ၸေႇယဝတီႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇ ( ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၽျူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။

ပိုၼ်း 
ၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ၶုၼ်တွင်ႇငူႇ မိၼ်းၵျီးၺူဝ်ႇ ၵေႃႉတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈဝဵင်းၵႅမ်တွင်ႇငူႇ 52 ဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဝဵင်းၵႅမ်ၽၢႆႇၸၢၼ်း 9 ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဝ်ႇ ၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈရူတ်ႉရဵꧣ်းၸေႇယဝတီႇသေၼႆ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 4 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ပၼ်တႃႈၶုၼ်ပူႇၵႄႇဝဵင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။

ဝၢႆးပၢၼ်ဢႃႇဝ ထိုင်ပၢၼ် မႁႃႇထမ်ႇမရႃႇၸႃႇတိပတိ ၼၼ်ႉ ပူႇၵႄႇဝဵင်း ၼၼ်ႇတသူႇရ ၵေႃႉ ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ တီႈ ၸေႇယဝတီႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼွင်ႉမၼ်း တိင်ႇၵဢွင်ႇ၊ ၼွင်ႉၸၢႆး ယႄးလႃႉၵျေႃႇၶွင်ႇတိၼ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇပုတ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢၼ် ပူဝ်းတေႃႇၽယႃး ပီ 1784 လိူၼ်မေႇ 23 ၼၼ်ႉ ပူႇၵႄႇဝဵင်း ယႄးလႃႉၵျေႃႇၶွင်ႇ တၢင်ႇသၢၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇယဝ်ႉ။

ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ
တီႈၸေႇယဝတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ႈၸေႇယဝတီႇ (ၸေႇယဝတီႇ) လႄႈ ႁူင်းၷၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁုင်လဝ်ႈ ယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ