ထဝိတ်ႉတႃႇ

ထဝိတ်ႉတႃႇ ()၊ () ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇၵူၼ်း လႄႈၶၢဝ်ႇ ဢွၼ်ႇလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းတၢင်ႇမၢႆၽၢဝ်ဝႆႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပေႃးတေႁဵတ်း ထဝိတ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၼႆ မၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉ တႃႇႁႂ်ႈပေႃႉသႂ်ႇလႆႈ တူဝ်လိၵ်ႈ ၁၄၀ တူၺ်းၵူၺ်းသေတႃႉ ထိုင်မႃး လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ၇ ဝၼ်း ပီ ၂၀၁၇ ၼႆ လိူဝ်သေ ၽႃႇသႃႇၵျပၢၼ်ႇ၊ ၽႃႇသႃႇၶႄႇ၊ ၽႃႇသႃႇၵူဝ်းရီးယႃး ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တိူဝ်းလိူဝ်ပၼ် တူဝ်လိၵ်ႈ တေႃထိုင် ၂၈၀ ပဵၼ်သွင်ပုၼ်ႈသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈတႅမ်ႈတၢင်ႇလႆႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းဢွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇတၢင်ႇ မၢႆၽၢင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၶဝ်တေၶဝ်ႈလူတူၺ်းလႆႈၵူၺ်း။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ တေၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ၊ ဢႅပ်ႉမူဝ်ႇလ်ပၢႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆး ပိူင်သူင်ႇလိၵ်ႈပွတ်း သေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ ထဝိတ်ႉတႃႇယူႇ။ လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇထဝိတ်ႉတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ သႅၼ်ႇၽရၢၼ်ႇၸိတ်ႇသ်ၵူဝ်ႇ၊ ၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ တီႈၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းၽႄ ၼမ်လိူဝ် ၂၅ ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထဝိတ်ႉတႃႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵျႅၵ်ႉ တႃႇသေး၊ ၼွၵ်ႉ ၵလႅတ်ႉၸ်၊ ပၸ်ႉ ၸတူင်း လႄႈ ဢီႇဝႅၼ်ႇ ဝီႇလႅၼ်ႇ ၶဝ် လႆႈၶူင်သၢင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ ပီ ၂၀၀၆ လိူၼ်မၢတ်ႉၼၼ်ႉသေ ထိုင်မႃး လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ လႆႈတႄႇပိုတ်ႇတၢင်ႇၶိုၼ်ႈသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတင်းၼမ် ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉမႃး ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈꧠႂၢင်ၶႂၢင်ယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ ၂၀၁၂ ၊ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ထဝိတ်ႉတႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း ႑႐႐ လၢၼ်ႉၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တၢင်ႇထဝိတ်ႉ ႓႔႐ သေ၊ "တီႈပိူင်သွၵ်ႈႁႃ ထဝိတ်ႉတႃႇ" ၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ လႆႈပၼ် ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ႑.႖ လၢၼ်ႉ ပွၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2013 မႃး ထဝိတ်ႉတႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်လႆႈပၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်လိူဝ်ႈပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ႑႐ ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ပေႃးလႆႈတၢင်ႇမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် "ပိူင်သူင်ႇလိၵ်ႈပွတ်းဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ (SMS)" ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2016၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းထဝိတ်ႉတႃႇၼႆႉ ၶိုၼ်ႈမႃးထိုင် ႓႑႐ လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီ 2016၊ ဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၼၼ် ၼႄလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ် ငဝ်ႈငႃႇ ၶေႃႈမုၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ (ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းထဝိတ်ႉတႃႇၶဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ႑႐ ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ်ပွၵ်းဢွၵ်ႇလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈထဝိတ်ႉတင်းသဵၼ်ႈ ႔႐ လၢၼ်ႉ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၸၢႆးၸၢႆးၶမ်းလႅင် ဢိၵ်ႇပႃး ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸဝ်ႈၵၢၼ်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်သေတႃႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉဢေႇယူႇ။

တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း
 ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ
 လိင်ႉဢိၼ်ႇ

ၽိုၼ်ဢိင်

ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ