Seberang Perak

Seberang Perak  terletak di sebelah kiri Sungai Perak, berdekatan dengan Teluk Intan, Kampung Gajah dan Pasir Salak.  Tidak ada lokasi secara khusus dinamakan Seberang Perak. Istilah Seberang merangkumi Sungai Dedap, Bukit Chawi, Changkat Lada, Felcra Kampung Kandang dan stesen 4 Seberang Perak.

Di negeri Kedah juga terdapat nama tempat bernama Seberang Perak.

Arah jalan 
Projek Seberang Perak adalah meliputi kawasan seluas 80,000 hektar yang terletak  di tebing kanan Sungai Perak antara Selat Melaka di sebelah barat, dan Jalan Ipoh-Beruas di sebelah utara.

Jika anda dari Kuala Lumpur anda menuju ke Teluk Intan terlebih dahulu. Kemudian ke arah Bagan Datoh. Sampai di Jambatan Batu 5,  belok ke kanan menuju ke Lumut. Di pertengahan jalan anda akan jumpa dengan dengan papan tanda Sungai Dedap atau Changkat Lada,  di sanalah [Seberang Perak, di mana padi ditanam bak saujana mata memandang.

Asal nama Seberang Perak 
Nama Seberang Perak adalah cantuman dua kata . Seberang bermaksud di sebelah depan sungai . Perak pula sejenis permata yang berkilau  yang kelihatan  di dasar sungai . Sebenarnya kilauan permata yang di lihat di dasar sungai ialah 'bijih timah'.

Projek Bersepadu Seberang Perak 
Agensi pertanian Felcra ditugaskan membangunkan  tanah terbiar dan tanah pertanian di Seberang Perak . Pelbagai pendekatan digunakan bagi memajukan kawasan ini.

Sejarah ringkas 
 1961 Seberang Perak diwujudkan oleh Tun Abdul Razak yang mahukan orang Melayu memiliki tanah pertanian .Penduduk kampung di tepi sungai Perak diberi 2 hektar tanah hutan paya . Terpulanglah kepada penduduk kampung  bagaimana mengusaha dan memajukannya .

Sistem pengairan diadakan dengan mengorek tanah untuk dijadikan terusan  atau tali air.  Tanah ditimbunkan untuk dijadikan ban atau benteng. Sebagai kawasan paya air masin  yang berdekatan dengan laut, Seberang Perak dan sekitarnya kerap dilanda banjir sedperti tahun 1926 dan Banjir di Malaysia 1971|1971]]. Tentulah  tidak sesuai untuk ditanam dengan padi. 

 1953 projek ini  bermula apabila seluas 2600  hektar tanah di Peringkat 1 diberikan kemudahan perparitan hasil daripada   kajian kamungkinan  yang dijalankan  oleh sebuah badan perunding. 

 1961 hingga 1965,  usaha  bagi mengadakan kemudahan pengairan untuk tanaman padi  bagi kawasan seluas 61,514 hektar di Peringkat 1,2,3, dan 4  telah dirancang. 

 1965 Tun Abdul Razak datang ke kawasan ini dan meminta tanah ditanam dengan  tanaman padi. Padi (beras / nasi) dalah makanan ruji bagi rakyat Malaysia, dahulu hingga saekarang.

 1968, Kerajaan negeri Perak telah membahagi-bahagikan tanah  kepada penduduk tempatan untuk tanaman padi. Tetapi usaha penanaman padi ini tidaklah  begitu berjaya.

 1970 Rancangan Buku Hijau turut merancakkan aktiviti pertanian di Seberang Perak.

 1974, banjir besar berlaku apabila benteng pecah berhampiran dengan belakang Kampung Kuala Parit. Benteng / ban di sekeliling Blok A, C dan D telah diperbaiki.

Seberang Perak dibahagikan kepada Blok A, Blok B, Blok C dan Blok D.  Kebanyakan penduduk Kampung Air Mati, Kampung Pebayan, Kampung Bandar dan Kampung Padang mendapat 2 hektar tanah di Blok D.  Penduduk Kampung Bandar Tua mendapat tanah di Blok C.  Blok-Blok ini tidak begitu berjaya kerana tanah paya yang tinggi rendah, ada yang terlalu dalam airnya dan ada yang tak boleh ditanam. Ketika itu tidak ada jentera moden, kecuali menggunakan kekuatan tangan dan kaki sahaja.

 1975 Blok B dimajukan. Penduduk tempatan dan masih muda diberi tanah pertanian seluas 2 hektar juga . Tetapi kali ini rumah peneroka  disediakan  di kawasan yang khusus dan diuruskan oleh   Felcra. Bagi mengenang jasa perajurit, bekas perajurit rakyat Perak diberi tanah juga. 

 1976 kesedaran untuk membawa pembangunan ke kawasan  Perak Selatan dan Perak Tengah telah wujud  di mana sebuah Firma Perunding ESAMS ( Malaysia )  dengan kerjasama Howard Humprey (UK)  telah dilantik oleh Kerajaan Persekutuan  untuk menjalankan kajian di kawasan ini. Hasil kajian tersebut mendapati kawasan Seberang Perak ini sesuai untuk tanaman  padi, kelapa sawit  dan koko.

 1978 sebuah firma perunding iaitu KPM Khidmat Sdn Bhd  dengan kerjasama Snowy Mountain Engineering Corportation ( Australia ) telah dilantik untuk menjalankan kajian kemungkinan  dari segi teknikal  dan ekonomi  yang meliputi  keperluan pengairan , pengangkutan , memproses dan pemasaran.

Pembangunan kawasan ini  akan menyatukan rancangan-rancangan  pertanian sedia ada  di kawasan ini dengan kawasan baru yang akan   diletakkan di bawah satu projek. Adalah menjadi  harapan kerajaan  bahawa rancangan ini akan dapat menambahkan keluaran beras  negara, menyediakan  lebih 6000  peluang pekerjaan baru dan juga meningkatkan pendapatan   petani , sesuai dengan proses pemodenan sektor pertanian yang akan dibawa ke kawasan ini.

 1980-an krisis timbul apabila orang-orang Kedah  turut laparkan tanah dan  meneroka hutan-hutan ditepi Sungai Dedap , menghadap bandar Teluk Intan.  Selepas beberapa konflik dan krisis, orang Kedah diberi tanah seluas 3 ekar.Tetapi ada yang diberi 5 ekar tanah.

 1986 , Rancangan Tanah Changkat Lada mula diduduki .  Kali ini sistem lot tidak dipakai lagi. Felcra memberi 2 ekar tanah untuk kelapa sawit  dan 5 ekar  tanah untuk tanaman padi. 

 1987 sawah padi di Blok D yang bayak terbiat teah diswastakan kepada syarikat Alinan. syarikat ini telah membina semula ban agar semua tanah payah ditebusguna dan di tanam sepenuhnya dengan padi sawah. Rumah penduduk yang berselerak di sawah-sawah padi telah dipondah dan dikumpulkan di Bukit Chawi. Ahli parlimen Pasir Salak ketika itu ialah Datuk seri Megat Junid Megat Ayob. Bank Dunia memberi pinjaman mudah RM2 juta bagi memajukan dan memulihkan sawah padi di Seberang Perak. Perdana Menteri Malaysia , Tun Dr Mahathir Mohamad telah melawat Seberang Perak ketika itu.

Objektif Felcra Seberang Perak 
 Menambah pendapatan rakyat dalam sektor  pertanian
 Meningkatkan  penggunaan tanah  
 Mempelbagaikan  punca pendapatan peserta
 Mewujudkan peluang pekerjaan dan menyusun semula masyarakat mengikut Dasar Ekonomi Baru
 Membangunkan  kegiatan pertanian di kawasan projek dan kawasan sekeliling projek melalui peranan pemulihan dan penyatuan tanah.

Pengurusan Projek 

Projek pembangunan Bersepadu Seberang Perak dilaksanakan   oleh berbagai Jabatan  atau agensi kerajaan.

FELCRA  
 Pembangunan  tanah bagi tanaman  baru kelapa sawit seluas 6464 hektar serta koko seluas 1212  hektar , tanaman baru padi  seluar 4482 hektar dan pemulihan kawasan sawah yang sedia ada seluar 4370 hektar.
 Perumahan dan penempatan peserta untuk seramai  4000 keluarga yang akan ditempatkan  di bandar baru ( 822 hektar )  Changkat Lada  di samping 481  keluarga yang sedia ada di kawasan  penempatan Sungai Dedap.
 Pembinaan kilang minyak kelapa sawit pada keupayaan 27 tan BTB . jam dan kilang pemerosesan koko pada keupayaan 2 tan biji kering / hari.

Jabatan Kerja Raya 
 Sebahagian Lebuh raya Pantai Barat dari Taiping ke Banting sepanjang 24  km, jalan utama sepanjang 53 km  dan jalan perkampungan 116 km.

Jabatan Parit dan Taliair 
 Membaiki 122 km dan membina 79 km taliair  dan 87 tali pukat
 Membaiki 73 km dan membina 12  km parit-parit utama dan kedua
 Membaiki 66 km dan pencegah banjir  yang sedia ada dan pembinaan  29 km pencegah banjir
 Membaiki infrastruktur pertanian di kawasan sawah yang sedia ada seluas 4379 hektar

Lain-lain jabatan / agensi 
 Jabatan Bekalan air negeri Perak - 	Bekalan air
 Perbadanan Kemajuan negeri Perak - 	Puat perniagaan
 Lembaga eletrik Negara           -	Bekalan elektrik
 Jabatan Pelajaran                -	Membina 5 buah sekolah rendah , 3 buah sekolah menengah dan kemudahan-kemudahan berkaitan
 Jabatan Kesihatan
 Perkhidmatan pertanian
 Jabatan Pertanian
 Lembaga Pertubuhan Peladang      -	Pertubuhan peladang
 Jabatan Daerah Perak Tengah      -	Urusan tanah dan projek luar bandar
 Jabatan Perancang Bandar dan Desa -	Perancangan Bandar baru di Changkat Lada
 MARDI  - Kajian dan penyelidikan  tanaman padi dan koko
 Bank Pertanian Malaysia           -   Kemudahan kredit   pertanian
 Jabatan Polis                     -	Keselamatan penduduk
 KEMAS                             -	Aktiviti pembangunan masyarakat
 Pejabat Bomba                     -	Perkhidmatan  bomba di Bandar Changkat Lada
 Pejabat Pos                       -   Perkhidmatan pos

Konsep 
Projek Pembangunan Bersepadu Seberang Perak dijangka menelan RM344 juta  akan menempatkan seramai 4000 orang peserta batu dengan  keluasan 12067 hektar untuk tanaman padi , kelapa sawit dan koko. Di samping peserta di kawasan padi lama  yang berkeluasan 4370 hektar terdiri daripada 481 orang peserta FELCRA  dan lebih 1500 penduduk awam.

Sistem saham di bawah pengurusan FELCRA dilaksanakan  untuk  tanaman kelapa sawit, koko dan padi baru.  Setiap peserta akan memiliki  saham 6 ekar mengandungi  tanaman  kelapa sawit,  koko dan padi. 

Bagi sawah-sawah padi lama dilaksanakan secara sistem lot oleh  peserta-peserta  dan orang-orang awam sendiri .

Pelaksanaan 
Kajian oleh Snowy Mountain Engineering Corporation  , Konsultan KPM Khidmat  dan Universiti Sains Malaysia  dengan pembiayaan Bank Dunia.  Bank Dunia setuju membiayai projek itu dalam bentuk pinjaman.  Kos projek dianggarkan US143 juta, tapi US46 juta dibiayai  daripada  pinjaman  Bank Dunia bagi tempoh mulai 1981 hingga 1988.

FELCRA telah memulakan  operasi ladang sejak  1979   dengan membersihkan kawasan padi, kelapa sawit dan koko.

Kemajuan Pelaksanaan 
 Kawasan Padi yang sedia ada
	Peringkat 1 dan 2 seluas 1000 hekatar telah mengeluarkan hasil sejak 1971 lagi. Hasil padi dipasarkan  terus kepada Lembaga Padi Negara.
 Blok A seluas 959 hektar diusahakan  oleh koperasi pemilik-pemilik tanah.
 Blok D seluas 1695 hektar diusahakan sendiri oleh pemilik-pemiliknya.
 Kawasan Padi Baru
 Kawasan padi baru dari peringkat 3 hingga peringkat 9 dengan keluasan 4482 hektar. 
 Kawasan kelapa sawit / koko
 Luas kelapa sawit dan koko ialah 7585 hektar. 6464 untuk  kelapa sawit dan 11121 hektar untuk  tanaman koko.
 350 buah rumah peserta telah siap dibina dan diduduki. Semenata 360  rumah lagi sedang dibina (1986 )

Pemasaran 
Pengeluaran padi dijangka lebih 60000 metrik tan setahun. Lembaga Padi dan Beras Negara akan  menyediakan kemudahan pengeringan , menyimpan dan mengilang padi. Sebuah kilang padi akan didirikan.

Pengeluaran kelapa sawit dijangka  mencapai 165,000 tan setahun. FRLCRA akan membina kilang memproses kelapa sawit .

Pemprosesan  dan pemasaran koko  dilaksanakan oleh FELCRA. Kilang penapaian  dan pengeringan  akan didirikan oleh FELCRA.

Bandar Seberang Perak 
Kawasan 742 hektar dirancang sebagai pusat bandar baru dikenali Bandar Seberang Perak. Dijangka 4000 keluarga akan berada di sini.

 350  rumah peserta , jalan kampung , bekalan air,  sekolah rendah ,  kedai telah disiapkan. 
Tahun 1985  302 keluarga telah pindah ke sini.
1986 , kerja pembinaan 307 rumah  dan 173 rumah kaki tangan sedang dibina. Pejabat  pentadbiran projek turut dibina.

Pecahan guna tanah  
Berikut ialah pecahan guna tanah di Bandar Seberang Perak.
 Perumahan peserta 		301 hektar
 Perniagaan . perdagangan	36 hektar
 Pejabat-pejabat kerajaan		8 hektar
 Hospital			14 hektar
 Kemudahan sosial 		300 hektar
 Pusat tempatan			12 hektar
 Sekolah			44 hektar
 Kawasan lapang		27 hektar
 JUMLAH			742 hektar

Jangkaan 
1990 dijangka 5000 keluarga ( 25,000 orang ) akan tinggal di sini iaitu :
 4000  keluarga peneroka
 1000 keluarga pekerja kilang dan kakitangan jabatan

Peserta 
 Perkampungan Sungai Dedap seramai 481 peserta
 Sekitar Blok A, C dan D seramai 1500 keluarga

Peserta baru 
 Jun 1982 pemilihan peserta baru telah dibuat
 13,000 permohonan  diterima  dari 9 daerah di negeri Perak.
 12,400 peserta telah dipanggil  untuk ditemuduga
 Penempatan mereka akan dibuat secara berperingkat-peringkat mulai 1985 – 1989

Koperasi
Koperasi Peneroka –Peneroka Rancangan FELCRA  Seberang Perak Bhd ditubuhkan  pada 6 November 1985.
 Aktivitinya ialah bina parit , bajak, menuai, mengguni , mengangkut padi dan mendirikan bangunan

 Persatuan Keluarga Peneroka
 Persatuan Belia
 Tabika
 Kelas Ekonomi Rumah Tangga

Masalah 
 Projek sepatutnya bermula 1979, tapi kewangan disalurkan 2 tahun kemudian.   Jadi perparitan, taliair dan jalan agak lewat. 1981 peruntukan dari Bank Dunia dan kerajaan pusat telah diterima 
 Babi hutan memusnahkan  anak kelapa sawit. Persatuan Menembak dijemput  menjalankan operasi dengan elaun tertentu. Zink pelindung anak pokok dibina.
 12 ekor gajah dari Seberang Perak serta Beruas sering memusnahkan kelapa sawit pada 1984-1987 . Pagar dibina. Kerjasama agensi kerajaan  yang amat diperlukan untuk  memindahkan gajah-gajah ini.
 Bilangan tikus terlalu tinggi di sawah padi.

Pendapatan 
 Dijangka setiap peserta dapat RM400.00 sebulan yang melepasi  garis kemiskinan RM350.00 sebulan sekeluarga.  Pendapatan di kawasan pertanian bolehlah dikatakan memuaskan.

Petempatan di Perak
Padi
Delta