Lape

Ing lapé (spleen king Ingles) organu yang mayayakit  karen ngang animal a vertebrate (maki galudgud).. Kareng tau, atyu iti ing bandang atyan, nung nu ya magsilbi king pamanyira kareng mangatuang korpuskulos a malutu (red blood cells), at atin yang lulanan daya. Metung ya kareng tuturing dang sentru ning w:reticuloendothelial system (dake ning immune system). Angga kanitang 1993, e re pa balu ing eksaktung gamit ning lapé. Kikilalanan da nang nung ala yu iti, malagua yang maimpeksiun ing metung a tau.

Pangabalangkas (Anatomy) 

Mayayakit ya king dake nang babo kaili ning atian ing lapé ning tau. Atiyu king gulut ning dungus, at lalam ne mu ning diaphragm. Kareng normal a tau, maki sukad ya iting manga 125 × 75 × 50 mm (5 × 3 × 2 pulgada), at maki bayat yang  150 gramo (5 oz).

Ing lapé ing pekamaragul nang organung  ibat king mesenchyme, at atyu iti king mesentery. Bibilugan de reng kumpul-kumpul a w:lymphoid tissue a itsurang malabinutil (granular), at mayayakit kareng mapinung sanga king sepu da reng vein ampong artery. Mituglung-tuglung la reng uyat a reti kareng mibayung (modified) capillary a ausan dang splenic sinus.   

Manga apulung porsientu (10%) kareng tau ing maki metung o maigit pang  lapéng panyaup. Maliari lang  mayakit deti malapit king hilum ning mismung lapé, ing salapaungan dalan nung nu la lulub at lulual king organu deng uyat ning lapé.

Ating mapilan a litid (ligament) ning peritoneum a tatalan king lapé (makasaup king pamanintindi king karelang lagiu nung isipan tamung ing "lien" metung yang katayang uyat para king "lapé")
 gastrolienal ligament (gastrosplenic) - ing mitutuglung king dungus ampo king lapé.
 lienorenal ligament (splenorenal) - ing mitutuglung king batu ampo king lapé.
 phrenicocolic ligament – ing mitutuglung king kailing colic fixture ampo king thoracic diaphragm.

Makatuglung ya king lapé ing libutad.

Mayayakit ya kareng dakeng binangal (cross section) ning lapé ing kilual a malutu ampong malambut, a mapipitna kareng aduang dakeng malambut a laman a makayagpang kareng aduang pekamaulagang diling papil ning lapé a mababanggit king lalam:

E la masiadung kapansin-pansin deng aliwa nang gamit ning lapé, lalu na kareng taung maragul na ampong masalese pamikakatawan:

 Pamangawang opsonin, properdin, ampong tuftsin.

 Pamaglalang kareng [[korpuskulos a malutu] (red blood cell). Ing utak ning butul ing manimunang lugal ning pamaglalang king daya kareng taung ustu na king edad, pero angga king kalimang bulan kareng ának a kabuktut, maulaga ya king pamaglalang daya ing lapé. Kabait ning anák, tutuknang ing pamaglalang nang daya ning lapé liban kareng mapilan a diperensia king daya. Nanupata, mandatila yang pekamaulagang organung makapatungkul king lymph ampong manimunang dake ning sistemang reticuloendothelial system, at gagawa ya pa muring lymphocyte. Uli na niti, maulaga ya pa muring organu king pamaglalang king daya. 

 Lulanan yang korpuskulos a malutu at aliwa pang dakeng melalang na. Tutu mu iti kareng mapilan a animal, antimo reng asu ampong kabayu. Kareng kabayu, manga kapitna (5)% kareng korpuskulos a malutu ing makalulan keti. Lulual la reng korpuskulos a malutu neng kailangan la reti. Mangaragul la pusu deng animal a reti kumpara king dagul ning karelang katawan uli ning mas marayuput daya. Nanupata, e ya magsilbing lulanan korpuskulos a malutu kareng tau ing lapé, nun e pirinan yang platelet a magagamit kareng e asahan a pamikatagun. Ating atletang sinubuk king doping ketang sarili dang korpuskulos a malatu a misinup ba rang akamtan ing epektung anti kaniti, oneng e makasadya ing pusu ketang mas marayuput a daya.

Lon la murin deti
 marginal zone

Karagdagang larawan

Footnote

Suglung palual

  - "The visceral surface of the spleen."
 
 "spleen" from Encyclopedia Britannica Online
   from "Spleen and Lymphatic System at Family Doctor.org"
  from "Medline Plus Spleen Diseases"

Sistemang sirkulatoriu