สมเสร็จ

สมเสร็จ  () เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมกินพืชขนาดใหญ่ เป็นสัตว์มีหน้าตาประหลาด มีลักษณะของสัตว์หลายชนิดผสมอยู่ในตัวเดียวกัน มีจมูกที่ยื่นยาวออกมาคล้ายงวงของช้าง ลำตัวคล้ายหมูที่มีขายาว หางสั้นคล้ายหมีและมีกีบเท้าคล้ายแรด อาศัยในป่าทึบในแถบอเมริกาใต้, อเมริกากลาง, และ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีทั้งหมดสี่ชนิด คือ สมเสร็จอเมริกาใต้, สมเสร็จมลายู, สมเสร็จอเมริกากลาง และสมเสร็จภูเขา  ทั้งสี่ชนิดถูกจัดสถานะเป็นใกล้สูญพันธุ์หรือเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ สมเสร็จเป็นญาติใกล้ชิดกับสัตว์กีบคี่อื่น ได้แก่ ม้า และแรด

สปีชีส์ 

ปัจจุบันสมเสร็จถูกจัดให้อยู่ในวงศ์ Tapiridae มีเพียงสกุลเดียวคือ Tapirus มีทั้งสิ้น 4 ชนิด แต่ผู้แต่งบางคนอาจจำแนกไว้มากกว่านั้น รวมถึงชนิดที่สูญพันธุ์ไปแล้วด้วย:

สมเสร็จอเมริกากลาง (Tapirus bairdii)
สมเสร็จมลายู, สมเสร็จเอเชีย (Tapirus indicus)
สมเสร็จภูเขา (Tapirus pinchaque)
สมเสร็จอเมริกาใต้, สมเสร็จป่าต่ำ (Tapirus terrestris)
สมเสร็จป่าต่ำแคระดำ (Tapirus pygmaeus) (ยังไม่สรุป)
Tapirus polkensis †
Tapirus merriami †
Tapirus veroensis †
Tapirus copei †
Tapirus californicus †

นอกจากนี้แล้วยังมีสกุลอื่นที่สูญพันธุ์ไปแล้วตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์:
 † Colodon
 † Dilophodon
 † Heteraletes
 † Megatapirus
 † Miotapirus
 † Nexuotapirus
 † Palaeotapirus
 † Paratapirus
 † Plesiocolopirus
 † Plesiotapirus
 † Protapirus (ชื่อพ้อง Tanyops)
 † Selenolophodon
 † Tapiravus
 † Teleolophus

ลักษณะ 
ขนาดขึ้นอยู่กับชนิด โดยมากยาวประมาณ 2 เมตร สูง 1 เมตร จรดหัวไหล่ หนัก 150-300 กิโลกรัม ขนสั้นมีสีน้ำตาลถึงเทาเกือบดำ ยกเว้นสมเสร็จมลายู ที่มีสีขาวพาดกลางลำตัว และสมเสร็จภูเขา ที่มีขนยาว สมเสร็จทุกชนิดมีหูรูปไข่ ปลายหูสีขาว มนกลม ก้นห้อย หางอวบ สั้น ขาหน้ามีกีบเท้า 4 กีบ ขาหลังมี 3 กีบ ช่วยให้สามารถเดินบนโคลนหรือพื้นที่อ่อนนุ่มได้ ลูกสมเสร็จมีขนลายทาง หรือลายจุดเพื่อพรางตัว เพศเมียมีเต้านมเต้าคู่เดียว

สมเสร็จมีฟันซึ่งสามารถเขียนเป็นสูตรได้ว่า  ทั้งหมด 42-44 ซี่ มีฟันเขี้ยวสั้น ๆ ซึ่งไม่เหมือนสัตว์กีบคู่อย่างอื่น เช่น แรด

พฤติกรรมและความผูกพันกับมนุษย์
สมเสร็จ ทั้งหมดมีพฤติกรรมและความเป็นอยู่ใกล้เคียงกัน โดยเป็นสัตว์ที่หากินตามลำพังหรือเป็นคู่ในป่าดิบชื้น ที่มีความชุ่มชื้นหรือใกล้แหล่งน้ำ โดยจะใช้จมูกที่ยาวเหมือนงวงในการช่วยดมกลิ่นและดึงกิ่งไม้ในพุ่มไม้กินเป็นอาหาร ซึ่งสมเสร็จสามารถที่จะกินไม้ที่มีพิษบางชนิดได้ด้วย เป็นสัตว์ที่ชอบแช่น้ำหรือโคลน เมื่อยามพบกับศัตรูจะหนีลงไปในน้ำ ซึ่งบางครั้งอาจแช่ลงไปทั้งตัวโผล่มาแค่งวงเพื่อหายใจก็ได้ เป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคืน ลูกอ่อนที่เกิดมาใหม่จะมีลวดลายตามตัวเหมือนแตงไทย คล้ายลูกหมูป่า

สมเสร็จ เป็นสัตว์ที่มีระบบสายตาที่ไม่ดี แต่มีระบบประสาทรับฟังทางหูและดมกลิ่นดีเยี่ยม ปกติเป็นสัตว์ที่มีอุปนิสัยเรียบร้อย ไม่ก้าวร้าว แต่เคยมีรายงานว่า สมเสร็จอเมริกากลางตัวหนึ่งในสวนสัตว์โจมตีด้วยกรามใส่ผู้ดูแลซึ่งเป็นผู้หญิง เมื่อปี ค.ศ. 1998 จนได้รับบาดเจ็บสาหัสถึงขั้นพิการแขนขาด สมเสร็จเป็นสัตว์ที่อ้างอิงถึงในวัฒนธรรมและความเชื่อของญี่ปุ่น ด้วยการเป็นปีศาจตนหนึ่งที่กินความฝัน หรือฝันร้ายของผู้คนในนอนหลับเมื่อยามค่ำคืน เรียกว่า "บะกุ" () เป็นต้น

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 IUCN/SSC Tapir Specialist Group
 The Tapir Gallery at The Tapir Preservation Fund website
 World Tapir Day website
 Tapir Specialist Group website
 Baird's Tapir Project of Costa Rica
 In the Name of the Tapir: Confusions and Conclusions  a paper by Stefan Seitz about misidentification of tapirs by zoo visitors, including a zoological description of tapirs in rhyme

สัตว์กีบคี่
สมเสร็จ