Uni Soviét

Uni Soviét (), resmina Uni Républik Sosialis Soviét (URSS; ; ; disingket СССР, SSSR), nyaéta hiji Nagara Sosialis (dumasar konstitusina) nu aya di Eurasia antawis 1922 jeung 1991.

Uni Soviét nyaéta hiji nagara hiji-partéy nu dikawasaan ku Partéy Komunis ti dibentukna nepi ka 1990. Sanajan URSS resmina mangrupa kahijian 15 républik subnasional Soviét, pamaréntah jeung ékonomina kalobaannana dipuseurkeun.

Géografi, iklim, jeung lingkungan 

Kalawan aréa kira-kira , Uni Soviét mangrupa nagara nu panglegana sadunya. Ngawengku sapergenep daratan Marcapada, legana bisa dibandingkeun jeung Amérika Kalér. Bagian Éropana miboga saparapat ti sakabéh aréana, jeung minangka puseur budaya sarta ékonomi. Bagian wétanna aya di Asia, manjang ti Jaladri Pasifik di wétan nepi ka Apganistan di kidul, sarta leuwih saeutik populasina. Wewengkonna malang dina leuwih ti  wétan ka kulon dina 11 zona wanci, sarta ampir  ti kalér ka kidul. Nagara ieu miboga 5 iklim: tundra, taiga, stépa, sagara keusik, jeung pagunungan.

Uni Soviét miboga wates nu pangpajangna sadunya, leuwih ti , 2 per 3-na mangrupa basisir Jaladri Arktik. Di peuntas Selat Bering aya Amérika Sarikat. Uni Soviét wawatesan jeung Apganistan, Cina, Cékoslovakia, Finlandia, Hungaria, Iran, Mongolia, Koréa Kalér, Norwégia, Polandia, Romania, jeung Turki ti 1945 nepi ka 1991.

Walungan nu pangpanjangna Uni Soviét nyaéta Irtysh. Gunung pangluhurna nyaéta Puncak Komunisme (ayeuna Puncak Ismail Samani) di Tajikistan, dina . Dano nu panglegana sadunya, Lau Kaspia, aya utamina dina Uni Soviét. Dano cai tawar nu panggedéna jeung pangjerona sadunya, Dano Baikal, aya di Uni Soviét.

Babagian pulitis 

Konstitusionalna, Uni Soviét mangrupa kahijian ti Républik Sosialis Soviét (RSS) jeung Républik Sosialis Féderatif Soviét Rusia (RSFSR), sanajan kakawasaan dipuseurkeun pisan kana Partéy Komunis, nyieunan kahijian ieu ngan ukur ngaran. Tratar Panyieunan URSS ditandatanganan dina Désémber 1922 ku 4 républik pawangun, RSFSR, RSFS Transkaukasus, RSS Ukraina, jeung RSS Bélarusia. Dina 1924, nalika pawatesan nasional di Asia Tengah, RSS Uzbék, jeung RSS Turkmén dibentuk ti bagian-bagian Turkestan ASSR sarta 2 depéndensi Soviét, RSS Khorezm jeung RSS Bukhara. Dina 1929, RSS Tajik dipisah ti RSS Uzbék. Kalawan konstitusi 1936, konstituén RSFS Transkaukasus (RSS Géorgia, Arménia, jeung Azerbaijan, ditingkatkeun ka républik kahijain, samentawis RSS Kazakh jeung Kirgiz dipisah ti RSFSR. Dina Agustus 1940, Uni Soviét ngawangun RSS Moldavian ti bagian ti RSS Ukraina jeung bagian ti Bessarabia nu dianéksasi ti Romania. RSS Karelo-Finlandia dipisah ti RSFSR dina Maret 1940 tapi teras dibalikkeun deui dina 1956. Antawis Juli 1956 jeung Séptémber 1991, aya 15 républik kahijian (tingali peta di handap).

 Peta Républik Kahijian antawis 1956–1991

  RSFS Rusia
  RSS Ukraina
  RSS Bélarusia
  RSS Uzbék
  RSS Kazakh
  RSS Géorgia
  RSS Azerbaijan
  RSS Lituania
  RSS Moldova
  RSS Latvia
  RSS Kirgiz
  RSS Tajik
  RSS Arménia
  RSS Turkmén
  RSS Éstonia
</div>

Tingali ogé 

Union Eurasia
 Kakaisaran jahat

Rujukan

Bibliograpi 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Madhavan K. Palat, Social Identities in Revolutionary Russia, ed.  (Macmillan, Palgrave, UK, and St Martin’s Press, New York, 2001)

Tumbu kaluar 

 Impressions of Soviet Russia, ku John Dewey.
 Documents and other forms of media from the Soviet Union: 1917–1991.
 A Country Study: Soviet Union (Former)
 The Soviet Union

 
Sajarah Uni Soviét jeung Rusia Soviét
Komunisme di Rusia
Nagara komunis
Républik Soviét awal
Nu ngadeg taun 1922
Urut nagara Slav
Nagara hiji-partéy
Sajarah Rusia
Urut pamaréntahan ti Perang Tiis
Adidaya
Urut anggota Pasarikatan Bangsa-Bangsa