แม่น้ำเฌลัม

แม่น้ำเฌลัม (; ) เป็นแม่น้ำสายหลักในประเทศอินเดียและปากีสถาน เป็นหนึ่งในแม่น้ำใหญ่ทั้งห้าสาย (ปัญจนที) ของภูมิภาคปัญจาบและเป็นแม่น้ำสาขาของแม่น้ำสินธุ มีความยาวรวม 725 กิโลเมตร (450 ไมล์) แม่น้ำเฌลัมเป็นแม่น้ำที่อยู่ทางตะวันตกสุดของภูมิภาคปัญจาบ มีต้นน้ำอยู่ที่บ่อน้ำพุเวรีนาค ตีนเขาปีร์ปัญชัล (Pir Panjal) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐชัมมูและกัศมีร์ ไหลผ่านเมืองศรีนครและทะเลสาบวูลาร์ ก่อนจะไหลรวมกับแม่น้ำคุนฮาร์ในหุบเขาคากาน แม่น้ำสายนี้ไหลเข้าแคว้นปัญจาบในปากีสถานที่เขตเฌลัมและไหลผ่านที่ราบปัญจาบไปรวมกับแม่น้ำจนาพที่เขตฌังค์ (Jhang)

ชื่อสันสกฤตของแม่น้ำเฌลัมคือ "วิตัสตา" (Vitasta) ซึ่งตามตำนานเป็นพระนามที่พระศิวะประทานให้พระปารวตีหลังลงมาจุติเป็นแม่น้ำเพื่อปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายตามคำร้องขอของฤๅษีกัศยป ชื่อนี้ยังปรากฏในคัมภีร์ฤคเวทหลายครั้ง ในภาษากรีกโบราณเรียกแม่น้ำสายนี้ว่า "ฮือดัสเปส" หรือ "ไฮแดสพีส" (Hydaspes) โดยในเทพปกรณัมกรีกกล่าวว่า ไฮแดสพีสเป็นบุตรของธอมัส เทพเจ้าแห่งท้องทะเลกับอิเล็กตรา หนึ่งในกลุ่มไพลยาดีส มีพี่น้องคือไอริสและฮาร์พี

แม่น้ำเฌลัมเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ที่สำคัญในประวัติศาสตร์ ในปีที่ 326 ก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชและกองทัพข้ามแม่น้ำแห่งนี้เพื่อทำศึกกับพระเจ้าโปรสในยุทธการที่ไฮดาสเปส (Battle of the Hydaspes) ในปี ค.ศ. 1960 ได้มีการตกลงทำสนธิสัญญาแม่น้ำสินธุ ซึ่งเป็นความร่วมมือทางทรัพยากรน้ำของอินเดียกับปากีสถาน ต่อมาในปี ค.ศ. 1967 ปากีสถานได้สร้างเขื่อนมังคลา (Mangla Dam) ซึ่งเป็นเขื่อนที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 7 ของโลกเพื่อใช้ประโยชน์จากแม่น้ำแห่งนี้

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 
 Livius.org pictures of the Hydaspes 

แม่น้ำในประเทศอินเดีย
แม่น้ำในประเทศปากีสถาน
แม่น้ำนานาชาติในทวีปเอเชีย
ภูมิศาสตร์ชัมมูและกัศมีร์
อาซาดแคชเมียร์
สาขาของแม่น้ำสินธุ