Naskah Wangsakerta

Naskah Wangsakerta nujul ka sakumpulan naskah nu disusun ku Pangéran Wangsakerta pribadi atawa nu disusun ku "Panitia Wangsakerta". Dumasar eusi Pustaka Rajyarajya i Bhumi Nusantara parwa (bagian) V sarga (jilid/naskah) 5 nu mangrupa daptar pustaka, sahanteuna pabukon Karaton Cirebon ngoléksi 1703 judul naskah, 1213 di antarana mangrupa karya Pangéran Wangsakerta saparakanca.

Panitia Wangsakerta
Dina pamuka unggal naskah karya Wangsakerta salawasna diémbarkeun ngeunaan prosés dijieunna naskah-naskah éta. Panitia—nu dipingpin ku Pangéran—Wangsakerta ieu dimaksudkeun pikeun nyumponan amanat ramana, Panembahan Girilaya, sangkan nyusun kisah karajaan-karajaan Nusantara. Panitia ngadeg pikeun ngayakeun gotrasawala antara para ahli (sajarah) ti sakuliah Nusantara, nu hasilna disusun jeung ditulis jadi naskah-naskah nu kiwari katelah Naskah Wangsakerta téa. Gotrasawala ieu lumangsung taun 1599 Saka (1677 M), sedengkeun panyusunan naskah-naskahna méakeun waktu nepi ka 21 taun (réngsé 1620 Saka, 1698 M).

Karya Panitia Wangsakerta
Naskah-naskah nu dihasilkeun ku Panitia Wangsakerta bisa digolongkeun kana sababaraha judul:
Pustaka Rajyarajya i Bhumi Nusantara
Pustaka Pararatwan
Pustaka Carita Parahyangan i Bhumi Jawa Kulwan
Pustaka Nagarakretabhumi
Pustaka Samastabhuwana
Salinan kitab-kitab hukum Majapahit
Kumpulan carita, katha, jeung itihasa
Pustaka ngeunaan raja désa jeung raja alit
Salinan rupa-rupa naskah Jawa Kuna
Mahabharata
Kumpulan kathosana
Salinan prasasti
Salinan surat-surat perjangjian sabalad
Naskah ngeunaan carita para padagang
Naskah dina rupa-rupa basa séjén jeung deungeun
Kumpulan widyapustaka (anéka élmu)
Pustaka kaislaman
Sarwakrama raja-raja Salakanagara
Sarwakrama raja-raja Tarumanagara
Sarwakrama raja-raja Galuh jeung Pajajaran
Sarwakrama raja-raja Galuh
Sarwakrama raja-raja Jawa Tengah jeung Wétan
Raja-raja jeung pangagung Majapahit
Raja-raja jeung pangagung Bali
Raja-raja jeung pangagung Janggala jeung Kadiri
Raja-raja jeung pangagung Sriwijaya
Raja-raja wewengkon Bali, Kadiri, jeung Janggala
Salinan naskah-naskah karya Prapanca

Kaayaan naskah
Naskah-naskah Wangsakerta disimpen di Musium Sri Baduga, Bandung. Naskah-naskah ieu ditulis maké mangsi hideung dina kertas daluang. Numutkeun Arsip Nasional, umur ieu keretas téh kira saratus taunan. Sigana, naskah-naskah nu aya téh mangrupa naskah salinan nu ditulis kira ahir abad ka-19.

Kontrovérsi
Kapanggihna naskah Wangsakerta dina taun 1970-an, lian ti nimbulkeun rasa bungah jeung hélok nu kacida alatan kalengkepanana, pikeun sawatara pihak nimbulkeun rasa mangmang, malah sababaraha ahli nyangka yén ieu naskah téh aspal (asli tapi palsu). Di antara alesan-alesan nu ngaragukeun ieu naskah, nyaéta:
historis teuing, teu galib jeung umumna eusi naskah nu sajaman (babad, kidung, tambo, hikayat);
akurna eusi naskah jeung karya-karya sarjana Kulon (J.G. de Casparis, N.J. Krom, Eugene Dubois, jsb.), antukna aya sangkaan yén ieu naskah dijieun ngarujuk ka karya sarjana-sarjana tadi (lain dijieun abad ka-17);
kaayaan fisik naskah (keretas/daluang, mangsi, wangun aksara) can katalungtik.

Rujukan
Ayatrohaédi. 2005. Sundakala: cuplikan sejarah Sunda berdasarkan naskah-naskah "Panitia Wangsakerta" Cirebon. Pustaka Jaya, Jakarta. ISBN 979-419-330-5
Ékajati, Édi S. 2005. Polemik Naskah Pangeran Wangsakerta. Pustaka Jaya, Jakarta. ISBN 979-419-329-1
Hérlina Lubis, Nina. 2002. Kontrovérsi tentang Naskah Wangsakerta. Humaniora 1: 20-26.

Bacaeun salanjengna

Naskah Nusantara
Sajarah Nusantara