ၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ

ဢူးၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း လႄႈ ၽူႈၶမ်ၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵဝ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း တႃႇ ၸႄႈဝဵင်ႈဢမရပူႇရ ၵႃႈတီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ဝၢႆးမႃး ထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၵၢၼ် ပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 1990 ၼၼ်ႉ လႆႈသဵင် တင်းၼမ် ၂၁,၁၁၉ (၆၆%) သေၵေႃႈ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း တႃႇ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းမႃးယဝ်ႉ။

ပီ 1979 ၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးမေႃယႃ မႃး ၵႃႈတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးတီႈ ႁူင်းယႃယႂႃႇတိတ်ႉၵျီး ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၼၼ်ႉသေ တႄႇဢဝ် ပီ 1983 တေႃႇ 1988 လႆႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶူးလၢႆးၽၢႆႇထၢတ်ႈ တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ မႃးယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈ ပီ 1990 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၾိတ်းၾိင်ႈ တွၼ်ႈ ၁၂၂ သေ ထုၵ်ႇတိၺွပ်း ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၂၅ ပီယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁဵတ်းပပ်ႉမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ပီၵွၼ်းသႅင် ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ ၇၅ ပီတဵမ်ၼႆလႄႈ 1996 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၾိင်ႈမိူင်းဢယေးပေႃႇဢႅၵ်ႉ 1950 သေၵေႃႈ ၶိုၼ်းထုၵ်ႇပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႇထႅင်ႈ တႃႇ ၇ ပီယဝ်ႉ။ လႆႈထူၵ်းၶွၵ်ႈ တီႈ ၶွၵ်ႈ ၸေႊၼႃး ႁိုင် ၁၉ ပီသေၵေႃႈ ထိုင် ပီ 2009 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 21 ဝၼ်းမႃး လႆႈလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်