วุฒิสภาไทย ชุดที่ 12

วุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 (11 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 – ปัจจุบัน) เป็นสภาสูงของรัฐสภาไทย เป็นวุฒิสภาชุดแรกภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557

วุฒิสภาชุดนี้มีสมาชิก 250 คน มาจากการสรรหาโดย สมาชิกวุฒิสภา 244 คนมาจากการสรรหา สมาชิก 6 คนเป็นสมาชิกโดยตำแหน่ง ตามบทเฉพาะกาลมาตรา 269 ในรัฐธรรมนูญ มีอำนาจร่วมเลือกนายกรัฐมนตรีและเร่งรัดการปฏิรูปประเทศของคณะรัฐมนตรีตลอดจนพิจารณากฎหมายที่เห็นว่าเกี่ยวข้อง

ที่มา 
สมาชิกวุฒิสภามีจำนวน 250 คน เป็นโดยตำแหน่ง 6 คน ได้แก่ ปลัดกระทรวงกลาโหม ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ผู้บัญชาการทหารบก ผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้บัญชาการทหารอากาศ และผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ มาจากการคัดเลือกของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) 194 คน และมาจากการสรรหาใน 10 กลุ่มอาชีพ จำนวน 50 คน

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2559 พลเอก ธีรชัย นาควานิช เลขาธิการ คสช.ในขณะนั้น เคยส่งหนังสือถึง มีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ว่า "ไม่มีอำนาจเลือกหรือกำหนดตัวนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี แต่มีหน้าที่พิทักษ์รัฐธรรมนูญ" และ "อย่าได้หวาดระแวงว่าจะมีการสืบทอดอำนาจ คสช. ยินดีจะพ้นจากตำแหน่ง และยุติอำนาจหน้าที่ทั้งปวงตามกำหนดเวลาในโรดแมปและในร่างรัฐธรรมนูญ และจะไม่เข้ามาก้าวก่ายแทรกแซงการจัดการเลือกตั้งและการจัดตั้งรัฐบาลใหม่"

อำนาจ 
บทเฉพาะกาลของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ให้อำนาจสมาชิกวุฒิสภาพิจารณาบุคคลเป็นนายกรัฐมนตรีร่วมกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ทำให้นายกรัฐมนตรีต้องได้เสียงเห็นชอบเกิน 376 เสียงขึ้นไป นอกจากนี้ สมาชิกวุฒิสภายังมีอำนาจพิจารณากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปประเทศ 11 ด้าน เช่น  การเมือง การศึกษา กฎหมาย กระบวนการยุติธรรม เศรษฐกิจ การถือครองที่ดิน และระบบหลักประกันสุขภาพ ร่วมกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร โดยที่คณะรัฐมนตรีต้องระบุว่ากฎหมายฉบับใดเข้าข่ายดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ถ้าสมาชิกวุฒิสภา 50 คนขึ้นไปเห็นว่ากฎหมายใดที่คณะรัฐมนตรีไม่ได้ระบุว่าเกี่ยวข้องกับการปฏิรูปประเทศ แต่ตนเห็นว่าเกี่ยวข้อง สามารถยื่นให้ประธานรัฐสภาวินิจฉัยได้ ซึ่งหากเกี่ยวข้องก็จะสามารถร่วมพิจารณากฎหมายดังกล่าวได้

การดำเนินงาน 
ในรอบ 1 ปีของวุฒิสภาชุดนี้ ไอลอว์ตั้งข้อสังเกตว่าสมาชิกลงมติผ่านทั้งหมด 145 มติที่เข้าสู่วุฒิสภา พบว่ามีค่าเฉลี่ยการลงมติเห็นชอบร้อยละ 96.1 ที่สมาชิกทั้งหมดออกเสียงไปในทิศทางเดียวกัน และพบว่าสมาชิกวุฒิสภากลุ่มอาชีพออกเสียงไม่แตกต่างจากสมาชิกวุฒิสภาจากการแต่งตั้ง

ในรอบ 3 ปีของวุฒิสภาชุดนี้ พบว่าใช้งบประมาณไปแล้ว 2 พันล้านบาท ผ่านกฎหมาย 35 ฉบับ แต่ในปีแรกวุฒิสภาพิจารณากฎหมายเพียง 5 ฉบับ ในช่วง 3 ปี วุฒิสภาตีกลับร่างกฎหมาย 4 ฉบับรวมทั้งร่างพระราชบัญญัติพืชกระท่อม ซึ่งทำให้ต้องตั้งคณะกรรมาธิการร่วมเพื่อปรับแก้ไขและทำให้การผ่านกฎหมายล่าช้าออกไป

ไอลอว์รายงานว่า เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2565 วุฒิสภาชุดนี้ผ่านกฎหมายกว่า 40 ฉบับ และออกเสียงไปในทิศทางเดียวกันถึงร้อยละ 98 โดยเฉพาะร่างกฎหมายที่พรรคฝ่ายรัฐบาลเสนอ

ในปี 2565 วุฒิสภาชุดนี้ไม่เห็นชอบให้ศาสตราจารย์ ดร.อารยะ ปรีชาเมตตา เมธีวิจัยอาวุโส สกว. เป็นกรรมการ ป.ป.ช. และยังมีมติไม่ให้เปิดเผยบันทึกการประชุมกับรายงานลับ แต่แหล่งข่าวระบุว่า เป็นเพราะเขามีแนวคิดตรงข้ามกับอนุรักษนิยมต่อมาในปี 2566 วุฒิสภาชุดนี้ไม่เห็นชอบ สถาพร วิสาพรหม เป็นกรรมการ ป.ป.ช.

สมาชิก 
สมาชิกวุฒิสภา 250 คน ประกอบด้วยทหารและตำรวจรวม 104 คน สมาชิกเกือบครึ่งมาจากองค์การตามรัฐธรรมนูญที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติจัดตั้งขึ้น (สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ สภาปฏิรูปแห่งชาติ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ คณะรัฐมนตรีประยุทธ์ 1 และสมาชิกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ) ทั้งยังมีอดีตผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคพลังประชารัฐ และเครือญาตินักการเมืองพรรคพลังประชารัฐและพรรคประชาธิปัตย์

พบสมาชิกวุฒิสภาชุดนี้แต่งตั้งญาติเป็นคณะทำงาน 50 คน บางส่วนใช้วิธีการ "ฝากเลี้ยง" คือสมาชิกวุฒิสภาคนหนึ่งให้ญาติของตนเป็นคณะทำงานสมาชิกคนอื่น นอกจากนี้ยังพบว่ามีทหาร-ตำรวจอยู่ในชื่อคณะทำงานอีก 493 คนจากทั้งหมด 1,830 คน ระหว่างเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2562 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565 มีการจ่ายเงินเป็นค่าตอบแทนให้กับ ส.ว. และคณะทำงานไปแล้วอย่างน้อย 2.23 พันล้านบาท

รายชื่อสมาชิกวุฒิสภา 
มีรายชื่อดังนี้

สมาชิกวุฒิสภาโดยตำแหน่ง 
สำหรับสมาชิกวุฒิสภาโดยตำแหน่ง 6 คน มีรายชื่อดังนี้

รายชื่อสำรอง 
ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 1/2562 เรื่อง การกำหนดรายชื่อบุคคลสำรอง สำหรับการคัดเลือกให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 หรือ "สว.สำรอง กลุ่มอาชีพ" ได้ประกาศรายชื่อสำรอง ดังนี้

 จัตุรงค์ เสริมสุข --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 กฤษฎา ให้วัฒนานุกูล
 วรินทร์ เทียมจรัส
 พัชรินทร์ ดีสวัสดิ์
 พลอากาศเอก ณพฤษภ์ มัณฑะจิตร
 มงคล สุขเจริญคณา
 นฤมล โกวิน
 แดน ปรีชา
 รังสรรค์ หันสันเทียะ
 พิชัย อุตมาภินันท์
 ยุทธนา เกียรติดำเนินงาม
 สุรจิต ชิรเวทย์
 ภาณุพงษ์ เต็งวงษ์วัฒนะ
 สุรชัย ปิตุเตชะ
 สากล ภูลศิริกุล
 เทอดศักดิ์ เจียมกิจวัฒนา
 อำนวย แหยมยินดี
 ว่าที่ร้อยตรี วัลลภ วัชรอำมาตย์
 ณรงค์ ดวงจันทร์
 กัณฐัศ กุลวานิช
 บุญพา ลิมปะพันธุ์
 สุภาภรณ์ นิรมาณการย์
 ศิริชัย ปิติเจริญ
 วิเชียร รุจิธำรงกุล
 สุนทร วัฒนาพร
 สวัสดิ์ กฤตรัชตนันต์
 สุกฤษฎิ์ชวิศ สฤษฎ์คุณัชญ์
 เมฆินทร์ เมธาวิกูล
 ถาวร มงคลเคหา
 องค์กร อมรสิรินันท์
 เติมศักดิ์ บุญชื่น
 ปรีชา เมืองพรหม
 โกวิทย์ ทรงคุณ
 ศักดิ์ตระกูล เลี้ยงประเสริฐ
 วสวัตติ์ กฤษศิริธีรภาคย์
 ดุสิต ลีลาภัทรพันธุ์
 ชลธิชา ศรีสุข
 ชาลี ตั้งจีรวงษ์
 กิตติ โกสินสกุล
 ประเสริฐ หวังรัตนปราณี
 พลตรี พงษ์ศักดิ์ วงษ์สวรรค์
 ยุพา วงศ์ไชย
 โฉมยง ประทีปอุษานนท์ ทวีทรัพย์
 พงศ์พันธ์ สินผดุง
 ณัฏฐ์พัฒน์ ปัตตายะโก
 รองศาสตราจารย์ ดร. เสรี ศุภราทิตย์
 ภัสพลภ์ ชัยสุริยาทวิกูล
 อรุณี ลิ้มมณี
 พิเชฐ คูหาทอง
 รุ่งศักดิ์ สันตินันตรักษ์

ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 2/2562 เรื่อง เรื่อง ประกาศรายชื่อบุคคลสำรอง สำหรับการคัดเลือกให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 หรือ "สว.สำรอง กลุ่มที่ คสช.คัดเลือก" ได้ประกาศรายชื่อสำรอง ดังนี้
 ดอน ปรมัตถ์วินัย 
 อภิชาติ โตดิลกเวชช์ --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 ประสิทธิ์ ปทุมารักษ์ --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 วิวัฒน์ ศัลยกำธร 
 วิชัย ทิตตภักดี --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 สุวัฒน์ จิราพันธ --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 ชัยชาญ ช้างมงคล 
 จรุงวิทย์ ภุมมา --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 ลือชา การณ์เมือง
 อนุสิษฐ คุณากร --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 สมศักดิ์ นิลบรรเจิดกุล
 ประพันธ์ คูณมี --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 พลตำรวจโท อำนวย นิ่มมะโน --> ลาออกก่อนได้รับการโปรดเกล้า
 อนุพร อรุณรัตน์ --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 พลเอก พหล สง่าเนตร --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 พลเรือเอก ประสาน สุขเกษตร
 พลเอก สุนทร ขำคมกุล --> ได้รับแต่งตั้งแล้ว
 เพิ่มพงษ์ เชาวลิต
 โสภณ เมฆธน
 ชิดชัย วรรณสถิตย์
 สมชาย มีเสน
 ถวิลวดี บุรีกุล
 วรรณธรรม กาญจนสุวรรณ
 สร้อยทิพย์ ไตรสุทธิ์
 อโณทัย ฤทธิปัญญาวงศ์
 ภาณุวัชร นาควงษม์
 สุรชัย ภู่ประเสริฐ
 อภิวัฒน์ ศรีวรรธนะ
 เอกชัย จันทร์ศรี
 นพปฎล สุนทรนนท์
 ภาณุวัฒน์ พันธุ์วิชาติกุล
 พิสิษฐ์ เปาอินทร์
 วันชัย ศารทูลทัต
 เสาวณี สุวรรณชีพ
 อนุศิษฐ์ ศุภธนิต
 ทวีศักดิ์ สูทกวาทิน
 ธนะกาญจน์ ใคร่ครวญ
 สัญชัย จงวิศาล
 จักรชัย ภู่เจริญยศ
 นำชัย พรหมมีชัย
เพิ่มเกียรติ ลวณะมาลย์
 ชนะ อยู่สถาพร
 องอาจ พงษ์ศักดิ์
 พงศ์ศักติฐ์ เสมสันต์
 บุญเลิศ คชายุทธเดช
 พิไลพรรณ สมบัติศิริ
 ไชยา ยิ้มวิไล
 ไพฑูรย์ รักษ์ประเทศ
 ธวัชชัย ฟักอังกูร
 บัณฑิตย์ เทวีทิวารักษ์

คณะกรรมาธิการ

คณะกรรมาธิการสามัญ

คณะกรรมาธิการวิสามัญ

เชิงอรรถ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๖๒
 ข้อบังคับการประชุมวุฒิสภา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๓
 ข้อบังคับว่าด้วยประมวลจริยธรรมของสมาชิกวุฒิสภาและกรรมาธิการ พ.ศ. ๒๕๖๓

มาตรฐานทางจริยธรรมของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ รวมทั้งผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดินและหัวหน้าหน่วยงานธุรการของศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระ พ.ศ. ๒๕๖๑(ให้ใช้บังคับแก่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร   สมาชิกวุฒิสภา และคณะรัฐมนตรี  ตามรัฐธรรมนญแหงราชอาณาจักรไทย 2560 มาตรา ๒๑๙ วรรคสองด้วย)

วุฒิสภาไทย
การเมืองไทยใน พ.ศ. 2562
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
คณะรักษาความสงบแห่งชาติ