ชโยติ (เทวีในศาสนาฮินดู)

ชโยติเทวี () เป็นเทวีในศาสนาฮินดู เป็นเทพีแห่งเวลและยัญบูชา, พิธีโหมะและแสงสว่าง รวมถึงความรู้แจ้ง พระนางได้รับการยกย่องในหมู่ชนชาวทราวิฑที่นับถือไศวนิกายและในเชิงบุคลาธิษฐานพระนางเป็นพลังอำนาจแห่งเวลของพระขันธกุมาร

เทพปกรณัม

ตามเทพปกรณัมการปรากฏองค์ของเทพีองค์นีันั้นที่ได้รับความนิยมมีอยู่สองปกรณัม ในปกรณัมแรก พระนางปรากฏจากฉัพพรรณรังสีของพระศิวะรวมถึงเป็นการสำแดงเดชของเทพบิดรของพระนาง

ในปกรณัมที่สองนั้น พระนางปรากฏจากแสงเพลิงของพระนลาฎพระปารวตีเสมือนเช่นเดียวกับการสมภพพระขันธกุมารจากของพระศิวะเช่นเดียวกัน และนางนั้นสถิตย์ในหอกศากตยุทธของพระขันทกุมารอันใช้รณรงค์พิชัยยุทธ์กับอสูรสุระปัทม

โดยทั่วไปนั้นมักถือว่านางปรากฏทิพยรูปในสถานะไร้รูปร่าง(อรูป)ในเทวสถานของพระขันธกุมารอันมีสถานะเป็ยพระเชษฐาของพระนาง และพระนางนั้นสถิตย์และปรากฏทิพยรูปเป็นไฟในหัตถ์หนึ่งของพระศิวนาฏราชอันมีสถานะเป็นเทพบิดรของนาง

การบวงสรวงเซ่นวักบัตรพลี
พระนางนั้นถึงขนานนามไวพจน์อีกนามว่า ศราวัณภไว เนื่องจากมีสถานะเสมือนขนิษฐาของพระขันทกุมารและนางนั้นได้รับการบวงสรวงเซ่นวักบัตรพลีในรูปแบบหอกศากตยุทธของเทวสถานพระขันทกุมาร ในบางส่วนของอินเดียนับถือกันว่านางนั้นคือเทพีองค์เดียวกับเจ้าแม่รายกีเทวี (goddess Rayaki) ซึ่งเกี่ยวข้องกับพระเวทย์ (Vedic Raka) ในภูมิภาคอินเดียเหนือนั้นนับถือกันว่านางนั้นคือเทพีองค์เดียวกับเจ้าแม่ชวาลามุขี (goddess Jwalaimukhi)

อ้างอิง

ดูเพิ่ม 
 หอกศากตยุทธ
 พระขันทกุมาร
 เจ้าแม่ชวาลาจี
 เจ้าพ่อเจ้าแม่ในศาสนาฮินดู
 เทพ/ผีบรรพชนในศาสนาฮินดู

 

เทวีในศาสนาฮินดู