OceanGate

OceanGate Inc. ialah sebuah syarikat swasta yang berpangkalan di Everett, Washington, Amerika Syarikat. Syarikat ini menawarkan kepakaran pengangkutan selam berawak untuk pelbagai tujuan seperti pelancongan, aplikasi industri, penyelidikan dan penerokaan. Syarikat ini diasaskan pada 2009 oleh Stockton Rush dan Guillermo Söhnlein.

OceanGate memperoleh kapal tenggelam bernama Antipodes dan kemudiannya membina dua kapal selam sendiri dipanggil Cyclops 1 dan Titan. Sejak tahun 2021, syarikat itu mula menawarkan ekspedisi pelancong berbayar menggunakan Titan untuk meneroka tapak bangkai kapal Titanic yang karam. Sehingga tahun 2022, kos untuk seorang individu menjadi penumpang dalam ekspedisi OceanGate ke tapak serpihan kapal Titanic ditetapkan pada AS$250,000 seorang.

Pada 18 Jun 2023, kapal Titan meleduk semasa dalam perjalanan ke tapak bangkai kapal tersebut sekaligus mengorbankan kesemua lima orang penumpang kapal termasuk Rush. Operasi mencari dan menyelamat antarabangsa dimulakan sebaik terputusnya komunikasi kapal itu, serpihan ledukan kapal selam itu ditemui di dasar laut berdekatan dengan tapak serpihan karam Titanic pada 22 Jun.

Sejarah 

Guillermo Söhnlein dan Stockton Rush mengasaskan OceanGate pada tahun 2009. Söhnlein menyatakan bahawa matlamat mereka adalah untuk membangunkan beberapa kapal selam komersial untuk disewakan kepada mana-mana organisasi atau kumpulan individu. Dalam temu bual 2023 dengan Sky News, beliau menjelaskan, "Kami berhasrat untuk menjadikan kapal selam berfungsi dan, seperti yang dicadangkan oleh slogan awal kami, 'Buka lautan untuk semua manusia.'"

Semasa zaman remajanya, Rush berpeluang bertemu angkasawan Pete Conrad melalui persahabatan bapanya dengan bapa Conrad. Conrad menasihatkan Rush bahawa mendapatkan lesen juruterbang akan bermanfaat jika beliau ingin menjadi seorang angkasawan. Pada usia 18 tahun pada tahun 1980, Rush memperoleh lesen juruterbang komersialnya, tetapi kemudiannya mendapati bahawa ketajaman penglihatannya akan menghalangnya daripada menjadi juruterbang tentera. Beliau berpindah dari San Francisco ke Seattle dan mula bekerja sebagai jurutera ujian penerbangan untuk jet pejuang F-15 Eagle di McDonnell Douglas. Beliau mengumpul kekayaan dengan melaburkan warisannya dalam syarikat teknologi. Walaupun Rush mempunyai daya tarikan awal dengan penerbangan dan perjalanan angkasa lepas, minatnya akhirnya beralih kepada penerokaan dasar laut. Memandangkan keadaan menyelam yang mencabar dan penyahmampatan lama yang diperlukan di perairan Puget Sound yang sejuk, beliau mendapati idea berada di dalam kapal selam, menikmati keselesaan dan secawan coklat panas, jauh lebih menarik daripada menahan suhu beku dan masa penyahmampatan yang dilanjutkan semasa tergantung di dalam air dalam selama dua jam.

Seperti yang dinyatakan, Rush mengumpul kekayaannya dengan melaburkan warisannya dalam syarikat teknologi. Sebagai peminat yang bersemangat dalam perjalanan angkasa lepas dan penerokaan laut dalam, beliau cuba membeli kapal selam tetapi mendapati terdapat kurang daripada 100 kapal selam milik persendirian di seluruh dunia. Akibatnya, beliau mengambil keputusan sendiri dan membina satu daripada rancangan pada tahun 2006 apabila beliau tidak dapat memperoleh kapal sedia ada.

Berdasarkan pengalaman dan penyelidikannya, Rush mengenal pasti peluang perniagaan dalam mengembangkan pasaran untuk penerokaan lautan persendirian. Beliau percaya bahawa industri ini dikekang oleh dua faktor utama: persepsi yang tidak wajar terhadap bahan selam sebagai kenderaan yang tidak selamat dan peraturan kerajaan yang menyekat yang menghalang inovasi. Pada tahun 2019, Rush menyatakan pendapatnya bahawa Akta Keselamatan Kapal Penumpang 1993 memberi penekanan yang berlebihan terhadap keselamatan penumpang dengan mengorbankan inovasi komersial. Untuk menyokong perspektifnya, beliau menugaskan kajian pemasaran yang menentukan bahawa terdapat permintaan yang besar untuk pelancongan laut bawah air. Permintaan ini, kemudiannya, boleh memacu pembangunan kapal selam selam dalam yang baharu, memudahkan pelbagai usaha komersial seperti perlombongan sumber dan mitigasi bencana.

Pada mulanya beribu pejabat di Seattle, syarikat itu kemudiannya berpindah ke Pelabuhan Everett di Everett, Washington, pada tahun 2015. Bagaimanapun, berikutan berita mengenai nasib Titan, syarikat itu membuat keputusan untuk menutup pejabatnya di Everett selama-lamanya.

Kapal-kapal selam 
OceanGate memiliki tiga kapal selam: Antipodes, Cyclops 1 dan Titan. Kapal selam ini dilancarkan dan dipulihkan menggunakan "Platform Pelancaran dan Pemulihan" khusus yang menyerupai dok kering dan boleh ditarik oleh kapal komersial. Setelah platform dan kapal selam mencapai lokasi yang dikehendaki, tangki pengapungan platform telah dibanjiri, menyebabkan ia tenggelam di bawah gelora permukaan hingga kedalaman 9 meter (30 kaki). Pada ketika ini, kapal selam itu terlepas dari platform dan memulakan misi bawah airnya. Apabila kapal selam menyelesaikan misinya dan kembali ke platform, tangki pengapungan telah dikosongkan, membolehkan platform sama ada ditunda atau dibawa ke atas kapal hos. Pendekatan ini menghapuskan keperluan untuk kapal yang dilengkapi dengan kren bertaraf manusia, menjadikannya lebih fleksibel untuk OceanGate. Platform ini mempunyai dimensi anggaran 11 meter (35 kaki) panjang dan 4.6 meter (15 kaki) lebar, dengan kapasiti mengangkat sehingga 9,100 kilogram (20,000 paun). Konsep untuk platform ini diilhamkan oleh reka bentuk yang dibangunkan oleh Makmal Penyelidikan Bawah Laut Hawaii.

Antipodes 
OceanGate memperoleh kapal selam berkulit keluli yang dipanggil Antipodes pada tahun 2010. Kapal selam ini mampu mencapai kedalaman 1000 kaki. Pada tahun yang sama, OceanGate mengangkut pelanggan berbayar sulungnya menggunakan kapal ini di luar pantai Pulau Catalina di California. Selepas itu, kapal selam ini telah dikontrak untuk ekspedisi untuk menyiasat karang, populasi ikan singa di Florida, dan meneroka bekas pelantar minyak yang terletak di Teluk Mexico. Sehingga tahun 2013, OceanGate telah berjaya menyempurnakan lebih daripada 130 selaman dengan kapal selam Antipodes.

Cyclops 1 
OceanGate memperkenalkan Cyclops 1 pada Mac 2015, yang merupakan kapal selam berkulit keluli yang direka untuk memuatkan lima individu. Ia mempunyai keupayaan untuk mencapai kedalaman 500 meter (1,640 kaki) di bawah air. Dimensi Cyclops 1 adalah kira-kira 6.7 meter (22 kaki) panjang dan 2.7 meter (9 kaki) lebar, dengan berat sekitar 9,100 kilogram (20,000 paun). Nama "Cyclops" berasal daripada tingkap akrilik yang diperkukuh. Kapal selam ini dikawal menggunakan pengawal permainan PlayStation yang diubah suai, dan ia mempunyai hayat bateri sehingga 8 jam. Cyclops 1 telah digunakan dalam pelbagai ekspedisi komersial dan akademik.

OceanGate bekerjasama dengan Makmal Fizik Gunaan Universiti Washington untuk membangunkan kapal selam Cyclops 1. Semasa fasa reka bentuk awal, Boeing turut mengambil bahagian bersama OceanGate dan Universiti Washington untuk menyediakan analisis reka bentuk. Pada asalnya, rancangannya adalah untuk membina badan kapal menggunakan gentian karbon, tetapi konsep ini akhirnya ditinggalkan dan memihak kepada badan kapal keluli. Pada tahun 2013, OceanGate memperoleh badan keluli yang digunakan sebelum ini untuk Cyclops 1, yang telah berkhidmat selama 12 tahun. Mereka terus melengkapkannya dengan dalaman baharu, penderia bawah air, dan sistem kawalan perintis yang dikendalikan menggunakan pad permainan.

Pada Jun 2016, kapal selam Cyclops 1 telah digunakan untuk meninjau serpihan SS Andrea Doria yang karam, yang terletak pada kedalaman 73 meter (240 kaki) di bawah permukaan. Tujuan tinjauan ini adalah untuk mengumpul data yang boleh digunakan untuk mencipta model komputer bangkai kapal dan persekitarannya, meningkatkan keupayaan navigasi. Selain itu, pada tahun 2019, Cyclops 1 telah digunakan untuk mengangkut penyelidik ke kedalaman Puget Sound untuk tujuan menjalankan tinjauan biologi marin.

Titan 
Titan, kapal selam kedua yang dihasilkan oleh OceanGate, direka dan dibina secara khusus untuk mencapai kedalaman maksimum 4,000 meter (13,000 kaki). Apa yang membezakan Titan ialah pembinaannya yang unik. Titan membezakan dirinya daripada kapal selam berawak lain dengan menggabungkan badan kapal yang terdiri daripada bahan komposit titanium dan gentian karbon. Pilihan reka bentuk yang inovatif ini menjadikan Titan lebih ringan dan lebih cekap untuk misi penerokaan laut dalam yang dimaksudkan.

Berikutan ujian dan penyelaman yang meluas ke kedalaman maksimum yang dimaksudkan pada tahun 2018 dan 2019, badan kapal komposit asal Titan mengalami kerosakan keletihan. Kerosakan keletihan merujuk kepada kelemahan atau kemerosotan bahan yang disebabkan oleh pemuatan berulang atau kitaran dari semasa ke semasa. Akibatnya, ia telah digantikan pada tahun 2021. Pada tahun yang sama, OceanGate memulakan perkhidmatan pelancongan yang membolehkan lawatan ke bangkai kapal RMS Titanic. Selepas itu, OceanGate berjaya menyempurnakan beberapa penyelaman ke tapak bangkai Titanic pada 2021 dan 2022, menawarkan peluang unik untuk pelancong meneroka tapak bersejarah ikonik ini.

Pada 18 Jun 2023, OceanGate terputus hubungan dengan kapal selam Titan semasa penyelaman pertamanya ke Titanic tahun tersebut. Mereka pernah mengalami masalah yang sama sebelum ini, jadi mereka tidak memberitahu pihak berkuasa sehingga kapal selam tidak kembali tepat pada masanya. Operasi mencari secara meluas telah dijalankan, dan pada 22 Jun, serpihan daripada kapal selam Titan yang musnah ditemui berhampiran haluan Titanic.

Reka bentuk dan binaan 
Bermula pada tahun 2013, OceanGate bekerjasama dengan Makmal Fizik Gunaan (APL) Universiti Washington untuk membangunkan kapal selam dengan badan kapal yang diperbuat daripada gabungan gentian karbon dan titanium. Projek itu pada mulanya dinamakan Cyclops 2. Pada Disember 2016, OceanGate membuat pesanan untuk komponen struktur titanium pertama daripada Titanium Fabrication Corp. (TiFab). Selepas itu, pada Januari 2017, OceanGate menandatangani kontrak dengan Spencer Composites untuk menyediakan silinder komposit karbon untuk kapal selam.

Spencer Composites, yang terkenal dengan kerja mereka dalam DeepFlight Challenger, telah dipilih untuk membina badan tekanan komposit untuk Cyclops 2. Mereka diberi masa enam minggu untuk mereka bentuk badan kapal yang boleh menahan tekanan tinggi pada kedalaman maksimum 4,000 meter. Pada Mac 2018, kapal selam itu dinamakan semula sebagai Titan.

OceanGate membina silinder petak krew pada 2017. Ia mempunyai ketebalan dinding 5.0 inci (127 mm) dan bukannya 4.5 inci (114 mm) yang ditentukan untuk kekuatan struktur. Silinder terdiri daripada 480 lapisan berselang-seli kain satu arah pra-preg dan filamen luka basah, dan ia telah disembuhkan pada suhu 137°C (279 °F) selama tujuh hari. Bekas tekanan termasuk dua hemisfera titanium, dua cincin antara muka titanium, dan silinder luka gentian karbon. Silinder itu mempunyai diameter 142 cm (56 inci) dan panjang 2.4 meter (7.9 kaki), menjadikannya yang terbesar pernah dibina untuk kapal selam berawak. Salah satu penutup hujung titanium mempunyai tingkap akrilik berdiameter 380 mm (15 inci). Titan juga mempunyai struktur gelincir pendaratan dan cangkerang komposit gentian kaca luar, dan ia diikat pada gelang antara muka titanium. Dimensinya adalah lebih kurang 670 cm × 280 cm × 250 cm (22.0 kaki × 9.2 kaki × 8.2 kaki), dan beratnya 9,525 kg (21,000 paun). Kapal selam itu boleh membawa muatan maksimum 685 kg (1,510 paun) dan bergerak pada kelajuan sehingga 3 knot (5.6 km/j) menggunakan empat pendorong elektrik, diletakkan secara mendatar dan menegak. Ia boleh mengekalkan kru penuh lima orang dengan oksigen yang mencukupi selama 96 jam.

Titan dilengkapi dengan sistem pemantauan akustik masa nyata yang direka oleh OceanGate. Sistem ini mempunyai keupayaan untuk mengesan tanda-tanda awal lekuk dalam badan gentian karbon sebelum ia membawa kepada kegagalan sepenuhnya. OceanGate menuntut paten untuk sistem ini, dan Rush ialah pemegang paten. Titan dikawal menggunakan pengawal permainan yang diubah suai, sama seperti sistem kawalan yang digunakan untuk Cyclops 1.

Had 
Sebaik sahaja penumpang menaiki kapal selam, palka ditutup dan diselak dari luar; tidak ada cara untuk membuka palka dari dalam kapal. Selain itu, Titan tidak dilengkapi dengan sistem penentuan lokasi di dalam; kapal sokongan yang memantau kedudukan Titan berhubung dengan sasaran akan menghantar mesej teks kepada Titan memberikan jarak dan arah.

Jawatankuasa Persatuan Teknologi Marin mengenai Kenderaan Bawah Air Berawak menulis surat peribadi kepada Rush pada Mac 2018, menyatakan kebimbangan mengenai reka bentuk Titan. Mereka menggesa Rush supaya kapal itu "dikelaskan", yang bermaksud mendapatkannya diperakui oleh masyarakat pengelasan kapal. Mereka percaya bahawa pemasaran kapal selam, yang mendakwa ia akan memenuhi atau melebihi piawaian DNV (Det Norske Veritas), adalah mengelirukan kerana OceanGate tidak bercadang untuk menguji kenderaan itu oleh DNV. Walaupun surat itu tidak dihantar, pengerusi jawatankuasa telah berbual secara jujur ​​dengan Rush, dan mereka mencapai tahap di mana mereka mempunyai pendapat yang berbeza tetapi bersetuju untuk menerima perbezaan mereka. Pada tahun 2019, OceanGate menulis catatan blog yang menerangkan sebab Titan tidak dikelaskan. Dalam catatan blog itu, OceanGate menyatakan bahawa kebanyakan kemalangan dalam industri marin (dan penerbangan) berlaku disebabkan oleh kesilapan manusia dan bukannya kegagalan mekanikal. Mereka berhujah bahawa klasifikasi tertumpu terutamanya pada keadaan fizikal kapal dan tidak mengambil kira tindakan dan budaya syarikat, yang mereka percaya penting untuk mengekalkan keselamatan operasi peringkat tinggi.

Wartawan David Pogue berpeluang menaiki Titan untuk melihat serpihan kapal Titanic pada tahun 2022. Beliau menyedari bahawa Titan tidak mempunyai suar pencari kecemasan, iaitu peranti yang digunakan untuk mengesan lokasinya sekiranya berlaku kecemasan. Semasa ekspedisi, kapal sokongan di permukaan terputus hubungan dengan Titan selama kira-kira lima jam. Hakikat bahawa Titan tidak mempunyai suar pencari menyebabkan kebimbangan, dan idea untuk memasangnya telah dipertimbangkan. Walaupun anak kapal masih boleh menghantar pesanan ringkas kepada kapal selam itu, mereka tidak mengetahui lokasi sebenar kapal selam itu. Untuk mengekalkan tumpuan dan mengelakkan gangguan, internet kapal telah dimatikan, menghalang mereka daripada berkongsi kemas kini pada platform media sosial.

Pengujian dan pemeriksaan 
Menurut laman web OceanGate pada tahun 2023, mereka mendakwa bahawa reka bentuk dan kejuruteraan Titan dilakukan oleh OceanGate dengan kerjasama pakar dari NASA, Boeing, dan Universiti Washington. Model kapal tekanan Cyclops 2 yang lebih kecil, pada skala satu pertiga, telah dibina dan diuji di Makmal Fizik Gunaan Universiti Washington. Model itu berjaya menahan tekanan 4,285 paun setiap inci persegi (29.54 megapascal; 291.6 atmosfera), yang sepadan dengan kedalaman sekitar 3,000 meter (9,800 kaki). Walau bagaimanapun, selepas kehilangan Titan pada tahun yang sama, Universiti Washington menjelaskan bahawa Makmal Fizik Gunaan mereka tidak terlibat dalam reka bentuk, kejuruteraan atau ujian kapal selam Titan. Begitu juga, Boeing menyatakan bahawa mereka bukan rakan kongsi dalam projek Titan dan tidak mereka bentuk atau membina kapal selam itu. NASA mengesahkan bahawa mereka mempunyai Perjanjian Akta Angkasa dengan OceanGate melalui Pusat Penerbangan Angkasa Marshall mereka tetapi menjelaskan bahawa mereka tidak menjalankan ujian atau pembuatan menggunakan tenaga kerja atau kemudahan mereka sendiri. Rush sebelum ini telah menyebut perkongsian dengan NASA, Boeing, dan Universiti Washington apabila membincangkan reka bentuk improvisasi Titan, menggunakan komponen luar rak, semasa temu bual dengan David Pogue pada tahun 2022.

Pada Januari 2018, David Lochridge, Pengarah Operasi Marin di OceanGate, memeriksa Titan semasa peralihan daripada fasa kejuruteraan kepada kesediaan operasi. Beliau memfailkan laporan kawalan kualiti yang menyatakan bahawa tiada ujian tidak merosakkan telah dijalankan ke atas badan gentian karbon untuk mengenal pasti isu yang berpotensi seperti lompang dan delaminasi yang boleh menjejaskan kekuatannya. Sebaliknya, beliau dimaklumkan bahawa OceanGate akan bergantung pada sistem pemantauan akustik masa nyata, yang Lochridge percaya tidak akan memberikan amaran yang mencukupi kepada anak kapal sekiranya berlaku kegagalan lambung kapal, menyebabkan mereka sedikit masa untuk membatalkan misi dengan selamat dan berpindah. Sehari selepas Lochridge menyerahkan laporannya, beliau dipanggil ke mesyuarat di mana beliau mengetahui bahawa tingkap akrilik pada kapal selam hanya dinilai untuk kedalaman 1,300 meter (4,300 kaki) kerana OceanGate tidak mahu melabur dalam reka bentuk tingkap dinilai untuk kedalaman 4,000 meter (13,000 kaki). Semasa pertemuan ini, Lochridge mengulangi kebimbangannya dan menyatakan bahawa beliau tidak akan membenarkan ujian kru tanpa melakukan imbasan menyeluruh terhadap badan kapal. Akibat pendiriannya, Lochridge telah dipecat daripada jawatannya. Berikutan pemecatannya, OceanGate memfailkan saman terhadap Lochridge pada Jun, menuduhnya berkongsi rahsia perdagangan proprietari secara tidak wajar dan mengeluarkan alasan penipuan untuk pemecatannya. Tuntutan itu diselesaikan melalui penyelesaian yang dicapai pada November 2018.

OceanGate menjalankan ujian selam cetek awal dengan kru di Puget Sound. Mereka juga mendakwa bahawa pada tahun 2018, mereka melakukan ujian Titan tanpa kru hingga kedalaman 4,000 meter (13,000 kaki) untuk mengesahkan reka bentuk. Tambahan pula, pada April 2019, empat krew mencipta rekod dengan  hingga kedalaman 3,760 meter (12,340 kaki). Tambahan pula, pada April 2019, empat krew mencipta rekod dengan turun di Titan hingga kedalaman 3,760 meter (12,340 kaki). Semasa turun secara solo oleh Rush pada 10 Disember 2018, beliau mengalami daya apungan positif yang tidak dijangka apabila menuruni melepasi 3,000 meter (10,000 kaki). Untuk mengatasinya, Rush menggunakan pendorong menegak, yang menyebabkan gangguan pada sistem komunikasi, mengakibatkan kehilangan sentuhan dengan kapal permukaan selama kira-kira satu jam. Dengan terjunan ini, Rush menjadi orang kedua yang menyelam secara solo hingga kedalaman 4,000 meter (13,000 kaki), selepas terjunan James Cameron ke Challenger Deep di Palung Mariana pada kira-kira 11,000 meter (36,000 kaki) pada tahun 2012.

Selepas selesai ujian pada Januari 2020, badan kapal Titan mula menunjukkan tanda-tanda keletihan kitaran, yang membawa kepada keputusan untuk menurunkan kadar kapal selam kepada kedalaman 3,000 meter (9,800 kaki). Sebagai tindak balas, badan silinder komposit, yang dibina oleh Spencer, telah dibaiki atau digantikan oleh Electroimpact dan Janicki Industries pada 2020 atau 2021, sebelum perjalanan pertama ke Titanic. Menurut Rush, bahan gentian karbon yang digunakan dalam badan kapal pada asalnya adalah milik Boeing. Walau bagaimanapun, OceanGate telah membelinya pada diskaun yang besar kerana mereka telah melebihi jangka hayat yang disyorkan. Sebaliknya, Boeing menyatakan bahawa mereka tidak mempunyai rekod yang menunjukkan bahawa mereka menjual gentian karbon kepada OceanGate atau Rush.

Pelancongan RMS Titanic 
Pada 1 September 1985, Robert Ballard, dengan bantuan daripada kapal penyelidikan Knorr dan kapal selam Argo, menemui serpihan RMS Titanic. Pada tahun berikutnya, pada tahun 1986, Ballard dan dua rakannya menjalankan tinjauan terperinci dan pemeriksaan Titanic menggunakan kapal selam Alvin dan Jason Jr., bersama-sama dengan kapal sokongan RV Atlantis II. Sejak itu, terdapat lawatan terhad ke atas serpihan Titanic, terutamanya oleh kapal selam kelas Mir Rusia. Kapal selam ini telah dikontrak secara khusus pada tahun 1990-an untuk tujuan meneroka bangkai Titanic. Mereka bertanggungjawab merakam rakaman yang kemudiannya digunakan dalam adegan pembukaan filem 1997 "Titanic."

Pada tahun 2016, selepas melakukan lawatan pelancong ke bangkai kapal Andrea Doria, Rush mengakui bahawa terdapat satu bangkai kapal yang menonjol di atas semua yang lain - Titanic. Beliau menyebut bahawa jika orang diminta untuk menamakan sesuatu di bawah air, jawapan yang paling biasa mungkin adalah jerung, ikan paus, dan Titanic.

Bermula pada tahun 2021, Titan telah digunakan untuk pelbagai ekspedisi tinjauan tapak serpihan Titanic. Rush menyatakan bahawa keupayaan Titan menjadikannya sangat sesuai untuk meneroka medan serpihan, dan data yang dikumpul daripada imbasan tepat boleh digunakan untuk membina model 3D yang komprehensif bagi bangkai kapal.

Apabila OceanGate pada mulanya mengumumkan rancangan mereka untuk ekspedisi Titanic pada tahun 2017, perjalanan pertama dijadualkan pada tahun berikutnya. Harga untuk setiap tempat duduk pelancong ditetapkan pada AS$105,129, yang dipilih untuk sepadan dengan harga tiket untuk suite Vanderbilt di Titanic di 1912, diselaraskan untuk inflasi.

Rujukan

Pautan luar 

  ()
  menampilkan wartawan David Pogue untuk CBS Sunday Morning

Syarikat perkhidmatan perniagaan di Amerika Syarikat
Syarikat pelancongan dan percutian di Amerika Syarikat