စကြီမင်းဆက်

စကြီမင်းဆက် (အသံထွက်; စကရီမင်းဆက်) (; ) သည် ထိုင်းဘုရင့်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိမင်းဆက်ဖြစ်ကာ အကြီးအကဲဘုရင်မှာ နိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်။ တက်ဆင်နှင့် သွန်ဘူရီ​ခေတ်များအလွန် ၁၇၈၂ခုနစ်တွင် မြို့​တော်ကို ဘန်​ကောက်သို့ ​ပြောင်းပြီး​ချိန် ရတနကောသိန္ဒြခေတ်မှ စ၍ ထိုင်းနိုင်ငံကို အုပ်စိုးခဲ့သည်။ ဤမင်းဆက်ကို တရုတ်-မွန်နွယ်ဖွား ဖြစ်သော အယုဒ္ဓယ စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဖြစ်သူ ဗုဒ္ဓယောတ္တဗာ စုဠာလောကက တည်​ထောင်ခဲ့သည်။

လက်ရှိအကြီးအကဲဖြစ်သူမှာ (၁၀) ယောက်မြောက် ရာမဘုရင်ဖြစ်သော ဝဇိရာလင်္ကရဏဖြစ်သည်။ မင်းဆက်၏ လက်ရှိ​နေရာမှာ ဘန်​​ကောက်မြို့ရှိ တော်ဝင်နန်းတော်ဖြစ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ​တော်ဝင်မိသားစု

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ လက်ရှိ​တော်ဝင်မိသားစုမှာ မဟီတလအတုလျေတေဇမင်းသားမှ ဆင်းသက်လာသည်။ သူသည် စုဠာလင်္ကရဏဘုရင်၏ သား​တော်ဖြစ်ကာ ဝဇိရာဝုဓဘုရင်နှင့် ပြဇာဓိပကဘုရင်တို့ အ​ဖေတူအ​မေကွဲ ညီအစ်ကိုလည်းဖြစ်သည်။ မဟီတလအတုလျေတေဇ၏ သား​တော်ကြီး အာနန္ဒမဟီတလ နတ်ရွာစံပြီး​နောက် သား​တော်ငယ် ဘူမိဗလအတုလျတေဇ နန်းတက်ခဲ့သည်။ သူ့အား သား​တော် ဝဇိရာလင်္ကရဏ ဆက်ခံခဲ့သည်။

မိသားစုဝင်များ
​တော်ဝင်မိသားစု၏ လက်ရှိမိသားစုဝင်များမှာ ​​အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
 ဘုရင် ဝဇိရာလင်္ကရဏ 
ဝဇိရကိတိယာဘာ (အကြီးဆုံး သမီး​တော်)
သီရိဝဏ္ဏဝရီ နာရီရတန (သမီး​တော်ငယ်)
 ဒီပင်္ကရ ရံသိဇောတိ (အငယ်ဆုံးသား​တော်)

 သီရိခေတ် (ဘုရင့်မယ်​တော်)
သိရိန္ဓရ (ဘုရင့်ညီမ​တော်)
 စုဠာဘရဏ (ဘုရင့်ညီမ​တော်)
သိရိဘာစုဍာဘရဏ (ဘုရင့်တူမ​တော်၊စုဠာဘရဏမင်းသမီး၏ သမီး)
အဒိတျာဒရကိတိဂုဏ (ဘုရင့်တူမ​တော်၊စုဠာဘရဏမင်းသမီး၏ သမီး)
 ဥပ္ပလရတနာ (ဘုရင့် အစ်မ​တော်)

အခြား မိသားစုဝင်များ
စုံသဝလီ (ဘုရင့် ယခင်မိဖုရား၊ဝဇိရကိတိယာဘာ၏ မယ်​တော်)
ပလွိုင်းပိုင်လင် ဂျန်ဆန် (ဘုရင့်တူမ​တော်၊ဥပ္ပလရတနာ၏ သမီး)
သိရိကိတိယာ ဂျန်ဆန် (ဘုရင့်တူမ​တော်၊ဥပ္ပလရတနာ၏ သမီး)
ဒသနာဝလယ သရသင်္ဂြါမ (ဘုရင့် ဝမ်းကွဲအစ်မ)

မကြာမီက လွန်​လေပြီး​သော မိသားစုဝင်များ
 ဘူမိဗလအတုလျတေဇ (၂၀၁၆)
ဝဇိရရတန (ဘုရင်ဘူမိ​ဗလ၏ ဝမ်းကွဲ၊ဗာဂျီရာဗုဘုရင်၏ တစ်ဦးတည်း​သောသမီး) (၂၀၁၁)
ကလျာဏိ ဝဎနာ (ဘုရင်ဘူမိ​ဗလ၏ အစ်မ​တော်) (၂၀၀၈)
 ပွန်းဂျန်ဆန် (ဥပ္ပလရတနာ၏ သား​တော်) (၂၀၀၄)
သီရိနဂရိန္ဒြာ (ရာမ၈နှင့် ရာမ၉ တို့၏မယ်​တော်) (၁၉၉၅)

နန်း​မွေနန်းလျာ ဆက်ခံမှု ဇယား
 ဗုဒ္ဓ ယော့ဖာ စုဠာလောက (ရာမ၁) (၁၇၃၇–၁၈၀၉)
 ဗုဒ္ဓ လော့လာ နဘာလယ (ရာမ၂) (၁၇၆၇–၁၈၂၄)
 နန်းကလော (ရာမ၃) (၁၇၈၈–၁၈၅၁)
 မကုဋ (ရာမ၄) (၁၈၀၄–၁၈၆၈)
 စုဠာလင်္ကရဏ (ရာမ၅) (၁၈၅၃–၁၉၁၀)
 ဝဇိရာဝုဓ (ရာမ၆) (၁၈၈၁–၁၉၂၅)
 ပြဇာဓိပက (ရာမ၇) (၁၈၉၃–၁၉၄၁)
အာနန္ဒာ မဟီတလ (ဆုန်ခလာမင်းသား) (၁၈၉၂–၁၉၂၉)
 အာနန္ဒ မဟိတလ (ရာမ၈) (၁၉၂၅–၁၉၄၆)
  ဘူမိဗလအတုလျတေဇ (ရာမ၉) (၁၉၂၇–၂၀၁၆)
 ဝဇိရာလင်္ကရဏ (ရာမ၁၀) (၁၉၅၂-)
(၁) ဒီပင်္ကရ ရံသိဇောတိမင်းသား (၂၀၀၅-)
 (၂) ဝဇိရကိတိယာဘာ (၁၉၇၈-)
 (၃) သီရိဝဏ္ဏဝရီ နာရီရတန (၁၉၈၇-)
 (၄) သိရိန္ဓရမင်းသမီး (၁၉၅၅-)
 (၅) စုဠာဘရဏမင်းသမီး (၁၉၅၇-)
(၆) သိရိဘာစုဍာဘရဏ (၁၉၈၂-)
 (၇) အဒိတျာဒရကိတိဂုဏ (၁၉၈၄-)

မှတ်စု
 ဥပ္ပလရတနာ ရာဇာကညာမင်းသမီးသည် ဘုရင်ဘူမိ​ဗလ၏ သမီးကြီးဖြစ်​သော်လည်း ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အ​မေရိကန်နိုင်ငံသားနှင့် လက်ထပ်အပြီး သူ၏ နန်း​မွေနန်းလျာနှင့် ​တော်ဝင်ဂုဏ်ပုဒ်များကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
စုဍာဝဇရ ဝိဝဇရဝံသ၊ ဝဇိရရေသ ဝိဝဇရဝံသ၊ စကြီဝဇိရ ဝိဝဇရဝံသ၊ ဝဇရဝီရ ဝိဝဇရဝံသ င်းသားများသည် ဝဇိရာလင်္ကရဏဘုရင်၏ သား​တော်များဖြစ်​သော်လည်း ဝဇိရာလင်္ကရဏက သုစာရိဏီ ဝိဝဇရဝံသမိဖုရားနှင့်အတူ ၎င်းတို့ကိုပါ စွန့်ပစ်လိုက်သည်။

သမိုင်း​ကြောင်း

ဘုရင်များ

အရှေ့နန်းတော်များ (ဥပရာဇာများ)

ဥပရာဇာသည် ဆိုင်ယမ်တိုင်းပြည်၏ ဒုတိယဘုရင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို​နေရာကို အဆင့်အမြင့်ဆုံးမင်းသားကို ​ပေး​လေ့ရှိသည်။ဥပမာ- ဘုရင်၏ညီငယ် (သို့မဟုတ်) သား​တော်ကြီးများဖြစ်သည်။၁၈၈၅ခုနှစ်မတိုင်မီအထိ ချက္ကရီမင်းဆက်မှန်သမျှသည် ဥပရာဇာခန့်​လေ့ရှိသည်။ဥပရာဇာသည် အရှေ့နန်းတော်တွင် ရုံးစိုက်​လေ့ရှိသည်။ ထိုင်းအစဉ်အလာအရ ဥပရာဇာသည် နန်းတက်ရန် လျာထားသတ်မှတ်ခံရ​သော်လည်း အစာရစန်ဒုံမင်းသားသာလျှင် ဗုဒ္ဓ လော့လာ နဘာလယဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်နိုင်ခဲ့သည်။စုဠာလင်္ကရဏဘုရင်လက်ထက်တွင် သူ၏ဝမ်းကွဲ၊ဥပရာဇာဖြစ်​သော ဝိဇယဇည​ကွယ်လွန်ပြီး​နောက် ဥပရာဇာ​နေရာကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ထို့​နောက် သူ၏သားအကြီးဆုံးကို အိမ်​ရှေ့မင်း ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ သို့​သော် ဥပရာဇာမဟုတ်​ပေ။

အ​နောက်နန်း​တော်
အ​နောက်နန်း​တော်ဆိုသည်မှာ အယုဓျာ​ခေတ်မှ ဆက်၍လာ​သော ​နေရာဖြစ်သည်။ သို့​သော် ချက္ကရီမင်းဆက် စတင်တည်​ထောင်ချိန်မှစ၍ အ​နောက်နန်း​တော်ကို တစ်ဦးသာစိုးစံခဲ့သည်။အနုရတ် ဒီဗေ့ချ်မင်းသားသည် ရာမ၁ဘုရင်၏ ဝမ်းကွဲဖြစ်ကာ ၁၇၈၅တွင် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရသည်။

အိမ်​ရှေ့မင်းများ

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အိမ်ရှေ့မင်း သို့မဟုတ် Sayam မကုဋရာဇကုမာရ (สยามมกุฎราชกุมาร)သည် တိုင်းပြည်၏ အနာဂတ်ဘုရင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထား​သော​နေရာဖြစ်သည်။၁၈၈၆ခုနှစ်တွင် စုဠာလင်္ကရဏဘုရင်သည် သူ၏အကြီးဆုံးသားကို ခန့်အပ်ခြင်းဖြင့် ရာထူးစတင်ဖန်တီးခဲ့သည်။ဤ​နေရာသည် အ​နောက်နိုင်ငံများ၏ဓ​လေ့မှ တိုက်ရိုက်ကူးချထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစဉ်မှစ၍ အိမ်​ရှေ့မင်းသား၃​ယောက်သာ ခန့်အပ်ခဲ့သည်။​နောက်ဆုံး​သော အိမ်​ရှေ့မင်းသားမှာ လက်ရှိဘုရင် မဟာဝဇိရာလင်္ကရဏဖြစ်သည်။ သူ့ကို ၁၉၇၂ခုနှစ်တွင် ခမည်း​တော် ဘုရင်ဘူမိ​ဗလအတုလျတေဇခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ခုနှစ်တွင် ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

မိဖုရား​ခေါင်များ

မှတ်စု
ဥပရာဇာမှာ လက်ရှိနန်းဆက်၏ ဒုတိယဘုရင်သ​ဘောဖြစ်ကာ အိမ်​ရှေ့မင်းမှာ ​နောင်တွင်ဘုရင်ဖြစ်မည့် မင်း​လောင်းဖြစ်သည်။

ကိုးကား

ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ဘုရင်စနစ်