โครมาโทกราฟี

โครมาโทกราฟี () เป็นวิธีการทางห้องปฏิบัติการในการแยกสารผสมและตรวจสอบความบริสุทธิ์ของสาร  หลักการโดยทั่วไปคือตัวอย่างสารจะผสมกับตัวทำละลายบนตัวดูดซับ เมื่อสารแต่ละชนิดเคลื่อนที่ด้วยความเร็วต่างกันตามความสามารถในการละลายและความสามารถในการดูดซับของตัวดูดซับ สารจะแยกออกจากกันและปรากฏเป็นสีต่าง ๆ บนตัวดูดซับ โดยวิธีนี้จัดเป็นวิธีการแยกสารเนื้อเดียว

การจำแนกสาร

ความสามารถในการดูดซับ 

 ดูดซับดี --> จะขึ้นไปต่ำ

 ดูดซับน้อย --> จะขึ้นไปได้สูง

ความสามารถในการละลายในตัวทำละลาย 

 ละลายดี --> จะขึ้นไปได้สูง

 ละลายไม่ดี --> จะขึ้นไปได้ต่ำ

อัตราการเคลื่อนที่ของสาร 

อัตราการเคลื่อนที่ของสาร หรือ Rf (Rate of Flow) มีสูตรคำนวณดังนี้

Rf =  ระยะทางที่สารเคลื่อนที่ ÷ ระยะทางที่ตัวทำลายเคลื่อนที่

ประเภทของโครมาโทกราฟี 

 โครมาโทกราฟีแบบกระดาษ (Paper chromatography) มักใช้กระดาษกรองเป็นส่วนอยู่กับที่ (stationary phase)

 โครมาโทกราฟีแบบชั้นบาง (Thin layer chromatography) ใช้แผ่นแก้ว พลาสติกหรือโลหะทำหน้าที่เป็นส่วนค้ำจุนของส่วนอยู่กับที่ โดยส่วนอยู่กับที่มีลักษณะเป็นชั้นบาง ๆ

 โครมาโทกราฟีแบบคอลัมน์ (Column chromatography) ส่วนอยู่กับที่จะถูกบรรจุไว้ในท่อแก้ว พลาสติกหรือโลหะ

นอกจากนี้อาจจำแนกประเภทตามชนิดของแรงที่ทำให้เกิดปฏิกิริยาระหว่างโมเลกุลของสารกับส่วนอยู่กับที่ได้ดังนี้

 โครมาโทกราฟีแบบแบ่งส่วน (Partition chromatography)

 โครมาโทกราฟีแบบดูดซับ (Adsorption chromatography)

 โครมาโทกราฟีแบบแลกเปลี่ยนไอออน (Ion-exchange chromatography)

 โครมาโทกราฟีแบบแยกตามขนาดโมเลกุล (Molecular sieve chromatography)  

 โครมาโทกราฟีแบบแยกตามความจำเพาะ (Affinity chromatography)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

เคมี