กบฏสันติภาพ

กบฏสันติภาพ ชื่อเรียกเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 เมื่อรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้จับกุมประชาชนจำนวนมาก โดยอาศัยอำนาจตามความในกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ.127 มาตรา 102, 104, 177, 181 และ พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2478 มาตรา 4

ในการจับกุมครั้งนี้ กรมตำรวจได้ออกแถลงการณ์ในวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 ได้จับกุมบุคคลต่าง ๆ เป็นจำนวนถึง 104 คน

จากนั้นยังได้ทะยอยจับกุมประชาชนเพิ่มเป็นระยะ ๆ จนกระทั่งถึงกลางปี พ.ศ. 2496 ก็ยังมีข่าวว่าได้จับกุม และสึกพระภิกษุที่เคยสนับสนุน และเผยแพร่สันติภาพอีก

ที่มาของคำว่า "สันติภาพ" 
เนื่องเพราะผู้ที่ถูกจับกุมคุมขังจำนวนหนึ่งเป็นสมาชิกคณะกรรมการสันติภาพแห่งประเทศไทย ซึ่งก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2495 โดยมี นายแพทย์เจริญ สืบแสง เป็นประธานคณะกรรมการ นายกุหลาบ สายประดิษฐ์ และพระมหาดิลก สุวรรณรัตน์ เป็นรองประธาน นาย ส. โชติพันธุ์ (สิบโทเริง เมฆประเสริฐ) เป็นเลขาธิการ ตั้งขึ้นเพื่อต่อต้านสงครามในคาบสมุทรเกาหลี ต่อต้านรัฐบาลสหรัฐอเมริกาซึ่งสนับสนุนสงครามเกาหลี และเรียกร้องให้รัฐบาลไทยถอนตัวจากสงครามเกาหลี และกำลังเตรียมตัวเข้าร่วมประชุมกับนานาชาติในประเทศจีนเพื่อต่อต้านสงครามเกาหลี

รายชื่อบุคคลที่สนับสนุนการเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องสันติภาพ 
บรรดาบุคคลที่เข้าร่วมสนับสนุนการเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องสันติภาพฯ และถูกจับกุมในครั้งนี้ มีหลากหลายกลุ่ม ประกอบไปด้วยนักเขียนหนังสือพิมพ์ที่มีชื่อเสียง อาทิ
 นาย กุหลาบ สายประดิษฐ์ - ผู้ช่วยบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ เสนาศึกษาและแผ่วิทยาศาสตร์ โดยมีตำแหน่งเป็น "เจ้าพนักงานโรงวิทยาศาสตร์" 
 นาย อารีย์ ลีวีระ - เจ้าของหนังสือพิมพ์สยามนิกร
 นาย สุภา ศิริมานนท์ - เจ้าของและบรรณาธิการนิตยสารอักษรสาส์น
 นาย อุทธรณ์ พลกุล - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ข่าวภาพ
 นาย แสวง ตุงคะบรรหาร - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์สยามนิกร
 นาย บุศย์ สิมะเสถียร - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ไทย
 นาย ฉัตร บุณยศิริชัย - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ข่าวภาพ
 นาย สมุทร สุรักขกะ - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์เกียรติศักดิ์
 นาย ทองใบ ทองเปาด์ - บรรณาธิการหนังสือพิมพ์ไทยใหม่
 นาย สมัคร บุราวาศ
 นาย นเรศ นโรปกรณ์​ นิสิตคณะนิติศาสตร์​ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์​ ชั้นปีที่3
​ นาย สัมผัส พึ่งประดิษฐ์​ สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย​
​ นาย ประจวบ อัมพเศวต​
 นายเปลื้อง วรรณศรี ฯลฯ

รวมถึงนักเคลื่อนไหวทางการเมืองต่อต้านรัฐบาล อาทิ
 นายมารุต บุนนาค - ประธานกรรมการสโมสรนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 นายลิ่วละล่อง บุนนาค - ผู้นำนักศึกษา
 นายสุวัฒน์ วรดิลก - นักประพันธ์
 นายทวีป วรดิลก - นักประพันธ์
 นายฟัก ณ สงขลา - ทนายความ
 นายสุ่น กิจจำนงค์ - เลขาธิการสมาคมสหอาชีวกรรมกร
 นายสุพจน์ ด่านตระกูล ฯลฯ

ต่อมาได้มีการจับกุมเพิ่มเติ่ม อาทิ
 ท่านผู้หญิง พูนศุข พนมยงค์ - ภริยารัฐบุรุษอาวุโส นายปรีดี พนมยงค์
 นายปาล พนมยงค์
 นายสุภัทร สุคนธาภิรมย์
 พลตรี เนตร เขมะโยธิน เป็นต้น

บรรดาผู้ที่ถูกจับกุมนั้น เป็นที่ทราบกันว่าเป็นผู้ที่มีความคิดเห็นไม่ตรงกับรัฐบาล บางรายกำลังเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลอย่างลับ ๆ รวมถึงได้ร่วมมือกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยด้วย

คดีนี้ อัยการสั่งฟ้องผู้ต้องหารวมทั้งสิ้น 54 ราย ศาลได้พิพากษาจำคุก บางราย 13 ปี บางราย 20 ปี และได้รับการประกันตัวและพ้นโทษตาม พระราชบัญญัตินิรโทษกรรมในโอกาสครบ 25 พุทธศตวรรษ พ.ศ. 2499 ใน พ.ศ. 2500

ดูเพิ่ม 

 ประเทศไทยในสงครามเกาหลี
 กบฏแมนฮัตตัน
 กบฏวังหลวง
 เจริญ สืบแสง
 กุหลาบ สายประดิษฐ์
 อารีย์ ลีวีระ
 ทองใบ ทองเปาด์
 สุภา ศิริมานนท์
 กำพล วัชรพล
 สุลักษณ์ ศิวรักษ์

 เสถียร โพธินันทะ
 ส.พลายน้อย
 มารุต บุนนาค
 ส. ธรรมยศ
 จิตร ภูมิศักดิ์
 อัศนี พลจันทร
 อิศรา อมันตกุล
 โชติ แพร่พันธุ์
 มาลัย ชูพินิจ
 คำสิงห์ ศรีนอก

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น
 ย้อนรอยรัฐประหารไทย ตอนที่ 12 กบฏสันติภาพ

สันติภาพ
ประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
พ.ศ. 2495
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์