Ogham

Ogham -  [o-gĕm] / [ˈɒɡəm] atau [o-ĕm]/[ˈoːəmˠ] - ialah sebuah sistem tulisan abjad yang pernah digunakan untuk menulis bahasa Ireland kuno dari seawal abad ke-4 hingga abad ke-9. Ia ditemui pada peninggalan bertulis yang banyak ditemui serata Ireland dan barat Britain sekitar 400 buah; terutamanya di selatan Munster dan Pembrokeshire, Wales.

Latar belakang

Urutan abjad
Siri abjad ogham asal terdiri daripada 20 aksara khusus (feda), setiap satu daripadanya disusun kepada kesamaan bentuk dalam kelompok tertentu dipanggil aicme. Setiap aicme di

 Aicme Beithe - kelompok B, seranjang ke kanan atau bawah
B beith  (*betwi-s)
L luis  (*lubsti-)
F fearn  (*wernā)
S saille  (*salik-s)
N nuin 

 Aicme hÚatha - kelompok H, seranjang ke kiri atau atas:
H úath  (*osato-)
D duir  (*darek-s)
T tinne 
C coll    (*koslas)
Q ceirt  (*kʷer[x]tā)

 Aicme Muine - kelompok M, merentas dan menyerong: 
M muin 
G gort  (*gorto-s)
NG gétal  (*gʷēdtlo-)
Z straif  or ?
R ruis  (*rudsti-)

 Aicme Ailme - kelompok A, merentas dan seranjang:
A ailm  
O onn  (*osno-)
U úr  
E edad 
I idad  

Lima huruf tambahan - forfeda'' - diperkenalkan kemudian sebagai mewakili bentuk diftong.

Rujukan

Pautan luar
 Description and history of the ogham script
 TITUS: The Ogham Script & Project Ogamica
 Every Ogham Thing on the Web
 Irish Ogham Stones