จักรพรรดิโกะ-โทบะ

จักรพรรดิโกะ-โทบะ () เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 82 ของญี่ปุ่น ตามลำดับการสืบราชสันตติวงศ์ รัชสมัยของพระองค์ยาวนานตั้งแต่ปี ค.ศ. 1183 ถึงปี ค.ศ. 1198

จักรพรรดิแห่งศตวรรษที่ 12 พระองค์นี้ได้รับการตั้งพระนามตาม จักรพรรดิโทบะ และ โกะ-(後) แปลตามตัวอักษรว่า ภายหลัง และด้วยเหตุนี้บางครั้งพระองค์จึงถูกเรียกว่า จักรพรรดิโทบะในภายหลัง คำว่า โกะ ในภาษาญี่ปุ่นยังแปลว่า ที่สอง และในหลักฐานบางแหล่งที่เก่ากว่าจักรพรรดิพระองค์นี้ถูกระบุว่าเป็น โทบะที่สอง หรือ โทบะที่ 2

ลำดับวงศ์ตระกูล 
ก่อนที่พระองค์จะเสด็จขึ้นสืบ ราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ พระนามเมื่อแรกประสูติของพระองค์ คือ เจ้าชายทากาฮิระ (尊成親王) พระองค์ยังเป็นที่รู้จักในพระนาม เจ้าชายทากานาริ

พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 4 ของ จักรพรรดิทะกะกุระ และพระราชนัดดาของ จักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะ พระราชมารดาของพระองค์คือ โบมง โชกูชิ (坊門殖子) (พระพันปีชิจิโจอิง, 七条院) บุตรสาวของ โบมง โนบูตากะ (坊門信隆) ของตระกูลฟูจิวาระ

พระมเหสีและพระราชโอรสธิดา  
 จักรพรรดินี (中宮):คุโจ นินชิ/ทากาโกะ (藤原任子) ต่อมาคือ กิชูมอนอิง (宜秋門院) บุตรสาวของ คูโจ คาเนซาเนะ
 พระราชธิดา : เจ้าหญิงโชชิ (昇子内親王) ต่อมาคือ ชุนกะมอนอิง (春華門院, 1195-1211) - จักรพรรดินีที่ยังไม่ได้อภิเษกในฐานะพระราชมารดาบุญธรรมของ จักรพรรดิจุนโตกุ
 พระสนม  : มินะโมะโตะ  โนะ  อะริโกะ (藤原重子) ต่อมาคือ โชเมมอนอิง (承明門院;1171-1257) บุตรสาวบุญธรรมของ ฟูจิวาระ โนะ มิจิจิกะ และบุตรสาวของนักบวช โนเอ็ง
 พระราชโอรสองค์ที่ 1: เจ้าชายโทเมฮิโตะ (為仁親王) ต่อมาคือ จักรพรรดิสึจิมิกาโดะ
 พระสนม  : ฟุจิวะระ โนะ ชิเงะโกะ (藤原重子) ต่อมาคือ ชูเมมอนอิง (修明門院; 1182-1264) 
 พระราชโอรสองค์ที่ 3: เจ้าชายโมรินาริ  ต่อมาคือ จักรพรรดิจุนโตกุ
 พระราชโอรส : เจ้าชายมาซานาริ  (雅成親王) (ถูกเนรเทศหลัง สงครามปีโจคิว)

เหตุการณ์ในพระชนมชีพของจักรพรรดิโกะ-โทบะ 
จักรพรรดิโกะ-โทบะสืบราชบัลลังก์เมื่อพระชนมายุได้ 3 พรรษา

 8 กันยายน ค.ศ. 1183 (ปี จูเอ ที่ 2, วันที่ 20 เดือน 8): ปีที่ 3 ในรัชสมัยของจักรพรรดิอันโตกุ (安徳天皇三年) จักรพรรดิได้หลบหนีออกจากเมืองหลวงแทนที่จะยอมจำนนต่อการกดดันให้สละราชสมบัติ  เมื่อจักรพรรดิอันโตกุไม่อยู่ โฮโอ โก-ชิรากาวะ ซึ่งเป็นพระอัยกา (ปู่) ของจักรพรรดิอันโตกุจึงยกพระอนุชาของจักรพรรดิอันโตกุขึ้นสืบราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศตามพระราชบัญชาและได้จัดพระราชพิธีสละราชบัลลังก์ และหลังจากนั้นไม่นาน จักรพรรดิโกะ-โทบะก็จัดพระราชพิธีสืบราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศอย่างเป็นทางการ

แม้ว่าพระราชพิธีอย่างเป็นทางการเหล่านี้จะเกิดขึ้นในเฮอังเกียว แต่ไตรราชกกุธภัณฑ์ก็ยังอยู่กับอดีตจักรพรรดิอันโตกุ ดังนั้น พระราชพิธีสืบราชสันตติวงศ์และพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของจักรพรรดิโกะ-โทบะจึงนับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่ละเว้นการถ่ายทอดไตรราชกกุธภัณฑ์จากจักรพรรดิสู่ผู้สืบราชบัลลังก์ของพระองค์

ในปี ค.ศ. 1192 อดีตจักรพรรดิโกะ-ชิรากาวะสวรรคตและรัฐบาลโชกุนชุดแรกก่อตั้งโดยมินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะและจักรพรรดิก็กลายเป็นจักรพรรดิหุ่นเชิดตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ในปี ค.ศ. 1198 จักรพรรดิโกะ-โทบะสละราชบัลลังก์ให้กับพระโอรสองค์โปรดของพระองค์คือ จักรพรรดิสึจิมิกาโดะ

อดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะปกครองในฐานะไดโจโฮโอตั้งแต่ ค.ศ. 1198 ถึง ค.ศ. 1221  ในรัชสมัยของจักรพรรดิ 3 องค์ แต่พระราชอำนาจของพระองค์ถูกจำกัดมากกว่าไดโจโฮโอในยุคเฮอัง

ในปี ค.ศ. 1221 โชกุนได้แต่งตั้งพระราชนัดดาพระชนมายุ 3 พรรษาของอดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะให้เป็นจักรพรรดิชูเกียว แต่อดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะเลือกที่จะก่อกบฏเพื่อพยายามทวงราชบัลลังก์คืนและโค่นล้มรัฐบาลโชกุนคามากูระเหตุการณ์นี้เรียกว่าสงครามปีโจคิว

ซามูไรรอบ ๆ เกียวโตซึ่งต่อต้านรัฐบาลโชกุนสนับสนุนพระองค์ แต่ซามูไรส่วนใหญ่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาคคันโตสนับสนุนรัฐบาลโชกุนด้วยการให้กำลังใจของโฮโจ มาซาโกะ ภรรยาม่ายของโยริโตโมะ โดยเธอเกลี้ยกล่อมซามูไรที่รวมตัวกันในคามากูระว่าหากพวกเขาไม่สนับสนุนรัฐบาลโชกุน สถานะและสิทธิพิเศษที่ซามูไรได้รับก็จะสูญหายไป ราชสำนักและคุเกะจะได้รับอำนาจและอิทธิพลกลับคืนมา การกบฏของจักรพรรดิโกะ-โทบะพ่ายแพ้ และจักรพรรดิชูเกียวถูกแทนที่โดยจักรพรรดิโกะ-โฮริกาวะ พระราชนัดดาอีกพระองค์หนึ่งของอดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะ

หลังจากการก่อกบฏ อดีตจักรพรรดิโกะ-โทบะ ถูกเนรเทศไปยังหมู่เกาะโอกิ พระองค์สวรรคตและถูกฝังไว้ที่นั่น

อ้างอิง 

จักรพรรดิญี่ปุ่น
บุคคลในยุคเฮอัง
บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 1723
บุคคลที่เสียชีวิต พ.ศ. 1782
ภิกษุที่เป็นพระราชวงศ์
ภิกษุชาวญี่ปุ่น
โคไตชิ
จักรพรรดิญี่ปุ่นผู้ทรงสละราชสมบัติ