တႅၵ်ႉၵလ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလ ( ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵဝ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပထဝီႇ
မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 16 တီႇၵရီႇ 55 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 84 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ 94 တီႇၵရီႇ 35 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 32 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈယၢဝ်း တၢင်းဢွၵ်ႇတၢင်းတူၵ်း မီး (1.5) လၵ်း သေ ၼႃႈယၢဝ်း ႁွင်ႇတေႃႇၸၢၼ်း မီး (1) လၵ်းယဝ်ႉ။ ဢေႇရိယႃႇတၢင်းၵႂၢင်း မီး 6.72 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလ ၼႆ့ မီးဝႆႉတီႈသုင် ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ (13.38)ထတ်းယဝ်ႉ။

လႅၼ်လိၼ်
ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလၼႆႉ မီးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈၵတိတ်ႉပိၼ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈတၵေႃးၵၼူၵ်ႉ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ဝၢၼ်ႈမႅၵ်ႉၵပိၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းသမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းဝႆႉတင်း ဝၢၼ်ႈၶမုၼ်ႇၵၢၼ်ႇၵျီႈ သေ ၽၢႆႇႁွင်ႉသမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ဝၢၼ်ႈမုတု ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၼႃႈလိၼ်
ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလၼႆ့ မီးဝႆႉ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်း လႄႈ ႁွင်ႈၼမ်ႉမႄႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၼမ်ႉ
ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵဝ ၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ၼမ်ႉၸဵမ်း ၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်းသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁွင်ႈၵၢမ်ႇဢွင်ႇ လႄႈ ႁွင်ႈတၢၼ်ႇတိၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵူင်းသေ လႆႈၶဝ်ႈတီႈ ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈသႄႇမယဝ်ႉ ၶိုၼ်းလႆၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ် လႄႈသင်၊ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလယဝ်ႉ လႆႈၸူး ဝဵင်းၶယၢၼ်း ယၢၼ် (30) လၵ်းသေ လႆၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈၸဵင်းလၢၼ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁွင်ႈ၊ မႄႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၺ်းလႆႈၼမ်ႉ တႄႇဢဝ်ၶၢဝ်းၽူၼ် တေႃႇ ႁူဝ်လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၵူၺ်းသေ ပေႃးဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းႁႅင်ႈမႃး ၼမ်ႉႁႅင်ႈသေ ဢဝ်ၸႂ်ႉႁဵတ်းပဵၼ်တၢင်းၵႃးျဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး လႆႈၼမ်ႉဝၢၼ်သေ ပေႃးၶၢဝ်ႈမႆႈမႃးတႄႉ လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈၸဵင်းလၢၼ်း (30)လၵ်းၼၼ်ႉသေ မီးသၢႆငၢႆ ၸၢင်ႈလႆႈၼမ်ႉဝၢၼ်ယဝ်ႉ။

ၾိင်ႈၾႃႉ
ဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉမႆႈႁွၼ်ႉမိုၵ်းယမ်းသေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီး (40 C) သေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး (14 C)ယဝ်ႉ။

တူၼ်ႈမႆႉ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇသၽႃႇဝ
တီႈဝဵင်းတႅၵ်ႉၵလၼႆႉ မီးဝႆႉ တူၼ်ႈမႆႉၸိူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇသၽႃႇဝမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မႆႉၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇ၊ တူၼ်ႈသပေႇ၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ်၊ တူၼ်ႈထၢၼ်၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈ၊ တူၼ်ႈၸဵင်ႇပၢၼ်း၊ တူၼ်ႈမွၵ်ႇၸလီ၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်
 မျိၼ်ႇဢွင်ႇ(ၸၢႆးငဝ်း)
 မူဝ်ႉမူဝ်ႉမျိၼ်ႇဢွင်ႇ (ၼၢင်းငဝ်း)
 ၼေႇမိၼ်း (ၸၢႆးငဝ်း)

ၽိုၼ်ဢိင်

ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်