Petaling Jaya

Petaling Jaya atau PJ merupakan sebuah bandar raya dan bandar terbesar di negeri Selangor, Malaysia. PJ diwujudkan pada tahun 1952 sebagai sebuah bandar universiti dan bandar satelit bagi bandaraya Kuala Lumpur. Keluasan PJ adalah kira-kira 97.2 km2. Petaling Jaya terletak di daerah Petaling yang merupakan daerah yang memiliki populasi tertinggi dan termaju di negeri Selangor.

Pada 20 Jun 2006 Petaling Jaya dinaikkan taraf menjadi sebuah bandar raya dan tidak lagi sebagai bandar satelit kepada bandaraya Kuala Lumpur. Datuk Bandar Petaling Jaya, Dato' Ahmad Termizi Puteh kini menerajui Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ) yang baru ditubuhkan. Beliau juga ialah bekas presiden Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ).

Sejarah 
Petaling Jaya asalnya sebuah ladang getah seluas 486 hektar yang dimiliki oleh syarikat British, Effingham Estate. Kampung Petaling merupakan  sebuah petempatan pelombong bijih timah pendatang China yang bekerja di lombong-lombong sekitar Sungai Besi, Seri Kembangan, Balakong dan Kuala Lumpur itu sendiri. 

 Petaling Jaya wujud sejak zaman darurat lagi iaitu dengan pemindahan penduduk ke Kampung Petaling yang diilhamkan oleh Leftenan Jeneral Sir Gerald Templer. Ia dibangunkan oleh Kerajaan British di Tanah Melayu. 

 Pada tahun 1965 Kawasan Perdagangan Bebas Sungai Way di Petaling Jaya telah dibangunkan bagi kawasan perindustrian yang semakin diperlukan di Malaysia. Zon perdagangan bebas ini telah dibangunkan agak serentak dengan zon di Bayan Lepas dan Kawasan Perindustrian Tasek di Ipoh, Perak.

 Petaling Jaya ditadbir oleh Pegawai Daerah Kuala Lumpur dan Lembaga Bandaran Petaling Jaya. Kawasan itu yang dikhaskan untuk pembangunan bandar baru telah menunjukkan kemajuan yang mendadak pada tahun 1954.

 Petaling Jaya Authority ditubuhkan pada penghujung 1954 yang kemudiannya dikenali sebagai Perbadanan Kemajuan Petaling Jaya untuk memajukan bandar satelit itu melalui Ordinan 36.

 Pada 1 Januari 1964, sebuah Lembaga Bandaran yang mempunyai autonomi kewangan sendiri ditubuhkan melalui Warta Kerajaan Negeri Selangor G.N Bil.2/1964 untuk mentadbir bandar Petaling Jaya yang mempunyai jumlah penduduk seramai 35,100 orang.

 Pada 1 Januari 1977, Lembaga Bandaran telah dinaikkan taraf menjadi Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ) berikutan penggubalan Akta Kerajaan Tempatan 1976.

 Taraf baru ini memberi kesan yang besar pada kedudukan dan potensi Petaling Jaya sebagai bandar satelit dan meransang pertumbuhan pesat kawasan-kawasan sekitarnya seperti Sungai Way, Kelana Jaya, Subang Jaya dan USJ.

 Pada awal 1997, pemisahan sempadan di Petaling Jaya dilakukan dan sebahagian kawasan di Petaling Jaya seperti Subang Jaya (SS12 hingga SS19), Bandar Sunway (PJS7, PJS 9 dan PJS 11) dan USJ telah diletakkan di bawah pentadbiran baru Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ). Sebahagian kawasan Bandar Sunway yang merangkumi PJS 8 dan PJS 10 masih kekal dibawah pentadbiran Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ).

 Pada masa sama, MPPJ mengambil alih Bandar Utama , Kota Damansara dan  kawasan Bukit Lanjan dan mukim Sungai Buloh yang kemudian dibangunkan sebagai Bandar Sri Damansara, Damansara Damai ,Damansara Perdana dan Mutiara Damansara. Ia telah menyebabkan keluasan Petaling Jaya bertambah pada 97.2 km persegi seperti sekarang.

 Ogos 2005, Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ) telah memohon kepada kerajaan pusat status bandaraya. 

 16 Mac 2006, Menteri Besar Selangor Datuk Seri Dr Mohamed Khir Toyo mengumumkan Petaling Jaya sebagai bandar kedua di Selangor yang diberikan status bandaraya selepas Shah Alam.

 20 Jun 2006, Petaling Jaya diberi status Bandaraya dan mula ditadbir oleh Majlis Bandaraya Petaling Jaya. Ketika, Petaling Jaya adalah bandaraya ke-2 di Selangor selepas Shah Alam dan bandaraya ke-11 di Malaysia.

Sejarah pembangunan

Tumpuan pembangunan Petaling Jaya bertempat  di "Old Town Petaling" yang telah wujud sebelum 1952 lagi. Sebuah jalan utama diberi nama sempena nama Sir Gerald Templer iaitu Jalan Templer. 

Pelbagai kemudahan prasarana telah dibina bagi kemudahan penduduk. Antaranya ialah bekalan elektrik, jalan raya, bekalan air, telefon, balai raya, perumahan dan sistem pengangkutan. 

Anda boleh sesat di Petaling Jaya kerana ia bersambung dengan Subang Jaya, Kelana Jaya, Sunway, Shah Alam, Puchong dan Kuala Lumpur. Lapangan Terbang Sultan Abdul Aziz Shah amat dekat dengan Petaling Jaya. 

Bolehlah dikatakan Petaling Jaya sebuah bandar yang terancang dari segi sistem jalan raya sebagaimana Shah Alam dan Bandar Baru Bangi.

 Pada tahun 1952, 800 buah rumah telah siap dibina manakala 200 lagi di dalam pembinaan. Pembangunan awal Petaling Jaya juga meliputi Seksyen Satu, Seksyen Dua dan Seksyen Tiga.
 Terdapat beberapa deretan rumah kedai, balai raya dan stesen bas di Old Town. 
 Pada penghujung 1957, lebih 3,200 buah rumah dan 100 buah kedai serta 28 buah kilang beroperasi di Petaling Jaya. 
 Tahun 1957 juga, yang sama juga fasa pertama Lebuhraya Persekutuan yang menghubungkan Kuala Lumpur, Petaling Jaya dan Pelabuhan Klang dibuka.
 Hospital Assunta turut dibina sebagai hospital sulung yang menawarkan perkhidmatan kepada penduduk tempatan. The Chartered Bank of India, Australia and China di Jalan Othman adalah bank pertama yang dibuka di Petaling Jaya.
 Kesungguhan untuk menjadikan Petaling Jaya sebagai bandar baru terancang terus disemarakkan dengan sokongan Kerajaan Persekutuan yang telah memberi pinjaman bagi pertambahan kawasan sejumlah 550 hektar tanah dan 397 hektar tanah tebus guna lombong untuk dibangunkan.
 New Town dibuka. Seksyen 52 atau PJ New Town yang lebih dikenali oleh penduduk setempat sebagai State telah dibangunkan. State adalah nama panggung wayang pertama dibina di Petaling Jaya dan masih beroperasi sehingga kini. Di sinilah tertumpunya pusat pentadbiran dan perdagangan di Petaling Jaya.
 16 Mac 1987 Menara MPPJ setinggi 27 tingkat yang bernilai RM50 juta telah dirasmikan oleh Sultan Selangor ketika itu Almarhum Sultan Salehuddin Abdul Aziz Shah. Menara ini menjadi mercu tanda Petaling Jaya dan nadi di New Town.

Seksyen bandaraya

Petaling Jaya terbahagi kepada beberapa. Beberapa kawasan dibahagikan kepada kawasan-kawasan perumahan yang lebih kecil (kejiranan), sebagai contoh SS5D. Beberapa seksyen mempunyai namanya sebagai contoh (SS1 sebagai Kampung Tunku), manakala seksyen-seksyen lain dikumpulkan bersama-sama (SS3, SS4, SS5, SS6 dan SS7 sebagai sebahagian daripada Kelana Jaya). Selain itu, Petaling Jaya juga terdiri daripada beberapa perbandaran makmur seperti Damansara.

Zon perindustrian

Kedudukannya yang strategik antara Kuala Lumpur dan Pelabuhan Klang membuka banyak peluang pelaburan dari dalam dan luar negara.

Kawasan yang diperuntukkan tidak dapat menampung pertumbuhan kawasan perindustrian yang pesat mendorong kerajaan meneroka kawasan baru di utara Petaling Jaya seluas 120 hektar dibangunkan sebagai kawasan perindustrian.

Sambutan yang sangat baik dari pelabur-pelabur telah memberi ruang kepada penubuhan Zon Perdagangan Bebas di kawasan Sungai Way. Antara pelabur asing termasuklah dari Amerika Syarikat, Eropah, Jepun, Taiwan dan Korea.

Kebanyakan kilang terletak di Seksyen 51, 51A, 13 dan 19. Tumpuan perusahaan adalah terhadap sektor pembuatan, elektronik, pemprosesan bahan mentah, produk pengguna, industri teknologi tinggi dan industri berorientasikan perkhidmatan pelanggan.

Antara kilang yang beroperasi di Petaling Jaya adalah Panasonic, Matsushita, Omron, Motorola dan Western Digital.

Kepadatan penduduk

Kewujudan awal Petaling Jaya adalah untuk mengatasi kepadatan penghuni Kuala Lumpur. Pada 1964, jumlah penduduk Petaling Jaya berjumlah 35,100 orang.

Pada pertengahan 1970-an, penduduk Petaling Jaya meningkat kepada 100,000 orang. Setelah lebih 50 tahun pembukaannya, kini pembangunan di Petaling Jaya amat pesat selari dengan arus peningkatan jumlah penduduk yang mencapai lebih 500,000.

Pada tahun 2000, Petaling Jaya mempunyai penduduk seramai 355,530 orang dengan keluasan sebanyak 51.4 km2. Penduduk sebenar pada tahun 2003 akan menjadi lebih kurang seramai 450,000 penduduk tanpa mengambil kira jumlah penduduk dari sekitar kawasan Kuala Lumpur-Petaling Jaya yang akan mengakibatkan jumlah penduduk seramai 1.5 juta orang. Penduduknya terdiri daripada 55% Cina, 30% Melayu dan 13% India. 

Petaling Jaya menjadi kawasan tumpuan penduduk termasuk kawasan Seksyen 52, kawasan Sungai Way-Subang (SS), Bandar Utama, Kota Damansara, Damansara Perdana, Bandar Sri Damansara dan Damansara Damai bagi menampung permintaan penduduk.

Jumlah pegangan harta di Petaling Jaya ialah sebanyak 151 366 manakala kutipan hasil sehingga 2005 adalah dianggarkan berjumlah RM 184.63 juta.

Mercu tanda 
 Universiti tertua di Malaysia, Universiti Malaya terletak di sempadan PJ dan KL. Pada 1983, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia turut didirikan di PJ, namun kini kampus utama UIAM adalah di Gombak.

 Mercu tanda lain ialah gerbang Kota Darul Ehsan yang menandakan sempadan PJ dan KL secara simbolik. Gerbang ini terletak di Lebuhraya Persekutuan yang merupakan satu-satunya lebuh raya yang menghubungkan PJ dan KL pada masa itu. Kota Darul Ehsan bercirikan seni bina Moor siap dibina pada 1981.

Yang Pertama dan terawal di Petaling Jaya

 Syarikat Kewangan Pertama - Malaya Borneo Building Society
 Bank Terawal - The Chartered Bank of India, Australia dan China, Jalan Othman
 Industri Tempatan Pertama - Dunlop Malaysia Sdn Bhd dan Colgate Palmolive
 Sekolah Menengah Pertama - Sekolah Menengah Assunta, Jalan Changgai
 Institut Pendidikan Tinggi Awam Pertama - RIDA College (kini UiTM), Jalan Othman
 Pusat Membeli-belah Pertama - The Cold Storage(Jaya Supermarket), Seksyen 14
 Panggung Wayang Pertama - Panggung Wayang Majestic di Jalan Othman dan Panggung Wayang State di Jalan Yong Shook Lin
 Persatuan penduduk Pertama - Persatuan Kebajikan Penduduk Islam Petaling Jaya Barat
 Hotel/Motel Terawal - Shah's Village Motel dan Jaya Puri(PJ Hilton)
 Masjid Terawal - Masjid Sultan Abdul Aziz, Seksyen 3
 Stesen Minyak Terawal - Stesen Minyak Shell, Jalan Gasing dan Stesen Minyak Mobil, Jalan Selangor

Bandar kembar
 Guangzhou, China
 Bandung, Indonesia
 Miyoshi City, Saitama, Japan
 Asan, Korea Selatan

Nota kaki
 Fadzli Fadhilah
 Utusan Malaysia, Selasa 20 Jun 2006

Rujukan

Lihat juga 
 Bandar raya di Malaysia

Pautan luar 

 Laman web rasmi Majlis Bandaraya Petaling Jaya
 Petaling Jaya Net - PJ Community
 Peta-peta berkaitan dengan Petaling Jaya

Bandar raya di Selangor
Bandar terancang di Malaysia