Kaawakan

Kecap kaawakan mangrupa hiji falsafah urang Sunda anu jero tur pohara pentingna dina kahirupan, kaawakan téh hartina pas, klop, saimbang, saluyu atawa mantes jeung diri. Jalma nu kaawakan dina hiji perkara hartina pantes jeung bisa mawa diri. 
     Merhatikeun kaawakan- henteuna penting pikeun kontrol kahirupan, manusa sakuduna ngalakukeun hiji perkara téh nu kaawakan ku dirina, mikahayang
nu teu kaawakan bakal teu mantes kana diri, cawérang, diseungseurikeun ku batur, euweuh ajrihna, ka dituna mah cilaka ku pamolah sorangan.
Hanjakalna, dina kahirupan sabudeureun urang, réa jalma mikahayang atawa nyandang nu sabenerna teu kaawakan ku dirina, hasilna lain alus, tapi kalah kagoréngan nu teu karasa, mun urang peka ngalenyepan kahirupan, saéstuna bakal kasawang jalma-jalma nu kaawakan-henteuna dina rupa- rupa perkara. 

   Aya jalma nu teu pantes maké mobil, pantesna maké motor, sabalikna, aya nu sabenerna teu kaawakan maké motor, pantesna maké mobil, aya jalma nu teu pantes jadi
jalma beunghar, pantesna jalma
biasa-biasa, ogé sabalikna, aya
jalma nu kaawakan jadi doktor, 
loba ogé nu henteu, nu kaawakan mah, kadoktorana
téh katingali, ngajiwa kana
dirina, katingali academic
attitude jeung integritasna,
diakui karyana, katempo
wawasan jeung percaya dirina, sabalikna, nu teu kaawakan
mah, gelar doktorna téh ngan
saukur formalitas, teu mawa
pangaruh, teu ningkatkeun ajrih
dirina, biasa-biasa euweuh
paningkatan elmuna, aya deui jalma nu teu pantes pamajikana
hiji, pantesna téh dua da
kaawakan pisan, sikepna adil,
duitna loba, kapamingpinana
alus, wiwahana aya, jeung
pamajikana bisa narima, sabalikna, loba nu teu pantes,
euweuh cupat jeung teu
kaawakan sanajan miboga ogé, nu kitu mah pasti riweuh na
téh, loba masalah, jajauheun
tina kesenangan poligami, aya deui nu pantesna jadi pamingpin,
teu pantes jadi rahayat, loba
nu teu pantes jadi pejabat,
pantesna jadi bawahan, buktina,
nalika jadi pejabat kalah loba
kagoréngan nu kabuka, kanyahoan kualitas aslina,
ragrag harga dirina, aya jalma miboga mobil alus,
barangna mahal, duitna loba, tapi, nu kadéngé kalah omongan
batur: “asa ku teu pantes si éta beungharna.” rarasaan
batur kitu téh tong dianggap
sapira, salila jujur jeung tanpa
kapentingan bisa jadi
ngagambarkeun sajatina, ayana
nu ngomong kitu lantaran meureun sok kadéngé jeung
katingali sikep jeung ucapan
sapopoéna teu némbongkeun
kaajrihan jalma beunghar:
penampilan jeung omongan teu
saluyu, dedegan awak teu ngadukung, sikep méntalna jiga
nu sangsara, teu ngarti kana
téknologi, komo bari tara
barang béré (bahasa Indiana
mérégéhésé alias korét cap
jahé), dipéntaan pedit, kajeun méré itungan, kana barang
lebaran, jadi, nu karasa ku
batur téh teu mantes, teu
kaawakan beunghar, aya deui nu teu kaawakan dina
élmu, sakolana luhur, gelarna profésor doktor, ngan
karasa ku batur jeung
lingkungana téh asa teu pantes,
asa cawérang. “si pak éta geus
profesor? euleuh? maenya?
profesor naon?” bari reuwasna téh, kagét anéh, mirakukeun,
teu manteskeun, ayana caritaan
kitu téh, lantaran batur
ngarasa euweuh kaajrihan tina
gelarna: elmuna teu kadéngé,
sikep kritisna teu katingali, gagasana euweuh, mun ngomong
pabaliut malah teu kaharti, tara
nulis komo dina jurnal ilmiah, kitu
deui ngeunaan jabatan, aya
jalma nu ceuk haréwos bojong,
asa teu pantes si Astahiam jadi pajabat atawa pamingpin, rék
dipapantes ku batur kumaha, da
caritaana teu jiga pamingpin,
kamampuhanna teu katingali,
kanyahoan loba kasieun,
disentég murungkut, teu boga kategasan, jabatana teu
nambah wiwaha na, ku bawahan
kalah pada ngomongkeun. 

   Sagala rupa dina kahirupan téh
kudu kaawakan, kudu saluyu
jeung diri, kudu mantes, nyetél, jejeg, karasa wiwaha tur
komara na, lain ku dasi tapi
dina kecap, integritas jeung
sikep méntal, nyandang nu teu
kaawakan kalah ngaririweuh diri,
cawérang karasana, mun urang saréréa bisa ngalenyepan tur
maké falsafah ”kaawakan,”
sigana bérés kahirupan téh, carana urang apal kaawakeun-
henteuna hiji perkara ku jalan
loba méré, introspéksi, ngahirupkeun haté jeung
kapekaan diri. 

Hayu urang silih
rojong, silih ingetan!

Sumber Rujukan 
http://www.sundamedia.com