ယေႇၽျူႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းယေႇၽျူႇ ( ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတိၼ်းတႃႇယီႇ၊ ပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၼိူဝ် ဝဵင်းထဝႄႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈ 10 လၵ်းၼၼ်ႉသေ မီးတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၼမ်ႉထဝႄႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီး 1582 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ မီးၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇ 35 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ယေႇၽျူႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1901 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင် ဢၼ်မီးၵူၼ်း 269 ၵေႃႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 4,744 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈၼပူးလႄႇ ဢၼ်မီးႁိမ်း ဝဵင်းယေႇၽျူႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၸၢၵ်ႈတေႃႇပုတ်ႉထ သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်ၵမ်ႉလင်တွၼ်ႈတႃႇ ဝဵင်းထဝႄႇ ထုင်ႉၼိုင်ႈသေ ဢွၵ်ႇၶဝ်ႈသၢၼ်၊ မႆႉသၵ်း လႄႈ ၶူဝ်းႁေႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင် တီႈထုင်ႉၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်သွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈထၢင်ၶုတ်းၶူဝ်းႁေႈ တီႈထုင်ႉယေႇၽျူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶူဝ်းႁေႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ