Sunan Ngampél

Sunan Ngampél atawa Radén Rahmat nyaéta salah sahiji walisanga. Babar taun 1401 di Champa jeung tilar dunya di Ngampél, Surabaya taun 1481. Ngeunaan ngaran Champa, masih jadi padungdengan di ahli sajarah. Numutkeun Encyclopédia van Néderlandsche Indie, Champa nyaéta hiji ngaran nagri leutik di Kamboja. Sedengkeun, Stamford Raffles ngébréhkeun yén Champa lain di Kamboja tapi di Acéh (Sumatera) nu kiwari disebutna Jeumpa. Pamadegan Rafflés disawang leuwih deukeut ka fakta sabab Acéh dina sajarah dipikawanoh minangka daérah Islam munggaran di Indonésia. Sunan Ngampél nyaéta dulur kapilanceuk ti Maulana Malik Ibrahim. Ngaran asli jeung silsilahna nyaéta Radén Rahmat bin Ibrahim Asmoro bin Jamaluddin al-Husain bin Ahmad Syah Jalal nepi ka luhur deui.

Kulawarga
Sunan Ngampél nikah jeung putri Tumenggung (satata jeung bupati mangsa kiwari) Tuban Arya Téja nu ngarana Nyai Ageng Manila. Ti dinya, Sunan Ngampél boga 2 garwa nu kahiji Déwi Chandrawati alias Nyai Ageng Manila binti Aryo Téjo Al-Abbasyi, kalawan budakna:
 Maulana Mahdum Ibrahim/Radén Mahdum Ibrahim/ Sunan Bonang/Bong Ang
 Syarifuddin/Radén Qasim/ Sunan Drajat
 Siti Syari’ah/ Nyai Ageng Maloka/ Nyai Ageng Manyuran
 Siti Muthmainnah
 Siti Hafsah
Garwa kadua nyaéta Dewi Karimah binti Ki Kembang Kuning, kalawan budakna:
 Déwi Murtasiyah/ Istri Sunan Giri
 Déwi Murtasimah/ Asyiqah/ Istri Radén Fatah
 Radén Husamuddin (Sunan Lamongan)
 Radén Zainal Abidin (Sunan Demak)
 Pangéran Tumapel
 Radén Faqih (Sunan Ngampél 2)

Ajaran Sunan Ngampél 
Ajaran Sunan Ngampél dipikawanoh ku Molimo atawa Mohlimo nyaéta ungkara nu hartina moh "moal", limo "lima". Lamun dihartikeun sacara harfiah nyaéta moal ngalakukeun lima hal dina kagoréngan nyaéta:
 Moh Main atawa moal judi
 Moh Ngombe atawa moal nginum arak
 Moh Maling atawa moal maling
 Moh Madat atawa moal nyesep candu, ganja jeung nu séjéna
 Moh Madon atawa moal jinah

Murid
Sunan Ngampél dina upayana pikeun nyumebarkeun Islam di pulo Jawa anjeuna ngadegkeun pasantrén di Ngampél, Surabaya. Santri nu kasohor nyaéta: Radén Paku (Sunan Giri); Radén Fatah (Abdul Fattah) nu saterusna jadi Sultan Bintoro Demak nu gelarna Sultan Alam Akbar al-Fattah; Radén Makhdum Ibrahim (Sunan Ngampél); Syarifuddin (Sunan Drajat); mubaligh nu dikirim ka Blambangan pikeun ngaislamkeun sarta pajoang Islam séjéna. Sunan Ngampél ogé boga pangaruh nu gedé di istana Karajaan Majapahit mangsa harita. Sunan Ngampél tilar dunya jeung dikurebkeun di Ngampél, Surabaya.

Rujukan 

Wali songo
Nu babar taun 1401
Nu pupus taun 1481