Nik Abdul Aziz Nik Mat

Tuan Guru Tan Sri Dato' Bentara Setia Dato' Haji Nik Abdul Aziz bin Nik Mat  (; 10 Januari 1931 – 12 Februari 2015) merupakan ahli politik Malaysia dan bekas Menteri Besar Kelantan. Imej beliau lebih terserlah sebagai seorang ulama, di samping merupakan Mursyidul Am Parti Islam Se-Malaysia (PAS).

Pada tahun 2008, Gerakan Rakyat Anti Korupsi (GERAK) telah menganugerahkan beliau sebagai Menteri Besar yang memiliki rekod paling bersih di Malaysia. Anugerah itu diberikan sebagai menghargai usaha beliau menentang gejala rasuah sepanjang mentadbir Kelantan selama hampir 18 tahun. 

Pada tahun 2009, beliau diletakan diantara 50 tokoh Islam berpengaruh di dunia dan disenaraikan dalam buku berjudul The 500 Most Influential Muslims.

Latar belakang

Kehidupan peribadi
Dilahirkan pada hari Sabtu 10 Januari 1931 di Kampung Pulau Melaka, Kota Bharu, beliau merupakan anak kedua daripada sembilan orang adik-beradik. Hasil perkongsian hidup dengan isterinya, Tuan Sabariah binti Tuan Ishak, mereka dikurniakan 10 orang cahaya mata (5 lelaki dan 5 perempuan).

Tuan Guru Nik Aziz sentiasa dikenali sebagai seorang Menteri Besar yang paling zuhud dan warak. Pada hampir setiap masa, beliau sentiasa dilihat dalam keadaan berjubah dan berserban. Beliau mengaku bersolat dalam keadaan gelap apabila berada di dalam pejabatnya kerana tidak mahu menggunakan duit kerajaan untuk kepentingan dirinya. Rumahnya pula hanyalah sebuah rumah kampung biasa seperti yang dimiliki oleh rakyat kebanyakan. Rumahnya tidak berpagar sama sekali dan tiada pengawal keselamatan yang diupah untuk menjaganya.

Sebelum menjadi Menteri Besar, beliau merupakan seorang guru agama yang aktif. Beliau pernah mengajar di Sekolah Menengah Agama Tarbiyyah Mardiah, Sekolah Menengah Agama Darul Anwar dan Sekolah Menengah Maahad Muhammadi yang kesemuanya terletak di Kelantan. Maka tidak hairanlah beliau lebih dikenali dengan gelaran 'Tuan Guru' atau 'Tok Guru' di kalangan rakyat Malaysia. Ketika masih sihat, beliau aktif menyebarkan ilmu-ilmu Islam kepada masyarakat. Hampir setiap pagi, beliau akan menjadi imam solat subuh dan kemudiannya memberikan kuliah ringkas di sebuah masjid yang terletak hanya beberapa meter sahaja dari rumahnya.

Pendidikan
Nik Aziz mendapat pendidikan awal dari bapanya sendiri, Tuan Guru Haji Nik Mat Raja Banjar di kediamannya di Pulau Melaka. Beliau memiliki kelulusan dalam bidang Sarjana Perundangan Islam daripada Universiti al-Azhar di Mesir. Ketika belajar, beliau pernah menjadi saksi kepada Perang Arab-Israel. 

Beliau juga pernah belajar di:
Sekolah Kebangsaan Kedai Lalat, Kelantan (3 Bulan) – 1936
Sekolah Pondok Tok Kenali Kubang Kerian, Kelantan
Sekolah Pondok Tok Guru Haji Abbas, Besut, Terengganu
Universiti Deoband, India – 1952
Universiti Lahore, Pakistan - 1957
Universiti al-Azhar, Mesir – Ijazah Sarjana Muda Pengajian Bahasa Arab.
Universiti al-Azhar, Mesir – Sarjana Perundangan Islam.

Beliau juga mampu berkomunikasi selain Bahasa Melayu seperti bahasa Arab, Urdu, Inggeris dan Tamil.

Kerjaya politik 
Tuan Guru mula menjadi ahli PAS pada tahun 1967, beliau adalah Mursyidul Am bagi parti tersebut sehingga beliau meninggal dunia pada tahun 2015. Semenjak tahun 1990, beliau telah memegang tampuk kepimpinan sebagai Menteri Besar Kelantan. Beliau juga adalah seorang ADUN bagi kawasan N.06 Chempaka, Kelantan. Pada pilihan raya ke-11, Nik Aziz menyandang kerusi tersebut setelah mengalahkan Ruhani Mamat (BN) dengan majoriti undi sebanyak 3,694.

Pada pilihan raya umum Malaysia kali ke-12, beliau bersemuka dengan Datuk Dr Nik Mohd Zain Omar yang bertanding di atas tiket Barisan Nasional (BN) di kawasan DUN yang sama. Secara peraturannya, Nik Aziz sudah boleh menang tanpa bertanding pada hari penamaan calon apabila lawannya itu terlupa untuk menurunkan tandatangannya pada borang penamaan calon. Namun beliau tidak mahu menang dengan cara begitu lalu meminta calon BN itu menandatangani semula borang pencalonan tersebut. Keputusan pilihan raya kali ini menyaksikan Nik Aziz menang dengan majoriti undi yang lebih besar, iaitu 4,249.

Beliau bersedia untuk melepaskan jawatan sebagai seorang Menteri Besar selepas pilihan raya yang terbaru ini. Penggantinya itu akan dipilih melalui satu proses undian sulit. Namun jika undian yang dibuat kelak menyaksikan beliau terus dipilih, beliau sedia meneruskan tanggungjawab itu walaupun sudah terbabit dalam politik Pas sejak 42 tahun lalu.

Beliau dituduh mengamalkan kronisme dengan melantik menantunya Ariffahmi sebagai CEO PMBK, tetapi beliau menyatakan perlantikan itu berdasarkan kelayakan pendidikan tinggi dan pengalaman luas dalam bidang kejuruteraan. Ariffahmi akhirnya meletak jawatan.

Kesihatan 
Beliau mempunyai masalah kesihatan jantung, darah tinggi dan gastrik. Pada akhir tahun 2004, beliau dimasukkan ke hospital setelah mendapat serangan sakit jantung. Pada tahun 2007, beliau dirawat di Hospital Universiti Sains Malaysia (HUSM) kerana keletihan. 

Beliau sendiri mengakui bahawa kesihatannya semakin terganggu sejak akhir-akhir ini. Namun itu semua tidak menghalangnya untuk terus berbakti kepada masyarakat.

Persaraan dan kematian
Nik Aziz bersara sebagai Menteri Besar Kelantan pada pilihan raya 2013. PAS telah dipilih semula dan timbalan Nik Aziz, Ahmad Yaakob, mengambil tempatnya. Sepanjang dua tahun yang lalu, Nik Aziz menjadi semakin sakit dengan kanser prostat, dan meninggal dunia pada 12 Februari 2015 (umur 84) pada jam 9.40 pagi. Waktu Piawai Malaysia (UTC+ 08:00); di kediamannya di Kampung Pulau Melaka, Kota Bharu. Keesokan harinya, lebih daripada 10,000 orang menghadiri pengebumian di Masjid Tok Guru, masjid tempatannya. Kematiannya mencetuskan kerusi DUN Kelantan pada pilihan raya kecil Chempaka 2015.

Penulisan Buku 
Beliau juga aktif dalam bidang penulisan buku. Antara karya beliau adalah:

 Kenapa saya tidak masuk Kristian? (Pustaka Aman Press, 1967)  
 Insan, Ingatlah! Sebuah panduan menuju hati yang tenang (Nufair Street Sdn Bhd, 2006)

Keputusan pilihan raya

Anugerah dan pengiktirafan

Darjah dan gelaran kebesaran 
 
 Kesatria Mangku Negara (K.M.N.) - (1974)
 Panglima Setia Mahkota (PSM) – Tan Sri (2023)

 Darjah Seri Paduka Jiwa Mahkota Kelantan Yang Amat Mulia (S.J.M.K.) – Dato' (1995)
Gelaran Kebesaran Negeri Dato' Bergelar – Dato' Bentara Setia (2010)

Kontroversi

Sanggup berkawan dengan Syaitan
Menjelang PRU 1999, Nik Aziz mengemukakan kiasan “Tak salah berkawan dengan syaitan” untuk menjustifikasikan "perkahwinan" parti PAS dengan DAP. Beliau juga menyifatkan "orang UMNO sama sahaja dengan orang utan". Beliau juga pernah mengeluarkan kenyataan ‘‘Tuhan pun mencarut’’, "Tuhan gedebe", "istikharah", "nak pilih UMNO atau PAS sama dengan istikharah nak zina ke nak kahwin" selain ungkapan UMNO tidak Islam seperti yang sering dikatakannya., ,

Bantahan terhadap kerajaan perpaduan
Pada 22 Jun 2009, Nik Aziz menarik balik desakan meletakkan jawatan terhadap Nasharudin Mat Isa  berhubung idea kerajaan perpaduan. Pada 19 Jun 2009,beliau mendesak Nasharuddin meletakkan jawatan Timbalan Presiden PAS dan ahli parlimen Bachok.Polemik kerajaan perpaduan diberhentikan serta merta seperti yang diputuskan oleh Presiden PAS bersama pimpinan Pakatan Rakyat dalam satu kenyataan bersama di Parlimen yang menolak idea kerajaan perpaduan.

UMNO dan Ayah Pin
Pada 21 Jun 2009, Nik Aziz dalam satu majlis ceramah politik di Manek Urai, Kelantan menyamakan perjuangan UMNO dengan ajaran sesat "Ayah Pin" dan komunis. Baginya itu adalah satu kiasan sahaja dan mengajak Datuk Seri Najib Tun Razak berdebat secara terbuka .

Muktamar Khas PAS
Pada 23 Oktober 2009, Mursyidul Am PAS mencadangkan parti itu mengadakan muktamar khas bagi membincangkan isu "dua tiga kerat pemimpin bermasalah", termasuk presidennya Datuk Seri Abdul Hadi Awang. Desakan Datuk Nik Abdul Aziz Nik Mat itu dibuat ekoran kemarahannya terhadap beberapa lagi pemimpin parti, antaranya Setiausaha Agung PAS Datuk Mustafa Ali dan Pesuruhjaya PAS Selangor Datuk Dr Hassan Ali berhubung isu kerajaan perpaduan.,

Dakwa UMNO Parti Murtad
Dalam majlis Muktamar PAS 2012, Nik Aziz mendakwa parti kerajaan, UMNO, sebagai murtad kerana menolak dan memperlekehkan Islam dalam dasar parti itu. Kenyataan Nik Aziz telah dikerat dalam akhbar Utusan bertarikh 19 November 2012. 

Dalam laman Facebook beliau, Nik Aziz mendakwa rencana akhbar Utusan berkenaan sebagai fitnah besar. Nik Aziz mengemukakan saman ke atas Utusan.

Penerima BR1M Umpama "Haiwan" 
Tidak cukup dengan dakwaan UMNO parti murtad. Semasa rakyat menerima bantuan rakyat 1Malaysia (BR1M), Nik Aziz justeru mendakwa penerima bantuan berkenaan sebagai haiwan yang menerima makanan.

Lihat juga
 Parti Islam Se-Malaysia (PAS)
 Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Kelantan

Bacaan lanjut 
 Nik Aziz antara keharusan mencarut dan berkawan dengan syaitan , Wan Zahidi Wan Teh.
 Kemilau Peribadi Nik Abdul Aziz Nik Mat, Abdul Shukur Haron & Annual Bakri Haron
 Pemikiran Tuan Guru Nik Abdul Aziz Nik Mat, Mohd Aizat Mohd Salleh al-Hafiz, PTS Millennia Sdn Bhd, ISBN 139789670142401
 Pendirian Tuan Guru Nik Abdul Aziz Nik Mat, Anual Bakri Haron, Dian Darulnaim, ISBN 9834019051 /ISBN13: 9789834019051
 Bicara Ini Demi Ilahi, Nik Abdul Aziz Nik Mat, Karya Bestari Sdn Bhd, ISBN 139789678604130
 Telaga Budi: Himpunan Kata-Kata Hikmah Nik Abdul Aziz Nik Mat, Nik Abdul Aziz Nik Mat, Anbakri Publika, ISBN 139789675249037
 Kezuhudan Umar Abdul Aziz, Kesederhanaan Nik Abdul Aziz: Dua Tokoh Unik di Dua Zaman, Wan Ji Wan Hussin, Saifulamri M. Hussain, Rijal Media, ISBN 139789675515019
 Bertemu Janji Allah: Menyingkap Kisah Mashyar yang Menyayat Hati, Nik Abdul Aziz Nik Mat, Anbakri Publika, ISBN 9834374879
 Tundukkan Hati: Rahsia Keikhlasan Hidup Di Dunia Fana, Nik Abdul Aziz Nik Mat, AnBakri Publika, ISBN 9834374801

Rujukan 

Sastera
 Siri ceramah Nik Abdul Aziz bin Nik Mat dalam bentuk MP3. 
 Sehari Dalam Kehidupan Tok Guru Nik Aziz di YouTube

Pautan luar 

 Laman blog Tuan Guru Nik Abdul Aziz Nik Mat
 Laman sosial rasmi: Facebook, Twitter
 Laman rasmi PAS
 

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

Kelahiran 1931
Kematian 2015 
Anggota Parti Islam Se-Malaysia
Menteri Besar Kelantan
Muslim Malaysia
Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu
Orang dari Kelantan
Kematian akibat kanser prostat
Mursyidul Am Parti Islam Se-Malaysia
Menteri Besar daripada PAS
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-2
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-3
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-4
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-5
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-6
Anggota Majlis Syura Ulama PAS
Alumni Universiti Al-Azhar
 
Ketua Dewan Ulamak Parti Islam Se-Malaysia
Penerima Darjah Seri Paduka Jiwa Mahkota Kelantan
Penulis Malaysia
Penerima Panglima Setia Mahkota