กิจการวิทยุคมนาคม

กิจการวิทยุคมนาคม () เป็นไปตามมาตรา 1 ข้อ 1.19 ของข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ITU Radio Regulations: ITU RR) ซึ่งกำหนดว่า "กิจการ...ที่เกี่ยวข้องกับการส่ง การปล่อย และ/หรือ การรับคลื่นวิทยุเพื่อวัตถุประสงค์ด้านการโทรคมนาคมโดยเฉพาะ"

วิทยุคมนาคมถูกแบ่งออกเป็นวิทยุคมนาคมในอวกาศและบนภาคพื้น โดยวิทยุคมนาคมในอวกาศถูกกำหนดไว้ในข้อบังคับวิทยุฯ ว่า มาตรา 1 ข้อ 1.8 ระบุว่า "วิทยุคมนาใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการใช้สถานีอวกาศตั้งแต่หนึ่งแห่งขึ้นไป หรือการใช้ดาวเทียมในการสะท้อนกลับหรือวัตถุอื่นในอวกาศตั้งแต่หนึ่งดวงขึ้นไป" ส่วนวิทยุคมนาคมภาคพื้นได้ให้คำจำกัดความไว้ว่า "วิทยุคมนาคมใด ๆ นอกเหนือจากวิทยุคมนาคมอวกาศ หรือวิทยุดาราศาสตร์"

ในแต่ละประเทศจะมีหน่วยงานที่คอยกำกับดูแลกิจการวิทยุคมนาคม ทั้งในด้านของการใช้ความถี่และด้านของอุปกรณ์ส่งสัญญาณ โดยหน่วยงานนั้นมักจะเป็นสมาชิกของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศด้วย ซึ่งอาจจะยึดตามข้อบังคับวิทยุของสหภาพฯ หรืออาจจะกำหนดกิจการอื่น ๆ เพิ่มเติมขึ้นมาได้

การแบ่งประเภท 
ส่วนที่ 3 ของมาตรา 2 ของข้อบังคับวิทยุของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ กำหนดคำจำกัดความของกิจการวิทยุเป็น 40 ประเภท โดยมีกิจการต่าง ๆ เช่น กิจการประจำที่ กิจการเคลื่อนที่ กิจการเคลื่อนที่ทางบก กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ กิจการความถี่มาตรฐานและสัญญาณเวลา กิจการดาวเทียมต่าง ๆ รวมถึงให้คำจำกัดความของวิทยุดาราศาสตร์ ซึ่งหมายถึง "กิจการที่เกี่ยวข้องกับการใช้วิทยุดาราศาตร์" กิจการวิทยุดาราศาสตร์ไม่ใช่กิจการวิทยุคมนาคม แต่เป็นกิจการที่เกี่ยวข้องกับการใช้วิทยุดาราศาสตร์เท่านั้น

กิจการย่อยและการกำหนดเอง 
กิจการบางชนิดเป็นส่วนย่อยของกิจการอื่น ตัวอย่างเช่น กิจการเคลื่อนที่ทางบกถือว่าเป็นสาขาหนึ่งของกิจการเคลื่อนที่ ซึ่งครอบคลุมหมดทั้งการเคลื่อนที่ทางบก ทางเรือ และทางอากาศ ซึ่งกิจการวิทยุคมนาคมภาคพื้นดินหลายประเภทมีการบริการวิทยุคมนาคมอวกาศ เช่น กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ และ กิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม

ส่วนแยกย่อยเพิ่มเติมของกิจการต่าง ๆ ในระดับสากลอาจจะถูกกำหนดเพิ่มเติมขึ้นมาได้ในระดับประเทศ เช่น ภายในกิจการเคลื่อนที่ทางบก ประเทศนั้น ๆ อาจจะเลือกที่จะกำหนดกิจการอื่นเพิ่มเติม เช่น กิจการเพจจิ้ง กิจการวิทยุสื่อสารสองทาง กิจการโทรคมนาคม กิจการวิทยุเคลื่อนที่ทรังก์ เป็นต้น ซึ่งคำจำกัดความของแต่ละส่วนย่อยเหล่านี้จะขึ้นอยู่กับลักษณะของกิจการนั้น ๆ มากกว่าที่จะอ้างอิงกิจการวิทยุคมนาคมในระดับสากล ซึ่งในอีกความหมายหนึ่ง "กิจการ" (Service) สามารถใช้งานได้ในสองลักษณะที่แตกต่างกันได้ ไม่ว่าจะในรูปแบบของการกำหนดเฉพาะในประเทศนั้น ๆ โดยมีข้อยกเว้นบางข้อที่ได้รับการยกเว้นจากข้อบังคับวิทยุฯ ซึ่งการใช้คลื่นความถี่จะต้องสอดคล้องกับคำจำกัดความสากลของกิจการวิทยุ

อ้างอิง