Melaka (pokok)

Pokok melaka ( , nama botani: Phyllanthus emblica) ialah sejenis pokok daun luruh daripada keluarga Phyllanthaceae yang terdapat di kawasan tropika Asia Tenggara dan Asia Selatan. Ia terkenal untuk buahnya yang boleh dimakan. Nama umum untuk pokok ini termasuk:
 bahasa Sanskrit: amalaka 
 bahasa Hindi: amla 
 bahasa Tamil: nelli
serta aonla, aola, amalaki, amla berry, dharty, aamvala, aawallaa, emblic, emblic myrobalan, nellikai, nillika, dan usareekai.

Lebih banyak cendikiawan dan ahli sejarah bersetuju pada hari ini bahawa negeri Melaka memperoleh namanya daripada nama pokok ini. Jalan fikiran mereka berasas daripada tabiat penduduk tempatan pada masa itu yang suka menamakan tempat mengikuti nama pokok ataupun tumbuhan. Banyak pokok melaka pada masa itu bertumbuh di tebing Sungai Air Lereh.

Morfologi 
Pokok melaka ialah sejenis pokok yang kecil hingga sederhana, dan mencapai ketinggian antara 8 hingga 18 meter. Batangnya bengkok, dan dahan-dahannya terbuka luas. Bentuk daunnya mudah sahaja dengan tangkai yang pendek, dan bunganya berwarna kuning hijau. 

Buah melaka berwarna hijau kuning muda, berbentuk hampir bulat dengan enam jalur tegak, dan masak pada musim luruh. Rasanya pahit dan masam. Oleh sebab buah ini lebih berserabut berbanding buah yang lain, buah Pokok Melaka tidak boleh banyak dimakan tanpa dimasak; sebenarnya, buah ini biasa dimakan dengan garam, dan segelas air sebaik sahaja selepas makan sebiji buah yang besar menyebabkan air itu berasa yang lebih manis. Buahnya dikatakan mengandungi vitamin C sebanyak 720 mg setiap 100 g isi buah yang segar, atau sehingga 900 mg setiap 100 g jus yang diperah. 

Di India, buah pokok melaka biasanya dijeruk dan digunakan sebagai bahan utama untuk Chyawanprash, sejenis tonik Ayurveda. Patinya biasa digunakan untuk dakwat, pewarna, syampu dan minyak rambut. 

Dalam agama Hindu, pokok melaka dianggap sebagai sejenis pokok suci yang disembah sebagai Ibu Bumi di India.

Lihat juga 
 Gooseberry
 Senarai pokok

Rujukan

Pautan luar 
 Asal nama "Melaka"
 Pokok Melaka Di Tebing Sungai Melaka
 Amla C – Vitamin C semula jadi
 Kajian Farmakologji mengenai Emblica Officinalis 
 Amla, Herba Utama bagi Perubatan Ayurveda
 Penamanan – daripada Lembaga Tumbuhan Perubatan Nasional India 
 Asal dan Sifat Botani  (PDF}

Melaka