ဥပုသ် အမေး + အဖြေ

သံဃာတော်များ သံဃဥပုသ်ပြုသောအခါ ပါတိမောက်မပြမီ အမေး+အဖြေပြု၍ ဆိုကြသော စကားရပ်များ ဖြစ်သည်။ 

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

‌မေး။ ။ သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ အဟံ အာယသ္မန္တံ (ဝိမလံ) ဝိနယံ ပုစ္ဆေယျံ။

ဖြေ ။ ။ သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ အဟံ အာယသ္မတာ(ဝိစာရေန) ဝိနယံ ပုဋ္ဌော ဝိသဇ္ဇေယျံ။

မေး။ ။ သမ္မဇ္ဇနီ ပဒီပေါစ၊ ဥဒကံ အာသနေနစ၊ ဥပေါသထဿ ဧတာနိ၊ ပုဗ္ဗကရဏန္တိ ဝုစ္စတိ။ ဟူ၍ မိန့်ဆိုတော်မူအပ်သော အဋ္ဌကထာပါဌ်နှင့်အညီ- ဥပုသ်အိမ် သိမ် အပြင်၌ တံမြက်လှည်းခြင်း၊ ဆီမီးညှိထွန်းခြင်း၊ သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ တည်ထားခြင်း၊ နေရာခင်းခြင်း၊ ဤလေးပါးသော ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ကို သံဃာမစည်းဝေးမီ ရှေးအဖို့၌ ပြုအပ်,ပြုသင့်,ပြုထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပုဗ္ဗကရဏ မည်၏ဟူ၍ အဋ္ဌကထာဆရာမြတ်တို့ မိန့်ဆိုတော်မူအပ်သောကြောင့် ဤလေးပါးသော ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့တွင်- တံမြက်လှည်းခြင်းကိစ္စ ပြီးပြီလော။
 ဖြေ။ ။ တံမြက်လှည်းခြင်းကိစ္စ ပြီးပါပြီ အရှင်ဘုရား။

 မေး ။ ။ ဆီမီးညှိထွန်းခြင်းကိစ္စပြီးပြီလော။
 ဖြေ ။  ။ ဆီမီးညှိထွန်းခြင်းကိစ္စ ပြီးပါပြီ အရှင်ဘုရား။ (နေ့ဖြစ်လျှင် ယခုအခါ နေတည်းဟူသော အရောင်အလင်း ရှိသည်ဖြစ်၍ ဆီမီးညှိထွန်းဖွယ် ကိစ္စမရှိ၊ ပြီးပါပြီ အရှင်ဘုရား” ဟုဖြေဆိုပါ)

 မေး ။ ။ သောက်ရေသုံးဆောင်ရေ တည်ထားခြင်းကိစ္စပြီးပြီလော။
 ဖြေ။ ။ သောက်ရေ သုံးဆောင်ရေ တည်ထားခြင်းကိစ္စ ပြီးပါပြီ အရှင်ဘုရား။

 မေး။ ။ နေရာခင်းခြင်းကိစ္စ ပြီးပြီလော။  
 ဖြေ ။ ။ နေရာခင်းခြင်းကိစ္စ ပြီးပါပြီအရှင်ဘုရား။ 

မေး။ ။ ဆန္ဒပါရိသုဒ္ဓိ ဥတုက္ခာနံ၊ ဘိက္ခု ဂဏနာ စ သြဝါဒေါ၊ ဥပေါသထဿ ဧတာနိ၊ ပုဗ္ဗကိစ္စန္တိ ဝုစ္စတိ။ ။ ဟူ၍ မိန့်ဆိုတော်မူအပ်သော အဋ္ဌကထာပါဌ်နှင့် အညီ- 
 ဆောင်အပ်သော ဆန္ဒကို လျှောက်ထားခြင်း၊ 
 ဆောင်အပ်သော ပါရိသုဒ္ဓိကို လျှောက်ထားခြင်း၊ 
 ဆောင်း,နွေ,မိုး-ဟုဆိုအပ်သော သုံးပါးသော ဥတုတို့တွင် အခုရောက်ဆဲ ဥပုသ်ကို ရေတွက်၍ လျောက်ထားခြင်း၊ 
 ဥပုသ်အိမ် သိမ်အပြင် နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ်အတွင်း၌ စည်းဝေး ရောက်လာကြကုန်သော ရဟန်းအပေါင်းတို့ကို ရေတွက်၍ လျှောက်ထားခြင်း၊
 ဘိက္ခုနီမတို့က အကျွန်ုပ်တို့သည် အရှင်ဘုရားတို့၏အထံ၌ အဆုံးအမကို ခံလာပါကုန်အံ့ဟု တောင်းပန်လျှောက်ထားသော စကားကို သံဃာတော်တို့အား လျှောက်ထားခြင်း။ 

ဤငါးပါးသော ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့ကို သံဃာစည်းဝေးပြီးသည်မှနောက် ပါတိမောက် မပြမီ ရှေးအဖို့၌ ပြုအပ် ပြုသင့် ပြုထိုက်သည့်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပုဗ္ဗကိစ္စမည်၏ ဟူ၍ အဋ္ဌကထာဆရာမြတ်တို့ မိန့်ဆိုတော်မူအပ်သောကြောင့် ဤငါးပါးသော ပြုဖွယ်ကိစ္စတို့တွင်- ဆန္ဒကိုလျှောက်ထားခြင်းကိစ္စ ပြီးပြီလော။ 
 ဖြေ။ ။ ဤသိမ်ကား မဟာသိမ်မဟုတ်၊ ခဏ္ဍသိမ်ဖြစ်သောကြောင့် ဆန္ဒကို လျှောက်ထားဖွယ် ကိစ္စမရှိ၊ ပြီးပါပြီအရှင်ဘုရား။

 မေး ။ ။ ပါရိသုဒ္ဓိကို လျှောက်ထားခြင်းကိစ္စ ပြီးပြီလော။ 
 ဖြေ။ ။ ဤသိမ်ကား မဟာသိမ်မဟုတ်၊ ခဏ္ဍသိမ်ဖြစ်သောကြောင့် ပါရိသုဒ္ဓိကို လျှောက်ထားဖွယ်ကိစ္စမရှိ။ ပြီးပါပြီ အရှင်ဘုရား။

မေး။ ။ ဆောင်း,နွေ,မိုး-ဟုဆိုအပ်သော သုံးပါးသော ဥတုတို့တွင် ယခုရောက်ဆဲဖြစ်သော ဥတုသည် အဘယ် ဥတု၊ အဘယ်ပက္ခ၊ အဘယ်ဥပုသ်ဖြစ်ပါသနည်း။ 

ဖြေ။ ။ ယခုရောက်ဆဲ ဥတုကား ဟေမန္တဥတု (ဂိမှာနဥတု, ဝဿာနဥတု)၊ ပထမပက္ခ(ဒုတိယပက္ခ)၊ ပန္နရသီဥပုသ် (စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်)ဖြစ်ပါသည်အရှင်ဘုရား။

“မှတ်ချက်”ရောက်ဆဲဖြစ်သော ဥတု၊ ပက္ခ၊ ဥပုသ်ကိုပြင်၍ဆိုပါ။

မေး။ ။ ဥပုသ်အိမ် သိမ်အပြင်၌ နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် အတွင်း၌ စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်သော ရဟန်းအပေါင်းတို့၏ အရေအတွက်ကား အဘယ်မျှ အတိုင်း အရှည်ရှိပါသနည်း။

ဖြေ။ ။ ဥပုသ်အိမ် သိမ်အပြင် နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် အတွင်း၌ စည်းဝေးရောက်လာကြကုန်သော ရဟန်းအပေါင်းတို့၏ အရေအတွက်ကား (သုံးကျိပ်ငါးပါး) အတိုင်းအရှည်ရှိပါ သည်အရှင်ဘုရား။ 

မေး။ ။ ဘိက္ခုနီမတို့က အကျွန်ုပ်တို့သည် အရှင်ဘုရားတို့၏ အထံ၌ အဆုံးအမကို ခံလာပါကုန်အံ့ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထား သောစကားကို သံဃာတော်တို့အား လျှောက်ထားခြင်းကိစ္စ ပြီးပြီလော။

ဖြေ။ ။ ယ္ခုအခါ သာသနာတော်အတွင်း၌ ဘိက္ခုနီမတို့ မရှိသောကြောင့် ဘိက္ခုနီမတို့က အကျွန်ုပ်တို့သည် အရှင်ဘုရားတို့ အထံ၌ အဆုံးအမကို ခံလာပါကုန်အံ့ဟု တောင်းပန် လျှောက်ထားသော စကားကို သံဃာတော်တို့အား လျှောက်ထားဖွယ်ကိစ္စမရှိ ပြီးပါပြီ အရှင်ဘုရား။ 

မေး။ ။ ဥပေါသထော ယာဝတိကာစ ဘိက္ခု၊ ကမ္မပတ္တာ သဘာဂါပတ္တိယော စ န ဝိဇ္ဇန္တိ၊ ဝဇ္ဇနိယာ စ ပုဂ္ဂလာ တသ္မိံ န ဟောန္တိ၊ ပတ္တကန္တိ ဝုစ္စတိ။ ဟူ၍ မိန့်ဆို တော်မူအပ်သော အဌကထာပါဌ်နှင့်အညီ ဥပုသ်သည် -
 နေ့၏အစွမ်းအားဖြင့် စာတုဒ္ဒသီဥပုသ်၊ ပန္နရသီဥပုသ်၊ သာမဂ္ဂီဥပုသ်ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိ၏။ ထိုသုံးပါးတို့တွင် (ပန္နရသီဥပုသ်)ဖြစ်ခြင်း၊ 
 ကာရကပုဂ္ဂိုလ်၏ အစွမ်းအားဖြင့် သံဃဥပုသ်၊ ဂဏဥပုသ်၊ ပုဂ္ဂလဥပုသ်ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိ၏။ ထိုသုံးပါးတို့တွင် သံဃဥပုသ်ဖြစ်ခြင်း၊ 
 ကတ္တဗ္ဗာကာရ၏ အစွမ်းအားဖြင့် သုတ္တုဒ္ဒေသဥပုသ်၊ ပါရိသုဒ္ဓိဥပုသ်၊ အဓိဋ္ဌာန်ဥပုသ်ဟူ၍ သုံးပါးအပြားရှိ၏။ ထိုသုံးပါးတို့တွင် သုတ္တုဒ္ဒေသဥပုသ် ဖြစ်ခြင်း၊ ဤသုံးပါးသော လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံခြင်း၊  
 အယုတ်ဆုံး လေးယောက်, လေးယောက်ထက် အလွန်ရှိကုန်သော ရဟန်းအပေါင်းတို့၏ နှစ်ထောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ်ကို မစွန့်မူ၍ တစ်သိမ်တည်း၌ တည်သဖြင့် သတ္တုဒ္ဒေသ သံဃဥပုသ်ကံအား လျောက်ပတ်ခြင်း၊ 

ဤ ဥပုသ်အိမ် သိမ်အပြင် နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် အတွင်း၌ စည်းဝေးရောက်လာ ကြကုန်သော ရဟန်းအပေါင်းတို့အား နေ့လွဲညစာ စားခြင်းအစရှိသော သဘောတူ ဝတ္ထုကြောင့်သင့်သော အာပတ်မရှိခြင်း၊ 

ဤဥပုသ်အိမ် သိမ်အပြင် နှစ်တောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ်အတွင်း၌ အပပြုသဖြင့် ကြဉ်အပ်ကုန်သော လူ,ဘိက္ခုနီ အစရှိသော နှစ်ကျိပ်တစ်ယောက်သော ဝဇ္ဇနီယပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ဤဥပုသ်အိမ် သိမ်အပြင် နှစ်ထောင့်ထွာ ဟတ္ထပါသ် အတွင်း၌ မရှိခြင်း၊ ဤလေးပါးသော အင်္ဂါနှင့် ပြည့်စုံသော ဥပုသ်ကံကို ပတ္တကလ္လဖြစ်၏ဟူ၍ အဋ္ဌကထာဆရာမြတ်တို့ မိန့်ဆိုတော်မူအပ်သောကြောင့် ယခုပြုလတ္တံ့သော ဥပုသ်ကံသည် ပတ္တကလ္လဖြစ်ပါ၏လော။

ဖြေ။ ။ ယခုပြုလတ္တံ့သော ဥပုသ်ကံသည် အင်္ဂါလေးလီပြည့်စုံ သောကြောင့် ပတ္တကလ္လဖြစ်ပါ၏ အရှင်ဘုရား။

မေး ။ ။ ပုဗ္ဗကရဏ ပုဗ္ဗကိစ္စာနိ သမာဒပေတွာ ဒေသိတာပတ္တိကဿ သမဂ္ဂဿ ဘိက္ခုသံဃဿ အနုမတိယာ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ အာရာဓနံ ကရောမ။

ဖြေ။ ။ သံဃော ဘန္တေ အာယသ္မန္တံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ အဇ္ဈေသတိ ဥဒ္ဒိသတု အာယသ္မာ ပါတိမောက္ခံ။
 ဒုတိယမ္ပိ ဘန္တေ သံဃော အာယသ္မန္တံ (ပ) ပါတိမောက္ခံ။ 
 တတိယမ္ပိ ဘန္တေ သံဃော အာယသ္မန္တံ (ပ) ပါတိမောက္ခံ။ 

မေး။ ။ သုဏာတု မေ ဘန္တေ သံဃော၊ အဇ္ဇုပေါသထော ပန္နရသော ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဥပေါသထံ ကရေယျ၊ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျ။ ကိံ သံဃဿ ပုဗ္ဗကိစ္စံ ပါရိသုဒ္ဓိံ အာယသ္မန္တော (ပ) နိဒါနုဒ္ဒေသော ပထမော။ 
 တတြိမေ စတ္တာရော ပါရာဇိကာ ဓမ္မာ -(ပ)- 
 ပါရာဇိကုဒ္ဒေသော ဒုတိယော။
 ဥဒ္ဒိဋ္ဌံ ခေါ အာယသမ္မန္တော နိဒါနံ၊ 
 ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ စတ္တာရော ပါရာဇိကာ ဓမ္မာ၊
 သုတာ ခေါ ပနာယသ္မန္တေဟိ တေရသ သံဃာဒိသေသာ ဓမ္မာ၊ 
 သုတာ ဒွေ အနိယတာ ဓမ္မာ၊
 သုတာ တိံသ နိဿဂ္ဂိယာ ပါစိတ္တိယာ ဓမ္မာ၊ 
 သုတာ ဒွေနဝုတိ ပါစိတ္တိယာ ဓမ္မာ၊
 သုတာ စတ္တာရော ပါဋိဒေသနိယာဓမ္မာ၊ 
 သုတာ သေခိယာ ဓမ္မာ၊
 သုတာ သတ္တ အဓိကရဏသမထာ ဓမ္မာ။
ဧတ္ထကံ တဿ ဘဂဝတော သုတ္တာဂတံ သုတ္တပရိယာပန္နံ အနွဒ္ဓမာသံ ဥဒ္ဒေသံ အာဂစ္ဆတိ။

တတ္ထ သဗ္ဗေဟေဝ သမ္မဂ္ဂေဟိ သမ္မောဒမာနေဟိ အဝိဝဒမာနေဟိ သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ။

ပါရာဇိကုဒ္ဒေသော ဒုတိယော။ ။

ဥပုသ်အမေးအဖြေ ပြီးပြီ။

ကိုးကား 

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ
ရဟန်းဝိနည်းများ