Al-Muhallab ibn Abi Sufra

Abū Saʿīd al-Muhallab ibn Abī Ṣufra al-Azdī (;   702) merupakan seorang jeneral Arab dari suku Azd yang bertempur demi khalifah Rashidun, Umayyad dan Zubayrid  antara pertengahan 640-an sehinggalah kematiannya. Beliau berkhidmat dalam tempoh yang berturut-turut sebagai gabenor Fars (685–686), Mosul, Arminiya dan Adharbayjan (687–688) dan Khurasan (698–702). Keturunan Al-Muhallab, dikenali sebagai Bani al-Muhaliba, menjadi keluarga yang amat berpengaruh, kebanyakan ahlinya memegang jawatan yang tinggi di bawah pelbagaikhalifah Umayyad dan Abbasid, atau menjadi ulama yang terkenal.

Sepanjang kerjaya tentera awalnya, beliau menyertai banyak kempen tentera Arab menentang orang Parsi di Fars, Ahwaz, Sistan dan Khurasan ketika pemerintahan berturut-turut khalifah Umar (), Uthman (), Ali () dan Mu'awiya I (). Menjelang tahun 680, sukunya, suku Azd dari Oman, menjadi puak tentera besar dalam garison Basra Arab, landas pelancaran untuk penaklukan Parsi. Berikutan kejatuhan pemerintahan Umayyad di Iraq dan Khurasan pada tahun 683–684, ketika Perang Saudara Muslim Kedua, al-Muhallab dikerah oleh askar-askar Basran untuk memimpin kempen tentera menentang Azariqa, sebuah puak Kharijite yang telah menawan Ahwaz dan mengancam Basra. Al-Muhallab menyebabkan mereka tamparan keras dan mengusir mereka ke Fars pada tahun 685. Beliau dianugerahi jawatan gabenor di wilayah itu oleh khalifah anti-Umayyad Abdullah ibn Zubair (), yang pertuanannya telah diiktiraf di Basra ekoran daripada penyingkiran Umayyad. Al-Muhallab kemudian memegang peranan perintah dalam kempen tentera Zubayrid yang berjaya untuk menyingkirkan pemerintah yang berpangkalan di Kufa iaitu al-Mukhtar al-Thaqafi pada tahun 686/87. Selepas kejayaan ini, beliau dipindahkan ke jawatan gabenor Mosul. Di sana, beliau ditugaskan melindungi Iraq daripada serangan yang berpotensi dari Syria yang dikawal oleh Umayyad. 

Kebangkitan semula Azariqa di Ahwaz pada tahun 688/89 nampak beliau dipindah sekali lagi ke hadapan itu oleh Zubayrid. Apabila Zubayrid diusir dari Iraq oleh Umayyads pada tahun 691, al-Muhallab ganti baiah kepada khalifah Umayyad Abdul Malik (), yang menyimpannya memimpini perang dengan Azariqa. Dengan sokongan utama dari gabenor Umayyad yang berkuasa di Iraq, Hajjaj ibn Yusuf, al-Muhallab bertindak mengalahkan Kharijites pada tahun 698. Sepanjang pertempuran 13 tahun dengan Kharijites, al-Muhallab selalu dipandang amat diperlukan oleh Basrans dan pemerintah-pemerintah Zubayrid dan Umayyad yang berturut-turut. Hajjaj menjadikan al-Muhallab gabenor Khurasan pada tahun 698. Dari sana, beliau memulakan penaklukan Arab conquests di Transoxiana, memimpini pengepungan dua tahun panjangnya di Kish. Beliau akhirnya dipaksa berundur ke ibu kotanya di Merv dan meninggal dunia dalam perjalanan ke sana. Beliau diganti oleh anaknya Yazid bin al-Muhallab.

Nota

Rujukan

Bibliografi

Kelahiran 632
Kematian 702
Gabenor Umaiyah di Khurasan
Panglima Khilafah Umaiyah
Penaklukan Transoxiana oleh Muslim
Orang dalam penaklukan Parsi oleh Muslim
Orang dalam Fitnah Kedua
Bani Muhallab