Agen prokinetik

Ejen prokinetik (juga ejen gastroprokinetik, ejen gastrokinetik atau propulsif) ialah sejenis ubat yang meningkatkan motiliti gastrousus dengan meningkatkan kekerapan atau kekuatan kontraksi tanpa mengganggu rentaknya. Ia digunakan untuk merawat gejala gastrousus tertentu, termasuk ketidakselesaan perut, kembung perut, sembelit, pedih ulu hati, loya dan muntah; dan gangguan gastrousus tertentu, termasuk sindrom rengsa usus, gastritis, gastroparesis dan dispepsia berfungsi.

Kebanyakan agen prokinetik dikumpulkan di bawah Sistem Pengelasan Bahan Kimia Terapeutik Anatomi (sistem pengelasan ubat Pertubuhan Kesihatan Sedunia), sebagai kod ATC A03F.

Farmakodinamik 
Pengaktifan pelbagai jenis reseptor serotonin oleh serotonin itu sendiri atau oleh ubat prokinetik tertentu menghasilkan motiliti gastrousus yang dipertingkatkan.

Ubat prokinetik lain boleh meningkatkan kepekatan asetilkolina dengan merangsang reseptor M1 yang menyebabkan pembebasan asetilkolina, atau dengan menghalang enzim asetilkolinesterase yang memetabolismekan asetilkolina. Tahap asetilkolina yang lebih tinggi meningkatkan peristalsis gastrousus, dan meningkatkan lagi tekanan pada sfinkter esofagus bawah, dengan itu merangsang motiliti gastrousus, mempercepatkan pengosongan gastrik, dan meningkatkan koordinasi perut-duodenum.

Reseptor 5-HT4 dianggap memainkan peranan penting dalam kedua-dua bahagian fisiologi dan patofisiologi motiliti saluran gastrousus. Oleh itu, reseptor 5-HT4 telah dikenal pasti sebagai sasaran terapeutik yang berpotensi bagi penyakit yang berkaitan dengan dismotiliti gastrousus seperti sembelit kronik. Sesetengah agen prokinetik ini, seperti mosaprida dan sisapride, benzamida klasik, hanya mempunyai afiniti sederhana terhadap reseptor 5HT4. Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, telah menjadi jelas bahawa profil selektiviti ialah penentu utama profil risiko-manfaat kelas ejen ini. Oleh itu, profil pengkhususan sisaprida yang agak lemah berbanding reseptor lain (terutamanya saluran hERG [eter-a-go-go K+ manusia]) menyumbang kepada potensin untuk menyebabkan aritmia jantung. Prukaloprida, benzofuran kelas pertama, ialah agonis reseptor serotonin (5-HT4) selektif yang mempunyai afiniti tinggi yang merangsang pergerakan jisim kolon, yang memberikan daya pendorong utama dalam membuang air besar. SSRI didapati mempunyai tindakan prokinetik di usus kecil.

Molekul lain, termasuk makrolida seperti mitemsinal dan eritromisin mempunyai afiniti dengan reseptor motilin, di mana ia bertindak sebagai agonis yang menghasilkan sifat prokinetik.

Penyelidikan 
Penyelidikan haiwan mendapati bahawa suplemen dengan probiotik Lactobacillus rhamnosus dan Bifidobacterium lactis meningkatkan kelajuan dan kekuatan fasa III kompleks motor berhijrah di dalam usus kecil yang mengakibatkan pertumbuhan berlebihan bakteria usus kecil dan pemindahan bakteria dikurangkan.

Penyelidikan pada tikus mendapati bahawa suplemen dengan Lactobacillus acidophilus dan Bifidobacterium bifidum meningkatkan motilitas usus kecil dengan penurunan ketara dalam tempoh kitaran kompleks motor berhijrah. Kajian lanjut mendapati bahawa dalam tikus yang ditambah dengan diet Lactobacillus rhamnosus dan Bifidobacterium lactis, bilangan dan halaju fasa III kompleks motor berhijrah meningkat. Kesan ini menjadikan usus kecil lebih berkesan untuk mendorong makanan, bakteria dan rembesan lumen ke dalam kolon. Bifidobacterium bifidum dalam kombinasi dengan Lactobacillus acidophilus memcepatkan transit usus kecil pada tikus.

Penyelidikan tentang kesan prokinetik probiotik di saluran gastrousus juga telah dijalankan pada manusia. Lactobacillus reuteri pada bayi dan Lactobacillus casei dan Bifidobacterium breve pada kanak-kanak didapati berkesan dalam rawatan sembelit. Lactobacillus plantarum, pada orang dewasa didapati meningkatkan kekerapan membuang air besar.

Contoh

Nota dan rujukan

Bacaan lanjut 

 

Stimulan motiliti