โรงละครโกลบ

โรงละครโกลบ () เป็นโรงละครในลอนดอนที่มีความเกี่ยวข้องกับวิลเลียม เชคสเปียร์ โรงละครโรงแรกสร้างขึ้นโดย “คณะละครลอร์ดเชมเบอร์เลน” (Lord Chamberlain's Men) ซึ่งเป็นคณะละครของเชคสเปียร์ในปี ค.ศ. 1599 แต่มาถูกเพลิงไหม้เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1613 โรงละครโรงที่สองสร้างขึ้นบนโรงแรกในปีต่อมาเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1614 และมาปิดลงในปี ค.ศ. 1642 

โรงละครสมัยใหม่ที่สร้างขึ้นตามแบบโรงละครโกลบดั้งเดิมชื่อ “โรงละครเชคสเปียร์โกลบ” (Shakespeare's Globe) เปิดในปี ค.ศ. 1997 โรงละครสร้างห่างจากโรงละครเดิม 230 เมตร

ที่ตั้ง 
การตรวจสอบโฉนดที่ดินของโรงละครเก่าทำให้ทราบว่าตั้งอยู่ตั้งแต่ทางด้านตะวันตกของถนนซัทเธิร์คบริดจ์ปัจจุบันไปทางตะวันออกจนถึงถนนพอร์เตอร์ และจากถนนพาร์คไปทางใต้จนถึงด้านหลังของจตุรัสเกทเฮาส แต่ตำแหน่งที่แน่นอนไม่เป็นที่ทราบจนกระทั่งการขุดพบบางส่วนของฐานสิ่งก่อสร้างเดิมที่รวมทั้งเสาเข็มเดิมในปี ค.ศ. 1989 ใต้ลานจอดรถทางด้านหลังของตึกแองเคอร์เทอร์เรสบนถนนพาร์ค ในเมื่อฐานสิ่งก่อสร้างเดิมส่วนใหญ่อยู่ภายใต้ตึกแองเคอร์เทอร์เรสซึ่งเป็นสิ่งก่อสร้างภายใต้การพิทักษ์ การพยายามขุดหาหลักฐานทางโบราณคดีจึงไม่อาจจะทำได้

ประวัติ 
โรงละครโกลบเป็นของนักแสดงผู้มีหุ้นส่วนในคณะละครลอร์ดเชมเบอร์เลนด้วย สองในหกผู้ถือหุ้นของโรงละครโกลบริชาร์ด เบอร์เบจ และพี่ชายคัธเบิร์ต เบอร์เบจเป็นเจ้าของหุ้นสองเท่าของหุ้นทั้งหมดหรือคนละ 25% เจ้าของอีกสี่คน เชคสเปียร์, จอห์น เฮ็มมินจ์ส, ออกัสติน ฟิลลิปส์ และ ทอมัส โพพต่างก็เป็นเจ้าของหุ้นเท่าเดียวหรือคนละ 12.5% สัดส่วนของการถือหุ้นก็เปลี่ยนมือไปเรื่อยๆ เมื่อมีการเพิ่มจำนวนหุ้นขึ้น หุ้นส่วนของเชคสเปียร์ลดจาก 1/8 จนเหลือเพียง 1/14 หรือราว 7% ในชั่วอายุการอาชีพ 

โรงละครโกลบสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1599 โดยใช้ไม้จากโรงละครเก่า “เดอะเธียเทอร์” (The Theatre) ที่สร้างโดยเจมส์ เบอร์เบจบิดาของริชาร์ด เบอร์เบจในปี ค.ศ. 1576 เดิมตระกูลเบอร์เบจมีสัญญาเช่าที่ 21 ปี ก่อนที่จะได้เป็นเจ้าของเต็มตัว แต่เจ้าของที่ดินไจล์ส แอลแลนอ้างว่าสิ่งก่อสร้างเป็นของตนเองเมื่อสัญญาเช่าหมดอายุลง เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม ค.ศ. 1598 ขณะที่แอลแลนกำลังฉลองคริสต์มัสอยู่ที่คฤหาสน์ชนบท ช่างไม้ปีเตอร์ สตรีทพร้อมด้วยนักแสดงและเพื่อนก็ช่วยกันถอดโรงละครออกเป็นชิ้นๆ และขนไปไว้ที่กุดังริมน้ำของสตรีท เมื่ออากาศอุ่นขึ้นในฤดูใบไม้ผลิชิ้นส่วนก็ถูกขนย้ายตามลำแม่น้ำเทมส์มาปลูกใหม่ที่ทางตอนใต้ของซอยเมดเดนที่ซัทเธิร์ค 

เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน ค.ศ. 1613 โรงละครโกลบก็ถูกเพลิงไหม้วอดวายขณะที่กำลังแสดงละครเรื่อง “พระเจ้าเฮนรีที่ 8” โดยสาเหตุที่มาจากการยิงปืนใหญ่ระหว่างการแสดงที่พลาดไปถูกคานไม้และหลังคาหญ้า ตามหลักฐานที่บันทึกไว้ปรากฏว่าไม่มีผู้ใดได้รับการบาดเจ็บนอกจากที่ต้องเอาเบียร์เอลราดกางเกงที่ลุกเป็นไฟของชายคนหนึ่ง ปีต่อมาก็ได้มีการสร้างโรงละครใหม่ขึ้นแทนที่

โกลบก็เช่นเดียวกับโรงละครอื่นๆ ในลอนดอนที่มาถูกปิดลงโดยกลุ่มเพียวริตันในปี ค.ศ. 1642 และถูกรื้อทิ้งราวปี ค.ศ. 1644 หรือไม่นานหลังจากนั้น เพื่อทำเป็นสถานที่สำหรับสร้างที่อยู่อาศัย

โครงสร้าง 

ขนาดของโรงละครโกลบที่แท้จริงไม่เป็นที่ทราบแต่รูปทรงและขนาดก็เป็นเรื่องที่ได้รับการศึกษาและสันนิษฐานกันโดยนักวิชาการมาร่วมสองร้อยปี จากหลักฐานสันนิษฐานว่าเป็นสิ่งก่อสร้างสามชั้น, เป็นอัฒจันทร์กลางแจ้งที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางราว 30 เมตร และจุผู้ชมได้ราว  3,000 คน  จากภาพร่างโดยนักวาดภาพพิมพ์จากโบฮีเมียผู้อาศัยอยู่ในอังกฤษเวนสลาส ฮอลลาร์แสดงว่าเป็นโรงละครกลม แต่จากการศึกษาบางส่วนของฐานที่พบในปี ค.ศ. 1988 ถึงปี ค.ศ. 1989 ก็พบว่าตัวสิ่งก่อสร้างมีลักษณะเป็นหลายเหลี่ยมที่มีด้วยกันทั้งหมด 20 เหลี่ยม

ที่หน้าเวทีเป็นบริเวณที่เรียกว่า “pit” ที่ใช้เป็นที่ยืนชมบนดินที่ราคาต่ำที่สุด ระหว่างการขุดค้นในปี ค.ศ. 1989 ก็พบชั้นเปลือกถั่วที่อัดแน่นลงไปในดินเพื่อสร้างชั้นดินใหม่ รอบลานก็เป็นอัฒจันทร์ที่มีที่นั่งสามชั้น ที่มีราคาสูงกว่าที่ยืนชม

เวทีเป็นทรงสี่เหลี่ยมที่ยื่นออกมายังลานกลางโรงละคร ที่เป็นเวทีแบบที่เรียกว่า “apron stage” ที่มีขนาดกว้าง 13.1 เมตร ลึก 8.2 เมตร และสูงจากพื้น 1.5 เมตร บนเวทีก็มีประตูกล (trap door) สำหรับนักแสดงเข้าออกได้จากใต้เวที

สองด้านของเวทีเป็นเสารองรับหลังคาที่ยื่นมาคลุมด้านหลังของเวที เพดานใต้หลังคานี้เรียกว่า “สวรรค์” และทาสีเป็นภาพท้องฟ้าที่ประด้วยก้อนเมฆ ประตูกลบนท้องฟ้าปิดเปิดให้นักแสดงห้อยตัวด้วยเชือกหรือบังเหียนลงมาได้

กำแพงด้านหลังของเวทีมีประตูสองหรือสามประตูบนชั้นหลัก โดยมีม่านสำหรับเวทีด้านหลังตรงกลาง และ บนระเบียงชั้นบน ประตูเชื่อมกับด้านหลังของเวที่ที่นักแสดงใช้แต่งตัวหรือรอคิวก่อนที่จะออกมาแสดง ระเบียงเป็นที่นั่งของนักดนตรีหรืออาจจะใช้เป็นฉากที่ต้องมีสองชั้นเช่นในฉากบนระเบียงในเรื่อง “โรเมโอและจูเลียต”

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 A reconstruction of the second Globe  The structure of the Globe by extrapolation from Hollar's sketch. University of Sydney.
 Plays performed at the original Globe  Shakespeare's Globe

กโกลบ
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 16
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ศตวรรษที่ 17
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ทศวรรษ 1590
สิ่งก่อสร้างในคริสต์ทศวรรษ 1610