အယ်လဂျီးယားမြို့

အယ်လဂျီးယားမြို့သည် အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်၍ လူဦးရေ မှာ၂၀၁၁ ခုနှစ် ခန့်မှန်းခြေအရ ၃,၄၁၅,၈၁၁ ဦးခန့်ရှိသည်။ မြေထဲပင်လယ် ကမ်းခြေတွင် ထင်ရှားသော ဆိပ်ကမ်းမြို့လည်းဖြစ်သည်။ 
အယ်လဂျီးယားမြို့သည် တောင်ကုန်းများပေါ်တွင် တည်ထား သော မြို့ဖြစ်၍ ပင်လယ်ကမ်းခြေတစ်လျှောက်၌ ဥရောပတိုက်ရှိ မြို့ကြီးများကဲ့သို့ ခေတ်မီအဆောက်အဦးများရှိသည်။ ကုန်းမြင့် ပိုင်းမှာမူကား ကပ်စဗာခေါ် အာရပ်မြို့ဟောင်းတည်ရှိရာဖြစ်၍ လမ်းများသည် ကျဉ်းမြောင်းပြီးလျှင် တစ်ဖက်တစ်ချက်တွင် အမိုးပြန့်လူနေအိမ်များကို တွေ့မြင်ရသည်။ 

ဆယ်ရာစုနှစ်အတွင်းက အာရပ်တို့သည် အယ်လဂျီး ယားမြို့ကို ရောမမြို့ဟောင်းနေရာတွင် တည်ခဲ့သည်။ ၁၅ဝ၉· ၁၇ ခုနှစ်အထိ စပိန်တို့က မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် အယ်လဂျီးယားမြို့သည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး 
အတွက် မြေထဲပင်လယ်ထဲ၌ သင်္ဘောများကို တိုက်ခိုက်လုယက် သည့် ပင်လယ်ဓားပြတို့ ခိုအောင်းရာဒေသ ဖြစ်လာလေသည်။ ၁၈၁၆ ခုနှစ်တွင် လော့အိပ်စမပ် ဦးစီးသည့် ဗြိတိသျှနှင့် ဒပ်ချ် ရေတပ်တို့ပူးပေါင်းကာ မြို့ကိုတိုက်ခိုက်၍ ပင်လယ်ဓားပြရန်ကို နှိမ်နှင်းခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ၁၈၃ဝ ပြည့်နှစ်တွင် အယ်လဂျီးယားသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့်စစ်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ အယ်လဂျီးယားမြို့သည်လည်း ပြင်သစ်တို့လက်သို့ ကျရောက်ခဲ့လေ သည်။ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် အယ်လဂျီးယားပြည်ကို ပြင်သစ် နိုင်ငံ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သိမ်းသွင်းခဲ့သည်။ 

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်းက အယ်လဂျီးယားမြို့သည် စစ်ရေးအရလည်းကောင်း၊ နိုင်ငံရေးအရလည်းကောင်း၊ အရေးပါ အရာရောက်သော မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ဂျာမန်တပ်များက ပြင်သစ်နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အယ် 
လဂျီးယားပြည်သည်လည်း ဂျာမန်ဩဇာခံ ဗီရှီအစိုးရ အအုပ် အချုပ်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၉၄၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်နေ့၌ ဗိုလ်ချုပ် အိုင်ဆင်ဟောင်းဝါး ဦးစီး သော မဟာမိတ်တပ်ပေါင်းစုသည် အယ်လဂျီးယားကမ်းခြေသို့ တက်ရောက်၍ တိုင်းပြည်ကို သိမ်းယူခဲ့သည်။ အယ်လဂျီးယား မြို့သည်လည်း အာဖရိကမြောက်ပိုင်း စစ်ဆင်ရေးအတွက် မဟာမိတ်တို့၏ စစ်ဌာနချုပ်ဖြစ်လာသည်။ ပါရစ်မြို့ကို ဂျာမန် တို့လက်မှ ပြန်လည်မသိမ်းရမီအတွင်း အယ်လဂျီးယားမြို့ကို 
ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏မြို့တော်အဖြစ် ထားရှိခဲ့ကြသည်။ ကွယ်လွန်သူ ပြင်သစ်နိုင်ငံသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်ဒဂိုးနှင့် ဗိုလ်ချုပ်ဇီးရိုးတို့သည် အယ်လဂျီးယားမြို့တွင် ပြင်သစ်ယာယီအစိုးရအဖွဲ့ကို ခေါင်း ဆောင်၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံလွတ်မြောက်ရေးကို စီမံခန့်ခွဲခဲ့ကြသည်။

ကိုးကား

အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံရှိ မြို့များ