Lithuania dan euro

Lithuania ialah sebuah ahli kesatuan EU yang telah menyertai zon euro dengan menerima pakai mata wang euro pada 1 Januari 2015.

Ia telah membuatkannya terakhir daripada tiga negara Baltik untuk menerima pakai mata wang euro, selapas Estonia (2011) dan Latvia (2014). Sebelum itu, mata wangnya, litas, telah disandarkan kepada mata wang euro pada 3.4528 litas kepada 1 euro.

Sejarah
Semua ahli Kesatuan Eropah kecuali Denmark dan UK diperlukan oleh perjanjian untuk menyertai euro sehingga beberapa kriteria ekonomi dipenuhi. Litas Lithuania telah mengambil bahagian dalam Mekanisme Kadar Pertukaran Kedua (ERM II) sejak 28 Jun 2004 dan telah disandarkan kepada euro pada kadar 3.45280 litas = €1. Lithuania pada asalnya menetapkan 1 Januari 2007 sebagai tarikh sasaran bagi menyertai euro dan pada bulan Mac 2006 meminta agar Suruhanjaya Eropah dan Bank Pusat Eropah menjalankan sebuah penilaian ke atas kesediaan mereka untuk menerima pakai mata wang berkenaan. Laporan Suruhanjaya mendapati bahawa sementara Lithuania menemui empat daripada lima kriteria, purata inflasi tahunannya ialah 2.7%, melebihi had 2.6%. Akibatnya, Suruhanjaya telah membuat kesimpulan yang "tidak ada akan perubahan pada masa ini kepada status Lithuania sebagai sebuah Ahli Negara dengan sebuah pengurangan." Lithuania merupakan satu-satunya negara pada mulanya yang telah ditolak kelulusan untuk menerima pakai mata wang euro selepas meminta sebuah pertumpuan.

Pada bulan Disember 2006, kerajaan telah meluluskan sebuah pelan pertumpuan baharu, yang telah menolak tarikh jangkaan penerimaan kepada pasca-2010 disebabkan inflasi. Pada tahun 2007, Perdana Menteri, Gediminas Kirkilas menyatakan bahawa beliau berharap untuk penerimaan pada sekitar tahun 2010–11.  Pada umumnya inflasi yang tinggi, yang telah mencapai puncak 12.7% pada bulan Jun 2008 (jauh melebihi had 4.2% masa), dilewatkan penerimaan euro Lithuania.  Ketika waktu krisis hutang Eropah 2010, tarikh jangkaan telah ditukar kepada jauh ke belakang ke tahun 2014. Lithuania meluahkan minat dalam satu cadangan daripada IMF yang negara-negara yang tidak menemui kriteria Maastricht dapat "menerima pakai sebahagian" euro, menggunakan mata wang berkenaan tetapi tidak mendapat kerusi di Bank Pusat Eropah. Temu duga dengan Menteri Luar dan Perdana Menteri pada bulan Mei dan Ogos 2012 secara berasingan menumpukan bahawa Lithuania masih menyasarkan untuk menyertai euro, tetapi tidak menetap tarikh sasaran sehingga keadaan pascakrisis zon euro telah selesai.

Ketika kempen pilihan raya parlimen Lithuania 2012, para Demokrat Sosial telah dilaporkan untuk memilih melewatkan penerimaan euro, dari sasaran 2014 sebelum ini sehingga 1 Januari 2015. Apabila pusingan kedua pilihan raya telah disimpulkan pada bulan Oktober, para Demokrat Sosial dan dua parti gabungan telah memenangi undian majoriti dan membentuk sebuah kerajaan baharu dan parti-parti gabungan telah disangka untuk menerima kelewatan yang dicadangkan dalam penerimaan euro. Apabila Perdana Menteri, Algirdas Butkevičius membentangkan kerajaan baharunya pada bulan Disember, kesertaan zon euro secepat mungkin telah disebut sebagai satu kunci utama untuk kerajaan. Perdana Menteri berkata: "Januari 2015 ialah tarikh boleh laksana. Tetapi perkara dapat berubah, yang kita mungkin cuba untuk menerima pakai euro bersama dengan Latvia pada bulan Januari 2014. Biarkanlah satu suku (daripada 2013) berlalu dan kami akan memikirkannya."  Walau bagaimanapun, pada bulan Januari 2013, Perdana Menteri telah mengumumkan bahawa kerajaan dan Bank Lithuania telah bersetuju ke atas sebuah tarikh sasaran 2015.  Pada bulan Februari 2013, kerajaan Lithuania telah menyetujui sebuah pelan bagi penerimaan euro pada tahun 2015.

Menurut perangkaan daripada Bank Lithuania, Lithuania telah menemui sebanyak 4 daripada 5 kriteria menjelang bulan Oktober 2013, pengecualian menjadi defisit kerajaan 3.2% GDP, melebihi had 3.0%. Kerajaan Lithuania menjangkakan ini menurun kepada 2.9% menjelang sesuku tahun 2014.  Pada bulan April 2014, Suruhanjaya Ekonomi dan Kewangan Negeri Parlimen Eropah telah memberi persetujuan awal mereka bagi Lithuania untuk menyertai zon euro pada 1 Januari 2015, telah membuat kesimbulan bahawa negara telah mematuhi semua kriteria berdasarkan data ekonomi dari bulan-bulan pertama tahun 2014. Parlimen Lithuania telah mempersetujui undang-undang pertukaran euro pada bulan April 2014, dan dalam laporan dwibulanan dikeluarkan pada 4 Jun Suruhanjaya Eropah dan Bank Pusat Eropah mendapati bahawa negara ini memenuhi kriteria pertumpuan. Pada 16 Julai, Parlimen Eropah telah mengundi dengan memihak Lithuania menerima pakai euro. Pada 23 Julai, Majlis Menteri EU mempersetujui candangan berkenaan, memberikan jalan bagi Lithuania untuk menerima pakai euro pada 1 Januari 2015.

Pendapat awam
Pungutan suara oleh Eurobarometer pada bulan April 2013 telah mendapati bahawa 41% orang Lithuania menyokong penukaraan kepada, manakala 55% menentang. Ini merupakan penurunan dalam sokongan 3% dari setahun yang lalu. Sebuah pungutan suara Eurobarometer September 2014 mendapati bahawa 49% orang Lithuania menentang kepada pengenalan euro dan 47% menyokongnya.

Pengundian pendapat dalam akan datang penerimaan euro mengeluarkan satu set campuran keputusan. Sebuah kaji selidik temu duga bersemuka Kaji Selidik Baltik (Baltijos Tyrimai) bagi parti Eropah Bersatu untuk Demokrasi euroskeptik dijalankan pada 14–24 November telah mendapati bahawa 49% orang Lithuania tidak bersetuju dengan keputusan Kerajaan untuk memperkenalkan mata wang euro, manakala 26% orang Lithuania meluluskan (5% sepenuhnya, 21% agak memihak). 57% responden telah berkata Kerajaan bertindak salah dengan memperkenalkan euro tanpa sebuah referendum mengenai isu itu. Walau bagaimanapun, satu undian dijalankan oleh Baltik Penyelidikan Berent untuk Bank Lithuania di antara 3 dan 26 November telah menunjukkan bahawa 53% daripad populasi telah memihak mata wang baharu manakala 39% ragu-ragu.

Reka bentuk syiling
Reka bentuk yang dicadangkan untuk syiling euro Lithuania berkongsi bahagian kebangsaan yang sama bagi semua jenis mata wang, memaparkan simbol Vytis dan nama negara, "Lietuva". Reka bentuk ini diumumkan pada 11 November 2004 berikutan sebuah tinjauan pendapat awam dijalankan oleh Bank Lithuania. Ia telah diciptakan oleh pengukir, Antanas Žukauskas. Satu-satunya perbezaan di antara syiling iaitu yang satu dan dua syiling euro mempunyai garisan menegak pada bulatan luar, syiling lima puluh, dua puluh dan sepuluh sen mempunyai garisan melintang pada bulatan luar dan syiling lima, dua dan satu mempunyai tiada garisan pada bulatan luar. Pada bulan Januari 2014, ia telah diumumkan bahawa semua syiling akan mempunyai "2015" dicetak padanya untuk memaparkan tahun penerimaan euro Lithuania. Kilang Syiling Lithuania telah dipilih untuk menempah syiling.

Bagi reka bentuk imej pada bahagian umum dan penerangan terperinci syiling, lihat syiling euro.

Kesertaan ke Zon Euro
Lithuania secara rasminya telah menyertai Zon Euro pada tengah malam pada pagi 1 Januari 2015, dengan Bank Pusat Lithuania menawarkan sebuah kadar pertukaran 3.4528 LTL kepada satu euro. Dengan serta-merta selepas Tahun Baharu, Perdana Menteri, Algirdas Butkevicius telah membuat pengeluaran tunai pertama negara dalam euro. Ia telah dilaporkan bahawa hampir semua mesin tunai akan mendispens euro dalam tempoh 30 minit Tahun Baharu. Di Brussels, bangunan Suruhanjaya Eropah telah dibungkus dengan sebuah panji-panji menyambut Lithuania ke Zon Euro.

Suruhanjaya Eropah menyarankan Lithuania pada bulan November 2014, untuk melanjutkan tempoh paparan dwiharga yang diperlukan oleh undang-undang dengan enam bulan tambahan, supaya ia berlangsung sehingga 31 Disember 2015, tetapi ia adalah pada masa ini tidak diketahui jika parlimen Lithuania akan mengikuti melalui dan melaksanakan cadangan ini.

Putaran hak mengundi dalam Majlis Pentadbir ECB
Pada 17 Jun 2014, Deutsche Bundesbank mengeluarkan sebuah kenyataan tyang menyatakan bahawa "Lithuania boleh menyebabkan boleh menyebabkan hak mengundi Majlis Pentadbir ECB berputar. Pengenalan pasti hampir-hampir euro dalam negara Baltik kecil ini pada permulaan tahun depan akan menyebabkan bilangan gabenor bank pusat negara (NCB) di Majlis Pentadbir ECB untuk melebihi 18 buat pertama kalinya. Ia akan mencetuskan satu prosedur mengundi berubah direka untuk memastikan keputusan masih boleh diambil dengan berkesan dalam sebuah Sistem Euro yang berkembang. Ini akan membuka jalan bagi pengenalan sistem pengundian diubah suai yang sama dengan Sistem Rizab Persekutuan AS."

Rujukan

Pautan luar

Penerimaan euro di Lithuania
Laman Sesawang Maklumat Euro – Lithuania
Maklumat EU mengenai euro di Lithuania

Syiling Euro
Euro mengikut negara
Euro