วง อ.ส. วันศุกร์

วงดนตรี อ.ส. วันศุกร์ หรือ อัมพรสถานวันศุกร์ เป็นวงดนตรีในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้ชื่อนี้มาจากการที่เล่นออกอากาศทางสถานีวิทยุ อ.ส. อัมพรสถาน ในทุกเย็นวันศุกร์ ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเห็นว่าวงลายคราม มีนักดนตรีซึ่งเป็นพระราชวงศ์ผู้ใหญ่ สูงอายุมากยิ่งขึ้น บางครั้งเล่นดนตรีประเภทเครื่องเป่าไม่ค่อยถนัดแล้ว พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ให้นักดนตรีหนุ่มๆมาผสมวงเล่นร่วมกับวงลายคราม  จึงเกิดเป็นวงดนตรี อ.ส. วันศุกร์ ขึ้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงแซกโซโฟนเป็นหัวหน้าวง และนายแมนรัตน์ ศรีกรานนท์ เป็นนายวง

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระราชนิพนธ์เพลงพระราชนิพนธ์ศุกร์สัญลักษณ์ {Friday Night Rag} พระราชทานเป็นเพลงประจำวงดนตรี อ.ส.วันศุกร์

ประวัติวงดนตรี 

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงเป็นศิลปินผู้เพียบพร้อมด้วยพระปรีชาสามารถในการสร้างสรรค์ดนตรี เมื่อเสด็จนิวัตประเทศไทยใน พ.ศ. 2494 แล้วประทับที่พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต เพราะระหว่างนั้นมีการก่อสร้างเพิ่มเติม พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน ได้ทรงรวบรวมพระประยูรญาติบางองค์และคนสนิทมาเล่นดนตรีกันและพระราชทานชื่อวงนี้ว่า “วงลายคราม” ขึ้นเป็นวงดนตรีส่วนพระองค์วงแรก 

ในปี พ.ศ. 2495 กรมประชาสัมพันธ์ได้น้อมเกล้าฯ ถวายเครื่องส่งวิทยุกำลังส่ง ๑๐๐ วัตต์ ซึ่งมีทั้งคลื่นสั้นและคลื่นยาว พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรจึงทรงตั้ง “สถานีวิทยุ อ.ส.” ขึ้นที่พระที่นั่งอัมพรสถาน (ตัวอักษรย่อ อ.ส. ทรงนำมาจากคำว่า พระที่นั่งอัมพรสถาน) เพื่อใช้เป็นสื่อกลางให้ความบันเทิงและสาระประโยชน์ ตลอดจนข่าวสารต่าง ๆ แก่ประชาชน ปัจจุบันสถานีวิทยุ อ.ส. ได้ย้ายมาตั้งในบริเวณสวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต ต่อมา มีการปรับปรุงวงดนตรีลายคราม เนื่องจากนักดนตรีกิตติมศักดิ์เหล่านั้นเริ่มทรงพระชรามากขึ้น ไม่สามารถมาร่วมเล่นดนตรีได้อย่างเต็มที่ จนเหลือแค่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรและนายแมนรัตน์ ศรีกรานนท์ เท่านั้น นายแมนรัตน์ จึงได้ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตหานักดนตรีเข้ามาถวายงานเพิ่มเติมจนครบวงให้สามารถเล่นต่อไปได้ ต่อมาจึงได้รับพระราชทานชื่อวงใหม่นี้ว่า “วงดนตรี อ.ส.วันศุกร์” พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรทรงดนตรีกับ วง อ.ส.วันศุกร์ บรรเลงออกอากาศทางสถานีวิทยุ อ.ส.เป็นประจำทุกวันศุกร์ ทรงจัดรายการเพลง และทรงเลือกแผ่นเสียงเอง บางครั้งโปรดเกล้าฯ ให้ผู้ฟังโทรศัพท์ขอเพลงจากวงดนตรีที่กำลังบรรเลงได้ด้วย ปัจจุบันนี้ วงดนตรี อ.ส. วันศุกร์ มีอายุ ๕๐ ปีเต็มย่างเข้า ๕๑ ปีแล้ว

สมาชิกวง
สมาชิกของวงดนตรี อ.ส.วันศุกร์ ได้แก่
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
หม่อมเจ้าชมปกบุตร ชุมพล
หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช
หม่อมหลวงประพันธ์ สนิทวงศ์
หม่อมหลวงเสรี ปราโมช
พลเรือเอก หม่อมหลวงอัศนี ปราโมช ศิลปินแห่งชาติ
เรืออากาศตรี ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ ศิลปินแห่งชาติ
ว่าที่ร้อยตรี อวบ เหมะรัชตะ
นายถาวร เยาวขันธ์
นายสุวิทย์ อังศวานนท์
พลโท ทพ.ทวีศักดิ์ ทวีศรี
นายนนท์ บูรณสมภพ
นายกวี อังศวานนท์
นายสันทัด ตัณฑนันทน์
นายอุทิตต์ ทินกร ณ อยุธยา 
นายธรรมรักษ์ ทินกร ณ อยุธยา
นายอนิรุทธิ์ ทินกร ณ อยุธยา
รองศาสตราจารย์ ดร.ภาธร ศรีกรานนท์

นักร้องประจำวง ได้แก่
ท่านผู้หญิงหญิงสาวิตรี ศรีวิสารวาจา 
คุณหญิงจามรี สนิทวงศ์ ณ อยุธยา 
ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.คุณกัญดา ธรรมมงคล 
ท่านผู้หญิงสุวรี เทพาคำ 
นางสารา เกษมศรี
นางพรศรี สนิทวงศ์
คุณหญิงทองทิพ  รัตนะรัตน์
หม่อมราชวงศ์เบญจาภา ไกรฤกษ์
นายพัลลภ สุวรรณมาลิก
นายเดช ทิวทอง
นาวาอากาศเอก อภิจิต ศุกระจันทร์

ลักษณะพิเศษของ วง อ.ส.วันศุกร์ คือ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงร่วมบรรเลงกับสมาชิกของวง ออกอากาศกระจายเสียงทางสถานีวิทยุเป็นประจำทุกวันศุกร์ เป็นการเปิดโอกาสให้พสกนิกรได้ติดต่อกับพระองค์ได้ง่ายขึ้น บางครั้งทรงจัดรายการเพลงและทรงเลือกแผ่นเสียงในระยะแรก บางครั้งก็โปรดเกล้าฯ ให้มีการขอเพลงด้วยและจะทรงรับโทรศัพท์ด้วยพระองค์เอง นอกจากนี้เมื่อเกิดเหตุการณ์วาตภัยแหลมตะลุมพุก ได้อาศัยวงดนตรี อ.ส. ประกาศชักชวนประชาชนบริจาคทรัพย์ สิ่งของ ฯลฯ ช่วยเหลือผู้ประสบภัย และเป็นต้นจุดกำเนิดของ "มูลนิธิราชประชานุเคราะห์ ในพระบรมราชูปถัมภ์"

บทบาทสำคัญอีกประการหนึ่งของวงดนตรี อ.ส.วันศุกร์ คือ บรรเลงในงาน วันทรงดนตรี ตามที่มหาวิทยาลัยต่าง ๆ ได้กราบบังคมทูลเชิญเสด็จฯ เพื่อทรงสังสรรค์ร่วมกับนิสิตนักศึกษาเป็นการส่วนพระองค์ ซึ่งได้ดำเนินต่อเนื่องมาเป็นเวลายาวนานกว่าสิบปี ในปัจจุบันเมื่อมีพระราชกรณียกิจเพิ่มขึ้นอย่างมากมาย ประเพณีวันทรงดนตรีจึงได้ยกเลิกไป แต่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้วงดนตรีจากสถาบันต่าง ๆ ทั้งราชการและเอกชน รวมทั้งนักเรียน นิสิต นักศึกษา หมุนเวียนกันมาบรรเลงดนตรีเป็นประจำ ณ สถานีวิทยุ อ.ส.

ดูเพิ่ม
 วงลายคราม

 
กลุ่มดนตรีที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2495