Pertubuhan Pendidikan, Sains dan Kebudayaan PBB

Pertubuhan Pendidikan, Sains dan Kebudayaan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (; bahasa Inggeris: UN Educational, Scientific and Cultural Organization, dipendekkan sebagai UNESCO; ) ialah sebuah agensi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang ditubuhkan pada tahun 1945. Tujuan penubuhannya adalah untuk menyumbang ke arah kedamaian dan keselamatan dengan mempromosikan kerjasama antarabangsa melalui bidang pendidikan, sains dan kebudayaan.

Secara keseluruhannya, sebanyak 191 buah negara telah menyertai UNESCO. Organisasi ini berpusat di Paris, dengan lebih 50 pejabat setempat dan beberapa institusi diseluruh dunia. Lima program utama UNESCO adalah: pendidikan, sains semula jadi, sains manusia dan sosial, kebudayaan, dan komunikasi dan maklumat. Projek yang menerima penajaan UNESCO termasuklan kemahiran menulis dan membaca, teknikal, dan program latihan kepada guru-guru; program sains antarabangsa; promosi kebebasan bersuara dan media yang bebas; projek sejarah kebudayaan setempat, promosi kepelbagaian budaya didunia; perjanjian kerjasama antarabangsa untuk kebudayaan dunia dan warisan semulajadi dan untuk memelihara hak asasi manusia; dan percubaan untuk menyatukan rangkaian antarabangsa.

Struktur 
Tiga badan mempunyai tanggungjawab dalam membuat polisi, pentadbiran utama, dan pentadbiran harian di UNESCO:
 Persidangan Agung
 Lembaga Eksekutif
 Sekretariat
Persidangan Agung ialah suatu perjumpaan negara-negara anggota yang mana setiap negara mempunyai satu undi. Mesyuarat diadakan sebanyak sekali setiap dua tahun. Semasa mesyuarat itu ia menetapkan polisi umum dan program-program untuk dianjurkan.

Lembaga Eksekutif mempunyai seramai 58 orang ahli. Mereka ini dilantik oleh Persidangan Agung untuk berkhidmat selama dalam tempoh empat tahun. Lembaga Eksekutif menyediakan sesi untuk Persidangan Agung bersidang dan ia bertanggungjawab memastikan arahan yang diberi dilaksanakan.

Sekretariat mengandungi Ketua Pengarah dan staf-staf dan bertanggungjawab dalam menjalankan aktiviti serta pengurusan harian UNESCO. Ketua Pengarah yang berkhidmat sebagai pegawai awam UNESCO. Dia dilantik oleh Persidangan Agung untuk berkhidmat selama empat tahun (boleh diperbaharui). Kakitangan UNESCO setakat ini berjumlah sebanyak 2100, yang mana dua pertiga berpusat di Paris, dengan selebihnya diseluruh dunia.

Negara anggota

Kontroversi dan reformasi 
UNESCO telah beberapa kali menjadi tumpuan berikutan kontroversi yang dihadapinya terutamanya di Amerika Syarikat, United Kingdom, dan Singapura. Semasa tahun 70-an dan 80-an, sokongan UNESCO bagi "Orde Maklumat Baru Dunia" dan Laporan MacBridenya yang mengesa pengdemokrasian media dan pengaksesan maklumat telah dikutuk oleh negara-negara berkenaan sebagai satu usaha untuk menghapuskan kebebasan akhbar. UNESCO dianggap oleh sesetengah pihak sebagai platform bagi pihak komunis dan negara-negara Dunia Ketiga untuk menyerang negara-negara Barat. Pada tahun 1984, Amerika Syarikat menghentikan sumbangannya dan keluar daripada pertubuhan itu sebagai tanda protes. Hal ini diikuti oleh United Kingdom pada tahun 1985 dan Singapura pada tahun 1986. Dengan berlakunya perubahan kerajaan di UK pada tahun 1997, UK menyertai semula pertubahan ini. Amerika Syarikat pula kembali menyertai pertubuhan ini pada tahun 2003. Semasa waktu beberapa reformasi telah dilakukan di pertubuhan ini.

Hadiah, anugerah dan pingat 
UNESCO menganugerahkan beberapa hadiah dalam bidang sains, kebudayaan dan keamanan seperti:
 Hadia Carlos J. Finlay untuk Mikrobiologi
 Hadiah Keamanan Félix Houphouët-Boigny
 Hadiah Antarabangsa Sungai Besar Buatan Manusia bagi Sumber Air di Kawasan Gersang dan Separa-Gersang
 Hadiah Antarabangsa José Martí
 Hadiah Antarabangsa Simón Bolívare
 Hadiah Javed Husain bagi Saintis Muda
 Hadiah Jikji
 Hadiah Kalinga bagi Sains yang dipopularkan
 Anugerah L’Oréal-UNESCO bagi Wanita dalam Sains
 Pingat Sergei Eisenstein
 Hadiah Sultan Qaboos bagi Pemeliharaan Hutan
 Hadiah Kebesasan Akhbar Sedunia UNESCO/Guillermo Cano 
 Hadia UNESCO Raja Hamad Bin Isa Al-Khalifa
 Pingat UNESCO Mozart
 Haidah bagi Pendidikan Keamanan UNESCO
 Hadiah Sains UNESCO
 Pingat UNESCO/Institut Pasteur
 Artis untuk Keamanan UNESCO
 Rangkaian Bandaraya Kreatif

Ketua Pengarah 
 Julian Huxley,  (1946–1948)
 Jaime Torres Bodet,  (1948–1952)
 John Wilkinson Taylor,  (pemangku 1952–1953)
 Luther Evans,  (1953–1958)
 Vittorino Veronese,  (1958–1961)
 René Maheu,  (1961–1974; pemangku 1962)
 Amadou-Mahtar M'Bow,  (1974–1987)
 Federico Mayor Zaragoza,  (1987–1999)
 Koïchiro Matsuura,  (1999–kini)

Galeri

Pautan luar 

  Laman web rasmi UNESCO
  Reformasi UNESCO
  Ketua Pengarah UNESCO
  Pejabat-pejabat UNESCO seluruh dunia
  Budaya UNESCO
  Buku merah UNESCO Bagi bahasa-bahasa yang semakin pupus (Laman utama)
  Buku merah UNESCO Bagi bahasa-bahasa yang semakin pupus: Eropah 
  Konvensyen Warisan Dunia
  Warisan Asia Pasifik
  UNESCO - Program Informasi dan Komunikasi
  UNESCO - Maklumat tentang semua program
  Hari Kebebasan Akhbar Sedunia
  Hadiah Sains UNESCO
  UNESCO - Institut Statistik 

Agensi khusus Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
Kumpulan Pembangunan Mapan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu