ဘား (ဂီတ)

ဂီတသ‌င်္ကေတတွင် ဘား  () ဆိုသည်မှာ စည်းချက်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ဘိ(တ်) (beat) များကိုစုစည်းထားသောနေရာဖြစ်သည်။ ဘားတစ်ခု၏ဘောင်ကို ‌‌ဒေါင်လိုက်မျဉ်းကလေးဖြစ်သော ဘားလိုင်း (Barline) ဖြင့်ပြသည်။
ဘားများရှိခြင်းကြောင့် သီချင်းတစ်ပုဒ်၏အပိုင်းများကို လွယ်လွယ်ကူကူရှာဖွေ‌နိုင်ပါသည်။

သီချင်းတစ်ပုဒ်တွင် ဘားများမြောက်မြားစွာပါရှိသည်။ ဘားတစ်ခုမှတ်ရာတွင် စည်းချက်သင်္ကေတ (Time Signature) ကိုကြည့်၍သတ်မှတ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် စည်းချက်သင်္ကေတ "4/4" ဟုပြထားလျှင် ဘိ(တ်)လေးချက်‌ရောက်ပြီးတိုင်း ဘားလိုင်းတစ်ခုဆွဲသည်။ အချို့သီချင်းများတွင်မူ ပထမဆုံးဘားတွင် ဘိ(တ်)အပြည့်မပါရှိတတ်ပေ။ ဤကဲ့သို့သော ဘားမျိုးကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် "anacrusis" သို့မဟုတ် "pick-up measure" ဟုခေါ်သည်။

အခေါ်အဝေါ်ကွဲပြားခြင်း
အင်္ဂလန်နိုင်ငံတွင် ဘားသည် ဒေါင်လိုက်ဆွဲသောမျဉ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောကြောင့် ဘားဟုဆိုလိုက်သည်နှင့် ဘားလိုင်းကိုပါရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ကွဲပြားစေရန်အကြောင်းကြောင့်သာ ဘားလိုင်းဟူသောအခေါ်အဝေါ်ကို သုံးလေ့ရှိသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် ဘားလိုင်းကို ဘားဟုသာခေါ်ဆိုပြီး ဘိ(တ်)များစုရာဘားကိုမူ "measure"ဟု ခေါ်ဆိုသည်။

ဘားလိုင်းအမျိုးအစားများ

ဘားလိုင်းကိုပုံမှန်အားဖြင့် ဒေါင်လိုက်မျဉ်းတစ်ကြောင်းဖြင့်ဆွဲသည်။ မျဉ်းနှစ်ကြောင်းဖြင့်ဆွဲလျှင် နှစ်ထပ်ဘားလိုင်း (Double barline) ဖြစ်လာသည်။ နှစ်ထပ်ဘားလိုင်း ကိုသီချင်းတစ်ပုဒ်အတွင်း အပိုင်း (section) များခွဲခြားရာတွင်သုံးသည်။

မျဉ်းရှည်တစ်ကြောင်းနှင့် နောက်ထပ်မျဉ်းအထူတစ်ကြောင်းကို ဆွဲလိုက်လျှင် သီချင်းတစ်ပုဒ်၏ပြီးဆုံးခြင်းကိုပြသသောဘားလိုင်းဖြစ်သည့် ပြီးဆုံးခြင်းဘားလိုင်းကိုရသည်။

ယင်းပြီးဆုံးခြင်းဘားလိုင်းတွင် အထက်အောက်အစက်ကလေးနှစ်စက်ပါဝင်နေလျှင် ထိုဘားလိုင်းသည် ပြန်ကျော့ခြင်ဘားလိုင်း (Repeat barline) ဖြစ်သည်။ ပြန်ကျော့ခြင်းအဆုံးဘားလိုင်းကို တွေ့သည့်အခါ ပြန်ကျော့ခြင်းအစဘားလိုင်းမှ ပြန်လည်တီးခတ်ရမည်။ ထိုအစဘားလိုင်းမရှိလျှင် သီချင်း၏အစဖြစ်သော ပထမဆုံးဘားမှ ပြန်လည်တီးခတ်ရမည်ဖြစ်သည်။

ကျမ်းကိုး

ဂီတသီအိုရီ
ဂီတ