พระเจ้าชัยวรมันที่ 4

พระเจ้าชัยวรรมันที่ 4 (, ; สวรรคต ค.ศ. 941) หรือไทยเรียก พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 เป็นพระมหากษัตริย์แห่งอาณาจักรพระนคร ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 928 – 941 นักประวัติศาสตร์หลายคนคิดว่าพระองค์เป็นผู้ชิงอำนาจ อย่างไรก็ตามหลักฐานล่าสุดแสดงให้เห็นว่าพระองค์มีสิทธิในราชบัลลังก์ถูกต้องตามกฎหมาย พระองค์เป็นพระราชนัดดาของพระเจ้าอินทรวรมันที่ 1 ประสูติแต่พระนางมเหนทรเทวีพระขนิษฐาของพระเจ้ายโศวรมันที่ 1 พระองค์สถาปนาตนเองขึ้นเป็นกษัตริย์องค์ที่ 2 ในพระราชอาณาจักรร่วมกันกับพระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 โดยอ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์ทางพระราชมารดา ประวัติศาสตร์จารึกว่าพระองค์มีความชอบธรรมในราชสมบัติ 

ต่อมาภายหลังที่พระเจ้าหรรษวรมันที่ 1 สวรรคต พระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 ทรงอ้างสิทธิ์ในราชบัลลังก์แข่งกับพระมาตุลาของพระองค์คือพระเจ้าชัยวรมันที่ 4 ได้เกิดการแบ่งแยกขึ้นระหว่างกษัตริย์ 2 พระองค์โดยกษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ตามนิตินัยคือ พระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 ประทับที่เมืองพระนครยโศธรปุระ (Harshavarman) และกษัตริย์ที่สถาปนาขึ้นอีกพระองค์คือพระเจ้าชัยวรมันที่ 4 ที่ประทับที่เกาะแกร์ (Koh Ker) โดยพระองค์ทรงสถาปนาราชธานีขึ้นที่เกาะแกร์ ต่อมาพระเจ้าอิศานวรมันที่ 2 ทรงสิ้นพระชนม์ลงในปี ค.ศ. 928 พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 จึงทรงประกาศความชอบธรรมในราชสมบัติเพียงพระองค์เดียว ทรงโปรดให้สร้างปราสาทถวายแด่เทพเจ้าในศาสนาฮินดูขึ้นที่เกาะแกร์ในปี ค.ศ. 928 เพื่ออุทิศให้กับเทพเจ้าทั้งสามพระองค์คือ พระวิษณุ พระพรหม และพระศิวะ ซึ่งสถาปัตยกรรมแบบเกาะแกร์มีความสวยงามโดดเด่นและมีเอกลักษณ์เฉพาะ พระเจ้าชัยวรมันที่ 4 ทรงเป็นพระราชบิดาของพระเจ้าหรรษวรมันที่ 2 ต่อมาพระเจ้าราเชนทรวรมันที่ 2 ได้ชิงราชสมบัติจากโอรสของพระองค์และย้ายราชธานีจากราชธานีเกาะแกร์กลับมาที่ยโศธรปุระ

อ้างอิง

พระมหากษัตริย์กัมพูชา