Wawacan Panji Wulung

Wawacan Panji Wulung nyaéta wawacan anu dianggit ku R. H. Moehamad Moesa taun 1871, nu dina mangsa Hindia Walanda populér pisan sabab dikaluarkeun ku Lands Drukkerij nu tuluyna jadi Commissie voor de Volkslectuur sarta ahirna jadi pamedal Balai Pustaka . Digunakeun jadi buku bacaan di sakola-sakola di tatar Sunda, jadi sering dicitak.

Béh dieu (1990) dicitak deui kalawan panganteur Ajip Rosidi nu nganggap yén dina éta wawacan Moehamad Moesa nyebarkeun rasionalisme nu jolna ti Kulon, nepi ka wawacan Panji Wulung béda jeung wawacan saméméhna anu pinuh ku kasaktian jeung kaajaiban.

Panji Wulung teu sakti tapi bédas, sabab ti leuleutik kénéh dilatih ngangkat beusi jeung timah anu saban isuk beuratna ditambahan. Tapi ari falsafah dasarna mah ngajak anu maca sangkan jadi warga anu taat ka pamaréntah (ratu), luyu jeung papagon "guru ratu, wong atua karo, wajib sinembah", malah ditungtungan ku muji langsung ka Sri Ratu Walanda.

Tina basa Sunda Wawacan Panji Wulung ditarjamahkeun kana basa Jawa ku Radén Soerjadidjaja, tapi tuluy dirobah gayana jadi gaya Solo sarta dilakukeun tarjamahan K.G. P.A.A. Mangkunagara IV.

Cicirén Modérnitas 
Numutkeun panalungtikan Dr. Mikihiro Moriyama, peneliti Kabudayaan Sunda ti Jepang, Wawacan Panjiwulung téh bisa disebut jadi tonggak ngembangna modérnitas di golongan urang Sunda dina jaman kolonial. Dina bukuna Sumanget Anyar: Kolonialisme, Budaya Citak, sarta Sastra Sunda Abad ka-19 (2005), Mikihiro Moriyama nétélakeun:

Sempalan Eusi Carita

Sumber

Naskah Sunda
Wawacan