Peluru berpandu udara ke permukaan

Peluru berpandu udara ke permukaan (juga dikenali, peluru berpandu udara ke darat) merupakan sejenis peluru berpandu yang direka untuk dilancarkan daripada pesawat tentera seperti (pesawat pengebom, pesawat penyerang, pesawat pejuang atau yang sejenis dengannya) dan memusnahkan sasaran-sasaran di darat, laut atau kedua-duanya. Ia menyerupai bom-bom luncuran berpandu tetapi untuk dipertimbangkan sebagai sebuah peluru berpandu, ia biasanya memiliki sistem pendorong. Dua jenis sistem pendorong yang biasa digunakan adalah motor roket dan enjin jet. Kebanyakan peluru berpandu udara ke permukaan buatan Kesatuan Soviet dikuasai oleh ramjet, yang mana memberi ciri-ciri berjarak jauh dan berkelajuan tinggi.

Pendahuluan
Sistem panduan bagi peluru berpandu udara ke darat biasanya melalui panduan laser, panduan inframerah, panduan optik atau isyarat GPS. Jenis panduan yang akan digunakan bergantung kepada jenis sasaran yang hendak dimusnahkan. Sebagai contoh, kapal boleh dikesan melalui radar pasif atau aktif, yang mana tidak cukup berkesan untuk mengesan sasaran di darat. Ini kerana sasaran di darat bukan terdiri daripada struktur logam yang besar dan dikelilingi oleh ruang kosong.

Terdapat pertalian di antara peluru berpandu udara ke permukaan dengan peluru berpandu permukaan ke permukaan. Sebagai contoh, terdapat versi lancaran udara bagi peluru berpandu Tomahawk, walaupun penggunaannya telah digantikan dengan AGM-86 ALCM. Peluru berpandu lain yang digunakan dalam kedua-kedua keadaan termasuk peluru berpandu anti kapal Penguin dan AGM-84 Harpoon. Kebanyakan peluru berpandu udara ke permukaan boleh digunakan untuk memusnahkan sama ada sasaran-sasaran di laut atau di darat, bagaimanapun beberapa darinya terpaksa diubahsuai bagi melkasanakan kedua-dua peranan ini dengan berkesan. Sebagai contoh, Peluru Berpandu Serangan Darat Lancaran Jauh merupakan peluru berpandu Harpoon versi serangan darat.

Salah satu kelebihan utama peluru berpandu udara ke permukaan berbanding persenjataan lain boleh digunakan oleh pesawat menyerang sasaran darat keupayaan untuk dilancarkan pada jarak jauh. Ini membolehkan sesebuah pesawat kelnacarkan peluru berpandu di luar dari lingkungan pertahanan udara musuh di sekitar tempat sasaran. Kebanyakan peluru berpandu ini terdiri dari jenis tembak-dan-lupa bagi mengambil kelebihan ciri keupayaan pelancaran jarak jauh – ia bermakna pada sesebuah platform udara boleh menjauhkan diri setelah peluru berpandu dilepaskan. Beberapa peluru memiliki jarak yang cukup untuk dilancarkan pada jarak melangkaui ufuk. Peluru berpandu jenis ini (biasanya peluru berpandu kruis atau anti kapal) perlu berupaya untuk mengesan dan memandu peluru berpand ke arah sasaran tanpa disedari.

Sub kategori peluru berpandu udara ke permukaan
Antara jenis peluru berpandu yang termasuk dalam kategori peluru berpandu udara ke permukaan termasuk:
Peluru berpandu anti kereta kebal lancaran udara (biasanya dilepaskan dari helikopter)
Peluru berpandu kruis lancaran udara.
Peluru berpandu anti kapal lancaran udara.
Peluru berpandu anti radar

Umumnya, lebih tingi dan pantas pesawat pelancaran diterbangkan, peluru berpandu ini boleh mengenai sasaran yang lebih jauh. Untuk sebuah peluru berpandu jarak jauh perbezaan ini mungkin kecil, akan tetapi bagi sebuah peluru berpandu jarak dekat seperti AGM-65 Maverick secara dramatiknya mampu meningkatkan jarak apabila dilancarkan pada aras tinggi.

Terdapat juga peluru berpandu balistik lancaran udara, tetapi jumlahnya amat kecil. Kadang kala, peluru berpandu ini diasingkan kepada kategori taktikal dan strategik. Ia merujuk kepada peletup konvensional atau kepala peledak kecil (taktikal) dan kepala peledak nuklear yang besar (strategik).

Senarai peluru berpandu udara ke permukaan

Argentina
MP-1000 Martín Pescador
AS-25K

Australia
Lihat Amerika Syarikat (bawah)

China
DH-10
KD-88
KD-63
YJ-7 (C-701) 
YJ-91
YJ-83 (C-803)
HJ-9
HJ-8
HJ-73

Perancis
MBDA AS 30
MBDA Apache
MBDA Exocet
Storm Shadow

Jerman
Taurus KEPD 350
AGM Armiger
PARS-3
Euromissile HOT
AS.34 Kormoran
RBS 15 (kerjasama dengan Sweden)

India
BrahMos
 Nag

Iran
Qased

Norway
Penguin
Joint Strike Missile

Pakistan
Baktar-Shikan
Peluru berpandu Babur
Ra'ad

Afrika Selatan
Mokopa

Sweden
Rb 05
RBS 15

Turki
Cirit
UMTAS

UK
 Peluru berpandu Blue Steel
 Peluru berpandu Brimstone
 Peluru berpandu Green Cheese (dibatalkan pada 1956)
AGM-48 Skybolt (dibatalkan)
ALARM
Storm Shadow

Amerika Syarikat
AGM-12 Bullpup
AGM-22
AGM-28 Hound Dog
AGM-45 Shrike
AGM-48 Skybolt
AGM-53 Condor
AGM-62 Walleye
AGM-63
AGM-64 Hornet
AGM-65 Maverick
AGM-69 SRAM
AGM-76 Falcon
AGM-78 Standard ARM
AGM-79 Blue Eye
AGM-80 Viper
AGM-83 Bulldog
AGM-84 Harpoon
AGM-86 CALCM
AGM-87 Focus
AGM-88 HARM
AGM-112
AGM-114 Hellfire
AGM-122 Sidearm
AGM-123 Skipper
AGM-124 Wasp
AGM-129 ACM
AGM-130
AGM-131 SRAM II
AGM-136 Tacit Rainbow
AGM-137 TSSAM
AGM-142 Have Nap
AGM-153
AGM-154 JSOW
AGM-158 JASSM
AGM-159 JASSM

Kesatuan Soviet/Rusia
AS-1 'Kennel' (KS-1 Kometa)
AS-2 'Kipper' (K-10S Yen)
AS-3 'Kangaroo' (H-20)
AS-4 'Kitchen' (H-22 Burya)
AS-5 'Kelt' (H-11/KSR-2)
AS-6 'Kingfish' (H-26/KSR-5)
AS-7 'Kerry' (H-66, H-23 Grom)
AS-8 (9M114V Sturm-V)
AS-9 'Kyle' (H-28)
AS-10 'Karen' (H-25)
AS-11 'Kilter' (H-58 Izdeliye)
AS-12 'Kegler' (H-25MP, H-27PS)
AS-13 'Kingbolt' (H-59 Ovod)
AS-14 'Kedge' (H-29)
AS-15 'Kent' (H-55/H-65S Izdeliye)
AS-16 'Kickback' (H-15)
AS-17 'Krypton' (H-31)
AS-18 Kazoo (H-59M Ovod-M)
AS-19 'Koala' (P-750 Grom)
AS-X-19 'Koala' (3M25A Meteorit-A)
AS-20 'Kayak' (H-35/H-37 Uran)
AS-X-21 (Kh-90 Gela)

Lihat juga
 Bom panduan laser
 Peluru berpandu anti kereta kebal
 Peluru berpandu anti kapal
 Peluru berpandu kruis
 Peluru berpandu anti radar

Peluru berpandu udara ke permukaan