พิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์แห่งรัฐอาร์ทซัค

พิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยาและประวัติศาสตร์แห่งรัฐอาร์ทซัค (, ) ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2482 ในเมืองสเตพานาแกร์ต (ฮันเกนดี) พิพิธภัณฑ์แห่งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อรักษาประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรมและโบราณคดีของชาวอาร์ทซัค รวบรวมสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรมในประวัติศาสตร์กว่า 50,000 ชิ้น ซึ่งนำเสนอต้นกำเนิดและการพัฒนาของดินแดนและผู้อยู่อาศัย การขุดค้นทางโบราณคดีที่ดำเนินการในภูมิภาคเมื่อเร็ว ๆ นี้ได้เพิ่มสิ่งสะสมที่มีคุณค่าให้กับพิพิธภัณฑ์

ส่วนจัดแสดงโบราณคดี 
เมื่อเข้าไปในพิพิธภัณฑ์ ห้องนิทรรศการจะเริ่มต้นด้วยแบบจำลองที่แสดงให้เห็นภูมิทัศน์ตามธรรมชาติของอาร์ทซัค ถัดลงมาคือห้องโถงทางโบราณคดีซึ่งมีแบบจำลองของการกลายเป็นหิน อุปกรณ์ในช่วงต้นของยุคหิน วัตถุที่ทำจากสำริดต่าง ๆ (เครื่องใช้ อาวุธ เครื่องประดับ) สิ่งอนุรักษ์จากสมัยของรัฐอูราร์ตู ภาชนะเครื่องเคลือบดินเผาที่ประดับประดาอย่างสวยงาม เหรียญเงินและเหรียญทองแดงจากอาร์มีเนีย โรมัน เปอร์เซีย และที่อื่นๆ

ส่วนยุคกลาง 
ส่วนยุคกลางของพิพิธภัณฑ์เริ่มต้นด้วยนิทรรศการภาพวาดและแผนที่ที่เกี่ยวข้องของนักบุญกริกอร์ ลูซาวอริช () ผู้นำศาสนาชาวอาร์มีเนียซึ่งได้ก่อตั้งโบสถ์แห่งแรกในอาร์ทซัคคืออารามอมารัส  นอกจากนี้ยังมีหลักฐานจริงเกี่ยวกับการเผยแผ่ศาสนาของท่านในภูมิภาคคอเคซัสตอนใต้

สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือส่วนชาติพันธุ์วิทยาซึ่งนิทรรศการเริ่มต้นด้วยการจัดแสดงฉากของสังคมอำนาจฝ่ายบิดาในอาร์ทซัค

ส่วนจัดแสดงพรม 
มีการจัดแสดงสาธิตการทอพรมแบบดั้งเดิม ตัวอย่างพรมแบบอาร์ทซัค และพรมในคริสต์ศตวรรษที่ 18–20 เขตชูชีในอาร์ทซัคเป็นศูนย์กลางของวัฒนธรรมอาร์มีเนียในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ซึ่งถ่ายทอดผ่านสิ่งจัดแสดงคือหนังสือพระวรสาร สิ่งพิมพ์เก่า และภาพถ่าย

ส่วนสมัยใหม่ 
ส่วนสมัยใหม่และยุคปัจจุบันนำเสนอวัสดุสารคดีที่สมบูรณ์เกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อการปลดปล่อยแห่งชาติของชาวอาร์ทซัคเชื้อสายอาร์มีเนีย กับกองทัพอาเซอร์ไบจาน (พ.ศ. 2461–2464) มีการจัดแสดงแผนที่ของอาร์มีเนียใน พ.ศ. 2469 ซึ่งจัดทำขึ้นตามสนธิสัญญาสหภาพเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2463 รวมถึงเอกสารที่เป็นหลักฐานถึงเหตุการณ์โศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2463 ซึ่งบอกเล่าเกี่ยวกับการบังคับผนวกภูมิภาคคาราบัคเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตอาเซอร์ไบจาน

ส่วนขบวนการชาตินิยมอาร์ทซัค 
จัดแสดงสิ่งที่น่าสนใจของขบวนการคาราบัค ซึ่งเป็นขบวนการชาตินิยมของชาวอาร์มีเนีย, สงครามปลดปล่อยแห่งชาติคาราบัค และส่วนสุดท้ายของพิพิธภัณฑ์บอกเล่าเกี่ยวกับขบวนการในช่วงหลังสงคราม

มีร้านขายของที่ระลึกเล็ก ๆ ในพิพิธภัณฑ์ ซึ่งผู้เข้าชมสามารถซื้อจุลสาร หนังสือ และอัลบั้มภาพ พิพิธภัณฑ์เปิดทุกวันยกเว้นวันอาทิตย์

อ้างอิง 

อาร์ทซัค
วัฒนธรรมสาธารณรัฐอาร์ทซัค
สิ่งก่อสร้างในฮันเกนดี
สถานที่ท่องเที่ยวในประเทศอาเซอร์ไบจาน