ပၢင်ႇဝႃႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းပၢင်ႇဝႃႇ (, ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉမေႇၶသေ တင်း ဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ ၼႆႉ ယၢၼ်ၵၼ် ၄၀ လၵ်းယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းပၢင်ႇဝႃႇၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇမႂ်ႇ မိူင်းၶၢင် (NDA-K) ဢၼ် ဢူးသၶူၵ်ႉတဵင်ႉယိင်းဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် တပ်ႉၸုမ်းပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်မိူင်း ၼၼ်ႉ ပၵ်းဝႆႉယဝ်ႉ။

ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ 
ဝဵင်းပၢင်ႇဝႃႇၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး လွၵ်းလၵ်း ၁၃၅၅ လၵ်း သေ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး မိူင်းၶႄႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ မိူင်းၶႄႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢိူမ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ သၼ်လွႆပၢၼ်းတၢပ်ႈလွႆၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးမီး ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။

ၾိင်ႈၶၢဝ်း 
ယွၼ်ႉမီးၾိင်ႈၶၢဝ်းဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်ဝႆႉယူႇတင်းပီလႄႈ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ ၵူၺ်းမီး ၁၈ တီႇၵရီႇသႄးသီးယႅတ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၵတ်းမႃး တိူဝ်းၵတ်းႁႅင်းသေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ ယွမ်းလိူဝ်တၢင်ႉၼမ်ႉၶႅင် (-၁၈) တီႇၵရီႇသႄးသီးယႅတ်ႉသေ ၼမ်ႉၶႅင်ဝႆႉတင်းဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈၵူၼ်းယူႇသဝ်း 
တီႈဝဵင်းပၢင်ႇဝႃႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶၢင် ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း လေႃႇဝေႃႇ၊ လႃၶျဵၵ်ႉ၊ လိသေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်သေ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်း ၁၇၀ ပၢႆၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ ၁၁၀၀ ပၢႆယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီးယူႇ ၁၂၀၀ ပၢႆသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း မီးယူႇ ၆၉၀၀ ပၢႆလႄႈ တီႈဝဵင်းပၢင်ႇဝႃႇၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းႁူမ်ႈ မီးယူႇ ၈၀၀၀ ပၢႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ် ၽႃႇသႃႇၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။

ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး 
ၵမ်ႉၼမ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶူဝ်းႁႄႈယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေတႃႉ ၵူၺ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇၵိၼ်ဢိတ်းဢွတ်းသေ ၵမ်ႉၼမ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇဝၢဝ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ပဵၼ်ယႂ်ႇယဝ်ႉ။

ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်းလင် 
မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉသုင် သၢမ်ႁူင်းႁဵၼ်းသေ ပၢင်ႇလဵၼ်ႈႁဵင်ႈ မၢၵ်ႇၼင်ႇ မီးဝႆႉ ပၢင်ႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃလူင်ပၢင်ႇဝႃႇ ဢၼ်ၵူႇၶဝ်ႈ (၂၅) လုၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈ လၼ်ႇၵျေႃး၊ သျီးၵျႅၼ်ႇ၊ လုပီၵျႅၼ်း၊ ၽီမေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မီးႁွင်ႈၽႄပၢႆးယူႇလီ ၼိုင်ႈတီႈၼိုင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉ။ တပ်ႉႁၢၼ်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ လဝၵ၊ ၵေႃဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း၊ ၼတလ၊ ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၽၢႆႇသဵၼ်ႈမၢႆၵၢၼ်လိၼ်၊ ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၽၢႆႇပၢႆးပႆႇၺႃႇ၊ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၽၢႆႇပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ၊ လဵင်ႉ/ယႃတူဝ်သတ်း၊ ႁူင်းပွႆႇႁၢင်ႈ၊ ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ၊ ၽၢႆႇၾႆးၾႃႉ၊ ၽၢႆႇတပ်ႉဢဝ်ၶၢဝ်၊ ၼၵတ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးဝႆႉယူႇ ၁၇ ၸုမ်းယဝ်ႉ။
မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ သွင်သူႇလႄႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈလင်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၸမ်ႇပူႇၺဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ပွၵ်ႉ (၁) တီႈၼိူဝ်ဝဵင်း၊ ၵျွင်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈမျူဝ်ႉဢူး လႄႈ ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၸဵင်ႉၽေႃးၶႅတ်ႉတလိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင်