Hareuga

Hareuga  atawa acerang; ajeran; (Bidens pilosa) nyaéta  hiji tutuwuhan nuasalna  tina kulawarga  Asteraceae. Kagolongkeun kana  gulma/hama, remen katempo hirup liar sisi jalan, kebon, galengan sawah, jeung tegalan. Ieu tutuwuhan dina basa Jawa disebutna ketul, petul, ketulan, ketul kebo, ketul sapi, jaringan, jeung caringan; urang Madura nyebutna  lanci thuwa, lancing thuwa, cing-lancingan; dina basa Inggris disebutna  Spanish Needle, Blackjacks, Beggar ticks (Ingg.).

Ciri mandiri 

Tangkal na ajeg kaluhur, mibanda sababarahiji dahan, lamun seug digesek daunna ngaluarkeun bau anu mandiri, jangkungna kurang leuwih 1 m. Tangkal na masagi-4, nu geus kolotmah beresih lucir tapi tangkal ngorana mah ilaharna sok buluan, sakapeung tangkalna katempo semu beureum. Daun pasanghareup-sanghareup, aya nu bijil hiji aya ogé nu kaluar sapasang 2-3, arang langka nepika 5, cupat daun panjangna 6,5 cm. Dauna semu lonyod sarta  méncos ka tungtungnakeun , 1–12 × 0,5–5,5 cm, tuntung daun rérégéan, daun palebah luhurna aya nu buluan aya ogé anu henteu.

Kembang bijil kawas pendul  (bongkol-bongkol) ngumpul dina tungtung dahan, aya ogé. Bonggol 5–7 mm nubijil dina handapeun cupat daun buleudan pendulna kurang leuwih 7–8 mm, dina sa pendul téh bijil aya kana 20–40 kembang pajejel-jejel,  cupatna panjang nepi ka 9 cm. Kelirna konéng aya ogé nu semu gading. Mahkota kembang wangunna buleud. Buah teuas (achene) panjang, 0,5–1,3 cm, coklat semu hideung, tungtungna  ngacir 2–3 kawas ruruhit paranjang; sog gampang naplok boh kana buuk, baju, kitu deui kana bulu sasatoan (epizookori).

Tempat hirup

Tangkal hareuga téh pituin ti nagara  Afrika kidul, kiwari geus nyebar kalayan loba kapanggih hirup di Jawa ti saméméh taun 1835. Malahan kiwari geus ngarekahan sarta loba kapanggih hirup liar di nagara anu mibanda suhu tropis kalawan disabaraha nagara mah di golongkeun kana tutuwuhan hama atawa gulama.

Di nagara urang komo loba pisan tangkal hareuga nu hirup kalawan liar,  Karesepna dina taneuh nu jemlék kalayan kasorot ku panon poé, hareuga bisa kapanggih hirup dina kaayaan taneuh 2.300 m. Kembangna henteu aya usumna, dina saminggu bisa ngahasilkeun siki nu geus kolot 35–60% siki nu baris murag kana taneuh, kalawan engkéna bijil deui sirung. Sikina kasebut kuat, sanajan ditunda  3–5 tahun , kurang leuwih 80% sikina masih kénéh bisa .

Mangpaat jeung kagunaan 
Daun-dauna remen dipaké pikeun ubar tradisional. Daun beunang ngagodog kalawan diperes heula bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran  batuk, asup angin (nyeri dada), nyeri sirah, galingging, diabetes, hésé miceun, méncrét, cacingeun, nyeri beuteung, nyeri huntu, weureu, carangkeul, Bisa waé dipaké gogosok mangsa keur mandi pikeun ngubaran ararateul ogé rematik.

Di Jawa Barat, daun jeung pucuk hareuga sok ngahaja dibeuweung pikeun ngubaran nyeri  huntu. Bisul sangkan téréh asak ogé bisa diubaran ku bucuk daun hareuga beunang ngaleumpeuh.

Di Tiongkok, hareuga  dimangpaatkeun pikeun ubar nu katelahna  xian feng cao (咸豐草).

Sakapeung ogé dipaké pikeun maraban ingon-ingon.

Dicutat tina

Tutumbu kaluar 

 Bidens pilosa  dalam PROTAbase (Plant Resources of Tropical Africa)
 PIER: Bidens pilosa

Asteraceae
Tutuwuhan ubar
Ubar
Gulma
Tutuwuhan