Alexander Friedmann

Alexander Alexandrovich Friedmann (juga dieja Friedman atau Fridman  ; ) (16 Jun [OS 4], 1888 – 16 September 1925) ialah seorang ahli fizik dan matematik Rusia dan Soviet. Beliau terkenal dengan teori perintisnya bahawa alam semesta sedang mengembang, dikawal oleh satu set persamaan yang beliau bangunkan sekarang dikenali sebagai persamaan Friedmann.

Kehidupan awal 
Alexander Friedmann dilahirkan oleh komposer dan penari balet Alexander Friedmann (yang merupakan anak kepada seorang ahli kanton Yahudi yang dibaptis) dan pemain piano Ludmila Ignatievna Voyachek (yang merupakan anak perempuan kepada komposer Czech Hynek Vojáček). Friedmann telah dibaptiskan ke dalam Gereja Ortodoks Rusia semasa bayi, dan menjalani sebahagian besar hidupnya di Saint Petersburg.

Friedmann memperoleh ijazahnya dari Universiti Negeri St. Petersburg pada tahun 1910, dan menjadi pensyarah di Institut Perlombongan Saint Petersburg.

Dari zaman sekolahnya, Friedmann menemui teman seumur hidup dalam Jacob Tamarkin, yang juga seorang ahli matematik yang terkenal.

Perang Dunia I 
Friedmann bertempur dalam Perang Dunia I bagi pihak Empayar Rusia, sebagai penerbang tentera, pengajar, dan akhirnya, di bawah rejim revolusioner, sebagai ketua kilang kapal terbang.

Kehidupan peribadi dan kematian 

Pada tahun 1911, beliau berkahwin dengan Ekaterina Dorofeeva, walaupun beliau kemudiannya menceraikannya. Beliau berkahwin dengan Natalia Malinina pada tahun 1923. Mereka mengadakan majlis perkahwinan agama, walaupun kedua-duanya jauh dari agama. Bersama-sama mereka mempunyai seorang anak lelaki Alexander Alexandrovich Friedman (1925-1983) - dilahirkan selepas kematian bapanya.

Friedmann meninggal dunia pada 16 September 1925, akibat demam kepialu yang salah didiagnosis. Beliau didakwa dijangkiti bakteria dalam perjalanan pulang dari bulan madunya di Crimea apabila beliau memakan buah pir yang belum dibasuh yang dibelinya dari stesen kereta api.

Legasi 
Kawah Bulan Fridman dinamakan sempena namanya.

Seminar Antarabangsa Alexander Friedmann ialah acara saintifik berkala. Objektif mesyuarat adalah untuk menggalakkan hubungan antara saintis yang bekerja dalam bidang Relativiti, Graviti dan Kosmologi, dan bidang berkaitan. Seminar Antarabangsa Alexander Friedmann pertama mengenai Gravitasi dan Kosmologi yang dikhaskan untuk ulang tahun kelahirannya berlangsung pada tahun 1988.

Semasa protes COVID-19 2022 di China, pelajar Universiti Tsinghua dilihat memaparkan persamaan Friedmann seolah-olah ia slogan protes, yang difahami sebagai pengelakan penapisan dengan melemparkan kata-kata berbilang bahasa mengenai "manusia bebas" dan merujuk kepada liberalisasi dan pembukaan melalui pengembangan alam semesta.

Bibliografi

Pautan luar 

 Alexander A Friedmann: Lelaki yang Membuat Alam Semesta Mengembang - Biografi yang ditulis oleh Eduard A. Tropp, Viktor Ya. Frenkel dan Artur D. Chernin
 
 Bagaimana Kita Tahu Zaman Alam Semesta – Mary Lynn Germadnik
Kematian 1925
Kelahiran 1888
Ahli fizik Soviet
Ahli matematik Soviet