พระยาอชิตวงษ์

เจ้าหลวงอชิตวงษ์ หรือ เจ้าอชิตวงษาทรงเป็นเจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 60 และองค์ที่ 10 แห่งราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์  ทรงเป็นราชโอรสในพระเจ้าสุมนเทวราช เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 58 ทรงครองเมืองน่านในปี พ.ศ. 2379 - พ.ศ. 2380

พระประวัติ

เจ้าหลวงอชิตวงษ์ ทรงเป็นราชโอรสในพระเจ้าสุมนเทวราช เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ 58 ประสูติแต่แม่เจ้าพิมพาอัครเทวี ทรงมีพระอนุชาและพระขนิษฐาต่างเจ้ามารดา 3 พระองค์ ดังนี้

 เจ้าหนานค่ายแก้ว 
 เจ้าบุษรถ ภายหลังได้เป็น เจ้าเมืองแก่น
 เจ้านางแปงเมือง

พระชายา และราชบุตร

เจ้าอชิตวงษ์ ทรงมีพระชายา 3 องค์ และพระโอรส พระธิดา 3 พระองค์

พระชายาที่ 1 แม่เจ้าเทียมตาราชเทวี ประสูติพระโอรสและพระธิดา 3 พระองค์ ดังนี้
 เจ้าพระยาวังขวา
 เจ้าสุริยะ
 เจ้านางขันคำ

ชายาที่ 2 แม่เจ้าตุ้ยเทวี 
 ไม่มีประสูติการพระบุตร

ชายาที่ 3 แม่เจ้าคำแปงเทวี 
 ไม่มีประสูติการพระบุตร

อิสริยยศ
 เจ้าราชวงษ์ (อชิตวงษ์)
 เจ้าพระยาน่าน (อชิตวงษ์)

 27 ธันวาคม พ.ศ. 2378
เจ้าราชวงษ์อชิตวงษา ราชโอรส ในเจ้าหลวงสุมนเทวราช ได้ลงไปเข้าเฝ้า พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว 
 28 มกราคม พ.ศ. 2379
ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชสัญญาบัตร แต่งตั้งเจ้าราชวงษ์อชิตวงษ์ ขึ้นเป็น เจ้าพระยาน่านอชิตวงษ์ เจ้านครเมืองน่าน

กรณียกิจ
11 มิถุนายน พ.ศ. 2379 เมื่อเจ้าหลวงอชิตวงศ์ ครองเมืองน่านท่านก็เสด็จขึ้นเมืองภูเพียงแช่แห้ง ต่อแกนพระธาตุเจ้า ซึ่งแต่เดิมเจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ สร้างมี 12 ศอก ท่านก็พร้อมเพรียงกับเจ้านาย ท้าวพระยาสังฆเจ้า นำเอายอดมหาธาตุที่คดไปทางตะวันออกลงมาดัด แล้วต่อให้ยาวอีก 4 ศอก รวมเป็น 16 ศอก ฉัตรและเกิ้งแต่เดิมมี 9 ใบ ก็สร้างเติมอีก 2 ใบ รวมเป็น 11 ใบ พอถึงเดือน 9 ขึ้น 8 ค่ำ ก็ทำพุทธาภิเษกเบิกบานฉลองทำบุญให้ทานเป็นมหากุศล ถึงเดือน 9 ขึ้น 9 ค่ำ ก็เสร็จ แล้วเจ้าหลวงอชิตวงษ์ก็เสด็จเข้าเมืองน่าน

ราชตระกูล

ดูเพิ่ม 
รายพระนามเจ้าผู้ครองนครน่าน

อ้างอิง

เจ้าผู้ครองนครน่าน
ราชวงศ์ติ๋นมหาวงศ์
อชิตวงษ์