တၸႄႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းတၸႄႇ ( ;  ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတၸႄႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈၵၢၼ်ႉပလူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းယေႇဢူး ယၢၼ်မွၵ်ႈ 14 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း တႃးလူတ်ႉလဵၼ်းထၢၼ်းတပိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်း-ၸႄႈၼႃးသေ ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 12 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း ၸႄႈဝဵင်းယေႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉပလူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျုၼ်းလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵလေးဝ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႅၼ်လိၼ် ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ပဵၼ်လိၼ်တီႈၵိူတ်ႇ ဢမၢတ်ႈလူင် ဢူးပေႃႇဢူးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဝဵင်းတၸႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇသေ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီးမွၵ်ႈ 800 လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးမွၵ်ႈ 3000 ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ၼႃးယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မေႃႈလိၼ်ၵေႃႈ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်သေ ၽႄႈပၼ်လႆႈတႃႇတင်း ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဝဵင်းၼိုင်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူဝ်ႉဝဵင်းၵဝ်ႇ၊ ၽြႃးၵွင်းမူးၵဝ်ႇတင်းၼမ်လႄႈ မီးၼွင်ၵႂၢင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈပိုၼ်ႉလင်ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ လႄႈ ထူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ တင်းၼမ်ႉမူးသေ ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 4 လၵ်းၵူၺ်းၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇမီးႁွင်ႈၶုတ်း ဢၼ်ၵၢႆႇဢဝ်ၼမ်ႉလႆႈ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 613 လွၵ်းလၵ်းသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ မွၵ်ႈ 60000 ၼႆႉယဝ်ႉ။

ပွႆး
ၵူႈပီၵူႈပီ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (10)ၶမ်ႈတေႃႇ (15) ၶမ်ႈၼႆႉ မီးပွႆးၽြႃးသူၺ်ႇၵတေႃႉသေ ပဵၼ်ပွႆးၽြႃးဢၼ်ၵူၼ်းတီႈၸမ်တီႈၵႆ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉပလူႇ