Kolonel Yang DiPertua

Kolonel Yang DiPertua adalah satu jawatan istiadat didalam sesebuah  rejimen tentera. Ia biasa digunakan dalam beberapa tentera darat Komanwel, yang mana ia dipegang oleh penaung rejimen, biasanya anggota kerabat diraja. Jawatan ini dahulunya digunakan didalam tentera darat beberapa pemerintahan beraja Eropah. Kolonel Yang DiPertua hanya mempunyai peranan istiadat dalam rejimen mereka.

Tentera Darat Norway telah mengambil pendekatan yang lebih pelik untuk jawatan ini, iaitu dengan melantik seekor penguin Sir Nils Olav sebagai Kolonel Yang DiPertua.

Sejarah 
Dari segi sejarah Kolonel Yang DiPertua adalah ketua istiadat sesebuah rejimen, biasanya dari kalangan anggota kerabat diraja sesebuah negara Eropah.  Amalan ini boleh dijejak dari tahun 1740 di Prusia apabila Raja Frederick II memegang jawatan ini didalam Garde du Corps yang baru diwujudkan, iaitu rejimen elit kavalri berat.

Pada lewat abad ke-19 jawatan ini boleh diberikan kepada anak raja; wujud gambar anak perempuan Tsar Nicholas II dalam pakaian seragam rejimen mereka.  Kaiser Wilhelm II merangkul gelaran itu hingga ketahap ekstrim, memegang hingga berpuluh-puluh rejimen Jerman dan (melalui ihsan diplomatik) Austria-Hungary, British, Rusia, dan Portugis. Disamping itu, ibunya, isteri, anak lelaki, dan anak perempuan juga merupakan Kolonel Yang DiPertua atau timbalan Kolonel Yang DiPertua untuk pelbagai unit.

Peranan 
Dalam penggunaan moden, Kolonel Yang DiPertua rejimen ialah (biasanya raja) penaung, yang mempunyai peranan istiadat dalam kehidupan rejimen. Mereka tidak mempunyai peranan operasi, atau hak untuk mengeluarkan arahan, tetapi dimaklumkan semua aktiviti penting rejimen dan membuat lawatan sekali-sekala ke unitnya. Tujuan utama Kolonel Yang Dipertua ialah mengekalkan hubungan langsung antara   rejimen dan kerabat diraja. Sesetengah rejimen artileri mempunyai seorang Kapten Jeneral bagi mengganti Kolonel Yang Dipertua, namun jawatan itu adalah sama.

Posisi Kolonel Yang Dipertua berbeza daripada jawatan istiadat rejimen yang lain seperti Kolonel Rejimen dan Kolonel Kehormat, yang biasanya datang dari pegawai tentera bersara atau tokoh awam yang ada kaitan dengan rejimen.

Kolonel Yang Dipertua dilantik atas jemputan rejimen. Adalah menjadi tradisi bagi tokoh diraja memegang posisi itu, dan adalah atas budi bicara rejimen atau kor untuk menjemput mereka.

Setakat tahun 2015, sebahagian besar Kolonel Yang Dipertua dalam Tentera Darat British adalah anggota  Keluarga Diraja British. Walau bagaimanapun, dua raja asing memegang posisi:
Raja Jordan - Rejimen Kavalri Light Dragoons
Ratu Denmark - Rejimen Diraja Princess of Wales (Ratu dan Hampshires Diraja)

Pada masa lampau tiada tokoh diraja yang pernah pegang, atau dijemput pegang, jawatan Kolonel Yang Dipertua. Duke Wellington merupakan Kolonel Yang Dipertua rejimennya sendiri, manakala Winston Churchill adalah Kolonel Yang Dipertua Rejimen Kavalri Queen's Own Hussars, iaitu rejimen yang beliau pernah berkhidmat sebelum memasuki politik. Gabenor Jeneral Kanada Adrienne Clarkson telah dijemput menjadi Kolonel Yang Dipertua Rejimen Infantri Ringan Kanada Princess Patricia, sementara Kor Perubatan Tentera Darat Diraja Australia mengambil keputusan untuk meminta Gabenor Jeneral Australia menjadi Kolonel Yang Dipertuau. Pengecualian ini, bagaimanapun, tidak mengubah maksud sebenar jawatan tersebut, iaitu bertindak sebagai penghubung peribadi antara rejimen dan Raja.

Peranan ini telah berkembang ke tentera darat lain dalam Negara-Negara Komanwel, sekurang-kurangnya di negara yang mempunyai keluarga diraja.

Senarai Kolonel Yang DiPertua

Australia
Royal Australian Armoured Corps - Putera Wales
Royal Australian Infantry Corps - Ratu
Royal Regiment of Australian Artillery - Ratu (Kapten Jeneral)
Corps of Royal Australian Engineers - Ratu
Royal Australian Corps of Signals - The Princess Royal
Royal Australian Corps of Transport - The Princess Royal
Royal Australian Army Medical Corps - Gabenor Jeneral Australia
Royal Australian Army Ordnance Corps - Ratu
Royal Australian Army Nursing Corps - Ratu
Corps of Royal Australian Electrical and Mechanical Engineers - Duke Edinburgh
Royal Australian Army Educational Corps - Duchess of Gloucester
Royal Australian Corps of Military Police - Duchess of Cornwall

Bermuda
The Bermuda Regiment - Duchess of Gloucester

Kanada

Armor
The Royal Canadian Dragoons - Putera Wales
Lord Strathcona's Horse (Royal Canadians) - Putera Wales
The Governor General's Horse Guards - Ratu
8th Canadian Hussars (Princess Louise's) - The Princess Royal
The Queen's York Rangers (1st American Regiment) (RCAC) - The Duke of York
The Prince Edward Island Regiment (RCAC) - The Earl of Wessex
South Alberta Light Horse - The Countess of Wessex
The Saskatchewan Dragoons - The Earl of Wessex
The King's Own Calgary Regiment (RCAC) - Ratu

Infantri

The Royal Canadian Regiment - Duke of Edinburgh
Princess Patricia's Canadian Light Infantry - The Rt Hon Adrienne Clarkson
Royal 22e Régiment - Ratu
The Queen's Own Rifles of Canada - The Duchess of Cornwall
48th Highlanders of Canada - Ratu
The Argyll and Sutherland Highlanders of Canada (Princess Louise's) - Ratu
The Black Watch (Royal Highland Regiment) of Canada - Putera Wales
The Calgary Highlanders - Ratu
The Canadian Grenadier Guards - Ratu
The Cameron Highlanders of Ottawa (Duke of Edinburgh's Own) - Duke of Edinburgh
The Essex and Kent Scottish - Prince Michael of Kent
The Grey and Simcoe Foresters -  Princess Royal
Governor General's Foot Guards - Ratu
The Hastings and Prince Edward Regiment - Earl of Wessex
The Lincoln and Welland Regiment - Countess of Wessex
The Lorne Scots (Peel, Dufferin and Halton Regiment) - The Duke of Kent
The Princess Louise Fusiliers - Duke of York
The Queen's Own Cameron Highlanders of Canada - Duke of Edinburgh
Le Régiment de la Chaudière - Ratu
The Rocky Mountain Rangers - Ratu
The Royal Hamilton Light Infantry (Wentworth Regiment) - Duke of Edinburgh
The Royal Highland Fusiliers of Canada - Duke of York
The Royal New Brunswick Regiment - Ratu
Royal Newfoundland Regiment -  Princess Royal
The Royal Regiment of Canada - Putera Wales
The Royal Regina Rifles - Princess Royal
The Royal Westminster Regiment - His Grace Duke of Westminster
The Royal Winnipeg Rifles - Putera Wales
The Seaforth Highlanders of Canada -  Duke of Edinburgh
Stormont, Dundas and Glengarry Highlanders - Ratu
The Toronto Scottish Regiment (Queen Elizabeth the Queen Mother's Own) - Putera Wales
The Canadian Scottish Regiment (Princess Mary's) -Princess Alexandra, The Honourable Lady Ogilvy
The Loyal Edmonton Regiment (4th Battalion, Princess Patricia's Canadian Light Infantry) -The Right Honourable The Countess Mountbatten of Burma
The Irish Regiment of Canada - Putera Wales

Cawangan Anggota
The Royal Regiment of Canadian Artillery – Ratu (stail Kapten Jeneral)
Canadian Military Engineers – Ratu
Communications and Electronics Branch – Princess Royal
Royal Canadian Medical Service – Princess Royal
Royal Canadian Dental Corps – Duchess of Gloucester
Legal Branch – RatuFurther information: List of Canadian organizations with Royal Patronage: Military''

Malaysia

Tentera Darat Malaysia

Kelompok Tempur
Rejimen Askar Melayu Diraja (RAMD) - Sultan Kedah, Sultan Sallehuddin Sultan Badlishah
Rejimen Renjer Diraja (RRD) - Raja Perlis, Tuanku Syed Sirajuddin Tuanku Syed Putra Jamalullail
Rejimen Sempadan (RS) - 
Kor Armor Diraja (KAD) - Sultan Terengganu, Sultan Mizan Zainal Abidin
Grup Gerak Khas -  Sultan Johor, Sultan Ibrahim Sultan Iskandar (Kolonel Komandan)

Kelompok Bantuan Tempur 
Rejimen Semboyan Diraja (RSD) - Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz
Rejimen Askar Jurutera Diraja (RAJD) - Sultan Perak, Sultan Nazrin Shah
Rejimen Artileri Diraja (RAD) - Sultan Kelantan, Sultan Muhammad V
Kor Polis Tentera Diraja (KPTD) - Raja Perlis, Tuanku Syed Sirajuddin Tuanku Syed Putra Jamalullail
Kor Risik Diraja (KRD) - Sultan Kelantan, Sultan Muhammad V

Kelompok Bantuan Perkhidmatan 
Kor Jurutera Letrik dan Jentera Diraja (KJLJD) - Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz
Kor Perkhidmatan Am (KPA) - 
Kor Perkhidmatan Diraja (KPD) - Sultan Kedah, Sultan Sallehuddin Sultan Badlishah
Kor Ordnans Diraja (KOD) - Sultan Terengganu, Sultan Mizan Zainal Abidin
Kor Kesihatan Diraja (KKD) - Sultan Perak, Sultan Nazrin Shah
Kor Agama Angkatan Tentera (KAGAT)

Tentera Udara Diraja Malaysia
Tentera Udara Diraja Malaysia - Sultan Pahang

Tentera Laut Diraja Malaysia
Tentera Laut Diraja Malaysia - Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah (Kapten Yang DiPertua)

New Zealand
Royal New Zealand Armoured Corps - Ratu
Royal New Zealand Infantry Regiment - Ratu
Royal Regiment of New Zealand Artillery - Ratu (Kapten Jeneral)
Corps of Royal New Zealand Engineers - Ratu
Royal New Zealand Corps of Signals - Princess Royal
Royal New Zealand Army Logistic Regiment - Duke of York
Corps of Royal New Zealand Electrical and Mechanical Engineers - Duke of Edinburgh
Royal New Zealand Nursing Corps - Princess Royal
Royal New Zealand Army Educational Corps - Duchess of Gloucester

Norway

His Majesty The King's Guard - Sir Nils Olav, seekor penguin

Papua New Guinea
Royal Pacific Islands Regiment - Putera Wales

United Kingdom

Kavalri

1st The Queen's Dragoon Guards - Putera Wales
9th/12th Royal Lancers (Putera Wales) - Duke of York
The Blues and Royals (Royal Horse Guards and 1st Dragoons) - Ratu
The King's Royal Hussars - Princess Royal
The Life Guards - Ratu
The Light Dragoons - Raja Jordan
The Queen's Royal Hussars (Queen's Own and Royal Irish) - Duke of Edinburgh
The Royal Dragoon Guards - Putera Wales
The Royal Lancers - Ratu
The Royal Scots Dragoon Guards (Carabiniers and Greys) - Ratu
The Royal Tank Regiment - Ratu
The Royal Wessex Yeomanry - Prince Edward
The Royal Mercian and Lancastrian Yeomanry - Ratu

Infantri
Coldstream Guards - Ratu
The Duke of Lancaster's Regiment (King's, Lancashire and Border) - Ratu
Grenadier Guards - Ratu
Irish Guards - Ratu
The Mercian Regiment - Putera Wales
The Parachute Regiment - Putera Wales
The Princess of Wales's Royal Regiment (Queen's and Royal Hampshires) - Ratu Denmark
The Rifles - Duke of Edinburgh
The Royal Anglian Regiment - Duke of Gloucester
The Royal Gibraltar Regiment - TYT Gabenor Gibraltar
The Royal Gurkha Rifles - Putera Wales
The Royal Irish Regiment (27th (Inniskilling) 83rd and 87th and The Ulster Defence Regiment) - Duke of York
The Royal Regiment of Fusiliers - Duke of Kent
The Royal Regiment of Scotland - Ratu
The Royal Welsh - Ratu
Scots Guards - Ratu
Welsh Guards - Ratu
The Yorkshire Regiment (14th/15th, 19th and 33rd/76th Foot) - Duke of York

Bantuan Tempur
Army Air Corps - Putera Wales
Corps of Royal Engineers - Ratu
Intelligence Corps - Duke of Edinburgh
Royal Corps of Signals - Princess Royal
Royal Regiment of Artillery - Ratu (stail Kapten Jeneral)

Pasukan Bantuan
Adjutant General's Corps - Ratu
Corps of Royal Electrical and Mechanical Engineers - Duke of Edinburgh
Queen Alexandra's Royal Army Nursing Corps - Countess of Wessex
Royal Army Dental Corps - Duchess of Gloucester
Royal Army Medical Corps - Duke of Gloucester
Royal Army Veterinary Corps - Princess Royal
Royal Logistic Corps - Princess Royal
Small Arms School Corps - Duke of York

Rujukan

Ketenteraan
Pangkat tentera
Kakitangan tentera