Entéh

Entéh nyaéta inuman ngandung kaféin, dijieun ku jalan ninyuh daun garing tangkal Camellia sinensis dina cipanas.

Kultivasi jeung klasifikasi 
Entéh utamana dipelak di Cina, India, Bangladés, Pakistan, Iran, Républik Koréa, Sri Langka, Taiwan, Jepang, Indonésia, Népal, Australia, Argéntina, jeung Kénya.

Entéh dumasar téhnik ngolahna

Campuran jeung aditif

Sajarah

Mitos 
 Dina hiji carita, nu manggihan entéh téh taya lian Sidarta Gautama, nyaéta nalika aya daun entéh nu ragrag kana cangkirna pas anjeunna keur tapa.
 Carita séjén nyebutkeun yén Budidarma neukteuk kongkolak socana antukna anjeunna teu bisa saré nalika tapa, di tempat anjeunna miceun kongkolak socana téa lajeng tumuwuh tangkal entéh.
 Dina carita nu séjénna deui, Shennong (Kaisar Cina legéndaris nu manggihan ubar Cina) nu keur ngumbara karagragan daun entéh kana cangkirna nu dieusi cai panas. Pas diasaan, anjeunna kairut ku rasana. Barang ditalungtik deui ku anjeunna, horéng cai entéh téh bisa miceun rupa-rupa racun tina awak.

Asal-usul sumebarna 

Tangkal entéh nu bisa kasusud asalna ti Cina atawa Asia Tenggara; sacara historis, mangpaat entéh pikeun miceun katunduh mah can jelas. Sacara umum, kiwari Cina mangrupa "karuhun" inuman entéh, sabab catetan sajarah nyebutkeun yén di Cina geus aya sahanteuna 3000 taun ka tukang. Inuman ieu dipaké dina acara resmi ti jaman Wangsa Tang atawa saméméhna. Pikeun mangpaat séjénna, mangga baca di handap.

Salaku nu sok ngumbara, Marco Polo teu kungsi nulis entéh dina catetanana. Di Rusia, entéh mimiti diinum taun 1618, sanggeus Kaisar Ming ti Cina ngahadiahkeun entéh ka Tsar Alexis. Sanggeus éta, entéh langsung populér di Éropah, utamana di Prancis jeung Walanda. Urang Inggris mimiti maké entéh taun 1650-an.

Baca ogé: Sajarah entéh di Cina

Éksploitasi

Kecap entéh

Budaya entéh

Nyieun entéh

Nuang entéh cara kiwari

Baca ogé 
 Budaya entéh Cina
 Upacara Entéh Koréa
 Upacara Entéh Jepang

Tingali ogé
Kopi
Matte

Rujukan 
 Stephan Reimertz (1998): Vom Genuß des Tees : Eine eine heitere Reise durch alte Landschaften, ehrwürdige Traditionen und moderne Verhältnisse, inklusive einer kleinen Teeschule (In German)
 Jane Pettigrew (2002), A Social History of Tea
 Roy Moxham (2003), Tea: Addiction, Exploitation, and Empire

Tumbu kaluar 

 Tea Leaves, Francis Leggett & Co., 1900, ti Proyék Gutenberg
 The Book of Tea karya Kakuzo Okakura ti Proyék Gutenberg  jeung vérsi PDF-na nu diolah maké TeX
 Russian Tea How to  ngadadarkeun cara nyieun entéh ala Rusia)
 British Standard 6008:1980 (aka ISO 3103:1980)  Cara nyiapkeun liquor entéh pikeun uji sénsori.
 George Orwell: A Nice Cup of Tea  Éséy karya George Orwell nu ngadadarkeun cara anjeunna ngadamel entéh.
 How to make a perfect cup of tea Émbaran ti Royal Society of Chemistry.
 Artikel-artikel bodor ngeunaan entéh ti Douglas Adams
 The Industrial Revolution and Tea-drinking 
 Taiwanese Tea Culture
 Tea consumption stats 2002 

Kaféin
Ubar tradisional
Tutuwuhan industri