GPRS

General Packet Radio Service (GPRS) nyaéta layanan data mobil anu ngagunakeun sistem komunikasi packet switch minangka cara pikeun nganteurkeun datana. Packet switch nyaéta hiji sistem di mana data anu baris dianteurkeun dibagi jadi bagian-bagian leutik (pakét) tuluy dianteurkeun sarta dirobah jadi  data sakumaha asalna. Sistem ieu bisa nganteurkeun rébuan malah jutaan pakét tiap detikna. Pangiriman data dipigawé ngaliwatan PLMN (Public Land Mobile Network) kalayan ngagunakeun jaringan tulang tonggong protokol Internét (bahasa Inggris: IP backbone).

Layanan GPRS disadiakeun pikeun pamaké telepon sélulér Global System for Mobile Communications (GSM) jeung IS-136 sanajan jaringaan GPRS misah ti GSM. GPRS bisa dipaké pikeun layanan saperti aksés Wireless Application Protocol (WAP), Short Message Service (SMS), Multimedia Messaging Service (MMS), sarta pikeun layanan dina komunikasi Internét saperti aksés émail jeung World Wide Web. Sistem sélulér 2G anu digabungkeun jeung GPRS mindeng disebut "2.5G", nyaéta hiji téknologi telepon sélulér antara generasi kadua (basa Inggris: 2nd generation atawa 2G) jeung generasi katilu (basa Inggris: 3rd generation atawa 3G). Ieu téknologi nyadiakeun laju pamindahan data anu sedeng. GPRS diintegrasikeun kana GSM Release 97 sarta kaol standar GSM lianna anu leuwih anyar. Awalna ieu standar téh dipigawé ku European Telecommunications Standards Institute (ETSI), tapi ayeuna dipigawé ku 3rd Generation Partnership Project (3GPP).

Dina téorina GPRS nawarkeun laju data ti 56 kbps nepi ka 114 kbps, sahingga ngamungkinkeun aksés internet, pengiriman data multimedia ka komputer, komputer jingjing sarta terminal telepon seluler. Tapi, dina prak-prakanana, hal kasebut pohara gumantung kana faktor-faktor:

 Konfigurasi sarta alokasi time slot dina level BTS 
 Software anu dipaké 
 Pangrojong fitur sarta aplikasi terminal telepon seluler anu dipaké

Ieu ngécéskeun ku naon dina waktu-waktu nu tangtu sarta di patempatan nu tangtu pangiriman data dina GPRS karasana laun, malah leuwih laun manan pangiriman data ngaliwatan jaringan switch circuit nu boga laju data 9,6 kbps.

Komponén-komponén utama jaringan GPRS nyaéta:

 GGSN (Gateway GPRS Support Node): gerbang panyambung jaringan GPRS kana jaringan Internét. Guna komponén ieu téh salaku antarmuka ka jaringan data publik (Public Data Network - PDN), ngaruteukeun informasi, network screening, user screening, jeung address mapping.
 SGSN (Serving GPRS Support Node): gerbang panyambung jaringa sélulér ka jaringan GPRS. Komponén ieu boga guna pikeun nganteurkeun pakéet data ka terminal telepon sélulér, ngasupkeun data langganan kana HLR, sarta registrasi langganan anyar.
 PCU: komponén di level BSS dina jaringan sélulér anu nyambungkeun terminal ka jaringan GPRS

Pangiriman data dina GPRS umumna dipénta bayaran pikeun tiap kilobyte data anu dipindahkeun, samentara dina komunikasi data nu ngaliwatan  circuit switch tradisional, pangiriman data ditagih dumasar jumlah menit waktu sambungan, henteu maliré naha pamaké bener-bener geus mindahkeun data atawa henteu (dina kaayaan nganggur).

Dasar-dasar 

WAP ngan sakadar hiji gapura (gateway) anu dipaké pikeun asup (aksés) ka Internét ngaliwatan telepon sélulér sarta sabalikna. Biasana, data anu dikirimkeun ngaliwatan GPRS téh ditagih dumasar jumlah kilobyte informasi anu dikirim jeung ditarima, sedengkeun sambungan data circuit-switchditagih dumasar jumlah detik pamakéan. Tagihan dumasar jumlah waktu pamakéan mah henteu éfisién lantaran mangsa euwueh data anu dipindahkeun, jalur data nganggur sarta henteu dibikeun ka calon pamaké jalur data lianna nu ngabutuhkeun.

Métoda aksés leuwih ti hiji (multiple access method) anu digunakeun dina GSM anu dilengkepan ku GPRS didasarkeun kana frequency division duplex (FDD) jeung FDMA. Dina pamakéan ieu téknologi, pamaké dibéré sapasang channel frékuénsi up-link jeung down-link. FDD jeung FDMA ieu dicampur jeung statistical multiplexing domain waktu, nyaéta komunikasi mode pakét, anu ngamungkinkeun sababaraha pamaké babagi channel frékuénsi anu sarua. Pakét-pakét kasebut boga panjang anu tetep, luyu jeung hiji slot waktu GSM. Frékuénsi down-link ngagunakeun jajadwalan pakét first-come first-served, sedengkeun frékuénsi up-link maké pola anu sarua jeung reservation ALOHA.

GPRS mimitina (dina téori) ngarojong sambungan Internet Protocol (IP), Point-to-Point Protocol (PPP) katut X.25. Sambungan X.25 ilaharna digunakeun pikeun panerapan saperti terminal babayar nirkabel, sanajan X.25 geus dihapus tina standar. X.25 masih bisa dipaké dina PPP, atawa malah IP, tapi makéna mibutuh hiji router pikeun ngalakukeun encapsulation atawa intelejénsi kana terminal palanggan. Dina prakték, lamun digunakeun browser pikeun alat nu bagerak (mobil) mangka kudu digunakeun IPv4. Dina modél kieu, PPP mindeng ditarima ku operator telepon mobil, sedengkeun IPv6 henteu acan populér. Tapi lamun terminal mobil digunakeun salaku modem nu disambungkeun kana komputer, mangka PPP dipaké pikeun nyambungkeun IP kana telepon. Hal ieu ngamungkinkeun DHCP pikeun méré alamat IP Address jeung balukarna maké IPv4 lantaran alamat IP anu digunakeun dina alat nu bagerak condong lumaku dinamis.

Kelas Kapabilitas (Kabisa) 
 Kelas A  bisa disambungkeun kana layanan GPRS jeung layanan GSM (sora, SMS), ngagunakeun duanana dina waktu nu bareng. 
 Kelas B  bisa disambungkeun kana layanan GPRS jeung layanan GSM (sora, SMS), tapi ngan ngagunakeun salah sahijina dina waktu tinangtu. Salila maké layanan GSM, (sora jeung SMS), layanan GPRS ditunda heula, saenggeus layanan GSM (sora jeung SMS) réngsé, layanan GPRS bisa diteruskeun sacara otomatis. lolobana alat terminal GPRS mangrupa Kelas B.
 Kelas C  disambungkeun kana layanan GPRS jeung layanan GSM (sora, SMS). Pamakéan layanan GPRS jeung GSM diatur dipindah-pindah sacara manual (ku leungeun).

Alat anu bener-bener kelas A dikudukeun mancarkeun sinyal dina dua frékuénsi nu béda dina waktu nu bareng, sahingga merlukeun dua radio. Pikeun nyumponan sarat nu mahal ieu, telepon mobil GPRS bisa maké kaistiméwaan (basa Inggris: féature) dual transfer mode (DTM).

Kelas multislot 

Laju data dina GPRS boga hubungan langsung jeung jumlah sesela waktu (time slot) TDMA anu dibikeun. Kamampuh maksimum alat telepon mobil dinyatakeun dina kelas-kelas anu disebutGPRS Multislot Class.

{| class="wikitable" align="center"
!   Multislot Class  
!   Slot downlink  
!   Slot uplink  
!   Slot aktif  
|-
| align="center" | 1
| align="center" | 1
| align="center" | 1
| align="center" | 2
|-
| align="center" | 2
| align="center" | 2
| align="center" | 1
| align="center" | 3
|-
| align="center" | 3
| align="center" | 2
| align="center" | 2
| align="center" | 3
|-
| align="center" | 4
| align="center" | 3
| align="center" | 1
| align="center" | 4
|-
| align="center" | 5
| align="center" | 2
| align="center" | 2
| align="center" | 4
|-
| align="center" | 6
| align="center" | 3
| align="center" | 2
| align="center" | 4
|-
| align="center" | 7
| align="center" | 3
| align="center" | 3
| align="center" | 4
|-
| align="center" | 8
| align="center" | 4
| align="center" | 1
| align="center" | 5
|-
| align="center" | 9
| align="center" | 3
| align="center" | 2
| align="center" | 5
|-
| align="center" | 10
| align="center" | 4
| align="center" | 2
| align="center" | 5
|-
| align="center" | 11
| align="center" | 4
| align="center" | 3
| align="center" | 5
|-
| align="center" | 12
| align="center" | 4
| align="center" | 4
| align="center" | 5
|-
| align="center" | 13
| align="center" | 3
| align="center" | 3
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 14
| align="center" | 4
| align="center" | 4
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 15
| align="center" | 5
| align="center" | 5
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 16
| align="center" | 6
| align="center" | 6
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 17
| align="center" | 7
| align="center" | 7
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 18
| align="center" | 8
| align="center" | 8
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 19
| align="center" | 6
| align="center" | 2
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 20
| align="center" | 6
| align="center" | 3
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 21
| align="center" | 6
| align="center" | 4
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 22
| align="center" | 6
| align="center" | 4
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 23
| align="center" | 6
| align="center" | 6
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 24
| align="center" | 8
| align="center" | 2
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 25
| align="center" | 8
| align="center" | 3
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 26
| align="center" | 8
| align="center" | 4
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 27
| align="center" | 8
| align="center" | 4
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 28
| align="center" | 8
| align="center" | 6
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 29
| align="center" | 8
| align="center" | 8
| align="center" | Teu sadia
|-
| align="center" | 30
| align="center" | 5
| align="center" | 1
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 31
| align="center" | 5
| align="center" | 2
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 32
| align="center" | 5
| align="center" | 3
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 33
| align="center" | 5
| align="center" | 4
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 34
| align="center" | 5
| align="center" | 5
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 35
| align="center" | 5
| align="center" | 1
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 36
| align="center" | 5
| align="center" | 2
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 37
| align="center" | 5
| align="center" | 3
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 38
| align="center" | 5
| align="center" | 4
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 39
| align="center" | 5
| align="center" | 5
| align="center" | 6
|-
| align="center" | 40
| align="center" | 6
| align="center" | 1
| align="center" | 7
|-
| align="center" | 41
| align="center" | 6
| align="center" | 2
| align="center" | 7
|-
| align="center" | 42
| align="center" | 6
| align="center" | 3
| align="center" | 7
|-
| align="center" | 43
| align="center" | 6
| align="center" | 4
| align="center" | 7
|-
| align="center" | 44
| align="center" | 6
| align="center" | 5
| align="center" | 7
|-
| align="center" | 45
| align="center" | 6
| align="center" | 6
| align="center" | 7
|}

Kelas multislot GPRS anu paling ilahar:
 Kelas  2  standar minimal.
 Kelas  4  ngunduh 50% leuwih gancang ti batan Kelas 2.
 Kelas  6  ngunggah leuwih alus ti batan Kelas 4.
 Kelas  8  ngunduh 33% leuwih gancang ti batan Kelas 4 jeung Kelas 6.
 Kelas 10  ngunggah leuwih alus ti batan Kelas 8.
 Kelas 12  standar pangalusna, kalayan unjuk gawé ngunggah anu maksimum.

Pola pangkodeuan 

{| class="wikitable" align=center
!  Pola;pangkodeuan
!  Laju (kbit/det)
|-  align="center"
| CS-1
| 8.0
|-  align="center"
| CS-2
| 12.0
|-  align="center"
| CS-3
| 14.4
|-  align="center"
| CS-4
| 20.0
|}

Laju pamindahan data gumantung ogé kana cara pangkodeuan kanal anu digunakeun. Pola pangkodeuan anu kurang aman tapi panggancangna (CS-4) digunakeun lamun handset deukeut base transceiver station (BTS), sedengkeun pola pangkodeuan nu paling aman (CS-1) digunakeun mangsa handset jauh ti BTS.

Pamakéan CS-4 ngamungkinkeun palanggan ngahontal laju 20.0 kbit/det dina tiap time slot. Ngan, ngagunakeun cara ieu téh ngabalukarkeun kurangna wengkuan hiji sél turun nepi ka 25% ti kaayaan normal. CS-1 ngan bisa ngahontal laju 8.0 kbit/det pikeun tiap time slot, tapi boga kamampuh ngawengku 98% tina cakupan normal. Alat jaringan telekomunikasi anu leuwih anyar bisa ngaluyukeun laju pamindahan data sacara otomatis gumantung kana lokasi handset.

Sarua jeung CSD, HSCD ngagunakeun circuit-switched sarta langganan biasana ditagih dumasar kana jumlah menit. Pikeun hiji aplikasi saperti download, HSCSD mungkin leuwih dipisuka, lantaran data circuit-switched biasana dibéré prioritas leuwih manan data packet-switched dina hiji jaringan sélulér atawa jaringan mobil.

{| class="wikitable" align=center
!  Téknologi 
!  Unduh (kbit/det)  
!  Unggah (kbit/det) 
!  Konfigurasi   
|-  align="center"
| CSD 
| 9.6 
| 9.6
| 1+1
|-  align="center"
| HSCSD 
| 28.8 
| 14.4 
| 2+1
|-  align="center"
| HSCSD 
| 43.2 
| 14.4 
| 3+1
|-  align="center"
| GPRS 
| 80.0 
| 20.0 (Kelas 8 & 10 jeung CS-4)
| 4+1
|-  align="center"
| GPRS 
| 60.0 
| 40.0 (Kelas 10 jeung CS-4)
| 3+2
|-  align="center"
| EGPRS (EDGE) 
| 236.8 
| 59.2 (Kelas 8, 10 jeung MCS-9)
| 4+1
|-  align="center"
| EGPRS (EDGE) 
| 177.6 
| 118.4 (Kelas 10 jeung MCS-9)
| 3+2
|}

GPRS dumasar kana pakét data. Mangsa TCP/IP digunakeun, tiap handset bisa mibanda hiji atawa leuwih IP address. GPRS baris nyimpen sarta ngirimkeun pakét-pakét IP kana handset dina waktu handover (mangsa langganan pindah ti hiji sél ka sél lianna).

Layanan jeung hardware 

GSM nu maké GPRS bisa nyadiakeun:
 Layanan Multimedia Messaging Service (MMS)
 Aplikasi Internet pikeun Alat Pinter ngaliwatan Wireless Application Protocol (WAP)
 Layanan Point-to-point (PTP): internetworking jeung Internet (protokol IP)
 Layanan pesen singket atawa Short Message Service (SMS)
 Tambahan kamampuh dina mangsa nu bakal datang: fleksibel pikeun nambahkeun fungsi-fungsi anyar, saperti kapasitas anu leuwih badag, pamaké anu leuwih réa, aksés anyar, protokol anyar, jaringan radio anyar.

Modem GPRS USB 
Modem GPRS USB ngagunakeun interface nu mirupa terminal USB 2.0 jeung vérsi nu leuwih anyar, format data V.42bis, sarta RFC 1144 jeung anteneu éksternal. Modem bisa disupkeun dina jero kartu (pikeun laptop) atawa alat USB éksternal anu wangun jeung ukuranna sarua jeung mouse komputer.

GPRS bisa digunakeun sabagé bearer pikeun SMS. Lamun urang ngirim SMS dina GPRS, urang bisa ngahontal laju pangiriman SMS 30 pesen SMS per menit. Laju ieu leuwih gancang manan pangiriman SMS dina GSM, nu lajuna kira-kira 6 nepi ka 10 pesen SMS per menit.

Tempo ogé 
 CDMA
 EDGE
 UMTS
 Jaringan Inti GPRS
 SNDCP
 IP Multimedia Subsystem
 HSDPA

Rujukan

Tumbu ka luar 
 Introduction of high-speed data in GSM/GPRS networks
 GPRS Security Information 
 Free GPRS Resources 
 Free online tutorial.
 GSM World, the trade association for GSM and GPRS network operators.
 Palowireless GPRS Resource Center 
 GPRS Attach and PDP Context Activation Sequence Diagram 
GPRS Tutorial How machines use the GPRS network
 GPRS to Wi-Fi How-to  The Yellow Subterfuge GPRS Blog

Telekomunikasi

ja:GSM#GPRS