เหตุเครื่องบินตู-154 ของกองทัพอากาศโปแลนด์ตก พ.ศ. 2553

เหตุเครื่องบินตู-154 ของกองทัพอากาศโปแลนด์ตก พ.ศ. 2553 เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2553 เมื่ออากาศยานตูโปเลฟ ตู-154เอ็มของกองทัพอากาศโปแลนด์ตกใกล้กับนครสโมเลนสค์ ประเทศรัสเซีย ทำให้ทั้ง 96 คนบนเครื่องเสียชีวิต ผู้เสียชีวิตประกอบด้วยประธานาธิบดีแลค กัตชึญสกี กับมาเรีย กัตชึญสกา ภริยา, รือชาร์ด กัตชอรอฟสกี อดีตประธานาธิบดีพลัดถิ่นโปแลนด์, เสนาธิการโปแลนด์กับนายทหารอาวุโสของโปแลนด์คนอื่น ๆ, ประธานธนาคารแห่งชาติโปแลนด์, รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศโปแลนด์, ข้าราชการโปแลนด์ สมาชิกรัฐสภาโปแลนด์ 15 คน นักบวชอาวุโส อากาศยานดังกล่าวอยู่ในเส้นทางจากกรุงวอร์ซอไปเข้าร่วมเหตุการณ์ครบรอบ 70 ปีการสังหารหมู่กาตึญ ซึ่งอยู่ห่างจากสโมเลนสค์ไปทางตะวันตกประมาณ 19 กิโลเมตร

นักบินพยายามลงจอดที่อากาศยานสโมเลนสค์เหนือ ซึ่งเป็นอดีตฐานทัพอากาศ ท่ามกลางหมอกหนาซึ่งลดทัศนวิสัยลงเหลือประมาณ 500 เมตร อากาศยานอยู่ต่ำเกินไปเมื่อมาถึงลานบิน อากาศยานพุ่งเข้าชนต้นไม้ในหมอก ทำให้พลิกคว่ำ กระทบพื้น แตกเป็นเสี่ยง และมาหยุดอยู่ห่างจากลานบินในพื้นที่ป่า 200 เมตร

วิธีดำเนินการองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศมอบหมายให้ประเทศรัสเซียรับผิดชอบการสืบสวนเป็นหลัก เพราะอุบัติเหตุดังกล่าวเกิดขึ้นในแผ่นดินรัสเซีย ซึ่งดำเนินไปด้วยความร่วมมือจากนานาประเทศ ประเทศโปแลนด์ก็ตั้งคณะกรรมการของตนขึ้นเพื่อสืบสวนเหตุดังกล่าว และอัยการในทั้งสองประเทศเริ่มการสืบสวนอาชญากรรม รายงานของรัสเซียได้รับการตีพิมพ์เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2554 และรายงานของโปแลนด์ได้รับการตีพิมพ์เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2554 รายงานทั้งสองฉบับส่วนใหญ่กล่าวโทษอุบัติเหตุดังกล่าวต่อนักบินที่ลดระดับความสูงลงต่ำเกินไปโดยไม่สามารถมองเห็นพื้นดิน รายงานของโปแลนด์ก็วิพากษ์วิจารณ์การจัดระเบียบและผู้นำของกรมการบินพิเศษของโปแลนด์อย่างรุนแรง เช่นเดียวกับพบข้อบกพร่องในการปฏิบัติงานของผู้ควบคุมการจราจรทางอากาศของรัสเซีย และต่อแสงสว่างและเขตประชิดของท่าอากาศยาน แม้จะมีความสงสัยในเบื้องต้น แต่ผลพวงและการสืบสวนอุบัติเหตุมีผลกระทบโดยรวมอบอุ่นระหว่างสองประเทศ ประเทศโปแลนด์รู้สึกว่าการสืบสวนกระทำในรูปแบบที่เปิดเผยและยุติธรรมในภาพรวม ซึ่งตรงข้ามกับการสืบสวนของรัสเซียและโซเวียตในอดีต หลังอุบัติเหตุดังกล่าว รัสเซียตีพิมพ์เอกสารหวงห้ามว่าด้วยการสังหารหมู่กาตึญอย่างเปิดเผย ตลอดจนลดชั้นความลับและตีพิมพ์อีกหลายชิ้น ยิ่งไปกว่านั้น สภาดูมาของรัสเซียยังผ่านข้อมติที่ยอมรับว่าโจเซฟ สตาลิน ผู้นำโซเวียต สั่งการสังหารหมู่กาตึญด้วยตนเอง ภายหลังอนุสรณ์กาตึญเป็นกิจการร่วมระหว่างรัสเซียกับโปแลนด์ ที่ผู้นำทั้งสองประเทศเข้าร่วม

อ้างอิง 

อุบัติเหตุทางการบินในประเทศรัสเซีย
อุบัติเหตุทางการบินในปี พ.ศ. 2553
อุบัติเหตุของเครื่องบินตูโปเลฟ ตู-154
อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับอากาศยานทางการทหาร
การสังหารหมู่กาตึญ
แคว้นสโมเลนสค์
ความสัมพันธ์โปแลนด์–รัสเซีย