กีฬาสาธิตสามัคคี

กีฬาสาธิตสามัคคี เป็นการแข่งขันมหกรรมกีฬาระหว่างโรงเรียนสาธิตในประเทศไทยที่อยู่ภายใต้มหาวิทยาลัยในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ โดยจะมีนักกีฬาจากโรงเรียนสมาชิกทั้ง 22 โรงเรียนเข้ามาแข่งขันในโรงเรียนเจ้าภาพในทุกปีการศึกษา กีฬาสาธิตสามัคคีถือเป็นหนึ่งกิจกรรมสำคัญในการกระชับมิตรระหว่างโรงเรียนสาธิตด้วยกัน และถือเป็นการแข่งขันกีฬาระหว่างโรงเรียนสาธิตที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยตามจำนวนโรงเรียนที่เข้าร่วมและชนิดกีฬาที่แข่งขัน 

ตลอดการแข่งขันกีฬาสาธิตสามัคคี มีโรงเรียนเจ้าภาพจัดการแข่งขันแล้ว 13 โรงเรียน โดยมี 22 โรงเรียนเข้าร่วม  สำหรับกีฬาสาธิตสามัคคีครั้งหลังสุดได้จัดขึ้นที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี ระหว่างวันที่ 3 - 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2565 ซึ่งเลื่อนมาจากปี พ.ศ. 2563 เนื่องจากการระบาดทั่วในไทยของโควิด-19 และการแข่งขันครั้งต่อไป จะจัดขึ้นที่โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ในปี พ.ศ. 2566

ประวัติ 
กีฬาสาธิตสามัคคีมีจุดเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2518 เมื่ออาจารย์พลศึกษาของโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ฝ่ายประถมและโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน ซึ่งได้แก่ อาจารย์สุกรี รอดโพธิ์ทอง, อาจารย์อุดร รัตนภักดิ์, อาจารย์ศรีประภา สาระคุณ (แม้นสงวน), และอาจารย์ สุภารัตน์ วรทอง ได้มีการหารือกันในแนวคิดที่จะจัดการแข่งขันว่ายน้ำระหว่างโรงเรียนผ่านจุดประสงค์ในการเสริมสร้างสุขภาพ ทักษะ และความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียน จึงได้ร่วมกันจัดการแข่งขันว่ายน้ำในระดับโรงเรียนเรียกในชื่อ ว่ายน้ำสาธิต–สามัคคี โดยมีอาจารย์ใหญ่ของโรงเรียนสาธิตทั้ง 4 แห่ง ได้แก่ อาจารย์รุจิระ สุภรณ์ไพบูลย์ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตจุฬาฯ, ศาสตราจารย์ ดร.อุบล เรียงสุวรรณ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตเกษตรศาสตร์, ผศ.คุณหญิง สมจิตต์ ศรีธัญรัตน์ อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตปทุมวัน, และอาจารย์ละออ การุณยะวนิช อาจารย์ใหญ่โรงเรียนสาธิตประสานมิตร ฝ่ายประถม ร่วมเป็นคณะกรรมการอำนวยการถาวร ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันทุกปี และจะมีการจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการแข่งขันและคณะกรรมการจัดการแข่งขันจากคณาจารย์ของโรงเรียนเพื่อทำงานร่วมกัน โดยมีอาจารย์จากโรงเรียนเจ้าภาพเป็นประธาน 

การแข่งขันครั้งแรกเริ่มต้นขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2519 ณ สระว่ายน้ำจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมีโรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นเจ้าภาพการแข่งขันจะมีเพียงสี่โรงเรียนเริ่มแรกที่ร่วมแข่งขันเท่านั้น จนกระทั่งในการแข่งขันครั้งที่ 6 เมื่อวันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2525 ที่ได้มีการเชิญโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยรามคำแหงเข้าร่วมการแข่งขันด้วย ต่อมาในการแข่งขันครั้งที่ 10 ได้มีการเพิ่มชนิดกีฬาเปลี่ยนชื่อการแข่งขันเป็น "กีฬาสาธิตสามัคคี ให้มีการครอบคลุมกีฬาที่เพิ่มขึ้น คือ กรีฑา ฟุตบอล บาสเกตบอล วอลเลย์บอล เทนนิส ปิงปอง ตะกร้อ และแบดมินตัน เป็น 9 ชนิด

การจัดการแข่งขัน

สถานที่จัดการแข่งขัน 

นับตั้งแต่การแข่งขันครั้งแรกในปี พ.ศ. 2519 มีการจัดแข่งขันกีฬาสาธิตสามัคคีดังนี้:

พิธีสำคัญ

พิธีเปิด 
ก่อนการแข่งขันทุกครั้ง เจ้าภาพจัดแข่งขันจะต้องจัดการแสดงเปิดงาน โดยจะมีการแสดงโชว์เชียร์จากโรงเรียนเจ้าภาพและโรงเรียนอื่นๆ (ถ้ามี) และการแสดงเปิดงานจากเจ้าภาพ โดยอาจมีหลายชุดได้ จากนั้นจะมีการเคลื่อนขบวนพาเหรดนักกีฬาของแต่ละสถาบันเข้าสู่สนาม ประธานคณะอำนวยการจัดการแข่งขันจึงจะกล่าวเปิดงาน เชิญธงการแข่งขันขึ้นสู่ยอดเสา และจะมีการแสดงอัญเชิญคบเพลิงและจุดไฟเป็นอันเสร็จพิธี ทั้งนี้พิธีเปิดในแต่ละครั้งจะขึ้นอยู่กับเจ้าภาพในการจัดพิธี

พิธีปิด 
หลังจากการแข่งขันรายการสุดท้ายเสร็จสิ้นลงแล้ว ผู้ร่วมงานจะเข้าชมการแสดงปิดการแข่งขันคล้ายกับการแสดงเปิดงาน จากนั้นจะมีการเคลื่อนขบวนพาเหรดนักกีฬาของแต่ละสถาบันเข้าสู่สนาม และจะมอบรางวัลชนะเลิศรวมในแต่ละหมวดกีฬา และจะทำการมอบธงให้แก่เจ้าภาพจัดการแข่งขันครั้งต่อไป ประธานคณะอำนวยการกล่าวปิดการแข่งขันเป็นอันเสร็จพิธี เช่นเดียวกัยพิธีเปิด พิธีปิดในแต่ละครั้งจะขึ้นอยู่กับเจ้าภาพในการจัดพิธี 

ในช่วงแรกที่ยังเป็นการแข่งขันว่ายน้ำสาธิต–สามัคคี เจ้าภาพครั้งปัจจุบันจะทำการมอบถ้วยเกียรติยศให้เจ้าภาพครั้งต่อไปพร้อมธงการแข่งขันว่ายน้ำ “สาธิต – สามัคคี” สีฟ้าหม่น

อัตลักษณ์การแข่งขัน

เพลงประจำการแข่งขัน 
ในช่วงแรก มีการสร้างเพลงมาร์ชประจำการกีฬาสาธิตสามัคคี ในชื่อ มาร์ชสาธิตสามัคคี ซึ่งได้มีอาจารย์ระลึก สัทธาพงศ์ (ตำแหน่ง ณ ขณะนั้น) เป็นผู้แต่งเนื้อร้องและทำนอง โดยมีต้นแบบทำนองมาจากเพลงพื้นบ้านอเมริกัน I’ve been working on the rail road และมีคุณพิมพ์ปฏิภา พึ่งธรรมจิตต์ เรียบเรียงเสียงประสาน เพลงมาร์ชเริ่มใช้ในการแข่งขันครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2521 ณ สระว่ายน้ำจุฬาภรณวลัยลักษณ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่โรงเรียนสาธิตเกษตรเป็นเจ้าภาพ ในครั้งนั้นได้เชิญคุณนิทัศน์ ละอองศรี, คุณศรีสุดา เริงใจ และนักร้องวงจิตราทัศน์ มาขับร้องหมู่และบรรเลง

ปัจจุบันในการแข่งขันแต่ละครั้ง โรงเรียนเจ้าภาพจะสร้างสรรค์เพลงประจำการแข่งขันครั้งนั้นๆ ควบคู่กับเพลงมาร์ชสาธิตสามัคคี ซึ่งเริ่มครั้งแรกในการแข่งขันครั้งที่ 39 กับเพลงดอกแก้วเกมส์ โดยตั้งแต่การแข่งขันครั้งที่ 44 จะมีการทำมิวสิกวิดีโอประกอบเพลงนั้นๆ

สัญลักษณ์การแข่งขัน 
ในช่วงที่ยังเป็นการแข่งขันว่ายน้ำสาธิตสามัคคี จะมีสัญลักษณ์ปรากฎอยู่บนธงการแข่งขันว่ายน้ำ “สาธิต – สามัคคี” สีฟ้าหม่นทั้งสองด้าน โดยในด้านที่ 1 จะมีรูปสัญลักษณ์กีฬาว่ายน้ำกับตรามหาวิทยาลัยต้นสังกัดของโรงเรียนสาธิต ผู้ร่วมริเริ่มจัดการแข่งขันเรียงลำดับสัญลักษณ์มหาวิทยาลัยเป็น มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อสื่อถึงประวัติของการแข่งขันฯ ซึ่งทั้งหมดจะอยู่ในวงกลมสองวงซ้อนกัน  ในด้านที่ 2 ประดับด้วย “พระวชิระ” ตราประจำทบวงมหาวิทยาลัย กับห้าห่วงสัมพันธ์

ปัจจุบันในการแข่งขันแต่ละครั้ง โรงเรียนเจ้าภาพจะสร้างสรรค์สัญลักษณ์ขึ้นมาเอง รวมถึงสัญลักษณ์นำโชคประจำการแข่งขันครั้งนั้นๆ ด้วย โดยมักจะมีสองตัวละครที่สื่อถึงธรรมชาติ ความเป็นา ประวัติ หรือวัฒนธรรมของพื้นที่นั้นๆ

เหรียญรางวัล 
กีฬาสาธิตสามัคคีจะแบ่งเหรียญรางวัลออกเป็น 3 ระดับตามมาตรฐานของกีฬาโอลิมปิก ได้แก่ เหรียญทอง เหรียญเงิน และเหรียญทองแดง ซึ่งจะมอบให้ผู้ชนะเลิศ รองชนะเลิศอันดับหนึ่ง และรองชนะเลิศอันดับที่สองตามลำดับ ในปัจจุบันเจ้าภาพจะทำการออกแบบและจัดทำเหรียญรางวัลใหม่ ซึ่งจะแตกต่างกันไปตามการแข่งขันในแต่ละครั้ง

โรงเรียนที่เข้าร่วม 
ในการแข่งขันครั้งล่าสุด มีโรงเรียนที่เข้าร่วมการแข่งขันทั้งหมด 22 โรงเรียน ดังนี้:

กีฬาที่จัดแข่งขัน 
ตลอดระยะเวลาที่มีการแข่งขันสาธิตสามัคคี ปรากฏว่ามีการแข่งขันกีฬาทั้งหมด 18 ชนิด ดังตารางต่อไปนี้:

ดูเพิ่ม 

 โรงเรียนสาธิต

หมายเหตุ

อ้างอิง

บรรณานุกรม 

 มนเฑียร อยู่เย็น. (2549) พัฒนาการการแข่งขันกีฬาสาธิตสามัคคี /. มหาวิทยาลัยรามคำแหง,:ม.ป.ท.

สาธิตสามัคคี
โรงเรียนสาธิต
กีฬาในประเทศไทย
การแข่งขันกีฬาหลายประเภท