သုံးဆဲ့နှစ်ကောဌာသ



သုံးဆဲ့နှစ်ကောဌာသ
ခန္ဓာကိုယ်၏ ၃၂ ပါးသော အဖို့အစုအစိတ်အပိုင်းများကို သုံးဆဲ့ နှစ်ကောဌာသဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ထိုခန္ဓာကိုယ် 
အစိတ်အပိုင်းများကား -
၁။ ကေသာ-ဆံပင်။ 
၂။ လောမာ -အမွေး။ 
၃၊ နခါ-ခြေသည်းလက်သည်း။ 
၄။ ဒန္တ-သွား။ 
၅။ တစော-အရေ။ 
၆။ မံသံ-အသား။ 
၇။ နှာရု-အကြော။ 
၈။ အဋ္ဌိ-အရိုး။ 
၉။ အဋ္ဌိမိဉ္ဇံ-ရိုးတွင်းခြင်ဆီ။ 
၁ဝ။ ဝက္ကံ-အညှို့။
၁၁။ ဟဒယံ-နှလုံး။ 
၁၂။ ယကနံ-အသည်း။ 
၁၃။ သိလောမက-အမြှေး။ 
၁၄။ ပိဟကံ-အဖျဉ်း။
၁၅။ ပပ္ဖာသံ-အဆုတ်။ 
၁၆။ အန္တံ-အူမ။ 
၁ရ။ အန္တဂုဏံ-အူသိမ်။ 
၁၈။ ဥဒရိယံ-အစာသစ်။ 
၁၉။ ကရီသံ-အစာဟောင်း။
၂ဝ။ မတ္တလုင်္ဂ - ဦးနှောက်။ 
၂၁။ ပိတ္ထံ-သည်းခြေ။ 
၂၂။ သေမှံ-သလိပ်။ 
၂၃။ ပုဗ္ဗော-ပြည်။ 
၂၄။ လောဟိတံ-သွေး။ 
၂၅။ သေဒေါ-ချွေး။ 
၂၆။ မေဒေါ-အဆီအခဲ။ 
၂ရ။ အဿု-မျက်ရည်။
၂၈။ ဝသာ-ဆီကြည်။ 
၂၉။ ခေဠော-တံတွေး။ 
၃ဝ။ သိင်္ဃာဏိကာ-နှပ်။ 
၃၁။ လသိကာ-အစေး။ 
၃၂။ မုတ္တံ-ကျင်ငယ်တို့ ဖြစ်သည်။ 
ဤ၃၂ပါးသော ကောဋ္ဌာသတို့အနက် ဆံပင်မှ 
ဦးနှောက်အထိနှစ်ဆယ်သော ကောဋ္ဌာသအစုတို့သည် 
အဇ္ဈုတ္တအတွင်း ပထဝီဓာတ်များ ဖြစ်ကြကုန်သည်။ 

ပထဝီဓာတ်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယင်းဆံပင်စသော 
ကောဋ္ဌာသဝတ္ထုတစ်ခုတစ်ခု၌ ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ 
ဝါယော၊ ဝဏ္ဏ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဩဇာ ဖြစ်သည့် 
ရုပ်ရှစ်ပါးတို့သည် ပေါင်းစုလျက် ရှိကြသည်။ ပေါင်းစုလျက် 
ရှိကြသော်လည်း ဆံပင်စသော ရုပ်ကလာပ်စုတို့၌ 
ပထဝီဓာတ်သည်များလျက်၊ ထင်ရှားလျက်ရှိသည်။ 
ယင်းသို့ပထဝီဓာတ်သာ လျှင်များလျက်၊ ထင်ရှားလျက်ရှိခြင်း 
ကြောင့်များရာထင်ရှားရာကိုအစွဲပြု၍ ပထဝီဓာတ်ဟု 
ခေါ်ဆိုသည်။ စင်စစ်ခိုင်မာကြမ်းတမ်းမှု 
သဘောလက္ခဏာမျှသာဖြစ်သည်။ 

တစ်ဖန်သည်းခြေမှကျင်ငယ်အထိ ၁၂ပါးသော 
ကောဋ္ဌာသအစုတို့သည် အဇ္ဈတ္တအတွင်းအာပေါ 
ဓာတ်မည်ကုန်၏။ ယိုစည်းခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်းသဘော 
ရှိသောကြောင့် အာပေါဓာတ်မည်သော်လည်း 
ယင်းသည်းခြေစသော ကောဋ္ဌာသဝတ္ထုတစ်ခုတစ်ခုတွင်ပထဝီ၊ 
အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော၊ ဝဏ္ဏ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ဩဇာ 
ဖြစ်သည့်ရုပ်ရှစ်ပါးတို့သည် ပေါင်းစုလျက်ရှိကြသည်။ 
ပေါင်းစုလျက် ရှိကြသော်လည်း သည်းခြေစသော 
ကောဋ္ဌာသတို့၌အာပေါဓာတ်သည် များလျက်၊ထင်ရှားလျက် 
ရှိ၏။ ထိုသို့အာပေါဓာတ်သာလျှင် များလျက်၊ 
ထင်ရှားလျက်ရှိခြင်းကြောင့် များရာ၊ ထင်ရှားရာကိုအစွဲပြု၍ 
အာပေါဓာတ်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။ 
စင်စစ်ယိုစည်းမှု၊ဖွဲ့စည်းမှု၊သဘောလက္ခဏာမျှသာဖြစ်သည်။

ကိုးကား 

ဗုဒ္ဓဘာသာ