Masjid Sultan Ternate

Masjid Sultan Ternate, juga dikenali sebagai Masjid Lama Ternate, ialah sebuah masjid lama di Ternate Bandar, Indonesia. Ia adalah masjid terbesar di bandar ini dan masjid diraja Kesultanan Ternate.

Lokasi
Masjid Sultan Ternate terletak di sebelah timur pulau gunung berapi Pulau Ternate; tepatnya di Desa Pentadbiran Soa Sio, Kecamatan Ternate Utara Kota Ternate. Gunung Gamalama menyediakan latar belakang untuk masjid.

Masjid
Masjid ini mengikut bahasa vernakular tipikal seni bina masjid Indonesia, yang juga dipengaruhi oleh seni bina masjid tradisional Jawa. Bangunan masjid terdiri daripada ruang solat utama dan ruang hadapan (serambi). Serambi, sebuah dewan hadapan seperti beranda, menyediakan akses ke kawasan surau utama. Kawasan wudhu diletakkan di sebelah utara dan selatan serambi. Serambi separa melekat pada dewan solat utama; secara struktur bumbungnya yang dua tingkat tidak bersambung dengan bumbung surau utama, fesyen tipikal seni bina masjid Jawa.

Dewan solat utama mengikut bahasa seni bina masjid di Indonesia. Ia mempunyai bumbung keluli beralun lima tingkat (asalnya daripada bahan jerami). Bumbung ini disokong oleh empat tiang utama (saka guru) dan dua belas tiang sokongan tambahan. Tingkat bumbung paling atas jauh lebih curam daripada tingkat bumbung yang lain; empat palka menyediakan pengudaraan silang. Bahagian atas bumbung dihiasi dengan tiang, melambangkan huruf Arab alif, yang melambangkan Allah. Masjid ini mempunyai susun atur segi empat sama dan dijajarkan kira-kira timur-barat. minbar berhias diletakkan di mihrab.
 
Kompleks masjid dikelilingi tembok. Pintu masuk terletak di hujung barat kompleks, membentuk bangunan pintu masuk. Di bahagian atas pintu masuk ini terdapat ruang berbumbung 3 x 4.2 meter untuk mengumumkan solat (menggantikan fungsi menara). Pintu masuk ini dihiasi dengan bumbung dua tingkat 8 meter.

Sejarah

Terdapat perbedaan pendapat tentang masa berdirinya Masjid Sultan Ternate. Bangunan masjid semasa mungkin dibina pada awal abad ke-17, sekitar 1606, oleh Sultan Hamzah kesembilan. Besar kemungkinan bangunan masjid sekarang telah menggantikan masjid terdahulu abad ke-16, kerana telah diketahui bahawa Kesultanan Ternate berkuasa sepanjang abad ke-16.

Masjid itu telah dipulihkan beberapa kali, termasuk penggantian bahan bumbung rumbia asal sagu dengan keluli beralun, serta beberapa bahagian pagar dan bangunan tambahan lain dirobohkan.

Adat dan ritual

Masjid Sultan Ternate mengamalkan tradisi yang unik. Hanya lelaki dibenarkan masuk ke masjid, wanita tidak dibenarkan demi menjaga kesucian masjid. Peraturan lain ialah larangan memakai kain sarung di dalam masjid; memakai seluar dan bertudung atau berkopiah adalah wajib.

Terdapat beberapa upacara yang unik untuk masjid ini; salah satu ritual ialah ritual qunut pada malam ke-16 Ramadan, yang dikenali sebagai Malam Qunut ("malam qunut"). Semasa Malam Qunut, Sultan melakukan upacara yang dikenali sebagai Kolano Uci Sabea. Dalam upacara ini, Sultan dan keluarganya tiba di masjid dengan tandu, menunaikan sembahyang tarawih, dibantu oleh Bobato Akhirat (majlis agama Kesultanan), dan kemudian kembali ke 'Nya. 'kedaton ("istana") dalam tandu. Dalam kedaton itu, Sultan dan permaisurinya (Boki'') akan menunaikan sembahyang khas untuk moyang di dalam bilik khas yang terletak di atas maqam moyang. Selepas sembahyang ini, Sultan dan permaisurinya akan menemui penduduk Ternate.

Lihat juga
Senarai masjid di Indonesia

Rujukan

Karya yang dipetik

Ternate
Masjid siap pada 1606
Masjid di Indonesia
Pertubuhan 1606 di Asia