လႁႄႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းလႁႄႇ ( ;  ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းလႁႄႇ၊ ၼႃးလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်ႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လႁႄႇ ၼႆႉ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းတင်းၸိုဝ်ႈ ပူႇၵႄႇၼႃႇၵ ဢီႇၼွႆႇလႁႄႇ သေ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ လႁႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1967-68 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾိင်ႈၾႃႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ လႆႈပဵၼ်တၢင်းၸဵပ်းတၢင်းၼၢဝ်ၼမ်လႄႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ႁႃဢွင်ႈမႂ်ႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႃႇၵလႅင်ၼွင်ၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီးတူၼ်ႈမႆႈႁႅင်ႈ ဢၼ်ၶွၵ်ႇမၼ်းၵွၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၸူးလႆႈတႄႇဝၢၼ်ႈသေ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝၢၼ်ႈပီးၵူႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈပီးၵူႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢီႇၼွႆႇလႁႄႇ ယဝ်ႉ။

လႁႄႇ ဢၼ်မီးဝႆ့တီႈၼိူဝ် တၢင်းသုင်ၽိဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 4,313 ထတ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ထုင်ႉၼိူဝ်လွႆသေတႃႉ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇ ဝဵင်းၶမ်းတီႈ သေၵေႃႈ ၵႂႃႇလႆႈ လႁႄႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇပႆႇမီးၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇသေၵေႃႈ လႆႈဢဝ်မႃႉလႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်း ၶမ်းတီႈ သိၼ်ႇတေႇ လႁႄႇ ၼႆႉ ၵႆ 59 လၵ်းယဝ်ႉ။ လႆႈႁဵတ်းတၢင်းၼႆႉမႃး မိူဝ်ႈပီ 1952 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1990 မႃးၶိုၼ်းမႄးတၢင်းသေ ထိုင်မႃး 1992 တႄႉ ၸၢင်ႈတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်လႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ယူႇယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၵႄႈ သိၼ်ႇတေႇလႄႈ လႁႄႇ ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈၵႆယၢၼ် 53 လၵ်းၵူၺ်းၼႆသေတႃႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း လႆႈၶီႇလူတ်ႉၵႃးတင်းဝၼ်း တီႈၼိူဝ်သၼ်လွႆၼႃႇၵၼၼ်ႉသေ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈၵွင်းလွႆထဵင်ႇၺူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၼႃႈလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ