กระทรวงในประเทศไทย

กระทรวงในประเทศไทย เป็นหน่วยงานของรัฐบาลไทย จัดตั้งขึ้นโดยการตราพระราชบัญญัติ ปัจจุบันมีกระทรวงหรือเทียบเท่าจำนวนทั้งสิ้น 20 กระทรวง

ประวัติ 
การบริหารแผ่นดินในต้นรัตนโกสินทร์นั้น คงดำเนินตามแบบที่ได้ทำมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ผิดแต่ว่ามีกรมต่าง ๆ เพิ่มขึ้นบ้าง แต่หลักของการบริหารนั้น คงมีอัครมหาเสนาบดี 2 ตำแหน่ง คือ สมุหกลาโหม ว่าการฝ่ายทหาร สมุหนายก ว่าการพลเรือน ซึ่งแบ่งออกเป็นกรมเมืองหรือกรมนครบาล กรมวัง กรมคลัง และกรมนา

ครั้นถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงบรรลุนิติภาวะเสด็จขึ้นเสวยราชสมบัติด้วยพระองค์เองเมื่อ พ.ศ. 2416 นั้น เนื่องจากพระองค์ได้เสด็จต่างประเทศดูแบบแผนการปกครองที่ชาวยุโรป นำมาใช้ในสิงคโปร์ ชวา และอินเดียแล้ว ทรงพระราชปรารภว่า สมควรจะได้วางระเบียบราชการ บริหารส่วนกลางเสียใหม่ตามแบบอย่างอารยประเทศ โดยจัดจำแนกราชการเป็นกรมกองต่าง ๆ มีหน้าที่เป็นหมวดเหล่า ไม่ก้าวก่ายกัน ดังนั้นใน พ.ศ. 2418 พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แยกกระทรวงพระคลังออกจากกรมท่า หรือต่างประเทศ และตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ทำหน้าที่เก็บรายได้ของแผ่นดินทุกแผนกขึ้นเป็นครั้งแรก

ต่อจากนั้น ได้ทรงปรับปรุงหน้าที่ของกรมต่าง ๆ ที่มีอยู่มากมายเวลานั้นให้เป็นระเบียบเรียบร้อยโดยรวมเข้าเป็นกระทรวง กระทรวงหนึ่ง ๆ ก็มีหน้าที่อย่างหนึ่งหรือหลายอย่างพอเหมาะสม กระทรวงซึ่งมีอยู่ในตอนแรก ๆ เมื่อเริ่มเถลิงราชสมบัตินั้นเพียง 6 กระทรวง คือ
 กระทรวงมหาดไทย มีหน้าที่ปกครองหัวเมืองฝ่ายเหนือ
 กระทรวงกลาโหม มีหน้าที่ปกครองหัวเมืองฝ่ายใต้ และการทหารบก ทหารเรือ
 กระทรวงนครบาล มีหน้าที่บังคับบัญชาการรักษาพระนคร คือปกครองมณฑลกรุงเทพฯ
 กระทรวงวัง มีหน้าที่บังคับบัญชาการในพระบรมมหาราชวัง
 กระทรวงการคลัง มีหน้าที่จัดการอันเกี่ยวข้องกับต่างประเทศ และการพระคลัง
 กระทรวงเกษตรพานิชการ มีหน้าที่จัดการไร่นา

เพื่อให้เหมาะสมกับสมัย จึงได้เปลี่ยนแปลงหน้าที่ของกระทรวงบางกระทรวง และเพิ่มอีก 4 กระทรวง รวมเป็น 10 กระทรวง คือ
 กระทรวงการต่างประเทศ แบ่งหน้าที่มาจากกระทรวงการคลังเก่า มีหน้าที่ตั้งราชทูตไปประจำสำนักต่างประเทศ เนื่องจากเวลานั้นชาวยุโรปได้ตั้งกงสุลเข้ามาประจำอยู่ในกรุงเทพฯ บ้างแล้ว สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเทววงศ์วโรปการ เป็นเสนาบดีกระทรวงนี้เป็นพระองค์แรก และใช้พระราชวังสราญรมย์เป็นสำนักงาน เริ่มระเบียบร่างเขียนและเก็บจดหมายราชการ ตลอดจนมีข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยมาทำงานตามเวลา ซึ่งนับเป็นแบบแผนให้กระทรวงอื่น ๆ ทำตามต่อมา
 กระทรวงยุติธรรม แต่ก่อนการพิจารณาพิพากษาคดีไม่ได้รวมอยู่ในกรมเดียวกัน และไม่ได้รับคำสั่งจากผู้บังคับบัญชาคนเดียวกัน เป็นเหตุให้วิธีพิจารณาพิพากษาไม่เหมือนกัน ต่างกระทรวงต่างตัดสิน จึงโปรดเกล้าฯ ให้รวมผู้พิพากษา ตั้งเป็นกระทรวงยุติธรรมขึ้น
 กระทรวงโยธาธิการ รวบรวมการโยธาจากกระทรวงต่าง ๆ มาไว้ที่เดียวกัน และให้กรมไปรษณีย์โทรเลข และกรมรถไฟรวมอยู่ในกระทรวงนี้ด้วย
 กระทรวงศึกษาธิการ แยกกรมธรรมการและสังฆการีจากกระทรวงมหาดไทย เอามารวมกับกรมศึกษาธิการ ตั้งขึ้นเป็นกระทรวงธรรมการมีหน้าที่ตั้งโรงเรียนฝึกหัดอาจารย์ฝึกหัดบุคคลให้เป็นครู สอนวิชาตามวิธีของชาวยุโรป เรียบเรียงตำราเรียน และตั้งโรงเรียนขึ้นทั่วราชอาณาจักร

ทั้งนี้ได้ทรงเริ่มจัดการตำแหน่งหน้าที่ราชการดังกล่าวตั้งแต่ พ.ศ. 2431 จัดให้มีเสนาบดีสภา มีสมาชิกเป็นหัวหน้ากระทรวง 10 นาย และหัวหน้ากรมยุทธนาธิการ กับกรมราชเลขาธิการ ซึ่งมีฐานะเท่ากระทรวงก็ได้เข้านั่งในสภาด้วย รวมเป็น 12 นาย พระองค์ทรงเป็นประธานมา 3 ปีเศษ

แต่เดิมเสนาบดีมีฐานะต่าง ๆ กัน แบ่งเป็น 3 คือ เสนาบดีมหาดไทยกับกลาโหมมีฐานะเป็นอัครมหาเสนาบดี เสนาบดีนครบาล พระคลัง และเกษตราธิการ มีฐานะเป็นจตุสดมภ์ เสนาบดีการต่างประเทศ ยุติธรรม ธรรมการและโยธาธิการ เรียกกันว่า เสนาบดีตำแหน่งใหม่ ครั้นเมื่อมีประกาศ เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2435 จึงเรียกเสนาบดีเหมือนกันหมด ไม่เรียกอัครเสนาบดี

รายชื่อกระทรวงในปัจจุบัน 

สำนักนายกรัฐมนตรี (นร) มีฐานะเป็นกระทรวง มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการทั่วไปของนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรี รับผิดชอบการบริหารราชการทั่วไป เสนอแนะนโยบายและวางแผนการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และความมั่นคง และราชการเกี่ยวกับการงบประมาณ ระบบราชการ การบริหารงานบุคคล กฎหมายและการพัฒนากฎหมาย การติดตาม และประเมินผลการปฏิบัติราชการ การส่งเสริมการลงทุน การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ การปฏิบัติภารกิจพิเศษ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักนายกรัฐมนตรีหรือส่วนราชการที่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี หรือที่มิได้อยู่ภายในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงใดโดยเฉพาะ

 (๑) สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 
 (๒) กรมประชาสัมพันธ์ 
 (๓) สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค 

ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี 

 (๔) สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี 
 (๕) สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
 (๖) สำนักข่าวกรองแห่งชาติ 
 (๗) สำนักงบประมาณ 
 (๘) สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ 
 (๙) สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
 (๑๐) สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน 
 (๑๑) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
 (๑๒) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ 
 (๑๓) สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน
 (๑๔) สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ 
 (๑๕) สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติและการสร้างความ สามัคคีปรองดอง
 (๑๖) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ
 (๑๗) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

กระทรวงกลาโหม (กห) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันและรักษาความมั่นคงของราชอาณาจักรจากภัยคุกคามทั้งภายนอกและภายในประเทศ การรักษาผลประโยชน์แห่งชาติ สนับสนุนการพัฒนาประเทศ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงกลาโหมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงกลาโหม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
 (๓) กองทัพไทย
 (๓.๑) กองบัญชาการกองทัพไทย 
 (๓.๒) กองทัพบก 
 (๓.๓) กองทัพเรือ 
 (๓.๔) กองทัพอากาศ 
 (๓.๕) ส่วนราชการอื่นตามที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา

กระทรวงการคลัง (กค) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเงินการคลังแผ่นดิน การประเมินราคาทรัพย์สิน การบริหารพัสดุภาครัฐ กิจการเกี่ยวกับที่ราชพัสดุ ทรัพย์สินของแผ่นดิน ภาษีอากร การรัษฎากร กิจการหารายได้ที่รัฐมีอำนาจดำเนินการได้แต่ผู้เดียวตามกฎหมายและไม่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของส่วนราชการอื่น การบริหารหนี้สาธารณะ การบริหารและการพัฒนารัฐวิสาหกิจและ หลักทรัพย์ของรัฐ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการคลังหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการคลัง

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมธนารักษ์
 (๔) กรมบัญชีกลาง
 (๕) กรมศุลกากร
 (๖) กรมสรรพสามิต
 (๗) กรมสรรพากร
 (๘) สำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ 
 (๙) สำนักงานบริหารหนี้สาธารณะ 
 (๑๐) สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง

กระทรวงการต่างประเทศ (กต) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับราชการต่างประเทศ และราชการอื่นตามที่ได้มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศหรือส่วน ราชการที่สังกัดกระทรวงการต่างประเทศ

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมการกงสุล
 (๔) กรมความร่วมมือระหว่างประเทศ
 (๕) กรมพิธีการทูต
 (๖) กรมยุโรป
 (๗) กรมเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
 (๘) กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย
 (๙) กรมสารนิเทศ
 (๑๐) กรมองค์การระหว่างประเทศ
 (๑๑) กรมอเมริกาและแปซิฟิกใต้
 (๑๒) กรมอาเซียน
 (๑๓) กรมเอเชียตะวันออก
 (๑๔) กรมเอเชียใต้ ตะวันออกกลางและแอฟริกา

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา (กก) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุนและพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว การกีฬา การศึกษาด้านกีฬา นันทนาการ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมพลศึกษา (ชื่อเดิม สำนักงานพัฒนาการกีฬาและนันทนาการ) 
 (๔) กรมการท่องเที่ยว (ชื่อเดิม สำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว)

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการพัฒนาสังคม การสร้างความเป็นธรรมและความเสมอภาคในสังคม การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพและความมั่นคงในชีวิต สถาบันครอบครัว และชุมชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมาย กำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมกิจการเด็กและเยาวชน
 (๔) กรมกิจการผู้สูงอายุ
 (๕) กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว
 (๖) กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ
 (๗) กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม สนับสนุน และกำกับการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์การวิจัยและการสร้างสรรค์นวัตกรรม เพื่อให้การพัฒนาประเทศเท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลก และราชการอื่น ตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและ นวัตกรรม หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมวิทยาศาสตร์บริการ 
 (๔) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ 
 (๕) สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ
 (๖) สถาบันอุดมศึกษาของรัฐที่เป็นส่วนราชการ

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเกษตรกรรม การจัดหาแหล่งน้ำและพัฒนาระบบชลประทาน ส่งเสริมและพัฒนาเกษตรกร ส่งเสริมและพัฒนาระบบสหกรณ์รวมตลอดทั้งกระบวนการผลิตและสินค้าเกษตรกรรม และราชการอื่นที่ กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์หรือส่วนราชการที่สังกัด กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมการข้าว
 (๔) กรมชลประทาน
 (๕) กรมตรวจบัญชีสหกรณ์
 (๖) กรมประมง
 (๗) กรมปศุสัตว์ 
 (๘) กรมฝนหลวงและการบินเกษตร
 (๙) กรมพัฒนาที่ดิน 
 (๑๐) กรมวิชาการเกษตร
 (๑๑) กรมส่งเสริมการเกษตร 
 (๑๑) กรมส่งเสริมสหกรณ์ 
 (๑๒) กรมหม่อนไหม
 (๑๓) สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม 
 (๑๔) สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ
 (๑๕) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

กระทรวงคมนาคม (คค) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการขนส่ง ธุรกิจการขนส่ง การวางแผนจราจร และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงคมนาคมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงคมนาคม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมเจ้าท่า (ชื่อเดิม กรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวี)
 (๔) กรมการขนส่งทางบก
 (๕) กรมการขนส่งทางราง
 (๖) กรมท่าอากาศยาน
 (๗) กรมทางหลวง
 (๘) กรมทางหลวงชนบท
 (๙) สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดศ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการวางแผน ส่งเสริม พัฒนา และดำเนินกิจการเกี่ยวกับดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม การอุตุนิยมวิทยา การสถิติและราชการอื่น ตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อ เศรษฐกิจและสังคม หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมอุตุนิยมวิทยา
 (๔) สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
 (๕) สำนักงานสถิติแห่งชาติ

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป่าไม้ การสงวน อนุรักษ์ และการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดการ การใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และราชการอื่นตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมควบคุมมลพิษ
 (๔) กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
 (๕) กรมทรัพยากรธรณี
 (๖) กรมทรัพยากรน้ำ
 (๗) กรมทรัพยากรน้ำบาดาล
 (๘) กรมป่าไม้
 (๙) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
 (๑๐) กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
 (๑๑) สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

กระทรวงพลังงาน (พน) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการจัดหา พัฒนาและบริหารจัดการพลังงาน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจและหน้าที่ของกระทรวงพลังงานหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงพลังงาน

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ 
 (๔) กรมธุรกิจพลังงาน
 (๕) กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน 
 (๖) สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน

กระทรวงพาณิชย์ (พณ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการค้า ธุรกิจบริการ ทรัพย์สินทางปัญญา และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงพาณิชย์หรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงพาณิชย์

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมการค้าต่างประเทศ
 (๔) กรมการค้าภายใน 
 (๕) กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ
 (๖) กรมทรัพย์สินทางปัญญา
 (๗) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
 (๘) กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (ชื่อเดิม กรมส่งเสริมการส่งออก)
 (๙) สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า

กระทรวงมหาดไทย (มท) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบำบัดทุกข์บำรุงสุข การรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน การอำนวยความเป็นธรรมของสังคม การส่งเสริมและพัฒนาการเมืองการปกครอง การพัฒนาการบริหารราชการส่วนภูมิภาค การปกครองท้องที่ การส่งเสริม การปกครองท้องถิ่นและพัฒนาชุมชน การทะเบียนราษฎร ความมั่นคงภายใน กิจการสาธารณภัย และการพัฒ นาเมืองและราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของ กระทรวงมหาดไทยหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงมหาดไทย

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมการปกครอง 
 (๔) กรมการพัฒนาชุมชน 
 (๕) กรมที่ดิน 
 (๖) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย 
 (๗) กรมโยธาธิการและผังเมือง
 (๘) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

กระทรวงยุติธรรม (ยธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการกระบวนการยุติธรรม เสริมสร้างและอำนวยความยุติธรรมในสังคม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงยุติธรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงยุติธรรม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมคุมประพฤติ
 (๔) กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
 (๕) กรมบังคับคดี
 (๖) กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน
 (๗) กรมราชทัณฑ์ 
 (๘) กรมสอบสวนคดีพิเศษ 
 (๙) สำนักงานกิจการยุติธรรม
 (๑๐) สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ 

ส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อรัฐมนตรี 

 (๑๑) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด

กระทรวงแรงงาน (รง) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการบริหารและคุ้มครอง แรงงาน พัฒนาฝีมือแรงงาน ส่งเสริมให้ประชาชนมีงานทำ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงแรงงานหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงแรงงาน

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง
 (๓) กรมการจัดหางาน
 (๔) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน
 (๕) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
 (๖) สำนักงานประกันสังคม

กระทรวงวัฒนธรรม (วธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับศิลปะ ศาสนา และวัฒนธรรม และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงวัฒนธรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
 (๓) กรมการศาสนา
 (๔) กรมศิลปากร
 (๕) กรมส่งเสริมวัฒนธรรม
 (๖) สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย

กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและกำกับ ดูแลการศึกษาทุกระดับ ทุกประเภท และการอาชีวศึกษา แต่ไม่รวมถึงการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของกระทรวงอื่นที่มีกฎหมายกำหนดไว้เป็นการเฉพาะ กำหนดนโยบาย แผน และ มาตรฐานการศึกษา สนับสนุนทรัพยากรเพื่อการศึกษา ส่งเสริมและประสานงานการศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม และการกีฬา เพื่อการศึกษา รวมทั้งการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการจัด การศึกษา และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงศึกษาธิการหรือ ส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
 (๓) กรมส่งเสริมการเรียนรู้ 
 (๔) สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา 
 (๕) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 
 (๖) สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา 
 (๗) สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

กระทรวงสาธารณสุข (สธ) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการสร้างเสริมสุขภาพ อนามัย การป้องกัน ควบคุม และรักษาโรคภัย การฟื้นฟูสมรรถภาพของประชาชน และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงสาธารณสุขหรือส่วนราชการที่สังกัด กระทรวงสาธารณสุข

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
 (๓) กรมการแพทย์
 (๔) กรมควบคุมโรค
 (๕) กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก (ชื่อเดิม กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก)
 (๖) กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
 (๗) กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
 (๘) กรมสุขภาพจิต
 (๙) กรมอนามัย
 (๑๐) สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

กระทรวงอุตสาหกรรม (อก) มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรม การพัฒนาผู้ประกอบการ และราชการอื่นตามที่มีกฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกระทรวงอุตสาหกรรมหรือส่วนราชการที่สังกัดกระทรวงอุตสาหกรรม

 (๑) สำนักงานรัฐมนตรี 
 (๒) สำนักงานปลัดกระทรวง 
 (๓) กรมโรงงานอุตสาหกรรม
 (๔) กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม
 (๕) กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่
 (๖) สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย
 (๗) สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
 (๘) สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม
ส่วนราชการไม่สังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีกระทรวงหรือทบวง มีฐานะเป็นกรม อยู่ในบังคับบัญชาของนายกรัฐมนตรี

 (๑) สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับกิจการพระพุทธศาสนา ส่งเสริมพัฒนาพระพุทธศาสนาและดูแลรักษาศาสนสมบัติตามกฎหมายว่าด้วยคณะสงฆ์และอำนาจ หน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย 
 (๒) สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริตามที่ กำหนดในพระราชกฤษฎีกา 
 (๓) สำนักงานราชบัณฑิตยสภา มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการค้นคว้า วิจัย และ เผยแพร่ทางวิชาการ และอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย 
 (๔) สำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย และอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย 
 (๕) สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการ ดำเนินการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินตามที่กำหนดไว้ในกฎหมาย
 (๖) สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ มีอำนาจ หน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ และอำนาจหน้าที่ตามที่ กำหนดไว้ในกฎหมาย

รายชื่อกระทรวงของไทย

พ.ศ. 2476–2484 
มีจำนวน 9 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) 
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงธรรมการ
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุตติธรรม
 กระทรวงวัง
 กระทรวงเศรษฐการ (กระทรวงพาณิชย์)

พ.ศ. 2484–2495 
มีจำนวน 10 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) 
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงพาณิชย์
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุตติธรรม
 กระทรวงศึกษาธิการ

พ.ศ. 2495–2496 
มีจำนวน 14 กระทรวง (และหน่วยงานเทียบเท่า) 
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงการสหกรณ์
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงวัฒนธรรม
 กระทรวงศึกษาธิการ
 กระทรวงเศรษฐการ
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม

พ.ศ. 2496–2506 
มีจำนวน 14 กระทรวง ได้แก่
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงวัฒนธรรม
 กระทรวงศึกษาธิการ
 กระทรวงเศรษฐการ
 กระทรวงสหกรณ์
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม

พ.ศ. 2506–2534 
ในปี พ.ศ. 2506 สมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2506 ดังนี้
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงศึกษาธิการ
 กระทรวงเศรษฐการ
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม

พ.ศ. 2534–2545 
ในช่วงที่นายอานันท์ ปันยารชุน เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งใช้บังคับมาเป็นเวลานาน ตามพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2534 ในมาตรา 4 ได้กำหนดให้มีกระทรวง ทบวง และส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวงดังต่อไปนี้
 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงพาณิชย์
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการพลังงาน ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2535
 กระทรวงศึกษาธิการ
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม
 ทบวงมหาวิทยาลัย
 กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม จัดตั้งขึ้นเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2536

พ.ศ. 2545–2562 
ในช่วงที่ ทักษิณ ชินวัตร เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการปรับปรุงโครงสร้างระบบราชการตาม พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม พ.ศ. 2545 โดยกำหนดในมาตรา 5 ให้มีกระทรวง และส่วนราชการที่มีฐานะเป็นกระทรวง ดังต่อไปนี้

 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ตั้งแต่วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2559)

 กระทรวงพลังงาน
 กระทรวงพาณิชย์
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงแรงงาน
 กระทรวงวัฒนธรรม
 กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
 กระทรวงศึกษาธิการ
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม

พ.ศ. 2562–ปัจจุบัน
ในช่วงที่ ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีการยุบรวมกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ เข้าด้วยกันและจัดตั้งเป็นกระทรวงใหม่ คือ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

 สำนักนายกรัฐมนตรี
 กระทรวงกลาโหม
 กระทรวงการคลัง
 กระทรวงการต่างประเทศ
 กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
 กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
 กระทรวงคมนาคม
 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
 กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม 

 กระทรวงพลังงาน
 กระทรวงพาณิชย์
 กระทรวงมหาดไทย
 กระทรวงยุติธรรม
 กระทรวงแรงงาน
 กระทรวงวัฒนธรรม
 กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
 กระทรวงศึกษาธิการ
 กระทรวงสาธารณสุข
 กระทรวงอุตสาหกรรม

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 รัฐวิสาหกิจไทย
 รายชื่อรัฐวิสาหกิจไทย
 องค์การมหาชน
 รายชื่อองค์การมหาชน
 หน่วยบริการรูปแบบพิเศษ (ประเทศไทย)
 มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ

แหล่งข้อมูลอื่น 
 ไทยก็อฟดอตเน็ต 
 ฐานข้อมูลกระทรวงในประเทศไทย 

กระทรวงในประเทศไทย