แซนโทฟิลล์

แซนโทฟิลล์ () เดิมเรียก ฟิลโลแซนทิน (phylloxanthin) เป็นรงควัตถุสีเหลืองที่พบในธรรมชาติ เป็นหนึ่งในสารกลุ่มแคโรทีนอยด์ มีสูตรเคมีคือ C40H56O2 คำว่า "แซนโทฟิลล์" มาจากคำในภาษากรีก ξανθός (xanthos แปลว่า "เหลือง") และ φύλλον (phyllon แปลว่า "ใบไม้") เนื่องจากพบเป็นแถบสีเหลืองบนแผ่นทดสอบที่ผ่านกระบวนการโครมาโทกราฟี

โครงสร้างโมเลกุล 
โครงสร้างโมเลกุลของแซนโทฟิลล์มีความคล้ายคลึงกับสารกลุ่มแคโรทีน แต่แซนโทฟิลล์มีอะตอมของออกซิเจน ในขณะที่แคโรทีนเป็นสารกลุ่มไฮโดรคาร์บอนที่ไม่มีออกซิเจน โดยออกซิเจนในแซนโทฟิลล์มีทั้งในรูปกลุ่มไฮดรอกซิล และ/หรือจับกับอะตอมไฮโดรเจนในรูปแบบอีพอกไซด์ (epoxide) ทำให้แซนโทฟิลล์มีขั้วมากกว่าแคโรทีน และก่อให้เกิดความแตกต่างเมื่อทดสอบด้วยกระบวนการโครมาโทกราฟี

แหล่งที่พบ 
แซนโทฟิลล์พบมากในพืชใบเขียว โดยมีส่วนช่วยในการปรับพลังงานแสงและเป็นสารระงับพลังงานส่วนเกินจากการสังเคราะห์ด้วยแสง (non-photochemical quenching) ตัวอย่างของพืชที่พบแซนโทฟิลล์มาก ได้แก่ มะละกอ ลูกท้อ ลูกพรุน ฟักทอง นอกจากนี้ยังพบในร่างกายและผลิตภัณฑ์จากสัตว์ เช่น ไข่ ไขมันและหนังสัตว์

จุดสีเหลืองที่จอตาที่เรียกว่า macula lutea เป็นผลมาจากลูทีนและซีอาแซนทิน ซึ่งร่างการใช้เพื่อปกป้องดวงตาจากรังสีอัลตราไวโอเลต แต่เนื่องจากสารสองชนิดนี้ไม่เกี่ยวข้องกับกลไกการมองเห็น จึงไม่ถูกเปลี่ยนรูปเป็นสารกลุ่มเรตินัล ลูทีนและซีอาแซนทินเชื่อว่ามีส่วนในการเกิดปรากฏการณ์แปรงไฮดิงเกอร์ (Haidinger's brush) ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ทำให้ดวงตารับรู้ถึงโพลาไรเซชันของแสง

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 
 

แอลกอฮอล์ทุติยภูมิ
แคโรทีนอยด์