ซ็อม ซารี

ซ็อม ซารี หรือ สม สารี (Sam Sary, សំ សារី หรือ សម សារី) เป็นนักการเมืองชาวกัมพูชาที่เข้าร่วมในแผนบางกอกที่ต่อต้านพระนโรดม สีหนุ เขาเป็นบุตรชายของซ็อม เญียน ที่เป็นนักการเมืองในช่วง พ.ศ. 2483 และเป็นบิดาของ สม รังสี ผู้นำพรรคฝ่ายค้านที่สำคัญของกัมพูชา เขาเคยเป็นนักการเมืองที่ใกล้ชิดกับพระนโรดม สีหนุ แต่เกิดแตกคอกันหลังจากที่เขาถูกกล่าวหาว่าฉ้อราษฎร์บังหลวง ขายใบอนุญาตนำเข้า และในช่วงที่เป็นเอกอัครราชทูตในกรุงลอนดอนเมื่อ พ.ศ. 2501ที่เขาเฆี่ยนพี่เลี้ยงจนต้องหนีไปหาตำรวจอังกฤษ จนต้องถูกเรียกตัวกลับ เขาหายตัวไปเมื่อ พ.ศ. 2505 เชื่อว่าถูกฆ่าโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลหรือหน่วยสืบราชการลับ

ชีวิตทางการเมือง 
ซ็อม ซารีเป็นรองนายกรัฐมนตรีในรัฐบาลของพระนโรดม สีหนุเมื่อราว พ.ศ. 2493 เขามีบทบาทในการเรียกร้องเอกราชที่สมบูรณ์ของกัมพูชา และเป็นผู้ร่วมจัดตั้งพรรคสังคมราษฎร์นิยม เขามีความเกี่ยวข้องกับการโกงเลือกตั้งและการข่มขู่ ดังที่เกง วันสักกล่าวว่า “ความชั่วร้ายที่อยู่เบื้องหลังคือซ็อม ซารี ใน พ.ศ. 2498 เขาได้เข้าร่วมกับระบอบสังคมและเป็นผู้ใกล้ชิดของสีหนุ หลังจากสีหนุตัดสินใจใช้ความรุนแรง ซัม ซารีคือผู้ช่วยเหลือ

กรณีซ็อม ซารี 
ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2501 ซัม ซารีได้เป็นเอกอัครราชทูตกัมพูชาประจำกรุงลอนดอน เขามีภรรยาสี่คนและมีบุตร 5 คน รวมทั้งสม รังสี หลังจากเป็นเอกอัครราชทูตได้ประมาณ 6 เดือนก็เกิดคดีที่หญิงชาวกัมพูชาชื่อ อีป เอง เซง ได้กล่าวว่าเธอถูกซ้อม ซารีเฆี่ยนเพราะความผิดเล็กน้อย  ซารีถูกเรียกตัวกลับพนมเปญ แต่หลังจากที่เขาได้ตีพิมพ์เรื่องราวตามความเห็นของเขากับบริติชเพรสว่า "ฉันทำโทษเธอด้วยการเฆี่ยนตามวิธีการของกัมพูชา ฉันไม่ได้เฆี่ยนที่หน้าตาเฆี่ยนที่หลัง ซึ่งเป็นเรื่องปกติในกัมพูชา เขาได้โต้เถียงว่าเขามีสิทธิ์ทำเช่นนั้นเพราะสถานทูตคือกัมพูชาในลอนดอน"
 
หลังจากกลับมากัมพูชา ซารีกลายเป็นกลุ่มต่อต้านพระนโรดม สีหนุ เขาได้จัดตั้งพรรคการเมืองของตนเองแต่ไม่ประสบความสำเร็จ การต่อต้านสีหนุของเขาทำให้ถูกตั้งข้อสงสัยในเรื่องกรณีซ็อม ซารี 

หลายคนเชื่อว่าซารีทำงานกับสหรัฐอเมริกาหลังจากที่เขาไปเยือนสหรัฐเมื่อ พ.ศ. 2499 ในวันที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2502 พระนโรดม สีหนุได้กล่าวสุนทรพจน์ที่จังหวัดกำปงจามกล่าวว่าพระองค์รู้ถึงแผนการของสหรัฐที่ต้องการโค่นล้มพระองค์ออกจากอำนาจ โดยไม่ได้กล่าวถึงชื่อของซารี หนึ่งสัปดาห์หลังจากสุนทรพจน์ครั้งนั้น ซารีและครอบครัวได้หนีมายังประเทศไทย และหลังจากลี้ภัยได้ไม่นาน เขาได้หายสาบสูญไปใน พ.ศ. 2505 เชื่อว่าเขาถูกนำตัวไปสังหารและเสียชีวิตแล้ว

อ้างอิง 

 Chandler, David P. A History of Cambodia
 Osborne, Milton E. Sihanouk: Prince of Light, Prince of Darkness
 Short, Philip Pol Pot: Anatomy of Nightmare

นักการเมืองกัมพูชา