บากูมัตสึ (, "ปลายยุคบากูฟุ") หมายถึง ช่วงปีสุดท้ายของสมัยเอโดะ เมื่อรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะจบสิ้นลง ระหว่างปี ค.ศ. 1853 และ ค.ศ. 1867 ญี่ปุ่นได้ยุตินโยบายต่างประเทศในการแยกอยู่โดดเดี่ยวซึ่งเป็นที่รู้จักกันคือ ซาโกกุ และเปลี่ยนจากระบบศักดินาของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะมาเป็นรัฐบาลเมจิแห่งจักรวรรดิสมัยใหม่ การแบ่งแยกทางอุดมการณ์และการเมืองที่สำคัญในช่วงเวลาสมัยนั้น ระหว่างกลุ่มชาตินิยมที่ให้การสนับสนุนจักรพรรดิที่เรียกกันว่า "อิชินชิชิ" และกองกำลังโชกุน ซึ่งรวมถึงกลุ่มนักดาบชั้นยอดอย่างชินเซ็งงูมิ

แม้ว่าทั้งสองกลุ่มจะเป็นขุมกำลังอำนาจที่มองเห็นได้อย่างชัดมากที่สุด หลายฝ่ายได้พยายามใช้ความโกลาหลของบากูมัตสึเพื่อยึดอำนาจมาไว้กับตนเอง นอกจากนี้ยังมีแรงผลักดันหลักอีกสองประการสำหรับความขัดแย้ง: ประการแรก ความขุ่นเคืองใจที่เพิ่มมากขึ้นในส่วนของโทซามะไดเมียว (หรือขุนนางนอก) และประการที่สอง ความรู้สึกต่อต้านชาติตะวันตกที่เพิ่มขึ้นหลังจากการมาถึงของแมทธิว ซี. เพร์รี ข้อแรกซึ่งเกี่ยวข้องกับขุนนางเหล่านั้นซึ่งได้เคยดำรงตำแหน่งใหญ่โตมาแต่ก่อนได้เข้าต่อสู้รบกับกองกำลังของโทกูงาวะที่ยุทธการที่เซกิงาฮาระในปี ค.ศ. 1600 ภายหลังจากนั้นพวกเขาก็ถูกกีดกันอย่างถาวรจากตำแหน่งที่มีอำนาจทั้งหมดภายในรัฐบาลโชกุน ข้อสองเพื่อเป็นการแสดงให้เห็นถึงคำขวัญซนโนโจอิ หรือ "เทิดทูนจักรพรรดิ ขับคนป่าเถื่อน" จุดเปลี่ยนของบากูมัตสึคือในช่วงสงครามโบชิงและยุทธการที่โทบะ-ฟูชิมิ เมื่อกองกำลังที่สนับสนุนโชกุนได้พ่ายแพ้

ความไม่ลงรอยเรื่องการต่างประเทศ

พลเรือจัตวาเพอร์รี (1853–54)

ปัญหาทางการเมืองและการก้าวไปสู่ความทันสมัย

แผ่นดินไหว

สนธิสัญญาไมตรีและพาณิชย์ (1858)

วิกฤตการณ์และความขัดแย้ง

วิกฤตทางการเมือง

การโจมตีชาวต่างชาติและกลุ่มผู้สนับสนุน

วิกฤตทางเศรษฐกิจและการเงิน

โองการ "ขับไล่คนเถื่อน" (ค.ศ. 1863)

การแทรกแซงทางทหารต่อกลุ่มซนโนโจอิ (ค.ศ. 1863–1865)

การแทรกแทรกของสหรัฐอเมริกา (ก.ค. 1863)

การแทรกแซงของฝรั่งเศส (ส.ค. 1863)

การโจมตีเมืองคะโงะชิมะ (ส.ค. 1863) 

จากความไม่พอใจชาวตะวันตกที่ลุกลามไปทั้งประเทศ ทำให้มีการตรา "โองการขับไล่คนเถื่อน" ขึ้น และญี่ปุ่นเริ่มการขับไล่โดยการเข้าโจมตีกองเรือสินค้าของชาติตะวันตกที่ผ่านช่องแคบชิโมะโนะเซะกิ ทำให้บรรดาชาติตะวันตกนำโดยราชนาวีอังกฤษทำการตอบโต้ญี่ปุ่น

การยับยั้งกบฏแคว้นมิโตะ (พ.ย. 1864)

กบฏแคว้นโชชู

การโจมตีเมืองท่าชิโมะโนะเซะกิ (ก.ย. 1864)

สนธยาแห่งรัฐบาลโชกุน

การปราบโชชูครั้งที่ 2 (มิ.ย. 1866)

การปรับปรุงและก้าวไปสู่ความทันสมัย

สงครามโบะชิง 

จากการที่กลุ่มขุนนางและซะมุไรในราชสำนักซึ่งเดิมไม่พอใจนโยบายต่างประเทศของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ สามารถขึ้นมามีอิทธิพลจนสามารถควบคุมราชสำนักไว้ได้อย่างมั่นคง ภายใต้รัชสมัยใหม่ของจักรพรรดิเมจิ ทำให้ โทกูงาวะ โยะชิโนะบุ ผู้ดำรงตำแหน่งโชกุนในเวลานั้น ได้ตระหนักถึงสถานการณ์ของตน จึงได้สละตำแหน่งและถวายพระราชอำนาจการปกครองคืนแก่องค์จักรพรรดิ โดยหวังไว้ว่าการกระทำดังกล่าวของตนจะช่วยรักษาตระกูลโทกูงาวะ และเปิดทางให้คนในตระกูลเข้าไปมีส่วนร่วมในรัฐบาลชุดใหม่

อย่างไรก็ตาม กลุ่มขุนนางก็ไม่เปิดทางให้โทกุงะวะขึ้นมามีอำนาจอีก ทำให้การเมืองในยุคนั้นถูกแบ่งเป็นสองฝ่าย คือฝ่ายตระกูลโทกูงาวะ และฝ่ายราชสำนัก และในไม่ช้าก็มีพระบรมราชโองการให้แคว้นซะสึมะและแคว้นโชชูล้มล้างตระกูลโทกูงาวะ ได้ทำให้โยะชิโนะบุต้องเปิดฉากการรบเพื่อยึดราชสำนักของจักรพรรดิที่นครหลวงเคียวโตะ แต่ด้วยกองทัพที่ทันสมัยของราชสำนักทำให้ฝ่ายโทกูงาวะต้องล่าถอยขึ้นไปทางเหนือที่เกาะฮกไกโด ณ ที่นั่นฝ่ายโทกูงาวะได้สถาปนาสาธารณรัฐเอะโสะ ในที่สุด กองทัพของราชสำนักก็สามารถพิชิตฮกไกโดได้ และทำให้อำนาจการปกครองในญี่ปุ่นรวมศูนย์อยู่ที่ราชสำนักอย่างแท้จริง

ดูเพิ่ม

บุคคลสำคัญ 
 โอมุระ มะซุจิโร
 ซะกะโมะโตะ เรียวมะ
 คนโด อิซะมิ
 ฮิจิกะตะ โทะชิโซ
 ทะกะซุงิ ชินซะกุ
 มะสึไดระ กะตะโมะริ
 ไซโง ทะกะโมะริ
 โทกูงาวะ โยะชิโนะบุ
 โยะชิดะ โชอิน
 คะสึระ โคะโงะโร
 Nomura Motoni
 Matthew C. Perry
บุคคลสำคัญในระดับรองของยุค:
 Hayashi Daigaku no kami (Lord Rector, Confucianist)
 Ido Tsushima no kami (Governor of Yedo, former Gov. of Nagasaki)
 Izawa Mimasaka no kami (Gov. of Uraga, former Gov of Nagasaki)
 Kawakami Gensai (Greatest of 4 hitokiri, active in assassinations during this time period)
 Takano Chōei – Rangaku scholar

Matsudaira Yoshinaga, Date Munenari, Yamanouchi Toyoshige and Shimazu Nariaki are collectively referred to as Bakumatsu no Shikenkō .

ผู้สังเกตการณ์ชาวต่างชาติ:
 Ernest Satow in Japan 1862–69
 Edward and Henry Schnell
 Robert Bruce Van Valkenburgh, American Minister-Resident

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 
 Gaikoku bugyō
 Franco-Japanese relations
 Anglo-Japanese relations
 German-Japanese relations

หมายเหตุ

อ้างอิง 

 Dower, John W. "Yokohama Boomtown: Foreigners in Treaty-Port Japan (1859–1872)".
 Hillsborough, Romulus. Shinsengumi: The Shōgun's Last Samurai Corps. North Clarendon, Vermont: Tuttle Publishing, 2005.  ISBN 0-8048-3627-2.
 Ravina, Mark. Last Samurai: The Life and Battles of Saigo Takamori. Hoboken, N.J.: John Wiley & Sons, 2004. ISBN 0-471-08970-2.
 
 Satow, Ernest. 2006 A Diplomat in Japan Stone Bridge Classics, ISBN 978-1-933330-16-7
  – Total pages: 357 
  – Total pages: 351 
  – Total pages: 871 
 Denney, John. Respect and Consideration: Britain in Japan 1853 - 1868 and beyond. Radiance Press (2011). ISBN 978-0-9568798-0-6

แหล่งข้อมูลอื่น 

  Languages and the Diplomatic Contacts in the Late Tokugawa Shogunate 
 http://www.webkohbo.com/info3/bakumatu_menu/bakutop.html 

ยุคเอโดะ
บากูมัตสึ