Haryana

Ing Haryana (, Punjabi: ਹਰਿਆਣਾ, ) metung yang estadu king Punjab (labuad) king pangulung India. Padurutan ne ning Punjab ampong Himachal Pradesh king pangulu ampo ning Rajasthan king albugan ampo king mauli. Ing aslagan nang angganan kareng estadu ning Uttarakhand ampong Uttar Pradesh tutuki ya king ilug Yamuna. Makapadurut ya ing Haryana king Delhi kareng atlung gilid, at ya ing bibilug king pangulu, albugan ampong mauling angganan ning Delhi. Uli na niti, sakup ne ning National Capital Region ing maragul a dake ning Haryana. Ing tungku (capitoliu o cabecera) ning estadu ya pin ing Chandigarh, panibalan da antimong union territory, at magsilbi muring tungku ning Punjab. Ing lagiung Haryana mangabaldugan yang "Tuknangan ning Dios" (The Abode of God), ibat king Sanskrit Hari (ing dios a Hindu a i Vishnu) ampong ayana (tuknangan), dapot maliari ya muring tungge king malabung a aluntiang mababatio king estadu (ibat king Sanskit a harit a mangabaldugang aluntian).
 
King Haryana la linto deng sibilisasiun a Indus Valley ampong Vedic, a melabung king pampang ning ngeni mewala nang ilug Saraswati. Dakal a labanan a miliari keti, a maragul a influencia king maragul a dake ning amlat ning India. Kayabe ya keti ing labanan ning Mahabharata king Kurukshetra (kayabe ya ing pamaniambitla ang Krishna king Bhagavad Gita, amo reng atlung labanan ning Panipat. Penibalan de ing Haryana antimong dake ning Punjab (lalawigan) lalamning Britania, at kewani re basi king amanu antimong kalabimpitung (17th) estadu ning India aniang 1966. King panaun a iti, metung yang manimunang manambag ing Haryana king produksiun ning binutil a pamangan (foodgrain) ampong gatas. Ing agricultura ing manimuna rang kapanintunan deng manuknangan king estadu. Deng :en:submersible pump ampong maleparan a sistema da reng paligi (canal system) ing pikukuanan paranum king gabun nang patag ampong mataba. Maragul ing megi nang ambag king Green Revolution nung nu ya mika pamagsarili king pamangan ing India kanitang decadang 1960.

Maki katlu yang pekamatas a panakitan a :en:per capita income king bangsa ing estadu ning Haryana  including the largest number of rural crorepatis in India.
Metung ya kareng manimunang industrialisadung estadu ning India, at tuturing deng salukuyan a magpalakad king paniulung (growth engine) king India. Ing lakanbalen ning Gurgaon, mabilis yang maging manimunang sentru da reng industriang information technology ampong saken. Atiu king Gurgaon ing Maruti Udyog Limited, ing pekamaragul a gagawang cochi king India, ampo ing Hero Honda Limited, ing pekaragul a gagawang motorsiclu. Sentru la muring industrialisadu deng Panipat, Panchkula ampong Faridabad, at ing Panipat Refinery ing kaduang pekamaragul king Mauling Asia. Atin muring industria ning pamangawang bakal ampong tela a maluat na king estadu.

Suglung palual 
 Haryana Government Website 
 
 Haryana at Jatland Wiki

Dalerayan 

States and territories of India