Basa Urang Pulo

Bahasa Urang Pulo atawa Logat Orang Pulo nyaéta dialék tina Melayu anu diucapkeun ku urang Pulo anu nyicingan di Kapuloan Seribu. Ieu basa mangrupa basa anu diwangun ku cara campur tina loba basa di Nusantara sapertos basa Mandar, basa Bugis, basa Madura dan basa Tidung.

Sajarah 
Pangeusi Kapuloan Seribu dipercaya geus kabentuk sarta dimimitian ti wewengkon Pulo Panggang. Jeung pas-padumukan di Kapuloan Seribu leuwih lega, tuluy sumebarna populasi ogé budayana dilaksanakeun ti hiji pulo ka pulo séjénna, sapertos Pulo Pari, Pulo Untung Jawa, Pulo Tidung jeung sajumlah pulo séjénna.

Budaya jeung ciri Urang Pulo salaku masarakat pulo anu disebut Urang Pulo Panggang dina waktu éta jadi béda jeung warga Betawi, padahal daerahna caket pisan sareng Kota Jakarta. Sarta ogé teu sarupa watekna jeung warga Banten sanajan sajumlah pangeusi asli ti Banten. Masarakat Pulo Panggang beuki condong ngabogaan ciri budaya sorangan mangrupa campuran budaya Banten, budaya jeung karakteristik masarakat asli Kalimantan (utamana urang Tidung jeung urang Banjar), urang Mandar ti Sulawesi, jeung urang Sunda sarta mibanda saeutik budaya jeung karakter Betawi. Hasil tina campuran kompléks sapertos ngahasilkeun hiji budaya ogé karakter anyar, nyaeta karakter Urang Pulo istilah pikeun penduduk awal Pulo Panggang, nu salajengna jelas bentuk jeung salaku karakter jeung budaya pangeusi Kapuloan Seribu.

Hasil tina campuran budaya anu nyiptakeun ciri unik ogé budaya di Kapuloan Seribu ogé katingal dina gaya basa, gerakan pikiran maranéhanana. Gaya basa maranéhanana leuwih nyaring dina volume nyarita kawas urang Sulawesi, lincah ogé lincah siga khas Banten kitu ogé karakter étnis Indonésia séjénna. Kitu deui ku panamaan kuliner khas Urang Pulo anu mibanda gaya basana sorangan jeung sorana unik. Contona sesebutan kadaharan sarupa lontong jeung nasi uduk umumna didahar keur sarapan disebut selingkuh, sambel cabe seger pikeun lauk bakar disebut sambal beranyut.

Ngucapkeun 
Warga Kepulauan Seribu gaduh gaya béja anu rada unik. Aksenna kadéngé béda jeung basa anu biasa diucapkeun ku masarakat Jakarta di daratan. Sanajan sacara umum aya loba kamiripan, aksen ieu jelas béda ti aksen Jakarta, anu populér dipaké dina acara televisi. Nada sora masarakat Pulo Pramuka beuki "naék-turun", kekecapan nu dipaké ogé sakapeung teu gampang kaharti.

Istilah Urang Pulo biasana dipaké pikeun jalma-jalma ti Pulo Panggang, Pulo Pramuka, jeung Pulo Karya. Tapi sacara umum, urang Pulo ogé bisa dilarapkeun ka urang Kepulauan Seribu umumna, ngabédakeun istilah Urang Daratan. Pulo Panggang ogé geus disebut-sebut minangka pulo pangkolotna anu dicicingan ku masarakat. Ayeuna pulo ieu padet pendudukna sareng padumukan. Baheula, generasi kahiji pangeusi pulo ieu asalna ti Banten jeung Mandar ti Sulawesi Kidul.

Dina buku "Orang Pulo di Pulo Karang" karya Rosida Erowati Irsyad, Urang Pulo (urang Kepulauan Seribu) ngagunakeun Basa Indonésia kalayan logat Melayu. Masarakat Pulo téh cenah miboga artikulasi sora anu kuat, struktur basa jeung kosa kata anu khas. Gaya basa aya opat, anu kahiji gaya basa urang Pulo Kelapa (deukeut Pulo Harapan) anu kandel ku lafal vokal anu panjang sarta ngagelombang. Kadua, gaya jalma Pulo Tidung anu dipangaruhan ku Basa Tidung jeung Tangerang basisir. Katilu, urang Pulo Untung Jawa anu masih kénéh kandel logat Betawi. Kaopat, Urang Pulo (nyaéta Urang Pulo Panggang, Urang Pulo Pramuka, jeung Urang Pulo Karya) dipangaruhan ku Melayu jeung Bugis.

Kekecapan
Kekecapan anu has urang Pulo teu kapanggih di mana waé, numutkeun buku "Orang Pulo di Pulau Karang", di antarana:
atret: mundur
potret: Kaluhur
pangkeng: kamar
monro: istirahat
godot: nyulam benang

Aya ogé kekecapan anu sarua jeung anu dipaké di suku-suku séjén, tapi hartina béda. Salaku conto, pengentotan nu hartina "hutang anu teu kabayar", atawa mbok nu hartina "adina", oge trade hartina "euweuh".

Saterusna aya ogé ciri glotal stop. Gaya glottal stop ilahar disebut fitur aksen basa Inggris Cockney, tapi urang Pulo oge boga. Glottal stop nyaéta cara ngucapkeun sora "t" maot ku laring. Henteu ngan sora "t" maot, tapi sora "k" pareum teuing.

Ieu sababaraha conto titik glotal gaya Pulo.

laut jadi lau
kunyit jadi kunyi
belok kana blengko
kulon jadi bara

Aya ogé parobahan kecap "mau" dina basa Indonésia jadi "mao" dina kas Pulo, "timur" jadi "timor", jeung "pohon" jadi "pokok", "tidur" jadi "tidor".

Dialék 
Dialék masarakat Kapuloan Seribu béda jauh jeung logat masarakat Betawi. Sanajan kitu, teu sakabeh dialek dilarapkeun ka sakabeh pulo di Kepulauan Seribu. Alesanana, Pulo Pramuka miboga logat anu leuwih unik jeung béda jeung masarakat Pulo umumna.

Bédana dialék masarakat Kepulauan Seribu katingali pisan tina kosa kata jeung logatna. Dialék anu dipaké ku masarakat Pulo sapopoé sok disebut dialék Pulo. Kaunikan logat Pulo ieu nyaéta Glottal stop atawa ngucapkeun hurup "k" jeung "t" pareum.

Di handap ieu daptar dialék basa Pulo;

 Dialek Pulo Panggang dipaké di kalér Pulo Panggang jeung Kapuloan Seribu
 Dialék Pulo Pramuka diucapkeun dina Pulo Pramuka
 Dialek Pulo Tidung diucapkeun di Pulo Tidung
 Pulo Untung Jawa dialék dipaké di kidul Pulo Untung Jawa jeung Kapuloan Seribu

Rujukan

Basa di Indonésia
Basa