Austronésia

Austronesia, dina jihat sajarah, nujul ka lemah cai manusa nu nyarita basa-basa Austronésia, nyaéta basa Malayu, Filipino, Indonésia, Sunda, Jawa, jeung sarébuan basa lianna. Nu jadi lemah cai, ceuk sawatara antropolog, nyaéta wewengkon Yunnan, Cina. Najan kitu, dina terminologi kiwari mah Austronésia téh nujul ka wilayah tempat dipakéna basa-basa Austronésia, nu ngampar ti Madagaskar di beulah kulon, nepi ka Pulo Easter (Polinésia) di beulah wétan. Austronésia salaku wewengkon sacara tradisional kabagi kana opat wilayah: Kapuloan Nusantara, Mikronésia, Mélanésia, jeung Polinesia.

Ngaran Austronésia dicokot tina basa Latin austrālis "pakidulan" jeung Yunani νήσος (nêsos) "pulo".

Nusantara
Kapuloan Nusantara, atawa Kapuloan Malayu, ngawengku sababaraha nagara:
Indonésia;
Pilipina;
Malaysia; jeung
Timor Wétan

Pulo-pulo lianna nu populasina turunan Malayu di antarana Guam jeung Kapuloan Mariana Kalér.

Mikronésia
Istilah Mikronésia mimiti dipaké ku Jules D'Ormont taun 1893 tina basa Yunani nu hartina 'kapuloan leutik'.

Sacara politis, Mikronésia kabagi kana dalapan wilayah:
Nagara Federasi Mikronésia;
Républik kapuloan Marshall; 
Républik Palau; 
Persemakmuran Kapuloan Mariana Kalér; 
Républik Nauru;
Républik Kiribati; 
Guam. 
Pulo Wake.

Mélanésia
Sarua jeung Mikronésia, istilah Mélanésia mimiti dipaké ku Jules D'Ormont taun 1893 tina basa Yunani nu hartina 'kapuloan hideung', dumasar kana fisiognomi urang Mélanésia.

Pulo-pulo di handap ieu ilaharna mah dianggap kaasup Mélanésia:
Fiji 
Kalédonia Anyar
Guinea Anyar, nu sacara pulitis kabagi antara Indonésia jeung Papua New Guinea
Kapuloan Solomon 
Vanuatu
Maluku, Indonésia
Kapuloan Selat Torres, Australia

Pulo-pulo lianna nu populasina mangrupa campuran turunan Mélanésia, nyaéta:
Nauru 
Timor, sacara pulitik kabagi antara Indonésia jeung Timor Wétan
Tonga 
Maluku Utara, Indonésia
Florés, Indonésia
Sumba, Indonésia

Polinésia
Sarua ogé jeung Mélanésia, istilah Polinésia téh dijieun ku Jules D'Ormont taun 1893 tina basa Yunani nu hartina "pulo-pulo anu loba", nu ngagambarkeun lobana pulo di wewengkon Pasipik ieu.

Nu kaasup Polinésia, nyaéta:
Samoa Amérika, AS 
Kapuloan Cook, Selandia Anyar 
Kapuloan Easter, Cili (ngaran aslina mah 'Rupa Nui')
Polinésia Perancis, Perancis 
Hawai'i, AS 
Kapuloan Loyalty, Kalédonia Anyar
Selandia Anyar (disebut Aotéaroa dina basa Maori) 
Niue, Selandia Anyar 
Rotuma 
Samoa 
Kapuloan Swains, Samoa Amérika 
Tokelau, Selandia Anyar 
Tonga
Tuvalu 
Wallis jeung Futuna, Perancis

Salian ti kapuloan di luhur, Polinésia ogé ngawengku wewengkon séjén nu boga budaya atawa maké basa Polinésia, kayaning Rennell atawa Tikopia di Kapuloan Solomon.

Sumber rujukan
 Austronesia, Wikipédia édisi basa Inggris (4 April 2006)

Oséania
Asia