Asid fluoroborik

Asid fluoroborik atau asid fluoborik (nama sistematik: oksonium tetrafluoroboranuida atau oksonium tetrafluoridoborat(1-)) ialah satu sebatian tak organik dengan formula kimia H3OBF4. Ciri-cirinya yang tersendiri masih belum diketahui kini kerana asid fluoroborik belum pernah diasingkan. Ia terhasil sebagai bahan perantaraan sebelum pembentukan garam-garam fluoroborat lain. Ia dikelaskan sebagai asid kuat; asid fluoroborik bersifat menghakis dan boleh menembusi kulit.

Ia boleh didapati secara komersil dalam bentuk larutan dalam air dan pelarut lain seperti dietil eter. Dengan kekuatan yang setara dengan asid nitrik, asid fluoroborik ialah asid kuat dengan bes konjugat yang kurang mengkoordinat dan tidak mengoksida.

Penghasilan
Asid fluoroborik tulen belum pernah dihasilkan, tetapi larutan akua bagi HBF4 boleh dihasilkan dengan melarutkan asid borik dalam larutan asid hidrofluorik akua pada suhu antara 20 hingga 25 °C. Tiga molekul HF bertindak balas untuk menghasilkan bahan perantaraan boron trifluorida dan molekul keempat menghasilkan asid fluoroborik.

B(OH)3 + 4 HF → H3O+ +  + 2 H2O

Larutan akua asid fluoroborik juga boleh dihasilkan dengan mengenakan asid borik pejal dengan asid heksafluorosilikik diikuti dengan pengeluaran silikon dioksida yang termendap. Larutan kontang boleh dihasilkan dengan asetik kontang.

Garam

Asid fluoroborik ialah bahan utama yang terhasil sebelum garam fluoroborat yang biasanya dihasilkan melalui tindak balas asid-bes. Garam-garam tak organik ini adalah bahan perantaraan dalam pengeluaran bahan-bahan menghalang kebakaran dan frit pengacaan, dan juga dalam penjanaan elektrolitik boron. HBF4 turut digunakan dalam pemunaran aluminium dan pencelupasidan.

Kegunaan

Kimia organik
HBF4 digunakan sebagai pemangkin dalam pengalkilan dan pempolimeran. Dalam tindak balas pelindungan karbohidrat, asid fluoroborik berupa eter ialah pemangkin yang efisien dan menjimatkan kos bagi tindak balas transasetalasi dan pengisopropilidenaan. Larutan asetonitril membelah asetal dan sesetengah eter, sementara asid fluoroborik kemas mengeluarkan kumpulan tert-butoksikarbonil.

Sel galvanik
HBF4 akua digunakan sebagai elektrolit dalam sistem sensor oksigen sel galvanik. Ia terdiri daripada satu anod, katod dan membran telap oksigen. Larutan HBF4 boleh melarut plumbum(II) oksida daripada anod dalam bentuk plumbum tetrafluoroborat sementara tidak mengubah bahagian-bahagian lain dalam sistem.

Penyaduran logam
Campuran CrO3, HBF4 dan asid sulfonik bersama rawatan katod menghasilkan keluli bersadur timah. Campuran timah(I) fluoroborat/asid fluoroborik dan bahan uji organik digunakan sebagai elektrolit dalam rawatan katod proses penyaduran timah. Proses elektropeendapan dan pelucuran elektrolitik yang serupa digunakan untuk memperoleh aloi logam tertentu.

Asid fluoroborik lain
Satu siri asid fluoroborik diketahui wujud dalam larutan akua. Siri ini boleh dinyatakan seperti berikut:
 H[B(OH)4]
 H[BF(OH)3]
 H[BF2(OH)2]
 H[BF3(OH)]
 H[BF4]

Lihat juga
 Asid fluorosulfurik
 Asid fluoroantimonik

Rujukan

Pautan luar
 

Tetrafluoroborat
Asid mineral