ပညာအကြောင်း

ပညာဟူသည် ပဋိပက္ခ၊ ပြဿနာ၊ အခက်အခဲစသော လောကအမှောင်ထုတွင်း ကျော်လွှားဖြတ်သန်းနိင်ဖို့ရာ လမ်းပြသည့် ကြယ်တာရာတစ်ပွင့် ဖြစ်သည်။

ပညာအပြား၂ ပါး 
အပြားအားဖြင့် သိမှုမျိုး ၂ပါး၊ ထို့ပြင်လည်း အမျိုးမျိုးပြားသေး၏။

ပညာအပြား ၃မျိုး

ပညာမျက်စိ ပညာစက္ကု ၅မျိုး

ပညာရခြင်း၏ အကြောင်း၈ပါး
ပညာတိုးပွားရခြင်း၏ အကြောင်းတရား ရှစ်ပါး။

ပညာရှိ လက္ခဏ ၃ပါး

ပညာရှိတို့ နစ်မြုပ်ကြောင်းမျိုး၃ပါး
မိုက်သော တပည့်ကို ပညာသင်ကြား လက်သုံးထားခြင်း။
အကျင့်ယုတ်သော မိန်းမနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခြင်း။
မသူတော်နှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံခြင်း။

ပညာရှိမည်ကြောင်း ၄ပါး
ဓာတ်တို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ခြင်း။
အာယတနတို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ခြင်း။
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ခြင်း။
အရာဟုတ်သည် အရာမဟုတ်သည် (ဌာနဌာန) တို့၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်ခြင်း။

ကိုးကား
အနာဂတ်သားငယ်သမီးငယ်များအတွက်ဗုဒ္ဓဓမ္မယဉ်ကျေးမှုသိစေလိုသောရည်ရွက်ဖြစ်ရေးသားခြင်းဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ