จักรพรรดินีเอโช พระพันปีหลวง

จักรพรรดินีเอโช พระพันปีหลวง (; 11 มกราคม พ.ศ. 2378 — 11 มกราคม พ.ศ. 2440) พระนามเดิม อะซะโกะ คุโจ () เป็นพระจักรพรรดินีอัครมเหสีในจักรพรรดิโคเม

พระราชประวัติ

พระชนม์ชีพช่วงต้น 

จักรพรรดินีเอโช พระพันปีหลวงประสูติเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2378 มีพระนามเดิมว่าอะซะโกะ เป็นธิดาของฮิซาตาดะ คูโจอดีตคัมปะกุ พระองค์ได้ถูกวางตัวสำหรับรับใช้พระราชวงศ์มาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ โดยพระองค์ถูกจับคู่กับมกุฎราชกุมารโอะกิฮิโตะขณะพระชันษา 13 ปี ครั้นจักรพรรดินิงโกเสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2389 มกุฎราชกุมารโอะกิฮิโตะเสวยราชย์ในนามจักรพรรดิโคเม จึงสถาปนาอะซะโกะขึ้นเป็น เนียวโง ซึ่งถือเป็นตำแหน่งพระชายาสูงผู้สืบเชื้อสายจากจักรพรรดิคัมมุ

พระชายา 
จักรพรรดินีเอโชสนองพระเดชพระคุณประสูติการพระราชธิดาสองพระองค์ซึ่งล้วนสิ้นพระชนม์ตั้งแต่ยังเยาว์ชันษา แต่พระองค์ได้เป็นพระวิมาดา (แม่เลี้ยง) ของมกุฎราชกุมารมุสึฮิโตะ พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ของจักรพรรดิโคเมที่ประสูติแต่นางสนม ซึ่งพระองค์ได้คอยให้การอภิบาลอำรุงเลี้ยงจนมกุฎราชกุมารทรงมีความผูกพันยิ่งนัก โดยเฉพาะในช่วงสิ้นรัชกาลจักรพรรดิโคเมที่เกิดขึ้นอย่างกะทันหัน

พระพันปี 
หลังการเสด็จสวรรคตของจักรพรรดิโคเมพระราชสวามี จักรพรรดิเมจิพระราชโอรสเลี้ยงผู้เถลิงถวัลย์ราชสมบัติได้มีพระราชดำริพระราชทานพระอิสริยยศและพระนามใหม่แก่พระองค์ว่า จักรพรรดินีเอโช พระพันปีหลวง () ถือเป็นเกียรติยศพิเศษสูงส่ง เพราะปรกติแล้วพระนามเช่นนี้จะได้รับพระราชทานหลังการสวรรคต โดยพระนามมาจากกวียุคราชวงศ์ถังที่ว่า "วีสเตียเรียสีม่วงเหนือบ่อน้ำลึก" ซึ่งสื่อถึงพระราชบรรพชนของพระองค์คือตระกูลคุโจอันเป็นสาขาย่อยของตระกูลฟุจิวะระ (มีความหมายว่าทุ่งวีสเตียเรีย) ในรัชกาลจักรพรรดิเมจินี้ได้มีการย้ายเมืองหลวงจากเคียวโตะมายังโตเกียว เบื้องต้นพระองค์ได้เสด็จไปประทับ ณ พระราชวังอะกะซะกะ ก่อนเสด็จไปประทับที่พระราชวังอะโอะยะมะ

จักรพรรดินีเอโช พระพันปีหลวงเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2440 ขณะมีพระชนมายุ 62 พรรษา มีพระราชพิธีปลงพระบรมศพ ณ วัดเซ็นนีว เขตฮิงะชิยะมะ เมืองเคียวโตะ มีพระอนุสรณ์เกี่ยวกับพระองค์ภายในสถานที่เก็บพระบรมศพของพระสวามีเรียกว่า "โนะชิ โนะ สึกิโนะวะ โนะ ฮิงะชิยะมะ โนะ มิซะซะงิ" (Nochi-no-tsukinowa no higashiyama no misasagi) โดยจักรพรรดิเมจิและจักรพรรดินีโชเก็งมิได้เสด็จมาร่วมในพระราชพิธีปลงพระบรมศพด้วย แต่ได้เสด็จมาเคารพหลุมฝังพระบรมศพภายหลังในช่วงฤดูใบไม้ผลิ

อ้างอิง 
 เชิงอรรถ

 บรรณานุกรม 
 Keene, Donald. (2002).  Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912. New York: Columbia University Press. 10-ISBN 0-231-12340-X; 13-ISBN 978-0-231-12340-2; OCLC 46731178
 Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959).  The Imperial House of Japan. Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887

แหล่งข้อมูลอื่น 
 

ราชวงศ์ญี่ปุ่น
จักรพรรดินีญี่ปุ่น