อนุศาสนบรรพ

อนุศาสนบรรพ (, ) แปลว่า "บรรพแห่งอนุศาสน์หรือคำสอน" เป็นหนังสือบรรพที่ 13 ของ มหาภารตะ ประกอบไปด้วย 2 บรรพย่อย รวมทั้งหมด 168 ตอนเป็นเรื่องราวของคำสอนครั้งสุดท้ายของภีษมะก่อนการละสังขาร ซึ่งเนื้อหาต่อเนื่องจากบรรพที่ 12 ส่วนบรรพต่อไปจากนี้คือ อัศวเมธิกบรรพ

เนื้อเรื่องและบรรพย่อย
อนุศาสนบรรพ ประกอบไปด้วย 2 บรรพย่อย รวมทั้งหมด 168 ตอนดังนี้

 ทานธรรมบรรพ
 ภีษมะสวรรคโรหนะบรรพ

บรรพนี้กล่าวถึงภีษมะที่ได้สาธยายถึงเรื่องต่าง ๆ ครอบคลุมในหลายหัวข้อไม่ว่าจะเป็นเรื่อง กฎแห่งกรรม การให้ยกย่องพราหมณ์ การแต่งงานและการสืบทอดทายาท พิธีศพการอดอาหารและการบริจาค รวมถึงการยกย่องพระกฤษณะ

หลังจากให้แง่คิดที่จะนำไปใช้ปฏิบัติแล้ว ท้าวภีษมะก็ประกาศว่าถึงเวลาที่ตนพร้อมจะตายแล้วท่ามกลางผู้คนจำนวนมากที่ให้ความเคารพยกย่อง ในที่สุดวิญญาณของท้าวภีษมะก็หลุดลอยขึ้นสู่สวรรค์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 Anushasana Parva, English Translation by Kisari Mohan Ganguli
 Anushasana Parva, English Translation by Manmatha Nath Dutt
 Anushasana Parva in Sanskrit by Vyasadeva with commentary by Nilakantha - Worldcat OCLC link
 Anushasana Parva in Sanskrit and Hindi by Ramnarayandutt Shastri, Volume 5
 Anushasana Parva English Translation by Kisari Mohan Ganguli, another archive
 Anushasana Parva, Critical Edition Prepared by Scholars at Bhandarkar Oriental Research Institute BORI

มหาภารตะ