မရာဘာသာစကား

မရာဘာသာစကား (, ) သည် များသောအားဖြင့် ချင်းမ်တွီးပီး ခရိုင်၊ အရှေ့ပိုင်း မီဇိုရမ်၊ အိန္ဒိယ  တလို့ဆိုင်မျိုးနွယ်စုများ၏ ရွာများ (ရွာပေါင်း - ၃၀) များနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၌ နေထိုင်ကြသော အချို့သော မရာရွာများတွင် နေထိုင်ကြသော မရာလူမျိုးများပြောဆိုသော  ကူကီ-ချင်း ဘာသာစကား ဖြစ်သည်။ 

Mara ( Tlosais ) ဘာသာစကားများသည် တရုတ် - တိဘက်ဘာသာစကားမိသားစု၏ ကူကီချင်း ဌာနခွဲ တရုတ်-တိဗက်နွယ် ဘာသာစကားများတွင် ဖြစ်သည်။ ဘာသာစကားများ၏ပြောဆိုသူများကိုလည်း Mara (Tlosais) ဟုလည်းလူသိများသည်။ 

Mara သည် Mara ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရခရိုင်ကောင်စီ၏ ကျောင်းသင်ရိုးညွှန်းတမ်းတွင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ Mara သည် MADC ကျောင်းပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့အောက်ရှိ Class VII (အလယ်တန်းကျောင်း) အထိ ကျောင်းအားလုံး၏ မသင်မနေရဘာသာရပ် ဖြစ်သည်။

လူမှု ပထဝီဝင် 
 လူ ဦး ရေ - အိန္ဒိယ၊ ဆိုက်ဟား ခရိုင်တွင် ၅၆၅၇၄ ဦး(၂၀၁၁)၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၃၇၀၀၀ (၂၀၀၇) ။ 
 ဒေသ - ဆိုက်ဟား ခရိုင်၊ မီဇိုရမ် (အိန္ဒိယ)၊ အိန္ဒိယ - မြန်မာနယ်စပ် 
 အခြားအမည်များ - လခဲ၊ မာရာ၊ မရာမ်၊ မီရာ၊ ဇွန်၊ ရှဲန်းဒူး၊ ခေါ်ဆိုင်၊ ခေဲန်း။ 
 ဘာသာစကားများ - တိလို့ဆိုင်၊ စီးဇိုး (ကျပိ / ဆဘောင် / ငဖိုင်)၊ လှိုင်ပွန်း(ဗဟာပီး၊ လိုင်လင်း နှင့် ဟေမန်)၊ လောင်ဗော်(နိုရှို နှင့် နိုတလဲ)၊ 

လို့ကျိမ်၊ ဇိုဖေ(အနှိုင်းဗောင်တု၊ ဘွီးပတ် နှင့် အဆာ/လေသာ့)၊ ဆက်ထန်(ခွာပိ/ဆိုင်ထန်)၊လေင်တူ(အော်ဆတ်/ကနှုတ်) နှင့် ဆာ့သ် 

 မျိုးနွယ်စု - ဇိုဖေ၊ ဇိုတူ၊ လေင်တူ၊ ဆက်ထန်၊ တလို့ဆိုင်၊ လှိုင်ပွန် နှင့် ဟော်ထိုင် 

မာရာအက္ခရာ (စာလုံးကြီးများ) - A, AW, Y, B, CH, D, E, F, H, NG, K, L, M, N, NG, O, Ô, P, R, S, T, U, V, Z 

မရာ အက္ခရာ (အက္ခရာများသေးများ) - a, aw, y, b, ch, d, e, f, h, i, k, l, m, n, ng, o, ô, p, r, s, t, u, v, z 

မရာ သရများ - a, â, aw, y, e, i, o, ô, u 

မရာ သရတွဲများ - ao, yu, ai, ei, ia, ie, ua

သဒ္ဒါ

အများကိန်း 
နာမ်၏ အများကိန်းကို အောက်ပါပေးထားသော စကားလုံးများထဲမှ တစ်ခုကို သက်ဆိုင်ရာ နာမ်ပုဒ် တစ်နောက်၌ ဆက်ခြင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ 

 zy ( ဇီ) 
 zydua ( ဇီ-ဒွာ့) 
 nawh (‌နော်) 
 sahlao (ဆလွှန် ) 

လက်သည်းကွင်း အတွင်းမှ စကားလုံးများသည် နိုင်ငံခြားသားစာရေးဆရာ အန်အီး ပယ်ရီ (NE Parry) (၁၉၃၇)က အသံကိုသူ၏နားလည်သဘောပေါက်မှုနှင့်အညီရေးသားခဲ့သည့် စကားလုံးများ ဖြစ်သည်။ ယခုမူ မရာ တွင်သူတို့၏ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာများရှိပြီးမှန်ကန်သောအသုံးပြုမှုကိုထိုနေရာတွင်ထားရှိသည်။

မရာဘာသာဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်း စကားလုံးများ 
အဘယ်သို့ 	: Khâpa, Khâpa, Khâpa maw?

ဘယ်မှာလဲ 	: Khataih lâ, Khataih liata

ဘယ်လို 	: kheihta, kheihawhta, Khatluta, Kheihta maw?

ဘယ်လောက်လဲ 	: Khazie, Khazie e?

ဘယ်လောက်ကြာ 	: Khachâ e?, Khachâ maw? 

ဘယ်အချိန်မှာ 	: Khatita, khatita e?, Khâpa nota, nota, tita, nahta, pata, စကားဆက်။ thlaita, khati nota  

အဘယ်ကြောင့် 	: Khazia, Khazia-e, Khazia maw, Khâpa vâta  

အဘယ်ကြောင့် မဟုတ်တာလဲ 	: Khazia a châ vei chheih aw ? 

ဘယ်ဟာ 	: Kheihawhpa, Kheihawhpa he?, Kheihawhpa e?, Kheihawhpa maw, ahy he maw?

ဘယ်သူ့ဟာ 	: Kheihawhpa, Kheihawhpa he?, Kheihawhpa e?, Kheihawhpa maw?, ahy eih maw? 

သူငယ်ချင်း 	: Viasa  

အမျိုးသားသူငယ်ချင်း 	: Viasa paw 

အမျိုးသမီးမိတ်ဆွေ 	: Viasa nô  

လမ်းလျှောက် / သွား 	: Sie (Phei ta Sie 

ပြေး  	: râ, ârâ

အိပ်စက်ခြင်း: Amô, Azia, Apazawh, Amôpa, Aziapa, Apazawhpa

ကြည့်ပါ 	: Moh, hmô 

ထိုင် 	: Â tyuh, atyuh  

မတ်တတ်ရပ် 	: Â duah, aduah  

ခုန် 	: Â pathluah, apathluah  

ကန် 	: : Âcho, acho

စား : Nie သောက် : Doh

နာမ်စားများ 
အနည်းကိန်း 

 1st person- keima (သို့) kei ငါ 
 2nd person- Nâma (သို့မဟုတ်)သင်က nâ 
 တတိယ ပုဂ္ဂိုလ် - ano သို့ a ama 'သူ၊ သူ၊ 

အများကိန်း 

 eima ကျနော်တို့ person- 1st 
 ဒုတိယ ပုဂ္ဂိုလ်၊ nma သင် 
 သူတို့က âmo person- 3rd 

Possessive နာမ်စား 

 အနည်းကိန်း 
 Keima, ei - ကျွန်ုပ်၊ ၏ဟာ။ 
 keima eih kei eih - ကျွန်ုပ်၏ဟာ။ 
 Nâma, Nâ - သင် (မင်း)။ 
 Nâma eih, na eih - သင်၏ဟာ (မင်းရဲ့) 
 Ama, Amâ - သူ့ကို, သူမ၏, ဒါဟာ။ 
 Ama eih, a eih - သူ၏၊ သူမ၏၊ ၎င်း၏။

* အများကိန်း 

 Keimo - ကျွန်ုပ်တို့။ 
 Keimo eih - ကျွန်ုပ်တို့၏ဟာ။ 
 Nâmo - သင်တို့။ 
 Ahyrai - မည်သူမဆို။ 
 Ahy tlyma - တစ်စုံတစ်ယောက်။ 
 Atlâhpi - အချို့ ... အခြားသူများ။ 
 A hropa - အခြား၊ အခြားသူများ။ 
 Ama zydua ta - အားလုံး။

ကိုးကား

ပြင်ပလင့်များ 
 Marasaw.com   
 Maraland ။ လူများစကားပြောမာရာဘာသာစကား၏အိမ် 
 Maraland.org MITCS ဝဘ်ဆိုဒ် 
 Lakher ဘာသာစကား၏သဒ္ဒါနှင့်အဘိဓာန် (၁၉၀၈) ( အင်တာနက်မော်ကွန်းတိုက် တွင်စကင်ဖတ်စစ်ဆေးထားသောစာအုပ်) 

ကူကီး-ချင်းနွယ် ဘာသာစကားများ
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဘာသာစကားများ