ศิลปวัฒนธรรมเพชรบุรี

เพชรบุรี มีขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม และการละเล่นพื้นเมืองที่สำคัญ ที่นิยมปฏิบัติสืบทอดกันมาแต่โบราณจนถึงปัจจุบัน

งานพระนครคีรีเมืองเพชร 
จะจัดเริ่มในวันศุกร์สัปดาห์ที่สองของเดือนกุมภาพันธ์ โดยงานจะมีไปจนครบ ๙ วัน ๙ คืน    เป็นงานประจำปี  เพื่อรำลึกถึงความสำคัญของประวัติศาสตร์เมืองเพชร ย้อนรอยในพระมหากรุณาธิคุณในพระบรมมหากษัตริย์แห่งบรมราชจักรีวงศ์ที่มีต่อชาวเพชรบุรี  ระลึกถึงเขาวัง-เขาหลวง  ตลอดจนเพื่อเผยแพร่สิ่งที่ดีงามในทุกด้านให้เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย

ประเพณีวัวลาน 
เป็นการละเล่นของสังคมชาวนาเมืองเพชรบุรีหลังฤดูเก็บเกี่ยว  ขึ้นชื่อว่าลูกผู้ชายเมืองเพชรต้องเคยผ่านการร่วมแข่งขันวัวลานมาบ้างแล้ว เป็นการละเล่นที่มีวิวัฒนาการมาจากการนวดข้าว ซึ่งจะต้องต้อนวัวโดยการผูกติดกันเป็นพรวนให้ย่ำไปบนข้าว และบังคับให้เดินเป็นวงกลม ชาวเมืองเพชรจึงนำวิธีการดังกล่าวมาปรับเป็นการแข่งขัน  โดยการปักหลักเกียรติ    ซึ่งเป็นหลักไม้ไว้กลางลาน    แล้วนำวัวตัวผู้มาผูกติดเป็นรัศมีออกไปยาวประมาณ  19  ตัว  และจะแบ่งวัวออกเป็น  2 ฝ่าย คือ  วัวรอง  และวัวนอก (ตัวที่อยู่นอกสุด)     ในการแข่งขันถือว่า  วัวฝ่ายใดวิ่งแซงอีกฝ่ายหนึ่งได้ถือว่าฝ่ายนั้นชนะ    ปัจจุบันประเพณีนี้จะจัดขึ้นเป็นกิจกรรมหนึ่งในงานพระนครคีรีเมืองเพชร

ละครชาตรี 
ละครชาตรีเป็นละครรำที่เก่าแก่ที่สุด  ได้รับวัฒนธรรมจากละครของอินเดีย  เข้ามาสู่เมืองเพชรบุรีตั้งแต่เมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐาน  มีเพียงประวัติว่า  “หม่อมเมือง”  ซึ่งเป็นหม่อมในรัชกาลที่  5 เป็นคนเพชรบุรี        ด้วยเป็นผู้มีความสามารถในการเล่นละครชาตรี   จึงมักเล่นถวายหน้าพระที่นั่งทุกครั้งที่เสด็จมา   จนได้รับพระราชทานบริเวณ  “หน้าพระลาน”  เพื่อเป็นที่แสดงละครเป็นประจำ     ต่อมาสมัยรัชกาลที่ 6  มีผู้นำละครนอกมาประสมกับละครชาตรี    เรียกว่า ละครเข้าเครื่องหรือละครชาตรีเครื่องใหญ่  เป็นละครที่รวมศิลปะการร้อง  และการรำเข้าด้วยกัน  และได้แพร่หลายมาจนถึงปัจจุบัน

ไทยทรงดำ 
ไทยทรงดำ  หรือไทยโซ่ง  หรือลาวโซ่ง    เป็นชื่อกลุ่มชนเผ่าไทยกลุ่มหนึ่งในท้องถิ่นจังหวัดเพชรบุรี  ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในอำเภอเขาย้อย  อาชีพหลักของชาวไทยทรงดำ คือทำนา  ทำไร่  หาของป่า  และจับสัตว์ป่า  นอกจากนี้ยังมีความสามารถเป็นพิเศษในการจับปลาตามห้วย  หนอง  ลำคลอง  ส่วนอาชีพรอง คือ อาชีพจักสานเป็นอาชีพที่แพร่หลายของชาวไทยทรงดำในเขตอำเภอเขาย้อย  โดยเฉพาะการจักสานหลัวหรือเข่ง  ภาษาของชาวไทยทรงดำ  มีลักษณะคล้ายกับภาษาไทยอื่น  ๆ ทั่วไป แต่มีลักษณะเฉพาะในการออกเสียงและศัพท์เฉพาะบางคำ  และมีอักษรเขียนของตน   ซึ่งปัจจุบันมีผู้อ่านได้น้อยลง  ทรงผมเป็นเอกลักษณ์อีกอย่างหนึ่งที่น่าสนใจ        โดยเฉพาะทรงผมของผู้หญิงมีถึง  8  แบบ    แต่ละแบบจะบ่งบอกถึงสถานภาพของสตรีผู้นั้น

อ้างอิง 
 ความเป็นมาของเพชรบุรี