พระยารัตนาธิเบศร์

พระยารัตนาธิเบศร์ บุคคลที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ไทย เป็นขุนนางในปลายสมัย กรุงศรีอยุธยา ที่ได้เดินทางไปช่วยชาวบ้าน บางระจัน หล่อปืนใหญ่เพื่อสู้กับพม่า จากนั้นก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาได้ไม่นานพระยารัตนาธิเบศร์ได้หนีไปพึ่งใบบุญ กรมหมื่นเทพพิพิธ หรือ พระองค์เจ้าแขก พระราชโอรสใน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ เพื่อต่อสู้กับพม่าแต่ยังไม่ทันได้ต่อสู้ก็ถูกกองทัพพม่าตีแตกพ่ายที่ปากน้ำโยทะกาในการรบที่เรียกว่า การรบที่ปราจีนบุรี 

ภายหลังจากเสียกรุงศรีอยุธยาแล้วกรมหมื่นเทพพิพิธได้เสด็จหนีไปตั้งมั่นและตั้งพระองค์เป็นอิสระที่ เมืองพิมาย ทำให้พระองค์มีพระสมัญญานามว่า เจ้าพิมาย โดยมีพระยารัตนาธิเบศร์ติดตามไปด้วยแต่หลังจากเจ้าพิมายพ่ายแพ้ต่อ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระยารัตนาธิเบศร์ก็หายสาบสูญไปโดยมิได้กล่าวถึงอีกคาดกันว่าอาจตายในสนามรบ ถูกประหารชีวิตหรืออาจหนีรอดไปได้

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย 
 อบ บุญติด ในภาพยนตร์ไทยเรื่อง ศึกบางระจัน เมื่อ พ.ศ. 2509
 วันชัย เผ่าวิบูลย์ ในละครโทรทัศน์ทาง ช่อง 7 เรื่อง ฟ้าใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2547
 รวิชญ์ เทิดวงส์ ในละครโทรทัศน์ทาง ช่อง 3 เอชดี เรื่อง บางระจัน เมื่อ พ.ศ. 2558
 ภาค ภัทรพงษ์ และ เศรษฐา ศิระฉายา ในละครโทรทัศน์ทาง ช่อง 7 เรื่อง อตีตา เมื่อ พ.ศ. 2544 และ พ.ศ. 2559

อ้างอิง 

ขุนนางไทย
ขุนนางในสมัยกรุงศรีอยุธยา