Paku hata diuk

Paku hata diuk; Acrostichum aureum paku laut  ; nyaéta hiji tutuwuhan paku anu asalna tina kulawarga Polypodiaceae. Paku hata kagolongkeun jinis  tutuwuhan sabangsaning paku anu mibanda ukuran gedé, ieu paku remen katempo hirup dina taneuh anu kaiuhan ku tangkal-tangkal babakoan sanajan kitu  aya ogé dina lahan séjén anu negrak tapi  taneuhna jemlék. Acrostichum aureum loba kapanggih hirup di daérah tropis ogé ugahari di unggal nagara, pon kitu deui di Indonesia.

Ngaran séjén 
Paku atawa pakis ieu dipiwanoh ku ngaran anu béda-béda saperti:  paku larat, papah, piai (Mal.: piai raya), paku hata diuk (Sunda), warakas, krakas, kakakeok (Jawa), jeung rewayang (Halmahera). Nama-namanya dalam bahasa Inggris di antaranya golden leather fern, swamp fern, dan mangrove fern.

Ciri mandiri 
Paku hata diuk  ngawujud rungkun atawa dapuran anu gedé, jangkung bisa nepika 4 m, dan lebar rumpun yang kurang lebih sama. Tangkalna pondok tur seseg, ajeg, ditutupan ku sisit-sisit kelirna coklat.

Daun-daunna  majemuk ngawujud cucuk lauk, panjangna bisa nepi ka 3 meter, tapi jumlahna henteu leuwih ti 30 pasang anak daun anu  perenahna henteu ngentep,sakapeung paanggang, sakapeung rekep. Sababaraha pasang (ilaharna 5 pasang atawa leuwih) anak daun di tungtungna remen fertil (pibiniheun) kelirna semu coklat kawas tihiangan, kalayan palebah handapna dipinuhan ku sporangia anu baradag. Anak-anak daun anu steril (mandul) aya dipalebah handap, leuwih panjang sarta tungtungna bulenek henteu mencos.

Ékologi 

Hirup nahun, dina lingkungan leuweung babakoan, rawa basisir, tambak, sarta di sisi susukan, kamalir sarta wahangan anu deukeut ka laut. Sanajan kitu, Acrostichum aureum teu bisa hirup umpama kakeueum ku cai laut mah sarta teu mikaresep taneuh anu salinitas luhur atawa loba ngandung cai uyah; beda jeung , A. speciosum.

Sanajan kagolongkeun kana  halofit (halophyte, kuat dina cai laut/pangsét), paku hata mikabutuh cai biasa sangkan bisa hirup optimal. Di tempat-tempat anu mindeng kakeueum ku cai laut (10–28 kali perbulan), ieu paku jadina henteu subur/mérékététét malahan nepika paéhna. Mangsa kasorot panon poé, paku ieu bisa tahan hirup (toléran)  dina kaayaan kahieuman ogé bisa hirup . Malahan ieu paku bisa hirup kalawan subur sarta menginvasi lahan-lahan abu teu dimangpaatkeun nepika ngababadeg jadi leuweung paku hata anu lega.

Manfaat 
Daun-daun paku hata bisa digaringkeun pikeun nyieun hateup. Pucukna anu ngora kénéh di sababaraha daérah dimangpaatkeun pikeun bahan sayureun. Daun-daun anu geus kolot sarta akarna, dimangpaatkeun pikeun ubar tradisional.

Jinis-jinis anu sarupa
Acrostichum speciosum mibanda tangkal kawas A. aureum, ngan saeutik bédana. Anak-anak daun anu steril dina  A. speciosum mibanda tungtung anu mencos, henteu kawas A. aureum anu tungtungna mintul jeung bulenek . (Lihat pula foto pada laman Piai raya, pada Guide of the Mangroves of Singapore).

A. speciosum kapanggih dina habitat anu sarupa jeung A. aureum di Nusantara, pédah leuwih mikaresep daérah -daérah anu kahieuman.

Acrostichum danaefolium ogé sarupa jeung A. aureum, bédana dina anak daun anu fertil — mibanda sporangia dipalebah handapna— henteu wungkul dina anak-anak daun palebah tung-tung, tapi ogé nepika pasangan-pasangan deukeut puhu daun. A. danaefolium henteu kapanggih hirup di Nusantara.

Dicutat tina

Tutumbu ka uar 

 Piai raya, pada Guide of the Mangroves of Singapore

Polypodiaceae
Paku-pakuan
 Tutuwuhan Ubar