Eyjafjallajökull

Eyjafjallajökull (dikecapkeun ; basa Islandia keur "glasiér Eyjafjöll") nyaéta salah sahiji lapisan és Islandia nu rada leutik, perenahna di béh kaléreun Skógar, kuloneun Mýrdalsjökull. Ieu lapisan és téh nutupan kaldéra gunung api nu luhur ponclotna 1.651 méter  (5.147 kaki). Ieu gunung api geus bitu rada mindeng ti période glasial pangahirna, pangpandeurina mah bituna téh taun 2010.

Géografi
Eyjafjallajökull ngawengku hiji gunung api nu kabéhanana katutupan ku lapisan és. Ieu lapisan és nutupan hiji wewengkon nu legana kira-kira 100 km2 (39 mil2), nu ngaluarkeun loba saluran kaluar glasiér. Saluran kaluar glasiér utama nyaéta di béh kalér; Gígjökull, ngalir ka Lónið, jeung Steinholtsjökull, ngalir deui ka Steinholtslón. Ieu glasiér téh panglegana ka-4 di Islandia mah. Dina taun 1967 aya urug gedé dina bojong glasial. Dina tanggal 16 Januari 1967 jam 13:47:55 (atawa 1:47:55 PM) aya kajadian bitu dina glasiér. Ieu kajadian bisa karékam wancina alatan séismometer-séismometer di Kirkjubæjarklaustur ngamonitor ieu gerakan. Nalika kurang leuwih  material nabrak glasier éta, sajumlah gedé udara, és, katut cai mimiti bagerak ti handapeun glasiér kaluar ka laguna nu aya dina suku glasiér.

Gunungna sorangan mah, mangrupa hiji stratovolkano, nu titik pangluhurna mah luhurna , tur boga hiji kawah nu gurat tengahna , muka ka  béh kaler. Biwir kawahna boga tilu punclut, nyaéta (saarah jeung jarum jam ti kalér wétan) Guðnasteinn,  (kurang leuwih), Hámundur,  jeung Goðasteinn,  . Beungeut kidul ieu gunung mangrupa hiji bagéan tina basisir Atlantik Islandia, nu salila mangrébu-rébu taun, lautna geus mundur . Basisir saméméhna mah kiwari mangrupa jungkrang nu lewang kalayan sababaraha curug, nu pangkasohorna mah Skógafoss. Nalika angin kenceng, cai tina curug-curug nu leuwih leutik malah bisa katiup naék deui ka gunung. Wewengkon antara gunung jeung basisir kiwari mangrupa hiji amparan nu rélatif datar, legana , katelahna Eyjafjöll.

Ieu gunung api eusina hiji rohangan magma di sahandapeun gunung, nu asalna tina perbédaan téktonik Tonggong Atlantik Tengah. Ieu gunung téh bagéan tina ranté pagunungan nu manjang sapanjang Islandia. Tatangga-tatangga pangdeukeutna nu aktif nyaéta Katla, di béh kalér wétan, jeung Eldfell, di Heimaey, di béh kidul kuloneunanan.
Ieu gunung api sacara géologis dianggep boga hubungan jeung Katla, sabab lamun Eyjafjallajökull bitu, biasana dituluykeun ku bituna Katla.

Gunung api Eyjafjallajökull bitu taun 920, 1612 tuluy ti 1821 tepi ka 1823 nalika nyababkeun caah nyebrot situ glasial atawa jökulhlaup. Bitu tilu kali taun 2010 nyaéta tanggal 20 Maret, April–Méi, sarta Juni. Kajadian bulan Maret mah nyababkeun évakuasi gegedéan kira-kira 500 urang lokal, tapi bitu tanggal 14 April mah sapuluh tepi ka dua puluh kalieun leuwih kuat sarta nyababkeun gangguan gedé kana lalu lintas udara di sakabéh Éropah. Nyababkeun dibolaykeunanan rébuan penerbangan di Éropah katut Islandia.

Étimologi
Ieu ngaran hartina "glasiér" (atawa ciplesna mah hartina "tutup és") Eyjafjöll. Kecap jökull, nu hartina glasiér atawa tutup és, mangrupa basa nu sakulawarga jeung kecap Basa Inggris Panengah ikel nu aya dina -icle dina basa Inggris icicle).

Eyjafjöll mangrupa ngaran nu dilélér pikeun sisi kidul gunung katut gunung-gunung leutik nu ngawangun suku gunung.

Eyjafjöll asalna tina kecap eyja (jamak tina ey, nu hartina eyot atawa island), jeung kecap jamak fjöll, hartina fells atawa pagunungan), lamun dihijikeun sacara literal hartina: "pagunungan di kapuloan". Ieu ngaran meureun nujul kana kapuloan Vestmannaeyjar nu aya di deukeuteunana.

Kecap fjalla mangrupa jamak génitif tina fjöll, jadi Eyjafjalla mangrupa wangun génitif tina Eyjafjöll nu hartina: "tina Eyjafjöll".
Tarjamah literal bagéan demi bagéan tina Eyjafjallajökull baris jadi "tutup és Pagunungan di Kapuloan".

Eyjafjallajökull kadang-kadang ditujulkeun kana numeronym "E15".

Géologi 

Ieu stratovolcano, nu liang-liangna miturut kana trén wétan-kulon, kawangun ku lava basalt tepi ka andesite. lolobana bitu historisna mangrupa bitu éksplosif. Sok sanajan kitu, liang nu rengat aya dina kadua sisina (utamana béh kulon).

Bitu taun 1821 tepi ka 1823
Sababaraha karuksakan disababkeun ku bitu leutik taun 1821. Hususna, lebu nu kaluar alatan bitu ngandung pecahan florida nu loba, nu lamun dosisna loba mah bisa ngabahyakeun struktur tulang sato piaraan, kuda, domba, katut manusa. Ieu bitu ogé nyababkeun gerakan glasiér leutik jeung sedeng sarta caah di walungan Markarfljót jeung Holtsá nu aya deukeuteunana. Fase éruptif dimimitian tanggal 19 jeung 20 Désémber 1821 ku ayana bitu éksplosif nu tumuluy tepi ka sababaraha poé. Sumber-sumber nerangkeun yén lebu ragragan kacida kandelna di wewengkon sabudeureun gunung api, hususna ka béh kidul jeung kulon.

Sanggeus kajadian éta, runtuyan bitu nu leuwih leutik tumuluy tepi ka bulan Juni 1822.
Ti ahir Juni nepikeun ka awal Agustus 1822, runtuyan bitu lianna nuturkeun. Kolom bituna luhur pisan, kalayan lebu ragragan tepi ka jauh béh kalér nagara, di Eyjafjörður, sarta béh kidul kulon, di bojong Seltjarnarnes deukeuteun Reykjavík.

Période ti Agustus tepi ka Désémber 1822 katingalina mah leuwih simpé, tapi para patani mah matalikeun paraéhna lembu jeung domba di wewengkon Eyjafjörður jeung karacunan alatan bitu, nu ari analisis modéren mah ngidéntifikasi ieu kajadian téh minangka karacunan florida. Sababaraha glasiér leutik leupas ka walungan Holtsá. Nu leuwih gedéna mah nyaahan dataran deukeuteun walungan Markarfljót. Sumberna teu netepkeun tanggal pasti.

Dina taun 1823, sababaraha urang lalaki naék ka Eyjafjallajökull pikeun mariksa kawahna. Maranéhanana manggihan hiji liang rengat deukeuteun kaldéra poncot béh kulon deukeuteun Guðnasteinn.

Dina taun 1823 awal, gunung api deukeuteunana, Katla sahandapeun lapisan és Mýrdalsjökull bitu tur dina wanci nu babarengan, kolom sa'abna katempo dina poncot Eyjafjallajökull.

Lebu tina bitu Eyjafjallajökull taun 1821 kapanggih di sakabéh wewengkon kidul Islandia. Kelirna kulawu kolot, keusik jeung koralna ngandung silikon dioksida 28–40%.

Bitu taun 2010

Bulan April 2010, aktivitas séismik katangén di wewengkon ieu gunung api, ku ayana mangrébu-rébu lini leutik (lolobananana magnitudona 1–2 skala magnitudo Richter, ukur saeutik nu leuwih gedé ti 3 magnitudo)  di handapeun ieu gunung api. Dina ping 26 Pébruari 2010, peta séismik nu teu wajar dibarengan ku ngalegaanana kulit bumi kacida gancangna nu kadaptar ku Institut Météorologi Islandia. Ieu téh ngabuktikeun ka ahli géofisika yén magma ngocor ti handapeun kulit bumi ka rohangan magma gunung api Eyjafjallajökull sarta tekananana ngakar tina prosés nu nyababkeun pindahna kulit bumi di daérah pertanian Þorvaldseyri. Aktivitas séismik tumuluy ngagedéan sarta ti saprak 3–5 Maret, ampir 3,000 lini kauukur dina épiséntrum ieu gunung api.

Tempo ogé 
 Glasiér di Islandia
 Vulkanisme di Islandia
 Curug di Islandia
 Ragnar Th. Sigurdsson nu moto bituna gunung Eyjafjallajökull taun 2010

Rujukan

Tumbu kaluar 

 Poto
 Poto katut vidio ti Eyjafjallajökull
 Gambar satelit nalika bitu taun 2010 yasana NASA
 Poto bitu taun 2010 yasana Fred Kamphues 
 Kumpulan gambar satelit ti Blog Satelit CIMSS
 Koléksi Poto Panghadéna 
 More from Eyjafjallajökull – Gambar Badag
 Poto-poto ku Raw Iceland, hiji organisasi basis Reykjavík nu ngorganisir poto wisata amatir jeung profésional ka ieu gunung api.

 Vidio jeung webcam
 Webcam nalika bitu
 Vidio pondok 17 April 2010. Kurang leuwih 30 menit diputer salila 18 detik.
 Video bitu munggaran 2010
 Video bitu munggaran 2010 yasana Raw Iceland
 Video sanggeus bituna Eyjafjallajokull. Dicokot 28 Juli 2010
 Saurang kru pilem badarat di Eyjafjallajokull salila bitu 2010

 Audio
 Gunung api Eyjafjallajökull: Curug Seljalandsfoss  (rékaman keur dua ceuli optimal keur headpon)

 Artikel géologis
 Universitas Islandia: Sajarah Eyjafjallajökull  
 Géologi gunung api Katla jeung Eyjafjallajökull, Universitas Islandia
 Jalur magma jeung lini di Eyjafjallajökull, Institut Météorologi Islandia (PDF)
 Institut Élmu Bumi – Bitu di Eyjafjallajökull  (laporan status bitu poéan)
 Laporan Aktivitas Vulkanis Mingguan SI / USGS keur Eyjafjallajökull 

 Perkiraan lebu penerbangan
 Perkiraan Grafis Lebu Vulkanis keur wewengkon Atlantik Kalér
 Peta Konséntrasi Lebu Vulkanis keur wewengkon Atlantik Kalér

 Peta
 Peta wewengkon Iceland National Land Survey 
 Peta kontur

Islandia Kidul
Gunung api di Islandia
Gunung api aktif
Stratovolkano
Gunung api VEI-4
Wewengkon Vulanis Kidul di Islandia