Post hoc ergo propter hoc

Post hoc ergo propter hoc  (จากภาษาละตินแปลว่า  "เกิดหลังจากสิ่งนี้  ดังนั้น  จึงเกิดเพราะสิ่งนี้") เป็นเหตุผลวิบัติเชิงตรรกะ  (logical fallacy)  ที่ชี้เหตุอย่างไม่น่าเชื่อถือ  โดยกล่าวว่า
"เนื่องจากเหตุการณ์ ข ติดตาม เหตุการณ์ ก ดังนั้น ข จึงเกิดขึ้นเพราะ ก"
่บ่อยครั้งเรียกสั้น ๆ ว่า post hoc
และต่างจากเหตุผลวิบัติแบบ cum hoc ergo propter hoc (จากภาษาละตินแปลว่า  เกิดขึ้นกับสิ่งนี้  ดังนั้น  จึงเกิดขึ้นเพราะสิ่งนี้) ซึ่งจัดเป็นเหตุผลวิบัติเพราะว่า "การมีสหสัมพันธ์ไม่ได้ชี้ว่าอะไรเป็นเหตุ"
และเป็นเหตุการณ์ที่สองสิ่งเกิดขึ้นพร้อม ๆ กัน  หรือว่าลำดับที่เกิดขึ้นไม่มีนัยสำคัญหรือไม่ชัดเจน
post hoc เป็นความผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้ง่ายเพราะว่า  ลำดับการเกิดขึ้นเป็นองค์ประกอบหนึ่งในการชี้เหตุ
นี้เป็นเหตุผลวิบัติเพราะว่ามีการสรุปโดยอาศัยลำดับการเกิดขึ้นของเหตุการณ์เท่านั้น
โดยที่ไม่ได้ใส่ใจในองค์ประกอบอื่น ๆ ที่อาจจะปฏิเสธความเป็นเหตุผลนั้น

รูปแบบ 
post hoc สามารถกล่าวได้ตามแบบนี้
 ก เกิด แล้ว  ข ก็เกิด
 ดังนั้น ก จึงเป็นเหตุของ ข.

แต่ถ้าเหตุการณ์ ข เป็นสิ่งที่ไม่น่าพึงใจ  รูปแบบนี้อาจกล่าวโดยกลับกันได้ว่า  ถ้าหลีกเลี่ยง ก ได้  ข ก็จะไม่เกิดขึ้น

ตัวอย่าง 
"ผมอดคิดไม่ได้ว่า  คุณก่อปัญหานี้
(เพราะ) เราไม่เคยมีปัญหาอะไร ๆ กับเตาทำความร้อนจนกระทั่งคุณย้ายเข้ามาอยู่ในอะพาร์ตเมนต์นี้"
คือผู้จัดการของอาคารที่อยู่นี้  ไม่ได้แสดงเหตุผลอื่นนอกจากลำดับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับการย้ายเข้ามาอยู่ของผู้เช่า
แล้วเข้าไปสรุปว่า  การย้ายเข้ามาอยู่ของผู้เช่าเป็นเหตุเกิดของความเสียหายของเตาทำความร้อน

ในสื่อ
ในตอน "Fortune (ฟอจูน)" ของซีซัน 10 ในละครชุดสมอลล์วิลล์
คุณหมอแฮมิลตัน  เมื่อกำลังถูกทรมานโดยอะโมส ฟอจูนเพื่อเค้นถามข้อมูล  ได้กล่าวถึงเหตุผลวิบัตินี้แล้วอธิบายความหมาย

ดูเพิ่ม
 ความเอนเอียงเพื่อยืนยัน

เชิงอรรถและอ้างอิง

เหตุผลวิบัติโดยเหตุ
เหตุผลวิบัติโดยตรรกะ
วลีภาษาละตินเกี่ยวกับตรรกะ