Ozon

Ozon (O3) mangrupa hiji alotrop oksigén, molekul nu diwangun ku tilu atom oksigén, molekul triatomik, nu leuwih teu stabil batan O2 nu diatomik.

Ozon mangrupa gas nu warnana bulao dina suhu jeung tekenan baku. Dina suhu handapeun -112 °C, ozon jadi cairan kelir bulao kolot, sarta bakal beku dina suhu -193 °C. Ozon mangrupa bahan pangoksidasi nu kuat; sipatna teu stabil sarta bakal robah jadi oksigén biasa dina réaksi:

2O3 → 3O2. Réaksi ieu lumangsung leuwih gancang mun suhuna leuwih panas sarta tekenan leuwih leuwik.

Dina atmosfir Bumi, kadar ozon téh leutik: ozon di sabudeureun urang dianggap polutan, sabab bisa ngaruksak bayah, tapi pancénna di awang-awang penting pisan pikeun niungan beungeut Bumi tina cahya ultrabungur. Ozon bisa dihasilkeun tina O2 nalika aya gelap.

Sababaraha alat listrik bisa ngahasilkeun ozon, misalna telepisi, printer laser, jeung mesin potokopi nu maké tegangan badag.

Lapisan ozon 
.
Lapisan atmospir nu panglobana ngandung ozon nyaéta stratospir, dina wewengkon nu disebut ogé lapisan ozon. Lapisan ieu nyaring cahya ultrabungur (270-400 nm) nu kurang ti 320 nm ti Panonpoé nu bisa nyilakakeun kahirupan di Bumi. Najan kitu, panjang gelombang éta ogé penting pikeun ngahasilkeun vitamin D, nu penting pisan pikeun kaséhatan manusa. Ukuran baku pikeun kandungan ozon dina atmospir ngagunakeun unit Dobson. Ozon nu dipaké di industri diukur dina ppm jeung persén massa atawa beurat.

Papanggihan ozon 
Ozon mimiti dikenalkeun ku Christian Friedrich Schönbein taun 1840, diturunkeun tina basa Yunani nu hartina 'bau' (ozein), sabab ozon nu dihasilkeun tina gelap bisa dicirikeun ku bauna  . Bau tina gelap téh asalna tina éléktron nu dibébaskeun nalika aya parobahan kimia, lain ozonna sorangan  . Dina kadar 0,015 ppm, bau ozon bisa kaangseu, sedengkeun mun kadarna 1 ppm mah bauna kawas walirang.

Mangpaat lianna 
Ozon sok dipaké di spa atawa solobong panas (batan klorin atawa bromin) pikeun maéhan jaram (baktéri) dina cai. Di nu kitu, ozonna dihasilkeun tina lampu ultrabungur atawa corona discharge chip nu lajeng disuntikkeun kana pipa saluran.

Baca ogé 
 déplési ozon, kaasup nu kawentar Liang Ozon.
 lapisan ozon
 ozon Troposfir

Tumbu kaluar 
 NASA's Earth Observatory article on Ozone 
 International Day for the Preservation of the Ozone Layer 
 International Chemical Safety Card 0068
 NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
 National Institute of Environmental Health Sciences Ozone Alerts 
 WHO-Europe reports: Health Aspects of Air Pollution (2003)  (PDF) jeung "Answer to follow-up questions from CAFE (2004) (PDF)
 Ground-level Ozone Air Pollution

Rujukan 
  Ibanez, Jorge G., Rodrigo Mayen-Mondragon, & M. T. Moran-Moran. 2005. Laboratory Experiments on the Electrochemical Remediation of the Environment. Part 7: Microscale Production of Ozone. J. Chem. Ed. 82:1546 Abstract
 Seinfeld, John H.; Pandis, Spyros N. 1998. Atmospheric Chemistry and Physics - From Air Pollution to Climate Change. John Wiley and Sons, Inc. ISBN 0-471-17816-0

Kimia lingkungan
Sanyawa oksigén
Antiséptik