Ranggasa

Ranggasa; hanggasa (Amomum dealbatum) nyaéta hiji tutuwuhan anu asalna tina kulawargga  (Zingiberaceae). Buahna anu amis rada haseum sarta kaangseuna seungit bisa dikonsumsi kitu waé dinakaayaan seger; buah ngorana dikonsumsi sabada  dikulub/seupan.

Ngaran séjén
Tutuwuhan asli Indonésia ieu dipiwanoh ku ngaran-ngaran daérah saperti : wresah, wersah atawa resah (Jw.); resak (Mly.); hanggasa, hangasa, ranggasa (Sd.); sarta langkasa (Kangean); "renggak" (lombok).  Buahna dipiwanoh  ogé  Java cardamom (Ingg.).

Ciri mandiri 

Tangkalna mangrupi terna nahun tur hirup subur, jangkuna bisa nepi ka 3 m. Daun wujudna jorong atawa jorong lonyod, 30–90 × 10–20 cm, sisi luhurna gundul, sisi handapna  buluan lemes bodas kawas beledu.

Kembang majemuk ngentep dina tandan méh semu buleud, diaméter lk. 5 cm, bijil tina rimpang;beuti  deukeut puhu tangkal (semu). Tabung mahkota leuwih panjang tibatan kelopak, bodas wujudna  jorong. Labellum bodas, kalayan kelir koneng di tengahna sarta  aya garis beureum dipalebah puhuna, wujudna uleud endog, kurang-leuwih  3,5 cm panjangna. Buah kotak berwarna hijau sampai keunguan, bulat telur, 2,5–3 × 1,8–2,4, nyiku 9 (7–13), buluan lemes. Sikina laleutik, coklat semu hideung, ampir sakabehna kabungkus di jero salut biji dagingan bodas kulawu, loba mibanda sari buah.

Kagunaan 

Buahna  ilaharna dikonsumsi dina kaayaan seger, dipikaresep alatan salut sikina anu mibanda loba sari buah anu rasana amis (sakapeung) rada haseum rasana. Umbut jeung pucuk anu ngora, kembangna anu ngora, sarta buah ngorana bisa waé dikulub, pikeun sayureun atawa dijadikeun lalab dipaké coél sambel.

Di  India didagangkeun mangrupa gaganti Kapulaga, sahenteuna ieu dina mangsa anu geus lila kaliwat . Di Cina dimangpaatkeun pikeun ramuan ubar tradisional.

Ékologi jeung sebaran

Hirup liar sababraha jumpluk di leuweung atawa kebon, utama hirup dina taneuh anu beueus tur loba ngandung humus. Tutuwuhan iwu bisa direkahkeun ku jalan ngarintahkeun beutina anu geus sirungan, Sanajan arang langka aya anu ngahaja melak ieu tutuwuhan.

Kapanggih hirup Mimiti ti India di dibeulah kulon , Nepal, Bangladesh, Yunnan, Thailand Sarta di Indonésia (Jawa).

Dicutat tina

Tutumbu kaluar

 Flora of China: Amomum dealbatum Roxburgh
 Amomum dealbatum  di India (foto kembang)

Zingiberaceae
Buah-buahan
Tutuwuhan ubar
Tutuwuhan Tropis
Tutuwuhan Indonésia