ခေတ်ထွန်း၊ မောင်

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အဖ ဦးပီစိန်၊ အမိ ဒေါ်အေးတင်တို့မှ ရန်ကုန်မြို့၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။ မွေးချင်း ခုနှစ်ယောက်အနက် အကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

ကိုယ်ရေးဖြစ်စဉ် 

ကြည့်မြင်တိုင်တောင်ပိုင်း မူလတန်းကျောင်း၊ ဗားကရာ အစိုးရ အလယ်တန်းကျောင်း၊ ဟုမ်းလမ်း အစိုးရ အထက်တန်းကျောင်းတို့၌ ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၆၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် စိတ်ပညာ အဓိက ဘာသာဖြင့် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် Diploma in Business Law, Diploma in International Law, Diploma in Global English ဘွဲ့များနှင့် Basic Diplomatic Skills အောင်လက်မှတ်တို့ ရရှိခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်ကပင် စာပေဝါသနာဖြင့် မွေ့လျော်ခဲ့ကာ ကြည့်မြင်တိုင် လူငယ်များ စာကြည့်ခန်း၊ နံရံကပ် စာစောင်မှ စတင်၌ ကလောင် သွေးခဲ့သည်။ ကဗျာဆရာ ရုပ်ဆိုးလေးကျော်ကျော် (ကွယ်လွန်) ထံမှ ကဗျာရေးနည်းကို သင်ယူခဲ့သည်။ ချိုတေးရှင် ကလောင်အဖွဲ့သို့ ဝင်ကာ ကဗျာ သွေးခဲ့သည်။ ငယ်စဉ် ကလေးဘဝက ဦးလေး တည်ထောင်သော စိန်လှကြိုင်၊ မြို့တော်တင်ရွှေ၊ ဇာတ်သဘင်၌ နောက်ပိုင်း ဇာတ်ကြီးတွင် ကလေးခန်းမှ ပါဝင်ကပြ သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

ပထမဆုံး ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်း ခံရသော စာမူမှာ ၁၉၆၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေသော ယုဝတီဂျာနယ်တွင် ပါဝင်သည့် 'ပန်းစပယ်' ကဗျာ ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး လုံးချင်းစာအုပ်မှာ ပန်းမျိုးတရာ စာပေမှ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော 'အဂ္ဂမဟာသေနာပတိ ဝန်ကြီး သတိုးသဓမ္မ စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ' အတ္ထုပ္ပတ္တိစာအုပ် ဖြစ်သည်။

ရန်ကုန် ဝိဇ္ဇာနှင့် သိပ္ပံ တက္ကသိုလ် စိတ်ပညာ အသင်း၏ စာပေ၊ ဗဟုသုတ ရှာဖွေရေးနှင့် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ အဖွဲ့ဝင် အတွင်းရေးမှူး၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် စာမတတ်သူ ပပျောက်ရေး စည်းရုံးရေး ကော်မတီဝင်၊ ကမ္ဘာ့ ကြက်ခြေနီနေ့ စာပေပြိုင်ပွဲဆု ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်၊ သီတဂူ စာပေ ပညာရှင်များ အဖွဲ့ဝင်၊ ချမ်းအေးရိပ်သာ ကန်တော့ခံ စာပေ ပညာရှင်များ စိစစ် ရွေးချယ်ရေး အဖွဲ့ဝင်၊ အတွင်းရေးမှူး၊ စာပေညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ်နှင့် စာတမ်းပြုစုရေး အဖွဲ့ဝင်၊ စာဆိုတော်နေ့ ကန်တော့ခံ သက်ကြီးစာပေ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ပြုစုရေး အဖွဲ့ဝင်၊ ဇိဝိတဒါန သံဃာ့ဆေးရုံ နှစ် (၆၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် စာစောင် ထုတ်ဝေရေး အဖွဲ့ဝင်၊ မိုးမိုး (အင်းလျား) အမှတ်တရ အဖွဲ့ဝင်၊ ဆရာကြီး ဇေယျနှင့် မဟာဆွေ ရာပြည့်အကြို အထိမ်းအမှတ် ဝတ္ထုတိုပြိုင်ပွဲ ကျင်းပရေး အဖွဲ့ အတွင်းရေးမှူး၊ လသာမြို့နယ် စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အမေနေ့ စာပေပြိုင်ပွဲ အတွင်းရေးမှူး၊ စာပေနှင့် အနုပညာ အဖွဲ့အစည်းများ လမ်းညွှန် ပြုစုရေး အဖွဲ့ဝင်၊ အထက (၁) ပုဇွန်တောင် ရွှေရတု ကျင်းပရေး ဗဟို အမှုဆောင်နှင့် မဂ္ဂဇင်း ထုတ်ဝေရေး ကော်မတီဝင်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် စိတ်ပညာ စိန်ရတု ကျင်းပရေး အဖွဲ့ဝင်နှင့် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဝါမိုးအောင် စာပေ စာတည်း အဖွဲ့ဝင်၊ ဆရာကြီး တိုက်စိုး အသက် (၈၀) ပြည့် အထိမ်းအမှတ် ကျင်းပရေး အဖွဲ့ဝင်၊ ဆရာကြီး ရန်အောင် ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ် ကျင်းပရေး အဖွဲ့ဝင် စသည့် စာပေ တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

ဝန်ထမ်း သတင်းထောက်နှင့် အယ်ဒီတာ (၁၉၇၂-၈၈) ခုနှစ် အထိ၊ ဆရာကြီး ပါရဂူ ဦးစီးသည့် ဓမ္မဂီရိ မဂ္ဂဇင်းတွင် မွမ်းမံမှု အယ်ဒီတာ၊ ဓမ္မတံခွန် ဘာသာရေး စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာချုပ်၊ သားရွှေစင် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ စန္ဒာရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ မင်္ဂလာမောင်မယ် စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာ၊ စကားပွင့် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ သုတမျက်ရှု မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ မင်္ဂလာဝတ်မှုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်းမှ ထုတ်ဝေသော သတင်းလွှာ စာစောင်တွင် အယ်ဒီတာ၊ ရနံ့သစ် မဂ္ဂဇင်းတွင် အယ်ဒီတာ၊ စာပေဂျာနယ်တွင် အယ်ဒီတာ၊ ရွက်နုဝေ မဂ္ဂဇင်းတွင် အကြံပေး အယ်ဒီတာ စသည်ဖြင့် အယ်ဒီတာ လုပ်ငန်းများ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

စီစဉ် တည်းဖြတ်ခဲ့သည့် စာအုပ်များမှာ ထားဝယ် ဦးဘမောင်၏ ခြေလျင်တောင်တက်သမား တဦး၏ အတွေ့အကြုံ (အမျိုးသား စာပေဆု စာအုပ်)၊ မြန်မာဝတ္ထုတို ၁၀ဝ (လေးကိုတင်၊ ရာပြည့် ဦးစိုးညွန့်နှင့် ကဗျာဆရာ တဦးတို့နှင့် ပူးတွဲ ရွေးချယ်)၊ စာဆိုနှင့်စာ ၁ နှင့် ၂ တို့ ဖြစ်ကြသည်။

စာပေ ညီလာခံကြီးတွင် ဆရာ ပျဉ်းမနား မောင်နီသင်းနှင့် တွဲဖက် ပြုစုသည့် 'လူငယ်စာပေ' စာတမ်းကို လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာပေနှင့် စာနယ်ဇင်း အဖွဲ့ကြီးက ကြီးမှူး ကျင်းပသည့် စာပေ ထုတ်ဝေရေး နှီးနှော ဖလှယ်ပွဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံ စာပေ ထုတ်ဝေရေး စာတမ်းကို လည်းကောင်း တင်သွင်း ဖတ်ကြားခဲ့သည်။ ၂၀၀၆ ခုနှစ်၌ ကုန်သည်ကြီးများ ဟိုတယ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော အာရှ မူပိုင်ခွင့် အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲသို့ အဖွဲ့ဝင် တဦး အဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။

၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် လူငယ်များ ကြီးပွားရေး အသင်း၏ အမျိုးသား အောင်ပွဲနေ့ အထိမ်းအမှတ် စာပေပြိုင်ပွဲတွင် ဆောင်းပါးဆုကို လည်းကောင်း၊ ရုံးဝန်ထမ်း ဘဝက စာပေပြိုင်ပွဲတွင် 'ရှေးဦး မြန်မာ သတင်းစာ သမိုင်းကြောင်း သုတေသန နိဒါန်း' စာမူဖြင့် လည်းကောင်း ပထမဆု ရရှိခဲ့ဖူးသည်။ ယခု အထိ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်၊ စာစောင်များတွင် ကဗျာ၊ ဝတ္ထု အချို့နှင့် စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုရေးရာ ဆောင်းပါးများ၊ သုတ ရသ ဘာသာပြန် စာပေပေါင်း နှစ်ထောင်ကျော်ခန့်ကို ရေးသားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ စွယ်စုံကျမ်း နှစ်ချုပ်တွင်လည်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည့် စာပေနှင့် အနုပညာရှင်များ၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိ များစွာကို ယခုထက်တိုင် ပြုစု ရေးသားလျက် ရှိသည်။

ယခုအခါ ရတနာပန်းခင်း ရုပ်စုံ မဂ္ဂဇင်းတွင် ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ယနေ့တိုင် အယ်ဒီတာချုပ် တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်လျက် ရှိပြီး၊ 'ပွင့်ဇာဖြူ' စာပေတိုက်ကို ထူထောင်၍ စာအုပ်များ ထုတ်ဝေလျက် ရှိသည်။ ဇနီး ဒေါ်မြင့်မြင့်ရီ (ကလောင် အမည် ဒေါ်လေးမြင့်မြင့်ရီ) နှင့်အတူ အမှတ် (၈၀-အေ)၊ ၁၂၄ လမ်း၊ မင်္ဂလာ တောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် နေထိုင်လျက် ရှိသည်။ သမီး၊ သမက်နှင့် မြေးနှစ်ဦးလည်း ရှိသည်။

ရေးသား ပြုစုခဲ့သော စာအုပ်များ 
၁။ အဂ္ဂမဟာ သေနာပတိ ဝန်ကြီး သတိုးသုဓမ္မ စစ်သူကြီး မဟာဗန္ဓုလ ၁၉၈၁

၂။ ဂျုံးဂျုံးကျဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် ကျင့်စဉ် ၁၉၉၀

၃။ တကယ့်သတ္တိ ၁၉၉၀

၄။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၁ ၁၉၉၀

၅။ ထူးဆန်းသော မီးအိမ်နှင့် နိုင်ငံတကာ ပုံပြင်များ ၁၉၉၁

၆။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၂ ၁၉၉၁

၇။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၃ ၁၉၉၁

၈။ ကလေးများအတွက် တထောင့်တည ပုံပြင်များ - ၁ ၁၉၉၂

၉။ ကမ္ဘာကျော် နတ်သမီး ပုံပြင်များ ၁၉၉၂

၁၀။ ကမ္ဘာကျော် နိုင်ငံတကာ ပုံပြင်များ ၁၉၉၂

၁၁။ ကမ္ဘာကျော် ရင်သွေးရတနာ အလိမ္မာပုံပြင်များ - ၁ ၁၉၉၂

၁၂။ တကယ့်သတ္တိစာစဉ် - ၂ ၁၉၉၂

၁၃။ တရုတ်ဒဏ္ဍာရီ ပုံပြင်များ ၁၉၉၂

၁၄။ ရုရှားပုံပြင်များ ၁၉၉၂

၁၅။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၄ ၁၉၉၂

၁၆။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ စာစဉ် - ၅ ၁၉၉၂

၁၇။ အက္ကဘာမင်း၏ အမတ်ကြီးဘာဘော လျှောက်ထုံး ပုံပြင်များ ၁၉၉၂

၁၈။ ကလေးများအတွက် တော်စတွိုင်း ပုံပြင်များ ၁၉၉၃

၁၉။ ကလေးများ အတွက် တထောင့်တည ပုံပြင်များ -၂ ၁၉၉၃

၂၀။ ကမ္ဘာကျော် ပုံပြင်များ - ၁ ၁၉၉၃

၂၁။ ကမ္ဘာကျော် ရင်သွေးရတနာ အလိမ္မာ ပုံပြင်များ - ၂ ၁၉၉၃

၂၂။ ကမ္ဘာကျော် ရင်သွေးရတနာ အလိမ္မာ ပုံပြင်များ - ၃ ၁၉၉၃

၂၃။ ထူးဆန်းသော အံ့ဖွယ် ဖိနပ်ကလေးနှင့် ပုံပြင်များ ၁၉၉၅

၂၄။ လက်ရွှေးစင် နိုင်ငံတကာ ပုံပြင်များ အမှတ် - ၁ ၁၉၉၅

၂၅။ လက်ရွေးစင် နိုင်ငံတကာ ပုံပြင်များ အမှတ် - ၂ ၁၉၉၅

၂၆။ သက်တံ့ရောင် နှင်းဆီပန်းခင်း ၁၉၉၅

၂၇။ ကျေးဇူးသိသော ကြိုးကြာငှက်နှင့် အခြားပုံပြင်များ ၁၉၉၆

၂၈။ ထူးဆန်းသော မိန်းမပျိုနှင့် ပုံပြင်များ ၁၉၉၆

၂၉။ လက်ရွေးစင် ဟာသများ ၁၉၉၆

၃၀။ အာလာဒင်နှင့် ထူးဆန်းသော မီးခွက် ပုံပြင်များ ၁၉၉၆

၃၁။ ငွေရတု ပန်းမျိုးတရာ (ပန်းမျိုးတရာ စာပေ၏ (၂၅) နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ်) ၁၉၉၇

၃၂။ ရင်သွေးရတနာ အလိမ္မာ ပုံပြင်များ ၁၉၉၇

၃၃။ ကမ္ဘာကြီးကို ဖန်တီးသူနှင့် အခြားပုံပြင်များ ၁၉၉၈

၃၄။ ကမ္ဘာကျော် ဂရင်းပုံပြင်များ ၁၉၉၉

၃၅။ ဝါမိုးအောင် စာပေတိုက်က ထုတ်ဝေပြီးသော စာအုပ်များ အညွှန်း ၁၉၉၉

၃၆။ သီရိလင်္ကာ ပုံပြင်များ ၁၉၉၉

၃၇။ ချစ်စံဝင်း အသက် (၆၀)၊ စာအုပ် (၈၀) ၂၀၀၁

၃၈။ ကလေးများ အတွက် ကမ္ဘာ့ ကန္တာဝင် ဝတ္ထုပုံပြင်များ ၂၀၀၂

၃၉။ နတ်နွယ်၏ မြန်မာပြည် မြောက်ပိုင်း စာအုပ် အပေါ် သူတို့အမြင် ၂၀၀၂

၄၀။ ကလေးများ အတွက် တော်စတွိုင်း ပုံပြင်များ (ဒု-ကြိမ်) ၂၀၀၃

၄၁။ ကမ္ဘာကျော် ဂရင်းပုံပြင်များ (ဒု-ကြိမ်) ၂၀၀၃

၄၂။ ထူးဆန်းသော မိန်းမပျိုနှင့် ပုံပြင်များ (ဒု-ကြိမ်) ၂၀၀၃

၄၃။ မိတ်ကောင်းဆွေမွန် ပုံပြင်များ ၂၀၀၃

၄၄။ သားရွှေစင် ပုံပြင်များ (ဒု-ကြိမ်) ၂၀၀၃

၄၅။ အမေးထဲမှ ရေးစရာများ၊ ချစ်စံဝင်းနှင့် တွေ့မေးခြင်း ၂၀၀၃

၄၆။ ဆရာကြီး မဟာဆွေနှင့် ဆရာကြီး ဇေယျ ရာပြည့် အကြို အထိမ်းအမှတ် ၂၀၀၄

၄၇။ ဆရာကြီး ရန်အောင် ရာပြည့် အထိမ်းအမှတ် ၂၀၀၄

၄၈။ ရွှေသွေးမျက်ရှု ပုံပြင်များ ၂၀၀၄

၄၉။ အံ့ဖွယ် ဂမ္မီရ ပုံပြင်များ ၂၀၀၄

ကိုးကား 

မြန်မာ အမျိုးသား စာရေးဆရာများ
မြန်မာ စာရေးဆရာများ