Shah Jahan

Shahab Uddin Muhammad Shah Jahan I (gelaran penuh: Al-Sultan al-'Azam wal Khaqan al-Mukarram, Abu'l-Muzaffar Shihab ud-din Muhammad, Sahib-i-Qiran-i-Sani, Shah Jahan I Padshah Ghazi Zillu'llah [Firdaus-Ashiyani Shahanshah-E-Sultanant Ul Hindiya Wal Mughaliya Emperor of India)  (juga dikenali sebagai Shah Jehan, Shahjehan, , bahasa Parsi: شاه جهان (5 Januari 1592 – 22 Januari 1666) merupakan sultan Empayar Mughal  pada India dari 1628 sehingga 1658. Nama Shah Jahan berasal dari bahasa Parsi yang bermaksud " pemerintah dunia." Baginda merupakan pemerintah kerajaan Mughal yang kelima selepas Babur, Humayun, Akbar, and Jahangir. Semasa muda, beliau telah menjadi budak kesukaan datuknya iaitu Akbar Yang Agung. Baginda juga dikenali sebagai Shah Jahan Yang Hebat.

Pemerintahan 
Shah Jahan menaiki takhta kerajaan Moghul selepas kemangkatan ayahandanya Jahangir pada tahun 1627. Zaman pemerintahannya dikenali sebagai Zaman Keagungan Empayar Mughal. Seperti Akbar, beliau juga berusaha meluaskan empayarnya. Peristiwa penting yang berlaku pada zaman pemerintahannya ialah kemusnahan kerajaan Ahmednagar (1636), kehilangan wilayah Kandahar kepada Empayar Parsi (1653), dan perang yang kedua untuk menakluki wilayah Deccan (1655). Pada tahun 1658, Shah Jehan telah jatuh sakit. Pada masa inilah puteranya Aurangzeb telah merampas kuasa dan mengurungnya di bandar Agra sehingga kematiannya pada tahun 1666. Pada saat-saat menjelang kematiannya pada tahun 1666, Empayar Mughal telah berkembang seluas .

Perkahwinan 
Pada tahun 1607 M. (1025 H.), Khurram telah berkahwin dengan Arjumand Banu Begum, iaitu cucu kepada seorang bangsawan Parsi yang berusia 14 tahun ketika itu. Selepas perkahwinan, Shah Jahan telah memberikan gelaran "Mumtaz Mahal" (Mutiara Istana) kepada isterinya. 

Mumtaz Mahal mempunyai 14 orang anak. Beliau selalu mengiringi Shah Jahan ke medan perang. Mumtaz Mahal meninggal dunia pada tahun 1631 M. ketika melahirkan anaknya yang ke 14.

Jasa 
Shah Jahan merupakan seorang penaung kesenian dan reka bentuk bangunan yang terkenal. Tempoh pemerintahannya dikenali sebagai Zaman Keagungan Kesenian Islam. Shah Jahan telah mendirikan banyak monumen. Antaranya ialah Taj Mahal di Agra yang dibina bagi memperingati permaisurinya yang tercinta iaitu Mumtaz Mahal (nama lahir Arjumand Banu Begum). Bangunan-bangunan lain juga dibina di Tembok Merah (Qila Mubarak) at Agra seperti Masjid Mutiara, reka bentuk yang lengkap Delhi Tua (Shahjahanabad), istana-istana, Tembok Merah, masjid di Delhi dan Lahore serta bangunan-bangunan di dalam tembok Lahore (sekarang Pakistan).

Lihat juga 

 Agra
 Delhi
 Lahore
 Seni bina Mughal
 Muhammad Saleh Kamboh
 Shaikh Inayat Allah Kamboh
 Nur Jahan
 Taj Mahal
 Mumtaj Mahal

Nota

Rujukan 
 
 
 Padshah Nama, a book written by Abdul Hamid Lahori
 Shah Jahan Nama/Amal-i-salih by Inayat Khan/Muhammad Saleh Kamboh
 Nushka i Dilkhusha by Bhimsen
 Bernier, Francois, Travels in the Mogal Empire (1656–68), revised by V.A. Smith, Archibald Constable, Oford 1934.
 Tavernier, Jean Baptiste, Travels in India, trs. and ed. by  V.Ball, 2 Vols. Macmillan, 1889, 1925.
 De Laet, Joannes, The  Empire of the Great Mogol, trs. byHoyland and Banerjee, Bombay 1928.
 Peter Mundy. Travels of Peter Mundy in Asia, ed. R.C. Temple, Hakluyt Society,  London 1914.
 Manucci, Niccolao, Storia do Mogor, Eng. trs. by W. Irvine, 4 vols. Hohn Murray, London 1906.
 Manrique, Travels of Frey Sebastian Manrique, trs. by Eckford Luard, 2 Vols. Hakluyt Society, London 1927.
 
 Begley, W, The Symbolic Role of Calligraphy on Three Imperial Mosques of Shah Jahan, Kaladarsana, 1978, pp. 7 – 18
 
 Hunter, William., The Imperial Gazetteer of India.Turbner & Co.: London 1886 
 A Handbook to Arga and the Taj by E.B. Havell

Pautan luar 
 Shah Jehan in Christian Art 
 Shah Jahan's 353rd death anniversary observed at Taj Mahal at TwoCircles.net
 History of Islam in India at IndiaNest.com 
 A Handbook to Agra and the Taj - Sikandra, Fatehpur-Sikri and the Neighbourhood by E. B. Havel (Project Gutenberg)
 Indian & Mughal History Discussions at History Forum
 'The Man Of Marble' - Outlook India
 

Taj Mahal
Maharaja Mughal
Kelahiran 1592
Kematian 1666
Orang dari Agra
Raja India
Agra