ตลาดค้าส่งอาหารทะเลหฺวาหนาน

ตลาดค้าส่งอาหารทะเลอู่ฮั่นหฺวาหนาน () หรือรู้จักในชื่อตลาดอาหารทะเลหฺวาหนาน (หฺวาหนาน หมายถึง 'จีนใต้') เป็นตลาดค้าสัตว์และอาหารทะเลที่มีชีวิตในเขตเจียงฮั่น () นครอู่ฮั่น เมืองหลวงของมณฑลหูเป่ย์ ในภาคกลางของประเทศจีน

ตลาดเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายไปทั่วโลกหลังจากถูกระบุว่าเป็นจุดเริ่มต้น (Ground Zero) ของโรคโควิด-19 และการระบาดทั่วที่เกิดขึ้น เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2562 องค์การอนามัยโลกได้รับแจ้งเกี่ยวกับการระบาดของโรคปอดบวมในนครอู่ฮั่น โดยมีผู้ป่วย 41 รายแรกที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยโรคปอดบวม ซึ่งต่อมาได้รับการระบุอย่างเป็นทางการว่าเกิดจากการติดเชื้อไวรัส SARS-CoV-2 โดยได้รับการยืนยันจากห้องปฏิบัติการในวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2563 ซึ่งผู้ป่วยจำนวนสองในสามเกี่ยวข้องกับตลาด ตลาดเปิดดำเนินการเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2545 และปิดในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 เพื่อดำเนินการด้านสุขอนามัยและการฆ่าเชื้อ รายงานของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งประเทศจีน ระบุว่าตัวอย่างสิ่งแวดล้อม 33 ตัวอย่างจาก 585 ตัวอย่างที่ได้รับจากตลาดตรวจพบเชื้อไวรัสโคโรนาซึ่งก่อโรคโควิด-19

สิ่งอำนวยความสะดวกและการดำเนินงาน 
ตลาดมีพื้นที่มากกว่า 50,000 ตารางเมตร (12 เอเคอร์) และมีผู้เช่ามากกว่า 1,000 ราย มีการรายงานว่าตลาดแห่งนี้เป็นตลาดค้าส่งอาหารทะเลที่ใหญ่ที่สุดในภาคกลางของจีน โดยมีพื้นที่สำหรับค้าสัตว์ป่าในด้านตะวันตก ตลาดตั้งอยู่ในส่วนใหม่ของเมือง ใกล้ย่านร้านค้าและอพาร์ตเมนต์ ห่างประมาณ 800 เมตร (2,600 ฟุต) จากสถานีรถไฟฮั่นโข่ว และใกล้กับศูนย์ควบคุมโรคอู่ฮั่น

ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2562 The Wall Street Journal รายงานว่าตลาดได้ผ่านการตรวจสอบของเมืองอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตามนิตยสารไทม์ รายงานว่ามีตลาดมีสุขภาวะที่ "ไม่สะอาด" มีทางเดินแคบและแผงขายของวางชิดกัน ซึ่งมีสัตว์ถูกเลี้ยงไว้ข้าง ๆ กับซากสัตว์ที่ตายแล้ว ตามข้อมูลของBusiness Insider เป็นเรื่องปกติที่จะเห็นสัตว์ถูกฆ่าอย่างเปิดเผยและซากที่วางจำหน่ายในตลาด หนังสือพิมพ์เดอะนิวยอร์กไทมส์ รายงานว่า "การสุขาภิบาลเป็นเรื่องน่ากังวลจากการระบายอากาศที่ไม่ดีและมีขยะกองอยู่บนพื้นเปียก"

สินค้าที่จำหน่าย 
ด้วยความต้องการบริโภคสัตว์แปลกในท้องถิ่นในปัจจุบัน ตลาดจึงมีสัตว์ป่าต่าง ๆ สำหรับขาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ปรกติสำหรับตลาดสดส่วนใหญ่ในประเทศจีน รายการราคาที่โพสต์โดยผู้ขายรายหนึ่งบนเว็บไซต์วิจารณ์ยอดนิยมของจีน ต้าจ้งเตี่ยนผิง () แสดงรายการ 112 รายการรวมถึงสัตว์ป่าจำนวนหนึ่ง หนังสือพิมพ์South China Morning Post รายงานเมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2563 ว่าส่วนหนึ่งของตลาดพบการขาย "สัตว์ป่า 120 ตัวจาก 75 สายพันธุ์"

จากการศึกษาที่ตีพิมพ์ในรายงานทางวิทยาศาสตร์เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 มีสัตว์ป่า 38 สายพันธุ์ ซึ่งรวมทั้ง 31 สายพันธุ์ที่ได้รับการคุ้มครอง ถูกจำหน่ายระหว่างเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2560 ถึงพฤศจิกายน 2562 ในตลาดสดสำหรับอาหารและตลาดสัตว์เลี้ยงในอู่ฮั่น (ตลาดอาหารทะเลหฺวาหนาน, ตลาดไป๋ชาโจว (), ตลาดสัตว์เลี้ยงกลางแจ้งตีเจี่ยว () และตลาดสัตว์มีชีวิตฉี่อี้เหมิน ())  อาทิเช่น เม่นอามูร์, เพียงพอนไซบีเรีย, แบดเจอร์เอเชีย, เม่นมลายู, มาร์มอต, สุนัขจิ้งจอกแดง,  สัตว์ป่าที่ถูกจำหน่ายไม่ได้รับการดูแลและมีสุขอนามัยที่ย่ำแย่ สามารถเป็นที่อยู่ของโรคติดเชื้อจากสัตว์สู่คนหรือปรสิตที่เป็นพาหะของโรคได้หลากหลาย ในกลุ่มสัตว์เพื่อจำหน่ายเหล่านี้ไม่พบว่ามีตัวลิ่นหรือค้างคาวพันธุ์ใด ๆ

การเชื่อมโยงกับโควิด-19 

ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562 เกิดการระบาดของโรคปอดบวมในนครอู่ฮั่น ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ซึ่งภายหลังระบุว่าเป็น SARS-CoV-2 ได้รับการยืนยันในวันที่ 2 มกราคม 2563 ว่าเป็นสาเหตุในคนไข้ 41 รายแรกที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยโรคปอดบวม โดย 2 ใน 3 ของผู้ป่วยติดเชื้อโดยตรงจากตลาด เนื่องจากไวรัสโคโรนา (เช่น SARS-CoV และ MERS-CoV) ส่วนใหญ่แพร่ระบาดในสัตว์ต่าง ๆ และมีการตั้งสมมุติฐานความเชื่อมโยงระหว่างการระบาดของโรคปอดบวมกับตลาด จึงสันนิษฐานว่าไวรัสอาจถ่ายทอดจากสัตว์สู่คน (โรครับจากสัตว์)

ในขั้นต้น ค้างคาวได้รับการระบุว่าเป็นแหล่งที่มาของไวรัส แม้ว่าจะยังไม่ชัดเจนว่าค้างคาวถูกนำมาจำหน่ายที่นั่นหรือไม่ การศึกษาในภายหลังได้ตั้งสมมติฐานว่าตัวลิ่นอาจเป็นตัวกลางของไวรัสที่มีต้นกำเนิดจากค้างคาว ซึ่งคล้ายกับความสัมพันธ์ระหว่าง SARS-CoV และชะมด การวิเคราะห์สายวิวัฒนาการบ่งชี้ว่าตัวลิ่นมีศักยภาพเป็นแหล่งรังโรคมากกว่าจะเป็นพาหะตัวกลางของ SARS-CoV-2 แม้ว่าจะมีฉันทามติทางวิทยาศาสตร์ว่าค้างคาวเป็นแหล่งที่มาของไวรัสโคโรนามากที่สุด แต่จากการวิเคราะห์สายวิวัฒนาการ SARS-CoV-2 มีต้นกำเนิดมาจากลิ่น แล้วข้ามกลับไปหาค้างคาวแล้วจึงแพร่ไปยังมนุษย์  ดังนั้น กลุ่มเฉพาะของค้างคาวจึงมีแนวโน้มที่จะเป็นพาหะตัวกลางสำหรับ SARS-CoV-2 มากกว่าตัวลิ่น ในขณะที่วิวัฒนาการของสายพันธุ์ไวรัสบรรพบุรุษในค้างคาวเป็นแหล่งของไวรัสโคโรนาทั่วไป

แม้ว่าตลาดจะมีบทบาทในการแพร่ระบาด แต่ก็ยังไม่ชัดเจนว่าการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่เริ่มต้นในตลาดหรือไม่ เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ผู้ป่วยแรกสุดซึ่งถูกรายงานเป็นบุคคลที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับตลาดหรือสัมผัสกับผู้ป่วยที่เหลืออีก 40 คน บทความจากนักวิจัยชาวจีนกลุ่มใหญ่จากหลายสถาบันที่ตีพิมพ์ในวารสารThe Lancet ได้เสนอรายละเอียดเกี่ยวกับผู้ป่วยในโรงพยาบาล 41 คนแรกที่ยืนยันการติดเชื้อ SARS-CoV-2 โดยข้อมูลของพวกเขาแสดงให้เห็นว่า 13 จากทั้งหมด 41 คนที่พบเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ไม่มีความเชื่อมโยงกับตลาด ซึ่งเป็นตัวเลขที่มีนัยสำคัญตามการวิเคราะห์ของ แดเนียล ลูซีย์ (Daniel R. Lucey) ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อ ในการตีพิมพ์ในภายหลัง The Lancet รายงานว่าใน 99 คนแรกที่ยืนยันว่าติดเชื้อไวรัสก่อโรคโควิด-19 ในโรงพยาบาลอู่ฮั่นจินหยินถัน () ระหว่างวันที่ 1 ถึง 20 มกราคม พ.ศ. 2563 นั้น 49 คนมีประวัติสัมผัสกับตลาด อย่างไรก็ตาม สิ่งพิมพ์ดังกล่าวไม่ได้ให้ความเห็นว่าตลาดเป็นแหล่งกำเนิดหรือเป็นเพียงตัวเชื่อมสำคัญในการระบาด

ในความพยายามที่จะค้นพบต้นกำเนิดของไวรัส SARS-CoV-2 ได้มีการเก็บตัวอย่างจากสัตว์ในตลาดระหว่างวันที่ 1 ถึง 12 มกราคม พ.ศ. 2563 ในปลายเดือนมกราคม 2563 ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งประเทศจีนเปิดเผยว่าพบไวรัสใน 33 ตัวอย่างจาก 585 ตัวอย่างสิ่งแวดล้อมที่เก็บรวบรวม โดย 31 ตัวอย่างถูกพบโดยเฉพาะว่ามาจากพื้นที่ตลาดที่มีการจำหน่ายสัตว์ป่า  นี่เป็นอีกตัวบ่งชี้ถึงบทบาทของตลาด แต่การระบุแหล่งที่มาของการแพร่ระบาดยังไม่เป็นที่แน่ชัด รายงานที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2563 ระบุว่าตลาดไม่เกี่ยวข้องกับกรณีผู้ป่วยโควิด-19 นอกประเทศจีน

ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2563 เกา ฝู () ผู้อำนวยการศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งประเทศจีน กล่าวว่า ตัวอย่างสัตว์ที่รวบรวมจากตลาดอาหารทะเลมีผลตรวจสำหรับไวรัสเป็นลบ ซึ่งบ่งชี้ว่าตลาดดังกล่าวเป็นพื้นที่ของเหตุการณ์ซูเปอร์สเปรดเดอร์ในช่วงแรก แต่ไม่ใช่บริเวณที่เกิดการแพร่ระบาดครั้งแรก

เมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2563 สำนักข่าวรอยเตอร์ รายงานว่าตลาดยังว่างเปล่าและถูกปิดกั้น

เมื่อวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2564 ทีมนักวิทยาศาสตร์ที่นำโดยองค์การอนามัยโลกได้เข้าตรวจสอบตลาดสดเพื่อสืบหาต้นกำเนิดของโควิด-19 การสืบสวนของ WHO ระบุว่าแม้จะมีกรณีคลัสเตอร์ในช่วงเริ่มต้นของการระบาดและพบพื้นผิวที่ปนเปื้อนบางส่วน แต่ก็ไม่พบสัตว์ที่ติดเชื้อ สรุปได้ว่าการแพร่ระบาดจากคนสู่คนในตลาดมีแนวโน้มสูง โดยที่ยังไม่ทราบแหล่งที่มา

ผลกระทบ

การปิดตลาด 
เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2563 การตอบสนองต่อการระบาดครั้งแรกของกลุ่มผู้ป่วยโรคปอดบวม เจ้าหน้าที่สาธารณสุขได้ทำการปิดตลาดเพื่อดำเนินการสอบสวน ทำความสะอาด และฆ่าเชื้อสถานที่

การห้ามค้าสัตว์ป่า 
นักสิ่งแวดล้อมชาวจีน, นักวิจัย และสื่อของรัฐเรียกร้องให้มีกฎระเบียบที่เข้มงวดมากขึ้นสำหรับการค้าสัตว์แปลก ๆ ในตลาดสด ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 นักวิทยาศาสตร์ชาวจีนหลายคนเรียกร้องให้ห้ามการค้าสัตว์ป่า

วันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2563 มีการประกาศห้ามขายผลิตภัณฑ์จากสัตว์ป่าทั้งหมดในนครอู่ฮั่น ในเดือนพฤษภาคม 2563 เมืองสั่งห้ามการรับประทานสัตว์ป่าและจำกัดการล่าสัตว์และการเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า

เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 รัฐบาลจีนได้ประกาศห้ามการค้าและการบริโภคสัตว์ป่าทั่วประเทศจีน ท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์อุตสาหกรรมค้าสัตว์ป่าภายในประเทศ อย่างไรก็ตามตามรายงานของเดอะนิวยอร์กไทมส์ การห้ามไม่ครอบคลุมการบริโภคผลิตภัณฑ์จากสัตว์ป่าในการแพทย์แผนจีน

ดูเพิ่ม 

 การระบาดทั่วของโควิด-19 ในมณฑลหูเป่ย์
 มิลิทรีเวิลด์เกมส์ 2019
 สถาบันไวรัสวิทยาอู่ฮั่น
 RaTG13

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

  (ในภาษารัสเซีย)

การระบาดทั่วของโควิด-19 ในประเทศจีน
สิ่งก่อสร้างในอู่ฮั่น
ตลาดค้าส่งในประเทศจีน