ၽႃဢၢင်ႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇ (), () ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈႁင်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃး (၁၀၀၀) ပၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မွၵ်ႇ (၂၀၀) ဢၼ်မီးယူႇတီႇ ၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇၼႆႉ လွႆဢၼ်လိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် လွႆၸွႆးၵပိၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်လွႆၼၼ်ႉ တႄႇဝႆႉ ၵွင်းမူးၸွႆးၵပိၼ်ႇသၢၼ်ႇတေႃႇသျိၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇသေ တီႈၽၢႆႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ယၢၼ်မွၵ်ႈပႅတ်ႇလၵ်း တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇလွႆၵေႃႉၵုၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ထမ်ၵေႃႉၵုၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆတူၵ်း ၽႃဢၢင်ႇ ယၢၼ် (၁၂) လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ထမ်ႈပယိၼ်ႇၵျီႇ (ထမ်ႈပယိၼ်ႉၺီႇ)ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတႂ်ႈထမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းဝႆႉ ၼွင်ၼမ်ႉဢုၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵႄး ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ ၼမ်ႉၵတ်းၼႆႉ ၶၢင်းၵၼ်သေ လႆလူင်းဝႆႉသေတႃႉ လႆႈႁၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉဢုၼ်ႇၼမ်ႉၵတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလေႃးၵၼ်ဝႆႉ။

သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ

တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၽႃဢၢင်ႇ
လူတ်ႉလႅၼ်ႈတီႈၵႆ
သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ

လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် 
ၽႃႇလႃႇၵိူဝ်းယမ်ပိူင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇသေ ဢၼ်ပဵၼ်ထီႉသွင်တႄႉ ပဵၼ် ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း 
ပၢင်ႇလဵၼ်ႈႁႅင်း ၽႃဢၢင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ႇလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတႃႇ လွင်ႈၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းၵူႈလွင်ႈသေ မီးဝႆႉတီႈဝဵင်း ၽႃဢၢင်ႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸွႆးၵပိၼ်ႇယူႇၼၢႆႉတႅတ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းပိုၼ်ႉဝဵင်း တီႈ ဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပၢႆးပႆႇၺႃႇ
ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ (ၽႃဢၢင်ႇ)
ၶေႃးလဵၵ်ႉပၢႆးပႆႇၺႃႇၽႃဢၢင်ႇ
ၸၼ်ႉၸွမ်ၽႃဢၢင်ႇ
ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢင်ႈ (ၽႃဢၢင်ႇ)
ႁူင်းႁဵၼ်းၽိုၵ်း မေႃလုမ်းလႃး ၽႃဢၢင်ႇ

ၾိင်ႈၾႃႉ

ႁွင်ႈၼႄ

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်း
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇ