สะพาน

สะพาน คือโครงสร้างที่เชื่อมต่อระหว่างฝั่งสำหรับข้ามหุบเขา แม่น้ำ ถนน ทางรถไฟ หรือพื้นน้ำต่างๆ การออกแบบความสูงของสะพาน จะขึ้นอยู่กับสิ่งกีดขวางด้านล่าง รวมถึงการจราจรด้านล่าง (เช่น รถ เรือ สามารถผ่านได้) การก่อสร้างสะพานมีจุดประสงค์เพื่อให้การสัญจรมีการต่อเนื่องระหว่างทางที่มีการสร้างไว้แล้ว

ประวัติ 

สะพานในยุคแรก จะสร้างด้วยท่อนไม้ หรือหิน โดยมีลักษณะโครงสร้างแบบเรียบง่าย โดยใช้โครงสร้างช่องโค้ง พบเห็นได้ในยุคโรมัน สำหรับสะพานที่ใช้สำหรับเป็นทางส่งน้ำ ซึ่งในยุคโรมันได้มีการใช้ซีเมนต์ ซึ่งพบได้จากส่วนประกอบของหินในธรรมชาติ สะพานอิฐ เริ่มมีการสร้างในยุคต่อมา 

สะพานเชือก เป็นสะพานที่ขึงทั้งสองข้างของหน้าผาด้วยเชือก และขั้นที่เหยียบอาจจะเป็นแผ่นไม้หรือว่าเชือก ได้มีการเริ่มใช้โดยจักรวรรดิอินคา ในบริเวณเทือกเขาแอนดีส (Andes) ใน ทวีปอเมริกาใต้ ก่อนยุคการล่าอาณานิคมของชาวยุโรป ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 

ในช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรม ได้นิยมนำเหล็กมาทำเป็นสะพาน โดยเชื่อมต่อในระบบโครงสร้างทรัส สำหรับสะพานที่มีขนาดใหญ่ขึ้นมา

รายชื่อสะพานที่ยาวที่สุดในโลก 

อันดับสะพานที่ยาวที่สุดในโลก มีดังนี้ (ข้อมูลล่าสุด พ.ศ. 2565)

รายชื่อสะพานที่สูงที่สุดในโลก 

อันดับสะพานที่สูงที่สุดในโลก มีดังนี้ (ข้อมูลล่าสุด พ.ศ. 2556)

รายชื่อสะพานที่กว้างที่สุดในโลก 

อันดับสะพานที่กว้างที่สุดในโลก มีดังนี้ (ข้อมูลล่าสุด พ.ศ. 2556)

10 อันดับสะพานที่ยาวที่สุดของโลก 
จัดอันดับสะพานทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นสะพานประเภทใดก็ตาม มีดังนี้ (ข้อมูลล่าสุด พ.ศ. 2558)

ประเภทของสะพาน 
 สะพานแขวน - Suspension bridge 
 สะพานขึง - Cable-stayed bridge 
 สะพานแบบคาน - Beam bridge
 สะพานแบบโครง - Truss bridge
 สะพานยื่น - Cantilever bridge
 สะพานแบบโค้ง - Arch bridge
 สะพานโค้งคอนกรีตเสริมเหล็ก - Tied arch bridge
 สะพาน–อุโมงค์ - Bridge–tunnel
 สะพานคานรูปกล่อง - Box girder bridge
 สะพานหมุน - Swing bridge
 สะพานไม้แบบโครงถัก - Burr Truss, Burr Arch Truss
 สะพานเหนือเรือนยอดไม้ - Canopy bridge
 สะพานขึงแบบคานยื่น - Cantilever spar cable-stayed bridge
 สะพานมุงหลังคา - Covered bridge
 สะพานตอม่อเล้าหมู - Crib bridge
 สะพานชักแบบคานคู่ - Double-beam drawbridge
 สะพานคานขึง - Extradosed bridge
 สะพานเทียบเครื่องบิน - Jet bridge
 สะพานซุง - Log bridge
 สะพานโค้งพระจันทร์ - Moon bridge
 สะพานที่สามารถเคลื่อนตัวได้ - Moveable bridge
 สะพานยก - Bascule bridge
 สะพานพับ - Folding bridge
 สะพานยืดหด - Retractable bridge
 สะพานม้วน - The Rolling Bridge
 สะพานใต้น้ำ - Submersible bridge
 สะพานโต๊ะ สะพานยกตัว - Table bridge
 สะพานเอียง - Tilt bridge
 สะพานขนย้าย - Transporter bridge
 สะพานยกแนวตั้ง - Vertical-lift bridge
 สะพานหลายทาง - Multi-way bridge
 สะพานไม้ - Timber bridge
 สะพานโค้งแบบทะลุ - Through arch bridge
 สะพานโครงค้ำ - Trestle bridge
 สะพานแบบท่อ - Tubular bridge
 สะพานหอสูง - Viaduct

สะพานโบราณ 
 สะพานชัก - Drawbridge
 สะพานลอยน้ำ - Pontoon bridge
 สะพานเสาเข็ม - Pile bridge

สะพานที่มีชื่อเสียงของต่างประเทศ 

 สะพานอากาชิไคเกียว - สะพานแขวนที่ยาวที่สุดในประเทศญี่ปุ่น และมีระยะห่างระหว่างสองเสาสะพานมากที่สุดในโลก คือ 1,991 เมตร เชื่อมเกาะอะวะจิกับเมืองโกเบ
 สะพานโกลเดนเกต - หนึ่งในสะพานที่สวยและแข็งแรงที่สุดในสหรัฐ อยู่ที่เมืองซานฟรานซิสโก
 สะพานลอนดอน - สะพานข้ามแม่น้ำเทมส์ ในลอนดอน
 สะพานมิลเลนเนียม - สะพานข้ามแม่น้ำเทมส์ ในลอนดอน
 ทาวเวอร์บริดจ์ - สะพานข้ามแม่น้ำเทมส์ ในลอนดอน
 สะพานบรูคลิน - สะพานข้ามแม่น้ำอีสต์ ในนครนิวยอร์ก
 สะพานมาร์โก โปโล - สะพานข้ามแม่น้ำหย่งติ้ง ในปักกิ่ง
 ปงเนิฟ - สะพานข้ามแม่น้ำแซน ในปารีส
 ปงเดซาร์ - สะพานข้ามแม่น้ำแซน ในปารีส
 สะพานโอเบอร์บวม - สะพานข้ามแม่น้ำชเปร ในเบอร์ลิน
 สะพานโลสชวิทซ์ - สะพานข้ามแม่น้ำเอ็ลเบอ ในเดรสเดิน
 ไอเซอร์เนอร์ชเตก - สะพานข้ามแม่น้ำไมน์ ในแฟรงก์เฟิร์ต
 ปอนเตมิลวิโอ - สะพานข้ามแม่น้ำไทเบอร์ ในโรม
 ปอนเตเวคคิโอ - สะพานข้ามแม่น้ำอาร์โน ในฟลอเรนซ์
 สะพานรีอัลโต - สะพานข้ามคลองใหญ่ ในเวนิส
 สะพานบอสพอรัส - สะพานข้ามช่องแคบบอสพอรัส ในอิสตันบูล
 สะพานซิงหม่า - ข้ามช่องแคบ ในฮ่องกง
 สะพานคาเวนาห์ - สะพานข้ามแม่น้ำสิงคโปร์ ในสิงคโปร์
 สะพานอินช็อน - สะพานเชื่อมเกาะยองจองโดกับเมืองอินช็อน
 สะพานฌูเซลีนู กูบีแชก - สะพานข้ามทะเลสาบพารานัว ในบราซิเลีย
 สะพานมุฮัมมัดที่ 6 - สะพานข้ามแม่น้ำบาวเรเกรก ในราบัต
 สะพานซิดนีย์ฮาร์เบอร์ - สะพานข้ามอ่าวซิดนีย์ ในซิดนีย์
 สะพานกลาง - สะพานข้ามแม่น้ำไรน์ ในบาเซิล
 สะพานโซ่ - สะพานข้ามแม่น้ำดานูบ ในบูดาเปสต์
 สะพานพระราชวัง - สะพานข้ามแม่น้ำเนวา ในเซนต์ปีเตอส์เบิร์ก
 สะพานวอลโกกราด - สะพานข้ามแม่น้ำวอลกา ในวอลโกกราด
 เรชส์บรุคเคอ - สะพานข้ามแม่น้ำดานูบ ในเวียนนา
 สะพานชาลส์ - สะพานข้ามแม่น้ำวัลทาวา ในปราก

สะพานที่มีชื่อเสียงของประเทศไทย 
 สะพานรถยนต์และสะพานเดินเท้า
สะพานข้ามแม่น้ำและสะพานข้ามคลอง
 สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ (สะพานพุทธ)
 สะพานพระราม 3
 สะพานพระราม 4
 สะพานพระราม 5
 สะพานพระราม 7
 สะพานพระราม 8

 สะพานพระราม 9
 โครงการสะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9 (เปิดเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2567)
 โครงการสะพานเกียกกาย (เปิดปี พ.ศ. 2567)
 สะพานกรุงเทพ
 สะพานกรุงธน
 สะพานพระปกเกล้า
 สะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า
 สะพานสมเด็จพระเจ้าตากสิน
 สะพานภูมิพล (สะพานวงแหวนอุตสาหกรรม)

 สะพานกาญจนาภิเษก
 สะพานนวรัฐ
 สะพานเดชาติวงศ์
 สะพานปรีดี-ธำรง
 สะพานนเรศวร
 สะพานรัษฎาภิเศก
 สะพานนริศ
 สะพานเปี่ยมพงษ์สานต์
 สะพานสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
 สะพานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
 สะพานตากสินมหาราช (สะพานแหลมสิงห์)
 สะพานเทพสุดา

สะพานข้ามทะเลและสะพานข้ามทะเลสาบ

 สะพานสารสิน
 สะพานท้าวเทพกระษัตรี
 สะพานท้าวศรีสุนทร
 สะพานเฉลิมสิริราช
 สะพานติณสูลานนท์
 โครงการสะพานมโนราห์ (สะพานข้ามทะเลสาบสงขลา) (เปิดปี พ.ศ. 2569)
 สะพานสิริลันตา

 โครงการสะพานเชื่อมเกาะลันตา (เปิดปี พ.ศ. 2569)
 โครงการสะพานเชื่อมเกาะสมุย (เปิดปี พ.ศ. 2575)
 โครงการสะพานสตูล-เปอร์ลิส
 โครงการสะพานเชื่อมเกาะช้าง

 สะพานรถไฟ

 สะพานพระราม 6
 สะพานข้ามแม่น้ำแคว
 สะพานคอมโพสิต
 สะพานสองหอ
 สะพานสามหอ
 สะพานจุฬาลงกรณ์
 สะพานบุรฉัตร หรือ สะพานจุฬาลงกรณ์ 2

สะพานเชื่อมพรมแดนไทย 

 ไทย–ลาว
สะพานรถยนต์
 สะพานมิตรภาพน้ำเหือง
 สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 1 (หนองคาย–เวียงจันทน์)
 สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 2 (มุกดาหาร–สะหวันนะเขต)
 สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 3 (นครพนม–คำม่วน)
 สะพานมิตรภาพไทย–ลาว 4 (เชียงของ–ห้วยทราย)
 โครงการสะพานมิตรภาพไทย–ลาว 5 (บึงกาฬ–บอลิคำไซ) (เปิดเดือนมกราคม พ.ศ. 2567)
 โครงการสะพานมิตรภาพไทย–ลาว 6 (นาตาล–ละคอนเพ็ง)
 โครงการสะพานมิตรภาพไทย–ลาว 7 (เลย–แขวงเวียงจันทน์)
 โครงการสะพานมิตรภาพไทย–ลาว 8 (อุบลราชธานี–จำปาศักดิ์)
สะพานรถไฟ
 โครงการสะพานข้ามแม่น้ำโขงเชื่อมรถไฟไทย-ลาว-จีน (หนองคาย–เวียงจันทน์)
 ไทย–พม่า

 สะพานมิตรภาพ 1 (ไทย–พม่า)
 สะพานมิตรภาพ 2 (ไทย–พม่า)
 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสาย 1 (ไทย–พม่า)
 สะพานมิตรภาพแม่น้ำสาย 2 (ไทย–พม่า)
 ไทย–มาเลเซีย

 สะพานมิตรภาพ 1 (ไทย–มาเลเซีย)
 สะพานมิตรภาพ 2 (ไทย–มาเลเซีย)
 ไทย–กัมพูชา

 สะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (อรัญประเทศ–ปอยเปต)
 สะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (บ้านหนองเอี่ยน–สตึงบท)

สะพานอื่น ๆ 
 ทางพิเศษบูรพาวิถี

ความล้มเหลวของสะพาน

ดัชนีภาพ

ดูเพิ่ม 
 รายชื่อสะพานแขวนที่ยาวที่สุดในโลก
 รายชื่อสะพานขึงที่ยาวที่สุดในโลก
 สะพานในกรุงเทพมหานคร
 รายชื่อสะพานในประเทศไทย

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 Structurae - ฐานข้อมูลโครงสร้างสะพาน
 American Society of Civil Engineers  ประวัติของสะพานในมุมมองทางด้านวิศวกรรมโยธา

 
วิศวกรรมโครงสร้าง