မိၼ်းလႃႉ၊ ဝဵင်း (ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ)

ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉ ( ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလႃႉ ဢၼ်မီးဝႆ့ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိၼ်းလႃႉ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ မိၼ်းလႃႉၼိူဝ် ၼႆသေ ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ မိၼ်းလႃႉတႂ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃးၵုင်ႈ-ပျီႇယဝ်ႉ။ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်း ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 1877 ၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈပဵၼ်ပႃး တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်တႄႇပိုတ်ႇမႃး ဢွၼ်တၢင်းပိုၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယၢၼ် 91 လၵ်းသေ မီးဝႆႉၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ ယၢၼ် 23 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပျီႇ မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ပေႃးၸွမ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ၵႆယၢၼ် 70 လၵ်းယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇၼႆႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇၼၼ်ႉတႄႉ လတ်း သျၢၼ်းတေႃးၵႂႃႇ ဢၼ်ယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်း မွၵ်ႈ 2 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်းသျၢၼ်းတေႃးသေ ဢဝ် တင်းတၢင်းၵႃးသေ ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉမိၼ်းလႃႉ ၵႂႃႇ လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်းၵေႃႈ မီးတၢင်းၵႃးယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇသၢႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇၼၼ်ႉ မီးၽၢႆႇၶႂႃ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉ ၵႂႃႇၸူး မူဝ်းၺူဝ်ႇၵေႃႈ မီးတၢင်းၵႃးယဝ်ႉ။

ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉၼႆ့ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈလွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈသေ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃး ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ငၢၼ်းယႂ်ႇလူင်သေတႃႉ လွင်ႈၵႃႉလွင်ႈၶၢႆတႄႉ မၼ်းၵေႃႈ ၵိုင်ႇလႅပ်ႈတင်းဝဵင်းဢွၵ်ႇတေႃ ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယူႇ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1962 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 7,196 ၵေႃႉယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ