မျႅင်ႇ၊ ဝဵင်း

ဝဵင်းမျႅင်ႇ ( ; ) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်ပွတ်းၵၢင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇသေ ယၢၼ်ၵႆ 25 လၵ်းယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။

ဢွင်ႈတီႈ 
ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ ၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းပလႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ 94 တီႇၵရီႇ 30 မိတ်ႉၼိတ်ႉ လႄႈ 95 တီႇၵရီႇ 30 မိတ်ႉၼိဝ်ႉ၊ လတ်ႇတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 20 တီႇၵရီႇ 25 မိတ်ႉၼိတ်ႉ လႄႈ 21 တီႇၵရီႇ 55 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ မီးဝႆႉ တီႈၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 886 ထတ်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ဢေႇရိယႃႇ မီး 502825 ဢေႇၵ၊ 785.661 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး 3 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ ၶဝ်ႈပႃး 84 ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပႃး 331 ဝၢၼ်ႈသေ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႇႉ မီးႁူဝ်ႁိူၼ်း 43130 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးမွၵ်ႈ 260000 ၼႆႉယဝ်ႉ။

ၽူႈၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်

ၽြႃးၵွင်းမူး 
 ၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်းတိၼ်ႇမုၼေႃး
 ၽြႃးၶျွၵ်ႉတွင်းမုၼေႃး
ၽြႃးပႁိၼ်းမုၼေႃး
ၽြႃးၽျႃႉတီးမုၼေႃး
ၽြႃးသျိၼ်ႇမတွင်ႇမုၼေႃး

ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် 
ၵျိၵၢၼ်ႇသျိၼ်ႇၵျီး
ၸဝ်ႈသြႃႇပထမၵျေႃႇဢွင်ႇၸၢၼ်ႇထႃး
ၸဝ်ႈသြႃႇတိလေႃးၵၵုရု
ၸဝ်ႈသြႃႇပထမပႃးၵယႃႇ
ၸဝ်ႈသြႃႇတုတိယပႃးၵယႃႇ
ၽတ်ႉတၼ်ႇတၼေႇမိၼၼ်ႇတ (ၸဝ်ႈသြႃႇထိပိထၵတရ ထူၼ်ႈသွင်)
ၽတ်ႉတၼ်ႇတသုၼ်ႇတရ (ၸဝ်ႈသြႃႇထိပိထၵတရ ထူၼ်ႈၸဵတ်း)
ၸဝ်ႈၸႅၵ်ႉၵဵင်ႇတ (ၸဝ်ႈသြႃႇထိပိထၵတရ)

ၽူႈၸဝ်ႈၵူၼ်း 
ဢွင်ႇလိၼ်း (ၽူႈတႅမ်လိၵ်ႈ)
မျႃႉတၢၼ်းတိၼ်ႉ (ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ)
ၼွႆႉၼွႆႉၸၢၼ်း (ၸၢတ်ႈၸိူင်း|ၼၢင်းငဝ်း)
မၢၼ်းတလေးတဵင်းၸေႃႇ (ၸၢတ်ႈသႅင်း၊ ၽူႈႁွင်ႈၵႂၢမ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈဝွၵ်း(ၵေႇၸေႃႇ))

ၵုၼ်ႇသိၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈပိုၼ်ႉတီႈ 
ၵုၼ်ႇသိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ် မုၼ်ႈ၊ ၵုၺ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၸၢင်ႈလဵၵ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မိတ်ႈ၊ ႁဵဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵၢၼ်တေႃးႁုၵ်ႇၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽႃႈမႆ၊ ၽႃႈတူင်ႇ၊ ၽႃႈၸဵတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ၽိုၼ်ဢိင်

ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ
ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ