อันดับปลาลิ้นกระดูก

อันดับปลาลิ้นกระดูก (อังกฤษ: Bony tongues fish) เป็นอันดับของปลากระดูกแข็งจำพวกหนึ่งที่มีวิวัฒนาการไม่ต่างจากปลาในยุคก่อนประวัติศาสตร์มากนัก  ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Osteoglossiformes (/ออส-ที-โอ-กลอส-สิ-ฟอร์-เมส/) จากฟอสซิลอายุกว่า 60 ล้านปี ที่ค้นพบในทวีปอเมริกาเหนือ บรรพบุรุษของปลาในอันดับนี้มีขนาดใหญ่ ยาวกว่า 14 ฟุต  มีลักษณะพิเศษคือ บริเวณส่วนหัวและลิ้นเป็นกระดูกแข็ง อันเป็นที่มาของชื่อ ทั้งหมดเป็นปลาน้ำจืด ไม่พบในทะเล เป็นปลากินเนื้อ  มีการกระจายพันธุ์ทั่วโลกในเขตร้อนและเขตอบอุ่น  พบทั้งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้, เอเชียใต้, ทวีปแอฟริกา, ทวีปอเมริกาใต้, ทวีปออสเตรเลีย

โดยแบ่งออกเป็นวงศ์ต่าง ๆ ดังนี้ 
 วงศ์ปลาตะพัด (Osteoglossidae) พบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้, ทวีปแอฟริกา, ทวีปอเมริกาใต้ และทวีปออสเตรเลีย มีทั้งหมด 7 ชนิด ได้แก่ ปลาตะพัด (Scleropages spp., Osteoglossum spp.) ชนิดต่าง ๆ  
วงศ์ปลาอะราไพม่า (Arapaimidae) ได้แก่ ปลาตะพัดแอฟริกา (Heterotis niloticus) และ ปลาช่อนอเมซอน หรือ ปลาอะราไพม่า (Arapaima gigas) พบในทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งเป็นปลาน้ำจืดที่มีความยาวที่สุดในโลกด้วย (วงศ์นี้โดยมากจะถูกจัดให้เป็นวงศ์ย่อยของวงศ์ปลาตะพัด)
 วงศ์ปลากราย (Notopteridae) พบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้, ภูมิภาคเอเชียใต้, ทวีปแอฟริกา มีทั้งหมด 10 ชนิด ได้แก่ ปลากราย (Chitala ornata) ปลาตองลาย (C. blanci) เป็นต้น
 วงศ์ปลาไหลผี (Gymnarchidae) พบในทวีปแอฟริกามีเพียงชนิดเดียวเท่านั้น คือ ปลาไหลผีอะบาอะบา (Gymnarchus niloticus) ซึ่งสามารถปล่อยกระแสไฟฟ้าอย่างอ่อน ๆ 
 วงศ์ปลางวงช้าง (Mormyridae) พบในทวีปแอฟริกา มีมากถึง 200 ชนิด สามารถปล่อยกระแสไฟฟ้าอย่างอ่อนได้ด้วยเช่นกัน
 วงศ์ปลาผีเสื้อ (Pantodontidae) พบในทวีปแอฟริกา เป็นปลาผิวน้ำ มีเพียงชนิดเดียว คือ ปลาผีเสื้อ (Pantodon buchholzi)

นอกจากนี้แล้วยังมีอีก 2 วงศ์ซึ่งสูญพันธุ์ไปแล้วจากโลก คือ Ostariostomidae และ Singidididae

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

ปลาน้ำจืด