အရှင်ဥက္ကံသမာလာ

အရှင်ဥက္ကံသမာလာ (၁၀၅၀ ခန့်) သည် တနင်္ဂနွေမင်းလက်ထက်တွင် ထင်ရှားသည့် ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်သည်။ ထန်းပေါက်ကုန်း အရှင်ဝရဝံသ၏ တပည့် ဖြစ်သည်။

ဘဝ
စနေမင်းလက်ထက်တွင် ရွှေယင်မြှော်ရွာကြီးတွင် သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ တနင်္ဂနွေမင်းလက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါ တွင်းသင်းမှူးမတ် နေမျိုးသီရိဇေယျနော်ရထာက အင်းဝသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ အင်းဝတွင် ရွေကြက်ယက်ကျောင်းတွင် သီတင်းသုံး၏။ 

ဘုရားစေတီတော်ကို ဝတ်ပြုရန် လှူထားသည့်ရွာတွင် သီတင်းသုံးသည့်အတွက် ဘုရင်သည် မကိုးကွယ်ဘဲ အမတ်ကြီးအား ကိုးကွယ်စေခဲ့သသည်။ ဆရာတော်သည် အတင်ဂိုဏ်း အရုံဂိုဏ်း ကွဲပြားရာတွင် အရုံဂိုဏ်းဘက်မှနေကာ ဖြေရှင်းတော်မူခဲ့သည်။ ပါဠိအဋ္ဌကထာ ဋီကာကျနစွာ တတ်သည်။ လောကရာဇ အရေး အကြောင်း၌ လိမ်မာလှသည်။ မင်းဧကရာဇ်က မကိုးကွယ်သည် မှာ ရွာကြီးသားဖြစ်၍ မကိုးကွယ် ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပထမ မောင်းထောင်းဆရာတော်ဖြစ်ခဲ့သူ မင်းတိုင်မင်အမတ် မဟာ ဓမ္မသင်္ကြံ ပြုခဲ့သော သာသနာလင်္ကာရစာတန်းတွင် ဆိုသည်။

ပြုစုခဲ့သည့် စာပေများ
၁။ ဝဏ္ဏဗောဓနသတ်အင်းနှင့် သတ်ပုံလင်္ကာ၊

၂။ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ (စနေမင်းလက်ထက်)၊

၃။ မန်ကျည်းကျပ်ရွာစားလျှောက်ထုံး၊

၄။ ကဝိကဏ္ဌပါသလင်္ကာ။

မွေးဖွားချိန်
၁၀၇၆ ခုနှစ်တွင် တနင်္ဂနွေမင်း နန်းတက်သည့်အခါ အင်းဝသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့သဖြင့် ၁၀၅၀ ကျော်ခန့်တွင် ဖွားမြင်သည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

သတိပြုရန်
မေတ္တာစာများ ရေးသားတော်မူခဲ့သည့် တောပုမြောက်ကျောင်း ရှင်ဥက္ကံသမာလာနှင့် ခွဲခြား၍ မှတ်သားသင့်သည်။

ကိုးကား

ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းများ
မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
မြန်မာ စာရေးဆရာများ