เปลือกหุ้มไวรัส

เปลือกหุ้มไวรัส () เป็นชั้นนอกสุดของไวรัสหลายชนิด
ซึ่งป้องกันสารพันธุกรรมของไวรัสในช่วงวงจรชีวิตที่ไวรัสไปจากหนึ่งไปยังอีกเซลล์หนึ่ง
แต่ไวรัสทั้งหมดก็ไม่ได้มีเปลือก

เปลือกปกติจะทำจากเยื่อหุ้มของเซลล์ถูกเบียน (เป็นฟอสโฟลิพิดและโปรตีน) โดยรวมไกลโคโปรตีนของไวรัสเข้าไปด้วย
องค์ประกอบเช่นนี้อาจช่วยให้ไวรัสหลบภูมิคุ้มกันของสิ่งมีชีวิตอันถูกเบียนได้
ส่วนไกลโคโปรตีนที่ผิวเปลือกช่วยระบุแล้วเข้าจับหน่วยรับที่เยื่อหุ้มของเซลล์ถูกเบียน
แล้วเปลือกก็จะเชื่อมกับเยื่อหุ้ม จึงทำให้ capsid และจีโนมของไวรัสเข้าไปในเซลล์แล้วทำให้ติดเชื้อได้
อนึ่ง ไวรัสมีเปลือกทุกชนิดมี capsid ซึ่งเป็นชั้นโปรตีนอีกชั้นหนึ่งระหว่างเปลือกกับจีโนมของไวรัส

เซลล์ที่ผลิตไวรัสใหม่ออกมามักจะตายหรืออ่อนแอลง โดยจะปล่อยอนุภาคไวรัสออกมาเรื่อยๆ เป็นระยะเวลาหนึ่ง
คู่ชั้นลิพิด (lipid bilayer) ของเปลือกไวรัสไม่ทนต่อการทำให้แห้ง ความร้อน สารเคมีอันจับกับทั้งน้ำและลิพิด เช่น สบู่และสารซักฟอก
จึงทำลายไวรัสเช่นนี้ได้ง่ายกว่าไวรัสที่ไม่หุ้มเปลือก ไวรัสเช่นนี้อยู่นอกสิ่งมีชีวิตถูกเบียนได้จำกัด และปกติจะต้องย้ายจากสิ่งมีชีวิตหนึ่งไปยังสิ่งมีชีวิตอื่น
ไวรัสมีเปลือกสามารถปรับตัวได้ดี จึงสามารถเปลี่ยนแปลงไปได้ภายในระยะเวลาสั้นๆ เพื่อหลบภูมิคุ้มกัน
ไวรัสมีเปลือกยังอาจทำให้ติดเชื้ออย่างเรื้อรังได้อีกด้วย

ตัวอย่างไวรัสมีเปลือก 

 ไวรัสดีเอ็นเอ
 Herpesvirus
 Poxvirus
 Hepadnavirus
 ไวรัสโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร
 ไวรัสอาร์เอ็นเอ
 Flavivirus
 Alphavirus
 Togavirus
 โคโรนาไวรัส
 ไวรัสตับอักเสบดี
 Orthomyxovirus
 Paramyxovirus
 Rhabdovirus
 Bunyavirus
 Filovirus
 รีโทรไวรัส

ตัวอย่างไวรัสไม่มีเปลือก 

 ไวรัสดีเอ็นเอ
 อะดีโนไวรัส
 ไวรัสอาร์เอ็นเอ
 โนโรไวรัส
 ไรโนไวรัส
 Poliovirus

เชิงอรรถและอ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 

เปลือกหุ้ม