หลอดเลือดดำผิว

หลอดเลือดดำชั้นผิว () เป็นคำที่ใช้อธิบายหลอดเลือดดำที่อยู่ชิดกับพื้นผิวของลำตัว ซึ่งต่างกับหลอดเลือดดำอีกชนิดหนึ่งที่อยู่ลึกลงไปจากผิวหนัง เรียกว่าหลอดเลือดดำชั้นลึก (deep vein)

หลอดเลือดดำชั้นผิวจะไม่ทอดคู่กับหลอดเลือดแดงเหมือนกับหลอดเลือดดำชั้นลึกที่จะมีลักษณะเป็น venae comitantes หรือลักษณะทอดคู่ขนาบหลอดเลือดแดงที่มีชื่อเดียวกัน

หลอดเลือดดำชั้นผิวมีความสำคัญในทางสรีรวิทยาในแง่การระบายความร้อนให้แก่ร่างกาย เมื่อร่างกายมีอุณหภูมิสูงขึ้น ร่างกายจะลัดเลือดจากหลอดเลือดดำชั้นลึกมายังหลอดเลือดดำชั้นตื้นเพื่อระบายความร้อนออกไปยังสิ่งแวดล้อม หลอดเลือดดำชั้นผิวสามารถมองเห็นได้จากผิวหนัง โดยเฉพาะเมื่ออวัยวะนั้นอยู่ต่ำกว่าระดับหัวใจ หลอดเลือดดำชั้นผิวจะพองออก สังเกตได้เมื่อเรายกแขนขึ้นเหนือระดับหัวใจ เลือดจะไหลออกจากหลอดเลือดนั้น แต่เมื่อเราวางแขนลงในระดับต่ำกว่าหัวใจ เลือดจะไหลกลับเข้ามาใหม่ หลอดเลือดนี้สามารถเห็นได้ชัดขึ้นเมื่อเรายกของหนักๆ

ในทางสรีรวิทยา หลอดเลือดดำชั้นผิวนี้ไม่มีความสำคัญเท่าหลอดเลือดดำชั้นลึก เพราะขนส่งเลือดในปริมาณน้อยกว่า และบางครั้งหลอดเลือดนี้สามารถตัดเอาออกได้โดยไม่ก่อให้เกิดความผิดปกติใดๆ เรียกว่าวิธี vein stripping ซึ่งเป็นการรักษาหลอดเลือดดำขอด (varicose vein) ที่ใช้กันในปัจจุบัน

ตัวอย่างหลอดเลือดดำชั้นผิว 
 หลอดเลือดดำคอชั้นนอก (external jugular vein)

รยางค์บน 
 หลอดเลือดดำเซฟาลิค (cephalic vein)
 หลอดเลือดดำมีเดียน คิวบิตัล (median cubital vein) มักใช้ในการเจาะเลือด (venipuncture)
 หลอดเลือดดำเบซิลิค (basilic vein)

รยางค์ล่าง 
 หลอดเลือดดำซาฟีนัสเส้นเล็ก (small saphenous vein)
 หลอดเลือดดำซาฟีนัสเส้นใหญ่ (great saphenous vein)

ดูเพิ่ม 
 หลอดเลือดดำขอด
 หลอดเลือดดำชั้นลึก

แหล่งข้อมูลอื่น 
 The Veins of the Lower Extremity, Abdomen, and Pelvis  - Gray's Anatomy
 Varicose vein therapy - medlineplus.org

ระบบไหลเวียนโลหิต