อำเภอนิคมคำสร้อย

นิคมคำสร้อย  เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดมุกดาหาร เดิมเป็นตำบลคำสร้อย ขึ้นกับอำเภอมุกดาหาร ตั้งเป็นกิ่งอำเภอนิคมคำสร้อย เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2518 ยกฐานะเป็นอำเภอนิคมคำสร้อย เมื่อวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2522 แบ่งการปกครองเป็น 7 ตำบล 77 หมู่บ้าน มีประชากร 40,475 คน

ที่ตั้งและอาณาเขต 
อำเภอนิคมคำสร้อยมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมืองมุกดาหาร 
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอเมืองมุกดาหาร
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอดอนตาล และอำเภอเลิงนกทา (จังหวัดยโสธร)
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอหนองสูง

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอนิคมคำสร้อยแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 79 หมู่บ้าน ได้แก่

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอนิคมคำสร้อยประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลนิคมคำสร้อย ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนิคมคำสร้อย ตำบลนากอก และตำบลโชคชัย
 เทศบาลตำบลร่มเกล้า ครอบคลุมพื้นที่ตำบลร่มเกล้าทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนิคมคำสร้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนิคมคำสร้อย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนิคมคำสร้อย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลนากอก  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนากอก (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนิคมคำสร้อย)
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวง  ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแวงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกกแดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกกแดงทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลนาอุดม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาอุดมทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโชคชัย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโชคชัย (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลนิคมคำสร้อย)

สถานศึกษา 
โรงเรียนประถมศึกษา 33 แห่ง ขยายโอกาส 8 แห่ง
โรงเรียนมัธยมศึกษา 5 แห่ง
ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน 1 แห่ง
วิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย 1 แห่ง
วิทยาลัยชุมชนมุกดาหาร เครือข่ายนิคมคำสร้อย สถานที่ ฝึกอบรม/เรียน ใช้สถานที่
วิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อยและศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนอำเภอนิคมคำสร้อย

1.โรงเรียนมัธยม ได้แก่
โรงเรียนคำสร้อยพิทยาสรรค์
โรงเรียนร่มเกล้าพิทยาสรรค์ 
โรงเรียนอุดมวิทย์
โรงเรียนโชคชัยวิทยา
โรงเรียนแวงใหญ่วิทยา 

2.มหาวิทยาลัย ได้แก่	
วิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย

ด้านทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญของอำเภอ 

วนอุทยานภูหมู ห้วยบังอี่ อ่างเก็บน้ำห้วยขี้เหล็ก  ป่าไม้ ภูเขา

ข้อมูลด้านเศรษฐกิจ 

1.อาชีพหลัก ได้แก่

ทำนา ทำสวน 

2.อาชีพเสริม ได้แก่

ปลูกยางพารา ปลูกมันสัมปะหลัง ปลูกข้าวโพด ปลูกอ้อย

ด้านการเกษตรและอุตสาหกรรม 

1.ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่  อ้อย หม่อนไหม ยางพารา มันสำปะหลัง 

2.ชื่อแหล่งน้ำที่สำคัญได้แก่  ห้วยบังอี่ อ่างเก็บน้ำห้วยขี้เหล็ก

ภูมิอากาศ 

ลักษณะทางภูมิอากาศเป็นแบบมรสุม มี 3 ฤดู ร้อน, ฝน, หนาว แหล่งน้ำธรรมชาติ มี 1 แห่งคือ อ่างเก็บน้ำห้วยขี้เหล็ก

สภาพเศรษฐกิจ/อาชีพ 

โครงสร้างทางเศรษฐกิจ และรายได้ส่วนใหญ่ มาจากภาคเกษตร ข้าวเป็นพืชเกษตรหลัก รองลงมา คือ อ้อยโรงงาน,ยางพารา,มันสำประหลัง ,หม่อนไหมและปอแก้วตามลำดับ รองลงมาคือ การค้าขาย และการบริการภาคอุตสาหกรรมซึ่งมีสัดส่วนน้อยมาก

การศึกษาศาสนา,วัฒนธรรมและสังคม 

ศาสนา ประชากรส่วนใหญ่ นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 99 ศาสนาอื่น ๆ ร้อยละ 1 มีวัด /สำนักสงฆ์ / มูลนิธิ 82 แห่ง พระสงฆ์,แม่ชี,สามเณร รวม 250 รูป

ขนบธรรมเนียมที่สำคัญ  

ได้แก่การทำบุญในวันสำคัญทางศาสนา ,วันสงกรานต์,วันลอยกระทง

คติธรรม 

   ความเชื่อและสิ่งยึดเหนี่ยวทางจิตใจ ได้แก่ คติธรรมทางพุทธศาสนา ฮีตสิบสอง ครองสิบสี่

ภาษาถิ่น 

ภาษาไทยอีสาน, ภูไท,ย้อ,ข่า

ศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านที่สำคัญ  

ชาวภูไท นิยมทอผ้าลายขิด ผ้าไหม, ผ้าห่มไหมพรม , ตีเหล็ก ทอเสื่อ, จักสานตะกร้าจากเส้นพลาสติก

นิคมคำสร้อย