Kadongdong

Kadongdong;,Spondias mombin mangrupa pepelakan buah anu asalna ti famili Anacardiaceae. Jenis-jenis kadongdong punjul anu poténsial sarta loba dipelak ku para patani di antarana nyaéta kadongdong karimunjawa, kadongdong bangkok, sarta kadongdong kendeng. Kadongdong karimunjawa mangrupa kadongdong anu buahna ukuranana gedé/super. Produksi kadongdong ieu bisa lumangsung sapanjang taun, wangun
buahna lonyod kalayan beurat 0,7–1 kg/buah.

Sajarah Singget

Kadongdong mangrupa pepelakan buah nu mangrupa tangkal dina basa Inggris disebut ambarella, otaheite apple, atawa great hog plum. Keur di Asia Tenggara disebut: kedondong (Indonésia & Malaysia), hevi (Filipina), gway (Myanmar), mokah (Kamboja), kook kvaan (Laos), makak farang (Thailand), sarta co'c (Vietnam). Kadongdong asalna ti Asia Timur sarta Asia Tenggara. Pepelakan ieu geus sumebar ka sakumna wewengkon tropik.

Mangpaat Kadongdong
Mangpaat buah kadongdong amis kultivar punjul didahar dina kaayaan seger, tapi sawaréh buah nu asak sok dikokolakeun jadi selai, jeli, sarta sari buah. Buah anu dikulub sarta digaringkeun bisa ditunda pikeun sawatara bulan. Buah atahna loba dipaké dina rujak sarta sayur, sarta pikeun dijieun acar (sambel kadongdong). Daun ngorana anu dikukus dijadikeun lalapan. Buah sarta daunna ogé dijadikeun pakan ingon-ingon. Kaina boga warna coklat ngora sarta gampang ngalayang, henteu bisa dipaké kai patukangan, tapi sakapeung dijieun parahu.
Dipikawanoh di sagala rupa pelosok dunya sagala rupa mangpaat ubar ti buah, daun, sarta kulit batangna, sarta ti sawatara nagara dilaporkeun ayana pengobatan borok, kulit perih, sarta tatu beuleum. Unggal 100 gram bagian buah anu bisa didahar ngandung 60-85 gram cai, 0,5-0,8 gram protein, 0,3-1,8 gram lemak, 8-10,5 gram sukrosa, 0,85-3,60 gram serat. Daging buahna mangrupa asal vitamin C sarta zat beusi; buah anu
tacan asak ngandung pektin kira-kira 10%.

Sentra Pepelakan
Pepelakan kadongdong loba dipelak di nagara-nagara Asia Tenggara. Salah sahiji nagara anu jadi sentra melak kadongdong nyaéta Filipina anu mibanda hiji jenis kadongdong punjul nyaéta jenis Spondias purpurea L. Di Indonésia wewengkon penghasil kadongdong salah sahiji di antarana nyaéta Karimunjawa (Jepara, Jawa Tengah).

Sarat Tumuwuh

Iklim
Tangkal kadongdong cabang-cabangna rapuh sarta gampang pites ku kituna kaayaan angin anu gancang teuing bisa ngarusak tangkal ieu.
Curah hujan anu dipikahayang antara 1.000-1.500 mm/taun. Dina usum halodo daun kadongdong murudul sakumnana sarta dina usum hujan baris tumuwuh balik kalayan gancang.
Tangkal kadongdong merlukeun loba cahaya; tangkal anu kacedeuman ngahasilkeun buah saeutik/malahan teu bisa buahan.
Suhu anu haneut kira-kira 30 derajat C pohara cocog pikeun pepelakan kadongdong
 Kelembaban hawa kira-kira 14%.

Média Melak
Pepelakan kadongdong sanggup tumuwuh alus dina taneuh batu kapur sarta taneuh keusik asam, asal taneuh éta mibanda sistem pengaliran cai anu alus. Taneuh anu alus nyaéta taneuh anu porous, gembur, sarta ngandung bahan organik.
Derajat Kaasaman taneuh (ph) anu luyu pikeun pepelakan kedondong nyaéta antara 5,5-6,2. Lamun taneuh kadar asamna gedé teuing mangka pikeun naékkeun ph perlu aya pengapuran.
Pepelakan kadongdong henteu resep dina cai anu ngeyembeng. Tapi tangkal ieu ogé toleran ka kekeringan, dina kaayaan stres dangdaunnanana baris murudul pikeun samentara waé. Sistem pengairan anu alus baris ngarojong tumuwuhna kadongdong ku kituna produksina ngalimpah. Permukaan cai taneuh anu bisa dihontal ku pepelakan kadongdong nyaéta antara 50–200 cm.
Kelerengan henteu mangaruhan teuing pepelakan kadongdong, tapi pepelakan kadongdong pangalusna dipelak dina wewengkon anu datar kalayan kelerengan antara 0-10 derajat.

Jangkungna Tempat
Pepelakan kadongdong tumuwuh alus dina dataran pendék anu garing nepi ka jangkungna 700 m dpl.

Khasiat
Kulit kai kadongdong berkhasiat minangka ubar disentri, sarta daunna pikeun ubar batuk.
Pikeun ubar disentri dipaké + 5 gram kulit kai seger kadongdong, dikumbah tuluy dipotong-potong, dikulub kalayan 2 gelas cai salila 25 menit, sanggeus tiis disaring. Hasil saringan diinum sakaligus.

Kandungan Kimia
Daun, kulit batang sarta kulit akar kadongdong ngandung saponin, flavonoida sarta tanin.

Kadaharan tina bahan Kadongdong

Dodol
Lamun biasana buah kadongdong anu asem seger dijadikeun buah pikeun rujak, kiwari kadongdong dikokolakeun jadi panganan anu unik. Dodol anu biasana rasana amis legit, kiwari saeutik rasa asem tapi seger. di Kampung Badag Dayeuh, Rengat, Riau, kadonhdong henteu ngan dijadikeun buah langsung dahar waé, tapi ogé dijadikeun camilan sarta ku-ku has wewengkon kasebut. Ku warga kira-kira, buah kadongdong anu cukup loba hasil panénna dijieun jadi dodol, panganan anu rasana amis legit. Henteu robahna kalayan dodol lolobana, dodol kadongdong ieu ogé dijieun tina bahan-bahan kawas gula, buah kadongdong sarta wijen. Buah kadongdong anu geus asak, dipesék sarta diesotkeun tina sikina. Bumbu wijen nyieun aroma dodol jadi seungit sarta tekstur dodol jadi saeutik garihal alatan siki wijenna. Kelir dodol kadongdong cokelat caang, henteu kawas dodol Betawi anu warnana leuwih poék. Aromana seungit, sarta rasana henteu amis teuing. Pikeun anu henteu resep teuing jeung rasa anu amis, dodol kadongdong ieu bisa dirasaan minangka réncang inum téh. Hanjakalna, dodol kadongdong ieu masih pohara arang kapanggih. Ngan sabot aya pameran kadaharan tradisional wewengkon waé dodol kadongdong ieu bisa kapanggih. Hiji kotak dodol kadongdong ukuranana 400gr, dibandrol saharga Rp 15.000.

Jus
Jus Kadongdong cocog pikeun ngajaga kaséhatan awak. Kadongdong, ngandung vitamin C pikeun nyegah sariawan sarta mibanda unsur gula dina wangun sukrosa. Unsur gula kasebut, pohara alus pikeun nambahan énérgi sarta ngaronjatkeun vitalitas awak. Kandungan cai sarta serat Kadongdong ogé cukup luhur ku kituna alus pikeun ngalancarkeun pencernaan sarta bisa nyegah dehidrasi. Sajaba ti éta, kadongdong ngandung lemak, karbohidrat, sarta protein anu pendék ku kituna cocog jadi bagian menu diet.

Es Jus Kedondong 
Bahan:
8 buah kadongdong, cokot dagingna
150 gram gula keusik
500 ml cai
Cara nyieun:
Blender lemes daging buah kadongdong kalayan 250 ml cai
Campurkeun cai asak sarta gula, jerang di luhur seuneu leutik nepi ka gula larut
Sajikeun jus kadongdong dina gelas saji babarengan, cairan gula, sarta es batu.

Manisan

Dina dasarna manisan nyaéta buah-buahan anu dikeueum dina campuran cai gula salila sawatara waktu. Nyieun buah jadi manisan mangrupa salah sahiji cara pikeun ngawetkeun buah kasebut tanpa nambahan rupa-rupa bahan kimia minangka zat pengawet. Jenis ti manisan ieu sorangan diwangun ti 2 jenis, nyaéta manisan garing sarta manisan baseuh.< Di handap ieu baris dijelaskeun cara nyieun manisan baseuh anu mangrupa manisan kadongdong. Konci suksés dina nyieun manisan nyaéta dina milihan buah sarta kabérésihan parabot anu dipaké. Pilih buah jeung kualitas anu alus sangkan hasil manisan anu urang jieun leuwih awét. Sajaba ti éta, cék kabérésihan pakakas anu urang paké. Utamana pakakas anu dipaké pikeun ngeueum manisan.
Bahan: 
500 gr buah kadongdong anu geus kolot
Peusék kulitna sarta belah-belah
Cai kapur seureuh sacukupna
200 gr gula keusik
100 ml cai
Pewarna konéng anu food grade sacukupna
Cara nyieun manisan kadongdong:
Campur cai kalayan kapur seureuh 
Cicingkeun sakeudeung nepi ka kapur seureuhna ngendap
Saring sarta cokot caina waé
Keueum potongan kadongdong dina cai seureuh sarta cicingkeun salila 2 jam
Tiriskeun potongan kadongdong sarta kumbah bersih
Kulub gula keusik sarta 100 ml cai , tambahkeun sawatara tetes pewarna konéng
Dagoan nepi ka ngagolak saterusna angkat ti luhur seuneu
Asupkeun potongan kadongdong kana rebusan cai gula sarta cicingkeun salila saeutikna 1x24 jam
Tiriskeun potongan kadongdong sarta poé di handap panonpoé nepi ka garing
Sanggeus garing, simpen manisan kadongdong dina wadah katutup rapet.

Jangjang Hayam Tumis Daun Kadongdong
Rasa daun kedondong anu asam seger nambahan napsu dahar urang.
Bahan-bahan/bumbu-bumbu:
6 buah jangjang hayam, dipotong 2 bagian
2 siung bawang bodas, diiris ipis
4 butir bawang beureum, diiris ipis
2 buah cabé héjo, dipotong buleud
2 buah cabé beureum, dipotong buleud
400 ml santan ti 1/4 butir kalapa
2 tangkai daun kadongdong 
1 séndok téh uyah 
1/4 séndok téh pedes bubuk 
1/2 séndok téh gula beureum 
3 buah balimbing wuluh (60 gram), dipotong-potong
1 séndok dahar minyak pikeun menumis

Cara Nyieun:
Panaskeun minyak
Tumis bawang bodas, bawang beureum, cabé héjo, sarta cabé beureum nepi ka seungit
Asupkeun hayam
Aduk nepi ka robah kelir
Asupkeun santan, daun kadongdong, uyah, pedes bubuk, sarta gula beureum
Masak nepi ka ngagolak.
Tambahkan belimbing wuluh
Masak nepi ka kuah mengental.

Referensi 

Anacardiaceae
Bungbuahan