ကောင်းမှုတော်ဘုရား

ရာဇမဏိစူဠာ ကောင်းမှုတော်သည် စစ်ကိုင်း၏ အကျော်ကြားဆုံး အနက်တဆူဖြစ်၍ စစ်ကိုင်းမြို့ မြောက်ဘက် (၆) မိုင်ခန့်အကွာ၌ တည်ရှိပြီး ဘွဲ့အမည်မှာ ရာဇမဏိစူဠာ ဖြစ်သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၉၉၈) ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် (၁၆၃၆)၊ တော်သလင်းလဆန်း (၁၀) ရက်၊ တနင်္လာနေ့တွင် သတိုးဓမ္မရာဇာ ဘွဲ့ခံ သာလွန်မင်းတရားကြီး တည်ထားကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ 

ထိုဒကာတော်မင်းသည် ပဲခူး ဟံသာဝတီ မြန်မာ နန်းမြို့တော်ကို ၁၆၃၅ ခုနှစ်တွင် ရွှေ့ပြောင်းနန်းစိုက်တော်မူရာ အင်းဝပြည် တည်ထောင်ရင်း ဒုတိယပြည်ထောင်စုအဖြစ် အမှတ်တရ သင်္ကေတပြုဖို့ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ဟု ဆို၏။ သို့သော် စေတီတော်အတွင်း၌ သီရိလင်္ကာ ကန္တီမှ ဗုဒ္ဓစွယ်တော်အပွားတစ်ဆူ ဌာပနာတော်မူရန်နှင့် ဟံသာဝတီဘုရင် ဓမ္မစေတီမင်း၏ တန်ခိုးပြဋိဟာပြ သပိတ်လည်း ပါရဖို့ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းပစ္စည်းသည် မူလက ပဲခူးမဟာစေတီတွင် ကိန်းဝပ်ခဲ့ရသည်။ (ဓမ္မစေတီ ဘုရင်သည် ဘုန်းကြီးလူထွက် တဦးဖြစ်ရုံမျှမက ဟံသာဝတီ ရာဇဓိရာဇ်ဘုရင်၏ သမီးတော်၊ နောက်ပိုင်း ဘုရင်မ ရှင်စောပု ကိုးကွယ်သည့် ဆရာတော်နှစ်ပါး အနက်တစ်ပါးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ 

နောက်ဆရာမှာ ဓမ္မပါလ အမည်ရ၏။ ကောင်းမှု့တော်စေတီသည် ထူးခြားသည့်ပျူခေတ်လက်ရာ စပါးကျီသဏ္ဌာန် ထိပ်ဖူးခုံးခုံးမှာ အဝန်းအားဖြင့် ပေ ၉၀ဝ သို့မဟုတ် ၂၇၄ မီတာရှိပြီး ၁၅၁ ပေ သို့မဟုတ် ၄၆ မီတာမြင့်သည်။ ပစ္စယံ ၃ ဆင့် အလားတူ အဝိုင်းဆင့်ခံထား၍ စေတီရင်ပြင် ပရဝုဏ်ကား နတ်မင်း အပါး ၁၂ဝ အား ကိုယ်စီနတ်နန်ပေးကာ ထွင်း၍ထားပြီး စေတီတော်တဆူလုံးကို  ၅ ပေ သို့မဟုတ် ၂.၅ မီတာဖြင့် ကျောက်ဆစ်ထု ကျောက်သားတိုင် အခိုင်အမာ ၈၁၂ ခု သော ကျောက်ဆီမီးတိုင် အကာအရံတို့ဖြင့် ဝန်းရံထား၏။ သီတင်းကျွတ် အခါသမယ  တာဝတိံသာနတ်ပြည်မှ မြတ်စွာဘုရား လူ့ပြည်သို့အဆင်း ရည်မှန်း၍ မီးပူဇော်ကြရာဝယ် တနိုင်ငံလုံး ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အားလုံး လာဖူးမြော်၍ ဝါတွင်းကာလ ကုန်ဆုံးရချိန်အဖြစ် လှစ်ကျူးကော်ရော် ပူဇော်ကြသည်မှာ ဆီမီးခွက် တို့ကို တရင်ပြင်လုံး အပြည့်ဖုံးမျှ ထွန်းညှိကြလေသည်။ ဘုရား၏ တဒေါင့်တွင် ၈ ပေခွဲ သို့မဟုတ် ၂ မီတာခွဲ စေတီရင်ပြင်ဝယ် စိုက်ထူထားသော ကျောက်တိုင်က ကောင်းမှု့တော် သမိုင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရား၏ အနောက်ဘက် ကန် ၂ ကန်အနက် တကန်က မေတ္တာကန် ဟုအမည်ပေးထား၍ ကန်ဝန်းကျင်ရှိ မည်သည့် သစ်ပင်ကမှ အရွက်တခုတလေမှ ကန်မျက်နှာပြင် ကြွေကျသက်ဆင်းခြင်း မရှိဟုသိရသည်။

ပုံသဏ္ဌာန် 
စေတီတော်ကို ပစ္စယံ သုံးဆင့်ခံထား၍ သပိတ်မှောက်ထားသကဲ့သို့ တည်ထားသည်။ ထိုကဲ့သို့ စပါးကျီပုံသဏ္ဌာန် စေတီများကို သီဟိုဠ်ကျွန်းတွင် အတွေ့များလေသည်။ စေတီတော်၏ ဉာဏ်တော်မှာ (၁၀၁) တောင်၊ လုံးပတ် (၅၀၂ တောင် ၂ မိုက် ၄ သစ်) ရှိပြီး စေတီတော် တည်ထားရာတွင် အုပ်ချပ်ရေပေါင်း (၁၀၁၂၆၅၅၂ ) ဖြင့် တည်ထားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ 

စေတီတော်ကို ကျောက်ဆီမီးတိုင် (၁၀၀၀) တိုင်တို့ဖြင့် ဝန်းရံထားလေသည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ စေတီပုထိုးများ