Radikal (kimia)

Dina kimia, radikal (katelahna radikal bébas) hartina spésiés atom atawa molekul anu boga éléktron nyorangan (teu boga pasangan) dina konfigurasi kulit valénsina. Éléktron anu nyorangan ieu biasana réaktif pisan, sahingga radikal condong aub kana réaksi. Radikal boga peran penting dina durukan, kimia atmosfir, polimérisasi, kimia plasma, biokimia, jeung prosés-prosés kimia lianna, kaasup fisiologi manusa. Pikeun conto, superoksida jeung oksida nitrat ngatur rupa-rupa prosés biologis. Radikal bisa dikurung dina solvent cage atawa dibeungkeut. Radikal organik anu munggaran, radikal trifénilmétil, kapanggih ku Moses Gomberg taun 1900 di Universitas Michigan.

Sacara historis, istilah radikal ogé dipaké pikeun bagian hiji molekul, utamana anu henteu robah dina réaksina. Pikeun conto, métanol disebut diwangun ku hiji radikal métil jeung hiji radikal hidroksil, padahal masing-masing éta téh ngahiji, teu boga éléktron nu nyorangan. Dina spéktrométri massa, radikal modél kitu kakara aya mun 'dibeulah' heula.

Ngambarkeun radikal dina réaksi kimia 
Dina kasatimbangan kimia, radikal bébas ilaharna dicirian ku tanda titik katuhueun lambang atom atawa rumus molekul siga di handap ieu.

Gas klorin bisa dibeulah maké cahya ultrabungur jadi atom klorin radikal.

Mékanismeu réaksi radikal ngagunakeun tanda jamparing pikeun nunjukkeun pindahna éléktron:

Pameulahan homolitik pegatna beungkeut digambarkeun ku jamparing 'samata useup' pikeun ngabédakeun ti gerak dua éléktron.

Baca ogé 
 Téori radikal-bébas
Spésiés oksigén réaktif

Tumbu kaluar 
 Free Radicals and Human Disease 
 Electron-transfer Factors in Psychosis and Dyskinesia--early review article
 Ozone exposure generates free radicals in the blood samples in vitro.
 Use of Radical Emission for Determination of Ignition Delay Times

Rujukan 
Wikipédia basa Inggris. Radical. Dicutat 21 Séptémber 2007.

Beungkeut kimia
Kimia lingkungan
Biomolekul
Prosés biologis
Radikal bébas