တန်ခိုးပြာဋိဟာ

တန်ခိုး ပြာဋိဟာသည် ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယ, အာဒေသနာပါဋိဟာရိယ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယအားဖြင့် ၃-မျိုးပြားသည်။

ပါဋိဟာရိယ ၃-မျိုး
ထိုတွင် တစ်ယောက်တည်းက အများဖြစ်ခြင်း, အများဖြစ်လျက် တစ်ယောက်တည်းဖြစ်ခြင်း စသော အထူးထူးသော တန်ခိုးပြာဋိဟာသည် ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယမည်၏။ 

သူတစ်ပါးတို့၏စိတ်, အကြံအစည်ကို-ညွှန်းပြခြင်း-ညွှန်ပြ၍ တရား ဟောခြင်းသည် အာဒေသနာပါဋိဟာရိယမည်၏။ 

ဤသို့ကြံစည် စိတ်ကူးပါလော့၊ ဤသို့မကြံစည်လင့်၊ ဤတရားကို ပယ်စွန့်လော့၊ ဤတရားသို့ ရောက်၍ နေလော့ စသည်ဖြင့် ဆုံးမခြင်းသည် အနုသာသနီပါဋိဟာရိယမည်၏။

ကဿပညီနောင် ရသေ့တထောင်
ရသေ့ညီနောင် ရှင်တစ်ထောင်တို့အား ဘုရားရှင် တန်ခိုးပြာဋိဟာပြတော်မူရာဝယ် ငါးရာသော ထင်းတုံးတို့ကို ရသေ့များ ခွဲ၍မရခြင်း၊ တပြိုင်နက်အံ့ဩဘွယ်ရာ ကွဲကြခြင်း၊ ရသေ့များ မီးမွှေး၍ မရခြင်း၊ တပြိုင်နက် အံ့ဩဘွယ်ရာ မီးတောက်လောင်ခြင်း၊ ရသေ့များ မီးကို မငြိမ်းသတ်နိုင်ခြင်း၊ တပြိုင်နက် အံ့ဩဘွယ်ရာ မီးငြိမ်းခြင်း၊ မီးအိုးကင်း ငါးရာတို့ကို ဖန်ဆင်ခြင်း၊ ဤ ရပ်ရပ်သော ထူးခြားချက်တို့မှာ မြတ်စွာဘုရား၏ အဓိဋ္ဌာန်ကြောင့်ပင် ဖြစ်ကုန်၏။ ဤနည်းဖြင့် ဥရုဝေလ တောအုပ်အတွင်း၌ ကဿပညီနောင် ရသေ့တထောင်တို့အား ချေချွတ်ရန် မြတ်စွာဘုရား ဖန်ဆင်းတော်မူအပ်သော တန်ခိုး ပြာဋိဟာတို့မှာ ပါဠိတော်၌ တိုက်ရိုက်ဖော်ပြအပ်သော (၁၆)ပါး၊ တိုက်ရိုက် မဖော်ပြအပ်သော (၃၅၀၀)ပါး၊ ပေါင်း (၃၅၁၆)ပါးတို့ဖြစ်ကုန်၏။  

ဇိနတ္ထပကာသနီ၌ကား ဥရုဝေလ စသော ရသေ့တို့ကို ဆုံးမရာ၌ ပြာဋိဟာပေါင်းကား (၁၅၀၆)ပါး ရှိသတည်းဟုဆိုသည်။ 

မဟာဝါပါဠိတော်နိဿယ (ဝေယံဘုံသာမူ) ပထမ အုပ်၊ ၁၀၁-၌ နဂါးကို ဆုံးမတော်မူသည်မှ စ၍ (၁၆)ပါးသော ပြာဋိဟာတို့ကား ဤ၌ မဆို၊ ထိုပြာဋိဟာတို့နှင့် တကွသော်ကား (၃၅၁၆)ပါးတည်း-ဟု လာသည်။

ပါဋိဟာရိယအဓိပ္ပါယ်
ဆန့်ကျင်ဘက်တို့ကို ပယ်မြစ်တတ်သောကြောင့် ပါဋိဟာရိယဟုခေါ်သည်။  (တနည်း) နောက်၌-တဖန်-ဖြစ်စေအပ်သောကြောင့် ပါဋိဟာရိယ ဟုခေါ်သည်။

အဂ္ဂသာဝကတို့၏ အလေ့အကျင့်
အထူးထူးသော တန်ခိုးတို့ကိုပြ၍ ဆုံးမခြင်းသည် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလာန်ထေရ်၏ အလေ့အကျင့်ဖြစ်သည်၊ သူတစ်ပါးတို့၏ အကြံစည်ကို သိ၍ ဆုံးမခြင်းသည် အရှင်သာရိပုတ္တရာထေရ်၏ အလေ့အကျင့် ဖြစ်သည်။

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်
ယမိုက်ပြာဋိဟာ

ကိုးကား 

ဗုဒ္ဓဘာသာ