Ki ciat

Ki ciyat atawa ki ciat (Ficus septica) nyaéta tutuwuhan nu asalna tina kulawarga Moraceae, kalawan masih kénéh barayana tangkal caringin.	 Kasebut tatangkalan liar (henteu ngahaja dipelak),  tangkalna ngarungkun teupati gedé, remen katempo hirup di sisi leuweung, sisi wahangan, tegalan, sisi gunung, jeung tempat séjéna. Lamun seug pites atawa katurih, tangkal ki ciyat sok ngaluarkeun geutah kelirna bodas semu konéng.  Ieu geutah sok dimangpaatkeun pikeun ngubaran raheut sarta panyakit kulit séjena, nyeri beuteung,  kitu deui weureu (keracunan), geutah tangkal ki ciyat aya disakabéh bagéan tangkal, daun, jeung akarna.

Ki ciyat sok disebut ogé kuciat mibanda ngaran daérah nubéda, saperti: urang Jawa nyebutna  awar-awar, di Bali disebutna tangkal bar-abar, urang Ambon nyebutna sirih popar, urang Bugis nyebutna dausalo, di Makasar disebut tobo-tobo, Urang Ternaté, minahasa nyebutna tagalolo.

Ciri mandiri 

Tangkalna ngarungkun, ajeg, jangkungna 1-5 m, sanajan kitu ieu ki ciyat nu hirup dileuweungmah jangkungna bisa nepika  25 m.. Regang jeung tangkalna buleud, kelirna héjo, di jero  aya haténa (bagéan nu kosong) utamana numasih kénéh ngora kawas tangkal kaliki.

Dauna rubak gedéna 9-30 × 9–16 cm semu buleud, mencos ka tungtungna. Dauna bijil tina régang, sapasang (pasanghareup-sanghareup), panjang cupat daun 2,5-5 cm. Kelirna héjo kolot, mibanda tulang daun semu bodas lobana 6-12 tulang, tungtung dauna rata.

Buahna ngaranggeuy, dina saranggeuy aya 3~4 aya ogé buahna nu ngan sacupat. Cupatna pondok, kalawan mibanda daun pelindung kelirna héjo ngora aya ogé nu héjo kolot.

Tempat hirup atawa ékologi 

Ki ciyat  loba kapanggih hirup ti mimiti pulo Ryukyu kalér , Taiwan, Pulo-pulo Solomon nepika  Vanuatu, sarta  Queensland di Australia beulah kalér. Tangkal ki ciyat remen katempo hirup di sisi leuweung, dina sagala kaayaan taneuh ti imimiti  1800 m dpl. Sakapeung katembong hirup sisi jalan, sisi susukan, tegalan .

Ficus septica kembangna sok di eunteupan nyiruan ku spesies agonid tina  marga Ceratosolen.  nu mana ieu nyiruan tara eunteup dina sambarangan tangkal, malahan  aya spesies Ficus nu sok dieunteupan ngan ku saspesies nyiruan wungkul. Pikeun spesies Ficus septica, kanyahoan sok dieunteupan ku tilu spesies nyiruan, hasil panalungtikan nudiayakeun di Taiwan kidul sarta dua spesies di Filipina.

Sagigireun dieunteupan nyiruan, buah ki ciyat ogé jadi kadaharan pikeun  22 spesies sato, 14 spesiesna tayalian ti  lalay. Lalay nu sok ngakan bungbuahan atawa codot (Megachiroptera) ogé mangrupa vektor pikeun nyebarna siki tangkal Ki ciyat ka tempat séjén nu leuwih jauh.

Spesies lalay nu sok ngakan buah ki ciyat, tayalian:

 Cyclopsitta diophthalma 
 Ptilinopus 
 Oriolus chinensis 
 Phalanger orientalis 
 Phalanger vestitus 
 Spilocuscus maculatus 
 Colobus guereza 
 Rattus rattus 
 Cynopterus brachyotis 
 Cynopterus horsfieldii 
 Cynopterus sphinx 
 Cynopterus titthaecheilus 
 Dobsonia moluccense 
 Dobsonia minor 
 Macroglossus minimus 
 Macroglossus sobrinus 
 Nyctimene aello 
 Nyctimene albiventer 
 Ptenochirus jagori 
 Rousettus amplexicaudatus 
 Syconycteris australis

Mangpaat 
Geutahna, dipercaya mibanda hasiat pikeun ngubaran rupa-rupa kasakit. Di Filipina, daunna dimangpaatkeun pikeun ngubaran rematik, ogé pikeun ngarangsang kaluarna késang (sudorifika) pikeun ngurangan kasakit nyeri sirah. Getahna peuheur/tajam, bisa ngabalukarkeun bisul lamun seug keuna kana kulit. Tapi bisa ogé dimangpaatkeun pikeun ngubaran  herpes, kurap atawa panyakit kulit séjénna nu geus hésé diubaran.

Akarna sok dipaké naplokan palebah nu raheut atawa ngubaran kulit nu kabeuleum, kitu deui cai pangulubanna dimangpaatkeun pikeun ngubaran hésé kahampangan (diuretika). Di Papua Nugini, daunna dimangpaatkeun pikeun ngubaran salésma pilek, batuk, galingging, sarta panyakit anu dibalukarkeun kuayana  bakteria sarta . Sagigireun kitu, akarna  dimangpaatkeun pikeun antidota tayalian ngubaran weureu (keracunan), umpana baé weureu tas ngadahar  lauk, kapiting, hui gadung, jeung sajabana. Carana, ieu akar  dicampur jeung akar  cau suanggi ditambah akar eurih. 
Baheula geutah ki ciyat sok dipaké ngubaran nyeri ceuli, carana geutah ki ciyat dipanaskeun heula di mana geus tiis tuluy dikecerkeun kana liang ceuli nu nyeri. Akarna bisa ogé dimangpaatkeun pikeun ngubaran raheut, kayaning kacugak atawa kasura ku cucuk lauk nu aya peurahan.

Dicutat tina

Tutumbu kaluar 

 Australian Trop. RF. Plants: Ficus septica  (identifikasi)
 CCRC UGM: Awar-awar (Ficus septica) (sifat kimia dan khasiat)

Ficus
Ubar
Tutuwuhan ubar
Moraceae