Senarai pesawat Tentera Udara DiRaja Malaysia

Berikut adalah senarai pesawat tentera yang masih atau telah digunakan oleh Tentera Udara Diraja Malaysia.

Senarai inventori semasa

Pesawat Pejuang

 18 x Sukhoi Su-30MKM  

TUDM membuat tempahan untuk 18 buah pesawat Sukhoi Su-30MKM untuk digunakan dalam peranan penguasaan udara. TUDM mengkaji untuk mengeratkan kerjasama dengan Tentera Udara India yang menggunakan pesawat Su-30MKI (yang hampir sama dengan standard pesawat yang digunakan oleh TUDM) untuk mendapatkan maklumat dan pengalaman penggunaan dan pengurusan pesawat Sukhoi Su-30MKM ini. Pembelian pesawat Sukhoi Su-30MKM ini juga melibatkan perolehan persenjataan moden seperti peluru berpandu “jarak melangkaui pandangan” (BVR) dan “panduan radar aktif” seperti mana teknologi peluru berpandu AIM-120 AMRAAM. Pesawat Sukhoi Su-30MKM TUDM menggunakan peralatan avionik yang dibekalkan oleh Thales. Keupayaan Su-30MKM dipercayai menyamai model terbaru dari variasi Sukhoi Su-27 iaitu Sukhoi Su-35BM.  

 8 x Boeing F/A-18D Hornet 

Lapan buah pesawat F/A-18D Hornet dibeli untuk memberikan TUDM keupayaan menjalankan serangan maritim dan pelbagai cuaca, termasuk serangan waktu malam. Pesawat mempunyai keupayaan menggunakan bom dari siri Paveway dan peluru berpandu anti kapal Harpoon. Pesawat ini telah dinaiktaraf sehingga menyamai kemampuan pesawat F/A-18 Super Hornet Block I.

 13 x Hawk 208 

Di awal pembelian TUDM memiliki 16 pesawat BAE Hawk 208. Sejak dari awal pengoperasian pesawat Hawk 208 hingga kini, tiga pesawat telah terhempas dan hanya tinggal 13 masih beroperasi. Pesawat ini akan dinaiktaraf bagi seiring dengan kemajuan pesawat generasi terkini.

 4 x Hawk 108 
Enam buah pesawat Hawk 108 dibeli bersama dengan pesawat Hawk 208. Sebuah pesawat jenis ini telah terhempas pada tahun 2017 dan telah mengorbankan dua orang juruterbangnya. Sebuah lagi terhempas pada tahun 2021 dan telah mengorbankan seorang juruterbangnya. Pada masa ini empat buah pesawat ini masih beroperasi.

Pesawat Pengangkut 
 4 x Airbus A400M  

Perolehan pesawat Airbus A400M buatan Airbus menjadikan TUDM antara tentera udara yang mempunyai skuadron logistik terbaik di rantau ini. Dengan pesawat ini beban logistik yang boleh dibawa adalah lebih besar daripada pesawat C-130 Hercules serta jarak jangkau operasi pesawat ini juga lebih jauh daripada pesawat C-130 Hercules. Pesawat A400M ini digunakan TUDM sebagai pesawat pengangkut dan juga sebagai pesawat pengisian bahan bakar untuk pesawat lain di udara.

 10 x C-130 Hercules 

Pesawat buatan Lockheed ini digunakan untuk pengangkutan taktikal termasuk pergerakan anggota antara Sabah dan Sarawak dengan Semenanjung Malaysia. Beberapa buah pesawat telah diubah suai dengan pemanjangan fiuslaj dilakukan oleh AIROD. Pesawat C-130 dipanggil Charlie dalam perkhidmatan TUDM.

 4 x KC-130   
Pesawat untuk pengisian minyak di udara daripada variasi pesawat pengangkut C-130 Hercules. Pesawat ini menjalankan tugasan pengisian minyak di udara untuk pesawat-pesawat TUDM menggunakan teknik “hose and drogue” seperti yang digunakan oleh Tentera Laut Amerika Syarikat. 

 4 x CN-235   
Pesawat ini menggantikan perkhidmatan pesawat DHC-4 Caribou yang telah bersara daripada perkhidmatan. Pesawat ini juga menjalankan tugasan latihan penerjunan payung terjun untuk 10 Briged Para dan Grup Gerak Khas di samping tugasan pengangkutan yang lain. TUDM membeli 8 buah pesawat jenis ini namun sebuah pesawat mengalami kecelakaan pada 2017 dan kini hanya 7 buah yang masih beroperasi. Pada tahun 2019, TUDM mula menaik taraf 3 daripada 7 pesawat jenis ini kepada konfigurasi pesawat rondaan maritim lalu meninggalkan 4 buah dalam peranan pesawat pengangkut.

 1 x Boeing Business Jet BBJ (VIP)  

Pesawat pengembangan Boeing 737-700 ini boleh membuat penerbangan jarak jauh tanpa perlu singgah untuk mengisi minyak. 

 1 x Airbus A319 (VIP)  
Pesawat ini boleh membawa VIP untuk m\penerbangan jarak jauh tanpa perlu singgah untuk pengisian minyak. 

 1 x Bombardier Global Express (VIP) 
Pesawat ini boleh membawa VIP untuk penerbangan jarak jauh tanpa perlu singgah untuk pengisian minyak.

 1 x Dassault Falcon 900 (VIP)  
Pesawat pengangkutan eksekutif digunakan untuk pengangkutan VIP untuk lawatan-lawatan ke luar negara.

Pesawat Peronda Maritim
 3 x CN-235   
Pada tahun 2019, TUDM mula menaik taraf 3 daripada 7 pesawat jenis ini kepada konfigurasi pesawat rondaaan maritim lalu meninggalkan 4 buah dalam peranan pesawat pengangkut dan 3 buah dalam peranan rondaan maritim.

 3 x Beechcraft Super King Air B200  
Merupakan pesawat rondaan maritim TUDM. Pesawat ringan buatan Beechcraft ini digunakan TUDM dalam meronda lautan Malaysia.

Helikopter
 2 x UH-60 Black Hawk  (VIP)  
Helikopter UH-60 Black Hawk daripada versi S-70A digunakan untuk pengangkutan VIP dan dilengkapkan dengan tangki minyak luar untuk penerbangan jarak jauh. Ia juga digunanakan sebagai helikopter utiliti dan boleh dipasang persenjataan seperti M134 Minigun.

 2 x Sikorsky AS61A-1 (VIP)  
Pesawat buatan Agusta digunakan untuk pengangkutan VIP. Pengeluaran helikopter jenis ini telah dihentikan oleh Sikorsky dan hanya dikeluarkan di bawah lesen pengeluaran oleh Westland dan Agusta. Versi yang digunakan TUDM hampir sama dengan standard helikopter Sikorsky S-61A-4 Nuri dengan kelainan peralatan avionik sahaja. 

 12 x Eurocopter EC 725 
Helikopter EC 725 ini dibeli bagi menggantikan helikopter S-61A-4 Nuri. Selain digunakan untuk bantuan kemanusiaan dan bencana, helikopter ini berkemampuan melakukan operasi mencari dan menyelamat dalam keadaan tempur.

 5 x Eurocopter EC 120 
Helikopter ini digunakan untuk tujuan latihan.

 4 x AgustaWestland AW139 
Pada tahun 2021, kerajaan Malaysia telah bersetuju untuk menyewa helikopter AgustaWestland AW139 sebagai mengisi kelompongan tugas yang ditinggalkan oleh S-61A-4 Nuri.

Pesawat Latihan
 7 x Aermacchi MB-339

 2 x Beechcraft Super King Air B200  

 21 x Pilatus PC-7/Pilatus PC-7 MkII   
TUDM telah membuat tempahan dan telah menerima 44 buah pesawat Pilatus PC-7 Turbo Trainer II  dari pembuat Pilatus dari Switzerland. Pesawat ini telah berkhidmat untuk latihan juruterbang di Pusat Latihan Penerbangan I (Pulatibang I) di Alor Setar (kini Kolej Tentera Udara). Sementara  untuk latihan lanjutan pula, pesawat ini ditempatkan di Pusat Latihan Penerbangan II (Pulatibang 2) di Kuantan bersama-sama dengan pesawat Aermacchi MB-339. Sebilangan pesawat Pilatus PC-7 telah musnah akibat kemalangan. TUDM telah membuat tempahan untuk 10 buah pesawat Pilatus PC-7 MkII sebagai gantian kepada pesawat-pesawat yang telah musnah akibat terhempas ataupun kemalangan.

Pesawat Udara Tanpa Pemandu (UAV)
 3 x CTRM Aludra

 3 x CTRM Eagle ARV  
TUDM menggunakan beberapa buah pesawat UAV dalam peranan peninjauan. Berkemungkinan akan digantikan dengan pesawat UAV buatan tempatan sepenuhnya.

Persaraan pesawat dan pindahan milik 

TUDM telah memindahkan 11 buah helikopter jenis Aérospatiale Alouette III kepada Tentera Darat Malaysia untuk melengkapkan buat permulaan Pasukan Udara Tentera Darat. Bersama-sama dengan pesawat helikopter tersebut, TUDM telah membenarkan juruterbang jurulatih Aérospatiale Alouette III berpindah khidmat ke perkhidmatan Pasukan Udara Tentera Darat untuk menjadi nukleus kepada penubuhan Pasukan Udara Tentera Darat. TUDM juga telah menyerahkan pusat latihan di Kem Mahkota, Kluang kepada pentadbiran dan pengurusan sepenuhnya oleh Tentera Darat Malaysia.

Pesawat DHC-4 Caribou telah ditamatkan perkhidmatannya dengan TUDM setelah beberapa lama berkhidmat.  Perkhidmatan pesawat DHC-4 Caribou telah diambil alih sebahagiannya oleh pesawat CASA CN-235 yang melengkapkan No. 21 Skuadron TUDM.

Pesawat-pesawat yang pernah digunakan oleh TUDM
TUDM telah di masa-masa lepas menggunakan antara lainnya pesawat-pesawat seperti berikut :

Pesawat Pejuang

 Mikoyan MiG-29 

TUDM membeli sejumlah 18 pesawat tempur MiG-29 dimana sebanyak dua buah sudah terhempas. Kini hanya 16 buah pesawat MiG-29 yang tinggal dan TUDM bercadang untuk menggantikannya.

 F-5E Tiger II. 
Bersara pada 2014.

 Canadair CL-41G Tebuan  
TUDM membuat pembelian 20 buah pesawat CL-41G Tebuan yang mula digunakan dalam tahun 1967. Pesawat Tebuan adalah pesawat tempur pertama digunakan oleh TUDM, kerana sebelum itu TUDM hanya mempunyai pesawat-pesawat bukan tempur dan peranan TUDM ditumpukan kepada perkhidmatan pengangkutan dan perhubungan sahaja. TUDM menggunakan Tebuan sehingga tahun 1986 apabila perkhidmatan Tebuan diambil alih pesawat Aermacchi MB-339A.

 CAC Avon Sabre  
Kerajaan Australia telah menghadiahkan 19 buah pesawat CAC Avon Sabre kepada TUDM untuk digunakan sebagai pesawat pejuang pertahanan udara. TUDM menggunakan pesawat Avon Sabre hanya sekejap sahaja, dari tahun 1969 hingga tahun 1976. TUDM menghentikan perkhidmatan Sabre setelah menerima pesawat-pesawat pejuang Northrop F-5E Tiger II. 

 A-4PTM Skyhawk  
TUDM membeli 88 buah pesawat A-4C dan A-4L milik Tentera Laut Amerika Syarikat dan menggunakannya untuk membaik pulih 40 buah pesawat kepada standard A-4PTM, yang hampir serupa dengan standard A-4M digunakan oleh Amerika Syarikat. 36 buah dibuat dalam versi satu tempat duduk sementara 6 buah yang lain dibuat dalam versi TA-4PTM dengan dua tempat duduk. Penggunaan pesawat Skyhawk bermula tahun 1985 tetapi tidak berpanjangan disebabkan oleh masalah-masalah teknikal dan dihentikan dalam tahun 1996 apabila TUDM menerima pesawat BAe Hawk. 

Pesawat Pengangkut

 Scottish Aviation Twin Pioneer  
Hanya 93 buah pesawat Twin Pioneer, dan TUDM menggunakan 15 buah pesawat jenis ini. Pesawat ini menggunakan enjin omboh (radial) dan mempunyai keupayaan mendarat dan berlepas dari landasan yang  pendek. Pesawat ini boleh membawa 13 orang penumpang ataupun 11 orang askar payung terjun. Dalam versi medevac, pesawat ini boleh membawa6 pesakit dalam usungan (strecther). TUDM menamatkan perkhidmatan pesawat Twin Pioneer dalam tahun 1970.

 Scottish Aviation Single Pioneer  
TUDM menerima penghantaran 8 buah pesawat Single Pioneer dalam tahun 1958. Pesawat ini mempunyai kebolehan mendarat dan berlepas daripada landasan-landasan pendek dan tidak rata dan boleh membawa 4 orang penumpang. Pesawat ini digunakan untuk tujuan perhubungan. Perkhidmatan pesawat ini dihentikan dalam tahun 1972.

 De Havilland Dove 

 Cessna 310 

 De Havilland Heron 

 Handley Page Dart Herald  
TUDM membuat belian 8 buah pesawat Handley Page Dart Herald  Siri 401 untuk kegunaan pengangkutan kakitangan khususnya antara Semenanjung Malaysia dan Sabah dan Sarawak. Dart Herald TUDM disesuaikan sebagai pengangkut kegunaan tentera dengan pintu muatan di sebelah tepi pesawat dan boleh membawa 50 orang askar payung terjun. Pesawat ini juga boleh disesuaikan untuk pemasangan 24 tempat pengusung. TUDM menggunakan Dart Herald dari tahun 1963 sehingga 1976, apabila ianya bersara daripada perkhidmatan TUDM setelah penerimaan pesawat-pesawat C-130 Hercules. Semasa Konfrontasi, pesawat Dart Herald juga digunakan dalam operasi peperangan psikologi dan juga menjalankan penerbangan tinjauan. Pesawat Dart Herald ditamatkan perkhidmatan dalam tahun 1976 dan kesemua 8 buah pesawat dijualkan kepada sebuah syarikat British bernama Channel Express (Air Services) Ltd yang menggunakannya untuk penerbangan penumpang.

 DHC-4 Caribou 

 Hawker Siddeley HS125-400B Merpati   
   
 Cessna 402 

Pesawat Rondaan Maritim

 Grumman HU-16 Albatross 

Pesawat Latihan
 MD3-160 Aerotiga  
TUDM merupakan pelanggan awal pesawat MD3-160 Aerotiga buatan tempatan. Pesawat ini kini ditempatkan di Pusat latihan Penerbangan I (Pulatibang I) di Alor Setar dan digunakan untuk latihan penerbangan awal.

 Hunting Piston Provost  

 Scottish Aviation Bulldog 105 

 De Havilland  Chipmunk 

 De Havilland Tiger Moth 

 North American Harvard 

Helikopter
 Sikorsky S-61A-4 Nuri  
Pesawat ini mempunyai dua enjin berbanding dengan Sikorsky SH-3 Sea King yang asal, dan mempunyai tempat duduk untuk 31 orang anggota tentera. Pesawat ini juga boleh diubah untuk membawa askar-askar yang cedera dengan memasang pengusung. TUDM merancang untuk menggantikan pesawat Nuri dalam tempoh 2006 hingga 2010 dan beberapa jenis helikopter telah diberikan pertimbangan, termasuk Eurocopter EC 725, AgustaWestland AW101, Sikorsky S-92 dan NHI NH90. Eurocopter EC 725 dari Perancis akhirnya dipilih bagi menggantikan pesawat Nuri yang melibatkan 12 unit pesawat dan mungkin bakal menambah lagi pesawat EC 725 dimasa akan datang.

 Bell 47  
Helikopter ini digunakan untuk latihan juruterbang helikopter TUDM, dan beroperasi dari Kem Mahkota di Kluang.

Pesawat yang mungkin diperoleh untuk TUDM

TUDM sedang menjalankan program MRCA (Multi Role Combat Aircraft) untuk mencari pengganti bagi pesawat MiG-29 yang telah bersara dari perkhidmatan. Antara pesawat yang dipertimbangkan ialah Dassault Rafale dari Perancis, Eurofighter Typhoon dari Kesatuan Eropah, F/A-18E/F Super Hornet dari Amerika Syarikat dan JAS 39 Gripen dari Sweden. Selain itu,TUDM juga ditawarkan pesawat Sukhoi Su-35 dari negara Rusia untuk ditukarkan dengan 
MiG-29 yang telah bersara. TUDM juga mungkin akan memperoleh beberapa lagi Sukhoi Su-30MKM dari Rusia pada tahun 2020-2025. Malaysia juga mempunyai keinginan untuk membeli pesawat Sino-Pakistan iaitu JF-17 Thunder tetapi masih dalam peringkat pemilihan. Perolehan pesawat baru amat penting kepada negara kerana disebabkan pergerakan agresif dari Tentera Negara Republik Rakyat China (PRC) Di Laut China Selatan.

Disamping itu, TUDM juga sedang mencari pengganti untuk pesawat peronda maritim Beechcraft B200T
yang semakin uzur. Antara calonnya ialah EADS CASA C-295 dari Airbus, ATR 72 dari ATR, iaitu kumpulan gabungan antara Airbus dan Leonardo dan CASA CN-235 yang boleh diperoleh dari Airbus atau syarikat Indonesian Aerospace, yang mempunyai lesen untuk membinanya tetapi ia masih dalam peringkat perbincangan. Selain itu juga,Kerajaan Malaysia mungkin akan memperoleh pesawat peronda maritim P-3 Orion dari Jepun jika Kerajaan Jepun membayar Kos pesawat tersebut. Pesawat peronda maritim amat penting untuk
meronda dan mengawal perairan negara sekaligus menentang lanun dan kebangkitan kumpulan-kumpulan militan Islam di rantau ini.

TUDM juga mempertimbangkan tentang pemerolehan pesawat sistem kawalan dan amaran udara (AWACS). Antara pesawat yang dipertimbangkan ialah E-2 Hawkeye, Saab 340 AEW&C dan Embraer R-99. Walaupun begitu,ia masih dalam peringkat perbincangan.

Senarai pesawat TUDM yang musnah dalam kemalangan
Berikut adalah senarai 'tidak lengkap' kemalangan pesawat milik Tentera Udara Diraja Malaysia. Sumber-sumber dari Military Aviation  dan tapak sesawang Toharudin Rashid

Galeri foto pesawat yang pernah digunakan oleh TUDM

Lihat juga
Tentera Udara Diraja Malaysia

Rujukan

Pautan luar
 Ringkasan Tentera Udara Diraja Malaysia
 Foto-foto pesawat Sukhoi Su-30MKM
 Royal Malaysian Air Force - Tentera Udara Diraja Malaysia (TUDM)

Senarai pesawat tentera
Kelengkapan ketenteraan di Malaysia