Kajang

Kajang juga merujuk kepada hamparan, atau kertas kajang.

Kajang (Jawi: كاجڠ) ialah sebuah mukim dan bandar di daerah Hulu Langat, Selangor, Malaysia. Mukim ini berada bersebelahan dengan mukim Semenyih, mukim Hulu Langat dan mukim Ampang. Kajang ditadbir di bawah Majlis Perbandaran Kajang.

Kajang terletak lebih kurang 21 km (14 batu) di sebelah tenggara Kuala Lumpur. Dari Kuala Lumpur, Kajang dihubungkan melalui jalan raya seperti Lebuhraya Silk dan jalan kereta api. Kajang juga dapat dihubungkan dengan pusat pentadbiran Putrajaya, Cyberjaya dan Bandar Baru Bangi. Di sebelah baratnya pula terletak Bandar Puchong, Batu 3 dan Klang. 

Jika dilihat dari sudut topografinya pula, mukim Kajang terletak di kawasan tanah tinggi iaitu lebih kurang 76,250 sm dari paras laut. Kebanyakan permukaan buminya adalah berbukit-bukau. Tanah datarnya terdapat di kawasan-kawasan lembangan sungai seperti Sungai Langat, Sungai Bangi, Sungai Semenyih dan Sungai Chua. Kawasan-kawasan inilah yang merupakan tempat-tempat awal yang mula diterokai untuk penempatan di mukim Kajang.

Etimologi

Asal usul nama Kajang
Terdapat beberapa pendapat tentang asal usul nama Kajang:

Pendapat pertama:

Dipercayai Kajang mulanya diterokai oleh orang asli dari suku Temuan kira-kira tahun 1580 lagi. Suku inilah yang memberi nama Kajang berdasarkan sejenis mengkuang hutan yang digunakan untuk membuat atap yang tumbuh dengan banyaknya di kawasan itu.

Pendapat kedua:

Seorang pembesar di Sungai Ujong bernama Batin Berenggai Besi, pernah mendirikan beberapa pondok di pinggir sungai yang terletak di kawasan Kajang sekarang dengan menggunakan atap mengkuang yang dilipat kajang. Kemudian, beliau berkesimpulan tempat ini sesuai untuk dijadikan penempatan. Sempena bentuk atap mengkuang yang dilipat kajang.

Pendapat ketiga:

Menurut satu riwayat, maksud perkataan 'berkajang' bagi orang Mendailing ialah berpondok/berteduh. Manakala bagi orang Bugis 'bertikam atau bergaduh'. Kedua-dua puak ini pernah bertikaman di salah sebuah kawasan bukit berhadapan stesen keretapi yang ada sekarang, kerana salah faham maksud perkataan 'berkajang'. Peristiwa ini berlaku semasa kedua-dua golongan ini menghulu ke Sungai Langat kerana melarikan diri dari perang saudara yang berlaku di Kelang di antara tahun 1867 hingga 1873. Setelah peristiwa tersebut, tempat ini diberi nama Kajang.

Pendapat keempat:

Ada sumber lain mengatakan Kajang telah dibuka oleh Encik Lili juga dikenali sebagai Toh Lili yang datang dari Riau pada tahun 1776. Beliau adalah pengikut Sultan Mohamed Shah Ibni Al-Marhum Sultan Ibrahim Shah yang berasal dari Riau. Dengan kebenaran Sultan, beliau bersama enam orang rakan telah membuka tanah untuk penanaman padi di Bukit Sungai Merbau dan membuka lombong Sungai Merbau yang kini dikenali sebagai Kajang.

Pendapat kelima:

Raja Alang dari suku Mandailing bersama sekumpulan pengikutnya berhijrah ke Tanah Melayu pada awal tahun 1800. Kumpulan ini belayar memasuki Tanah Melayu melalui Kuala Sungai Langat. Setelah beberapa hari berlayar, mereka berteduh atau 'berkajang' disuatu kawasan yang sekarang ini dipanggil Jalan Mandailing. Sebahagian pengikut-pengikut Raja Alam telah menerokai kawasan Kampung Batu 14 sekarang dengan penanaman padi. Penempatan mereka ini akhirnya dimasyhurkan dengan nama Kajang oleh Raja Alam.

Demografi 
Terdapat seramai 342,657 orang penduduk Kajang yang terdiri daripada 60.4% Melayu, 19.3% Cina, 9.7% India dan 10.6% kumpulan etnik lain.

Pusat Tumpuan 
Pusat tumpuan utama penduduk Kajang adalah Kampung Sungai Balak , Taman Saujana Impian, Sungai Kantan, Sungai Jelok, Sungai Ramal, Sungai Chua, Sungai Sekamat, Bandar Mahkota Cheras, Jalan Reko, Jalan Bukit, Bandar Sungai Long, Bandar Tun Hussein Onn, Cheras Perdana, Taman Prima Saujana, Taman Kantan Permai, Taman Kajang Perdana, Taman Sri Ramal Taman Kajang Prima, dan Taman Bukit Mewah.

Sejarah 
Bandar Kajang membangun kerana terletak berhampiran  dengan Sungai Langat dan cawangannya iaitu Sungai Jelok atau Sungai Jerloh. Sungai Langat merupakan  laluan utama pedagang dan pelombong mengangkut bijih timah dan  getah ke luar negara, khususnya ke negara Britain. Jadi Kajang boleh membangun kerana adanya faktor bijih timah dan getah.

Kajang terletak hanya 22 km dari Kuala Lumpur, 8 km dari Semenyih dan 12 km dari Bandar Baru Bangi.

Pada masa dahulu 'pusat' Kajang ialah di pejabat pos. Tetapi kini 'pusat' Kajang beralih kepada bangunan Plaza Metro. 

Kajang merupakan bandar utama dan bekas pusat pentadbiran daerah Hulu Langat sebelum dipindahkan ke Bandar Baru Bangi. Di sini terletak semua pejabat kerajaan yang utama. Antaranya:

 Hospital Kajang
 Radio Televisyen Malaysia (cawangan dan tapak pemancar gelombang pendek)
 Jabatan Imigresen Malaysia
 Balai Polis Kajang
 Ibu pejabat UMNO daerah Hulu Langat
 Pejabat pos
 Pepustakaan Awam Kajang
 Masjid Kajang
 Arked MARA
 Balai Bomba Kajang
 Jabatan Penjara Malaysia
 Stesen kereta api KTM dan KTM Komuter
 Pejabat Kesihatan Daerah Hulu Langat (PKDHL).

Mercu Tanda 
Kajang adalah pekan lama yang sibuk, di mana banyak jalan raya bertembung. Kebanyakan bangunan zaman kolonial dibina sekitar tahun 1920-an hingga 1930-an. Banyak seni bina rumah kedai adalah gabungan reka bentuk tradisional Cina dan Eropah. Aras tanah kebanyakannya digunakan untuk kegiatan komersial dan tingkat atas sebagai penempatan suku keluarga atau lebih dikenali sebagai 'rumah kedai'.

Salah satu mercu tanda Kajang ialah Stadium Kajang yang terletak di tengah-tengah bandar. Stadium ini dapat menampung sehingga 5,000 orang pada satu-satu masa. Pernah juga digunakan untuk beberapa perlawanan bola sepak bertaraf kebangsaan dan masih digunakan sepanjang tahun untuk pertandingan sepak bola masyarakat. Perhentian kereta api MRT (Mass Rapid Transport) yang terletak di Bandar Kajang berada berhadapan pintu utama Stadium Kajang.

Satu lagi mercu tanda ialah Masjid Jamek Kajang yang mudah dikenali dengan warna kuning yang terang.  KK Hotel Kajang (65 bilik) terletak di antara Stesen Bandar Kajang dan Stesen Saujana Impian.

Sekolah Menengah Kebangsaan Tinggi Kajang (SMKTK) atau Sekolah Tinggi Kajang (STK) atau nama asal dan Inggerisnya, Kajang High School (KHS) adalah sekolah tertua di Kajang dan daerahnya, Hulu Langat. Diasaskan oleh 5 orang cendikia dan dermawan tempatan iaitu Raja Muhammad, Law Ti Kok, Kindersley, Buck dan Haji Jalil (nama-nama yang kemudiannya dijadikan nama rumah sukan) pada tahun 1919. Senibina bangunan utama sekolah ini banyak dipengaruhi oleh senibina kolonial Inggeris. Sehingga kini, sekolah ini masih lagi mendahului dalam pelbagai aspek di daerah Hulu Langat terutamanya di Kajang.

Tempat Tumpuan Ramai
 Metro Point
 Metro Kajang
 Arked MARA
Lotus's Saujana Impian

Tarikan 
 Sate Kajang terkenal di seluruh Malaysia.
 Lt. Adnan Saidi, wira Bukit Candu dilahirkan di Sungai Ramal.
 Universiti Tenaga Nasional (UNITEN).
 Kolej Universiti Infrastruktur Kuala Lumpur (IUKL), dahulunya Kolej Ikram.
 Kolej Komuniti Hulu Langat
 Kajang High School (KHS)

Sekolah di Kajang 
● Sekolah Rendah Agama Sungai Ramal Dalam
 Sekolah Rendah Agama Sungai Balak
Sekolah Kebangsaan Convent Kajang
 Sekolah Kebangsaan Saujana Impian
 Sekolah Kebangsaan Saujana Impian 2
 Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Yu Hua
 Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Bandar Kajang 2
 Sekolah Jenis Kebangsaan (T) Kajang
 Sekolah Kebangsaan Kajang Utama
 Sekolah Kebangsaan Jalan Bukit 1
 Sekolah Kebangsaan (2) Jalan Bukit
 Sekolah Kebangsaan Taman Rakan
 Sekolah Kebangsaan Sri Jelok
 Sekolah Kebangsaan Taman Jasmin
 Sekolah Kebangsaan Kantan Permai

 Sekolah Kebangsaan Jalan Bukit Satu
 Sekolah Kebangsaan (2) Jalan Bukit
 Sekolah Kebangsaan Jalan Semenyih '1'(Integ)
Sekolah Kebangsaan Jalan Semenyih '2'(Integ)
 Sekolah Kebangsaan Kajang
 Sekolah Menengah Kebangsaan Convent Kajang
 Sekolah Menengah Agama Persekutuan Kajang

 Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan Yu Hua
 Sekolah Menengah Kebangsaan Sultan Abdul Aziz Shah (Integrasi)
 Sekolah Menengah Kebangsaan Tinggi Kajang
 Sekolah Menengah Kebangsaan Jalan Bukit
 Sekolah Menengah Kebangsaan Jalan Reko
 Sekolah Menengah Teknik Kajang
 Sekolah Menengah Kebangsaan Saujana Impian
 Sekolah Menengah Kebangsaan Kajang Utama
 Sekolah Menengah Kebangsaan Taman Jasmin 2
 Sekolah Kebangsaan Seri Sekamat
 Sekolah Kebangsaan Sungai Kantan
 Sekolah Kebangsaan Leftenan Adnan
 Sekolah Menengah Kebangsaan Sungai Ramal 
 Sekolah Rendah Agama Rahmaniah

Pautan luar 

Majlis Perbandaran Kajang
Facebook Kajang

Rujukan 

Bandar di Selangor
Mukim di Daerah Ulu Langat