ဝံသ

ဝံသ () သည် ပါဠိဘာသာစကားမှဆင်းသက်လာသော ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်၍ "အမျိုးအနွယ်" ဟူ၍ အနက်အဓိပ္ပာယ်ရရှိသည်။ သက္ကတဘာသာဖြင့် "ဝံသျှ" (vamsha) ဟု ရေးသားကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ၊ ဂျိန်းဘာသာတို့၏ ခေတ်ဦးနှင့် ခေတ်လယ်ပိုင်းရှိ စာပေအမျိုးအစားတစ်ခုလည်းဖြစ်သည်။ ဤစာပေအမျိုးအစား၌ မျိုးရိုးဆင်းသက်ပုံများကို အလေးပေးဖော်ပြထားကြ၍ ဥရောပစာပေတွင်တွေ့ရှိရသော ရိုးရာသမိုင်းအဖွဲ့များနှင့်ဆင်တူ၏ ။ သို့သော် ဝံသကျမ်းများ၌ ရာဇဝင်၊ ဒဏ္ဍာရီနှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း/ဝင်စားခြင်း ကဲ့သို့သော ဘာသာရေးနွှယ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများလည်းပါဝင်နိုင်ပေသည်။ ဝံသကျမ်းတစ်အုပ်သည် မင်းဆက်တစ်ဆက်၊ မိသားစုတစ်ခု၊ အယူအဆ (သို့) ဂိုဏ်းတစ်ဂိုဏ်းကိုတည်ထောင်သော တစ်ဦးတစ်ယောက်အကြောင်းများကိုလည်း အထူးအလေးပေး ဖော်ပြနိုင်ကာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အထွတ်အမြတ်နေရာတစ်ခုအကြောင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ဤကျမ်းစာများကို အများအားဖြင့် "---ဝံသ" ဟူ၍ နောက်ဆက်ပုဒ်ဖြင့် ခေါင်းစဉ်တပ်ရေးသားကြသည်။

ပါဠိဘာသာလာ "ဝံသ" ကို မြန်မာတို့က ထိုအတိုင်းခေါ်ဝေါ်ကြသကဲ့သို့ "ဝင်" ဟူ၍လည်း သုံးနှုန်းကြသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် အစဉ်အဆက်ကိုပြသော ကျမ်းကိုးခုကို "ဝင်ကိုးဝင်" ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြ၍ ၎င်းတို့မှာ ဗုဒ္ဓဝင်၊ မဟာဝင်၊ ရာဇဝင်၊ အနာဂတဝင်၊ ဒါဌာ ဓာတုဝင်၊ ဒီပဝင်၊ ထူပဝင်၊ ဗောဓိဝင် နှင့် သာသနာဝင် တို့ဖြစ်ကြသည်။

ကိုးကား

ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျမ်းစာများ