ၼၢတ်ႉမွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း

ၸႄႈဝဵင်းမျူဝ်ႉတိတ်ႉ (), (), () ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ ပွတ်းၵၢင် မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼၢတ်ႉမွၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼၢတ်ႉမွၵ်ႉၼႆႉ ပွၵ်ႉၼိူဝ်ဝဵင်း မီး ႗ ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ မီႈ ႗႓ ဢိူင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ မီး ႒႓႗ ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ 205,996 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

ၵွင်းမူးၼၵႃးမွၵ်ႉ 
တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၼၢတ်ႉမွၵ်ႇ ယၢၼ် ႑႔ လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈယႂႃႇမုၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ မီးဝႆႉ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈသီႇၵျွင်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျွင်းႁွင်ႇ၊ ၵျွင်းၸၢၼ်း၊ ၵျွင်းဢွၵ်ႇ၊ ၵျွၵ်းတူၵ်း ၼႆသေ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၵျွင်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ မီးၵွင်းမူးၵဝ်ႇ ႓႕ သူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်း ႓႕ သူႇၼၼ်ႉ ၵွင်းမူးသီႇသူႇၼႆႉ တီႈထီးမၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး ထီးသေ မီးႁူဝ်ၼၵႃးဝႆႉလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူဝ်ၼၵႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝၢႆႇၼႃႈၵႂႃႇ သီႇၼႃႈသီႇၽၢႆႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇၼႃႇယၵ ၵျွင်းၸၢၼ်း ဢူးဢႃႇလေႃးပႃသၵ ၼႆႉ ယိူင်းၸူးတွၼ်ႈတႃႇ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈမီးၽေးၶဵၼ်သင်သေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ် လႆႈလၢတ်ႈဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈႁူဝ်ၼၵႃး မီးၽၢႆႇၼိူဝ်ပီၵူၺ်ႈၵွင်းမူးၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းတီႈပွင်ႇမၼ်းလီငၢမ်း။ ယွၼ်ႉမီးမႃးပၢၵ်ႇပီပၢႆယဝ်ႉလႄႈ ၵွင်းမူးႁူဝ်ၼၵႃးသီႇသူႇၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵဝ်ႇၵႄႇသေ ၵူၼ်ႇပင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင် 

ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း
ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း
ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း