Perampasan kapal tangki MT Orkim Harmony

Perampasan kapal tangki MT Orkim Harmony merupakan sebuah siri perampasan yang berlaku pada 11 Jun 2015. Kapal tersebut hilang dari pemantauan radar pada 8.50 malam. Kapal ini membawa 6,000 (5,879) tan metrik muatan petrol RON95 bernilai RM21 juta menjurus kepada rompakan lanun. Kapal MT Orkim Harmony sedang dalam pelayaran dari Melaka ke Pelabuhan Kuantan apabila ia dilaporkan hilang. Kapal tangki itu berdaftar di Malaysia. Ia membawa 22 orang kru dengan 16 daripadanya adalah warga Malaysia, 5 rakyat Indonesia dan 1 warga Myanmar. Mereka berusia antara 20 hingga 64 tahun. MT Orkim Harmony adalah kapal milik syarikat Magna Meridian Sdn Bhd dan muatan petrol yang dibawa adalah milik Petronas. Setakat ini ada 11 kapal tangki yang dimiliki oleh dua syarikat.

Pusat Laporan Kegiatan Melanun Biro Maritim Antarabangsa (IMB) yang berpangkalan di Kuala Lumpur mengesahkan menerima laporan mengenai kapal tangki membawa petrol hilang di kedudukan 30 batu nautika timur Tanjung Sedili, Kota Tinggi. Lanun tersebut telah mematikan sistem pengenalan automatik (AIS) supaya kapal tersebut tidak dapat dikesan atau dijejaki pihak berkuasa sekali gus memudahkan penjenayah terbabit melarikan kapal berkenaan.

Sehingga 16 Jun 2015, kerajaan, syarikat serta keluarga kru setakat ini juga tidak menerima apa-apa panggilan daripada mana-mana pihak bagi tujuan menuntut wang tebusan. Syarikat berkenaan hanya melaporkan tentang kehilangan kapal itu pada pukul 7.30 pagi, 12 Jun sedangkan kejadian tersebut berlaku pada hari Rabu 11 Jun, jam 8.57 malam. kelewatan laporan dari syarikat itu kira-kira 10 jam, kedudukan kapal dianggarkan berada 180 kilometer dari lokasi terakhirnya.

Modus operandi rompakan
Berdasarkan modus operandi kes rompakan terdahulu, muatan minyak akan dipindahkan ke kapal lain di tengah laut dan kru akan dilepaskan untuk mengendalikan semula kapal tersebut ke pelabuhan berhampiran. Namun muatan petrol RON95 dibawa kapal MT Orkim Harmony adalah sukar dan berisiko untuk dipindahkan memandangkan ia mudah terbakar.

Mereka masih mencari kemudahan untuk memindahkan minyak kepada pelanggan mereka. Bahan bakar kapal itu boleh bertahan selama 22 hari.

Kapal itu dilengkapi pelbagai alat perhubungan dan sistem pengesan yang boleh memberikan kedudukannya sepanjang masa namun sehingga kini ia gagal dikesan.

Timbalan Ketua Pengarah Operasi Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia Laksamana Madya Maritim Datuk Ahmad Puzi Ab Kahar menyatakan setakat ini tiada panggilan kecemasan diterima daripada kapal itu selain tiada tanda ia menghadapi kemalangan ketika hilang pada 8.57 malam Khamis . Beliau menolak kemungkinan kapal itu dirampas dan anak kapal dijadikan tebusan memandangkan sehingga 3.30 petang tadi tiada mana-mana pihak menghubungi untuk meminta wang tebusan.

Kalau kapal bocor sekalipun mesti kru kapal sempat membuat panggilan kecemasan. Jika karam atau kemalangan pasti ada tumpahan minyak. Setakat ini tiada tanda-tanda seperti itu. Jadi kebarangkalian kapal itu dirompak (lanun) adalah besar.

Operasi mencari dan menyelamat (SAR) kapal itu
Operasi SAR besar-besaran melibatkan 10 buah kapal, tiga bot dan satu pesawat milik Maritim dan Tentera Laut Diraja Malaysia (TLDM) dengan kira-kira 1,500 anggota yang meliputi kawasan pencarian seluas 50,000 kilometer persegi diyakini akan membuahkan hasil sedikit masa lagi. Antaranya ialah tiga kapal milik TLDM iaitu KD Terengganu, KD Pendekar dan KD Ganyang. Lain-lain ialah KM Mulia, Pengawal 32 dan Penggalang 14.

Jika keadaan cuaca baik ia akan berada pada kelajuan konsisten. Kalau kapal menuju ke utara, pada ketika ini ia dijangka berada di perairan Vietnam, kalau ke timur ia akan berada di perairan Sabah.

Tetapi jika sebelum sampai perairan Sarawak, kapal itu akan membelok ke kanan ia akan ke Pontianak (Kalimantan) atau lebih jauh ke Tanjung Priok berhampiran Jakarta. Kemungkinan juga kapal itu bersembunyi di perairan kepulauan Anambas dan Natuna (Indonesia). 

Sehubungan itu Maritim dan TLDM telah membuat sekatan di semua laluan keluar daripada perairan negara.Pihak Maritim telah berhubung dengan semua pihak berkuasa negara-negara Asean serta mendapatkan kerjasama negara Amerika Syarikat dan Australia bagi menjejaki kapal itu. 

Pengarah Operasi Wilayah Selatan Maritim Malaysia, Laksamana Pertama Ibrahim Mohamed memaklumkan bahawa Maritim Malaysia telah memanjangkan maklumat ini kepada Singapore Police Coast Guard (SPCG), Badan Mencari dan Menyelamat Nasional (Basarnas) dan Badan Keamanan Laur Republik Indonesia (Bakamla RI) bagi membantu mengesan kapal tersebut.

Pengarah Operasi APMM Laksamana Pertama Maritim Ibrahim Mohamad menyatakan bahawa operasi pencarian diteruskan meliputi kawasan seluas 20,000 kilometer persegi melibatkan Tanjung Penawar hingga ke Mersing seterusnya melangkaui sempadan perairan Malaysia dan negara jiran.

Kehilangan kapal MT Orkim Harmony adalah kes keempat di Laut China Selatan pada tahun ini dengan tiga daripada kes itu merupakan rompakan. Maritim menyiasat kes kehilangan kapal itu daripada semua sudut termasuk latar belakang anak kapal serta laluan kapal tersebut.

Sehubungan itu beliau menggesa semua syarikat perkapalan untuk membuat laporan kepada pihaknya secepat mungkin sekiranya berlaku kecemasan atau kehilangan kapal bagi memudahkan pencarian.

Senarai kru kapal tangki

Kehilangan kapal tangki yang lain
 Pada 4 Jun 2015, kapal tangki Orkim Victory yang membawa  7,100 minyak diesel hilang di perairan yang sama. Kapal itu dalam perjalanan dari Melaka ke Pelabuhan Kuantan. Sebuah bot laju lanun telah merompak kapal tangki itu. Kru kapal tangki itu ialah 8 rakyat Malaysia, 7 Indonesia dan 3 rakyat Myanmar.
 Pada 15 Jun 2014, kapal tangki minyak MT Ai Maru yang ditawan lanun semalam di Selatan Pulau Aur, Mersing. Kementerian Pertahanan menyatakan bahawa kapal milik Singapura itu membawa 'Marine Gas Oil' telah ditawan lanun kira-kira 30 batu nautika selatan Pulau Aur kira-kira 8.30 pagi dan diselamatkan kira-kira 1.40 pagi , 15 Jun 2015
    
Beradasarkan maklumat, KD Terengganu yang berpangkalan di Tanjung Gelang, Kuantan telah diarahkan untuk memintas kapal tangki itu dan kemudian mengesannya bersauh di posisi 155 Pulau Aur.Bagaimanapun lanun telah melarikan diri dengan menggunakan bot laju ke perairan antarabangsa. Kapal kemudiannya diserahkan kepada APMM Wilayah Selatan untuk siasatan lanjut. Timbalan Ketua Pengarah (Operasi) APMM, Datuk Mohd Puzi Ab Kahar mengesahkan kapal tangki itu membawa kira-kira 700,000 liter minyak diesel yang bernilai RM1.4 juta.Kemungkinan terdapat penglibatan orang dalam termasuk anak kapal dan kaptennya dalam kejadian itu.

Lihat juga
 Perampasan kapal tangki MT Zafirah

Nota kaki

Rujukan

Pautan luar
 Recovery of Orkim Harmony  on RECAAP
 Chronology of MT Orkim Harmony hijack at the My Sinchew
 Video on the arresting of the pirates by Vietnamese authorities on Tinmoi 

Lanun
Kapal tangki
Petronas
2015 di Malaysia