Wilayah Autonomi Nagorno-Karabakh

Wilayah Autonomi Nagorno-Karabakh (NKAO) (Bahasa Rusia: Нагорно-Карабахская автономная область, Bahasa Azeri: Дағлыг Гарабағ Мухтар Вилајәти, Bahasa Armenia: Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ) ialah sebuah wilayah autonomi yang terletak di sempadan Republik Sosialis Kesatuan Soviet yang didiami oleh majoriti orang Armenia. Negara ini dibahagikan kepada 5 daerah pentadbiran:

 Daerah Mardakert  
 Daerah Martuni      
 Daerah Shusha
 Daerah Askeran
 Daerah Hadrut

Sejarah 

Menurut Robert Service, Josef Stalin, yang berkhidmat sebagai Komisar Rakyat Kebangsaan, memaksa biro parti komunis Kaukasia untuk memindahkan Republik Sosialis Autonomi Nakhichevan dan Nagorno-Karabakh daripada sistem pemerintahan bebas nominal Negara Armenia untuk menjadi di bawah kawalan Republik Sosialis Soviet Azerbaijan untuk memujuk Turki membantu Rusia menentang kuasa Barat. Sekiranya bukan kerana masalah dengan Turki, Stalin mungkin telah meninggalkan Karabakh di bawah pemerintahan Armenia.

Akibatnya, Wilayah Autonomi Nagorno-Karabakh telah dirasmikan di sempadan Republik Sosialis USSR pada 7 Julai 1923. Menurut Karl R. DeRouen, negara itu dibentuk sebagai enklaf supaya kawasan tanah yang sempit akan memisahkannya daripada Republik Sosialis Soviet Armenia. Menurut Audrey L. Altstadt, sempadan wilayah itu termasuk kawasan luar bandar Armenia dan tidak termasuk kawasan luar bandar Azerbaijan sehingga kawasan itu didiami oleh majoriti orang Armenia.

Konflik ketenteraan 
Konflik antara orang Armenia yang tinggal di wilayah itu dan kerajaan Republik Sosialis Soviet Azerbaijan bermula pada tahun 1987. Konflik bertambah buruk semasa Perang Nagorno-Karabakh pada akhir tahun 1991. Pada 26 November 1991, parlimen Republik Sosialis Soviet Azerbaijan membatalkan status autonomi wilayah. Sebagai tindak balas kepada pembatalan itu, orang Armenia yang tinggal di wilayah itu mengisytiharkan kemerdekaan mereka dengan bantuan Armenia sebagai Republik Nagorno-Karabakh (Artsakh).

Status semasa 

Wilayah bekas NKAO kini berada di bawah kawalan de facto Republik Artsakh, walaupun status negerinya tidak diiktiraf oleh mana-mana negara. Azerbaijan mengisytiharkan bahawa wilayah ini adalah bahagian de jure dari negerinya.

Rujukan

Nagorno-Karabakh
Subdivisyen Azerbaijan
Sejarah RSS Azerbaijan
Sejarah Azerbaijan mengikut lokasi