ความเอนเอียง

ความเอนเอียง  ()  เป็นความโน้มไปของภาวะจิตใจหรือทัศนคติ  ที่จะแสดงหรือยึดถือความคิดเห็นที่ไม่สมบูรณ์
บ่อยครั้งพร้อมกับการปฏิเสธที่จะแม้พิจารณาความเป็นไปได้ของความคิดเห็นที่ต่างออกไป
เราอาจจะมีความเอนเอียงต่อบุคคล  ต่อเชื้อชาติ  ต่อศาสนา  ต่อชนชั้นในสังคม  หรือต่อพรรคการเมือง
การมีความเอนเอียงหมายถึง  เอนไปข้างเดียว  ไม่มีความเป็นกลาง  ไม่เปิดใจ
ความเอนเอียงมาในหลายรูปแบบ และคำว่า Bias ในภาษาอังกฤษอาจใช้เป็นไวพจน์ของคำว่า prejudice (ความเดียดฉันท์) และ bigotry (ความหัวดื้อ  ความมีทิฏฐิมานะ)

ในสื่อ
ความเอนเอียงในสื่อเป็นความเอนเอียงของผู้สื่อข่าวและผู้ผลิตข่าว (news producer) ในสื่อมวลชน โดยเลือกเหตุการณ์และเรื่องที่จะรายงาน  และโดยวิธีการรายงาน  
คำภาษาอังกฤษว่า "media bias" (ความเอนเอียงของสื่อ)  บ่งถึงความเอนเอียงที่เป็นไปอย่างกว้างขวางที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานและจริยธรรมของการสื่อข่าว
ไม่ใช่หมายถึงความเอนเอียงที่มีเฉพาะบุคคลใดบุคคลหนึ่งหรือบทความใดบทความหนึ่ง
แต่ยังไม่มีความเห็นที่ตรงกันในเรื่อง  media bias  ที่มีในประเทศต่าง ๆ ทั้งในส่วนของฝักฝ่ายและระดับความเอนเอียง

ข้อจำกัดที่มีอยู่จริง ๆ ในความเป็นกลางของสื่อก็คือ  ผู้สื่อข่าวไม่สามารถรายงานข่าวได้ทั้งหมด  ไม่สามารถรายงานข้อมูลความจริงได้ทั้งหมด
และต้องนำข้อมูลที่เลือกมาเสนอเป็นเรื่องราวที่สืบต่อไม่ขัดแย้งกัน (Newton 1989)
เพราะว่าไม่สามารถจะรายงานข่าวได้ทั้งหมด  การเลือกข่าวเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้
อิทธิพลจากรัฐบาล  รวมทั้งการตรวจพิจารณาข่าวสารทั้งที่เปิดเผยและไม่เปิดเผย  สามารถทำให้สื่อเกิดความเอนเอียงได้ในบางประเทศ
นอกจากนั้นแล้ว  ยังมีองค์ประกอบทางเศรษฐกิจที่ทำให้เกิดความเอนเอียงได้รวมทั้ง  ผู้เป็นเจ้าของสื่อ
การที่สื่อมีเจ้าของไม่กี่คน  การทำเป็นอาชีพของผู้สื่อข่าวประกอบกับการเลือกผู้สื่อข่าวในการบรรจุงาน
ผู้ชมข่าวที่เป็นเป้าหมายของสื่อ  และแรงกดดันจากผู้โฆษณา

ความเอนเอียงทางการเมือง  เป็นสิ่งที่มีมาพร้อมกับสื่อมวลชนตั้งแต่แรกแล้ว
คือ  ค่าลงทุนอุปกรณ์การพิมพ์ในยุคต้น ๆ เป็นตัวจำกัดบุคคลที่สามารถจะร่วมทำสื่อมวลชนได้
และนักประวัติศาสตร์พบว่า  ผู้ผลิตข่าวมักจะอำนวยประโยชน์ให้กับกลุ่มอิทธิพลทางสังคมต่าง ๆ

จากมุมมองอื่น ๆ 
 เศรษฐกิจ - เมื่อบุคคลหรือองค์กรของรัฐตีความหมายกฎหมายหรือสัญญาเข้าข้างตนเพราะผลประโยชน์
 ความเอนเอียงโดยวัฒนธรรม (Cultural bias) เมื่อมีการตีความหมายหรือตัดสินใจเหตุการณ์ให้เข้ากับวัฒนธรรมของตน
 คตินิยมเชื้อชาติ เมื่อมีการตัดสินบุคคลหรือเหตุการณ์เกี่ยวกับบุคคลโดยใช้เชื้อชาติ ผิวพรรณ แหล่งกำเนิด เผ่าพันธุ์ แทนกฏเกณฑ์ที่เป็นกลาง ๆ อย่างอื่น
 ลัทธิกีดกันทางเพศ เมื่อมีการตัดสินใจอาศัยเพศ  แทนกฏเกณฑ์ที่เป็นกลาง ๆ อย่างอื่น
 ผัสสาการนิยม (Sensationalism) เช่นการเน้น  บิดเบือน  หรือกุข่าวให้เร้าใจ  เพื่อที่จะเพิ่มประชานิยม
 ความเอนเอียงต่อผู้ให้ทุน (Funding bias) เป็นความเอนเอียงของนักวิทยาศาสตร์ที่มักจะมีข้อสรุปงานวิจัยที่ทำผลประโยชน์แก่ผู้ให้ทุนงานวิจัย
 ความเอนเอียงของแพทย์  เมื่อมีการขัดกันแห่งผลประโยชน์ (เช่นเมื่อแพทย์ได้รับประโยชน์ในการสั่งวิธีการตรวจแพง ๆ ในการรักษาพยาบาลคนไข้)

ดูเพิ่ม
 ความเอนเอียงในการตีพิมพ์
 ความเอนเอียงเพื่อยืนยัน
 ความเอนเอียงจากการเลือก
 ความเอนเอียงจากการอยู่รอด

เชิงอรรถและอ้างอิง