ปลาฉลามน้ำจืด

สำหรับปลาฉลามน้ำจืดอย่างอื่นดูที่: ปลาฉลามน้ำจืด (แก้ความกำกวม)

ปลาฉลามน้ำจืด หรือ ปลาฉลามแม่น้ำ () เป็นปลาฉลามที่หายากจำนวน 6 ชนิด ในสกุล Glyphis (/กลาย-ฟิส/) เป็นสมาชิกในวงศ์ Carcharhinidae ซึ่งเป็นปลาฉลามเพียงประเภทเดียวเท่านั้นที่สามารถอาศัยอยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดสนิทได้ตลอดทั้งชีวิต

ปัจจุบันยังไม่มีองค์ความรู้เพียงพอเกี่ยวกับปลาฉลามสกุลนี้มากนัก และอาจมีชนิดอื่น ๆ ที่ยังไม่ถูกค้นพบ หรืออาจจะเป็นไปได้ว่าในบางชนิดเป็นชนิดเดียวกันด้วยซ้ำ อย่างไรก็ตาม ปลาฉลามในสกุลนี้ มีลักษณะคล้ายกับปลาฉลามสีน้ำเงิน (Prionace glauca) ซึ่งเป็นปลาฉลามที่พบในทะเลด้วย

ซึ่งสำหรับปลาฉลามบางชนิดที่สามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำจืดสนิทได้ เช่น ปลาฉลามหัวบาตร (Carcharhinus leucas) หรือ ปลาฉลามครีบดำ (C. melanopterus) ไม่จัดว่าเป็นปลาฉลามแม่น้ำ เพราะปลาฉลามแม่น้ำแท้ ๆ นั้นต้องอยู่ในสกุล Glyphis เท่านั้น แม้จะได้รับการเรียกขานบางครั้งว่าเป็นปลาฉลามแม่น้ำก็ตาม

การค้นพบ 
โดยปลาฉลามแม่น้ำนั้นได้รับการบรรยายทางวิทยาศาสตร์ครั้งแรก โดย นักชีววิทยาชาวเยอรมัน 2 คน คือ โยฮันเนส มึลเลอร์ และยาค็อบ เฮนเล ในราวปี ค.ศ. 1839–41 โดยบรรยายจากตัวอย่างสตั๊ฟฟ์ของปลาฉลามเพศเมียความยาว 1 เมตร ที่ไม่ทราบที่มา (เป็นไปได้ว่าอาจจะมาจากทะเลจีนใต้ หรือมหาสมุทรอินเดีย) จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1843 นักมีนวิทยาชาวอเมริกันเชื้อสายสวิตเซอร์แลนด์ หลุยส์ อกาซซี่ ได้ตั้งสกุล Glyphis ขึ้นมาใหม่จากซากฟอสซิลที่พบในอังกฤษ คือ G. hastalis แต่อย่างไรก็ตามสกุล Glyphis ก็ยังไม่ได้รับการยอมรับและถูกนำมาใช้ จนกระทั่ง แจ็ค เกอร์ริค ได้นำมาใช้ในปี ค.ศ. 1982 โดยเปลี่ยนมาจากสกุล Carcharhinus

ลักษณะภายนอก 
โดยทั่วไปแล้วปลาฉลามแม่น้ำทุกชนิดจะมีลักษณะดังต่อไปนี้
 จมูกสั้น แบน และกลม
 รูจมูกเล็ก
 ตาเล็ก มีสีเข้ม
 ฟันบนแบน และเป็นร่องหยักคล้ายฟันเลื่อย
 ช่องปากสั้นมาก
 ครีบหลังแบน อยู่ใกล้ครีบอก
 พบในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ไปจนถึงโอเชียเนีย ในแม่น้ำสายใหญ่ เช่น แม่น้ำคงคา, แม่น้ำอิรวดี ในบริเวณปากแม่น้ำที่ติดกับทะเล
 ใกล้สูญพันธุ์แล้ว
 มีขนาดตั้งแต่ 1 เมตร ถึง 2 เมตร

การจำแนก 
(สูญพันธุ์ 1 ชนิด และได้รับการยอมรับจริง ๆ 3 ชนิด )
 Glyphis hastalis †
 ปลาฉลามแม่น้ำคงคา, Glyphis gangeticus  (Müller & Henle, 1839) 
 ปลาฉลามแม่น้ำฟันหอก, Glyphis glyphis  (Müller & Henle, 1839) 
 ปลาฉลามแม่น้ำอิรวดี, Glyphis siamensis  (Steindachner, 1896) 
 ปลาฉลามแม่น้ำบิเซนต์, Glyphis bizantii
 ปลาฉลามแม่น้ำบอร์เนียว, Glyphis fowlerae
 ปลาฉลามแม่น้ำนิวกินี, Glyphis garricki

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

ปลาแบ่งตามชื่อสามัญ
ฉลาม
วงศ์ปลาฉลามครีบดำ
ปลาที่พบในประเทศอินเดีย
ปลาที่พบในประเทศออสเตรเลีย