Lie Tek Swie

Lie Tek Swie (; fl. 1929–1940) merupakan seorang pengarah filem Cina Indonesia yang aktif dalam perfileman awal Hindia Timur Belanda. Beliau mula menceburi bidang perfilemam sebagai pekerja pejabat penggagih filem sebelum mengarahkan filem pertamanya, Njai Dasima, pada tahun 1929. Nyai Dasima juga merupakan adaptasi novel pertama yang diarahkannya; dua novel lain juga diadaptasi. Tiga filem lainnya, dua di antaranya yang digarap untuk Tan's Film, merupakan cerita asli. Pada tahun  1941 Lie menjadi salah satu pengasas Standard Film Company, yang ditutup pada tahun 1942.

Kerjaya awal

Menurut Bachtiar Effendi, pelakon yang kemudiannya menjadi pengarah filem yang bekerja dengan Lie beberapa kali, Lie telah bekerja di pejabat pengedaran filem sebelum menyertai Tan's, mengendalikan pengedaran dan kadangkala menyunting import Hollywood. Sejarawan filem Indonesia Misbach Yusa Biran mengaitkan ini sebagai memberikan Lie pandangan meluas dan lebih sensibiliti moden semasa mengarah. Pada 1929 Lie mengarahkan filem pertamanya, Njai Dasima, untuk Tan's Film. Filem dua bahagian yang berkisarkan seorang wanita yang telah terpedaya dengan meninggalkan kekasihnya yang kaya-raya untuk bersama seorang delman, merupakan satu kejayaan kritikal; ia merupakan adaptasi pertama Lie bagi karya sastera, telah diperoleh dari novel Tjerita Njai Dasima, ditulis oleh G. Francis pada 1896.

Ini diikuti oleh kesinambungannya, Nancy Bikin Pembalesan pada 1930, yang berkisarkan tentang anak perempuan Dasima, Nancy yang ingin membalas dendam terhadap kematian ibunya; karya ini juga merupakan satu kejayaan. Menurut Biran, sepanjang masa ini, Lie membangunkan minat dalam etnografi dan mula memasukkan dokumetasi tabiat kebudayaan. Pada tahun berikutnya beliau mengarahkan Si Ronda untuk Tan's, sebuah filem aksi yang berkisarkan seorang penyamun bernama Ronda. Lie mengarahkan satu lagi adaptasi, dua bahagian Melati van Agam, pada 1931; karya asal ini telah ditulis oleh Parada Harahap di bawah nama pena "Swan Pen" pada 1923.

Pasca Tan's
Tiada maklumat didapati mengenai aktiviti Lie antara 1932 dan 1941. Beliau meninggalkan Tan's pada 1932, dilaporkan sebagai pendekatan beliau tidak lagi sepadan dengan sasaran kelas rendah penonton Tan dan menyebabkan karya-karya untuk pergi lebih bajet; Syarikat itu sendiri telah ditutup antara tahun 1932 dan 1938. Lie muncul semula pada tahun 1941 apabila beliau menyertai dengan Tan Bersaudara - pemilik Tan's Film -. Untuk menubuhkan Syarikat Filem Standard, di bawah pengurusan Touw Teng Iem British terlatih.

Lie mengarahkan dua daripada tiga penerbitan syarikat. Dua filem itu ialah Ikan Doejoeng dan Siti Noerbaja. Ikan Doejoeng merupakan pegerbitan asal yang berkisarkan seorang gadis yang menjadi duyung setelah menetapkan antara lelaki yang dia suka dan seorang lelaki yang dia terpaksa berkahwin, sementara Siti Noerbaja merupakan adaptasi novel novel berjudul sama karya Marah Roesli yang diterbitkan pada 1923 yang berkisarkan tentang seorang wanita – yang dibunuh oleh suaminya yang tamak – dan bekas kekasihnya – yang berdendam atas kematiannya. Yang terakhir, Selendang Delima (1941), diarahkan oleh bekas dramatis Henry L. Duarte sebelum Standard ditutup pada 1942 berikutan pendudukan Jepun.

Filemografi

Semuanya sebagai pengarah filem

Rujukan
Catatan kaki

Bibliografi

Pautan luar

Pengarah filem Indonesia
Cina Indonesia
Pengarah filem Hindia Timur Belanda