Sagu

Sagu nyaéta tipung anu dipibanda tina hasil olahan tangkal kirai (Metroxylon sagu Rottb.). Tipung sagu ngagaduhan ciri fisik mirip sareng tipung tapioka. Dina resep masak, tipung sagu kawilang hésé diala sering digentoskeun ku tipung tapioka sahingga namina sering patukeur, sanaos dua tipung ieu saleresna béda-béda.

Sagu mangrupikeun kadaharan pokok pikeun masarakat di Maluku sareng Papua utamina anu nganjrek di basisir. Sagu didahar dina wujud papeda, mangrupi bubur, atanapi dina olahan anu sanés. Sagu sorangan dijual salaku tipung ageung atanapi dikomprés sareng dibungkus ku daun cau.  Salaku tambahan, ayeuna sagu ogé diolah janten mi.

Salaku sumber karbohidrat, Sagu unik sabab dihasilkeun di rawa-rawa (habitat alami tina kirai). Kaayaan ieu ngagaduhan kaunggulan ékologis nyalira, sanaos henteu nguntungkeun sacara ékonomis (ngajantenkeun sebaran sesah).

Panén sagu 
Sagu anu dipanén diolah kujalan:
 Tangkal sagu dibongkar sareng diteukteuk dugi ka ukur batangna gampil direcah.
 Tangkal dibagi panjang dugi ka sami.
 Téras gagangna icacag sareng dicandakan.
 Teras diparud atanapi di wejek dugi ka kaluar acina, sareng disaring.
 Produk saringan dikumbah sareng  acina dicandak.
 Aci diolah pikeun ngadamel tipung atanapi dibungkus ku daun cau (disebat "basong" dina Kendari).

Tangkal sagu tiasa hirup dugi ka jangkungna 20 méter, malahan aya anu 30 m. Tina sa tangkal tiasa ngahasilkeun 150 dugi ka  300 kg pati. Aya survei di Kabupatén Kendari nunjukkeun yén pikeun ngolah dua tanggal sagu diperlukan 4 orang yang bekerja selama 6 hari.
Tutuwuhan sagu tiasa janten panyalindungan lingkungan sabab tiasa nyerep émisi gas karbon dioksida tina rawa sareng lahan gambut kana hawa. (Bintoro, 2008).

Kandungan gizi 
Tepung sagu beunghar karbohidrat (pati) tapi miskin pisan dina nutrisi anu sanés. Ieu lumangsung kusabab kandungan aci anu tinggi dina teras taneuh sareng prosés panén.

Seratus gram sagu garing sami sareng   355 kalori. Di jerona rata-rata mibanda  94 gram karbohidrat, 0,2 gram protéin, 0,5 gram serat, 10 mg kalsium, 1,2 mg besi, dan lemak, karoten, tiamin, dan asam askorbat dalam jumlah sangat kecil.

Galeri, ngékstrak/ngaci sagu

Dicutat tina 

2. Flach, M. and F. Rumawas, eds. (1996). Plant Resources of South-East Asia (PROSEA) No. 9: Plants Yielding Non-Seed Carbohydrates. Leiden: Blackhuys.

Kadaharan tradisional
Kadaharan Indonésia
Kadaharan