Carita pondok

Carita pondok atawa mindeng disingget minangka carpon nyaéta hiji wangun prosa naratif fiktif. Carpon téh mangrupa tarjamahan tina Basa Inggris nyaéta short story atawa nu basa Indonésiana cerita pendek. Wangun carita pondok nu aya dina sastra mah datangna ti Eropa. Nepi ka ayeuna acan aya watesan naon ari carita pondok téh, nu puguh mah carita pondok téh nyaéta kajadian atawa sabagian tina kajadian anu dicaritakeun ku pangarangna kalayan daria, puguh anu ditepikeunna, karasa ayana hiji masalah, puguh tokoh atawa nu ngalakonna bari ninggalkeun kesan keur nu maca. 
Carita pondok condong munel sarta langsung dina tujuanna dibandingkeun karya-karya fiksi anu leuwih panjang, kawas novella (dina pengertian modérn) sarta novel. Alatan singgetna, carita-carita pondok hasil ngandelkeun téknik-téknik sastra kawas inohong, plot, téma, basa sarta insight sacara leuwih lega dibandingkeun jeung fiksi anu leuwih panjang. Caritana bisa mangrupa sagala rupa jenis.

Sajarah

Asal-usul 
Carita pondok asalna tina anekdot, hiji kaayaan anu digambarkan singget anu kalawan gancang anjog kana tujuanana, paralel jeung talari carita lisan anu ngahasilkeun carita-carita kawentar kayaning Iliad sarta Odyssey karya Homer. Carita-carita éta ditepikeun dina wangun puisi anu mibanda wirahma, kalayan wirahma anu mibanda fungsi minangka pakakas pikeun nulungan jalma pikeun nginget caritana. Bagian-bagian singget tina ieu carita teh, dipuseurkeun kana naratif-naratif individu anu bisa ditepikeun dina hiji kasempetan pondok. Sakabéh caritana kakara katémbong saupama sakabéh bagéan caritana geus ditepikeun. 
Kalawan mecenghulna novel anu realistis, carita pondok mekar minangka hiji miniatur, contona dina carita-carita karya E.T.A. Hoffmann sarta Anton Chekhov.

Fabel, anu umumna mangrupa carita rahayat kalawan talatah-talatah moral di jerona, cenah dianggap ku sajarahwan Yunani Herodotus minangka hasil timuan saurang budak Yunani anu ngaranna Aesop dina abad ka-6 SM (sanajan aya carita-carita séjén anu asalna ti bangsa-bangsa séjén anu dianggap asalna ti Aesop). Fabel-fabel kuna ieu kiwari dipikawanoh minangka Fabel Aesop. Tapi aya ogé anu mikeun definisi séjén patali jeung istilah fabel. Fabel, dina hasanah Sastra Indonésia remen ogé, dihartikeun minangka carita ngeunaan sato. Carita fabel anu populer contona Carita Si Peucang, jeung sajabana.

Saterusna, jenis carita mekar ngawengku sage, mite, sarta legenda. Sage mangrupa carita kapahlawanan. Contona Joko Dolog. Mite leuwih menyaran dina carita anu patali jeung kapercayaan balaréa satempat ngeunaan hiji hal. Contona Nyi Roro Kidul. Sedengkeun legenda ngandung harti minangka hiji carita ngeunaan asal usul lumangsungna hiji tempat. Contona Banyuwangi.

Wangun kuna séjénna tina carita pondok, nyaéta anekdot, populer dina mangsa Kakaisaran Romawi. Anekdot boga fungsi kawas paumpamaan, hiji carita réalistis anu singget, anu ngawengku hiji talatah atawa tujuan. Réa tina anekdot Romawi anu aya kénéh kiwari dikumpulkeun dina Gesta Romanorum dina abad ke-13 atawa 14. Anekdot tetep populer di Éropa nepi ka abad ke-18, sedengkeun surat-surat anekdot eusina fiksi karya Sir Roger de Coverley dipedar.

Di Éropa, talari nyaritakeun lisan mimiti ngembang jadi carita-carita nu ditulis dina munggaran abad ka-14, utamana pisan mah kalawan medalna karya Geoffrey Chaucer Canterbury Tales sarta karya Giovanni Boccaccio Decameron. Kadua buku ieu disusun tina carita-carita pondok anu misah (ti anekdot lucu tepi ka fiksi sastra anu dikarang kalawan hadé), anu ditempatkeun di jero carita naratif anu leuwih badag (hiji carita carangka), sanajan pakakas carita carangka henteu diadopsi ku kabéh nu nulis. Dina ahir abad ka-16, sawaréh tina carita-carita pondok anu pangpopulerna di Éropa nyaéta "novella" poek anu tragis karya Matteo Bandello (hususna dina tarjamahan Perancisna). Dina mangsa Renaisan, istilah novella dipaké pikeun ngarujuk dina carita-carita pondok.

Dina panengah abad ka-17 di Perancis lumangsung kamekaran novel pondok anu diperhalus, "nouvelle", ku pangarang-pangarang kawas Madame de Lafayette. Dina 1690-an, dongeng-dongeng tradisional mimiti dipedar (salah sahiji ti kumpulan anu pangkawentarna nyaéta karya Charles Perrault). Mecenghulna tarjamahan modérn kahiji Sarébu Hiji Peuting karya Antoine Galland (ti 1704; tarjamahan séjénna mecenghul dina 1710–12) ngabalukarkeun pangaruh anu hébat kana carita-carita pondok Éropa karya Voltaire, Diderot sarta lian-liana dina abad ka-18.

Carita-carita pondok moderen 
Carita-carita pondok modérn mecenghul minangka genrena sorangan dina mimiti abad ks-19. Conto-conto munggaran tina kumpulan carita pondok kaasup Dongeng-dongeng Grimm Duduluran (1824–1826), Evenings on a Farm Near Dikanka (1831-1832) karya Nikolai Gogol, Tales of the Grotesque and Arabesque (1836), karya Edgar Allan Poe sarta Twice Told Tales (1842) karya Nathaniel Hawthorne. Dina ahir abad ka-19, kamekaran majalah sarta jurnal ngababarkeun paménta pasar anu kuat kana fiksi pondok anu panjangna antara 3.000 nepi ka 15.000 kecap. Di antara carita-carita pondok kawentar anu mecenghul dina période ieu téh "Kamar No. 6" karya Anton Chekhov.

Dina panengah kahiji abad ka-20, sajumlah majalah kasohor, kawas The Atlantic Monthly, Scribner's, sarta The Saturday Evening Post, kabéhanana medar carita pondok dina saban terbitanana. Paménta kana carita-carita pondok anu mutuan kacida gedéna, sarta bayaran pikeun carita-carita éta kacida luhurna, ku kituna F. Scott Fitzgerald deudeuieun nulis carita pondok pikeun ngalunasan sagala rupa hutangna.

Paménta kana carita-carita pondok ku majalah ngahontal penclutna dina panengah abad ka-20, nalika dina majalah 1952 Life medar carita pondok panjang Ernest Hemingway anu panjang (atawa novella) Lalaki Kolot sarta Laut. Terbitan anu ngamuat carita ieu payu 5.300.000 eksemplar ngan dina dua poé.

Saprak éta, jumlah majalah komérsial anu medar carita-carita pondok geus ngurangan, sanajan sawatara majalah kawentar kawas The New Yorker terus ngamuatna. Majalah sastra ogé méré  tempat keur carita-carita pondok. Sajaba ti éta, carita-carita pondok ka dieunakeun geus manggihan ambekan anyar ngaliwatan penerbitan online. Carita pondok bisa kapanggih dina majalah online, dina kumpulan-kumpulan anu diorganisir nurutkeun pangarangnya atawa témana, sarta dina blog.

Ciri-ciri Carita Pondok
 Jumlah kecapna tara leuwih ti 10000 kecap,
 Upama diukur ku waktu macana, antara 10 nepi ka 20 menit,
 Kajadian anu dicaritakeun biasana ngan ukur hiji kajadian,
 Palaku nu aya dina carita pondok teu loba, ukur hiji atawa dua urang.
 Caritana kurang kompleks upama dibandingkeun jeung novel
 Miboga hiji plot, setting tunggal, tur ngawengku jangka waktu anu singget.

Unsur-unsur Carita Pondok
Dina wangun-wangun fiksi anu leuwih panjang, caritana condong ngamuat unsur-unsur inti nu tangtu tina struktur dramatis: eksposisi (panganteur setting, kaayaan sarta inohong utamana), komplikasi (kajadian di jero carita anu ngawanohkeun konflik sarta inohong utama); komplikasi (kajadian di jero carita anu ngawanohkeun konflik); aksi anu ningkat, krisis (waktu anu nangtukeun pikeun si inohong utama sarta komitmen maranéhanana kana hiji léngkah); klimaks (titik minat pangluhurna dina harti konflik sarta titik carita anu ngandung aksi pangréana atawa pangpentingna); pungkasan (bagian carita di mana konflik direngsekeun); sarta moralna.

Alatan pondok, carita-carita pondok bisa ngamuat pola ieu atawa bisa ogé henteu. Contona, carita-carita pondok modérn ngan sakali-kali ngandung eksposisi. Anu leuwih umum nyaéta mimiti anu dumadakan, jeung carita anu dimimitian di tengah aksi. Kawas dina carita-carita anu leuwih panjang, plot ti carita pondok ogé ngandung klimaks, atawa titik balik. Tapi sok sanajan kitu, ahir tina karéréaan carita pondok biasana dumadakan sarta kabuka sarta bisa ngandung (atawa bisa ogé henteu) talatah moral atawa palajaran praktis.

Kawas réa wangun seni naon waé oge, ciri has tina hiji carita pondok beda-beda nurutkeun pangarangna.

Unsur Intrinsik 
unsur intrinsik nyaéta unsur nu ngabangun karya éta sorangan. unsur-unsur intrinsik carpon nyaéta:
Tema nyaéta ide pokok hiji carita, nu diyakini jeung dijadikeun sumber carita.
Latar(setting) nyaéta tempat, waktu, suasana nu aya dina carita.Hiji carita kudu jelas di mana tempatna, iraha kajadianna jeung suasana keur carita.
Galur(Plot) nyaéta susunan kajadian nu ngabentuk hiji carita
Galur dibagi jadi 3 nyaéta:
 Galur maju nyaéta rangkaian kajadian nu urutanna sesuai jeung urutan waktu kajadian atawa nu gerakna kaharep terus.
 Galur mundur nyaéta rangkaian kajadian nu susunanna teu sesuai jeung urutan waktu kejadian atawa carita nu gerakna mundur(flashback).
 Galur Campuran nyaéta campuran antara galur maju jeung mundur.

Galur boga sababaraha tahap:
 Panganteur: bagian carita mangrupa lukisan, waktu, tempat atawa kajadian nu mangrupa mimitina carita.
 Penampilan masalah: bagian nu nyaritakeun masalah nu keur dihadapan ku palaku carita.
 Puncak kategangan/klimaks: masalah dina carita nu geus gawat pisan, konflikna keur memuncak.
 Kategangan nurun/antiklimaks: malasah tos bisa diatasi jeung kekhawatiran mulai leungit.
 Resolusi: masalah geus bisa di atasi atawa di béréskeun.
Perwatakan
ngagambarkeun watak atawa karakter tokoh nu bisa ditingali dina 3 segi nyaéta:
 Dialog tokoh
 Penjelasan tokoh
 Penggambaran fisik tokoh
Tokoh nyaéta jalma-jalma nu dicaritakeun dina carita jeung loba nyandak peran dina carita. tokoh dibagi jadi 3 nyaéta:
 Protagonis:tokoh utama
 Antagonis: tokoh penentang atawa lawanna tokoh utama
 Tritagonis:Penengah dina tokoh utama jeung tokoh lawan
Amanat nyaéta pesan atawa nasehat nu rek disampaikeun pangarang lewat carita.

Unsur Ekstrinsik 
unsur ekstrinsik nyaéta unsur-unsur nu aya di luar karya sastra, tapi sacara teu langsung ngapengaruhan wangunan atawa sistem organisme karya sastra. unsur-unsurna nyaéta:
Nilai-nilai dina carita(agama,budaya,politik,ekonomi)
latar belakang kahirupan pangarang
situasi sosial keur carita diciptakeun

Ukuran 
Netepkeun naon anu misahkeun carita pondok ti format fiksi séjénna anu leuwih panjang nyaéta hiji hal anu problematis. Hiji definisi klasik tina carita pondok nyaéta yén manéhna kudu bisa dibaca dina waktu sakali diuk (hal ieu utamana pisan diajukeun dina esai Edgar Allan poé "The Philosophy of Composition" dina 1846). Definisi-definisi séjénna nyebutkeun wates panjang fiksi tina jumlah kecap-kecapna, nyaéta 7.500 kecap. Dina pamakéan kontemporer, istilah carita pondok umumna ngarujuk kana karya fiksi anu panjangna henteu leuwih ti 20.000 kecap sarta henteu kurang ti 1.000 kecap.

Carita anu pondokna kurang ti 1.000 kecap kagolong kana genre fiksi kilat (flash fiction). Fiksi anu ngaleuwihan wates maksimum paraméter carita pondok digolongkeun kana novelette, novella, atawa novel.

Genre 
Carita pondok umumna nyaéta hiji wangun karangan fiksi, sarta anu pangréana dipedar nyaéta fiksi kawas fiksi ilmiah, fiksi horor, fiksi detektif, jrrd. Carita pondok kiwari ogé ngawengku wangun nonfiksi kawas catetan lalampahan, prosa liris sarta varian-varian pasca modern sarta non-fiksi kawas fikto-kritis atawa jurnalisme anyar.

Carita pondok kawentar 
 "An Occurrence at Owl Creek Bridge" ku Ambrose Bierce (teks online)
 "Yours Truly, Jack the Ripper" ku Robert Bloch
 "A Sound of Thunder" ku Ray Bradbury
 "Cathedral" ku Raymond Carver
 "The Most Dangerous Game" ku Richard Connell
 "The Story of an Hour" ku Kate Chopin (teks online)
 "A Rose for Emily" ku William Faulkner (teks online)
 "The Overcoat" ku Nikolai Gogol (teks online — tarjamahan ti basa Rusia)
 "Young Goodman Brown" ku Nathaniel Hawthorne (teks online )
 "The Snows of Kilimanjaro" ku Ernest Hemingway (teks online)
 "The Gift of the Magi" ku O. Henry (teks online)
 "The Lottery" ku Shirley Jackson (teks online)
 "The Monkey's Paw" ku W.W. Jacobs
 "The Dead" ku James Joyce (teks online
 "In der Strafkolonie" ku Franz Kafka (teks online terj. Inggris ti basa Jerman)
 "The Call of Cthulhu" ku H.P. Lovecraft
 "Bartleby, the Scrivener" ku Herman Melville (teks online)
 "A Good Man Is Hard to Find" ku Flannery O'Connor (teks online)
 "The Tell-tale Heart" ku Edgar Allan Poe (teks online )
 "Brokeback Mountain" ku Annie Proulx
 "The Red Room" ku H.G. Wells
"The Last Question" ku Isaac Asimov

Tempo ogé 
 Daptar pengarang carita pondok dunya
 Daptar pengarang carita pondok Indonésia
 Sastra
 Karya fiksi
 Daptar carita pondok anu mecenghul di The New Yorker
 Daptar carita pondok dina Basa Sunda, nu kungsi medal dina wanda buku, majalah, atawa koran

Asal-asal séjén 
 Loka Komunitas Nu nulis Amatir Indonésia , Loka komunitas nu nulis amatir pangbadagna di Indonésia, carita pondok, puisi, prosa
 Free Stories Center, loka pikeun carita pondok sarta usaha medarna
 Million Writers Award, pikeun carita pondok pangalusna online taunieu
 Kronologi carita pondok Amérika
 Perpustakaan badag online pikeun carita pondok kontemporer sarta klasik
 Perpustakaan online pikeun carita pondok kontemporer sarta klasik- Loka Jerman 
 Carita pondok etexts sarta Leuwih réa Carita pondok etexts di Project Gutenberg
 Carita Hasidik Yahudi
 Carita pondok: 10 petunjuk pikeun nu nulis kreatif anyar
InÉdit: pikeun nu nulis ngora kalawan kumpulan puisi sarta carita pondok online ku jelema ngora
 Short Story Radio, stasiun radio internet husus pikeun siaran professional ti cerpen-cerpen anu teu kungsi dipedar saméméhna

Sastra Sunda tinulis
Sastra Sunda