อำเภอหนองพอก

หนองพอก เป็นอำเภอที่ 11 ของจังหวัดร้อยเอ็ด เป็นอำเภอท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดร้อยเอ็ด

ประวัติ 
อำเภอหนองพอกเดิมเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อบ้านหนองพอก ขึ้นกับตำบลกกโพธิ์ อำเภอโพนทองการที่ได้ชื่อว่า "หนองพอก" นั้นมาจากการที่หมู่บ้านนี้ตั้งอยู่ริมหนองนํ้าซึ่งมีต้นพอกใหญ่อยู่ริมหนอง ชาวบ้านจึงตั้งชื่อหมู่บ้านนี้ว่า บ้านหนองพอก

เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2508 กระทรวงมหาดไทยได้ประกาศจัดตั้งกิ่งอำเภอหนองพอก โดยยกฐานะบ้านหนองพอกขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ ปลัดหัวหน้ากิ่งอำเภอหนองพอกคนแรก คือ นายสมรักษ์ สิทธิวิไล ในปี พ.ศ. 2511 ได้มีการก่อสร้างถนนหนองพอก-เลิงนกทา โดยถนนดังกล่าวเป็นความร่วมมือระหว่างทหารช่างไทยกับทหารอังกฤษ เป็นถนนสายหลักผ่านหน้าที่ว่าการอำเภอหนองพอกและเชื่อมต่อไปยังอำเภอเลิงนกทา และในวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2516 ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะกิ่งอำเภอหนองพอกขึ้นเป็นอำเภอหนองพอก เป็นอำเภอที่ 11 ของจังหวัดร้อยเอ็ด ตั้งแต่เริ่มเป็นอำเภอจนถึงปัจจุบันมีนายอำเภอจำนวน 26 คน นายอำเภอคนปัจจุบัน คือ นายวิธรัช รามัญ 

อำเภอหนองพอกถือเป็นอำเภอท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดร้อยเอ็ด เพราะมีแหล่งท่องเที่ยวเที่ยวมากมากมายและยังสามารถเที่ยวจังหวัดใกล้เคียงได้อีกด้วย เช่น วนอุทยานผานํ้าย้อย หน่วยพิทักษ์ป่าท่าสะอาด ผาหมอกมิวาย สวนพฤษศาสตร์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วัดผานํ้าทิพย์เทพประสิทธิ์วนาราม มหาเจดีย์ชัยมงคล นํ้าตกตาดทิพย์ นํ้าตกถํ้าโสดา และอีกมากมาย

ที่ตั้งและอาณาเขต 

อำเภอหนองพอกตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

 ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเมยวดี อำเภอกุฉินารายณ์ (จังหวัดกาฬสินธุ์) และอำเภอหนองสูง (จังหวัดมุกดาหาร)
 ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอหนองสูง (จังหวัดมุกดาหาร) และอำเภอเลิงนกทา (จังหวัดยโสธร)
 ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอกุดชุม (จังหวัดยโสธร) และอำเภอเสลภูมิ
 ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอโพนทองและอำเภอเมยวดี

การแบ่งเขตการปกครอง

การปกครองส่วนภูมิภาค 
อำเภอหนองพอกแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 9 ตำบล 120 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่น 
ท้องที่อำเภอหนองพอกประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่
 เทศบาลตำบลหนองพอก ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลหนองพอกและตำบลรอบเมือง
 เทศบาลตำบลท่าสีดา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลท่าสีดาทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองพอก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองพอก (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองพอก)
 องค์การบริหารส่วนตำบลบึงงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบึงงามทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลภูเขาทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลภูเขาทองทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลกกโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกกโพธิ์ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลโคกสว่าง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกสว่างทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลหนองขุ่นใหญ่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองขุ่นใหญ่ทั้งตำบล
 องค์การบริหารส่วนตำบลรอบเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลรอบเมือง (นอกเขตเทศบาลตำบลหนองพอก)
 องค์การบริหารส่วนตำบลผาน้ำย้อย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลผาน้ำย้อยทั้งตำบล

สถานศึกษา

โรงเรียนมัธยมในเขตอำเภอหนองพอก 

 โรงเรียนหนองพอกวิทยาลัย
 โรงเรียนโพธิ์แก้วประชาสรรค์
 โรงเรียนผานํ้าทิพย์วิทยา
 โรงเรียนบัณฑิตวิทยา ฝั่งมัธยม(เอกชน)

โรงเรียนระดับประถมในเขตเทศบาลตำบลหนองพอก 

 โรงเรียนหนองพอกพัฒนาประชานุสรณ์
 โรงเรียนอนุบาลเมืองหนองพอก
 โรงเรียนบัณฑิตวิทยา ฝั่งประถม(เอกชน)
 โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลหนองพอก
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลหนองพอก
 ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลหนองพอก แห่งที่ 2

โรงเรียนเอกชนในเขตอำเภอหนองพอก 

 วิทยาลัยเทคโนโลยีหนองพอก
 โรงเรียนบัณฑิตวิทยา(วิทูรธรรมวิทยา)โรงเรียนเอกชนแห่งแรกของอำเภอหนองพอก
 โรงเรียนอนุบาลจารุณี
 โรงเรียนอนุบาลสุนันทา
 โรงเรียนสาธิตดวงฤทัย ทัยกมลวิชชาลัย

วัดสำคัญในเขตเทศบาลตำบลหนองพอก 

 วัดแสงอรุณผดุงสันต์
 วัดหนองโมงบูรพาราม ศูนย์พัฒนาคุณธรรม ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
 วัดพรหมพิทักษ์วนาราม
 วัดป่าติ้ว สุญญตาป่าติ้ว

งานประเพณีที่สำคัญประจำปี 

 งานบวงสรวงเสด็จพ่อ ร.5 ประจำปี  

จัดขึ้นในช่วงเดือนมกราคม จัด 7 วัน 7 คืน ภายในงานมีกิจกรรมมากมาย เช่น การประกวดเครื่องเสียง การประกวดรถแห่ การประกวดไก่สวยงาม เป็นต้น มีร้านค้ามากมายหลายร้าน สวนสนุกขนาดใหญ่ ที่สร้างสีสันในงานเป็นประจำทุกปีคือ มหรสพสมโภชตลอด 7 วันในการจัดงาน ซึ่งวันที่บวงสรวงอนุเสาวรีย์ ร.5 จะมีการแต่งกายย้อนยุคของข้าราชการ และ ประชาชน โดยในคืนนั้นจะมีรำวงย้อนยุค เป็นมหรสพสมโภช

 งานประเพณีสงกรานต์ เล่นสงกรานต์ฟังดนตรีถนนข้าวโพด
 งานประเพณีบุญบั้งไฟประจำปีอำเภอหนองพอก
 งานบวงสรวงเจ้าปู่แสนฟ้า
 งานประเพณีแข่งเรือ
 งานประเพณีลอยกระทง
 งานบูชาพระมหาเจดีย์ชัยมงคล 
 งานเทศกาลโหวดเสียงทอง หนองพอกเมืองงาม ซึ่งจะจัดขึ้นวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2562 เป็นปีแรก

ธนาคาร 

 ธนาคารกรุงไทย
 ธนาคารออมสิน
 ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์

สถานที่สำคัญและที่ท่องเทียว 

 สวนสาธารณะบึงหนองพอก ตั้งอยู่ถนนอินทนิล ทางไปวัดแสงอรุณผดุงสันต์ เป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่สำหรับประชาชน มีที่ออกกำลังกายสถานที่พักผ่อนย่อนใจบรรยากาศร่มรื่น มีศาลเจ้าปู่แสนฟ้าที่เคารพสักการะของชาวอำเภอหนองพอก และยังเป็นสถานที่จัดงานประเพณีและงานสำคัญของอำเภออีกด้วย

 สวนรุกขชาติดงมะอี่(ป่าในเมือง)ตั้งอยู่ถนนกฐินณรงค์ ทางไปโรงเรียนหนองพอกวิทยาลัย เป็นป่าที่ตั้งอยู้ใจกลางเมือง สถานที่นั่งพักผ่อนย่อนใจของประชาชนมีเจ้าหน้าที่ดูแลความปลอดภัยของประชาชน นอกจากนี้สวนรุกขชาติดงมะอี่ยังอยู่ตรงข้ามตลาดสดเทศบาลตำบลหนองพอกอีกด้วย
 บ่อนํ้าพุ ตั้งอยู่ที่วัดพุทธธรรมนํ้าพุ เป็นบ่อนํ้าธรรมชาติที่ชาวหนองพอกนำมาใช้สอย

 พระมหาเจดีย์ชัยมงคล ตั้งอยู่บริเวณวัดผาน้ำทิพย์เทพประสิทธิ์วราราม ตำบลผาน้ำย้อย อำเภอหนองพอก ระยะทางจากตัวเมืองร้อยเอ็ดประมาณ80ก.ม มีลักษณะเป็นมหาเจดีย์ขนาดใหญ่ที่วิจิตรพิสดาร ใช้ศิลปกรรมร่วมสมัยระหว่างภาคกลางและภาคอีสานเป็นการผสมกันระหว่างพระปฐมเจดีย์และพระธาตุพนม ใช้งบประมาณก่อสร้างถึงปัจจุบันกว่า 3,000 ล้านบาท ดำเนินการสร้างโดย“หลวงปู่ศรี มหาวิโร” ซึ่งเป็นศิษย์พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต  พระมหาเจดีย์ชัยมงคลออกแบบโดยกรมศิลปากร เป็นสีขาวตกแต่งลวดลายตระการตาด้วยสีทองเหลืองอร่าม รายล้อมด้วยเจดีย์องค์เล็กทั้ง 8 ทิศสร้าง ในเนื้อที่ 101 ไร่ กว้าง 101 เมตร ยาว 101 เมตร ความสูง 101 เมตร รวมยอดทองคำเป็น 109เมตร ใช้ทอง คำหนัก 4,750 บาท หรือประมาณ 60 กิโลกรัม ภายในองค์พระมหาเจดีย์เหมือน อยู่บนวิมานแดนสวรรค์
 ชั้นที่ 1 เป็นห้องโถงกว้างใหญ่ โอ่อ่า ผนังจารึกนามทานาธิบดีต่าง ๆ ใช้เป็นห้องประชุม บำเพ็ญบุญ
 ชั้นที่ 2 เป็นห้องโถงโอ่อ่าเช่นกัน ผนังติดตั้งรูปพระพุทธประวัติ ลวดลายไทยวิจิตรพิสดาร
 ชั้นที่ 3 เป็นที่ประดิษฐานรูปพระณาจารย์ ปราชญ์ อีสานในอดีต เป็นรูปเหมือนสลักหินอ่อน และหุ่นรูปเหมือนพระสุปฏิปันโน 101 องค์
 ชั้นที่ 4 จัดเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงวัดวาอาราม สถานปฏิบัติสม ถะวิปัสสนา กรรมฐานที่หลวงปู่ศรี เคยบำเพ็ญธรรมมา
 ชั้นที่ 5 บันไดเวียน 119 ชั้น เป็นห้องโถงรูประฆัง 8 เหลี่ยมบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ

 สวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีดงมะอี่ เดิมชื่อสวนพฤกษศาสตร์วรรณคดีภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2530 โดยสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในวโรกาสทรงพระเจริญพระชนมพรรษา ครบ 60 พรรษา ที่บริเวณป่าสงวนแห่งชาติป่าดงมะอี่ อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด เนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 1,000 ไร่ ต่อมาในปี พ.ศ. 2535 ได้โอนให้กรมป่าไม้ ในปัจจุบันอยู่ในความรับผิดชอบของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

 เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอหนองพอก ครอบคุมดูแลพื้นที่ประมาณ 151,242 ไร่ หรือประมาณ 242 ตารางกิโลเมตร โดยสภาพพื้นที่จะเป็นเทือกเขาหินทรายสูงชัน และสลับซับซ้อน ประกอบด้วยป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์ สัตว์ป่าที่พบในพื้นที่ป่าแห่งนี้ ได้แก่ ไก่ฟ้าพญาลอ หมูป่า สุนัขจิ้งจอก เป็นต้น จุดท่องเที่ยวที่ น่าสนใจในบริเวณเขตห้ามล่าฯ คือ ผาพยอม ซึ่งเป็นจุดที่ใช้สำหรับชมพระอาทิตย์ขึ้น และ ผาน้ำทิพย์ซึ่งเป็นจุดที่ใช้ชมพระอาทิตย์ตกดิน

นอกจากนี้ยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ 2 เส้นทาง ระยะทาง 2 กิโลเมตร และ 3 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวสามารถเดินเองได้ บริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ มีบริการบ้านพักและ สถานที่สำหรับกางเต็นท์ หากต้องการเข้าพักเป็นหมู่คณะ และต้องการเจ้าหน้าที่นำทางต้องทำ หนังสือติดต่อล่วงหน้า ไปยังหัวหน้าสวนพฤกษศาสตร์และวรรณคดีตะวันออกเฉียงเหนือ เขตห้ามล่าสัตว์ป่าผาน้ำทิพย์ ตู้ ปณ.1 ตำบลบึงงาม อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด 45210 สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร. 0 9551 1782

การเดินทาง จากกรุงเทพฯ ถึงขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 2 จากขอนแก่น-หนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด ใช้ทางหลวงหมายเลข 2 จากอำเภอหนองพอกถึงบ้านท่าสะอาด ระยะทาง 9 กิโลเมตร เลี้ยวซ้ายจากบ้านท่าสะอาดถึงสำนักงานเขตห้ามล่าสัตว์ป่าผาน้ำทิพย์ 13 กิโลเมตร

 ถํ้าโสดา สภาพ พื้นที่โดยทั่วไปของแหล่งท่องเที่ยวน้ำตกถ้ำโสดา เป็นพื้นที่ป่าเขียว และตั้งอยู่ในบริเวณที่ราบสูงที่เรียกว่าภูเขียว เป็นพื้นที่ส่วนหนึ่งของเขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาน้ำทิพย์ มีหินทรายวางสลับซับซ้อน กันรวมทั้งผาหินขนาดใหญ่ บริเวณใกล้เคียงมีอ่างเก็บน้ำห้วยพุงใหญ่ ตัวแหล่งท่องเที่ยวน้ำตกถ้ำโสดามีทรัพยากรทางธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ทั้ง ทรัพยากรน้ำ ป่าไม้ สัตว์ป่าบางชนิด และที่สำคัญมีเจดีย์หินที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติโดยมีฐานที่ตั้งขนาดเล็ก มาก แต่สามารถตั้งอยู่ได้ถือเป็นความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติ มีพระพุทธรูปศากยมุนีโคดมประดิษฐานในศาลาที่พักสงฆ์ไว้เป็นที่สักการบูชาของ นักท่องเที่ยว มีน้ำตกให้นักท่องเที่ยวได้เล่นน้ำ มีถ้ำโสดาแต่ปัจจุบันปากถ้ำถูกปิดเนื่องจากมีหินขนาดใหญ่ล่นลงมาทับปากทาง เข้าถ้ำ จึงเหมาะเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติสำหรับเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของนัก ท่องเที่ยว และยังมีสถานที่ปฏิบัติธรรมในสำนักสงฆ์เพราะเป็นสถานที่ที่เงียบสงบ มีความเป็นธรรมชาติ และบรรยากาศของตัวแหล่งท่องเที่ยวดีมาก 
 อ่างเก็บน้ำวังนอง เป็นอ่างเก็บนํ้าขนาดใหญ่ครองคลุมพื่นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์และมุกดาหาร  
   
 วนอุทยานผาน้ำย้อย (พุทธอุทยานอีสาน) ตั้งอยู่ที่บ้านโคกกลาง ตำบลผาน้ำย้อย อำเภอหนองพอก เป็นผาหินขนาดใหญ่ ซึ่งมีน้ำไหลตลอดปีอยู่บนภูเขาเขียวเป็นภูเขาแบ่งพรมแดนระหว่างอำเภอหนองสูง จังหวัดมุกดาหาร และอำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ บนเขาลูกนี้มีวัดอยู่วัดหนึ่งสร้างในพื้นที่ 2,500 ไร่ ตามไหล่เขามีศาลาการเปรียญที่ใหญ่โตมาก มีขนาดกว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร วัดนี้มีชื่อว่า "วัดผาน้ำทิพย์เทพประสิทธิ์วนาราม" 

 อ่างเก็บน้ำห้วยพุงใหญ่ ตั้งอยู่ที่ บ้านนาคำข่า ต.บึงงาม อ.หนองพอก ถนนอ.หนองพอก-อ.เลิงนกทาเส้นทางเดียวกับทางไปเจดีย์ชัยมงคล ออกจาก อ.หนองพอกประมาณ 6-7กม.ถึงบ้านเหล่าขุมมันเลี้ยวซ้ายไป ต.ภูเขาทอง(ถึงก่อนทางขึ้นเจดีย์) ไปอีกประมาณ   8-9กม.(ผ่านบ้านหนองแข้เท่านั้น จะมีสามแยกขวามีป้ายวัดรอยพระพุทธบาทเลี้ยวเข้าไปก็เจอ ในบริเวณอ่างเก็บน้ำจะมี หาด แพ แหล่งตกปลา และการประมงอยู่เต็มบริเวณอ่าง นอกจากนั้นยังเป็นทางเชื่อมต่อไปยังน้ำตกถ้ำโสดาซึ่งมีศูนย์บริการโอท็อปไว้บริการและติดกับผาหมอกมิวาย ซึ่งมีหมอกให้เห็นตลอดทั้งปีบริเวณสันเขื่อนสามารถมองเห็นเจดีย์ชัยมงคลได้

อ้างอิง 

หนองพอก