Huguan Siou

Huguan Siou (perkataan bahasa Kadazandusun bermaksud "pemimpin berani") ialah ketua agung masyarakat Kadazandusun dan Murut di Sabah, Malaysia Borneo. Kuasa dan tanggungjawab untuk menganugerahkan gelaran ini terletak kepada Persatuan Kebudayaan Kadazandusun (KDCA). Gelaran ini boleh dibiarkan kosong jika tiada yang layak menerima gelaran ini kerana ia sangat dihormati dan dianggap hampir suci. Majlis rasmi pertabalan Huguan Siou dijalankan di Dewan Siga di Kampung Tuavon, Penampang.

Jawatan ini kini disandang oleh Joseph Pairin Kitingan, bekas Timbalan Ketua Menteri Sabah sejak tahun 1984.

Sejarah

Huguan Siou atau Huguan Tosiouo bermaksud pemimpin berani dengan kehandalan ghaib. Gelaran ini sebahagian daripada empat institusi yang sangat penting dalam sistem pentadbiran tradisional Kadazandusun yang wujud sejak di bawah jajahan Kesultanan Brunei dan Kesultanan Sulu. Gelaran ini asalnya diberikan kepada individu yang diiktiraf sebagai ketua kampung, daerah atau kelompok masyarakat tradisional. Gelaran ini telah dimansuhkan dan dihapuskan sepenuhnya peranannya pada tahun 1917 oleh Syarikat Berpiagam Borneo Utara British semasa Sabah di bawah pemerintahan syarikat tersebut. Huguan Siou tradisional yang pertama dipercayai pahlawan Kadazandusun yang memiliki kuasa luar biasa dan berasal dari Kampung Gunsing, Penampang. Gelaran ini diwujudkan menjelang kemerdekaan Sabah bagi tujuan perpaduan dan politik. Mendiang Aki Michael Milip Mogudam, seorang tua masyarakat ini telah menyuarakan penubuhan semula institusi Huguan Siou dan mencalonkan Donald Stephens untuk memegangnya pada tahun 1959 di suatu mesyuarat bulanan Persatuan Kadazan, Penampang.

Peranan

Fungsi utama Huguan Siou asalnya adalah untuk melindungi kampung dan memimpini pertempuran kerana dianggap kebal. Biasanya gelaran Huguan Siou berkait rapat dengan kerohanian dan kepercayaan kaum Kadazandusun terhadap seorang pemimpin yang boleh menjaga kaum mereka. Huguan Siou diiktiraf rasmi oleh Kerajaan Negeri Sabah dan layak menerima gaji, elaun, faedah dan sebagainya. Peranan jawatan ini diwujudkan di bawah undang-undang oleh Dewan Undangan Negeri Sabah dan diberi kuasa untuk memaafkan pesalah adat yang dihadapkan di Mahkamah Anak Negeri Rayuan. Huguan Siou kebiasaannya melancarkan dan menutupkan perayaan Kaamatan peringkat kebangsaan.

Senarai Huguan Siou

Fuad Stephens

Fuad Stephens, Ketua Menteri Sabah yang pertama, merupakan Huguan Siou yang pertama dan ditabalkan pada tahun 1960 oleh orang tua Kadazan atas peranannya memperjuangkan hak orang Kadazan semasa pemerintahan penjajah. Gelaran ini tidak mempengaruhi politik Kadazandusun apabila Stephens berkuasa. Jawatan ini kosong selama hampir sedekad apabila beliau meninggal dunia dalam kapal terbang terhempas pada 6 Jun 1976.

Joseph Pairin Kitingan
Joseph Pairin Kitingan ditabalkan sebagai Huguan Siou yang kedua pada tahun 1 Julai 1984 di Balai Raya Kg Tuavon, Penampang. Beliau pada awalnya tidak menerima jawatan ini disebabkan oleh tanggungjawab beratnya namun beliau disukai oleh orang tua dan pemimpin Kadazandusun untuk memegang gelaran ini. Pairin kekal menjadi Huguan Siou selepas peralihan politik di Sabah kerana gelaran ini hanya membabitkan budaya dan bukannya politik walaupun gelaran ini telah mempengaruhi politik Kadazandusun. Beliau bersetuju dengan usul menyatukan semula masyarakat Kadazandusun dan Murut di Sabah.

Isu
Parti Keadilan Rakyat (PKR) cabang Ranau telah memberi gelaran Huguan Siou kepada ketua umumnya, Anwar Ibrahim, yang telah menyebabkan perbalahan berlaku dan boleh dikenakan hukuman solupi di bawah Mahkamah Anak Negeri.

Rujukan

Kadazan-Dusun
Gelaran hormat