Abuke

Ing abuké (Cacatua haematuropygia), métung yang species ning cockatoo. Katutúbú ya king  Filipinas. Kalúpa né dagul ampóng tábas ning Tanimbar corella, ónéng malagwá yang makilála úling karéng malútú nang bulbul a makapadrúut king buldit. Mababáwas la réng abuké úling magigísan la réng kakéwan o gúbat nung nú ya mayayákit, ampóng úling darakpan da la bá róng sésén.

Pámaglaráwan 
Álus maputí ya ngan kúlé liban king lalam ning íkî, nung nú maki bulbul a malútû a maki sépung maputî, diló / kulyáwan, ampóng bulbul king lálam ning pakpak a diló. Labíy ang adwang pulgáda (30 cm) ya kábâ, at maki 8.6 ya pulgáda la kába déng pakpak na nung makaladlad la réti. 

Balámu gágá yang túpa ing kayang gágâ, bukud king katning balámu pápasyuk, ó king galéuk da réng manuk. Mas tahímik ya késa karéng kéraklan karéng cockatoo, lakwas na king umbrella cockatoo ó king Moluccan cockatoo.

Biní la ó bútul déng maralas nang kakanan, ónéng mámangan yá mu namang prútas, sampága ampóng nectar. Mámangan lá mu namang pále ó mais, anyá tutúring dóng pésti.

Lugal nung nú ya mayayákit ampóng bílang 
Mayayákit ya karéng gúbat ó kakéwan a mas mábabá king 50 metru, ó kalélé da réng ílug ó pangpang / bébé dáyatmálat a maki bakáwan. 

Tutúring néng critically endangered  ning IUCN Red List ining áyup, at 430 anggang 750 na lá mú déng áyup a maki idad (mature).  Kanita, mayayákit la réng abuké karéng dakal a lugal karéng mangáragul ampóng dakal karéng mangálating isla king Filipinas, bukud king pangúlu ampóng kalibudtang Luzon. Anyang múmúnang dáké ning decadang 1990. the total wild population was estimated at 1000–4000. Nánúpatâ, mas mábabá né kanu king 1000 anyang 2008. Ating mápilang mitatágan karéng isla ning Palawan, Tawitawi, Mindanao ampóng Masbate. Antí néng baluarti ning species ing Palawan Faunal Region nung nú ya mánibálâ ing Katala Foundation king Philippine cockatoo Conservation Programme manibat anyang 1998. Ating manga 180 karéng áyup karéng balén ning Narra ampóng Puerto Princesa, Palawan, particular king Rasa Island.

Matálik lang mébáwas déng áyup úling darakpan da la bá róng pisalî at sésén ampóng papatén da la úli kanung péstí la. Bukud kaníti, taglus-taglus pa múrin ing pámamútut karéng kakéwan, ing pámangawang ásikan karéti, ampó ing pámagmína.   
.

Daléráyan

Suglung palual

 
 Katala Foundation Incorporated
 Oriental Bird Images: "Philippine cockatoo" 

Corellas
Endemic birds of the Philippines
Birds described in 1776
Taxa named by Philipp Ludwig Statius Müller
Species endangered by the pet trade
Species endangered by mangrove destruction
Species endangered by logging
Species endangered by deliberate extirpation efforts
Species endangered by use as food
Species endangered by invasive species