Kultuurstelsel

Kultuurstelsel. Pikeun nyumponan pangabutuh pasar dunya nu mangrupa kopi, gula, nila, jeung kapas, para patani diaping pikeun melakna. Ngaranna cultuurstelsel, nu mangrupa terusan tina Preangerstelsel.  Caranamah teu béda, nyaéta:

1.      Landrent atawa séwa tanah mangrupa duit atawa hasil tatanén: atawa

2.      Ngagarap 1/5 taneuhna pikeun melak nu dipénta ku pamaréntah, kaasup ogé ngakutanana.

Ceuk Van den Bosch, unggal cacah nu melak kopi  bakal menang duit 7 gulden jeung pamaréntah 5 gulden. Jadi patani téh kacumponan pangabutuh hirupna. Lamun jumlah cacahna 800.000 pamaréntah bakal meunang 800.000 x 5 gulden, jumlahna fl 4.000.000,00. Upama hasilna leuwih para pengawas jeung pembinana bakal meunang duit prémi.

Salian ti Préangerstelsel, daérah séjén di Jawa Barat anu keuna aturan culturstelsel nyaéta Cirebon, Banten, Karawang sarta Ciasem. Wilayah Jawa Barat anu teu ngahasilkeun kopi, nyaéta Jampang, pagunungan di daérah  Sumedang jeung Bandung, dipelakan nila. Dina taun 1834, 1836, 1839, jeung  1845, di Banten timbul pemberontakan lantaran dititah pepelakan nu teu dipikawanoh, nyaéta kopi, nila, entéh jeung bako. Biasana maranéhna melak paré jeung pedes. Pemberontakan nu pangrongkahna nyaéta  nu dipimpin ku Radén Bagus Jayakarta dina taun 1849-1850 M, tapi bisa ditumpes.

Rujukan