Bunga tahi ayam

Bunga tahi ayam atau juga dipanggil bunga pagar atau asam senyur (nama saintifik: Lantana camara) ialah spesies tumbuhan berbunga dalam keluarga Verbena, Verbenaceae yang berasal dari kawasan tropika Amerika. Ia telah disebarkan kebahagian lain dunia sebagai tumbuhan hiasan dan dianggap spesies ceroboh dikebanyakan kawasan tropik dan separa-tropik.

Ia merupakan sejenis pokok renek berbulu dan digunakan dalam perubatan Melayu.

Penerangan
Terdapat sekitar 100 jenis Lantana. Ketinggiannya boleh mencapai 3-5 kaki. Kelebaran tumbuhan ini boleh mencapai ke lapan kaki. Batangnya bermiang dan daunnya pula berbau kurang menyenangkan. Bunga tumbuhan ini berbentuk payung dan mempunyai pelbagai warna dari kuning, merah jambu, ungu dan kuning kemerahan. 

Warna bunga ini juga berubah mengikut peringkat iaitu dari putih ke warna kuning, jingga ke merah dan dadu ke samar kemerahan. Perubahan warna ini berubah mengikut kepada iklim. Kebiasaannya tumbuhan renek ini hanya didapati di negara-negara beriklim lembap sahaja. Buahnya pula berbentuk tangkai, berwarna hijau, merah dan biru kehitaman. Pokok Lantana ini lazimnya sangat jarang dirosakkan serangga ataupun haiwan kerana pokoknya beracun.

Habitat dan taburan
Habitat asal bunga tahi ayam termasuk Mexico, Amerika Tengah, Antilles Besar, Bahama, Colombia, dan Venezuela.  Ia dipercayai sebagai tempatan di bahagian bawah Lembah Rio Grande, Texas di Amerika Syarikat. Ia telah menjadi biasa di kawasan tropika dan panas seluruh dunia. Di tanah tinggi Kenya, ia tumbuh di kebanyakan kawasan yang menerima hujan minimum. Ia boleh dilihat liar dan sepanjang laluan pejalan kaki, padang terbiar, dan ladang. Lantana India Barat menjadi biasa di Amerika Syarikat, terutama di lapangan persisiran Atlantik, dari Florida ke Georgia, di mana cuaca menyamai cuaca asal, dengan suhu dan kelembapan tinggi.

Keracunan
Lantana India Barat dilaporkan menyebabkan haiwan jatuh sakit selepas memakannya. Kandungan triterpenoid pentasiklik pada daunnya menyebabkan masalah hepatotoksik dan fotosensitif pada haiwan ragut seperti biri-biri, kambing, dan lembu, dan kuda. Haiwan ternakan yang meragut tumbuhan ini menyebabkan kerugian besar di Amerika Syarikat, Afrika Selatan, India, Mexico, dan Australia. Buah berinya boleh dimakan apabila masak sungguhpun sebagaimana buah-buah lain beracun serdahana pada manusia dan haiwan ketika masih hijau.

Kesan ekologi

Pokok bunga tahi ayam merupakan spesies ceroboh dan melitupi sebahagian besar India, Australia dan kebanyakan Afrika. Ia bertapak di kawasan baru apabila benihnya disebarkan oleh burung. Sebaik sahaja ia sampai di kawasan baru, bunga tahi ayam tersebar dengan pantas.

Mesikpun dianggap sebagai perosak di Australia, pokok ini juga menjadi tempat lindungan bagi sesetengah spesies marsupial daripada pemangsa serta lebah Exoneura yang bersarang di kawasan batang tumbuhan.

L. camara disenaraikan sebagai spesies perosak secara rasmi di Florida, dan menjadi perosak kebimbangan di Texas dan Hawaii.

Kegunaan
Sesetengah masyarakat menjumpai kegunaan lain bagi bunga tahi ayam, kerana ia sukar dihapuskan. Sesetengah perabut rumah, seperti meja dan kerusi dihasilkan dari batangnya, atau dahan kecil diikat bagi menghasilkan penyapu.

Hiasan
Bunga tahi ayam menjadi tumbuhan laman yang popular kerana ketahanannya. Ia tidak terjejas oleh serangga perosak dan penyakit, tidak memerlukan banyak air, dan tahan suhu melampau. Ia merupakan spesies kegemaran rama-rama, dan digunakan di taman rama-rama di Amerika Syarikat. Spesies liar mungkin memiliki duri cangkuk pendek. Kultivar Lantana yang digemari sebagai tumbuhan hiasan cenderung memiliki batang bak herba kecil.

Rujukan

Pautan luar 

  Bunga Tahi Ayam
 Bunga Tahi Ayam 
USDA Forest service brochure
Lantana camara at Florida Exotic Pest Plant Council 
Lantana threat in India
Lantana factsheet 
Lantana identification guide
Lantana camara at Dave's garden grower's guide

Bunga