Ogdoad (Mesir purba)

Dalam kepercayaan Mesir purba, Ogdoad ( "lapan Agung"; Mesir purba: ḫmnyw, nisba majmuk  "lapan") atau Parasta (daripada pinjaman Sanskrit: para "tinggi, agung", dan asta "lapan") merupakan lapan dewa kuno asal yang disembah dahulu kala di Hermopolis.

Sumber yang menyebut Ogdoad berasal daripada zaman Kerajaan Lama Mesir, dan kelihatan begitu kuno dan lapuk sehingga telah dilupakan semua orang kecuali pakar bidang keagamaan, walaupun digubah masa Prasasti Ahram hingga ke penghujung Kerajaan Lama. Ogdoad sering dinyatakan dalam Teks Keranda dari Kerajaan Pertengahan Mesir. Gambaran tertua Ogdoad yang ditemui tidak berasal dari zaman sebelum Firaun Seti I (Kerajaan Baharu, kurun ke-13 SM), dan ia dijumpai semula semasa ahli bidang keagamaan Hermopolis mencari hikayat penciptaan Mesir yang lebih teliti.

Teks-teks dari Zaman Akhir menceritakan bahawa dewa mempunyai kepala katak manakala dewi mempunyai kepala ular, dan sering digambarkan dalam ukiran timbul dalam Kerajaan Ptolemy.

E. A. Wallis Budge (1904) membandingkan kepercayaan ini dengan empat pasang dewa kuno yang disebut dalam mitos penciptaan Babylon Enûma Eliš, iaitu Abzu dan Tiamat, Lakhmu dan Lakhamu, Ansyar dan Kisyar, Anu danNudimmud.

Budge juga suarakan pendapatnya bahawa Ogdoad ialah "para dewa" yang asal, atau pꜣwt nṯrw, dilambangkan dengan sembilan "paksi" atau "tiang bendera" (tulisan lambang untuk "tuhan", N10:t-R8*R8*R8*R8*R8*R8*R8*R8*R8), terhasil dengan menambah seorang dewa agung Heliopolis kepada para Ogdoad yang asal, iaitu Tem, oleh penggubah sistem ketuhanan yang menyerupai Prasasti Ahram.

Nama 
Kelapan-lapan dewa dipasangkan secara dewa-dewi (dan nama dewi berasal daripada nama dewa), seperti berikut:

Nama Nu and Naunet ditulis dengan huruf penerang (huruf yang membezakan antara dua maksud untuk satu perkataan) untuk langit dan air, dan mungkin juga ia melambangkan air dari hikayat penciptaan Mesir.

Pasangan keempat mempunyai banyak nama lain; kadangkala nama Qerḥ diganti dengan Ni, Nenu, Nu, atauAmun, dan Qerḥet diganti dengan Ennit, Nenuit, Nunu, Nit, atau Amunet. Maksud baku untuk qerḥ ialah "malam", tetapi penerang yang diimbuhkan (D41 untuk "berhenti, tamat, menolak") juga bermaksudkan rehat.

Ciri-ciri 
Ḥeḥu dan Ḥeḥut tidak mempunyai huruf penerang; menurut Brugsch (1885), nama mereka dikaitkan dengan perkataan untuk 'tidak terperi' atau anta permana (infiniti), ḥeḥ, dan juga memaksudkan aion atau berzaman-zaman. Tetapi menurut konteks dalam beberapa petikan yang menyebut Ḥeḥu, Brugsch juga berkata yang ia mungkin sebuah personifikasi atmosfera antara langit dan bumi (bandingkan. Shu, dewa udara).

Nama Kekui dan Kekuit ditulis dengan sebuah penerang dengan menggabungkan lambang langit dengan tongkat atau cokmar yang digunakan untuk perkataan yang memaksudkan kegelapan dan kesamaran, dan kkw sebagai perkataan biasa bermaksud "kegelapan", menunjukkan bahawa dewa-dewi ini melambangkan kegelapan awal zaman.

Pasangan keempat tidak mempunyai ciri-ciri yang tetap kerana mempunyai banyak nama. Maksud baku qerḥ ialah "malam", tetapi penerang (D41 untuk "berhenti, tamat, menolak") juga bermaksud  rehat.

Tiada satu cara yang benar untuk cirikan tugas kempat-empat pasangan dewa-dewi ini, dan jelas sekali "orang Mesir purba sendiri tidak mempunyai satu faham yang jelas" berkenaan tugasan sebegitu. Apapun, ada yang cuba untuk kaitkan mereka dengan "empat konsep tepat"
kepada empat pasangan.
Contohnya, dalam konteks Kerajaan Baharu, Karenga (2004) menggunakan "kebendaliran" (untuk "banjir, air"), "kegelapan", "ketakterbatasan" dan "kehalimunanan" (untuk "rehat, lahu").

Lihat juga 

 Ennead

Rujukan

Bibliografi

Pautan luar