เหรียญพิทักษ์เสรีชน

เหรียญพิทักษ์เสรีชน สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้อักษรย่อว่า ส.ช. สร้างขึ้นตามพระราชบัญญัติเหรียญพิทักษ์เสรีชน พ.ศ. 2512 สำหรับพระราชทานแก่ผู้กระทำการปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ด้วยความกล้าหาญ หรือได้รับบาดเจ็บสาหัสหรือตายในการสู้รบ โดยที่การสู้รบนั้นได้ก่อให้เกิดผลดีอย่างยิ่งแก่การปราบปราม การพระราชทานกรรมสิทธิ์ และ การเรียกคืน เช่นเดียวกับเหรียญกล้าหาญ เหรียญนี้ทำด้วยทองแดงรมดำรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างด้านละ 23 มิลลิเมตร ย่อกลางทั้งสี่ด้าน มุมบนห้อยกับแพรแถบ ด้านหน้าเหรียญตรงกลางมีรูปจักร ซ้ายขวามีรูปปีกนกพับอยู่บนพระแสงดาบ เขนและโล่ห์ ตอนบนเป็นรูปครุฑพ่าห์ ด้านหลังมีอักษร จารึกว่า อสาธุ สาธุนา ชิเน แพรแถบกว้าง 34 มิลลิเมตร ลายริ้วจากบนลงล่างเป็นสีแดงขาวสลับกัน ขอบทั้งสองข้างมีริ้วแดง รวม 17 ริ้ว ข้างบนมีเข็มโลหะ จารึกอักษรว่า พิทักษ์เสรีชน มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ช่อเดียวติดกลางแพรแถบ ใช้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้ายเหรียญนี้ไม่มีประกาศนียบัตร ผู้ได้รับจะประกาศนามในราชกิจจานุเบกษา

ประเภท ลำดับชั้น และลำดับเกียรติ

ลักษณะ 
ชั้นที่ 1 มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูป"ช่อชัยพฤกษ์"ช่อเดียวติดกลางแพรแถบ ถ้าผู้ได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 ปฏิบัติการถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 อีก ก็จะได้รับพระราชทานเครื่องหมายเป็นรูปช่อ"ชัยพฤกษ์"ช่อเดียวติดเพิ่มกลางแพรแถบในทางดิ่งกับช่อชัยพฤกษ์เดิมทุกครั้ง

ชั้นที่ 2 มี 2 ประเภท คือ
 ประเภทที่ 1 มีเครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปขีดประกอบด้วย"เปลวระเบิด"ติดกลางแพรแถบ
 ประเภทที่ 2 ไม่มีเครื่องหมายติดแพรแถบ

การขอพระราชทาน 
 เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 จะพระราชทานแก่บุคคลผู้ซึ่งได้ปฏิบัติการสู้รบด้วยความกล้าหาญ หรือได้รับบาดเจ็บสาหัส หรือเสียชีวิตในการสู้รบ และการสู้รบนั้นได้ก่อให้เกิดผลดีอย่างยิ่งแก่ประเทศ
 เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 1 จะพระราชทานแก่บุคคลผู้ซึ่งได้ปฏิบัติการสู้รบจนได้รับคำชมเชยจากทางราชการ หรือปฏิบัติการเสี่ยงอันตรายจนได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต แต่ยังไม่ถึงขั้นที่จะได้รับพระราชทานเหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1
 เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2 จะพระราชทานแก่บุคคลซึ่งปฏิบัติการสู้รบเป็นผลดีแก่ประเทศ

ผู้ที่ได้รับพระราชทาน 

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 1 

 พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
 สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
 สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี
 สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
 จอมพล ถนอม กิตติขจร
 จอมพล ประภาส จารุเสถียร
 พล.อ. เปรม ติณสูลานนท์
 พล.อ. เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์
 พล.อ. กฤษณ์ สีวะรา
 พล.อ. ชวลิต ยงใจยุทธ
 พล.อ. ชัชชม กันหลง
 พล.อ. ชาติชาย ชุณหะวัณ
 พล.อ. ธีรชัย นาควานิช
 พล.อ. ประวิตร วงษ์สุวรรณ
 พล.อ. บุญชัย บำรุงพงศ์
 พล.อ. ประจวบ สุนทรางกูร
 พล.อ. ปราโมชช์ ถาวรฉันท์
 พล.อ. พิจิตร กุลละวณิชย์
 พล.อ. มานะ รัตนโกเศศ
 พล.อ. ยุทธศักดิ์ ศศิประภา
 พล.อ. สายหยุด เกิดผล
 พล.อ. สำราญ แพทยกุล
 พล.อ. สุจินดา คราประยูร
 พล.อ. สุนทร คงสมพงษ์
 พล.อ. สุรยุทธ จุลานนท์
 พล.อ. เสริม ณ นคร
 พล.อ. เล็ก แนวมาลี
 พล.อ. อาทิตย์ กำลังเอก
 พล.อ. เทียนชัย สิริสัมพันธ์
 พล.อ. อิสระพงษ์ หนุนภักดี
 พล.อ. หาญ ลีนานนท์
 พล.ร.อ. สงัด ชลออยู่
 พล.ร.อ. ประพัฒน์ กฤษณจันทร์
 พล.อ.อ. สิทธิ เศวตศิลา
 พล.อ.อ. ทวี จุลละทรัพย์
 พล.อ.อ. ประพันธ์ ธูปะเตมีย์
 พล.อ.อ. เกษตร โรจนิล
 พล.อ.อ. พะเพียง กานตรัตน์
 พล.อ.อ. กมล เดชะตุงคะ
 พล.ต.อ. เสรีพิศุทธ์ เตมียเวช
 พล.ต.อ. เภา สารสิน
 พล.ต.อ. ประชา พรหมนอก
 พล.ต.อ. ประมาณ อดิเรกสาร
 ศ. สัญญา ธรรมดศักดิ์
 กมล วรรณประภา
 จรูญพันธ์ อิศรากูร ณ อยุธยา
 ชูสง่า ฤทธิประศาสน์
 บุญเท่ง ทองสวัสดิ์
 พิศาล มูลศาสตรสาทร
 พ่วง สุวรรณรัฐ

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 1

 พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา
 พล.อ. พัลลภ ปิ่นมณี
 พล.อ. ฤทธี อินทราวุธ
 พล.อ. วิทวัส รชตะนนทน์
 พล.อ. เทพพงศ์ ทิพยจันทร์
 พล.อ. อุดมเดช สีตบุตร
 พล.อ. วิวรรธน์ ปฐมภาคย์
 พล.อ.อ. จอม รุ่งสว่าง
 พล.ต.อ. อดุลย์ แสงสิงแก้ว
 พ.อ. ณรงค์ กิตติขจร
 พ.ต.ต. สงกรานต์ อุดมสิทธิ์
 บุญช่วย ศรีสารคาม
 ประมวล รุจนเสรี
 วีระชัย แนวบุญเนียร
 ร.ศ.(พิเศษ) อดิศร เพียงเกษ
 บุญทรง เตริยาภิรมย์

เหรียญพิทักษ์เสรีชน ชั้นที่ 2 ประเภทที่ 2

 จอมพล เกรี่ยงไกร อัตตะนันทน์
 พล.อ. ทรงกิต จักกาบาตร์
 พล.อ. บุญสร้าง เนียมประดิษฐ์
 พล.อ. สนธิ บุญยรัตกลิน
 พล.อ. อนุพงษ์ เผ่าจินดา
 พล.อ. ม.จ. จุลเจิม ยุคล
 พล.อ. เลิศรัตน์ รัตนวานิช
 พล.ร.อ. กำธร พุ่มหิรัญ
 พล.อ.อ. กำธน สินธวานนท์
 พล.อ.อ. อิทธพร ศุภวงศ์
 พล.ต.อ. ปทีป ตันประเสริฐ
 พล.ต.อ. ประเสริฐ รุจิรวงศ์
 พล.ต.อ. พงศพัศ พงษ์เจริญ
 พล.ต.อ. สมเพียร เอกสมญา
 พล.ต.อ. เพรียวพันธ์ ดามาพงศ์
 พล.ต.อ. วัชรพล ประสารราชกิจ
 พล.ต.อ. วสิษฐ เดชกุญชร
 พล.ต.อ. อัศวิน ขวัญเมือง
 พล.ท. สรรเสริญ แก้วกำเนิด
 พล.ต. ขัตติยะ สวัสดิผล
 พล.ต. สนั่น ขจรประศาสน์
 พล.อ.ต. เจ้าวัฒนัน ณ ลำพูน
 พ.อ.(พิเศษ) ประจักรษ์ สว่างจิต
 พ.อ.(พิเศษ) การุณ เก่งระดมยิง
 น.ต. ประสงค์ สุนศิริ
 น.ต. สุธรรม ระหงษ์
 ร.ท. ม.จ.ภูริพันธ์ ยุคล
 ศ. พงษ์ศักดิ์ อังกสิทธิ์
 ศ. วิจิตร ศรีสอร้าน
 ศ.(พิเศษ) ม.ร.ว.เทพฤทธิ์ เทวกุล
 ศ.(เกียรติคุณ) เกริกเกียรติ พิพัฒน์เสรีธรรม
 ปลอดประสพ สุรัสวดี
 ม.จ. ทองคำเปลว ทองใหญ่
 จำนงค์ โพธิสาโร
 จุลนภ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
 ชลอ ธรรมศิริ
 ถาวร เสนเนียม
 บัญญัติ บรรทัดฐาน
 ปานเทพ กล้าณรงค์ราญ
 ศักดา โมกขมรรคกุล
 ศักดิ์สยาม ชิดชอบ
 สวัสดิ์ วัฒนายากร
 สุเมธ ตันติเวชกุล
 อรรถ วิสูตรโยธาภิบาล
 อาณัติ บุนนาค
 เสรี หวังในธรรม
 แก้วขวัญ วัชโรทัย

ดูเพิ่ม 
 รายชื่อเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เหรียญพิทักษ์เสรีชน Freeman Safeguarding Medal, ที่ thaiscouts.com

เหรียญราชอิสริยาภรณ์ไทย
เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับทหาร