การฉกชิงทรัพย์โดยกองกำลังรัสเซียระหว่างการรุกรานยูเครนโดยรัสเซีย

นับตั้งแต่ที่รัสเซียเริ่มรุกรานยูเครนในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 สื่อต่าง ๆ ได้เผยแพร่คำบอกเล่าของผู้เห็นเหตุการณ์เกี่ยวกับปฏิบัติการทางทหารในยูเครน โดยเน้นย้ำถึงการฉกชิงทรัพย์อย่างกว้างขวางโดยทหารของกองทัพรัสเซีย  สื่ออิสระของยูเครน ยุโรป และรัสเซีย ตลอดจนองค์การระหว่างประเทศและองค์การนอกภาครัฐ เช่น ฮิวแมนไรตส์วอตช์ ได้จดบันทึกและสืบสวนกรณีการฉกชิงทรัพย์และการส่งสิ่งของส่วนตัวและอุปกรณ์อุตสาหกรรมที่ถูกขโมยไปยังดินแดนของรัสเซียและเบลารุส

ประวัติ 
ในวันที่สามของการรุกรานเมืองกอนอตอป ร้านขายอาหารและซูเปอร์มาร์เก็ตในเมืองถูกปล้นสะดม มีการเผยแพร่คลิปวิดีโอออนไลน์ที่แสดงให้เห็นภาพทหารรัสเซียกำลังขนตู้นิรภัยออกจากธนาคารแห่งหนึ่งในแคว้นแคร์ซอน

ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2565 เกษตรกรจากแคว้นแคร์ซอน แคว้นแชร์กาซือ และแคว้นเคียฟให้การเป็นพยานว่ารถยนต์และผลผลิตของพวกเขาถูกขโมยไป ยานพาหนะการเกษตรของจอห์น เดียร์ ได้แก่ รถแทรกเตอร์ รถไถหยอดเมล็ดพันธุ์ และรถเกี่ยวข้าว รวม 27 คันถูกขโมยไปจากชานเมืองแมลีตอปอลซึ่งถูกรัสเซียยึดครอง ยานพาหนะแต่ละคันมีมูลค่าอย่างน้อย 300,000 ดอลลาร์สหรัฐ เนื่องจากยานพาหนะทุกคันติดตั้งระบบนำทางจีพีเอสไว้ เจ้าของจึงสามารถติดตามการเคลื่อนที่ของยานพาหนะได้ เมื่อถึงสิ้นเดือนเมษายน ปรากฏว่ายานพาหนะเหล่านั้นไปอยู่ที่หมู่บ้านซาคัน-ยูร์ตในเชชเนียแต่ก็ใช้งานไม่ได้เนื่องจากเจ้าของปิดกั้นการใช้งานผ่านระบบกันขโมยระยะไกล ตามรายงานของซีเอ็นเอ็น รถบรรทุกของทหารรัสเซียขนข้าวสาลีจากโกดังต่าง ๆ ในแคว้นซาปอริฌเฌียไปยังไครเมีย

ในช่วงต้นเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2565 เดอะวอชิงตันโพสต์ ซึ่งอ้างถึงแยวแฮน กรามาแรนกอ หัวหน้าสำนักงานแห่งรัฐยูเครนเพื่อการจัดการพื้นที่หวงห้ามเชียร์โนบีล รายงานว่ากองทัพรัสเซียสร้างความเสียหายให้แก่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชียร์โนบีลซึ่งทำให้ยูเครนต้องสูญเสียทรัพย์สินคิดเป็นมูลค่ามากกว่า 135 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คอมพิวเตอร์ 698 เครื่อง รถยนต์ 344 คัน เครื่องวัดรังสี 1,500 เครื่อง รวมถึงอุปกรณ์ดับเพลิงเกือบทั้งหมดที่จำเป็นสำหรับการดับไฟป่าในพื้นที่หวงห้ามถูกขโมยหรือถูกทำลาย ตัวรับรู้ของจีพีเอสระบุพิกัดตำแหน่งของอุปกรณ์จำนวนหนึ่งว่าอยู่ในดินแดนเบลารุส

หลังจากกลับมาที่บ้าน ชาวบ้านในหมู่บ้านนอวึยบือกิว (แคว้นแชร์นีฮิว) พบว่าห้องอยู่อาศัยของพวกเขาถูกฉกชิงทรัพย์ โดยเครื่องใช้ในครัวเรือน น้ำหอมผู้หญิง เครื่องใช้ไฟฟ้า และเครื่องเรือนหุ้มเบาะถูกขโมยไป ชาวบ้านที่ยังคงอยู่ในหมู่บ้านระหว่างการยึดครองของรัสเซียเห็นกับตาว่ามีการขนย้ายสิ่งของต่าง ๆ ขึ้นรถบรรทุกของกองทัพรัสเซีย คอมพิวเตอร์และเครื่องฉายภาพหายไปจากโรงเรียนในหมู่บ้าน มีรายงานเกี่ยวกับการฉกชิงทรัพย์ในหมู่บ้านสตารึยบือกิว (แคว้นแชร์นีฮิว) ด้วย มีการบันทึกเหตุโจรกรรมจำนวนมากในเมืองอีร์ปิญ ครอบครัวหนึ่งในพื้นที่เล่าให้นักข่าวของ เดอะการ์เดียน ฟังว่าเสื้อผ้าและรองเท้าทั้งหมดถูกขโมยไปจากบ้านของพวกเขา รวมถึงชุดชั้นในและชุดสตรีด้วย ชาวบ้านในหมู่บ้านฮแรแบลกือ หมู่บ้านวิลคิวกา (แคว้นคาร์กิว) และนิคมแวลือกาดือแมร์กา (แคว้นเคียฟ) ให้การเป็นพยานว่าเงินสด เครื่องประดับ และของใช้ในบ้านถูกขโมยไปจากบ้านของพวกเขา เจ้าหน้าที่ของฮิวแมนไรตส์วอตช์ยังบันทึกคำให้การของชาวยูเครนเกี่ยวกับเหตุโจรกรรมด้วย เช่นในเมืองดือแมร์ ชอน วอล์กเกอร์ นักข่าวของ เดอะการ์เดียน ได้ฟังคำให้การจากชาวเมืองตรอสจาแนตส์จำนวนมากเกี่ยวกับข้อเท็จจริงว่าด้วยเหตุฆาตกรรมและโจรกรรมที่เกิดขึ้นในช่วงที่กองกำลังรัสเซียควบคุมเมือง ตัวอย่างเช่น ดารียา ซาซีนา เจ้าของร้านเสริมสวยแห่งหนึ่ง เล่าว่าร้านของเธอถูกปล้นเอาเครื่องสำอาง เครื่องเรือน และแม้กระทั่งภาพเขียนบนผนังไป ผู้อยู่อาศัยในแคว้นแชร์นีฮิวกล่าวในการสัมภาษณ์ครั้งหนึ่งว่า ระหว่างที่ทหารรัสเซียล่าถอยออกไป พวกเขาได้ขโมยโถส้วมไปจากบ้านของเธอ

สื่อยูเครนเผยแพร่คลิปเสียงต่าง ๆ ที่ได้จาก "การดักฟัง" ทหารรัสเซียกับครอบครัวสนทนากันทางโทรศัพท์เกี่ยวกับการขโมยของจากร้านค้าและห้องอยู่อาศัยที่ถูกทิ้งร้าง ในคลิปหนึ่ง ทหารรัสเซียเล่าว่าพรรคพวกของเขาต้อง "ลากถุง" ใส่สิ่งของที่ขโมยมา ขณะที่ในอีกคลิปหนึ่ง ทหารรัสเซียได้รับรายการสิ่งของที่ญาติพี่น้องขอให้ฉกฉวยไปให้ สื่อยูเครนตั้งข้อสังเกตว่าการพิสูจน์ยืนยันคลิปเสียงดักฟังในช่วงสงครามแทบจะเป็นไปไม่ได้ แต่สถานที่หรือพื้นที่ที่กล่าวถึงในคลิปเสียงเหล่านั้นสอดคล้องตรงกันกับพื้นที่ที่ถูกรัสเซียยึดครอง

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมยูเครนระบุว่ามีการเปิดตลาดที่เมืองนาโรว์เลียในเบลารุสเพื่อขายของที่ขโมยมาจากยูเครน มีการซื้อขายรถจักรยาน รถจักรยานยนต์ เครื่องใช้ในครัวเรือน ของเล่น เครื่องเรือน และพรมเป็นต้น ขบวนรถบรรทุกหลายขบวนเคลื่อนตัวจากเมืองบูรึญในยูเครนไปทางเมืองนาโรว์เลีย นอกจากนี้ ข้อมูลการเคลื่อนย้ายตำแหน่งของอุปกรณ์ต่าง ๆ ยังทำหน้าที่เป็นหลักฐานการโจรกรรมอีกทางหนึ่ง แกดจิตและอุปกรณ์เสริมของแอปเปิลส่วนใหญ่มีตัวเลือกนี้ เจ้าของอุปกรณ์ชาวยูเครนติดตามจนพบว่าอุปกรณ์ที่ถูกขโมยไปจากที่อยู่อาศัยของพวกเขามีตำแหน่งทางภูมิศาสตร์อยู่ในรัสเซีย ในกรณีอื่น ๆ มีการใช้หูฟังแอร์พอดที่ถูกขโมยไปในการติดตามการเคลื่อนที่ของหน่วยทหารรัสเซีย เมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ. 2565 ยูรี ซเวเรฟ โพสต์ข้อความทางสื่อสังคมวคอนตัคเตโดยถามว่าเขาจะทำให้รถสปอร์ตอเนกประสงค์บีเอ็มดับเบิลยูที่นำมาจากยูเครนนั้นถูกกฎหมายได้อย่างไร เมื่อวันที่ 20 เมษายน กลุ่มที่ยูรีโพสต์คำถามในวคอนตัคเตถูกปิดกั้นตามคำขอจากสำนักงานอัยการสูงสุดรัสเซีย ต่อมาสมาชิกครอบครัวซเวเรฟอ้างว่าบัญชีของยูรีถูกแฮ็กและยูรีไม่ได้เป็นผู้โพสต์ข้อความดังกล่าว

เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2565 กระทรวงกลาโหมยูเครนอ้างว่าเครื่องช่วยหายใจและอุปกรณ์อื่น ๆ ที่ผู้บริจาคนานาชาติและรัฐบาลยูเครนได้จัดหามาตั้งแต่ พ.ศ. 2557 ถูกขนย้ายออกจากโรงพยาบาลในเมืองสตารอบิลสก์
ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2565 อาลีนา กอแรญุก ผู้ลี้ภัยชาวยูเครนในสหราชอาณาจักร จำทรัพย์สินของเธอได้ในภาพถ่ายภาพหนึ่งที่แชร์กันทางอินเทอร์เน็ต ภาพถ่ายนั้นเผยให้เห็นรถถังคันหนึ่งจากแถบเมืองปอปัสนาซึ่งบรรทุกข้าวของของพลเรือน กอแรญุกกล่าวว่าภาพนั้นถ่ายขึ้นในบริเวณไม่ไกลจากบ้านเธอนัก เธอสามารถระบุผ้าปูที่นอนเด็กลายพิมพ์ตัวการ์ตูนดิสนีย์ที่เพิ่งซื้อมา ผ้าห่มและผ้าปูโต๊ะที่นำมาจากบ้านอีกหลัง และเครื่องทำน้ำอุ่นที่เพิ่งซื้อมาแต่ยังไม่ทันได้ติดตั้งในห้องอยู่อาศัยของเธอ
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2566 สื่อรัสเซียรายงานว่าผู้อยู่อาศัยในแคว้นเบลโกรอดในรัสเซียร้องเรียนกับผู้ว่าการแคว้นว่าทหารรัสเซียได้ปล้นบ้านและฉกชิงทรัพย์สินของพวกเขา หลังจากที่ทหารรัสเซียเหล่านั้นถูกส่งไปที่นั่นเพื่อเสริมกำลังป้องกันชายแดน

การสืบสวนเชิงข่าว 
โครงการเมดีอาโซนาได้ดำเนินการสืบสวนและตรวจพบการพรั่งพรูอย่างผิดปกติของพัสดุจากเมืองอาร์เมียนสก์, โบกูชาร์, วาลุยกี, จันกอย, เจเลซโนกอสก์, คลีโมโว, คลินต์ซืย, มาซือร์, โนโวซึบคอฟ, โปครอฟสโกเย, รอสซอช, รึลสกี และอูเนชาไปยังรัสเซียผ่านทางบริการจัดส่งพัสดุ "สเดค" อัตราการส่งพัสดุที่เพิ่มขึ้นนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันกับที่รัสเซียเริ่มเข้ารุกรานยูเครน รายงานการสืบสวนระบุว่าภายในช่วงเวลา 3 เดือน กองทัพรัสเซียสามารถเปลี่ยนเส้นทางของสิ่งของน้ำหนัก 58 ตันได้โดยใช้วิธีนี้ คลิปวิดีโอหลายคลิปจากกล้องวงจรปิดในจุดจัดส่งพัสดุปรากฏขึ้นในอินเทอร์เน็ต คลิปเหล่านั้นแสดงให้เห็นคนในเครื่องแบบทหารนำสิ่งของใส่กระเป๋าสะพายหลังเข้าไปในจุดจัดส่งแล้วใช้ฟิล์มหุ้มบรรจุภัณฑ์ พัสดุส่วนใหญ่ถูกส่งไปยังเมืองรุบต์ซอฟสค์, ยูร์กา, เชบาร์คุล, มีอัสส์, คืยซิล, ชีตา, บีสก์ และบอร์เซียในรัสเซีย เมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ. 2565 มีการเผยแพร่วิดีโอที่ซึ่งเจ้าหน้าที่รัสเซียถูกกล่าวหาว่าส่งโดรนออร์ลัน-10 (ซึ่งกองทัพรัสเซียใช้ในการทำสงครามในยูเครน) จากจุดจัดส่งที่เมืองวาลุยกี กลุ่มเฝ้าระวัง "เบียลารุสกีฆายุน" รายงานว่าทหารรัสเซียซื้อสินค้าจำนวนมากในร้านค้าต่าง ๆ ในเมืองมาซือร์ของเบลารุสและส่งไปยังรัสเซียโดยใช้บริการของสเดคเช่นกัน แต่พฤติการณ์นี้ก็ยังไม่สามารถอธิบายการเพิ่มขึ้นของปริมาณพัสดุได้ทั้งหมด ท่ามกลางเหตุการณ์อื้อฉาวที่เกิดขึ้น สเดคได้ระงับการแพร่ภาพจากกล้องวงจรปิดในสาขาที่ตั้งอยู่บริเวณชายแดนที่ติดกับยูเครน

การดำเนินคดีอาญา 
เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2565 ตำรวจยูเครนประกาศว่าได้เริ่มดำเนินคดีอาญาในข้อหาฉกชิงทรัพย์ต่อทหารรัสเซีย 10 นายจากหน่วยพิทักษ์ชาติหมายเลข 6720 ซึ่งประจำการที่เมืองรุบต์ซอฟสค์ในรัสเซีย ความผิดดังกล่าวมีโทษจำคุกสูงสุด 12 ปี

แถลงการณ์ของรัสเซีย 
ตัวแทนของกระทรวงการต่างประเทศรัสเซียกล่าวหาฝ่ายยูเครนหลายครั้งว่าได้ถ่ายทำวิดีโอจัดฉากว่าทหารรัสเซียฉกชิงทรัพย์ในยูเครน

อ้างอิง 

อาชญากรรมสงครามของรัสเซียในยูเครน
การรุกรานยูเครนของรัสเซีย พ.ศ. 2565
การฉกชิงทรัพย์ในยุโรป