Wol

Wol mangrupa serepan tina basa Inggris nu hartina "bulu domba".  Wol mangrupa bulu kibas nu dipaké bahan benang, papakéan.  Sok dijieun jadi lawon wol nu bentukna téh kaén bulu.  Papakéan asal wol dipakéna sok haneut.  Ewol atawa wol sok disebut ogé sayét.

Salah sahiji ti serat-serat kahiji anu kungsi dipaké manusa pikeun nyieun lawon nyaéta wol. Sabenerna, wol geus lila pisan dipaké ku kituna henteu dipikanyaho awalna. Jalma-jalma Yunani kunamintal sarta nenun wol, sarta maranéhanana diajar cara ngalakonan hal éta ti urang Mesir. Wol nyaéta sarupaning buuk anu tumuwuh dina domba sarta lolobana sato séjén. Permukaan kabéh buuk ditutupan kalayan sisit-sisit anu pohara leutik, sakitu leutikna ku kituna ngan bisa di tempo ku mikroskop anu pohara kuat. Sisit-sisit ieu silih nindihan, kawas sirap-sirap dina hateup. Dina buuk, sisit-sisit bentukna datar, tapi dina wol panungtunganana mah nonjol kaluar, sarta "kerut" anu alamiah dina wol nyieun wol kapaké minangka serat pikeun lawon.

Aya sagala rupa tingkatan wol, lumantung kana domba ti mana wol éta asalna. Aya carita anu  sahubungan jeung hal ieu. Salila ratusan warsih, wol anu pangalusna dihasilkeun di Spanyol ti sarupaning domba anu dingaranan "merino". Sabot armada Spanyol tikerelep mangtaun-taun anu tuluy, sawatara ti kapal-kapal indit ti basisir kalér Skotlandia. Tapi sawatara domba merino palid ka darat dina kaayaan hirup. Domba-domba ieu diternakkeun jeung domba-domba gunung asal Skotlandia, sarta ti perkawinan ieu muncul turunan domba Cheviot anu terkenal, anu mangrupa salah sahiji ti penghasil-penghasil wol pangalusna di Inggris.

Rujukan

Bahan