အလန် ကျူးရင်း

အလန် မတ်သီဆွန် ကျူရင်း (၊၊ ၂၃ ရက် ဇွန်လ ၁၉၁၂ ခုနှစ် - ၇ ရက် ဇွန်လ ၁၉၅၄ ခုနှစ်) သည် ဗြိတိန်လူမျိုး ကွန်ပြုတာသိပ္ပံ စွန့်ဦးတီထွင်သူ၊ သင်္ချာပညာရှင်၊ ယုတ္တိဗေဒပညာရှင်၊ ဝှက်စာပညာရှင်နှင့် ဇီဝဗေဒပညာတွင် အသုံးချသင်္ချာပညာရှင် ဖြစ်သည်။ သူသည် ယနေ့ခေတ် ကွန်ပြုတာသိပ္ပံပညာရပ်တွင် များစွာ လွှမ်းမိုးမှုရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ပြီး သူ တီထွင်ခဲ့သော ကျူးရင်းမက်ရှင်း၏ အယ်ဂိုရစ်သမ်နှင့် တွက်ချမှု သဘောတရား အနှစ်သာရသည် ယနေ့ကွန်ပြုတာလောကကို များစွာ အထောက်အပံဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုကျူးရင်းမက်ရှင်းသည် ယနေ့ခေတ်ကွန်ပြုတာများ၏ ကနဦးပုံစံဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ကျူးရင်းကို Artificial Intelligenceနှင့် ကွန်ပြုတာသိပ္ပံ၏ ဖခင်အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်ပေသည်။  

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ကျူးရင်းသည် ဗြိတိသျှဝှတ်စာဖော်ထုတ်ရေးစင်တာဖြစ်သော  ဘလက်ချ လေပန်းခြံရှိ Government Code and Cypher School (GS&CS) တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး Hut 8 ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ဂျာမန်ရေတပ်၏ဝှက်စာကို ချိုးဖျက်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျာမန်ဝှက်စာတို့ကို ချိုးဖျက်ရန်အတွက် သူ နည်းပညာတော်တော်များများ စဉ်းစားတီထွင်ခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် စစ်ကြိုခေတ်က ပိုလန်လူမျိုးတို့၏ Bomba ကို အဆင့်မြှင့်ထားသည့်နည်းလမ်း၊ အဲနစ်ဂမာမက်ရှင်း၏ Setting ကို ရှာနိုင်သော electromechanical machine တို့ပါဝင်သည်။ ကျူးရင်းသည် ကြားဖြတ်နားထောင်ခဲ့သော ဝှက်စာကြေးနန်းတို့ကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အဓိကကျသော နေရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဒါတွေဟာ မဟာမိတ်တွေကို အတ္တလန်တိတ်တိုက်ပွဲကဲ့သို့ အရေးပါတဲ့တိုက်ပွဲတွေမှာ နာဇီတွေကို ရှုံးနိမ့်စေခဲ့သည်။

စစ်ပြီးသည်နောက်မှာတော့ သူဟာ National Physical Laboratory တွင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး အလိုအလျောက်တွက်ချက်သည့်စက်ကို ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့သည်။ ဒါဟာ ပရိုဂရမ်သိမ်းဆည်းနိုင်သော ကွန်ပြုတာတို့၏ ပထမဆုံးဒီဇိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် မန်ချက်စတာတက္ကသိုလ်ရှိ မက်ခ်နယူးမန်း၏ Computing Laboratory နှင့်ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး မန်ချက်စတာကွန်ပြူတာများ တီထွင်လေ့လာမှုကို တိုးတက်အောင် ကူညီခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် Mathematical biology ကို စိတ်ပါဝင်စားလာခဲ့ပြီး Morphogenesis ၏ ဓာတုအခြေခံ စာတမ်းငယ်ကို ရေးသားခဲ့သည်။ 

ကျူးရင်းကို လိင်တူချင်းကြိုက်နှစ်သက်မှုအက်ဥပဒေအရ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် တရားစွဲခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ထိုကဲ့သို့သော အပြုအမှုသည် ယူကေတွင် ရာဇဝတ်မှု မြောက်ဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် ထောင်ဒဏ်အစား ဓာတုနည်းဖြင့် ကုသခြင်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ကျူးရင်းကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့သည် ၄၂ နှစ်မြောက်မွေးနေ့မတိုက်မီ ၁၆ ရက်နေ့အလိုဖြစ်ပြီး ဆိုင်ယမ်နိုက်အဆိပ်သင့်၍ သေဆုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သေမှုသေခင်းစစ်ဆေးသူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ သူသည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် သတ်သေတွေအရ ဒါအဖြစ်အပျက်ဟာ မတော်မဆ အဆိပ်သင့်ခြင်းနှင့်လည်း တူညီနေသည်။  ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် အင်တာနက်ကန်ပိန်းအရ ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ဂေါ်ဒွန်ဘရောင်းသည် “သူကိုဆိုးရွားသောနည်းလမ်းဖြင့် ကုသခဲ့မှု” အပေါ်  ဗြိတိသျှအစိုးရအစား တရားဝင်လူထုတောင်းပန်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဒုတိယအဲလီဇဘတ်ဘုရင်မကြီးကလည်း ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သူ့အား ကွယ်လွန်ပြီးနောက် လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကို ပေးသနားခဲ့သည်။

ကိုးကား

အခြားလင့်များ

  Turing family house in Coonoor, India
 A podcast program about Turing made by Radio Lab.
 Alan Turing                                                                   RKBExplorer
 Alan Turing Year
 CiE 2012: Turing Centenary Conference
 Alan Turing site maintained by Andrew Hodges including a short biography
 AlanTuring.net – Turing Archive for the History of Computing by Jack Copeland
 The Turing Archive – contains scans of some unpublished documents and material from the King's College, Cambridge archive
                                                                                                                                                                                                                                                                                             
 Happy 100th Birthday, Alan Turing by Stephen Wolfram.
 Sherborne School Archives                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              – holds papers relating to Alan Turing's time at Sherborne School
 Alan Turing plaques recorded on openplaques.org
 Turing's treatise on Enigma (The Prof's Book)                                                                                                                                                                            
 Codebreaker film, official site
 Turing 2012                                                                                                                                                                                                                                                             
 

ရူပဗေဒ ပညာရှင်များ
သင်္ချာ ပညာရှင်များ