ใบรับรองอิสรภาพ

ใบรับรองอิสรภาพ () เป็นเอกสารที่รัฐบาลออกให้แก่นักโทษในทัณฑนิคมของประเทศออสเตรเลียเมื่อสิ้นสุดระยะเวลารับโทษ เอกสารนี้ระบุว่า ผู้เคยเป็นนักโทษจะได้กลับคืนสู่ "สรรพสิทธิและอภิสิทธิ์ของเสรีชนในบังคับ" ซึ่งมีผลคือ ผู้นั้นจะกลายเป็นเสรีชนที่สามารถหางานทำหรือออกไปจากนิคมได้

ใบรับรองอิสรภาพเริ่มนำมาใช้ใน ค.ศ. 1810 และจะออกให้แก่ผู้ต้องโทษ 7 ปี 10 ปี หรือ 14 ปีซึ่งได้รับโทษแล้ว หลังจากผู้นั้นทำคำร้องขอไปถึงผู้ว่าการ ผู้ต้องโทษตลอดชีวิตอาจได้รับการอภัยโทษ แต่จะไม่ได้รับใบรับรองอิสรภาพ

นักโทษอาจได้รับอิสรภาพมากขึ้นตามลำดับในสามรูปแบบ รูปแบบแรก คือ ใบสั่งปล่อยก่อนกำหนด (ticket of leave) ซึ่งยังวางข้อจำกัดสำคัญบางประการอยู่สำหรับผู้ที่ได้รับการสั่งปล่อย และจะออกให้ได้เมื่อรับโทษไปแล้วอย่างน้อยกึ่งหนึ่งของระยะเวลาทั้งหมด รูปแบบที่สอง คือ ใบรับรองอิสรภาพ ซึ่งเมื่อรับโทษครบกำหนดแล้ว จะออกใบนี้ให้โดยไม่วางข้อจำกัดใด ๆ อีก รูปแบบที่สาม คือ การอภัยโทษโดยมีเงื่อนไข หรือการอภัยโทษโดยสิ้นเชิง ซึ่งจะมอบให้แก่ผู้ต้องโทษตลอดชีวิต

ข้อมูลบนใบรับรองอิสรภาพมักประกอบด้วยวันที่ ชื่อบุคคล นามแฝง (ถ้ามี) เรือที่นำตัวบุคคลนั้นเข้ามา ปีที่เข้ามา ปีที่ถูกพิพากษา และจำนวนปีที่ต้องรับโทษ ใบรับรองที่ออกระหว่าง ค.ศ. 1827 ถึง 1867 ยังระบุถึงถิ่นกำเนิด อาชีพ ปีเกิด ตำหนิรูปพรรณ และบางครั้งก็มีข้อมูลใบสั่งปล่อยก่อนกำหนดด้วย

ใบรับรองอิสรภาพนั้นมีสองส่วน ส่วนแรก คือ ใบรับรองแท้ ๆ (certificate proper) ออกให้แก่บุคคลผู้มีชื่อในนั้น และบุคคลผู้นั้นจำเป็นต้องพกพาส่วนนี้ไว้ตลอดเวลา ส่วนที่สอง คือ ต้นขั้ว (butt) เป็นสำเนาฉบับเป็นทางการซึ่งรัฐบาลเก็บไว้ในแฟ้ม ส่วนที่เป็นใบรับรองแท้ ๆ นั้นพบเจอได้ยากแล้ว เพราะเจ้าของต้องนำไปใช้เป็นประจำ แต่ส่วนที่เป็นต้นขั้วยังเก็บไว้ในหอจดหมายเหตุและเปิดให้นักวิจัยเข้าถึงได้

เอกสารที่คล้ายกับใบรับรองอิสรภาพคือ ใบรับรองอิสรภาพของอาณานิคม (colonial certificate of freedom) ซึ่งเป็นเอกสารเกี่ยวกับโทษที่ได้รับสำหรับการกระทำผิดหลังจากเข้ามาสู่อาณานิคมแล้ว

นิคมนิวเซาท์เวลส์ได้ออกใบรับรองอิสรภาพไปประมาณ 40,000 ใบ ส่วนแทสเมเนียและออสเตรเลียตะวันตกก็ได้รับตัวนักโทษไว้และออกใบรับรองอิสรภาพให้เช่นกัน

อ้างอิง 

เอกสารทางกฎหมาย