ဧပြီ ၂၀၁၅ နီပေါ ငလျင်

ဧပြီ ၂၀၁၅ နီပေါငလျင် (ဂေါ်ခါငလျင်) သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ နီပေါစံတော်ချိန် ၁၁:၅၆ နာရီ (၆:၁၁:၂၆ UTC) တွင် လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သော ပြင်းအား ၇.၈ Mw ရှိ ငလျင် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်မှာ နီပေါနိုင်ငံ၊ လမ်ဂျန် ခရိုင် အရှေ့-အရှေ့တောင်ဘက်  အကွာ၊ အနက်  ကို ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်သွားခြင်း ဖြစ်သည်။

၁၉၃၄ ခုနှစ် နီပေါ-ဗီဟာ ငလျင်နောက်ပိုင်း နီပေါနိုင်ငံကို ထိခိုက်စေသည့် အင်အားအပြင်းထန်ဆုံး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ နီပေါနိုင်ငံနှင့်ကပ်လျက်တည်ရှိသော အိန္ဒိယ၊ တရုတ် နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဒေသများတွင် သေဆုံးမှုများရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ငလျင်ကြောင့် ဧဝရတ်တောင်တွင် ဆီးနှင်းရေခဲထုများ တစ်ဟုန်ထိုး ပြိုကျစေခဲ့ကာ အနည်းဆုံး ၁၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ လူသေဆုံးမှုမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧဝရတ်တောင် ဆီးနှင်းပြိုကျမှုကြောင့် သေဆုံးမှုထက် ကျော်လွန်ခဲ့ကာ ဧဝရတ်တောင်တွင် လူအများဆုံးသေဆုံးစေခဲ့သော နေ့တစ်နေ့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် နီပေါနိုင်ငံနှင့် တိဗက်နယ်စပ်ရှိ လန်တန်တောင်ကြားဒေသတွင်လည်း ဆီးနှင်းရေခဲထုကြီးပြိုကျခဲ့ပြီး လူ ၂၅၀ ခန့် ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိသည်။

နီပေါနိုင်ငံတစ်ဝန်း ရွာလုံးကျွတ်ပျက်စီးမှုများကြောင့် လူပေါင်းသောင်းချီ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ခတ္တမန္ဒူတောင်ကြားဒေသရှိ ခတ္တမန္ဒူ ဒါဘာစကွဲ၏ အချို့နေရာများ၊ ပါတန်ဒါဘာစကွဲနှင့် ဘက်တပါ ဒါဘာစကွဲ အပါအဝင် ရာစုနှစ်များစွာ သက်တမ်းရှိသော ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် အဆောက်အအုံများ လည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။ ဘူမိရူပပညာရှင်များနှင့် အခြားပညာရှင်များက နီပေါနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်၊ လူနေထိုင်မှုနှင့် အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်မှုများကြောင့် ငလျင်ဒဏ်ကို ခုခံနိုင်စွမ်းနည်းနိုင်ကြောင်း လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာကတည်းက သတိပေးပြောကြားခဲ့ကြသည်။

ဧပြီ ၂၆ ရက် နီပေါစံတော်ချိန် ၁၂:၅၄:၀၈ နာရီတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သော ပြင်းအား ၆.၇ ရှိ ငလျင်တစ်ခု အပါအဝင် နီပေါတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် နောက်ဆက်တွဲငလျင်များ ၁၅ မိနစ်မှ ၂၀ မိနစ်အတွင်း ဆက်တိုက် လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ ငလျင်ကြောင့် မြေပြိုကျမှုအန္တရာယ်နှင့် ကြုံတွေ့နိုင်ဖွယ်ရှိနေသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၁၂ ရက် နီပေါစံတော်ချိန် ၁၂:၃၅ အချိန်တွင် ပြင်းအား ၇.၃ Mw ရှိ ဒုတိယမြောက် အကြီးစားငလျင်တစ်ခု ထပ်မံလှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ ငလျင်ဗဟိုချက်မှာ ခတ္တမန္ဒူမြို့တော်နှင့် ဧဝရတ်တောင်တို့အကြားရှိ တရုတ်နယ်စပ်အနီး အနက်  တွင်ဖြစ်သည်။ ယင်းငလျင်ကြောင့် လူပေါင်း ၈၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂,၀၀၀ ခန့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သည်။

ငလျင်

ငလျင်သည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၅ ရက် နီပေါစံတော်ချိန် ၁၁:၅၆ နာရီ (၆:၁၁:၂၆ UTC) အချိန်တွင် နီပေါနိုင်ငံ လမ်ဂျန်ခရိုင် အရှေ့-အရှေ့တောင်ဘက်  အကွာ၊ မြေအနက် ခန့်မှန်းခြေ  ကို ဗဟိုပြု၍ ခန့်မှန်း စက္ကန့် နှစ်ဆယ်ကြာ လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘူမိဗေဒ ဆာဗေးအဖွဲ့ (USGS) ၏ မှတ်တမ်းများအရ ကနဦးငလျင်ပြင်းအားပမာဏမှာ ၇.၅ Mw ရှိကာ ၇.၉ Mw အထိတက်သွားပြီး နောက်ဆုံး ၇.၈ Mw ဖြင့် အဆုံးသတ်ကြောင်းသိရသည်။ တရုတ် မြေငလျင်ကွန်ယက်စင်တာ (CENC) မှ ငလျင်ပြင်းအားပမာဏမှာ ၈.၁ Ms ရှိသည်ဟု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အိန္ဒိယမိုးလေဝသဌာန မှ ၀၆:၁၁ UTC နှင့် ၀၆:၄၅ UTC အချိန်များတွင် နီပေါနိုင်ငံ၌ အင်အားပြင်းငလျင်နှစ်ခု လှုပ်ခတ်သွားသည်ဟု ဆိုသည်။ ပထမငလျင်မှာ ၇.၉ ရစ်တာစကေးရှိပြီး နီပေါနိုင်ငံ မြို့တော် ခတ္တမန္ဒူ၏ အနောက်မြောက်ဘက် ကီလိုမီတာ ၈၀ ခန့်အကွာ ကို ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယငလျင်မှာ ၆.၆ ရစ်တာစကေးရှိကာ ငလျင်ဗဟိုမှာ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်အောက်  အကွာတွင် ဖြစ်သည်။ Bharatpur မြို့မှာ ငလျင်ဗဟိုချက်နှင့်  အကွာတွင် တည်ရှိကာ ငလျင်နှင့် အနီးဆုံး အဓိကမြို့ကြီး ဖြစ်သည်။ ဒုတိယငလျင်သည် မြို့တော် ခတ္တမန္ဒူ၏ အနောက်မြောက်ဘက်  အကွာတွင် လှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။ ပြင်းအား ၄.၅ Mw နှင့်အထက် နောက်ဆက်တွဲ ငလျင်ပေါင်း သုံးဆယ့်ငါးခုကျော် ထပ်မံလှုပ်ခတ်ခဲ့သည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၆ ရက်နေ့ နီပေါစံတော်ချိန် ၁၂:၄၅ (၀၇:၀၉ UTC) အချိန်တွင် ၆.၇ Mw ရှိ နောက်ဆက်တွဲငလျင်ကြီးတစ်ခုမှာ နီပေါနိုင်ငံ Kodari ရွာ၏ တောင်ဘက်  ကို ဗဟိုပြု၍ လှုပ်ခတ်သွားခဲ့သည်။ နောက်ဆက်တွဲငလျင်ကြောင့် ဧဝရတ်တောင်ရှိ ဆီးနှင်းရေခဲထုများ တစ်ဟုန်ထိုးလျောကျခဲ့သည်။

ဘေးသင့်ပြီး နောက်ဆက်တွဲ

သေဆုံးဒဏ်ရာရမှုများ
နီပေါနိုင်ငံ
၂၀၁၅ ခုနှစ် မေလ ၈ ရက်နေ့အထိ ငလျင်ကြောင့် လူပေါင်း ၈,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ကာ ဒဏ်ရာရသူဦးရေမှ သေဆုံးသူဦးရေထက် နှစ်ဆကျော်အထိဖြစ်သည်။ နီပေါနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် Sushil Koirala က သေဆုံးမှုသည် ၁၀,၀၀၀ အထိ ရှိလာနိုင်သည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ငလျင်လှုပ်ချိန်တွင် ကျေးလက်ဒေသများရှိ ရွာသူရွာသားများ အလုပ်ဆင်းချိန်ဖြစ်သဖြင့် ကျေးရွာများရှိ လူသေဆုံးမှုများမှာ ခန့်မှန်းထားသည်ထက် နည်းပါးနိုင်သည်။

ငလျင်လှုပ်ခတ်ချိန်တွင် နိုင်ငံခြားသား ၂,၀၀၀ ခန့် နီပေါနိုင်ငံတွင်း၌ ရောက်ရှိလည်ပတ်နေခဲ့ကြသည်ဟု ဟိမဝန္တာတိုင်းမ် သတင်းစာမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ လူပေါင်းရာချီ ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကြောင်း ယူဆထားပြီး လူပေါင်း ၄၅၀,၀၀၀ ကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့သည်။

အိန္ဒိယနိုင်ငံ
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗီဟာပြည်နယ်တွင် ၅၈ ဦး၊ ဥတ္တရပဒေသပြည်နယ်တွင် ၁၆ ဦး၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်တွင် ၃ ဦးနှင့် ရာဇဌာန်ပြည်နယ်တွင် ၁ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၇၈ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။

တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
တိဗက်ဒေသမှ ၂၅ ဦးသေဆုံးခဲ့ပြီး ၄ ဦးပေျာက်ဆုံးလျက်ရှိသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ
၄ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။

ဘူတန်နိုင်ငံ
သေဆုံးကြောင်း အကြောင်းကြားမှုမရှိသော်လည်း အချို့မှာ ပေျာက်ဆုံးလျက်ရှိသည်။

ဧဝရတ်တောင် ရေခဲဆီးနှင်းထုများ တစ်ဟုန်ထိုးပြိုကျခြင်း 
ငလျင်လှုပ်၍ ရေခဲဆီးနှင်းထု တစ်ဟုန်ထိုးပြိုကျလာချိန်တွင် တောင်တက်သမားရာချီ ဧဝရတ်တောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်လျက်ရှိနေကြကြောင်း ယင်းနေရာတွင်ရှိနေခဲ့သော တောင်တက်သမားများအဆိုအရ သိရသည်။  ရေခဲဆီးနှင်းထု တစ်ဟုန်ထိုးပြိုကျလာမှုကြောင့် ဧဝရတ်တောင် တောင်ဘက်အခြေစိုက်စခန်းရှိ လူများ သေဆုံးခဲ့သည်။ လူ ၁၉ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အခြေစိုက်စခန်းတွင် သောင်တင်နေသူ တောင်တက်သမား အနည်းဆုံး ၆၁ ဦးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း အိန္ဒိယ စစ်တပ် တောင်တက်အဖွဲ့မှ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သေဆုံးသူများထဲတွင် ဂူဂယ်၏ အလုပ်အမှုဆောင် ဒန်ဖရက်ဒင်ဘာ့ လည်းပါဝင်ကာ ငလျင်လှုပ်ချိန်က သူသည် အနာဂတ် ဂူဂယ်ကမ္ဘာမြေပရောဂျက်အတွက် အခြားသုံးယောက်နှင့်အတူ တောင်တက်နေစဉ်တွင် သေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ငလျင်လှုပ်ချိန်တွင် လူပေါင်း ၇၀၀ မှ ၁၀၀၀ ကျော်အထိ တောင်ပေါ်တွင် ရှိနေလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကာ အနည်းဆုံး ၆၁ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပြီး၊ လူဒါဇင်များစွာ ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိပြီး၊ တောင်အမြင့်စခန်းနေရာများတွင် ပိတ်မိနေသူများလည်း ရှိသည်။ ဧဝရတ်တောင်မှာ ငလျင်ဗဟိုချက်၏ အရှေ့ဘက်  အကွာတွင် တည်ရှိသည်။

အိန္ဒိယလေတပ်၏ ရဟတ်ယာဉ်များမှာ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် ဧဝရတ်တောင်သို့ ဧပြီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရရှိသူ ၂၂ ဦးကို ကယ်ဆယ်ရေး ရဟတ်ယာဉ်ဖြင့် Pheriche ရွာသို့ ရာသီဥတု ဆိုးဝါးမှုကြောင့် ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ မရပ်တန့်မီ အချိန်အထိ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ Pheriche ရွာမှာ တောင်တက်သမားများအတွက် အရေးကြီးသော ရပ်နားရာနေရာဖြစ်ကာ၊ ဒေသခံများနှင့် နိုင်ငံခြား စေတနာ့ဝန်ထမ်းများ တာဝန်ယူကုသပေးနေသည့် ဆေးရုံအမည်ခံနေရာလည်းဖြစ်သည်။

လန်တန်တောင်ကြားတွင် ရေခဲဆီးနှင်းထုများ တစ်ဟုန်ထိုးပြိုကျခဲ့ခြင်း
လန်တန် အမျိုးသားဥယျာဉ်တွင်းရှိ လန်တန်တောင်ကြားဒေသတွင် လန်တန်ကျေးရွာနှင့် ဂိုဒါတာဘဲလာကျေးရွာတို့ကို ရေခဲဆီးနှင်းထုများ တစ်ဟုန်ထိုးပြိုကျခဲ့ပြီးနောက် လူပေါင်း ၂၅၀ ခန့်ပေျာက်ဆုံးလျက်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ဂိုဒါတာဘဲလာကျေးရွာမှာ လန်တန် တောင်တက်လမ်းပေါ်ရှိ နာမည်ကြီးနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြိုကျခဲ့သည့် ရေခဲဆီးနှင်းထုကြီးမှာ ခန့်မှန်းခြေ ၂ မှ ၃ ကီလိုမီတာခန့် အကျယ်ရှိသည်။ လန်တန်ရှိ ဆင်ခြေဖုံးဒေသများတွင် လူ ၃၀၀ ခန့် သေဆုံးကာ ငလျင်လှုပ်ချိန်တွင် တပါတည်းမြှုပ်နှံခံခဲ့ရသည်။ ဒေသခံ ၁၂ ဦးနှင့် နိုင်ငံခြားသား ၂ ဦး အသက်ရှင်လွတ်မြောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ မေလ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားသား ၇ ဦးအပါအဝင် ရုပ်အလောင်း ၅၂ ခုကို လန်တန်ဒေသတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ပျက်စီးမှုများ 
ခတ္တမန္ဒူမြို့ပြင်ရှိ ထရစ်ဘူဗန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို ငလျင်လှုပ်ပြီးပြီးချင်း ပိတ်ထားခဲ့သော်လည်း ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ယင်းရက်တွင် ပြန်လည်ဖွင့်ခဲ့ပြီး ဧပြီ ၂၆ ရက်နေ့တွင် လေကြောင်းလိုင်းများ ပြန်လည်ပြေးဆွဲရန် စီစဉ်ထားသည်။

ခတ္တမန္ဒူ ဒါဘာစကွဲရှိ ယူနက်စကို ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာ အဖြစ်သတ်မှတ်ထားသော အဆောက်အအုံများပြိုကျခဲ့ရာ ၁၈၃၂ ခုနှစ်က ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ဒါရာဟာရ မျှော်စင်လည်းအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အနည်းဆုံးလူပေါင်း ၁၈၀ ခန့်သေဆုံးခဲ့သည်။ ဂေါ်ရခါးခရိုင်ရှိ မနကမနဘုရားကျောင်းလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။ ဂျနာကီမန်ဒါဘုရားကျောင်း၏ မြောက်ဘက်ခြမ်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ Kasthamandap၊ Panchtale ဘုရားကျောင်း၊ ကိုးထပ်အမြင့်ရှိ Basantapur Durbar၊ Dasa Avtar ဘုရားကျောင်း၊ Krishna Mandir အစရှိသည့် ဘုရားကျောင်းများစွာ ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးခဲ့သည်။ ဒါဘာအထက်တန်းကျောင်းလည်း ပျက်စီးခဲ့သည်။

ကိုးကား

ပြင်ပလင့်ခ်များ 
 
 USGS Earthquake Hazards Program on USGS Website
 National Seismological Center  - ငလျင်အတွက် နီပေါတရားဝင်ဝက်ဆိုဒ်
 Deadly earthquake Nepal  on Earthquake Report Website
 ဗွီဒီယို - ငလျင်ကြောင့် ဧဝရတ်တောင် အခြေစိုက်စခန်းအနီး ရေခဲဆီးနှင်းထုပြိုကျလာပုံ

နီပေါငလျင်
နီပေါနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ
အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားသော ငလျင်များ