Kapayang (hodgsonia)

Kapayang atawa Hodgsonia mangrupa sabangsaning tuwuhan pineus leutik nu buahan nu kagolongkeun kana kulawarga Cucurbitaceae.

Hodgsonia dijadikeun ngaran ieu tuwuhan pikeun ngahormat Brian Houghton Hodgson dina taun 1853 ku para ahli botani Inggris Joseph Dalton Hooker jeung Thomas Thomson (1817-1878), anu nalungtik ieu tuwuhan ku pangrojong Hodgson di  Himalaya.

Klasifikasi
Hodgsonia heteroclita (Roxb.) Hook.f. & Thomson 1853
Hodgsonia macrocarpa (Blume) Cogn. 1881

Ciri fisik
Kembang kapayang mekar ngan pikeun waktu sapeuting, tuluy layu atawa gugur.

Kaguna

Kadaharan
Sanajan daging buah kapayang bisa didahar sarta taya hargana, sikina nu beunghar ku minyak mangrupa sumber kadaharan nu penting. Buahna nu biasa didahar atah-atah; rada pait, jigana dilantarankeun ku alkaloid atawa glukosa anu can dipikanyaho, tapi "aman pisan" pikeun didahar. Ilaharna, sikina dibeuleum saméméh didahar; loba urang gunung nu nganggap rasana ngeunah. Suku bangsa Naga di India ngasupkeun siki kapayang kana rupa-rupa sayur kari.

Ubar
Daun kapayang boga mangpaat pikeun ubar. Di Malaya, maké ieu daun pikeun ngubaran nyeri irung. Daunna digaringkeun jeung dibeuleum, sarta terus diseuseup ku irung, atawa peresan pucuk jeung daunna diperes tuluy caina diulaskeun kana tatu akibat gégélan sarangga. Daunna ogé bisa dikulub supaya ngahasilkeun cacai pikeun ngubaran nyeri irung atawa ngurangan panas tiris. The ashes from burnt léaves of H. macrocarpa are also used to héal wounds.

Di wewengkon bangsa Naga, buah kapayang ditémpélkeun kana inféksi baktéri dina suku. Di Sarawak, minyak kapayang dipaké pikeun malur awak wanoja nu karék ngalahirkeun. Minyak kapayang ieu ogé dipaké bahan dasar dina pangobatan di India bagian wétan.

Sajarah

Ngaran

Di beulah kalér, H. heteroclita:
India, Sikkim (Lepchas): Kat'hior-pot; Wewengkon Naga: Assa; Kolasib: Khaum
Cina, Yunnan: You-zha-guo (油渣果)
Bangladés: Makal; Wewengkon Sylhet: Goolur
Viétnam: Béo, Ké bao, Muróp rùng, Dây sén
Laos: Mak klung
Di beulah kidul, H. macrocarpa:
Thailand, Wilayah Pattani: Kāpā yê
Malaysia, Tanjung Malaya: Akar kêpayang, Kêlêpayang, Pepayang, Teruah, Breuh
Indonésia, pulo Jawa: Akar kêpayang; (basa Sunda): Areuy picung, Céléng; Sumatra: Bilungking, Kadam
Basa bangsa Eropa:
(Basa Inggris): biji kadam seed, kapayang,; 
(Basa Walanda): Kadamzaad

Sawatara ngaran ieu boga harti midua (ambigu). "Kapayang" bisa boga harti Pangium edule.

Rujukan

Tumbu ka luar

eFlora of China at www.efloras.org
Pictures of Hodgsonia
UN distribution information 
USDA taxonomy

Cucurbitaceae
Tutuwuhan Sunda