အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်သည် အာကာသအခြေစိုက် အမေရိကန်တပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့ခွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိသီးသန့်အာကာသတပ်မတော်တစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်လေတပ်နှင့်အတူ အာကာသတပ်မတော်သည်လည်း လေတပ်မတော်ဌာန၏ လက်အောက်၌ပါဝင်ရာ လေတပ်မတော်အတွင်းရေးမှူးက ကြီးကြပ်သည်။ အဆိုပါအတွင်းရေးမှူးသည် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးထံ အစီရင်ခံရပြီး အထက်လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့် သမ္မတကခန့်အပ်ထားသော အရပ်သားနိုင်ငံရေးရာထူးဖြစ်သည်။ အာကာသစစ်ဆင်ရေးမှူးချုပ်သည် အာကာသတပ်မတော်၏ အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး ရာထူးအကြီးဆုံးအရာရှိလည်းဖြစ်သည်။ အာကာသစစ်ဆင်ရေးမှူးချုပ်သည် အာကာသတပ်မတော်၏ တပ်ဖွဲ့များအားလုံးကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲပြီး ပူးတွဲစစ်ဦးစီးချုပ်များအဖွဲ့ (Joint Chiefs of Staff) တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။

အာကာသတပ်မတော်၏ မူလဇစ်မြစ်သည် စစ်အေးကာလအစ၌ ခြေရာခံရာ ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ကြည်း-လေတပ်မတော်သည် အာကာသဆိုင်ရာတို့ကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဘားနက် ရှရီဗာသည် တပ်မတော်အတွင်း၌ အာကာသဆိုင်ရာအတွက် အဖွဲ့စည်းတစ်ခုကို စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာ ယခုအခါ အာကာသစနစ် စစ်ဌာနချုပ်အဖြစ်တည်ရှိသည်။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အာကာသတပ်ဖွဲ့များကို လေတပ်မတော်၏ စစ်ဌာနချုပ်များအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ရာမှ နောက်ပိုင်းတွင် လေတပ်အာကာသစစ်ဌာနချုပ်သို့ ပေါင်းစည်းခဲ့သည်။ အာကာသတပ်မတော်သည် ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲအတွင်း တိုက်ခိုက်ရေးထောက်ပံ့မှု စစ်ဆင်ရေးများကို ပထမဆုံးစတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အာကာသတပ်မတော်ကို ပထမဆုံးသော အဓိကအသုံးချမှုမှာ ပင်လယ်ကွေ့စစ်ပွဲတွင်ဖြစ်သည်။ ယင်းအာကာသတပ်သည် အမေရိကန်ဦးဆောင်သော ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့အတွက် အလွန်အရေးကြီးကြောင်း သက်သေပြခဲ့ရာ တစ်ခါတစ်ရံထိုစစ်ပွဲကို ပထမ"အာကာသစစ်ပွဲ" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။

အာကာသတပ်မတော် ဖွဲ့စည်းရေးအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် ဆွေးနွေးမှုများသည် ၁၉၅၈ ၌ဖြစ်ပြီး ၁၉၈၂ တွင်လည်း သမ္မတရော်နယ် ရေဂင်သည်လည်း အဆိုပါကိစ္စအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့သည်။ ၂၀၀၁ ခုနှစ် အာကာသကော်မရှင်သည် ၂၀၀၇ နှင့် ၂၀၁၁ ခုနှစ်များအကြားတွင် အာကာတပ်ခွဲများ (Space Corps) ဖန်တီးရန်အတွက်‌ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ၂၀၁၇ တွင် အမေရိကန် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်၌လည်း ထိုကိစ္စအတွက် ပါတီနှစ်ဖွဲ့ပေါင်း၍ အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်အက်ဥပဒေကို အမျိုးသားကာကွယ်ရေး လုပ်ပိုင်ခွင့်အက်ဥပဒေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး လေတပ်အာကာသစစ်ဌာနချုပ်နှင့် အခြားလေတပ်အာကာသဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကိုစုပေါင်း၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

တာဝန် 
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်အက်ဥပဒေအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်သည် "အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် အာကာသ၌ လွတ်လပ်စွာဆောင်ရွက်ခွင့်ကို ပံ့ပိုးပေးရန်"နှင့် "ရေရှည်တည်တံ့သော အာကာသဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးရန်" လေ့ကျင့်သင်ကြားထားသည်ဖြစ်၍ အာကာသထဲ၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အကျိုးစီးပွားများကို ကာကွယ်ရန်၊ အာကာသအတွင်း ကျူးကျော်ရန်စမှုများကို ဟန့်တားရန်၊ အာကာသစစ်ဆင်ရေးများကို လုပ်ဆောင်ရန်စသော တာဝန်များကိုဖော်ပြထားသည်။

၂၀၂၀ သြဂုတ် ၁၀ တွင် အာကာသတပ်မတော်သည် "အာကာသစွမ်းအား" (Spacepower: Doctrine for Space Forces) အမည်ရှိသော စစ်ဖက်ရေးရာအဆိုကို ချမှတ်ခဲ့သည်။

ထိုအဆိုထဲတွင် အာကာသတပ်မတော်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တိုးတက်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးတို့အတွက် ၎င်း၏အုတ်မြစ်တာဝန်သုံးခုကို အောက်ပါအတိုင်းသတ်မှတ်သည်။
 အာကာသနယ်မြေအတွင်း လွတ်လပ်စွာလုပ်ဆောင်ခွင့်ကို ပေးစွမ်းရန်
 ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးများ၏ ထိရောက်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ရန်
 အမျိုးသားရေးရည်မှန်းချက်များ ပြည့်မီအောင်စွမ်းဆောင်နိုင်သော အမေရိကန်အမျိုးသားခေါင်းဆောင်မှုကို လွတ်လပ်သော ရွေးချယ်မှုများ ပေးစွမ်းရန်

အာကာသတပ်ဖွဲ့၏ ပင်မစွမ်းရည်ငါးခုမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
 အာကာသလုံခြုံရေး (Space security)
 တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းအားထုတ်ဖော်ပြသမှု (Combat power projection)
 အာကာသဆိုင်ရာရွေ့လျားမှုနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (Space mobility and logistics)
 အချက်အလက်ဆိုင်ရာရွေ့လျားမှု (Information mobility)
 အာကာသပိုင်နက်တက်သိမှု (Space domain awareness)

အာကာသစွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများအတွက် လိုအပ်သော အာကာသစွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ပညာရပ်ခုနစ်ခုကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြထားသည်။
 ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းစစ်ဆင်ရေး
 အာကာသလျှပ်စစ်သံလိုက်စစ်ဆင်ရေး
 အာကာသတိုက်ပွဲစီမံခန့်ခွဲမှု
 အာကာသဝင်ရောက်မှုနှင့် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေး
 စစ်ထောက်လှမ်းရေး
 ဆိုက်ဘာစစ်ဆင်ရေး
 အင်ဂျင်နီယာပညာနှင့် ရယူမှုများ

ရာထူးအဆင့်များ

ပြန်တမ်းဝင် အရာရှိများ

အခြားအဆင့်များ

ဘတ်ဂျတ်

ကိုးကား 

 
 

အာကာသစစ်ဆင်ရေး
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အာကာသတပ်မတော်
၂၀၁၉ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဖွဲ့စည်းထားမှုများ