Pangkat akademik di Malaysia

Pangkat akademik di Malaysia ialah gelaran, kepentingan relatif dan kuasa profesor, penyelidik, dan kakitangan pentadbiran yang dipegang dalam akademik. Secara amnya, Malaysia menggunakan pangkat akademik Komanwel. Walau bagaimanapun, terdapat universiti menggunakan tajuk akademik mereka sendiri.

Terdapat bilangan pangkat yang ketara, tetapi yang paling biasa ialah pensyarah, pensyarah kanan atau pensyarah kanan, dan profesor.

Pangkat akademik 
Gelaran akademik di universiti-universiti Malaysia boleh dikelaskan kepada lima kategori: profesor, pensyarah, perunding, perguruan dan felo.

Profesor

Profesor Diraja 
Profesor Diraja ialah jawatan profesor tertinggi di Malaysia, dikurniakan oleh Yang di-Pertuan Agong. Satu-satunya pemegang ialah Ungku Abdul Aziz dari Universiti Malaya, yang dianugerahkan pada 1978.

Profesor Ulung 
Profesor Ulung ialah seorang profesor kanan yang cemerlang. Beliau mungkin dan setara atau lebih tinggi daripada Ketua Pengarah Pendidikan atau Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi. Ini adalah pangkat yang sangat langka, setakat kini, hanya lima orang ahli sahaja yang menerima gelaran ini.

Pangkat lain 

 : profesor yang bersara.
 
 : seorang bukan ahli akademik yang telah menyumbang kepada pembangunan bidang ilmu.
 : profesor universiti yang berkhidmat di universiti lain sebagai pelawat.

Pensyarah 

 : hanya di Institut Aminuddin Baki, Institut Pendidikan Guru, matrikulasi dan kelas prauniversiti.
 : setara dengan Penolong Profesor.
 
 : setara dengan :  :  (Graduate Fellow) atau . Beliau mungkin graduan baharu atau pelajar.

Perunding 

 Pakar Perunding Kanan
 Pakar Perunding

Pakar 

 Pakar Utama, setaraf dengan Profesor Madya
 Pakar Kanan, setaraf dengan Pensyarah Kanan
 Pakar, setaraf dengan Pensyarah
 Pengajar, setaraf Penolong Pensyarah

Perguruan 

 Guru Cemerlang, pakar pengajaran di sekolah, dan mungkin boleh disetarakan dengan seorang profesor universiti.
 
 
 : setara dengan  di tadika dan sekolah pendidikan khas.

Felo 

 : setara dengan Profesor Ulung
 : setara dengan Profesor
 : setara dengan Profesor Madya
 : setara dengan Profesor Pembantu

Pentadbiran

Universiti dan institusi tinggi 

 : penaung diraja universiti dan ketua istiadat; di Universiti Islam Antarabangsa Selangor (UIAM), dipanggil Ketua Perlembagaan.
 
 :
 pengerusi universiti; atau
 pengerusi lembaga pengarah universiti; atau
 ketua pegawai eksekutif universiti.
 : dibantu oleh : juga:
 ketua pegawai eksekutif (UIAM, kolej universiti dan Institut Pendidikan Guru);
 ketua kampus cawangan Universiti Teknologi MARA.
 : ketua pegawai eksekutif sesebuah universiti. Timbalannya ialah Timbalan Naib Canselor; dan kadangkala Penolong Naib Canselor, lebih rendah daripada Timbalan Naib Canselor.
 : ketua fakulti, dibantu oleh .
 : dibantu oleh  atau  (Assistant Director), ialah:
 Ketua orang bawahan universiti; atau
 Ketua pegawai eksekutif institut, kolej dan politeknik.
 : ketua hostel universiti, setara dengan .
 
 
 
 : pegawai hostel universiti.

Sekolah 

 : ketua sekolah menengah.
 : ketua tadika dan sekolah rendah.
  di sekolah rendah dan menengah, juga dipanggil  .
 : ketua satu bidang ilmu/mata pelajaran sekolah menengah; juga dipanggil  (Head of Department).
  di sekolah rendah dan menengah.
 : guru dengan tugasan pentadbiran.
  di asrama sekolah, dikepalai .

Lain-lain

Nazir 
Nazir adalah ahli akademik yang memeriksa institusi pendidikan dan pelaksanaan sistem pendidikan di sekolah. Selain menjadi pelapor kepada Menteri, seorang nazir juga memberikan bimbingan dan nasihat kepada semua pihak berkepentingan utama mengenai penambahbaikan pendidikan.

SIPeducator+ 
SIPeducater+, Pendidik Penambah Baik Sekolah (school improvement educator), ialah pentadbir guru besar yang ditugaskan sebagai wakil untuk melatih guru besar lain dalam penambahbaikan semua pendidikan di seluruh dunia.

Seorang SIPeducator+ memainkan peranan penting dalam:

 membina hubungan dengan semua guru dan membimbing pemimpin sekolah untuk;
 menyediakan latihan kemanusiaan dan pendidikan yang diperlukan bagi pemimpin sekolah, dengan terapan fakta pendidikan dan bertepatan dengan ajaran pemimpin umum, dan yang mematuhi dasar pendidikan sekolah dan yang telah diperiksa dan dipersetujui dengan teliti oleh Pejabat Pendidikan Daerah; dan
 mereka bentuk dan mengurus campur tangan organisasi pendidikan bukan agama untuk meningkatkan kualiti pengajaran dalam semua gred dan hanya di sekolah. Terdapat sekali-sekala aktiviti kurikulum tambahan untuk diatur tetapi hanya boleh dimulakan semasa waktu persekolahan

SIPartner+ pula dilantik berdasarkan syarat ini:

 Seorang guru hendaklah berada di tempat semua gred;
 Seseorang guru hendaklah memiliki rekod cemerlang dalam pengurusan sekolah;
 Seorang guru hendaklah mempunyai pengalaman di seluruh dunia dalam tugas pengurusan dan budaya; dan
 Seseorang guru hendaklah memiliki Kelayakan Profesional Kebangsaan untuk Pemimpin Pendidikan.

SISC+ 
SISC+ (School Improvement Specialist Coach, Pembimbing Pakar Penambahbaikan Sekolah) ialah seorang guru yang ditugaskan sebagai mentor kepada guru mata pelajaran teras di sekolah.

SISC+ bertanggungjawab untuk:

 Membina hubungan dan membimbing guru mata pelajaran teras;
 Menyediakan latihan penting untuk guru mata pelajaran teras, dengan kerjasama Kementerian dan Pejabat Pendidikan Daerah; dan
 Mereka bentuk dan mengurus intervensi khas untuk meningkatkan kualiti pengajaran di sekolah.

SISC+ dilantik berdasarkan syarat ini:

 Seseorang guru hendaklah memiliki ijazah sarjana muda dalam pendidikan, atau ijazah sarjana muda dalam mana-mana bidang dengan diploma pendidikan;
 Seorang guru hendaklah mempunyai sekurang-kurangnya 5 tahun pengalaman mengajar di sekolah;
 Seorang guru hendaklah berpengetahuan dalam mengajar subjek pilihan;
 Seorang guru hendaklah mempamerkan kemahiran pengajaran yang cemerlang; dan
 Seorang guru hendaklah bersedia untuk belajar dan mencuba kaedah dan pendekatan pengajaran dan pembelajaran yang baru dan inovatif.

Pegawai Cemerlang 
 ialah seorang guru yang menjalankan tugas pentadbiran di luar sekolah dengan cemerlang. Walau bagaimanapun, ini hanya terpakai kepada mereka yang mempunyai ijazah sarjana muda dalam pendidikan. Mereka yang hanya mempunyai Diploma Pendidikan yang bekerja secara pentadbiran di luar sekolah dengan cemerlang dipanggil Pengelola Cemerlang atau Penyelia Cemerlang.

Ini setaraf dengan  di sekolah menengah, dan  di sekolah rendah.

Rujukan 

Akademia di Malaysia
Pendidikan di Malaysia
Pangkat akademik