Garis masa pandemik COVID-19 di Malaysia (2020)

Kes COVID-19 yang pertama dikesan di Malaysia adalah pada bulan Januari 2020, daripada kalangan warganegara luar yang memasuki negara ini. Pada bulan Februari berikutnya, kes tempatan pertama di Malaysia telah dikenal pasti. Himpunan agama Jemaah Tabligh yang diadakan di Masjid Jamek Seri Petaling, Kuala Lumpur, yang bermula pada hujung bulan Februari, dikaitkan dengan lonjakan ketara kes di Malaysia dan di negara jiran. Pada satu ketika, hampir dua-pertiga kes di negara ini berkait rapat dengan majlis tersebut. Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) diumumkan pada 16 Mac 2020, dan keesokan harinya pula kes kematian telah dilaporkan di dalam negara untuk kali pertama.

Bilangan kes aktif mencapai kemuncak pada bulan April dan kemudian menurun secara perlahan-lahan, menyebabkan pelonggaran sekatan perintah duduk di rumah untuk beberapa bulan selanjutnya. Sejak pertengahan bulan September, letusan wabak COVID-19 berlaku di beberapa buah negeri di Malaysia ekoran daripada Pilihan Raya Negeri Sabah pada 26 September 2020, menyebabkan lonjakan semula kes COVID-19 yang mendadak di seluruh negara.

2020

Januari 
Lapan orang warganegara China dikuarantin di sebuah hotel di Johor Bahru pada 24 Januari setelah disahkan kontak rapat kepada pesakit COVID-19 di Singapura. Walaupun terdapat laporan awal mengatakan bahawa mereka diuji negatif untuk virus tersebut, tiga daripada mereka telah disahkan positif virus terbabit pada 25 Januari dan kemudiannya dikuarantin di Hospital Sungai Buloh di Selangor. Kementerian Kesihatan Malaysia telah menerbitkan garis panduan mengenai virus tersebut dan menubuhkan hospital khas di setiap negeri di dalam negara bagi menguruskan sebarang kes positif. Orang ramai diingatkan oleh pihak berkuasa tempatan untuk mengambil langkah berjaga-jaga susulan daripada ancaman virus itu. Mereka yang mengembara ke China telah dinasihatkan untuk menjauhi ladang-ladang haiwan dan pasar-pasar di negara tersebut serta tidak memakan daging mentah atau separuh masak. Berikutan beberapa kes yang disyaki pada awalnya di ibu negeri Sabah iaitu Kota Kinabalu, semua penerbangan terus antara negeri ini dengan China telah dihentikan untuk tempoh masa yang tidak ditetapkan.

Pada 24 Januari, seorang kanak-kanak berusia dua tahun yang disyaki positif virus tersebut telah ditahan bersama-sama ibu bapanya. Ibu bapanya enggan dikuarantin dan ditahan pada hari berikutnya oleh pihak polis di Lapangan Terbang Antarabangsa Senai sebelum pulang ke China. Pesakit tersebut termasuk lain-lain yang enggan mengkuarantinkan diri kemudian diletakkan di bawah pemantauan ketat oleh Kementerian Kesihatan Malaysia. Pada 26 Januari berikutnya, kes positif COVID-19 yang keempat, yang tiada kaitan dengan kes sebelumnya, telah dikesan. Kes yang disyaki juga telah dikesan di Pulau Langkawi, Kedah yang melibatkan dua orang kanak-kanak perempuan warganegara China dan kedua-duanya telah dikuarantin di Hospital Sultanah Maliha; salah seorangnya kemudian disahkan positif virus tersebut pada 29 Januari. Dengan peningkatan jumlah kes yang dilaporkan di negara Thailand yang bersebelahan, kedua-dua buah negeri ini iaitu Kedah dan Pulau Pinang mengetatkan sempadan mereka dengan melakukan pemeriksaan ketat di pintu masuk antarabangsanya. Seorang wanita warganegara China di Bintulu, Sarawak juga disyaki telah dijangkiti virus berkenaan yang menyebabkan negeri terbabit mengetatkan sempadannya dan menangguhkan penerbangan terus ke Hainan, China walaupun baru-baru ini memorandum persefahaman telah ditandatangani bagi menubuhkan penerbangan terus ke Sarawak. 

Daripada jumlah 25 orang warganegara China di Sabah yang sebelum ini disyaki telah menghidap virus itu, kebanyakannya diuji negatif pada 28 Januari walaupun salah seorang daripada mereka kemudiannya diuji positif untuk virus itu apabila tiba di China. Terdapat lapan lagi kes yang disyaki di Sarawak pada 29 Januari; lima kes di Kuching dan setiap satu kes di Sibu, Bintulu dan Miri. Daripada jumlah lapan kes yang disyaki di negeri tersebut, enam telah diuji negatif. Pada hari yang sama, tiga kes positif tambahan telah disahkan di Barat Malaysia, melibatkan seorang kanak-kanak perempuan berusia empat tahun yang dikuarantin di Hospital Sultanah Maliha, Kedah, seorang lelaki berusia 52 tahun di Hospital Sultanah Aminah, Johor dan seorang wanita di Hospital Sungai Buloh, Selangor. Kes kelapan telah dilaporkan di Hospital Permai di Johor pada keesokan harinya.

Februari 

Pada 1 Februari, negeri Sarawak telah menguatkuasakan penutupan sempadannya kepada semua pelawat dari China dan juga warga asing yang yang telah berkunjung ke China dalam tempoh 14 hari sebelumnya, kecuali bagi mereka yang mempunyai pas pekerjaan, pas pelajar atau pas lawatan sosial jangka panjang. Walau bagaimanapun, mereka tetap dikehendaki menjalani kuarantin kendiri di rumah selama 14 hari.

Pada 4 Februari, Malaysia melaporkan dua kes baharu melibatkan seorang lelaki tempatan berusia 41 tahun, yang merupakan kes pertama melibatkan rakyat Malaysia. Pesakit tersebut baru-baru ini telah berkunjung ke Singapura dan dikuarantin di Hospital Sungai Buloh. Kes satu lagi melibatkan seorang lelaki berusia 63 tahun dari China. Pada hari yang sama, kanak-kanak yang dikuarantin di Hospital Sultanah Maliha kerana jangkitan virus tersebut telah pun pulih sepenuhnya dan dibenarkan discaj serta diberikan kebenaran pulang ke China. Kesembuhan kanak-kanak tersebut merupakan kes pulih pertama daripada virus berkenaan yang pernah dicatatkan di Malaysia. 

Pada 5 Februari, dua daripada 107 orang yang dibawa pulang dari Wuhan oleh kerajaan Malaysia telah diuji positif dan dikuarantin di Hospital Tuanku Ja'afar, Seremban, Negeri Sembilan. Mereka yang diuji positif virus tersebut ialah seorang lelaki berusia 45 tahun dan anak lelakinya yang berusia sembilan tahun, kedua-duanya rakyat Malaysia, dan penambahan ini membawa jumlah kes positif yang disahkan di Malaysia kepada 12 orang.

Pada 6 Februari, Malaysia telah melaporkan penularan tempatan yang pertama melibatkan adik perempuan kepada lelaki berusia 41 tahun yang dilaporkan positif virus tersebut pada 4 Februari lalu. Dia telah dimasukkan ke Hospital Sultanah Bahiyah, Alor Setar. Pada hari yang sama, kes positif melibatkan seorang wanita berusia 37 tahun dari Wuhan, China turut telah dilaporkan, yang telah tiba di Malaysia pada 25 Januari sebelumnya, dan telah dirujuk ke Hospital Kuala Lumpur. Pada hari seterusnya, satu kes positif terbaru melibatkan seorang lagi wanita dari Wuhan telah dilaporkan. Dia dikuarantin di Hospital Permai dengan suaminya yang asimptomatik. Wanita berusia 59 tahun yang dari Wuhan itu tiba di Malaysia melalui Singapura pada 21 Januari dengan tiga orang ahli keluarganya.

Negeri Sabah meluaskan sekatan perjalanan ke semua pintu masuknya sama ada melalui udara, laut atau darat bermula 8 Februari. Sekatan tersebut berkuat kuasa kepada semua warga asing dan juga warganegara Malaysia (kecuali penduduk Sabah), yang mempunyai sejarah perjalanan ke China dalam masa 14 hari terakhir agar mereka tidak dibenarkan memasuki negeri tersebut, manakala orang Sabah dan penduduk Sabah sama ada penduduk tetap atau penduduk yang mempunyai pas pekerjaan, pas pelajar atau pas lawatan sosial jangka panjang dengan sejarah perjalanan sedemikian pula diwajibkan menjalani kuarantin di rumah selama 14 hari setiba di Sabah.

Pada 8 Februari, Malaysia melaporkan satu lagi kes positif baharu yang melibatkan seorang pelancong dari Wuhan. Pesakit tersebut ialah seorang wanita berusia 67 tahun yang mempunyai hubungan secara tidak langsung dengan pesakit yang dilaporkan positif pada 6 Februari lalu dan telah dikuarantin di Hospital Kuala Lumpur. Pada hari yang sama, Malaysia turut melaporkan bahawa pesakit kes keempat, yang dirawat di Hospital Permai telah pulih sepenuhnya dan dia merupakan kes pulih kedua daripada virus berkenaan yang dicatatkan di Malaysia. Seramai 11 orang pesakit baharu juga telah dimasukkan ke hospital pada hari yang sama untuk siasatan jangkitan yang disyaki di Sarawak selepas mereka dilaporkan menunjukkan gejala; mereka terdiri daripada sembilan orang di Hospital Sibu, seorang di Hospital Miri dan seorang lagi di Hospital Umum Sarawak, Kuching. Talian penting kemudiannya ditubuhkan oleh kerajaan negeri Sarawak bagi menangani pandemik virus. 

Pada 9 Februari, ibu mentua kes kesembilan, seorang penduduk berusia 65 tahun menjadi kes ke-17 yang dilaporkan positif. Sementara itu, pada hari yang sama, Malaysia melaporkan kes pulih yang ketiga, melibatkan pesakit kes positif ke-10. Selepas pelaksanaan larangan terhadap pengembara dari wilayah Hubei di China pada 27 Januari lalu, kerajaan Malaysia meluaskan larangannya ke wilayah Jiangsu dan Zhejiang pada 9 Februari. 

Pada 10 Februari, Malaysia melaporkan kes ke-18, seorang rakyat tempatan berusia 31 tahun yang bekerja di Makau sebelum pulang ke Malaysia pada 1 Februari. Pada hari yang sama, Jawatankuasa Pengurusan Bencana Sarawak mula mengenakan larangan terhadap negara Singapura kerana peningkatan besar kes positif di negara tersebut.

Pada 13 Februari, Malaysia melaporkan kes ke-19, iaitu seorang wanita berusia 39 tahun dari Wuhan dan dia merupakan anak perempuan kepada pesakit kes ke-16. Pesakit tersebut telah dimasukkan ke Hospital Kuala Lumpur. 

Pada 15 Februari, Malaysia melaporkan dua lagi kes baharu melibatkan seorang ahli perniagaan lelaki berusia 27 tahun dari Guangzhou dan seorang wanita berusia 32 tahun dari China tetapi menetap di Malaysia. Kes ke-22 turut dilaporkan pada hari yang sama melibatkan seorang wanita berusia 83 tahun dari Amerika Syarikat yang merupakan salah seorang daripada ratusan penumpang yang turun dari kapal persiaran MS Westerdam di Kemboja dan dia telah bertolak ke Kuala Lumpur, Malaysia. Wanita itu kemudian dimasukkan ke Hospital Sungai Buloh, Selangor. Sementara itu, baki 143 orang penumpang termasuk enam orang lagi penumpang dari penerbangan yang sama dengan wanita itu telah diisytiharkan bebas daripada virus itu dan dibenarkan pulang ke negara masing-masing.

Pada 16 Februari, Holland America Line dan Kementerian Kesihatan Kemboja telah meminta Malaysia untuk menguji semula rakyat Amerika tersebut untuk memastikan ketepatan penemuan virus tersebut. Pemeriksaan kedua dijalankan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia terhadap wanita tersebut dan wanita itu masih menunjukkan keputusan positif untuk virus berkenaan. Berikutan pengesahan ujian kedua ini, pihak berkuasa Malaysia mengumumkan bahawa penumpang MS Westerdam tidak akan dibenarkan memasuki negara ini meskipun terdapat beberapa penerbangan yang disewa oleh Holland America Line dengan Malaysia Airlines. Penumpang kapal persiaran itu tidak dapat berlepas dari Kemboja kerana negara tersebut tidak mempunyai penerbangan langsung ke Eropah dan Amerika Syarikat. Semasa pemeriksaan ketiga, wanita dari Amerika Syarikat itu disahkan negatif COVID-19. Hal ini menimbulkan persoalan daripada kerajaan Kemboja dan juga Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit (CDC) Amerika Syarikat terhadap ketepatan diagnosis yang dijalankan oleh Malaysia. Sementara itu, kerajaan Kemboja turut menolak sebarang spekulasi lanjut bahawa terdapat ketegangan diplomatik antara Kemboja dengan Malaysia pada isu itu. Kementerian Kesihatan Malaysia kemudian mengeluarkan kenyataan bahawa pesakit wanita Amerika Syarikat tersebut telah pulih selepas menjalani rawatan selama 72 jam.

Pada 26 Februari, seorang wanita tempatan yang bekerja sebagai kakitangan hospital di daerah Kudat, Sabah telah disyaki dijangkiti virus tersebut dan dikuarantin ketika dia mengalami gejala setelah sekembalinya dari Korea Selatan. Walaupun dia kemudian diisytiharkan bebas daripada virus berkenaan, kerajaan Malaysia tetap menetapkan larangan terhadap pengembara dari Korea Selatan sebagai tindak balas terhadap peningkatan kes positif di negara itu.

Mac 

Pada bulan Mac 2020, beberapa buah negara di Asia Tenggara telah mencatatkan peningkatan ketara jumlah kes COVID-19 ekoran daripada majlis perhimpunan agama Jemaah Tabligh yang diadakan di Masjid Jamek, Sri Petaling, Kuala Lumpur, yang disyaki telah menyebabkan ramai peserta dijangkiti virus berkenaan. Majlis yang diadakan dari 27 Februari hingga 1 Mac 2020 tersebut telah dihadiri oleh kira-kira 12,500 orang peserta, termasuk kira-kira 1,500 orang peserta dari luar Malaysia. Berikutan lonjakan kes jangkitan COVID-19 di Malaysia yang berpunca daripada kluster Jemaah Tabligh tersebut, Kementerian Kesihatan Malaysia telah mengumumkan bahawa Malaysia sedang dalam tahap pembendungan terakhir dan mesyuarat khas akan diadakan untuk membincangkan tindakan selanjutnya.

Pada 16 Mac, Perdana Menteri Malaysia, Tan Sri Muhyiddin Yassin telah mengumumkan bahawa kerajaan pusat akan melaksanakan sekatan pergerakan di seluruh negara yang dikenali sebagai Perintah Kawalan Pergerakan (PKP), yang akan berkuat kuasa mulai 18 Mac dan berlangsung selama dua minggu.

Pada 17 Mac, Malaysia telah melaporkan dua kes kematian pertama daripada jangkitan koronavirus tersebut, iaitu seorang paderi berusia 60 tahun dari Gereja Baptis Emmanuel di Kuching, Sarawak dan seorang peserta perhimpunan Jemaah Tabligh di Sri Petaling yang berusia 34 tahun yang berasal dari Johor Bahru, Johor. Pada 17 Mac juga, hampir dua pertiga daripada jumlah kes COVID-19 yang telah dicatatkan di Malaysia berkait rapat dengan kluster Jemaah Tabligh itu.

Pada 18 Mac, Jabatan Peguam Negara (AGC) telah menerbitkan pewartaan persekutuan yang menyekat individu daripada merentas negeri untuk mengekang penularan COVID-19 di dalam negara.

Pada 19 Mac, Ketua Pengarah Kesihatan, Tan Sri Dr. Noor Hisham Abdullah sekali lagi mendesak orang ramai untuk berada di rumah, dengan mengatakan bahawa Malaysia mempunyai peluang yang tipis untuk menyekat penyebaran COVID-19 yang sangat cepat berbanding dengan situasi semasa yang dihadapi oleh Itali ketika itu dan keadaan akan berada di luar kawalan seperti yang berlaku di Itali. Beliau juga menyatakan bahawa kerajaan akan melanjutkan PKP selama 14 hari lagi. Perdana Menteri juga telah meminta seluruh rakyat Malaysia untuk mematuhi kawalan pergerakan bagi mencegah jangkitan selanjutnya di dalam negara.

Pada 20 Mac, terdapat laporan bahawa 15 orang petugas kesihatan telah dijangkiti COVID-19, dengan salah seorang daripada mereka telah ditempatkan di unit rawatan intensif (ICU). Pada 21 Mac, terdapat juga laporan bahawa enam orang anggota polis Malaysia telah dijangkiti virus itu ketika sedang menjalankan tugas.

Pada 25 Mac, seramai 72 orang petugas kesihatan Malaysia telah dijangkiti virus tersebut. Pada hari yang sama juga, kerajaan memutuskan pelanjutan PKP sehingga 14 April 2020. Pada 26 Mac berikutnya, kerabat diraja Malaysia mengesahkan bahawa tujuh orang pegawai dari Istana Negara telah disahkan positif, yang menyebabkan Yang di-Pertuan Agong, Sultan Abdullah dari Pahang dan permaisurinya, Tunku Azizah Aminah mengkuarantinkan diri mereka, walaupun mereka sendiri telah menjalani ujian COVID-19 yang menunjukkan keputusan negatif.

April 

Pada 2 dan 3 April, terdapat peningkatan drastik kes-kes harian di dalam negara melebihi 200 kes sehari. Oleh itu, pada 3 April, Ketua Pengarah Kesihatan, telah menyatakan bahawa peningkatan kes-kes baharu yang mendadak tersebut bukanlah 'gelombang ketiga', tetapi sebahagian besarnya disebabkan oleh pengesanan kes aktif di kawasan-kawasan yang diletakkan di bawah Perintah Kawalan Pergerakan Diperketatkan (PKPD), iaitu versi PKP yang lebih ketat.  Pada 5 April, Tan Sri Dr. Noor Hisham Abdullah menyatakan bahawa sebuah kluster baharu telah dikenal pasti, iaitu sebuah kluster yang berpunca daripada seorang individu yang mempunyai sejarah perjalanan ke Itali, dan telah berkembang hingga generasi ketiga, dengan 37 kes positif dan lima kematian setakat hari itu. Pada 6 April, dua buah kluster lagi telah dikenal pasti, iaitu kluster sebuah perjumpaan gereja di Kuching, Sarawak dengan 83 kes positif serta dua kematian, dan kluster sebuah majlis perkahwinan di Bandar Baru Bangi, Selangor dengan 88 kes positif. Kedua-dua buah kluster tersebut telah mencapai generasi kelima. Pada 8 April, tatkala jumlah kes positif di seluruh negara telah mencapai lebih 4,000 kes, sebuah subkluster baharu ditemui di Rembau, Negeri Sembilan yang telah menjangkiti 27 kes positif hingga tiga generasi yang berkait rapat dengan perhimpunan agama Jemaah Tabligh di Kuala Lumpur.

Pada 10 April, kerajaan telah melanjutkan PKP hingga 28 April 2020.

Menjelang 11 April, melalui siasatan, sejumlah 224 orang petugas kesihatan telah dijangkiti COVID-19 yang didapati berpunca daripada pesakit-pesakit dengan gejala-gejala SARI, pesakit-pesakit yang kondisinya tidak diketahui sebelum mendapatkan rawatan atau melakukan saringan kesihatan. Kes kematian yang berlaku pada 13 April 2020 melibatkan seorang lelaki berusia 62 tahun yang telah menghadiri perhimpunan agama Jemaah Tabligh di Kuala Lumpur baru-baru ini. Pada 14 April, Ketua Pengarah Kesihatan telah menyebut pengesanan kluster baharu di Sendayan, Negeri Sembilan yang melibatkan sebuah madrasah dengan sekurang-kurangnya 39 kes positif. Setakat hari itu, 28 buah kluster virus tersebut telah dikesan di seluruh negara.

15 April 2020 merupakan tarikh pertama Malaysia mencatatkan kurang daripada 100 kes positif baharu sejak 14 Mac 2020. Pada 18 April, sebuah kluster baharu dikenal pasti dalam kalangan petugas kesihatan di tiga buah hospital kerajaan di Sabah dengan 31 kes positif. Pada 19 April, sebuah kluster baharu telah dikenal pasti yang terdiri daripada 43 orang pelajar yang pulang dari Temboro, Magetan, Indonesia. Pada 22 April, sebuah kluster baharu telah dikenal pasti di Pengerang, Johor dengan 15 kes positif. 72 daripada kes-kes yang dilaporkan pada 29 April berasal daripada kluster Magetan.

Pada akhir bulan April 2020, kes-kes harian di dalam negara telah menunjukkan penurunan apabila mencatatkan kes harian sebanyak dua digit. Ketua Pengarah Kesihatan menyatakan bahawa penurunan kes-kes jangkitan ini merupakan hasil daripada tindakan kerajaan yang melaksanakan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) di seluruh negara.

Mei

Jun

Julai

Ogos

September

Oktober

November

Disember

2021

Rujukan

2020 di Malaysia
Bencana kesihatan di Malaysia
Pandemik COVID-19 di Malaysia