วัดพระยาปันแดน

วัดพระยาปันแดน เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำน่าน ในตำบลพญาแมน อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์

วัดพระยาปันแดนเป็นวัดที่เจ้าเมืองพิษณุโลกกับเจ้าเมืองพิชัยได้ร่วมกันสร้างเพื่อตกลงเรื่องการแบ่งเขตแดนกัน โดยมีจุดเริ่มต้นที่หน้าจวนเจ้าเมืองของแต่ละเมือง ถ้าล่องเรือตามแม่น้ำน่านมาพบกัน ณ ที่ใดก็ถือว่าตรงจุดนั้นเป็นเขตแบ่งแดน วัดพระยาปันแดนยังปรากฏใน ลิลิตพายัพ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์เมื่อ พ.ศ. 2448 ครั้งยังเป็นสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชได้เสด็จไปประพาสมณฑลพายัพ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2350 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2458

ภายในวัดปรากฏเจดีย์ศิลปะรัตนโกสินทร์ตอนต้นอยู่ด้านหลังอุโบสถ จำนวนสี่องค์ ส่วนอุโบสถมีการสร้างทับร่องรอยซากอุโบสถเก่า ในปัจจุบันไม่ปรากฏร่องรอยหลักฐานแล้ว ตัวอุโบสถหันหน้าลงสู่แม่น้ำน่านซึ่งเป็นคุ้งน้ำพอดี วัดมีเกจิอาจารย์คือ พระครูวิเชียรปัญญามหามุณี ผู้ทรงวิทยาคมที่ชาวบ้านเคารพศรัทธาอย่างยิ่ง

เมื่อ พ.ศ. 2563 เกิดไฟไหม้วัด มีกุฏิเสียหาย 13 ห้อง หอฉัน 1 หลัง เสียหายทั้งหมด หอสวดมนต์ 1 หลัง เสียหายทั้งหมด ศาลาอเนกประสงค์ 1 หลัง เสียหายบางส่วน เสียหายทั้งหมดพระพุทธรูป โบราณเสียหายหลายสิบองค์และพระเหรียญ รูปหล่อ บูชา เสียหายหลายพันองค์

อ้างอิง 

พระยาปันแดน