ตัวทำละลาย

ตัวทำละลาย () เป็นสารที่สามารถละลาย ตัวถูกละลาย ที่เป็นของแข็ง  ของเหลว หรือก๊าซได้เป็น สารละลาย  ตัวทำละลายที่คุ้นเคยมากที่สุดและใช้ในชีวิตประจำวันคือน้ำ สำหรับคำจำกัดความที่อ้างถึง ตัวทำละลายอินทรีย์ (organic solvent) จะหมายถึงตัวทำละลายอีกชนิดที่เป็น สารประกอบอินทรีย์ (organic compound) และมี คาร์บอน อะตอมอยู่ด้วย   โดยปกติตัวทำละลายจะมี จุดเดือด สูง และระเหยง่าย
หรือสามารถกำจัดโดย การกลั่นได้   โดยทั่วไปแล้วตัวทำละลายไม่ควรทำปฏิกิริยากับตัวถูกละลาย คือ มันจะต้องมีคุณสมบัติ เฉื่อย ทางเคมี   ตัวทำละลายสามารถใช้ สกัด  (extract)  สารประกอบที่ละลายในมันจากของผสมได้ตัวอย่างที่คุ้นเคยได้แก่ การต้ม กาแฟ หรือ ชา ด้วยน้ำร้อน    ปกติตัวทำละลายจะเป็นของเหลวใสไม่มีสีและส่วนใหญ่จะมีกลิ่นเฉพาะตัว   ความเข้มข้นของสารละลายคือจำนวนสารประกอบที่ละลายในตัวทำละลายในปริมาตรที่กำหนด     การละลาย  (solubility)  คือจำนวนสูงสุดของสารประกอบที่ละลายได้ในตัวทำละลาย
ตามปริมาตรที่กำหนดที่ อุณหภูมิ เฉพาะ

ตัวทำละลายอินทรีย์ใช้ประโยชน์ทั่วไปดังนี้
 ซักแห้ง (dry cleaning) เช่น  เตตราคลอโรเอทิลีน (Tetrachloroethylene)
 ใช้เจือจางสี (paint thinner) เช่น โทลูอีน (toluene) น้ำมันสน(turpentine)
 ยาล้างเล็บและตัวทำละลายกาว  เช่น อะซิโตน  เมทิลอาซีเทต  เอทิลอาซีเทต )
 สารกำจัดคราบที่เป็นจุด เช่น เฮกเซน(hexane) ปิทรอลอีเทอร์(petrol ether)
 สารชำระล้างs เช่น ซิตรัส (citrus) เทอร์ปีน(terpene)
 น้ำหอม เช่น เอทานอล
 เคมีสังเคราะห์

ตารางแสดงคุณสมบัติของตัวทำละลายสามัญ 
ตัวทำละลายแบ่งออกเป็นกลุ่มต่างๆ เช่น นอน-โพลาร์  โพลาร์  อะโพรติก  และโพลารโพรติก

แหล่งข้อมูลอื่น 
  Table Properties of common organic solvents
  Table and text  O-Chem Lecture
  Tables  Properties and toxicities of organic solvents

 
สารละลาย
สารประกอบเคมี