သွေးအုပ်စု

သွေးအမျိုးအစားအုပ်စုကို ခွဲယူပုံ၊ ခွဲယူနည်းက ပရိုတင်း တွေ သွေးနီဆဲလ်ထဲမှာရှိတဲ့ ပုံစံနဲ့ ပလာစမာခေါ်တဲ့ သွေးရည်ကြည် ထဲမှာရှိတဲ့ ပုံစံတွေအပေါ် မူတည် ပြီး ခွဲခွဲခြားခြား သတ်မှတ်ယူကြ တာပါ။ ဆဲလ်ထဲမှာတွေ့တဲ့ ပရိုတင်း ကို အက်ဂလူတီနိုဂျင်လို့ခေါ်ပြီး ပလာစမာထဲမှာတွေ့တဲ့ ပရိုတင်း ကိုတော့ အက်ဂလူတီနင်းလို့ခေါ် တယ်။ အက်ဂလူတီနိုဂျင်က နှစ် မျိုး ထပ်ကွဲသွားတာမို့ A နဲ့ B ဆိုပြီး ခွဲခြားသတ်မှတ်လိုက် တယ်။ တစ်ခါ အက်ဂလူတီနင်း ကလည်း နှစ်မျိုးရှိနေတာမို့ a နဲ့ b ဆိုပြီး ကွဲကွဲပြားပြား သတ်မှတ် ယူလိုက်ကြတယ်။ ဥပမာ မောင်ဖြူက A သွေး အုပ်စုလို့ ဆိုကြပါစို့။ သူ့မှာ A အက်ဂလူတီနိုဂျင်ကို ဆဲလ်ထဲမှာ တွေ့ရပြီး b အက်ဂလူတီနင်းကို ပလာစမာထဲမှာ ရှိနေတာတွေ့ရ မယ်။ မောင်နီက B သွေးအုပ်စု လို့ ဆိုကြပါစို့။ သူ့မှာ B အက် ဂလူတီနိုဂျင်ကို ဆဲလ်ထဲမှာ တွေ့ ရပြီး a အက်ဂလူတီနင်းကို ပလာ စမာထဲတွင် တွေ့နေရတာဖြစ် တယ်။ မောင်ညိုက AB သွေး အုပ်စု ဆိုပါစို့။ သူ့မှာ A အက် ဂလူတီနိုဂျင်ရော၊ B အက်ဂလူ တီနိုဂျင်ရော ဆဲလ်ထဲမှာတွေ့ရပြီး ပလာစမာထဲမှာတော့ ဘယ် အက်ဂလူတီနင်းမှ မတွေ့ရတာ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီလိုပဲ မောင်ဝါက O သွေးအုပ်စု ဆိုပါစို့။ သူ့မှာ အက်ဂလူတီနိုဂျင် လုံးဝမပါပဲ ပလာစမာထဲမှာ a အက်ဂလူတီနင်းနဲ့ b အက်ဂလူတီနင်း နှစ်မျိုး လုံးပါနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အကယ်၍ မောင်ဖြူက သွေးအုပ်စု A ဖြစ်ပေမယ့် သွေး အုပ်စု B ကို အသွင်းခံရမယ်ဆို ရင် သူ့မှာရှိရင်းစွဲဖြစ်တဲ့ b အက် ဂလူတီနင်းက ဝင်လာတဲ့ ဆဲလ် အုပ်စုတွေနဲ့ ပေါင်းစည်းလို့မရဘဲ အပိုသက်သက်ဖြစ်နေစေတယ်။ နောက်ပြီး လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးမရှိ တာမို့ အောက်ဆီဂျင်ထုတ်လွှတ် မှုတွေကို ဦးနှောက်လို ခန္ဓာကိုယ် အစိတ်အပိုင်းတွေဆီ မပို့နိုင်ဘဲ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် အသက်အန္တရာယ် ထိခိုက်စေနိုင် တဲ့အထိ အခက်အခဲ ရှိသွားတတ် တယ်။ အဲဒီလိုပဲ B သွေးအုပ်စု ဝင် တစ်ဦးကို သွေးအုပ်စု A သွတ်သွင်းမှုကို လက်မခံနိုင်ပါ။ ဒါကြောင့် သွေးသွင်းတာမျိုး မလုပ်ဆောင်မီ သွေးအုပ်စု အမျိုး အစားတွေကို စစ်ဆေးယူကြရပါ တယ်။ A အုပ်စုဝင်တွေအတွက် A နဲ့ O ကို လက်ခံနိုင်တယ်။ B အုပ်စုဝင် သွေးအတွက် B နဲ့ O ကို လက်ခံနိုင်တယ်။ A B အုပ်စု ဝင် သွေးအတွက် A , B နဲ့ O အားလုံးကို လက်ခံနိုင်တယ်။ O အုပ်စုဝင် သွေးကတော့ O တစ်ခုတည်း လက်ခံယူနိုင် တယ်။ သွေးအုပ်စု O မှာ အက် ဂလူတီနိုဂျင် လုံးဝမရှိတာမို့ ဘယ်သွေး အုပ်စုဝင် သွေးဝင်ပြီး မရောနိုင်တာဖြစ်သလို သွေး အုပ်စု AB မှ ပရိုတင်း A ရော B ပါ ရှိနေတာမို့ အားလုံးကို လက်ခံနိုင်ကြတာ ဖြစ်တယ်။ တချို့လူတွေရဲ့ သွေးနီ ဆဲလ်တွေထဲမှာ့ Rh factor ခေါ် တဲ့ ပရိုတင်းများရှိနေရင် ၎င်းကို ထပ်ဆင့်ပြီး Rh positive (Rh+) လို့ ခေါ်ကြတယ်။ အဲဒီ factor မပါသူတွေကိုတော့ Rh
negative (Rh - ) လို့ ခေါ်ဝေါ် သတ်မှတ်လေ့ရှိတယ်။ အဲဒီလို သွေးအုပ်စုတွေ ကွဲပြားတာကတော့ မိဘတွေရဲ့ သွေးအုပ်စုတွေပေါ်မူတည်ပြီး အမွေဆက်ခံရတဲ့ သဘောဖြစ် တယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ လူတွေရဲ့ ဆံပင်အရောင်နဲ့ သွေးအုပ်စု အမျိုးအစားတွေက ရေမြေလိုက် ပြီး ကွာခြားနေတာလည်း တွေ့ရတယ်။ ရေမြေလိုက်တယ်ဆိုတာ လူမျိုးကိုလိုက်ပြီး ဖြစ်လာတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာပြောရရင် အမေရိကန်လူမျိုးတွေမှ A သွေး အုပ်စုဝင် ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းရှိနေ တတ်ပြီး ပီရူးလူမျိုး ၉၀ ရာခိုင် နှုန်းမှာ O သွေးအုပ်စုဝင် ဖြစ် သလို အာရှတိုက်အလယ်ပိုင်း သားတွေမှာ B သွေးအုပ်စုဝင်တွေ များနေတတ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက သွေး အုပ်စု လေးမျိုးရှိတယ်။ တစ်မျိုး နဲ့တစ်မျိုး သဘာဝချင်း မတူကြ တာကိုပဲ ရှာဖွေတွေ့ထားတာဖြစ် တယ်။ ဘာကြောင့် အဲလိုလေးမျိုး ကွဲသွားရတယ်ဆိုတဲ့ အဖြေကို တိတိကျကျ ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ သူ မတွေ့ရသေးပါ။

လူများတွင်ရှိသော ABO နှင့် Rh သွေးအမျိုးအစားများအား နိုင်ငံအလိုက် ခွဲခြားထားပုံ 

{| class="wikitable collapsible collapsed"
! Racial and ethnic distribution of ABO (without Rh) blood types(This table has more entries than the table above but does not distinguish between Rh types.)
|-
|

ကိုးကားခ်က္ 

ဆေးပညာ
သိပ္ပံ