Asiwung raja mantri

Asiwung raja mantri (Typha angustifolia L.) atawa wawalinian  nyaéta tangkal anu asalna tina kulawarga typhaceae.
Hirup dina rawa-rawa, sisi situ atawa balong gedé, daérah anu deukeut ka basisir, nepika daérah pagunungan ogé bisa manggihan ieu tangkal. Asiwung raja mantri tangkal/herba tina genus Typha. Ngaran daérah séjén pikeun ieu tangkal asiwung raja mantri di antarana: ampét (Madura), embét (Jawa), lembang (Betawi), takténas (Timor), bak dah atawa batang obor (Aceh), dina basa Inggris ieu tangkal disebut  lesser bulrush, narrowleaf cattail, atawa lesser reedmace .

Pedaran
Tangkal asiwung raja mantri nyebar di daérah tropika, di Asia ieu tangkal loba kapanggih di Burma, Thailand, Kamboja, Malaysia, Brunei, Indonesia, Papua Nugini, di Indonesia sorangan tangkal asiwung raja mantri  loba kapanggih di pulo Sumatera, Jawa, Karimunjawa, Bawean, Madura, Kagean jeung Papua.
Hirup di cai anta di daérah deukeut basisir, ogé di rawa-rawa biasana tangkalna ngariung mangrupa dapuran anu diwangun ku sababaraha tangkal. Hirupna nahun tangkal jeung daunna ajeg tur leceng ka luhur jangkungna kurangleuwih 1,5 - 3 méter, tangkalna buleud, daunna ipis lébarna kurang leuwih 8 – 16 mm, dina mangsa geus manjing baris kaluar kembang wujudna kawas surutu panjang nepika 12 cm napel kana gagangna, dina kembangna kaluar bulu-bulu paranjang, kembang jaluna sarua panjang jeung kembang bikangna ngan bédana leuwih leutik wungkul.

Dina mangsana dewasa ieu kembang bakan ngahasilkeun siki anu mangrupa pibiniheun ieu tangkal, biasana murag sorangan ka handapeun tangkal tuluy kabawa kucai atawa katiup ku angin, anu matak tangkal asiwung raja mantri bisa ngarekahan dina dapuran anu leuwih loba.

Mangpaat
Henteu saeutik ieu tangkal dimangpaatkeun pikeun kahirupan sapopoé di antarana: dipelak pikeun papaés di buruan imah atawa kantor, di daérah Acéh dimangpaatkeun pikeun nyieun hihid, di Pekalongan ieu tangkal dipaké bahan nyieun karajinan samak, dudukuy, kantong, jeung sajabana. Baheula kembang na ngahaja di ala jeung gagangna tuluy dikeueuman dina minyak, dimangpaatkeun pikeu obor dinamangsa kaluar peuting, Kiwari di kota-kota gedé daun jeung tangkal Asiwung dipaké papaés panggung dina hajatan atawa acara salametan.

Tutumbu kaluar

 USDA Forest Service: Typha angustifolia 
 Invasive Plants in Pennsylvania: Typha angustifolia
 Cattail comparison
 University of Minnesota: Typha angustifolia Management
 ISSG Database: Typha ecology

Dicutat tina

Typhaceae
Tutuwuhan Asia
Tutuwuhan Indonésia
Tutuwuhan Tropis
Tutuwuhan Hias