นิกายในศาสนาอิสลาม

นิกายและสำนักคิดในอิสลาม 

นักวิชาการอิสลาม มีทัศนะแตกต่างกันในการแบ่งจำนวนนิกายต่าง ๆ ในโลกอิสลาม
 บางท่านตีความหมายของคำว่า 73 จำพวกในที่นี้ว่าหมายถึงมุสลิมจะแตกแยกกันมากมายหลายกลุ่ม ไม่ได้เจาะจงว่าต้องแตกออกเป็น 73 จำพวกพอดีตามตัวบทวจนะของท่านศาสดา (ศ)
 บ้างกล่าวว่ามีมากกว่า 73 กลุ่ม 
 บ้างว่ามีน้อยกว่า 70 กลุ่ม

อย่างไรก็ตามไม่ว่าศาสนาอิสลามจะแตกออกเป็นหลายกลุ่ม แต่ศาสนาอิสลามที่ถูกต้องมีเพียงกลุ่มเดียวส่วนกลุ่มอื่นๆที่แตกแนวนั้นถือเป็นกลุ่มนอกศาสนา เพราะที่อยู่ของเขาเหล่านั้นคือไฟนรก ดังนั้นเราอาจจะสรุปได้ว่า ศาสนาอิสลาม มีนิกายเดียว (เพราะนิกายอื่น ๆ นั้นไม่ใช่อิสลาม ณ ที่อัลลอฮฺ)

รายชื่อนิกายในศาสนาอิสลามจากตำราต่าง ๆ มานำเสนอรวมทั้งได้ผนวกกลุ่มต่าง ๆ เท่าที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบันเข้าไปด้วย ซึ่งการนำเสนอนี้อาจแตกต่างไปจากตำราทั้งหลาย แต่ก็ไม่น่าแปลกอะไร เพราะแม้แต่ตำราเกี่ยวกับนิกายต่าง ๆ ในอิสลาม แต่ละเล่มต่างได้กล่าวไว้ ไม่เท่ากันและแตกต่างกันไป

ข้อสำคัญที่สุดที่ทุกท่านไม่ควรมองข้ามก็คือ แต่ละกลุ่มย่อมมีหลักความเชื่อ (อะกีดะฮ์หรืออุซูลุดดีน) และหลักปฏิบัติ (อัลฟิกฮ์หรืออะห์กาม) ที่เหมือนกันและแตกต่างกัน เพราะฉะนั้นทางเราใคร่ขอความร่วมมือจากทุกท่าน กรุณาส่งข้อมูลที่แท้จริงจากมัซฮับ (แนวทาง) ของท่านมายังเรา เพื่อเป็นข้อมูลแก่ผู้ใฝ่ศึกษาศาสนาอิสลามจะได้รับประโยชน์จากท่าน เช่นเดียวกันทางเราจะพยายามนำเสนอข้อมูลนิกายต่าง ๆ แก่ท่านด้วย อินชาอัลลอฮ์

แกนหลัก 
จากที่ได้นำเสนอมา สามารถแบ่งกลุ่มแกนนำหลักๆได้ 6 กลุ่มดังนี้คือ
 กลุ่มแรก ซุนนี่ หรืออะฮ์ลิสสุนนะฮ์ วัลญะมาอะฮ์
 กลุ่มที่สอง มุอ์ต๊ะซิละฮ์
 กลุ่มที่สาม ญับบะรียะฮ์
 กลุ่มที่สี่ ค่อวาริจญ์
 กลุ่มที่ห้า มุรญิอะฮ์
 กลุ่มที่หก ชีอะฮ์

รายชื่อ 73 นิกายในอิสลาม 
กลุ่มแรก ซุนนี่ หรืออะฮ์ลุสสุนนะฮ์ วัลญะมาอะฮ์ มี 4 กลุ่ม

(1) อัลอัชอะรียะฮ์ หรืออัลอะชาอิเราะฮ์, อัลมุตูริดียะฮ์ ที่มาจากหะนะฟี, มาลิกี, ชาฟิอีย์, บางส่วนของฮัมบาลี 

และ บางส่วนของอะฮ์ลุลหะดิษ

(2) สะลาฟีย์ หรือ อัลอะษะรียะฮ์ จาก ฮัมบาลีย์ และบางกลุ่มจากอะฮ์ลุลหะดิษ

(3) ตอรีกัต ซูฟีย์

(4) ดาอ์วะฮ์ วัตตับลีฆ

กลุ่มที่สอง มุอ์ต๊ะซิละฮ์ มี 12 กลุ่ม
 วาซิลียะฮ์
 ฮุซัยลียะฮ์
 นัซซอมียะฮ์
 คอบิฏียะฮ์และฮะดะษียะฮ์
 บิชรียะฮ์
 มุอัมมิรียะฮ์
 มุรดารียะฮ์
 ษุมามียะฮ์
 ฮะชามียะฮ์
 ญาฮิซียะฮ์
 ค็อยยาฏียะฮ์และก๊ะอ์บียะฮ์
 ญิบาอียะฮ์และบะฮ์ชีมียะฮ์

กลุ่มที่สาม ญับบะรียะฮ์มี 5 กลุ่ม
 ญะฮ์มียะฮ์
 นัจญารียะฮ์
 ฎิรอรียะฮ์
 มุชับบะฮะฮ์
 กะรอมียะฮ์

กลุ่มที่สี่ ค่อวาริจญ์มี 18 กลุ่ม
 มุฮักกิมะตุล อูลา
 อะซาริเกาะฮ์
 นัจญะดาตุล อาซิรียะฮ์
 บัยฮะซียะฮ์
 อะญาริดะฮ์
 ษะอาละบะฮ์
 อั๊คนะซียะฮ์
 มุอับบิดียะฮ์
 ร่อชีดียะฮ์
 ชัยบานียะฮ์
 มุกร่อมียะฮ์
 ม๊ะอ์ลูมียะฮ์และมัจฮูลียะฮ์
 บิดอียะฮ์
 อับบาฎียะฮ์
 ฮัฟซียะฮ์
 ฮาริษียะฮ์
 ยะซีดียะฮ์
 ศ็อฟรียะฮ์ อัซ-ซิยาดียะฮ์

กลุ่มที่ห้า มุรญิอะฮ์มี 6 กลุ่ม
 ยูนุซียะฮ์
 อะบีดียะฮ์
 ฆ็อสซานียะฮ์
 ษูบานียะฮ์
 ตูมีนียะฮ์
 ซอลีฮียะฮ์

กลุ่มที่หก กลุ่มชีอะฮ์ มี 24 กลุ่ม
สาขาซัยดียะฮ์
 ฮะรูดียะฮ์
 สุลัยมานียะฮ์
 อับตะรียะฮ์
บะยานียะฮ์
 มุฆีรียะฮ์
 มันซูรียะฮ์
 ญะนาฮียะฮ์
 ค็อฏตอบียะฮ์
 ฮะรูรียะฮ์

สาขาอิมามียะฮ์
 มุฮำมะดียะฮ์
 บากิรียะฮ์
 นาวูซียะฮ์
 ชะมีตียะฮ์
 อิมารียะฮ์
 อิสมาอีลียะฮ์
 มุบาร่อกียะฮ์
 มูซาวียะฮ์
 ก็อฏอียะฮ์
 ฮาชีมียะฮ์
 ซะรอดียะฮ์
 ยูนุซียะฮ์
 ชัยตอนียะฮ์กามิลียะฮ์
 กามิลียะฮ์
 ชีอะฮ์ อิษนา อะชะรียะฮ์ (ชีอะฮ์ 12 อิม่าม)

อ้างอิง 

 http://www.dra.go.th/dra_new/religion_islam/islam_2.asp  ซึ่งมีส่วนที่เหมือนและไม่เหมือนกับเนื้อหาในหน้าเว็บนี้

 
ศาสนาอิสลาม