Politik Negeri Sembilan



Perundangan

Dewan Negara

Dewan Rakyat

Dewan Undangan Negeri

Anggota Dewan Undangan Negeri

Penyelaras Dewan Undangan Negeri

Pilihan raya negeri

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1955 

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1955 bagi memilih anggota Majlis Perundangan Negeri berlaku selepas Pilihan raya umum Tanah Melayu 1955. Sebanyak 12 kerusi dipertandingkan. Pada hari penamaan calon 8 September 1955, 9 orang calon Perikatan menang tanpa bertanding. Selebihnya pada hari pengundian 12 Oktober 1955, 3 lagi calon Perikatan menang.

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1959 
 Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1959 bagi memilih anggota Dewan Undangan Negeri berlaku sebelum Pilihan raya umum Tanah Melayu 1959. Sebanyak 24 kerusi dipertandingkan. Pada hari penamaan calon 28 April 1959, 71 orang calon telah bertanding. Pada hari pengudnian 2  Jun 1959, 20 calon Perikatan, telah menang. Selebihnya 3 daripada Barisan Sosialis dan 1 daripada Bebas.

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1964 
 Dalam pilihan raya 1964, Perikatan menang semua 6 kerusi parlimen dan 24 kerusi DUN.Konfrantasi dengan Indonesia semakin tegang. Pembangkang terutama Sosialis Front tidak setuju dengan pembentukan Malaysia. Pilihan raya 1964 menjadi penentu sokongan penubuhan negara baru Malaysia yang meliputi Semenanjung Tanah Melayu, Singapura, Sabah dan Sarawak (16 September 1963).

Lee Kuan Yew selaku pengerusi PAP dan Perdana Menteri Singapura telah meletakkan calon menentang parti Perikatan, pada hal mereka telah bersetuju tidak akan bertanding. Namun dengan kehadiran calon PAP, calon Perikatan dapat menewaskan calon Sosialis Front. Sosialis Front bergabung dengan Parti Buruh dan Parti Rakyat. 

Menjelang pilihan raya 1964, bekas menteri pertanian , Abdul Aziz Ishak menubuhkan Parti perhimpunan kebangsaan (PPK) dan bergabung dengan SF. Di Sermeban Timur, calon MCA, Lim Kee Song menewaskan calon PAP dan SF. Di Seremban Barat, Quek Kai Dong  menang atas tiket Bebas pada 1959, telah menyertai MCA dan mempertahankan kerusi itu pada 1964.

Mohamed Idris Matsil beralih ke parlimen Jelebu-Jempol menewaskan calon Sf, Tan Beng Soo dan calon UDP, Major (B) Abdul Razak.]

Kematian Adun MCA di kawasan Rahang pada 1965 menyebabkan pilihan kecil Rahang diadakan.Ketika itu Singapura baru disingkirkan dari Malaysia. PAP secara automatik tidak boleh bertanding di Semenanjung. Namun DAP ditubuhkan tetapi tidak sempat menyertai pilihan raya. Calon-calonnya bertanding sebagai calon Bebas.Dr Chen Man Hin sebagai calon Bebas menang di Rahang. Maka Chen Man Hin dilantik sebagai Pengerusi kebangsaan DAP , bagi menggantikan PAP.

Semasa pemerintahan Inggeris, Bahaman Samsudin menjadi DO Seremban  dan menjadi ketua perhubungan UMNO Negeri Sembilan. Tetapi Bahaman telah dipindahkan ke Teluk Anson. Maka, harapan ahli -ahli UMNO agar Bahaman memimpin UMNO negeri tidak terlaksana. 

Datuk Raja Abu Hanifah Abdul Ghani yang pernah menang tanpa bertanding di Rantau , telah menyertai PAS.  Dia menjadi Naib Yang di-Pertua PAS. Beliau telah ditahan di bawah ISA kerana disyakki menyokong kerjasama dengan Indonesia. Tahun 1964 juga, Raja Abu Hanifah tidak dipilih bertanding di Kelantan , padahal pemimpin tertinggi PAS lain bertanding di Kelantan. Raja Abu Hanifah menang di parlimen Kelantan dalam pilihan raya 1959.

Bekas Presiden MCA, Dr Lim Chong Eu menubuhkan UDP (Parti Demokratik Bersatu). UDP turut meletakkan calon dalam pilihan raya 1964. Cikgu Mohd Noor Abdul Hamid bekas pemimpin UMNO Rantau bertanding atas tiket UDP di kerusi DUN Rantau. Bekas pengerusi tetap UMNO di Rembau, Haji Syariff Harun juga menyertai UDP dan bertanding di DUN Kota di Rembau. Semua calon pembangkang tewas termasuk Dr Sulaiman Muhd Atas , pemimpin Sosialis Front Negeri Sembilan yang bertanding di DUN Tampin. Beliau kalah kepada calon UMNO, Muhd Taha Talib.

Pengerusi Pari Buruh Negeri Sembilan, Daud Haji Ahmad bertanding di DUN Kuala Klawang . Calon Sosialis Front, Jaalam Othman bertanding di DUN Seri Menanti menentang ketua Pemuda UMNO Negeri Sembilan, Abdul Samad Idris. Ibrahim Baba (SF) bertanding di DUN Lenggeng menentang speaker , Datuk Abdul Jalil Aminuddin.

Selepas 1964, krisis terbuka antara Parti Buruh dengan Parti Rakyat menyebabkan gabungan mereka dalam Sosialis Front tidak dapat bertahan.Antara puncanya ialah ketua satu Parti Rakyat, Ahmad Boestamam yang masih dalam tahanan berkrisis dengan pengerusi Parti Buruh yang baru, Lim Kean Siew. Mereka bertikai tentang kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar/ bahasa kebangsaan di Malaysia.

Lim Kean Siew  mengambil alih teraju Parti Buruh apabila pengerusinya Ishak Haji Muhammad ditahan bersama Datuk Raja Abu Hanifah Abdul Ghani dan  Abdul Aziz Ishak pada 1965. Lim Kean Siew bertanding dalam Pilihan raya kecil Air Itam, Pulau Pinang berikutan kematian Adun MCA. Lim Kean Siew menang dengan isu bahasa yang dibangkitkannya. 

Dalam Pilihan raya kecil Rahang 1964, Parti Rakyat tidak turun berkempen untuk calon Parti Buruh, Yim Chee Chong. MCA masih tewas. Calon Bebas yang ditaja PAP iaitu Dr Chen Man Hin menang di Rahang.

Selepas SF berpecah, Dr Sulaiman Muhd Atas menyertai UMNO di Tampin. Muhd Taha Talib telah berundur dan memberi laluan kepada Dr Sulaiman Atas bertanding di Tampin pada Pilihan raya 1969.

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1969 
 Keputusan pilihan raya pada 10 Mei 1969 memeranjatkan dan di luar dugaan sama sekali. Tiga calon UMNO Negeri Sembilan tewas kepada calon DAP dan dua daripada calon DAP itu bukan Melayu. Dua calon veteran UMNO menang dengan majoriti tipis kepada calon bukan Melayu yang diletakkan oleh DAP.Calon UMNO kalah di kawasan yang majoriti pengundinya Melayu. Tiga calon UMNO yang kalah ialah Abdul Rashid Muhammad kalah kepada calon bukan Melayu iaitu Dr A Soorian di DUN Linggi. Abdul Samad Said tewas kepada calon DAP, Haji Hassan Haji Ahmad di Si Rusa . Sulaiman Jaalam tewas kepada calon DAP, Lee Geok Shean di Pasir Panjang.

Dua veteran UMNO menang majoriti tipis iaitu Mohamed Idris Matsil di kawasan Pilah dengan majoriti 6 undi sahaja.  Zainal Abidin Lati menang tipis di Lenggeng dengan majoriti 45 undi.Calon-calon DAP yang kalah cuma 300 undi sahaja.

Kawasan parlimen Port Dickson (sekarang Teluk Kemang) , Perikatan kalah teruk kepada DAP kerana tindakan penyokong-penyokong Dr Muhd Said membantu kempen calon-calon pembangkang. Dr Muhd Said telah meletak jawatan sebagai Menteri Besar Negeri Sembilan secara tiba-tiba dengan alasan mahu menumpukan kerjayanya sebagai doktor perubatan di kliniknya. Mansor Othman seorang eksekutif syarikat Shell Port Dickson dibawa masuk bertanding.

Daud Haji Ahmad bekas pemimpin SF (Sosialis Front) yang menyertai DAP bertanding semula di DUN Kuala Klawang melawan calon MCA , Lim Kim Kee, hanya kalah dengan majoriti lebih 200 undi sahaja. 

Haji Muhd Shariff Harun bekas pemimpin UDP bertanding semula di DUN Rantau atas tiket DAP. Dia kalah tidak sampai 150 undi kepada calon MIC.

DAP meletakkan 16 calon di Negeri Sembilan dan memenangi 8 kawasan.  MCA kalah menghadapi krisis kepimpinan. Chin See Yin menubuhkan parti baru iaitu UMCO (United Malaysia Chinese Organisation) dan bertanding di mana sahaja DAP meletakkan calon. UMCO dituduh ditaja oleh MCA bagi menghadapi DAP dengan memainkan sentimen kaum Cina tetapi ternyata UMCO tidak berjaya. Malah presidennya , Chin See Yin kalah dan hilang wang pertaruhan di parlimen Seremban Timur.UMCO hanya bertanding di Negeri Sembilan sahaja dan semua calonnya mendapat tidak lebih 500 undi.

Tunku Abdul Rahman turun berkempen di Kuala Pilah pada 15 April 1969. Beliau mengingatkan bahawa Perkara 153, Perlembagaan Persekutuan tidak boleh diungkit-ungkit.Namun DAP dan Gerakan tidak sabar-sabar mahu mengadakan perarakan kemenangan tanpa menghiraukan perasaan orang Melayu. Tiga hari selepas pilihan raya 1969, Peristiwa 13 Mei tercetus di Kuala Lumpur dan darurat diisytiharkan di seluruh negara.

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1974

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1978

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1982

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1986

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1990

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1995

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 1999

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2004

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2008

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2013

Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2018

Rujukan/Nota hujung