ကာရက (သဒ္ဒါ)

ကာရကဆိုသည်မှာ ကြိယာ၏အဓိပ္ပာယ်ကို ပေါ်လွင်စေသော ဂုဏ်သတ္တိမျိုးဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် နာမ်၊ နာမ်စားတို့သည် ကြိယာ၏ပြုလုပ်သူ၊ ကြိယာ၏ပြုလုပ်ခံရသူ စသည်တို့ဖြစ်ခြင်းသည် ကာရကဖြစ်သည်။ သာဓကအားဖြင့် "ကျွန်တော်သည် ထမင်းကို စားသည်" ဟူသောဝါကျတွင် "ကျွန်တော်" သည် ပြုလုပ်သူဖြစ်ပြီး "ထမင်း"သည် ပြုလုပ်ခံရသူဖြစ်သည်။

ဘာသာစကားများတွင် ကာရကအမျိုးမျိုးရှိသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ယခင်က ကာရကများသုံးစွဲသော်လည်း ယခုအခါနာမ်စားများ၌သာကျန်ရှိတော့သည်။ မြန်မာဘာသာ၌ ကာရကများကို အတိအကျသတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပေ။ ဂျာမန်၊ အိုက်စလန်ဒစ်၊ ခေတ်သစ်ဂရိနှင့် အိုင်းရစ်ဘာသာစကားတို့တွင် ကာရကလေးမျိုး၊ ရိုမေးနီးယန်းနှင့် ရှေးခေတ်ဂရိဘာသာစကားတို့တွင် ငါးမျိုးရှိသည်။

အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ 
အောက်ပါတို့မှာ အင်ဒို-ဥရောပ ဘာသာစကားများ၌ အသုံးများသော ကာရကများဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ထိုကာရကများ၏ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်မှာ ဘာသာစကားအလိုက် ကွဲပြားနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဘာသာစကားများ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ကာရကများပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့် လျော့နည်းလာမှုလည်းရှိသည်။

သာဓကများ

ဂျာမန် 
ဂျာမန်ဘာသာတွင် ကာရကများသည် အညွှန်းစကားလုံး (article) များနှင့် နာမဝိသေသနများတို့အပေါ် မူတည်သည်။

"သင်္ဘောသား" – တိကျသော ပုလ္လိင် အညွှန်းစကားလုံးနှင့် သာဓက

 der Seemann (ကတ္တာ) "သင်္ဘောသားသည်" (Der Seemann steht da – ဤသင်္ဘောသားက သည်မှာ ရပ်နေသည်။)
 den Seemann (ကမ္မ) "သင်္ဘောသားကို" (Ich sehe den Seemann – ကျွန်တော်သည် ဤသင်္ဘောသားကို မြင်သည်။)
 dem Seemann(e) (သမ္ပဒါန) "သင်္ဘောသားအား" (Ich gebe dem Seemann ein Geschenk – ကျွန်တော်သည် ဤသင်္ဘောသားအား လက်ဆောင်တစ်ခုပေးသည်။)
 des Seemann(e)s (သာမိ) "သင်္ဘောသား၏" (Der Name des Seemannes ist Otto – ဤသင်္ဘောသား၏အမည်မှာ အိုတို ဖြစ်သည်။)

"ကြောင်(မ)" – တိကျသော ဣတ္ထိလ္လိင် အညွှန်းစကားလုံးနှင့် သာဓက

 die Katze (ကတ္တာ) "ကြောင်က" (Die Katze frisst - ဤကြောင်က စားသည်။)
 die Katze (ကမ္မ) "ကြောင်ကို" (Ich sehe die Katze - ကျွန်တော်သည် ဤကြောင်ကို မြင်သည်။)
 der Katze (သမ္ပဒါန) "ကြောင်အား" (Ich gebe der Katze ein Spielzeug - ကျွန်တော်သည် ဤကြောင်အား အရုပ်တစ်ခုပေးသည်။)
 der Katze (သာမိ) "ကြောင်၏" (Die Augen der Katze sind schön - ဤကြောင်၏ မျက်လုံးများသည် လှပ၏။)

"စာအုပ်" – တိကျသော နပုလ္လိင် အညွှန်းစကားလုံးနှင့် သာဓက

 das Buch (ကတ္တာ) "စာအုပ်သည်" (Das Buch ist gut - ဤစာအုပ်က ကောင်းသည်။)
 das Buch (ကမ္မ) "စာအုပ်ကို" (Ich lese das Buch - ကျွန်တော်သည် ဤစာအုပ်ကို ဖတ်သည်။)
 dem Buch(e) (သမ္ပဒါန) "စာအုပ်အား" (Ich gebe dem Buch einen Titel - ကျွန်တော်သည် ဤစာအုပ်အား ခေါင်းစဉ်တစ်ခုပေးသည်။)
 des Buch(e)s (သာမိ) "စာအုပ်၏" (Die Seiten des Buchs sind grün - ဤစာအုပ်၏ စာမျက်နှာများသည် အစိမ်းရောင်ဖြစ်သည်။)

တစ်ဦးဆိုင်နာမ်၏ သာမိကာရကရေးထုံးများ:

 der Hauptbahnhof Berlins (နာမ်ပုံစံ) "the main train station of Berlin"
 der Berliner Hauptbahnhof (နာမဝိသေသနပုံစံ) "Berlin's main train station"

ပါဠိ

ဆက်စပ် 
 သဒ္ဒါကာရကများ စာရင်း
 နာမ်ဝိဘတ်သွယ်ခြင်း
 တူညီမှု (ဘာသာဗေဒ)

ကိုးကား 

 
 Ivan G. Iliev (2007) On the Nature of Grammatical Case ... (Case and Vocativeness)

သဒ္ဒါ ကာရကများ