မဟာဘိနီဟာရ

မဟာဘိနီဟာရ ဆိုသည်မှာ စကြဝဠာတစ်သောင်းကို ရိုက်ခြောင်းဆူဝေ တုန်လှုပ်စေနိုင်သော ပဋိညာဉ်ကြီး၊ ဆုတောင်းကြီး ဖြစ်သည်။ "ဗုဒ္ဓေါ ဗောဓေယျံ မုတ္တော မောစေယျံ၊ တိဏ္ဏော တာရေယျံ" ဟူသည့် မဟာဗောဓိပတ္ထနာကို "မဟာဘိနီဟာရ" ဟု ဆိုသည်။

ဆုတောင်း

ဤသည်မှာ "မဟာဘိနီဟာရ" ဆုတောင်းပဋိညာဉ်ကြီး ဖြစ်သည်။

မဟာဘိနီဟာရ အင်္ဂါရှစ်ပါး
မဟာဘိနီဟာရ ထမြောက်အောင်မြင်ကြောင်း အင်္ဂါ ရှစ်ပါးရှိ၏။
 မနုဿတ္တံ လိင်္ဂသမ္ပတ္တိ၊ ဟေတု သတ္ထာရဒဿနံ။ 
 ပဗ္ဗဇ္ဇာ ဂုဏသမ္ပတ္တိ၊ အဓိကာရော စ ဆန္ဒတာ။
 အဋ္ဌဓမ္မသမောဓာနာ၊ အဘိနီဟာရော သမိဇ္ဈိတိ။

မနုဿတ္တံ = လူ၏အဖြစ်။
လိင်္ဂသမ္ပတ္တိ = ယောက်ျားစင်စစ်အဖြစ်။
ဟေတု = ယူလိုလျှင် ယခုဘဝပင် ရဟန္တာဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ရင့်ပြီးသော အကြောင်းပါရမီ ရှိသည်၏ အဖြစ်။
သတ္ထာရဒဿနံ = သဗ္ဗညုဘုရားနှင့် တွေ့ကြုံရခြင်း။
ပဗ္ဗဇ္ဇာ = ရသေ့ရဟန်း အဖြစ်၌ တည်ခြင်း။
ဂုဏသမ္ပတ္တိ = အဘိညာသမာပတ်ဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံခြင်း။
အဓိကာရော= ဘုရားဖြစ်ရန် ပြုအပ်သော ကုသိုလ်ရှိခြင်း။
ဆန္ဒတာ = ဘုရားဖြစ်ရန် ထက်သန်လှသော ဆန္ဒပတ္ထနာရှိခြင်း။
အဋ္ဌဓမ္မ သမောဓာနာ = အင်္ဂါရှစ်စုံ ကျေးဇူးဂုဏ်တို့ ပေါင်းဆုံညီညွတ်ခြင်းကြောင့်၊ အဘိနီဟာရော = မဟာဘိနီဟာရမှုသည်၊ သမိဇ္ဈိတိ = ထမြောက် အောင်မြင်နိုင်၏။

ကိုးကား

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝေါဟာရများ