วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร

วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร หรือ วปอ. เป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของประเทศ ขึ้นตรงกับสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย กระทรวงกลาโหม มีหน้าที่จัดการศึกษาหลักสูตรเกี่ยวกับความมั่นคงแห่งชาติและการป้องกันราชอาณาจักร ให้แก่ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน พนักงานองค์การของรัฐ รัฐวิสาหกิจ รวมทั้งเอกชน  โดยฝึกปฏิบัติการวางแผนและนโยบายระดับชาติ การพัฒนายุทธศาสตร์ชาติ ผู้อำนวยการได้แก่ พลโท สมยศ ฉันทวรลักษณ์​ รองผู้อำนวยการ​ได้แก่ พลตรี ทักษิณ สิริสิงห​

ประวัติ 
วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร ก่อตั้งเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2498 โดย จอมพล ป. พิบูลสงคราม โดยเปิดการศึกษาเฉพาะผู้บริหารชั้นสูงของฝ่ายทหารและพลเรือนเท่านั้น 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2532 จึงเปิด หลักสูตรการป้องกันราชอาณาจักรภาครัฐร่วมเอกชน หรือ ปรอ. ขึ้นมาอีกหลักสูตรหนึ่ง เพื่อให้นักธุรกิจระดับเจ้าของกิจการหรือผู้บริหารได้เข้ารับการศึกษาร่วมกับผู้บริหารระดับสูงของภาครัฐ ในปี พ.ศ. 2546 เปิด หลักสูตรการป้องกันราชอาณาจักรภาครัฐ เอกชน และการเมือง หรือ วปม. โดยรับนักการเมืองเพิ่มเข้ามา ปัจจุบันหลักสูตร วปม. ไม่เปิดการศึกษา คงเหลือแต่หลักสูตร วปอ. และ ปรอ.   นักศึกษาวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักรเป็นผู้บริหารระดับสูง โดยมีข้อกำหนดของผู้ที่จะได้รับการพิจารณาให้เข้าศึกษานี้ว่า 
 ถ้าเป็นข้าราชการพลเรือน ต้องเป็นระดับอำนวยการระดับสูง หรือเทียบเท่า ขึ้นไป
 ถ้าเป็นข้าราชการทหาร ต้องมีชั้นยศระดับพันเอก, นาวาเอก ,นาวาอากาศเอก รับเงินเดือนอัตราพันเอก(พิเศษ) ,นาวาเอก(พิเศษ) ,นาวาอากาศเอก(พิเศษ) ขึ้นไป
 ถ้าเป็นข้าราชการตำรวจ ต้องมีชั้นยศระดับพันตำรวจเอก รับเงินเดือนอัตราพันตำรวจเอกพิเศษ ขึ้นไป

เข็มรัฎฐาภิรักษ์ 

เข็มรัฎฐาภิรักษ์ หรือ เข็มวปอ.(ภาษาพูด) เป็นเครื่องหมายวิทยฐานะ สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร เริ่มใช้ตั้งแต่การศึกษารุ่นแรก(ประจำปี พ.ศ. 2498 – 2499) เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน โดยความหมายของสัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นเข็มรัฎฐาภิรักษ์มีดังนี้
 รูปทรงของเข็มที่เป็นรูปโล่ หมายถึง สิ่งที่ใช้ป้องกันภัยและอันตรายเมื่อนำมาใช้ร่วมกับภาพธงชาติ จึงมีความหมายถึงการป้องกันประเทศชาติให้อยู่รอดปลอดภัย
 แถบธงชาติไทย หมายถึง ราชอาณาจักรไทย 
 สีฟ้าอ่อน ซึ่งเป็นสีของพื้นโล่ หมายถึง สถาบันการศึกษาชั้นสูงของประเทศเป็นสีท้องฟ้าอันเป็นสิ่งที่สูงส่ง
 พระมหามงกุฎพร้อมรัศมี หมายถึง สถาบันพระมหากษัตริย์ 
 อุณาโลม หมายถึง ศาสนาประจำชาติ เนื่องจากเป็นเครื่องหมายที่ใช้ในพิธีทางศาสนาโดยทั่วไป
 จักร หมายถึง กองทัพบก 
 สมอเรือ หมายถึง กองทัพเรือ 
 ปีกนก หมายถึง กองทัพอากาศ 
ราชสีห์และคชสีห์ หมายถึง กระทรวง ทบวงต่าง ๆ เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของ ตราประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและสำนักนายกรัฐมนตรี
 ดาวห้าแฉกสีทอง หมายถึง การผนึกกำลังทั้ง 5 ฝ่าย ได้แก่ ทหารบก ทหารเรือ ทหารอากาศ ตำรวจ พลเรือน ให้เป็นหนึ่งเดียว
ช่อชัยพฤกษ์ หมายถึง ชัยชนะอันเกิดจากความสามัคคี ความพร้อมเพรียงกันของบุคคลทุกฝ่ายในชาติ

การวิพากษ์วิจารณ์ 

ผลงานวิจัย “เครือข่ายผู้บริหารระดับสูงผ่านเครือข่ายทางการศึกษา”  ของนวลน้อย ตรีรัตน์ ใน พ.ศ. 2555 รายงานว่าหลักสูตร วปอ. และหลักสูตรอื่นที่คล้ายกันเป็นที่แบ่งอำนาจระหว่างชนชั้นนำภายใต้ความสัมพันธ์แบบ “พรรคพวกเพื่อนฝูง”  และเป็นช่องทางลัดให้คนกลุ่มใหม่เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชนชั้นนำ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร

สถาบันอุดมศึกษาในกรุงเทพมหานคร
ป้องกันราชอาณาจักร
ป้องกันราชอาณาจักร
สถานศึกษาในเขตดินแดง