Pendaratan Normandy

Pendaratan Normandy (nama kod Operasi Neptune) ialah operasi pendaratan yang berlaku pada hari Selasa, 6 Jun 1944 (disebut D-Day) semasa penyerbuan pihak Bersekutu terhadap Normandy dalam Operasi Overlord semasa Perang Dunia II. Operasi ini merupakan penyerbuan melalui laut terbesar dalam sejarah. Operasi ini menandakan permulaan pembebasan barat laut Eropah daripada penguasaan Nazi, dan menyumbang kepada kemenangan Bersekutu di Barisan Barat.

Perancangan operasi ini bermula pada tahun 1943. Berbulan-bulan sebelum penyerbuan itu, pihak Bersekutu menjalankan muslihat tentera yang besar, yang diberi nama kod Operasi Bodyguard, untuk mengelirukan pihak Jerman tentang tarikh dan lokasi utama pendaratan Bersekutu. Cuaca pada D-Day adalah kurang unggul, tetapi penangguhan akan menimbulkan kelewatan sekurang-kurangnya dua minggu kerana para perancang operasi penyerbuan menunggu isyarat bulan penuh, pasang surut laut, dan waktu siang pada setiap awal bulan yang dianggap sesuai. Adolf Hitler meletakkan Fil Marsyal Erwin Rommel sebagai pemerintah tentera Jerman dan membina barisan kubu di sepanjang Tembok Atlantik bagi menentang penyerbuan tentera Bersekutu.

Pendaratan amfibia didahului oleh pengeboman udara dan laut besar-besaran dan serangan payung terjun—iaitu pendaratan 24,000 askar Amerika, askar payung terjun British, dan Kanada sejurus selepas tengah malam. Divisyen infantri dan kenderaan berperisai mula mendarat di pantai Perancis pada jam 06:30. Kawasan seluas  pantai Normandy telah dibahagikan kepada lima sektor: Utah, Omaha, Gold, Juno, dan Sword. Angin kencang meniup kapal pendaratan ke timur dari posisi objektif mereka, terutamanya di Utah dan Omaha. Askar mendarat di bawah tembakan bertalu-talu dari tapak senjata yang menghadap ke pantai, dan periuk api ditanam dan dipenuhi dengan halangan seperti pancang kayu, tripod besi, dan dawai berduri, menjadikan tugas-tugas pasukan penyerbuan pantai amat sukar dan berbahaya. Mangsa korban sangat tinggi di Omaha, berserta tebing yang tinggi. Di Gold, Juno, dan Sword, beberapa pekan berkubu telah dibersihkan dalam pertempuran rumah ke rumah, dan dua tapak meriam utama di Gold telah dilumpuhkan dengan menggunakan kereta kebal khusus.

Pihak Sekutu gagal mencapai sebarang objektif mereka pada hari pertama. Carentan, St. Lô, dan Bayeux kekal di tangan Jerman, dan Caen, objektif utama, tidak ditawan sehingga 21 Julai. Hanya dua pantai (Juno dan Gold) dihubungkan pada hari pertama, dan kelima-lima tumpuan pantai tidak dihubungkan sehingga 12 Jun. Namun, operasi itu berjaya bertapak di mana pihak Bersekutu secara perlahan-lahan menguasai keseluruhan kawasan beberapa bulan kemudian. Kasualti pihak Jerman pada D-Day dianggarkan sekitar 4,000 hingga 9,000 orang. Korban perang pihak Sekutu sekurang-kurangnya 10,000 orang, dengan 4,414 orang disahkan terkorban.

Muzium, memorial, dan tanah perkuburan perang di kawasan itu kini menerima ramai pelawat setiap tahun.

Latar belakang
Antara 27 Mei dan 4 Jun 1940, lebih 338,000 orang askar daripada Pasukan Ekspedisi British (BEF) dan Tentera Darat Perancis, yang terperangkap di sepanjang pantai utara Perancis, telah diselamatkan semasa pemindahan Dunkirk. Selepas Tentera Darat Jerman menceroboh Soviet Union pada Jun 1941, pemimpin Soviet, Joseph Stalin mula menekan rakan sekutunya agar mewujudkan barisan kedua di barat Eropah. Pada akhir bulan Mei 1942 pihak Soviet Union dan Amerika Syarikat membuat satu pengumuman bersama iaitu "... persefahaman penuh telah dicapai berkenaan dengan tugas penting untuk mewujudkan satu barisan kedua di Eropah pada tahun 1942." Namun, Perdana Menteri British, Winston Churchill memujuk Presiden Amerika, Franklin D. Roosevelt menangguhkan pencerobohan yang dijanjikan ini, walaupun dengan pertolongan Amerika, pihak Bersekutu tidak mempunyai angkatan tentera yang mencukupi untuk aktiviti sedemikian.

Bagi menggantikan kepulangan segera ke Perancis, pihak Sekutu Barat membuat penyerangan di Kancah Operasi Mediterranean, di mana tentera British sudah ditempatkan. Menjelang pertengahan tahun 1943 kempen Afrika Utara telah pun dimenangi. Selepas itu, pihak Bersekutu melancarkan penyerbuan Sicily pada Julai 1943, dan kemudian menyerbu Itali pada September tahun yang sama. Pada masa itu, tentera Soviet sedang melancarkan penyerangan dan telah mendapat kemenangan besar dalam Pertempuran Stalingrad. Keputusan untuk melakukan penyerbuan lintas selat dalam tahun berikutnya telah diambil dalam Persidangan Trident di Washington pada bulan Mei 1943. Perancangan awal dikekang oleh jumlah kapal pendarat, kebanyakannya telah digunakan di Mediterranean dan Pasifik. Di Persidangan Tehran pada November 1943, Roosevelt dan Churchill berjanji kepada Stalin bahawa mereka akan membuka barisan kedua yang lama tertangguh pada Mei 1944.

Empat lokasi pendaratan telah dibangkitkan: Brittany, Semenanjung Cotentin, Normandy, dan Pas-de-Calais. Oleh kerana Brittany dan Cotentin ialah semenanjung, pihak Jerman mungkin dapat menghentikan kemaraan Bersekutu di segenting yang sempit, jadi lokasi ini ditolak. Disebabkan Pas de Calais menjadi tempat paling terdekat antara tanah besar Eropah dengan Britain, pihak Jerman menganggap ia menjadi zon pendaratan awal yang paling sesuai, maka itu ia menjadi wilayah yang paling banyak diperkukuh. Tetapi ia menawarkan sedikit perluasan, kerana kawasan ini dibatasi oleh banyak sungai dan terusan, manakala pendaratan pada barisan luas di Normandy akan memberi ancaman serentak terhadap pelabuhan Cherbourg, iaitu pelabuhan pesisir  di barat Brittany, dan satu serangan melalui darat ke arah Paris dan akhirnya ke Jerman. Normandy kemudiannya dipilih sebagai lokasi pendaratan. Kelemahan paling serius pantai Normandy—kekurangan fasiliti pelabuhan—akan diatasi menerusi pembinaan pelabuhan Mulberry tiruan. Satu siri kereta kebal khusus yang diberi nama Hobart's Funnies telah dicipta untuk menangani keadaan yang dijangkakan semasa Kempen Normandy, seperti mendaki tembok laut dan menyediakan sokongan dekat di pantai.

Pihak Bersekutu merancang untuk melancarkan penyerbuan itu pada 1 Mei 1944. Draf awal rancangan ini telah diterima di Persidangan Quebec pada Ogos 1943. Jeneral Dwight D. Eisenhower dilantik sebagai Pemerintah Tertinggi Angkatan Ekspedisi Bersekutu. Jeneral Bernard Montgomery dinamakan sebagai Panglima Kumpulan Tentera Darat Ke-21, yang mengandungi semua pasukan darat yang terlibat dalam penyerbuan. Pada 31 Disember 1943 Eisenhower dan Montgomery yang pertama melihat rancangan itu, mencadangkan pendaratan amfibia oleh tiga divisyen dengan dua lagi divisyen bantuan. Kedua-dua jeneral ini menegaskan bahawa skala penyerbuan awal dikembangkan kepada lima divisyen, dengan penurunan payung terjun oleh tiga divisyen tambahan, bagi membolehkan operasi di barisan yang lebih luas dan mempercepat penawanan Cherbourg. Keperluan untuk memperoleh atau menghasilkan kapal pendaratan tambahan bagi operasi yang diperluas bermakna bahawa penyerbuan itu terpaksa ditangguhkan hingga bulan Jun. Akhirnya, 39 divisyen Bersekutu akan dihantar ke Pertempuran Normandy: 22 divisyen Amerika, 12 British, 3 Kanada, 1 Poland, dan 1 Perancis, dengan jumlah lebih sejuta orang askar, semuanya di bawah perintah British.

Senarai tempur tentera Jerman
Jerman Nazi mempunyai 50 divisyen di Perancis dan Negeri-Negeri Pamah, dengan 18 divisyen lagi ditempatkan di Denmark dan Norway. 15 divisyen dalam proses penubuhan di Jerman. Kerugian sepanjang peperangan, terutamanya di Perbatasan Timur, menyebabkan pihak Jerman tidak lagi mempunyai golongan lelaki muda untuk dikerahkan. Askar Jerman kini berusia enam tahun lebih tua daripada askar Sekutu mereka. Ramai askar di kawasan Normandy ialah Ostlegionen (legion timur) – kerahan dan sukarelawan dari Rusia, Mongolia, dan kawasan Kesatuan Soviet lain. Mereka dilengkapi terutamanya dengan peralatan rampasan yang tidak elok dan kurang kenderaan bermotor. Banyak unit Jerman berada dalam keadaan lemah.

Pemerintah Tertinggi Jerman: Adolf Hitler
 Oberbefehlshaber West (Panglima Tertinggi Barat; OB West): Fil Marsyal Gerd von Rundstedt
 (Kumpulan Panzer Barat: Lt.Jeneral Leo Geyr von Schweppenburg)
 Kumpulan Tentera Darat B: Fil Marsyal Erwin Rommel
 Tentera Darat Ke-7: Kolonel Jeneral Friedrich Dollmann
 Kor LXXXIV di bawah General der Artillerie Erich Marcks

Semenanjung Cotentin
Tentera Bersekutu yang menyerang Pantai Utah berdepan dengan unit Jerman yang bertempat di Semenanjung Cotentin adalah seperti berikut:
  Divisyen Ke-709 Infantri Statik di bawah Generalleutnant Karl-Wilhelm von Schlieben berjumlah 12,320 orang, kebanyakannya Ostlegionen (askar bukan Jerman yang terdiri daripada tawanan perang Soviet, Georgia dan Poland).
 Rejimen Ke-729 Grenadier
 Rejimen Ke-739 Grenadier
 Rejimen Ke-919 Grenadier

Sektor Grandcamps

Amerika yang menyerang Pantai Omaha berdepan dengan pasukan yang berikut:
  Divisyen Ke-352 Infantri di bawah Generalleutnant Dietrich Kraiss, iaitu unit kekuatan penuh berjumlah 12,000 orang askar yang dibawa masuk oleh Rommel pada 15 Mac dan diperkuat oleh dua rejimen tambahan.
 Rejimen Ke-914 Grenadier
 Rejimen Ke-915 Grenadier (simpanan)
 Rejimen Ke-916 Grenadier
 Rejimen Ke-726 Infantri (dari Divisyen Ke-716 Infantri)
 Rejimen Ke-352 Artileri

Tentera Bersekutu di Gold dan Juno berdepan dengan elemen-elemen Divisyen Ke-352 Infantri yang berikut:
 Rejimen Ke-914 Grenadier
 Rejimen Ke-915 Grenadier
 Rejimen Ke-916 Grenadier
 Rejimen Ke-352 Artileri

Pasukan di sekitar Caen
Tentera Bersekutu menyerang Pantai Gold, Juno, dan Sword berdepan dengan unit-unit Jerman seperti berikut:
  Divisyen Ke-716 Infantri Statik di bawah Generalleutnant Wilhelm Richter. 
Berjumlah 7,000 orang askar, divisyen ini sangat lemah.
 Rejimen Ke-736 Infantri
 Rejimen Ke-1716 Artileri
  Divisyen Ke-21 Panzer, (selatan Caen) di bawah Generalmajor Edgar Feuchtinger termasuk 146 buah kereta kebal dan 50 pucuk meriam serangan, campur infantri dan artileri bantuan.
 Rejimen Ke-100 Panzer
 Rejimen Ke-125 Panzergrenadier
 Rejimen Ke-192 Panzergrenadier 
 Rejimen Ke-155 Panzer Artileri

Tembok Atlantik

Dikejutkan dengan serangan di St Nazaire dan Dieppe pada tahun 1942, Hitler telah memerintahkan pembinaan kubu di sepanjang pantai Atlantik, dari Sepanyol hingga Norway, untuk melindungi pencerobohan pihak Bersekutu yang dijangkakan. Beliau mengharapkan 15,000 buah tapak kubu yang dikendalikan oleh 300,000 orang askar, tetapi kekurangan, terutamanya bahan konkrit dan tenaga manusia, menyebabkan kebanyakan kubu utama tidak pernah dibina. Kerana menjangkakan ia lokasi pencerobohan, Pas de Calais telah diperkukuh dengan banyaknya. Di kawasan Normandy, perkubuan terbaik ditumpukan pada fasiliti pelabuhan di Cherbourg dan Saint-Malo. Rommel ditugaskan menyelia pembinaan benteng tambahan di sepanjang barisan pencerobohan yang dijangkakan dari Belanda hingga Cherbourg, dan diberi kuasa memerintah Kumpulan Tentera Darat B yang baru ditubuhkan semula yang mengandungi Tentera Darat Ke-7, Tentera Darat Ke-15, dan pasukan-pasukan yang mengawal negara Belanda. Simpanan bagi ketumbukan ini termasuklah Divisyen Ke-2, Ke-21, dan Ke-116 Panzer.

Rommel percaya bahawa pantai Normandy kemungkinan menjadi lokasi pendaratan tentera Bersekutu, maka beliau mengarahkan pembinaan kerja-kerja pertahanan yang luas di sepanjang pantai itu. Sebagai tambahan kepada tapak konkrit meriam di lokasi strategik di sepanjang pantai, beliau mengarahkan pancang kayu, tripod besi, periuk api, dan halangan besar anti-kereta kebal diletakkan pada pantai bagi melambatkan kedatangan kapal pendaratan dan menghalang pergerakan kereta kebal. Mengharapkan pihak Bersekutu mendarat ketika ombak besar supaya infantri dapat mendedahkan sedikit diri mereka di pantai, beliau mengarahkan banyak halangan-halangan ini diletakkan pada tikas air pasang. Dipenuhi dengan dawai berduri, jerangkap samar, dan pembersihan semak-samun akan membahayakan kedatangan infantri. Atas arahan Rommel, bilangan periuk api di sepanjang pantai ditambah sebanyak tiga kali ganda. Penyerangan udara Bersekutu ke atas Jerman telah melumpuhkan Luftwaffe dan mewujudkan penguasaan udara terhadap barat Eropah, oleh itu Rommel tidak mengharapkan sokongan udara yang berkesan. Luftwaffe hanya mampu mengerahkan 815 buah pesawat di Normandy berbanding dengan 9,543 buah pesawat pihak Bersekutu. Rommel mengarahkan pemasangan perangkap pancang kayu yang dikenali sebagai Rommelspargel (sparagus Rommel) di padang rumput dan tanah lapang bagi menghalang pendaratan di udara.

Senarai tempur tentera Bersekutu

Panglima Tertinggi, SHAEF: Jeneral Dwight D. Eisenhower
Panglima, Kumpulan Tentera Darat Ke-21: Jeneral Bernard Montgomery

Zon Amerika
Panglima, Tentera Darat Pertama A.S: Leftenan Jeneral Omar Bradley

Kontinjen Tentera Darat Pertama berjumlah kira-kira 73,000 orang, termasuk 15,600 orang daripada divisyen payung terjun.

Pantai Utah
  Kor VII, diperintah oleh Mejar Jeneral J. Lawton Collins
  Divisyen Ke-4 Infantri: Mejar Jeneral Raymond O. Barton
  Divisyen Ke-82 Airborne: Mejar Jeneral Matthew Ridgway
  Divisyen Ke-90 Infantri: Brigedier Jeneral Jay W. MacKelvie
  Divisyen Ke-101 Airborne: Mejar Jeneral Maxwell D. Taylor

Pantai Omaha
  Kor V, diperintah oleh Mejar Jeneral Leonard T. Gerow, dengan jumlah 34,250 orang anggota
  Divisyen Pertama Infantri: Mejar Jeneral Clarence R. Huebner
  Divisyen Ke-29 Infantri: Mejar Jeneral Charles H. Gerhardt

Zon British dan Kanada

Panglima, Tentera Darat Kedua (Britain dan Kanada): Leftenan Jeneral Sir Miles Dempsey

Secara keseluruhan, kontinjen Tentera Darat Kedua mengandungi 83,115 orang anggota, 61,715 orang daripadanya ialah askar British. Unit sokongan udara dan laut British meliputi sejumlah besar anggota dari negara-negara Bersekutu, termasuklah beberapa skuadron RAF yang dikendalikan secara eksklusif oleh askar udara luar negara. Sebagai contoh, sumbangan Australia dalam operasi ini termasuklah sebuah skuadron Tentera Udara Diraja Australia (RAAF), sembilan Skuadron Artikel XV, dan beratus-ratus kakitangan dipos ke unit-unit RAF dan kapal perang RN. Pihak RAF membekalkan dua pertiga daripada pesawat yang terlibat dalam penyerbuan itu.

Pantai Gold 
  Kor XXX, diperintah oleh Leftenan Jeneral Gerard Bucknall
  Divisyen Ke-50 (Northumbrian) Infantri: Mejar Jeneral D.A.H. Graham

Pantai Juno

 Kor I British, diperintah oleh Leftenan Jeneral John Crocker
  Divisyen Ke-3 Kanada: Mejar Jeneral Rod Keller

Pantai Sword
 Kor I British, diperintah oleh Leftenan Jeneral John Crocker
  Divisyen Ke-3 Infantri: Mejar Jeneral Tom Rennie
  Divisyen Ke-6 Airborne: Mejar Jeneral R.N. Gale

  Divisyen Ke-79 Armor: Mejar Jeneral Percy Hobart menyediakan kenderaan berperisai khusus yang menyokong pendaratan ke pantai di sektor Tentera Darat Kedua.

Rujukan

Nota

Petikan

Bibliografi

Bacaan lanjut

Pautan luar

 
 The Normandy Invasion  at the US Army Center of Military History
 Neptune Operations Plan 
 Naval details for Overlord at Naval-History.Net
 Documents on D-Day: The Invasion of Normandy  at the Eisenhower Presidential Center
 Lt. General Omar Bradley FUSAG 12TH AG: June 6, 1944 D-Day Maps Omar Bradley D-Day Maps restored, preserved and Displayed at Historical Registry
 Allied veterans remember D-Day
 Naval History and Heritage Command (archive)
 
 Complete Broadcast Day: D-Day (June 6, 1944) from CBS Radio News, available at the Internet Archive
 CWGC: D-Day – Normandy

Konflik abad ke-20
Perang Dunia Kedua
Peperangan
Tentera Perancis
Tentera British
Tentera Kanada
Tentera Amerika Syarikat
Tentera Bersekutu