พระเจ้าคริสตอฟเฟอร์ที่ 3 แห่งเดนมาร์ก

พระเจ้าคริสตอฟเฟอร์ที่ 3 แห่งเดนมาร์ก หรือ คริสตอฟแห่งบาวาเรีย (26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1416 - 5/6 มกราคม ค.ศ. 1448) ทรงเป็นพระมหากษัตริย์เดนมาร์ก (ค.ศ. 1440-48 ในฐานะ กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3) พระมหากษัตริย์สวีเดน (ค.ศ. 1441-48) และพระมหากษัตริย์นอร์เวย์ (ค.ศ. 1442-48) ในช่วงสมัยสหภาพคาลมาร์

พระราชประวัติ

ก้าวขึ้นสู่อำนาจ
พระองค์เป็นพระโอรสในโยฮัน เคานท์พาลาทีนแห่งน็อยมาคท์ (ค.ศ. 1383-1443) และคาทารีนาแห่งพอเมอเรเนีย (ราวค.ศ. 1390-1426) คาทารีนาเป็นธิดาในวาร์ทิสเลาว์ที่ 7 ดยุกแห่งพอเมอเรเนีย และเป็นพระขนิษฐาในพระเจ้าอีริคที่ 7 แห่งเดนมาร์ก เคานท์พาลาทีนโยฮันนั้นเป็นพระราชโอรสในรุพเพิร์ต กษัตริย์แห่งโรมัน (ค.ศ. 1352-1410) บ้างก็ว่าคริสตอฟเฟอร์เสด็จพระราชสมภพที่น็อยมาคท์อินแดร์โอเบิร์พฟัลทซ์ในแคว้นโอเบิร์พฟัลทซ์ บาวาเรีย เยอรมนี ในค.ศ. 1445 กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ได้อภิเษกสมรสกับโดโรเธียแห่งบรันเดินบวร์ค (ค.ศ. 1430-1495) ในโคเปนเฮเกน

พระเจ้าอีริคที่ 7 แห่งเดนมาร์กถูกปลดออกจากราชบัลลังก์เดนมาร์กและสวีเดนในค.ศ. 1439 พระนัดดาของกษัตริย์อีริค คือ คริสตอฟแห่งบาวาเรีย ซึ่งไม่ทรงคุ้นเคยต่อสภาพการปกครองสแกนดิเนเวียได้รับเลือกจากสภาริคสรัดของเดนมาร์ก ให้เป็นผู้สืบบัลลังก์ต่อจากพระมาตุลา ในช่วงแรกทรงได้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในค.ศ. 1439 และต่อมาทรงได้รับการสถาปนาเป็นพระมหากษัตริย์โดยสภาวีบอร์กในวันที่ 9 เมษายน ค.ศ. 1440 พระองค์ถูกกำหนดให้เป็นกษัตริย์หุ่นเชิด ตามหลักฐานคำกล่าวที่ว่า "หากสภาต้องการดวงดาวแห่งสรวงสวรรค์จากกษัตริย์ พระองค์จะต้องสั่งมาแก่สภาให้ได้" อย่างไรก็ตามพระองค์มีความสามรถในการรักษาพระราชอำนาจส่วนพระองค์ โดยรวมแล้วการปกครองของพระองค์ได้พึ่งพาการเมืองของพวกขุนนางและการสืบราชสันตติวงศ์ จึงอาจเรียกได้ว่ารัชสมัยนี้เป็นจุดเริ่มต้นสมดุลทางอำนาจระหว่างพระมหากษัตริย์และขุนนางที่มั่นคงจนถึงค.ศ. 1660 พระองค์ได้รับเลือกเป็นพระมหากษัตริย์สวีเดนในภายหลัง คือ ค.ศ. 1441 และพระมหากษัตริย์แห่งนอร์เวย์ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1442

กบฏชาวนา
ช่วงเริ่มต้นรัชกาลของพระองค์เกิดกบฏชาวนาในเกาะฟึนและคาบสมุทรจัตแลนด์ เมื่อทรงปราบกบฏในเกาะฟึนได้แล้ว พระองค์ก็หันเหความสนใจไปยังการจลาจลในจัตแลนด์ โดยเฉพาะเขตเวนด์ซิสเซิลในจัตแลนด์เหนือควบคุมการจลาจลได้ค่อยข้างลำบาก เนื่องจากมีกองทัพชาวนา 25,000 คน นำโดยเฮนริก เรฟเอินโทว์ (ถูกประหารในปี 1441) เป็นภัยคุกคามอย่างต่อเนื่องของราชบัลลังก์กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3 แต่ก่อนกษัตริย์จะทรงมีพระบัญชา ตระกูลขุนนางในจัตแลนด์ได้ระดมพลของตนเดินทัพไปทางตะวันตกของออลบอร์ เพื่อเผชิญหน้ากับกองทัพของเรฟเอินโทว์

ชาวนาได้สร้างป้อมเกวียนขนาดมหึมาที่มีความหนาลึกถึงสามชั้นเพื่อป้องกันตนเองจากกองทัพม้าอัศวิน ที่รู้ว่าจะเข้ามาสู้กับพวกเขาแน่ พวกเขายังกองกิ่งไม้ไว้เหนือบึงด้านหน้าค่ายและใช้ดินกลบด้านบนเพื่อให้ดูเหมือนว่าเป็นพื้นดินแข็ง กองทัพขุนนางที่ทระนงตนนำโดยเอสเกอ เยนเซน บร็อค ได้ปรากฎตัวเหนือเนินเขานักบุญยอร์นส์ (St. Jørgensbjerg;เฮลเลียนยอร์นส์เบียร์) ในวันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ. 1441 เหล่าอัศวินบุกค่ายแต่กลับตกติดหล่มอยู่ในบึงอย่างรวดเร็ว ชาวนาจึงเดินทัพออกมาเพื่อสังหาร บร็อคถูกสังหารในยุทธการเนินเขานักบุญยอร์นส์ ศพถูกแยกชิ้นส่วนและชาวนาส่งไปยังเมืองต่างๆ ในพื้นที่เพื่อเป็นการย้ำเตือน จากนั้นชาวนาในแมเนอออลบอร์ฮุส (พื้นที่แมเนอที่สำคัญ) ได้ลุกฮือต่อต้านกษัตริย์เช่นกันทำให้นีลส์ กืลเดินสตีร์อาเน ซึ่งเป็นขุนนางต้องหลบหนี

การที่ชาวนาปฏิบัติต่อเชลยศึกหลังสู้รบ ทำให้กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3 ทรงตั้งพระทัยอย่างแน่วแน่ที่จะปราบกบฏชาวนา พระองค์นำกองกำลังกษัตริย์ขึ้นเหนือไปยังค่ายกบฏที่ฮุสบีโฮลใกล้เนินเขานักบุญยอร์นส์ ในจัตแลนด์เหนือ แต่เนื่องจากกลุ่มกบฏมีจำนวนกองกำลังมากกว่าพระองค์ กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ทรงใช้อุบายในการส่งสาส์นระบุว่า ชาวนาทุกคนที่ยอมออกมาจากค่ายและกลับบ้าน พวกเขาเหล่านั้นจะไม่ถูกลงโทษฐานกบฏ ชาวนาจากเกาะมอร์สและเมืองทิสเติดยอมออกจากค่ายและกลับบ้าน ทำให้พวกเขาถูกเรียกในภายหลังว่าเป็นพวกทรยศและขี้ขลาดตาขาว กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3 จึงทรงสั่งให้โจมตีค่ายในวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 1441 และถึงแม้จะต่อสู้อย่างดุเดือดแต่ชาวนาก็ไม่สามารถเอาชนะอัศวินเกราะหนักได้ ฝ่ายกบฏถูกสังหารหลายพันคน ผู้รอดชีวิตถูกปรับโทษอย่างหนัก ผลที่ตามมาร้ายแรงกว่านั้นคือ พวกกบฏสูญเสียสถานะอิสระและกลายเป็นทาสติดที่ดินในผืนนาที่พวกเขาอาศัยอยู่ กษัตริย์ทรงกำหนดให้การพกอาวุธที่ยาวกว่ามีดสั้นเป็นอาชญากรรมที่ร้ายแรงสำหรับชาวนา การปราบปรามชาวนาที่ครั้งหนึ่งเป็นอิสระในเดนมาร์กจึงสิ้นสุดลง

พระราชพิธีราชาภิเษกและความสัมพันธ์กับชาวสวีเดน

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1442 กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3 เสด็จไปยังเมืองเลอเดิสเซเพื่อพบปะกับขุนนางของทั้งสามราชอาณาจักร พระองค์ได้รับเลือกให้เป็นพระมหากษัตริย์นอร์เวย์ที่นั่นและจากนั้นเสด็จไปยังออสโล ซึ่งทรงประกอบพระราชพิธีราชาภิเษกในวันที่ 2 กรกฎาคม ค.ศ. 1442 หนึ่งปีถัดมาทรงได้รับการประกาศเป็นพระมหากษัตริย์เดนมาร์กที่สภาอุร์นโฮฟใกล้เมืองรีเบ เมื่อพระตำหนักของพระองค์ในเมืองรอสกิลด์ถูกเพลิงไหม้ กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ทรงย้ายไปประทับที่โคเปนเฮเกนและทรงสถาปนาให้เป็นราชธานีเดนมาร์ก ตามกฎบัตรเมือง ค.ศ. 1443

ขุนนางสวีเดนไม่ชอบที่จะต้องสละอำนาจใดๆ และไม่ชอบพระองค์ด้วย โดยอ้างว่าพระองค์มีความเป็นเยอรมันเกินไป และทรงอนุญาตให้พระมาตุลาของพระองค์ (อดีตกษัตริย์อีริค) ปล้นเส้นทางการขนส่งสินค้าจากปราสาทของพระองค์ในเกาะเกิตลันด์ โดยพระองค์ไม่พยายามหยุดยั้งอะไรในฐานะกษัตริย์ พวกเขาอ้างว่าการเพาะปลูกที่ไม่ดีก็เพราะกษัตริย์ ประชาชนหิวโหยจนต้องผสมเปลือกไม้กับแป้งสาลีเล็กน้อยเท่าที่หาได้กินเพื่อประทังชีวิต กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3 จึงทรงได้รับสมัญญาอย่างดูถูกจากชาวสวีเดนว่า "กษัตริย์เปลือกไม้" (Bark King) แต่ในทางกลับกัน พระองค์พยายามสนับสนุนเมืองและพ่อค้าให้มีมากเท่าที่ชนชั้นสูงจะมีได้ และเมืองสันนิบาตฮันซาก็อนุญาตให้ทำการค้าได้ 

พระองค์ทรงดำเนินนโยบายสงครามที่ไร้ประสิทธิภาพและทรงเจรจากับอดีตกษัตริย์อีริค สมเด็จลุงของพระองค์ที่ประทับในเกิตลันด์ สิ่งนี้ช่วยบรรเทากระแสความไม่พอใจของสวีเดนและสันนิบาตฮันซาได้บ้าง สนธิสัญญาสหภาพคาลมาร์มีการเปลี่ยนแปลงเพื่อให้ชนชั้นขุนนางมีอำนาจในการกำหนดนโยบายเสียส่วนใหญ่ และพระมหากษัตริย์ก็สูญเสียพระราชอำนาจมากมายที่กษัตริย์ได้รับเสมอมาตั้งแต่สมัยไวกิง ผลของความสมดุลทางอำนาจนโยบายนี้ยังไม่เป็นผลเมื่อพระองค์เสด็จสวรรคตกะทันหัน ด้วยทรงเป็นทายาทพระองค์สุดท้ายในสายพระราชสันตติวงศ์พระเจ้าวัลเดมาร์ที่ 4 แห่งเดนมาร์ก

สวรรคต
ใน ค.ศ. 1448 กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 3 เสด็จสวรรคตกะทันหันที่เมืองเฮลซิงบอรย์ ขณะทรงมีพระชนมายุ 31 พรรษา พระบรมศพได้รับการฝังที่มหาวิหารรอสกิลด์ เมืองรอสกิลด์ พระมเหสีม่ายของพระองค์คือ สมเด็จพระพันปีหลวงโดโรเธียได้อภิเษกสมรสกับกษัตริย์องค์ถัดไปคือ พระเจ้าคริสเตียนที่ 1 แห่งเดนมาร์ก

พระอิสริยยศ

พระอิสริยยศเต็มของกษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ คือ ด้วยพระคุณของพระเจ้า พระมหากษัตริย์เดนมาร์ก, สวีเดนและนอร์เวย์, ชาวเวนด์และชาวกอธ, เคานท์พาลาทีนแห่งไรน์, ดยุกแห่งบาวาเรีย

พงศาวลี

อ้างอิง

แหล่งข้อมูล
Dansk Biografisk Leksikon, vol. 7, Copenhagen 1980.
Politikens Danmarkshistorie, vol. 4 by Erik Kjersgaard, Copenhagen 1962.
Politikens bog om Danske Monarker by Benito Scocozza, Copenhagen 1998.

พระมหากษัตริย์เดนมาร์ก
พระมหากษัตริย์สวีเดน
พระมหากษัตริย์นอร์เวย์
พระมหากษัตริย์ฟินแลนด์
ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์