การสังเคราะห์กรดอะมิโน

การสังเคราะห์กรดอะมิโน () กรดอะมิโนเป็นสารประกอบไนโตรเจนชนิดหนึ่ง พืชและสัตว์จึงต้องนำเอา  ไปสังเคราะห์เป็นกรดอะมิโนกลูตาเมทและกลูตามีน กรดอะมิโนพื้นฐานในธรรมชาติมีอยู่ 20 ตัว พืชและแบคทีเรียสามารถสังเคราะห์ได้ทั้งหมด 20 ตัว มนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมสังเคราะห์ได้เพียงประมาณ 10 ตัวเท่านั้น

กรดอะมิโนไม่จำเป็น 
กรดอะมิโนไม่จำเป็น คือ กรดอะมิโนที่ร่างกายมนุษย์สามารถสังเคราะห์เองได้ ได้แก่:
 อะลานีน
 แอสพาราจีน
 แอสพาเตท
 ซีสเตอีน
 กลูตามีน
 กลูตาเมท
 ไกลซีน
 ไพรลีน
 เซอรีน
 ไทโรซีน

การสังเคราะห์กรดอะมิโน 
กรดอะมิโนสังเคราะห์จาก α-คีโตแอซิท ผลผลิตที่ได้คือ อะมิโนแอซิท ซึ่งส่วนใหญ่เป็น กลูตาเมท เอ็นไซม์ที่ใช้เร่งปฏิกิริยานี้คือ aminotransferace

 α-ketoacid + glutamate ⇄ amino acid + α-ketoglutarate

กลูตาเมท สังเคราะห์มาจาก  ทำปฏิกิริยากับ α-คีโตกลูตาเรท

 α-ketoglutarate +  ⇄ glutamate

เมื่อได้กลูตาเมทแล้ว เอ็นไซม์ glutamine synthetase เร่งปฏิกิริยาเติม แอมโมเนียมไอออนเข้าไป จะได้ผลผลิตเป็น กลูตามีน
กลูตาเมทยังเป็นสารเริ่มต้นในการสังเคราะห์ โพรลีน และ อาร์จินีน

 สำหรับ เซอรีน ไกลซีน และ ซีสเตอีน สังเคราะห์มาจาก 3-ฟอสโฟกลีเซอเรท
 อะลานีน วาลีน ลูซีน และ ไอโซลูซีน สังเคราะห์มาจาก ไพรูเวท
 แอสพาเตท แอสพาราจีน เมไธโอนีน ไลซีน และ ธริโอนีน สังเคราะห์มาจาก ออกซาโลอะซิเตท
 เฟนิลอะลานีน ไทโรซีน ทริปโตแฟน สังเคราะห์มาจาก ฟอสโฟอินอลไพรูเวท รวมกับ อิริโธรส-4-ฟอสเฟต
 ส่วน ฮีสทิดีน สังเคราะห์มาจาก ไรโบส-5-ฟอสเฟต

การควบคุมการสังเคราะห์ 
อัตราเร็วในการสังเคราะห์ ขึ้นกับปริมาณและแอคติวิตีของ เอ็นไซม์ ในวิถีการสังเคราะห์ ปฏิกิริยาที่ผันกลับไม่ได้มักเป็นจุดควบคุมที่สำคัญ รวมถึง ตัวกรดอะมิโนซึ่งเป็นผลผลิตสุดท้ายเองก็มักไปมีผลการยับยั้งการสังเคราะห์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 NCBI Bookshelf Free Textbook Access

ชีววิทยา
เมแทบอลิซึม