ခေတ်ဦးပုဂံပြည်

ခေတ်ဦးပုဂံပြည်သည် ၁၁ ရာစုအလယ်ပိုင်း ပုဂံပြည်ကိုမချဲ့ထွင်မီ ခရစ်နှစ် ပထမထောင်စုနှစ်တွင် တည်ရှိခဲ့သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ မြန်မာရာဇဝင်ကျမ်းများအရ ပုဂံမင်းဆက် ၅၅ ဆက်ရှိပြီး အေဒီ ၂ ရာစု၌ပင် ပုဂံပြည်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်ဟုဆိုကြသည်။

ရေဒီယိုကာဗွန်တိုင်းတာမှုများအရ ပုဂံဒေသတွင် အစောဆုံးလူသားအခြေချနေထိုင်မှုမှာ ၇ ရာစုအလယ်ပိုင်း၌သာ စတင်ကြောင်းဖော်ပြသည်။ သုတေသနလောကတွင် အများလက်ခံထားသည်မှာ ပုဂံပြည်ကို အေဒီ ၉ ရာစုအလယ်ပိုင်း၌သာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည် ဟူ၍ဖြစ်သည်။

ရာဇဝင် 
မဟာရာဇဝင်ကြီး၏ ဖော်ပြချက်အရ ပုဂံပြည်ကို ပွင့်တော်မူပြီးသော ဘုရားများလက်ထက်က အောက်ပါအတိုင်းခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည်။

 ကကုသန်ဘုရားလက်ထက်တွင် ပဏ္ဍုပလာသ
 ကောဏဂုံဘုရားလက်ထက်တွင် တမ္ပကုဋိ
 ကဿပဘုရားလက်ထက်တွင် တမ္ပဒေသ
 ဂေါတမဘုရားလက်ထက်တွင် တမ္ပဒီပ

ပထမပုဂံမင်းဆက် 
အေဒီ ၁၀၇ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၂၉) ၌ သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းသည် မျက်မှောက်ခေတ် ညောင်ဦးမြို့အနီး၌ အရိမဒ္ဒနာမြို့တည်၍ ရွာပေါင်း ၁၉ ရွာကိုစုစည်း၍ ပုဂံပြည်အဖြစ်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုရွာ ၁၉ ရွာတို့မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

 ညောင်ဦး
 နဂါးစိုး
 နဂါးကျစ်
 မန်ကျည်းကျီ
 ထူတည်
 ကျောက်စကား
 ဘုတ်သဲတိမ်
 ညောင်ဝန်း
 အနုရာဓ
 တဆောင်ကွန်း
 ရွာမုံ
 ကြင်လို
 ကုက္ကို
 တောင်ပ
 မြေခဲတွင်း
 သရက်ရ
 စဉ့်ကူး
 ယုန်လွှတ်
 ရွာစိုက်

သမုဒ္ဒရာဇ်မင်းလွန်လေသော် ပျူစောထီးနန်းတက်သည်။ သူ၏နန်းသက်အတွင်း၌ ဓမ္မသတ်စည်းမျဉ်းပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။  ပထမပုဂံမင်းဆက်သည် ပိုက်သေဉ်လည်မင်းအထိဖြစ်ရာ အေဒီ ၄ ရာစုတွင် သေဉ်လည်ကြောင်မင်းမှ သီရိပစ္စယာသို့နန်းရွှေ့ခဲ့သည်။ အောက်ပါတို့မှာ ပထမပုဂံမင်းဆက်စာရင်းဖြစ်သည်။

ဒုတိယပုဂံမင်းဆက် 
အေဒီ ၃၄၄ ၌နန်းတက်ခဲ့သော သေဉ်လည်ကြောင်မင်းသည် သီရိပစ္စယာမြို့တည်၍ နန်းရွှေ့တော်မူခဲ့သည်။ ဒုတိယပုဂံမင်းဆက်သည် ၃၄၄ ခုနှစ်မှ ၅၁၆ အထိဖြစ်သည်။ ၄၃၉ ခုနှစ်၌ ရက္ခမံ၊ မုက္ခမံ၊ သူရဲ ဟူသောအမတ်သုံးဦးတို့ နန်းလုခဲ့ကြရာ မုက္ခမံအမတ်သည် သုံးလအုပ်ချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူရဲက မုက္ခမံကိုနန်းချ၍ မင်းပြုခဲ့သည်။

တတိယပုဂံမင်းဆက် 
သက္ကရာဇ် ၅၁၆ ၌နန်းတက်ခဲ့သော သိုက်တိုင်မင်းသည်  သီရိပစ္စယာမြို့ကိုပစ်ပြီး တမ္ပဝတီမြို့တည်၍ နန်းရွှေ့ခဲ့ပြန်သည်။ တတိယပုဂံမင်းဆက်သည် ၅၁၆ မှ ၈၄၆ ခုနှစ်အထိဖြစ်သည်။ ထိုကာလတွင် အရေးပါသောမင်းမှာ ပုပ္ပါးစောရဟန်းဖြစ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၆၄၀ (မြန်မာသက္ကရာဇ် ၅၆၂) တွင် သက္ကရာဇ်ဖြိုကိန်းနှင့်ကြုံရာ ၅၆၂ မှ အနှစ် ၅၆၀ ဖြို၍ ၂ နှစ်အကြွင်းထားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

ဆက်စပ် 
 ပုဂံခေတ်
 တကောင်းခေတ်
 သရေခေတ္တရာ
 ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ

ရင်းမြစ်များ 

ပုဂံခေတ်
မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမိုင်း