พระอาจารย์ธรรมโชติ

พระอาจารย์ธรรมโชติ เป็นชื่อพระสงฆ์ในค่ายบางระจันในบางตำรา

ประวัติ 
พระอาจารย์ธรรมโชติ เดิมชื่อ โชติ ขณะบวชได้ฉายาทางธรรมว่า ธรรมโชติรังษี พื้นเพเป็นชาวเมืองสุพรรณ ในยุคสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย บวชเรียนแล้วจำพรรษา เป็นเจ้าอาวาสอยู่ ณ วัดเขาขึ้นหรือเขานางบวช ท่านมีความรู้ด้านวิชากสิณ ด้านวิชาอาคมที่แก่กล้า ด้วยทั้งพรรษาและวิชาต่างๆที่ได้ศึกษาฝึกพร่ำร่ำเรียนมา ใครเห็นล้วนแต่เกิดศรัทธา

พระอาจารย์ธรรมโชติ ตามประวัติเดิม พำนักอาศัยอยู่ ณ วัดเขานางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ต่อมาชาวบ้านบางระจันได้อาราธนาไปพำนักอยู่ ณ วัดโพธิ์เก้าต้น จังหวัดสิงห์บุรี ด้วยเหตุที่พระอาจารย์ธรรมโชติมีวิทยาอาคมสูง และได้ลงวิทยาอาคมกับผ้าประเจียด ตะกรุดพิสมร แจกจ่ายให้กับนักรบค่ายบางระจัน สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงพระนิพนธ์ในหนังสือไทยรบพม่าว่า พระอาจารย์ธรรมโชตินั้นได้หายสาบสูญไปหรือจะมรณภาพในเวลาเสียค่ายแก่พม่า หรือหนีรอดไปได้หาปรากฏไม่ แต่ตามความเชื่อและตำนานท้องถิ่นของชาวจังหวัดสุพรรณบุรีเล่าสืบต่อกันมาว่า เมื่อค่ายบางระจันมีทีท่าว่าจะแตก ลูกศิษย์ใกล้ชิดพระอาจารย์ธรรมโชติก็ได้นิมนต์ท่านหลบหนีออกจากค่าย

สุดท้ายลูกศิษย์จำนวนหนึ่ง (ซึ่งไม่มากนัก เพื่อไม่ให้เป็นการแลดูน่าสงสัยแก่ผู้พบเห็นทั่วไป) ได้พาท่านออกมาจากค่ายบางระจัน ชั่วครู่ก่อนค่ายจะแตก แล้วลี้ภัยข้าศึกอยู่ในป่าเขาลำนำไพรจวบจนสงครามสงบจึงกลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดเขานางบวช บ้างก็ว่าหลังจากออกจากค่ายบางระจันมา ท่านก็ไม่ไปหลบอยู่ที่ไหน แต่ขอกลับมาอยู่วัดเขานางบวช วัดเดิมที่ท่านเคยจำพรรษาอยู่ โดยลูกศิษย์ทำช่องลับไว้ให้ท่านหลบอยู่บริเวณวิหารของท่าน (ซึ่งปัจจุบันยังคงอยู่) ไว้ให้ท่านนั่งเจริญสมาธิกรรมฐาน บำเพ็ญกุศล บำเพ็ญเพียรโปรดแก่เหล่าสรรพสัตว์ วิญญาณวีรชน และชาวบ้านบางระจัน

อนุสรณ์

ปัจจุบันรูปปั้นของพระอาจารย์ธรรมโชติที่มีไว้ให้ประชาชนสักการบูชานั้นมี 2 สถานที่ด้วยกัน คือ
 วัดเขาขึ้น หรือวัดเขานางบวช ตำบลนางบวช อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี ซึ่งวัดเขาขึ้นเป็นวัดที่อยู่บนยอดเขานางบวช มีวิวทิวทัศน์ที่สวยงาม
 วัดโพธิ์เก้าต้น อำเภอค่ายบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี เป็นวัดที่สมัยกรุงศรีอยุธยาพระอาจารย์ธรรมโชติได้ไปพำนักเพื่อช่วยให้เป็นขวัญกำลังใจกับชาวบ้านบางระจันในการทำสงครามกับพม่า มีวิหารพระอาจารย์ธรรมโชติอยู่ภายในวัด

ในวัฒนธรรมสมัยใหม่ 
มีนักแสดงที่รับบทพระอาจารย์ธรรมโชติได้แก่ 
 เอิบ สายแสงแก้ว จากภาพยนตร์เรื่อง บางระจัน (2508)
 เจริญ เวชเกษม จากละครเรื่อง บางระจัน (2523)
 ธีรยุทธ ปรัชญาบำรุง จากภาพยนตร์เรื่อง บางระจัน (2543)
 ธีรยุทธ ปรัชญาบำรุง จากภาพยนตร์เรื่อง บางระจัน 2 (2553)
 ชาติชาย งามสรรพ์ จากละครเรื่อง บางระจัน (2558)

อ้างอิง 

ภิกษุในนิกายเถรวาท
ภิกษุจากจังหวัดสุพรรณบุรี
ภิกษุจากจังหวัดสิงห์บุรี
บุคคลจากอำเภอเดิมบางนางบวช
อำเภอค่ายบางระจัน
บุคคลในประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา