Perpustakaan Negara Malaysia

Perpustakaan Negara Malaysia (atau PNM) (Jawi: ڤرڤوستاکاءن نݢارا مليسيا) ialah agensi yang bertanggungjawab menyimpan koleksi khazanah ilmu di peringkat kebangsaan untuk generasi masa kini dan masa hadapan. PNM telah ditubuhkan pada tahun 1966. Ketika itu, PNM hanyalah sebuah unit di bawah Arkib Negara yang berperanan kecil untuk melaksanakan Akta Pemeliharaan Buku-Buku 1966 dan penerbitan Bibliografi Negara Malaysia. Perpustakaan Negara mula membuka Bahagian Rujukan kepada orang awam selepas Akta Perpustakaan Negara 1972 diluluskan.

Projek pembinaan bangunan PNM dimulakan pada 1978 di Jalan Tun Razak, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. Bangunan PNM mencerminkan keperibadian Malaysia yang melambangkan pencapaian intelektual. Konsep reka bentuknya berasaskan tengkolok tradisional Melayu sementara konsep minda pula mempengaruhi seni bina dalaman. Suasana ruang melambangkan gerakan fakulti intelek yang terbuka luas. Bangunan ini siap dibina dan dirasmikan pada tahun 1992.

PNM kini mempunyai 500 orang kakitangan dan diketuai oleh seorang Ketua Pengarah iaitu YBrs. Maizan binti Ismail dan seorang Timbalan Ketua Pengarah iaitu Encik Rahman Bin Sudin (Menanggung Kerja).

Visi, Misi dan Objektif 
 Visi

Memacu perkhidmatan perpustakaan dan maklumat negara bertaraf dunia. 

 Misi

Memperkasa perkhidmatan perpustakaan dan maklumat berkualiti serta memelihara khazanah intelek negara bagi membentuk masyarakat berilmu.

 Objektif
 Menyediakan bagi penggunaan generasi masa kini dan masa depan suatu koleksi sumber perpustakaan di peringkat kebangsaan
 Memudahkan penggunaan di seluruh negara sumber perpustakaan yang terdapat di dalam dan di luar negara
 Mengadakan kepimpinan dalam perkara yang berkaitan dengan perpustakaan

Senarai Ketua Pengarah

Senarai Ahli Lembaga

Direktori Perpustakaan Negara Malaysia

Koleksi Perpustakaan 
Jumlah keseluruhan koleksi PNM ialah 4.78 juta unit. Jumlah ini merangkumi 4.52 unit bahan bercetak, 98,406 unit bahan tidak bercetak, 4,974 naskhah manuskrip Melayu and 158,316 unit bahan digital. Carian katalog bagi bahan perpustakaan boleh dicapai secara dalam talian menerusi http://opac.pnm.gov.my.

Peranan utama setiap Perpustakaan Negara ialah menyimpan dan memperluas penggunaan koleksi terbitan dalam negara serta koleksi mengenai negara yang diterbitkan di luar negara. Sebagai sebuah Perpustakaan Negara bagi Malaysia, PNM menjadi institusi memori sejarah dan kebudayaan serta pustaka yang menyimpan, mendokumentasi dan memelihara pencapaian intelek yang telah diterjemah dalam bentuk cetak dan bukan bercetak. Koleksi Malaysiana ialah koleksi warisan negara dan bangsa Malaysia.

Antara koleksi yang terdapat di PNM adalah seperti berikut:
 Koleksi Malaysiana (Cth: Koleksi Fana, Koleksi Peribadi, dsb)
 Koleksi Luar Negara (Cth: Koleksi ASEAN, Koleksi United Nations & Koleksi Harvard)
 Koleksi Manuskrip Melayu
 Koleksi Bahan Nadir
 Koleksi Terbitan Bersiri (Cth: koleksi akhbar, majalah, jurnal, dsb)
 Koleksi media elektronik
 Pangkalan data atas talian.

Koleksi Manuskrip Melayu 
Manuskrip Melayu ialah karya yang bertulis tangan terutama dalam tulisan jawi yang dihasilkan dalam lingkungan awal kurun ke-16 sehingga awal kurun ke-20 dalam bahasa rumpun Melayu mengenai alam dan tamadun Melayu. Ilmu yang terakam dalam manuskrip Melayu merangkumi pelbagai bidang perkara seperti kesusasteraan, sejarah, kitab agama, perubatan, undang-undang, ketatanegaraan serta azimat dan petua. Simbol yang digunakan untuk Manuskrip Melayu ialah MSS. Kebanyakan bahan Manuskrip Melayu yang terhasil adalah dalam tulisan Jawi. Manuskrip Melayu merupakan antara koleksi unik yang terdapat di Perpustakaan Negara Malaysia. Koleksi Manuskrip melayu boleh dirujuk di Pusat Manuskrip Melayu, Aras 11, Menara PNM.

Koleksi Nadir 
Koleksi nadir merangkumi bahan-bahan terbitan dari dalam dan luar Negara yang diterbitkan sebelum tahun 1900 dan/atau bahan-bahan yang telah habis dicetak dan tidak lagi boleh didapati di pasaran. Koleksi ini merangkumi pelbagai bidang perkara seperti sejarah, bahasa, sastera, sains sosial, ekonomi, agama dan sebagainya. Ia mengandungi sumber ilmu dalam bentuk buku, risalah dan gambar yang amat bernilai dan sukar diperolehi di pasaran serta jarang ditemui. Koleksi nadir Malaysiana merupakan antara koleksi  unik yang terdapat di Perpustakaan Negara Malaysia di mana bahan ini dipulihara dan menjadi koleksi Perpustakaan Negara Malaysia yang amat bernilai. Semua ini boleh dirujuk kepada koleksi-koleksi nadir Malaysiana di Unit  Koleksi Nadir, Pusat Maklumat Malaysiana di Aras 10, Menara PNM.

Koleksi Peribadi 
Koleksi Peribadi merupakan himpunan ilmu dan maklumat yang dimiliki oleh orang perseorangan, tokoh-tokoh ilmuan, cendekiawan, budayawan, negarawan atau pengkaji yang banyak memberi sumbangan kepada ketamadunan manusia. Koleksi Peribadi yang diperoleh oleh PNM digunakan untuk tujuan pemuliharaan dan rujukan. Bidang perkara bahan-bahan yang dikumpul adalah menurut kegemaran, minat atau bidang kajian individu pemilik koleksi. Koleksi Peribadi yang diperoleh oleh PNM merangkumi buku, jurnal, artikel, manuskrip, dokumen, risalah, salasilah, gambar, surat, keratan akhbar, fail, lukisan, carta, brosur, dan lain-lain. Koleksi Peribadi boleh dirujuk di Aras 10, Menara PNM.

Koleksi Fana (Ephimeral) 
Koleksi ini telah dimulakan pada tahun 1995 dan terletak di Bilik Koleksi Khas di Tingkat 8. Ia terdiri daripada penerbitan daripada pelbagai jabatan dan kementerian termasuk poskad, brosur, buku program, poster, kalendar, setem hari pertama dan sampul surat.

Koleksi Terbitan Bersiri 
Koleksi terbitan bersiri turut disediakan oleh PNM yang mana ia merangkumi koleksi-koleksi terbitan berkala seperti surat khabar, majalah, jurnal dan lain-lain yang diterbitkan di dalam dan di luar Negara. Koleksi surat khabar, majalah dan jurnal terbitan tempatan boleh dirujuk di Aras 7, Menara PNM. Bagi koleksi surat khabar, majalah dan jurnal terbitan luar Negara pula, ia boleh dirujuk di Aras 4, Blok Tengah, Anjung Bestari, Perpustakaan Negara Malaysia.

Koleksi Media Elektronik 
Koleksi sumber merupakan bahan tidak bercetak dalam pelbagai bidang perkara dan format seperti kaset audio, kaset video, cakera padat data (CD-ROM), cakera audio, cakera video, cakera video digital dan kit yang diterbitkan di dalam dan di luar negara. Koleksi ini ditempatkan di Bahagian Sumber Elektronik, Aras 4, Blok Timur, Perpustakaan Negara Malaysia.

Koleksi Harvard 
Koleksi ini dibangunkan dengan kerjasama Kelab Alumni Harvard Malaysia sejak tahun 2000. Bahan yang terdapat dalam koleksi ini terdiri daripada buku dan terbitan bersiri dalam bidang perniagaan dan pengurusan. Koleksi ini diterbitkan oleh Harvard University Press, Harvard Business School dan Harvard Business Publishing. Koleksi ini ditempatkan di Aras 3 Tengah, Anjung Bestari, Perpustakaan Negara Malaysia.

Koleksi ASEAN 
Koleksi ASEAN (Association of Southeast Asian Nations)  ini mengandungi koleksi mengenai negara-negara Asia Tenggara yang menganggotai ASEAN iaitu Malaysia, Singapura, Indonesia, Thailand, Filipina, Kemboja, Laos, Myanmar, Brunei Darussalam dan Vietnam. Koleksi ini merangkumi pelbagai bidang dan perkara seperti sosial, kebudayaan, ekonomi, politik dan pembangunan warisan negara setiap negara ASEAN.

Pengguna Perpustakaan boleh merujuk koleksi ini di Aras 4, Blok Tengah, Anjung Bestari, Perpustakaan Negara Malaysia.

Koleksi Bangsa-Bangsa Bersatu (United Nations) 
Perpustakaan Negara Malaysia merupakan Pusat Penyerahan Terbitan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu semenjak tahun 1976. Bahan-bahan terbitan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan pelbagai agensi di bawah Bangsa-bangsa Bersatu seperti UNESCO, WHO, World Bank, IFC, IMF, WIFO, UNIDO dan GATT boleh diperolehi dalam bentuk monograf, laporan tahunan dan terbitan bersiri.

Bermula pada Februari 2011, Perpustakaan Negara Malaysia dilantik menjadi Pusat Penyerahan Bahan-bahan Terbitan United Nations University Press.

Koleksi Khas Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu ini boleh dirujuk di Aras 4 Blok Tengah,Anjung Bestari, Perpustakaan Negara Malaysia.

Perkhidmatan Perpustakaan Digital 

Portal Repositori Digital PNM menyediakan capaian kepada koleksi-koleksi Malaysiana, terbitan-terbitan PNM, bahan-bahan pakejan maklumat serta lain-lain koleksi yang telah didigitasikan di mana ia boleh dicapai menerusi http://myrepositori.pnm.gov.my. Antara bahan yang telah didigitasikan yang boleh dimuat turun menerusi portal ini adalah seperti Manuskrip Melayu, Buku Nadir, Koleksi Peribadi, Koleksi Negara, terbitan-terbitan PNM, artikel surat khabar, artikel jurnal, kertas kerja persidangan, bahan-bahan pakejan maklumat dan lain-lain. 

u-Pustaka menawarkan perkhidmatan perpustakaan digital untuk seluruh rakyat Malaysia yang boleh dicapai pada bila-bila masa dan di mana sahaja melalui portal rasminya yang beralamat di http://www.u-library.gov.my. Antara perkhidmatan yang disediakan adalah seperti pendaftaran keahlian, perkhidmatan peminjaman buku dan pembaharuan peminjaman buku secara dalam talian, perkhidmatan penghantaran buku dipinjam ke rumah menerusi perkhidmatan Pos Laju, kemudahan pemulangan buku dipinjam menerusi mesin Gelongsor Buku, capaian kepada pelbagai sumber maklumat elektronik dan sebagainya.

Peranan 
 Program Galakan Membaca

PNM ialah urus setia Program Galakan Membaca Kebangsaan yang bertanggugjawab melaksanakan pelbagai program/aktiviti galakan membaca dalam memastikan hasrat membudayakan amalan membaca di kalangan masyarakat Malaysia dapat ditingkatkan.

 Perkhidmatan Perpustakaan Digital

PNM menawarkan perkhidmatan perpustakaan digital menerusi portal u-Pustaka() sejak 30 Mac 2011 yang mana ia boleh dicapai secara global. Pendaftaran sebagai ahli u-Pustaka adalah percuma dan terbuka kepada semua rakyat Malaysia di mana pendaftaran boleh dilaksanakan secara dalam talian menerusi portal ini. Selain menawarkan perkhidmatan peminjaman buku (fizikal) dari 8 buah perpustakaan konsortium yang terlibat, menerusi portal ini juga pengguna juga berpeluang untuk mengakses kepada pelbagai sumber elektronik seperti e-buku, e-rujukan, e-majalah, surat khabar atas talian dan bahan perpustakaan yang telah didigitalkan oleh PNM seperti Manuskrip dan Buku Nadir secara dalam talian. Pengguna u-Pustaka boleh memulangkan buku yang dipinjam mengunakan mesin gelongsor buku (bookdrop) yang disediakan atau menerusi perkhidmatan Poslaju (sekiranya telah membuat bayaran lebih awal untuk khidmat penghantaran secara dua hala menerusi portal u-Pustaka) untuk perkhidmatan penghantaran buku semula ke perpustakaan pemunya. Mesin kiosk pelbagai guna u-Pustaka juga boleh digunakan oleh ahli u-Pustaka untuk membuat pembayaran denda lewat pemulangan buku dengan mudah iaitu menerusi penggunaan kad Touch 'n Go, MEPS FPX atau MEPS eDebit.

 Program Pembudayaan Tulisan Jawi

PNM juga memainkan peranan dalam usaha meningkatkan tahap penghayatan dan pembudayaan tulisan Jawi dalam kalangan rakyat Malaysia. PNM turut berkerjasama dengan radio IKIM.fm dan Dewan Bahasa dan Pustaka untuk menyiarkan rancangan Klinik Jawi sebagai medium pembelajaran bahasa Jawi.

Prasarana Perpustakaan 

Perpustakaan Negara Malaysia bertanggungjawab memastikan pembangunan infrastruktur perpustakaan awam di seluruh negara. Tugas ini diperuntukkan di bawah Akta Perpustakaan Negara Malaysia 1987 (Pindaan) Bahagian II para 4(2)(h) dan 4(2)I. Pada tahun 2000, beberapa projek pembangunan infrastuktur perpustakaan telah dilaksanakan meliputi Perpustakaan Negara Malaysia dan perpustakaan awam negeri.
 Projek Perpustakaan Negara Malaysia
 Peningkatan makmal pemuliharaan negara
 Program gerakan membaca kebangsaan
 Pemantauan projek pembangunan fizikal
 Pangkalan data dan rangkaian komputer
 Pembinaan koleksi Malaysiana
Dari peruntukan tersebut, Perpustakaan Negara
Malaysia telah membelanjakan sebanyak 59.17%.
 Projek Perpustakaan Negeri
Antara perpustakaan yang diselia di bawah Perpustakaan Negara termasuk:-

 Perpustakaan Negara Malaysia Negeri Perlis
 Perpustakaan Negeri Sabah
 Pustaka Negeri Sarawak
 Perpustakaan Awam Cawangan Batu Pahat, Johor
 Perpustakaan Awam Cawangan Cameron Highlands, Pahang
 Perpustakaan Awam Cawangan Pelabuhan Kelang
 Perpustakaan Awam Cawangan Baling, Kedah
 Perpustakaan Awam Cawangan Bentong, Pahang
 Perpustakaan Awam Cawangan Georgetown, Pulau Pinang
 Perpustakaan Awam Cawangan Kuala Pilah, Negeri Sembilan
 Perpustakaan Awam Cawangan Kulim, Kedah
 Perpustakaan Awam Cawangan Marang, Terengganu
 Perpustakaan Awam Cawangan Merlimau, Melaka
 Perpustakaan Awam Cawangan Mersing, Johor
 Perpustakaan Awam Cawangan Pontian, Johor
 Perpustakaan Awam Cawangan Raub, Pahang
 Perpustakaan Awam Cawangan Segamat, Johor
 Perpustakaan Awam Cawangan Seri Iskandar, Perak
 Perpustakaan Awam Cawangan Simpang Empat, Perlis
 Perpustakaan Awam Cawangan Kota Tinggi, Johor
 Perpustakaan Awam Cawangan Muar, Johor
 Perpustakaan Awam Cawangan Jeli, Kelantan
 Perpustakaan Awam Cawangan Port Dickson, Negeri Sembilan
 Perpustakaan Pekan Bandar Baru, Kedah
 Perpustakaan Pekan Mantin, Negeri Sembilan
 Perpustakaan Pekan Pulau Pangkor, Perak
 Perpustakaan Pekan Bagan Ajam, Pulau Pinang

Perpustakaan Bergerak Multimedia 
Konsep perpustakaan bergerak telah
dipertingkatkan kepada bas Perpustakaan
Bergerak Multimedia selaras dengan hasrat
kerajaan mewujudkan masyarakat
berpengetahuan teknologi maklumat dan
komunikasi (ICT) serta membawa arus
perkembangan ICT ke masyarakat luar bandar.
Sebanyak 5 buah Perpustakaan Bergerak
Multimedia telah mula dibina dalam tahun 2000.
Perpustakaan ini akan diagihkan kepada
Perpustakaan Awam Negeri Kedah, Perpustakaan
Awam Negeri Melaka, Perpustakaan Awam Negeri
Pahang, Perpustakaan Awam Negeri Selangor dan
Pustaka Negeri Sarawak. Sebanyak RM300,000.00
telah disediakan untuk pembinaan koleksi asas
berserta bahan multimedia bagi 5 buah
Perpustakaan Bergerak tersebut.

Perpustakaan Desa 
Sebanyak 25 buah perpustakaan desa telah dilaksanakan di seluruh negara dalam tahun 2000 melibatkan peruntukan berjumlah RM1,298,900.00.
Perpustakaan tersebut ialah:

 Johor
 Perpustakaan Desa Gemereh
 Perpustakaan Desa Parit Haji Ali
 Perpustakaan Desa Simpang 5 Darat
 Perpustakaan Desa Jorak, Muar

 # Kedah
 Perpustakaan Desa Wang Tepus, Jitra
 Perpustakaan Desa Gajah Putih, Sik
 Perpustakaan Desa Paya Kerchut,Pendang

 
 Negeri Sembilan
 Perpustakaan Desa Air Kuning
 Perpustakaan Desa Bagan Pinang

 Pahang
 Perpustakaan Desa Pulau Tawar, Jerantut
 Perpustakaan Desa Kg. Luit, Maran
 Perpustakaan Desa Jambu Rias, Bentong
 Perpustakaan Desa Kg. Kerdau, Temerloh

 Pulau Pinang
 Perpustakaan Desa Bukit Gedung
 Perpustakaan Desa Juru
 Perpustakaan Desa Jelutong Tengah

 Selangor
 Perpustakaan Desa Taman Muhibah, Sabak Bernam
 Perpustakaan Desa Kg. Sg. Gulang-Gulang, Kuala Selangor

 Sarawak
 Perpustakaan Desa Kg. Triboh, Serian
 Perpustakaan Desa Kg. Antawau, Kapit
 Perpustakaan Desa Long Laput, Marudi
 Perpustakaan Desa Laut, Samarahan
 Perpustakaan Desa Moyan Laut, Samarahan
 Perpustakaan Desa Kg. Baru, Kota Samarahan
 Perpustakaan Desa Kg. Pahlawan, Limbang

Pusat Siber Ilmu 
Pada tahun 2000, 13 buah Pusat Siber Ilmu telah dibina di desa. Pusat Siber Ilmu berkonsepkan perpustakaan desa yang mempunyai kemudahan serta memberi
perkhidmatan yang berkaitan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) di kalangan masyarakat desa. Pusat Siber Ilmu yang dibina adalah seperti berikut:

 Johor
 Perpustakaan Siber Bandar Penawar
 Perpustakaan Siber Felda Pemanis
 Perpustakaan Siber Felda Medoi

 Kedah
 Perpustakaan Siber Jalan Kuala Kedah

 Melaka
 Perpustakaan Siber Kampung Padang

 Perlis
 Perpustakaan Siber Kampung Sentua, Utan Aji
 Negeri Sembilan
 Perpustakaan Siber Air Kuning
 Perpustakaan Siber Bagan Pinang
 Perpustakaan Siber Serting, Jempol

 Pahang
 Perpustakaan Siber Bukit Ibam, Rompin
 Perpustakaan Siber Muadzam Shah
 Perpustakaan Siber Lebar Chondong

 Pulau Pinang
 Perpustakaan Siber Permatang Tinggi

Rujukan 
 Laporan Tahunan 2000 Perpustakaan negara Malaysia.

Pautan luar 

 
 Laman Facebook rasmi

Negara
Malaysia
Penubuhan 1966 di Malaysia
Kementerian Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan Malaysia