สงครามปฏิวัติอเมริกา

{{Infobox military conflict
|conflict= สงครามปฏิวัติอเมริกา
|image=
|caption=เรียงตามเข็มนาฬิกาจากบนซ้าย: การยอมจำนนของลอร์ดคอร์นวอลลิสหลังการล้อมยอร์กทาวน์, ยุทธการที่เทรนตัน, การเสียชีวิตของนายพลวอร์เรน ณ ยุทธการที่บังเกอร์ฮิล, ยุทธการที่ลองไอแลนด์, ยุทธการที่สำนักงานศาลกิลเฟิร์ด
|date= 19 เมษายน 1775 – 3 กันยายน 1783()สัตยาบันมีผล: 12 พฤษภาคม 1784
|place= ทวีปอเมริกาเหนือตะวันออก, ทะเลแคริบเบียน อนุทวีปอินเดีย อเมริกากลาง ทวีปยุโรป ทวีปแอฟริกา มหาสมุทรแอตแลนติกและมหาสมุทรอินเดีย
|result=สนธิสัญญาสันติภาพกรุงปารีส (ค.ศ. 1783)
 บริเตนใหญ่รับรองเอกราชของสหรัฐอเมริกา
 การสิ้นสุดของจักรวรรดิบริติชที่หนึ่ง
 สมาพันธ์อิระควอยแตก
|territory=
บริเตนใหญ่ยกพื้นที่ทางตะวันออกของแม่น้ำมิสซิสซิปปี และทางใต้ของเกรตเลกส์และแม่น้ำเซนต์ลอเรนซ์ให้สหรัฐ
 บริเตนใหญ่ยกอีสต์ฟลอริดา เวสต์ฟลอริดาและมินอร์กาให้สเปน
 บริเตนใหญ่ยกโตเบโกและเซเนกัลให้ฝรั่งเศส
 สาธารณรัฐดัตช์ยกนาคปัตตินัม (Negapatnam) ให้บริเตนใหญ่ 
|combatant1= สหอาณานิคม (ก่อนปี 1776)
 สหรัฐ (หลังปี 1776)
 เวอร์มอนต์ (หลังปี 1777)
 ราชอาณาจักรฝรั่งเศส (หลังปี 1778)

 สเปน (หลังปี 1779)

 ไมซอ
อเมริกันพื้นเมือง
|combatant2=|combatant2=  บริเตนใหญ่
 ควิเบก 
 ลอยัลลิสต์

อเมริกันพื้นเมือง
  สมาพันธ์อิระควอย
|commander1= จอร์จ วอชิงตัน เนธาเนียล กรีน โฮเรชิโอ เกตส์
 อีเซก ฮอปคินส์
 เคานต์รอช็องโบ
 เคานต์เดอกราส
เป็นต้น
|commander2= เซอร์วิลเลียม ฮาว
 ทอมัส เกจ
 เซอร์กาย คาร์ลทัน
 เซอร์เฮนรี คลินตัน
 ลอร์ดคอร์นอวลลิส
 จอห์น เบอร์กอยน์ 
 ริชาร์ด ฮาว
 วิลเฮล์ม คนึพเฮาเซิน
 บารอนรีเดเซิล
เป็นต้น
|strength1=
สหรัฐ:
40,000 (เฉลี่ย)
กะลาสีกองทัพเรือภาคพื้นทวีป 5,000 คน (ณ จุดสูงสุดในปี 1779)
ไม่มี ships of the line
เรืออื่น 53 ลำ (ปฏิบัติหน้าที่ช่วงใดช่วงหนึ่งในสงคราม)

พันธมิตร:
ฝรั่งเศส 36,000 นาย (ในทวีปอเมริกา)
ฝรั่งเศสและสเปน 63,000 นาย (ที่ยิบรอลตาร์)
ships of the line 146 ลำ (ปฏิบัติหน้าที่ในปี 1782)
|strength2=
บริเตนใหญ่:
กองทัพบก:48,000 (เฉลี่ย, เฉพาะในทวีปอเมริกาเหนือ)7,500  (ที่ยิบรอลตาร์)
กองทัพเรือ:
ships of the line 94 ลำ (ปฏิบัติหน้าที่ในปี 1782)
กะลาสี 171,000 นาย

กำลังลอยัลลิสต์:
19,000 (จำนวนทั้งหมดที่รับราชการ)

ทหารสนับสนุนเยอรมัน:30,000 (จำนวนทั้งหมดที่รับราชการ)

พันธมิตรชนพื้นเมือง: 13,000
|casualties1= สหรัฐ:เสียชีวิตในการยุทธ์ 6,824 นาย เสียชีวิตจากทุกสาเหตุ 25,000–70,000 คน กำลังพลสูญเสียรวมมากถึง 50,000 คน
ฝรั่งเศส: เสียชีวิตในการยุทธ์ 10,000 นาย (75% ในทะเล)
สเปน: เสียชีวิต 5,000 นาย
เนเธอร์แลนด์: เสียชีวิต 500 นาย
|casualties2=บริเตนใหญ่:ทหารบกเสียชีวิตในการยุทธ์ 4,000 นาย (เฉพาะทวีปอเมริกาเหนือ)ทหารบกเสียชีวิตจากโรค 27,000 นาย (ทวีปอเมริกาเหนือ)ทหารเรือเสียชีวิตในการยุทธ์ 1,243 นาย, หนีทัพ 42,000 นาย, เสียชีวิตจากโรค 18,500 นาย (1776–1780)เสียชีวิตจากทุกสาเหตุ 51,000 นาย
เยอรมัน: เสียชีวิตในการยุทธ์ 1,800 นายหนีทัพ 4,888 นายเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ 7,774 นาย
}}

สงครามปฏิวัติอเมริกา (; ค.ศ. 1775–1783) หรือเรียก สงครามประกาศอิสรภาพอเมริกา () หรือสงครามปฏิวัติในสหรัฐ เป็นการขัดกันด้วยอาวุธระหว่างบริเตนใหญ่และสิบสามอาณานิคมอเมริกาเหนือซึ่งหลังสงครามเปิดฉากประกาศอิสรภาพเป็นสหรัฐอเมริกา

สงครามนี้มีจุดกำเนิดจากการต่อต้านภาษีบางชนิดและพระราชบัญญัติซึ่งชาวอเมริกันจำนวนมากอ้างว่าไม่ชอบธรรมและมิชอบด้วยกฎหมาย การประท้วงของกลุ่มผู้รักชาติ (Patriot) ลุกลามเป็นการคว่ำบาตร และในวันที่ 16 ธันวาคม 1773 พวกเขาทำลายการส่งสินค้าชาในท่าบอสตัน รัฐบาลบริเตนตอบโต้โดยปิดท่าบอสตัน แล้วผ่านมาตรการโดยมุ่งลงโทษอาณานิคมที่เป็นกบฏ แพทริอัตสนองโดยซัฟฟอล์กรีซอฟส์ (Suffolk Resolves) คือ การสถาปนารัฐบาลเงาซึ่งกำจัดการควบคุมมณฑลจากคราวน์นอกบอสตัน สิบสองอาณานิคมตั้งสภาภาคพื้นทวีปเพื่อประสานงานการต่อต้าน และสถาปนาคณะกรรมการและการประชุมใหญ่ซึ่งยึดอำนาจชะงัด

ความพยายามยึดยุทโธปกรณ์อเมริกันของบริเตนในเดือนเมษายน 1775 นำสู่การยุทธ์อย่างเปิดเผยระหว่างกำลังคราวน์และทหารอาสาสมัครแพทริอัต ทหารอาสาสมัครเดินหน้าล้อมกำลังบริติชในบอสตัน บังคับให้ต้องอพยพนครในเดือนมีนาคม 1776 สภาภาคพื้นทวีปตั้งจอร์จ วอชิงตันให้บังคับบัญชาทหารอาสาสมัคร ต่อมา เขาได้รับแต่งตั้งเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพภาคพื้นทวีปที่เพิ่งตั้ง ตลอดจนประสานงานหน่วยทหารอาสาสมัครของรัฐ ในเวลาเดียวกับการทัพบอสตัน ความพยายามบุกครองควิเบกของอเมริกาและปลุกการกบฏต่อพระมหากษัตริย์บริติชล้มเหลวโดยสิ้นเชิง วันที่ 2 กรกฎาคม 1776 สภาลงมติสนับสนุนเอกราชอย่างเป็นทางการ โดยออกคำประกาศในวันที่ 4 กรกฎาคม

เซอร์วิลเลียม ฮาว (William Howe) เริ่มการตีโต้ตอบซึ่งมุ่งยึดนครนิวยอร์กคืน ฮาวชนะวอชิงตันด้วยอุบาย ทำให้ความมั่นใจของฝ่ายอเมริกาแตะจุดต่ำสุด วอชิงตันสามารถยึดกองทัพเฮชชัน (Hessian) ได้ที่เทรนตัน และขับบริเตนออกจากนิวเจอร์ซีย์ ฟื้นความมั่นใจของฝ่ายอเมริกา ในปี 1777 บริเตนส่งกองทัพใหม่โดยมีจอห์น เบอร์กอยน์ (John Burgoyne) เป็นผู้บังคับบัญชาให้ยกลงใต้จากแคนาดาและแยกอาณานิคมนิวอิงแลนด์ ทว่า ฮาวไม่สนับสนุนเบอร์กอยน์ แต่นำกองทัพของเขาในอีกการทัพหนึ่งต่อกรุงฟิลาเดลเฟีย เมืองหลวงฝ่ายปฏิวัติ เบอร์กอยน์หมดกำลังบำรุง ถูกล้อมและยอมจำนนในเดือนตุลาคม 1777

ความปราชัยของบริเตนที่ซาราโทกา (Saratoga) มีผลใหญ่หลวง ฝรั่งเศสและสเปนได้จัดหาอาวุธ เครื่องกระสุนและกำลังบำรุงอื่นให้ชาวอาณานิคมอย่างลับ ๆ ตั้งแต่เดือนเมษายน 1776 บัดนี้ฝรั่งเศสเข้าสู่สงครามอย่างเป็นทางการในปี 1778 โดยลงนามพันธมิตรทางทหารซึ่งรับรองเอกราชของสหรัฐ บริเตนตัดสินใจยอมเสียอาณานิคมทางเหนือ และกู้อดีตอาณานิคมทางใต้ กำลังบริเตนโดยมีชาลส์ คอร์นวอลลิส (Charles Cornwallis) เป็นผู้บังคับบัญชายึดจอร์เจียและเซาท์แคโรไลนา ยึดกองทัพอเมริกาได้ที่ชาลส์ตัน เซาท์แคโรไลนา ยุทธศาสตร์นี้อาศัยการก่อการกำเริบของลอยัลลิสต์ (Loyalist) ติดอาวุธจำนวนมาก แต่มีผู้มาเข้าร่วมน้อยเกินไป ในปี 1779 สเปนเข้าร่วมสงครามเป็นพันธมิตรกับฝรั่งเศสภายใต้สนธิสัญญาตระกูล (Pacte de Famille) โดยเจตนายึดยิบรอลตาร์และอาณานิคมบริติชในแคริบเบียน บริเตนประกาศสงครามต่อสาธารณรัฐดัตช์ในปี 1780

ในปี 1781 หลังปราชัยอย่างเด็ดขาดสองครั้งที่คิงส์เมาน์เทนและคาวเพนส์ คอร์นวอลลิสถอยไปเวอร์จิเนียโดยตั้งใจอพยพ ชัยทางเรืออย่างเด็ดขาดของฝรั่งเศสในเดือนกันยายนตัดทางหนีของบริเตน กองทัพร่วมฝรั่งเศส-อเมริกาโดยมีเคาต์รอช็องโบ (Count Rochambeau) และวอชิงตันเป็นผู้นำล้อมกองทัพบริติชที่ยอร์กทาวน์ เมื่อเห็นว่าไม่มีการช่วยเหลือและสถานการณ์ป้องกันไม่อยู่ คอร์นวอลลิสยอมจำนนในเดือนตุลาคม และทหารถูกจับเป็นเชลยประมาณ 8,000 คน

วิกในบริเตนคัดค้านฝ่ายข้างมากทอรีนิยมสงครามในรัฐสภาอย่างยาวนาน ทว่า ความปราชัยที่ยอร์กทาวน์ทำให้วิกเป็นฝ่ายเหนือกว่า ต้นปี 1782 พวกเขาลงมติยุติปฏิบัติการบุกทั้งหมดในทวีปอเมริกาเหนือ แต่สงครามกับฝรั่งเศสและสเปนยังดำเนินต่อ โดยบริเตนชนะทั้งสองประเทศระหว่างการล้อมใหญ่ยิบรอลตาร์ นอกเหนือจากนี้ พวกเขาชนะฝรั่งเศสทางเรือหลายครั้งโดยที่เด็ดขาดที่สุด คือ ยุทธนาวีที่ซานต์ (Battle of the Saintes) ในแคริบเบียนปีเดียวกัน วันที่ 3 กันยายน 1783 คู่สงครามลงนามสนธิสัญญากรุงปารีสซึ่งยุติสงคราม บริเตนตกลงรับรองเอกราชของสหรัฐเหนือดินแดนโดยมีขอบเขตคร่าว ๆ อยู่ที่แคนาดาทางเหนือ ฟลอริดาทางใต้และแม่น้ำมิสซิสซิปปีทางตะวันตก แม้การเข้ามีส่วนเกี่ยวข้องของฝรั่งเศสมีผลชี้ขาดต่อสาเหตุของเอกราชอเมริกา แต่ได้ดินแดนเพียงเล็กน้อย และมีปัญหาหนี้สินมหาศาล สเปนได้อาณานิคมฟลอริดาของบริเตนและเกาะมินอร์กา แต่ไม่สามารถชิงยิบรอลตาร์คืนซึ่งเป็นเป้าหมายหลัก ฝ่ายดัตช์มีแต่เสีย โดยถูกบังคับให้ยกดินแดนบางส่วนให้บริติช

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 

 
สงครามเกี่ยวข้องกับทวีปอเมริกาเหนือ
สงครามยุคใหม่
ความขัดแย้งในระดับโลก
สงครามเกี่ยวข้องกับสหรัฐ
สงครามเกี่ยวข้องกับสหราชอาณาจักร
สงครามเกี่ยวข้องกับฝรั่งเศส
สงครามเกี่ยวข้องกับสเปน
สงครามเกี่ยวข้องกับเนเธอร์แลนด์
สงครามประกาศอิสรภาพ
สงครามตัวแทน