Xenon trioksida

Xenon trioksida ialah sebatian tidak stabil xenon di dalam keadaan pengoksidaan +6. Ia adalah agen pengoksida yang sangat berkuasa. Ia mampu membebaskan oksigen (dan xenon) dari air dengan perlahan-lahan, dan proses ini menjadi lebih pantas dengan adanya cahaya matahari. Ia sangat mudah meletup apabila bersentuhan dengan bahan organik. Apabila ia meletup, ia membebaskan gas oksigen dan xenon.

Kimia
Xenon trioksida ialah agen pengoksida yang kuat dan boleh mengoksidakan kebanyakan bahan yang boleh teroksida. Namun, prosesnya perlahan dan ini mengurangkan kebergunaannya.

Pada suhu melebihi 25°C, xenon trioksida terdedah kepada letusan yang berbahaya:

2 XeO3 → 2 Xe + 3 O2

Apabila ia dilarutkan di dalam air, larutan asid xenik terbentuk:

XeO3 (aq) + H2O → H2XeO4  H+ + 

Larutan ini stabil dalam suhu bilik dan kekurangan ciri-ciri mudah meletup yang dimiliki xenon trioksida. Ia mengoksidakan asid-asid karboksilik secara kuantitatif kepada karbon dioksida dan air.

Alternatifnya, ia larut dalam larutan beralkali untuk membentuk xenat. Anion  adalah spesis utama dalam larutan-larutan xenat. Ia tidak stabil dan mula untuk menyahberkadaran kepada perxenat (keadaan pengoksidaan +8) dan gas xenon dan oksigen. Perxenat pepejal yang mengandungi  atau  masih belum diasingkan; namun, XeO3 bertindak balas dengan fluorida tidak organik seperti KF, RbF, atau CsF untuk membentuk pepejal stabil dengan formula MXeO3F.

Ciri-ciri fizikal
Hidrolisis xenon tetrafluorida menghasilkan satu sebatian dari mana kristal-kristal XeO3 yang tidak berwarna boleh diperolehi melalui penyejatan. Kristal ini stabil untuk berhari-hari dalam udara kering, tetapi boleh menyerap air daripada udara lembap untuk membentuk sebatian pekat. Struktur kristalnya ialah ortorombik dengan a = 6.163, b = 8.115, c = 5.234 Å dan empat molekul setiap unit sel. Kepadatannya ialah 4.55 g cm-3.

Keselamatan
XeO3 perlu dikendalikan dengan pengawasan yang tinggi. Sampel pernah meletup tanpa diganggu dalam suhu bilik. Kristal kering boleh meletup apabila bersentuhan dengan selulos.

Rujukan

Lihat juga
xenon dioksida
xenon tetroksida

Pautan luar
 Webelements periodic table: halaman tentang Xenon(VI) oksida

Sebatian xenon
Oksida
sebatian tak organik