รางวัลนาฏราช

รางวัลนาฏราช () เป็นรางวัลที่มอบให้กับความสำเร็จในด้านศิลปะและด้านเทคนิคในอุตสาหกรรมโทรทัศน์และวิทยุ จัดเป็นประจำทุกปีโดย สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ รางวัลนี้เป็นที่ยอมรับในระดับประเทศถึงความเป็นเลิศในด้านความสำเร็จของรายการโทรทัศน์ ละครโทรทัศน์ และรายการวิทยุ ซึ่งประเมินโดยการลงคะแนนเสียงจากสมาชิกของสมาพันธ์ ผู้ชนะเลิศในสาขาต่าง ๆ จะได้รับสำเนารูปปั้นนางรำทองคำ ที่มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า "รางวัลสำหรับความสำเร็จ"

ประวัติ 
นับตั้งแต่การก่อกำเนิดของสถานีโทรทัศน์ในประเทศไทย เมื่อ พ.ศ. 2498 จนถึงปัจจุบัน เป็น เวลากว่า 50 ปี ที่รายการโทรทัศน์เป็นสื่อ ที่อยู่คู่สังคมไทยมาโดยตลอด ซึ่งตลอด ระยะเวลา ดังกล่าว ได้มีหน่วยงานและบุคคล ต่างๆ สร้างสรรค์รางวัลเพื่อเชิดชูผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ใน ด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นรายการ หรือบุคคลทั้งเบื้องหน้า และเบื้องหลังของ แต่ละรายการนั้นๆ สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ เป็นหน่วยงานที่เกิดจากการรวมตัว ของผู้ประกอบ อาชีพและวิชาชีพด้านกิจการ วิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ ได้เล็งเห็นว่า การ มอบรางวัลที่มีอยู่ตั้งแต่ อดีตจนถึงปัจจุบัน มิได้มีรางวัลใดที่ผู้ตัดสินเป็นผู้ประกอบวิชาชีพ วิทยุโทรทัศน์อย่างแท้จริง ซึ่งจะสามารถนำ ทั้งศาสตร์และศิลป์ที่สั่งสมจากประสบการณ์จริง ในวิชาชีพ มาประกอบการคัดเลือก อันจะเป็นการเผยแพร่ องค์ความรู้เหล่านี้ให้สังคมได้รับทราบ และเป็นการ แสดงศักยภาพของผู้ที่ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการ วิทยุโทรทัศน์อย่างแท้จริง ดังนั้นจึงได้ กำหนดจัดงานประกาศผลรางวัลให้กับผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุโทรทัศน์ เพื่อ เป็นการสร้างมาตรฐาน ใหม่ในการตัดสินรางวัลโดยผู้ประกอบการวิชาชีพขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2553

ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเพื่อคัดเลือกผลงานรับรางวัลนาฏราชนั้น คือ ผู้ที่ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการวิทยุโทรทัศน์ ไม่ว่าจะเป็นนักแสดง ผู้กำกับ ผู้ผลิตรายการ ผู้ดำเนินรายการ หรือผู้ผลิตงานเพลง ที่เคยได้รับรางวัลทางโทรทัศน์และวิทยุต่าง ๆ ย้อนหลัง 15 ปี โดยผลคะแนนทั้งหมดจะได้รับการจัดการและเก็บรักษาไว้เป็นอย่างดีโดยบริษัทภายนอก และทราบผลพร้อมกันในวันตัดสิน

วัตถุประสงค์ 
 สร้างมาตรฐานการตัดสินรางวัลในวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์ให้สังคมได้รับทราบ
 เผยแพร่องค์ความรู้ในการประกอบวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์สู่สังคม
 แสดงศักยภาพของผู้ประกอบอาชีพและวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์
 สังคมรับรู้และเข้าใจในบทบาทของสมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุ โทรทัศน์และผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุกระจายเสียง และโทรทัศน์
 ส่งเสริมและสนับสนุนการประกอบกิจการของผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์

กลุ่มเป้าหมาย 
 ผู้ประกอบการในวิชาชีพวิทยุและโทรทัศน์
 ประชาชนทั่วไปทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ

ประเภทของรางวัล 
แบ่งเป็น 4 ประเภทคือ ละครโทรทัศน์ รายการโทรทัศน์ รายการวิทยุ และรางวัลเกียรติยศด้านวิทยุและโทรทัศน์ โดยมีจำนวนทั้งสิ้น 36 รางวัล+อีก 2 รางวัลใหม่  ดังนี้
 รางวัลประเภทละครโทรทัศน์ จำนวน 14 รางวัล
 ละครยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 ผู้กำกับยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 นักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 นักแสดงสมทบหญิงยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 นักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 ทีมนักแสดงยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 บทโทรทัศน์ยอดเยี่ยม : 2552 - ปัจจุบัน
 เพลงละครยอดเยี่ยม : 2552 - 2561, 2563 - ปัจจุบัน
 เครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
 ลำดับภาพยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
 กำกับภาพยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
 กำกับศิลป์ยอดเยี่ยม : 2552 - 2561,2563 - ปัจจุบัน
 ละครชุดยอดเยี่ยม : 2552 - 2561, 2564
 นักแสดงดาวรุ่งหญิงยอดเยี่ยม : 2560
 นักแสดงดาวรุ่งชายยอดเยี่ยม : 2560
 รางวัลประเภทละครและซีรีส์ (บนแพลตฟอร์มออนไลน์) จำนวน 9 รางวัล
 ละครและซีรีส์ยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
 นักแสดงนำชาย (บนแพลตฟอร์มออนไลน์) ยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
 นักแสดงนำหญิง (บนแพลตฟอร์มออนไลน์) ยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
 นักแสดงสมทบชาย (บนแพลตฟอร์มออนไลน์) ยอดเยี่ยม : 2564 - ปัจจุบัน
 บทต้นฉบับละครและซีรีส์ยอดเยี่ยม : 2563 - ปัจจุบัน
 Drama  Series of the year 2563 - ปัจจุบัน
 รางวัลประเภทรายการโทรทัศน์ จำนวน 14 รางวัล
 รายการข่าวยอดเยี่ยม
 ผู้ประกาศข่าวยอดเยี่ยม
 สกูปข่าวยอดเยี่ยม
 เกมโชว์ยอดเยี่ยม
 ทอล์คโชว์ยอดเยี่ยม
 วาไรตี้ยอดเยี่ยม
 สารคดียอดเยี่ยม
 สารคดีชุดยอดเยี่ยม
 รายการเด็กยอดเยี่ยม
 รายการกีฬายอดเยี่ยม
 รายการกีฬาถ่ายทอดสดยอดเยี่ยม
 ผู้บรรยายรายการโทรทัศน์ยอดเยี่ยม
 ผู้บรรยายรายการกีฬายอดเยี่ยม
 พิธีกรยอดเยี่ยม
 รางวัลประเภทรายการวิทยุ จำนวน 6 รางวัล
 ผู้ผลิตรายการข่าวและสาระยอดเยี่ยม
 ผู้ผลิตรายการบันเทิงยอดเยี่ยม
 ผู้ดำเนินรายการข่าวและสาระยอดเยี่ยม
 ผู้ดำเนินรายการบันเทิงยอดเยี่ยม
 รายการบันเทิงท้องถิ่นยอดเยี่ยม
 รายการข่าวสาระความรู้ยอดเยี่ยม
 รางวัลเกียรติยศด้านวิทยุและโทรทัศน์ จำนวน 2 รางวัล
 เกียรติยศด้านวิทยุ
 เกียรติยศด้านโทรทัศน์

คุณสมบัติของรายการที่ส่งเข้าประกวด 
 ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สาธารณะของประเทศไทย
 ออกอากาศเป็นครั้งแรกระหว่างวันที่ 1 มกราคม ของปีนั้น จนถึง 31 ธันวาคม ของปีนั้น

ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน 
 ผู้ที่ประกอบอาชีพและวิชาชีพด้านกิจการวิทยุโทรทัศน์ ไม่ว่าจะเป็นนักแสดง ผู้กำกับ ผู้ผลิตรายการ ผู้ดำเนินรายการ หรือผู้ผลิตงานเพลง ที่เคยได้รับรางวัลต่าง ๆ ใน ปีที่ผ่านมา
 ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน
 รางวัลด้านโทรทัศน์
ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบคัดเลือก จำนวน 44 ท่าน
ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบตัดสิน จำนวน 163 ท่าน
 รางวัลด้านวิทยุ
ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบคัดเลือก จำนวน 30 ท่าน
ผู้มีสิทธิลงคะแนนรอบตัดสิน จำนวน 77 ท่าน
 ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนน 1 คน จะคัดเลือกผลงานทุกรางวัลตามเกณฑ์การตัดสินที่กำหนด อำนวยการเพื่อให้ ได้ผลงานตามจำนวนที่กำหนดในแต่ละรอบโดยจะต้องพิจารณาผลงานทั้งหมด และให้คะแนนในเอกสารให้คะแนนที่ปิด

ลำดับงานประกาศผลรางวัลนาฏราช

ผลรางวัล (ประเภทละครโทรทัศน์) 
เฉพาะ นักแสดงนำ, นักแสดงสมทบ, ละคร, ทีมนักแสดง, บทโทรทัศน์, ละครชุด และ เพลงละคร

ผลรางวัล (ประเภทแพลตฟอร์ม)

ผลรางวัล (ประเภทละครโทรทัศน์)

สถิติรางวัล

ละครที่ชนะห้าสาขาใหญ่ (Big Five) 
ตัวหนา หมายถึงผู้ชนะ

นักแสดงที่ชนะสี่สาขาทางการแสดง (All Four Acting) 
ตัวหนา หมายถึงผู้ชนะ

นักแสดงที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงสาขาการแสดงมากกว่า 1 รายชื่อในปีเดียวกัน 
 ไม่นับรวมสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยม เนื่องจากสาขาทีมนักแสดงยอดเยี่ยมไม่ได้ประกาศรายชื่อนักแสดงที่เข้าชิง ประกาศเพียงแค่ชื่อละครที่เข้าชิงเท่านั้น

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 รางวัลนาฏราช จากเว็บไซต์สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์
 รางวัลนาฏราชครั้งที่ 13 

 
รางวัลโทรทัศน์