ချူးဇင်းဂျိကန်

ချူးဇင်းဂျိကန် (中禅寺湖, Chūzenji-ko)သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုချိဂိစီရင်စု၊ နစ်ခိုးမြို့ရှိ နစ်ခိုးအမျိုးသားဥယျာဉ်တွင် တည်ရှိသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် နှစ် ၂၀၀၀၀ အကြာက နန်တိုင်မြစ် (၂၄၈၄ မီတာ) သည် ပေါက်ကွဲရာမှ မြစ်ကို ပိတ်ဆို့သွားကာ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ကန်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ကန်၏ မျက်နှာပြင်ဧရိယာသည် ၁၁.၆၂ စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှိပြီး ကန်၏ အဝန်းသည် ၂၅ ကီလိုမီတာ ရှိသည်။ ကန်မျက်နှာပြင်၏ အမြင့်သည် ၁၂၆၉ မီတာ (၄၁၂၄ ပေ) မြင့်ပြီး ရေ၏ အနက်သည် ၁၆၃ မီတာ (၅၀၈ ပေ) ရှိသည်။ ယုခဝမြစ်သည် ကန်၏အဓိကကျသည့် ရေအရင်းအမြစ် သည်။ ခဲဂွန်ရေတံခွန်မှ ရေများသည် ကန်အတွင်းသို့ စီးဝင်လျက်ရှိသည်။

ချူးဇင်းဂျိရေတံခွန်ကို ၇၈၂ ခုနှစ်တွင် ရှိုးဒိုးဟု အမည်ရသည့် ဘုန်းတော်ကြီးက သူ၏ အဖွဲ့သားများနှင့်အတူ နန်တိုင်တောင်ကို အောင်မြင်စွာတက်ရောက်နိုင်ခဲ့စဉ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အထွတ်အမြစ်ထားသဖြင့် ၁၈၇၂ ခုနှစ် မတိုင်မီအထိ တောင်ပေါ်သို့ မြင်းများ၊ နွားများနှင့် အမျိုးသမီးများ တက်ရောက်ခြင်းကို ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။ မဲဂျိခေတ်ကာလ (Meiji) နှင့် ရှောဝခေတ်ကာလအစောပိုင်းများတွင် ဥရောပသံရုံးအဖွဲ့များစွာတို့သည် ကန်၏ ပတ်လည်တွင် အားလပ်ရက်အနားယူသည့်အိမ်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။ ယခင်က အီတလီစံအိမ်ကို ယခုအခါတွင် အသစ်ပြုပြင်က ခရီးသွားများအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးထားသည်။ ကန်၏ ပတ်လည်တွင် အခြားသော နေရာများအဖြစ် ၇၉၀ ခုနှစ်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ဖုတရကျောင်းတော်၊ ချူးဇင်းဂျိကျောင်းတော်နှင့် ခဲဂွန်ရေတံခွန်တို့ တည်ရှိကြသည်။ နွေရာသီတွင် လူအများသည် ကန်သို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြကာ အပူဒဏ်ကို ရှောင်ရှားခြင်း၊ ငှက်များကို ကြည့်ရှုခံစားခြင်းနှင့် တောင်တက်ခြင်း စသည်တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ကြသည်။ ထို့အကြင် ထိုနေရာ၌ ဆောင်းဦးရာသီသစ်ရွက်များသည် လှပ၍ ကျော်ကြားပြီး ဆောင်းရာသီတွင် နှင်းနှင့်ရေခဲပွဲတော်လည်း တည်ရှိပြီး နှင်းလျှောစီးခြင်းနှင့် စကိတ်စီးခြင်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်ကြသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံရာ ဗြိတိန်သံအမတ်ဖြစ်သူ Sir Ernest Satow က ဤရေကန်ကို နွေရာသီကာလနေနိုင်ရန်နှစ်သက်သည့်နေရာတစ်ခု ၁၈၉၅ - ၁၉၀၀ ကာလက ရေးသားခဲ့သည့် သူ၏ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းကတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ကန်တွင် အိမ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ကာ စံအိမ်အဖြစ် ဗြိတိသျှသံရုံး၏ စံအိမ်အဖြစ် ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာအောင် အသုံးပြုခဲ့သည်။

ရင်းမြစ်များ
Encyclopædia Britannica, Lake Chūzenji, accessed on September 20, 2009
The Diaries of Sir Ernest Satow, British Minister in Tokyo (1895-1900),  edited by Ian Ruxton, lulu.com, 2003

ကိုးကား

ဂျပန်နိုင်ငံရှိ ရေကန်များ