ပုဏ္ဏရိပ်

ပုဏ္ဏရိပ် သည် Rubiaceae မျိုးရင်း ဝင် ပန်းပွင့်သောအပင် မျိုးစု ဖြစ်သည်။  ၎င်းသည် Ixoreae မျိုးနွယ်တွင် တစ်ခုတည်းသော မျိုးစု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အပူပိုင်းဒေသအမြဲစိမ်းသစ်ပင်များနှင့် ချုံနွယ်များပါဝင်ပြီး မျိုးစိတ်ပေါင်း ၅၄၄ မျိုးရှိသည်။  ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးရှိ အပူပိုင်းနှင့် အပူပိုင်းဒေသများတွင် ဇာတိဖြစ်သော်လည်း ၎င်း၏ကွဲပြားမှု၏ဗဟိုချက်မှာ အပူပိုင်းအာရှတွင် ဖြစ်သည်။ ပုဏ္ဏရိပ် သည် အနောက်အိန္ဒိယစံပယ် ဟု အများအားဖြင့်သိကြသည့် ဖလော်ရီဒါ ကဲ့သို့သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အပူပိုင်းဒေသရာသီဥတုများတွင်လည်း ပေါက်ရောက်လေ့ရှိသည်။ အခြားအသုံးများသောအမည်များမှာ viruchi, kiskaara, kepale, rangan, kheme, ponna, chann tanea, techi, pan, siantan, jarum-jarum/jejarum, jungle flame, jungle geranium, နှင့် cruz de Malta, စသည်တို့ဖြစ်သည်။ အပင်များတွင် အရှည် ၃ လက္မ မှ ၆ လက္မအထိ ရှိသည့် သားရေချပ်နှင့် တူသော အရွက်များပါရှိပြီး နွေရာသီတွင် အခိုင်လိုက် ဝေနေအောင် ပွင့်သည့် ‌သေးငယ်သော ပန်းများ ပွင့်သည်။ ပုဏ္ဏရိပ် အုပ်စုဝင်အပင်များသည် အက်စစ်ဓာတ်ရှိသောမြေကို နှစ်သက်ကြပြီး ဘွန်ဇိုင်း လုပ်ရန်အတွက် သင့်လျော်သော အပင်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြသည်။ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများတွင် အကာအရံခြံစည်းရိုးပင်များအဖြစ် လူကြိုက်များသောအပင် လည်းဖြစ်သည်။ အပူပိုင်းရာသီဥတုတွင် ၎င်းတို့သည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပန်းပွင့်ကြပြီး ဟိန္ဒူ ဘာသာရေး အခမ်းအနားများအပြင် အာယုဗ္ဗေဒ နှင့် အိန္ဒိယ ရိုးရာဆေးပညာ များတွင်လည်း အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။

ဘရာဇီး တွင် မှိုမျိုးစိတ် Pseudocercospora ixoricola သည် Ixora coccinea တွင် အရွက်အစက်အပြောက်များကျသည့် ရောဂါ ဖြစ်စေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။  ထို့နောက် ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ထိုင်ဝမ် တွင်ပြုလုပ်သော မှို သုတေသန လေ့လာမှုတစ်ခုတွင် Pseudopestalotiopsis ixorae နှင့် Pseudopestalotiopsis taiwanensis တို့သည် ထိုင်ဝမ်တွင်နာမည်ကြီးသော ဥယျာဉ်အပင်ဖြစ်သည့် ပုဏ္ဏရိပ် မျိုးစိတ်များတွင် အရွက်အစက်အပြောက်မျာကျသော ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်စေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အသိအမှတ်ပြုထားသော မျိုးစိတ်များ 

 Ixora albersii K.Schum.
 Ixora backeri Bremek.
 Ixora beckleri Benth.
 Ixora brevipedunculata Fosberg
 Ixora calycina Thwaites
 Ixora chinensis Lam.
 Ixora coccinea L.
 Ixora elongata B.Heyne ex G.Don
 Ixora euosmia K.Schum.
 Ixora finlaysoniana Wall. ex G.Don
 Ixora foliosa Hiern
 Ixora johnsonii Hook.f.
 Ixora jucunda Thwaites
 Ixora killipii Standl.
 Ixora lawsonii Gamble
 Ixora malabarica (Dennst.) Mabb.
 Ixora margaretae (N.Hallé) Mouly & B.Bremer
 Ixora marquesensis F.Br.
 Ixora mooreensis (Nadeaud) Fosberg
 Ixora nigerica Keay
 Ixora nigricans R.Br. ex Wight & Arn.
 Ixora ooumuensis J.Florence
 Ixora panurensis Müll.Arg.
 Ixora pavetta Andr.
 Ixora peruviana (Spruce ex K.Schum.) Standl.
 Ixora pudica Baker
 Ixora raiateensis J.W.Moore
 Ixora raivavaensis Fosberg
 Ixora rufa Müll.Arg.
 Ixora saulierei Gamble
 Ixora setchellii Fosberg
 Ixora st-johnii Fosberg
 Ixora stokesii F.Br.
 Ixora temehaniensis J.W.Moore
 Ixora ulei K.Krause
 Ixora umbellata Valeton
 Ixora yavitensis Steyerm.

ပြင်ပလင့်များ

ကိုးကား 

ပန်းပွင့်သောအပင် မျိုးစုများ