တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းသွင် တီႈ  ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ တူဝ်လိၵ်ႈ လႅတ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ Decem ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇမၼ်းတႄႉ (10)၊ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း မိူဝ်ႈတႄႇႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းပႃးဝႆႉ (10) လိူၼ်ၵူၺ်း။

ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑
 ဝၼ်းဢဵတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - World AIDS Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒
 ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵၢၼ်ဝႆႉၶႃႈလိပ်း - International Day for the Abolition of Slavery

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႓
 ဝၼ်းၵူၼ်းဢမ်ႇၶႅင်ႇလႅင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Persons with Disabilities

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႔
 ဝၼ်းႁၵ်ႉသႃသတ်းပႃႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Wildlife Conservation Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႕
 ဝၼ်းလိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Soil Day
 ဝၼ်းၵူၼ်းၸွႆႈသၢင်ႈ တႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် - International Volunteer Day for Economic and Social Development

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႗
 ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇလႅင်မိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း - International Civil Aviation Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႙
 ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်ၽိတ်းသိၼ်ငၢၼ်း - International Anti-Corruption Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႐
 ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း - Human Rights Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႑
 ဝၼ်းသၼ်လွႆလုမ်ႈၾႃႉ - International Mountain Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႔
 ဝၼ်းလိင်းလုမ်ႈၾႃႉ - Monkey Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႘
 ဝၼ်းၵူၼ်းယၢၼ်မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Migrants Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႐
 ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸၢဝ်းၵူၼ်းၶွတ်ႇလိူတ်ႈၵၼ် - International Human Solidarity Day

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႘
 ဝၼ်းၸိူင်းငဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ

တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႙
 ဝၼ်းတြ​ေႃးလူင်လုမ်ႈၾႃႉ - International Cello Day

ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇလႄႈ ၶေႃႈပၢႆႉ

 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑ = ဝၼ်း ဢဵတ်ႇၵမ်ႇၽႃႇ World AIDS ။ ဝၼ်းပေႃႇတူႇၵီႇၶဝ် ၶိုၼ်းလႆႈ လွတ်ႇလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းရူႇမေးၼီးယႃး၊ ဝၼ်းၵိၼ်မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ Eat a Red Apple Day။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒ = ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်း ယူႇဢေႇဢီး။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႓ = International Day of People with Disability ဝၼ်းၽူႈႁၵ်းၵႅင်ႉၵတ်ႉၵႃႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႔ = World Wildlife Conservation Day ဝၼ်းထိင်းသိမ်း တူဝ်သတ်းလိူင်း ၵမ်ႇၽႃႇ။ ဝၼ်းတပ်ႉၼမ်ႉ ဢိၼ်းတီးယႃး။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႕ =  Volunteer Day ဝၼ်းၽူႈၸွႆႈထႅမ်ႈ။ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်းထႆး (ဝၼ်းပေႃႈ)
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႖ = ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ မိူင်းၽိၼ်ႇလၢၼ်ႇ၊ ဝၼ်းပၵ်းပိူင်ၶၢမ်ႇငဝ်ႈ ပိူင်ဢုပ်ႉပိူင် မိူင်းသပဵင်ႇ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႗ = Pearl Harbor Day ဝၼ်းတႃႈၼမ်ႉပလႄး မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႘ = Christmas Card Day ဝၼ်းၵၢတ်ႉၶရဵတ်ႉမၢတ်ႉ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႘ = ဝၼ်းမႄႈ မိူင်းပၼႃးမႃး။ ဝၼ်းပၵ်းပိူင်ၶၢမ်ႇငဝ်ႈ ပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းရူဝ်ႇမေးၼီးယႃး။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႐ = ဝၼ်းပၼ်သူးၼူဝ်ႇပႄႇ (ဝၼ်း Alfred Nobel သဵင်ႈၵၢမ်ႇ)။ ဝၼ်းသုၼ်ႇၵူၼ်း။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႑ = Mountain Day ဝၼ်းလွႆ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႒ = ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ  မိူင်းၵႅၼ်ႇၺႃႇ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႔ = Monkey Day ဝၼ်းလိင်း။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႖ = ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပႃႇရဵင်း။ ဝၼ်းဢွင်ႇပွႆး မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ။ ဝၼ်းၶိုၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မိူင်းဢႃႇၽရိၵၸၢၼ်း။ Beethoven's Birthday ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးၽဵင်း "ပီႇတူဝ်ႇပိၼ်ႇ"။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႑႗ = Maple Syrup Day ဝၼ်းၼမ်ႉဝၢၼ်မႄႇပႄႇ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႕ = ဝၼ်းၶရဵတ်ႉမၢတ်ႉ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႖ = Boxing Day ဝၼ်းပၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉ။ ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ မိူင်းသလူဝ်ႇပေးၼီးယႃး။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႗ = Visit the Zoo Day ဝၼ်း​ဢႅဝ်ႇပၢင်သတ်း။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႒႘ = ဝၼ်း Proclamation Day မိူင်းဢေႃး​ၸတြ​ေးယႃးၸၢၼ်း။ Chocolate Day ဝၼ်းၶျ​ေႃးၵလႅတ်ႉ။
 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ႓႑ = New Year's Eve ဝၼ်းၽိတ်ႈတႃႇ ပီမႂ်ႇ

ၸိူဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ
  လိူၼ် AIDS ၵမ်ႇၽႃႇ World Aids Month ။
 လိူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႃႇ​ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈမဝ်းယႃႈသေ ႁေႃႈလူတ်ႉ National Drunk & Drugged Driving Prevention Month။
 လိူၼ်မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႈ ဢၼ်မီးႁၢၵ်၊ ဢၼ်မီးသီႁၢင်ႈလီႁၢင်ႈငၢမ်း Vegetables and Exotic Fruits Month ။
 လိူၼ်လႆႈတမ်းၸႂ် လွင်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ လွင်ႈၶူဝ်းတွၼ်ႈ Safe Toys and Gifts Month။
 လိူၼ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ဝိၺၢၼ်ႇ Spiritual Literacy Month။
 လိူၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈလႄႈ လိူၼ်မၢၵ်ႇပၵ်ႉၶၢဝ်းၵတ်း Tomato and Winter Squash Month
 လိူၼ်လႆႈတမ်းၸႂ်  ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်းၵိၼ် တင်းၵမ်ႇၽႃႇ Worldwide Food Service Safety Month

အခြားနှစ်ပါတ်လည်နေ့များ
 ၁၈-၁၂-၁၉၉ဝ NCGUB ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားညွန့်ပေါင်းအစိုးရ စတင်ဖွဲ့စည်းသည့်နေ့။
 ဒီဇင်ဘာ (၁၂) = ကူကီးတော်လှန်ရေးနေ့။
 ဒီဇင်ဘာ(၃၁) = ရခိုင်ဘုရင့်နိုင်ငံကျဆုံးသည့်နေ့။
 ၂၁-၁၂-၁၉၉ဝ ပုလဲမြို့နယ်က NLD ပါတီဝင်များ အိန္ဒိယကိုရောက်ကြတဲ့နေ့။

မၢႆ
 မွၵ်ႇတီႇသႅမ်ႇပႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း = မွၵ်ႇ Narcissus  (ဢမ်ႇႁူႉၽၢႆႇတႆး)၊
 မွၵ်ႇတီႇသႅမ်ႇပႃႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ  = (နတ်တော်လ = ဂမုန်းပန်း၊ သဇင်ပန်း၊ ပြာသိုလ = ခွာညိုပန်း)၊
 ယႃႇသီႇသိပ်းသွင် လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ = Sagittarius = ထၼု (တေႃႇထိုင် ၂၁)၊ Capricorn = ပႄႉ (တႄႇဢဝ် ၂၂ )
 သႅင်မီးၵႃႈၶၼ် တီႇသႅမ်ႇပႃႇ = Turquoise, Zircon, Tanzanite သႅင်ၶဵဝ်သွမ်ႇ။၊

ဝၼ်းပွႆး 
 ဝၼ်းဢဵတ်ႇၵမ်ႇၽႃႇ  - တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်း
 ဝၼ်းၶရဵတ်ႉမၢတ်ႉ (ၵူႈမိူင်းမိူင်း) - တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 25 ဝၼ်း
 ဝၼ်းဢိတ်ႉ (မိူင်းမူႇသလိၼ်ႇ)
 ဝၼ်းပၢႆးပႆႇၺႃႇႁူမ်ႈၵၼ် (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ)

ငဝ်ႈ

 လိူၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ
←  ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 

!Main category