Penampang

Penampang merupakan sebuah daerah yang terletak di pantai barat negeri Sabah, bersebelahan dengan daerah Kota Kinabalu. Kedudukannya di pantai menjadikan Penampang antara tempat yang menarik untuk dilawati di Sabah, terutamanya untuk melihat kehidupan masyarakat Kadazan. Ahli parlimen  adalah Y.B. Datuk Ewon Benedick, dari parti UPKO.

Etimologi

Asal-usul daerah Penampang 
Nama "Penampang" diambil daripada nama salah sebuah kampung yang terawal di daerah itu, iaitu Kampung Penampang yang terletak di tepi Sungai Moyog/Petagas. Nama "penampang" berasal daripada perkataan Kadazan yang bermaksud "batu besar". Ini kerana pada masa itu terdapat banyak batu besar di kampung tersebut. Lama-kelamaan sebutan "Pampang" bertukar menjadi Penampang.

Pentadbiran

Senarai nama-nama Pegawai Daerah yang pernah berkhidmat di Daerah Penampang adalah seperti berikut:-

Nama                         Tempoh Perkhidmatan

 Encik Justine G. Mak 1971-1972
 Encik Roger Dunstan	1973
 Encik Mohd. Fauzi Kou	1974
 Encik Joseph Lanjuat	1975
 Encik Yahya Ahmad Shah 1975-1976
 Encik Osmund Yapp	1976 (Mac-Disember)
 Encik Patrick Michael (Datuk) 1977
 Encik Ignatius Jibioh Bantoi (Datuk) 1977-1979
 Encik Simon Gonsilou 1980-1982
 Encik Clarence Dicsenol Bongkos Malakun (Datuk) 1982-1984
 Encik Simon Gonsilou 1985-1987
 Encik Ebin Sabin 1987-1989
 Encik Victor Jikomin Moosom 1989-1991
 Encik George W. Leong 1991-1993
 Encik Norbert Lee 1993-1995
 Encik Jumahad Miassin	1995-1997
 Encik James Loijin 1997-2002
 Encik Stephen Laison Sondoh (Datuk) 2002-2007
 Encik Nicholas William Sampil (Datuk) 2007-2013
 Puan Luvita Koisun 2013-2018
 Encik Robert Stidi 2018-2019
 Encik Henry Idol 2019-2021 
 Encik Francis Chong Yu Sing 2021-sekarang (Kini)

Demografi penduduk

Etnik

Jumlah penduduk sekitar Penampang 
Catatan statistik bacian penduduk pada tahun 2010 menunjukkan sekitar Penampang mempunyai penduduk seramai 93,616 dan sebilangan besar daripada etnik Kadazan-Dusun. Pembancian akan dilakukan pada hari banci pada 7 Julai 2020 untuk mengumpul dan mengetahui maklumat bilangan statistik penduduk terkini.

Berikut merupakan jumlah penduduk di sekitar Penampang pada tahun 2010 mengikut kumpulan etnik, kawasan Pihak Berkuasa Tempatan dan negeri, Malaysia;

Jumlah penduduk keseluruhan daerah Penampang 
Menurut banci 2019 populasi penduduk Penampang adalah 126,078. Daripada jumlah ini, kumpulan Etnik Kadazandusun membentuk majoriti di 68,230 (42.1%) diikuti oleh kumpulan Orang Cina  28,346 (18.2%), Etnik Bajau  9,870 (7.8%), Orang Melayu 6.210 (4.8%), dan Bumiputera lain 13,422 ( 11.8%).

Kadazandusun terutamanya mengamalkan agama Kristian, majoriti yang mana adalah pengikut Gereja Roman Katolik. Orang Cina terutamanya mengamalkan agama Buddha Dan agama Kristian. Manakala Orang Melayu dan Bajau pula beragama Islam.

Jantina 
Berikut merupakan jumlah penduduk sekitar Penampang pada tahun 2010 mengikut pecahan jantina seperti berikut;

Agama 
Penampang adalah salah satu daripada tempat yang paling penting bagi Gereja Roman Katolik misi awal di Borneo Utara. Misi Asing Persatuan St. Joseph Mill Hill, sebuah pertubuhan misi Katolik Roman, mula kerja-kerja dakwah awal di Papar, Penampang dan Sandakan dalam tahun 1880-an awal. Pada tahun 1927, Penampang menjadi pusat aktiviti penyebaran di Borneo Utara dan Labuan apabila Mgr. A. Wachter telah dilantik sebagai Pengawas Apostolic dan kemudiannya dilantik sebagai misi Penampang sebagai ibu pejabat beliau. Kerja-kerja misi sudah pasti pemangkin penting bukan sahaja dalam penyebaran agama di kalangan penduduk berasal dari Penampang tetapi juga dalam menyediakan pendidikan.

Pembangunan

Kawasan tarikan pelancong

Kampung Budaya Monsopiad ialah sebuah destinasi pelancongan yang terletak di Penampang. Monsopiad ialah nama seorang pahlawan terkenal yang memenggal kepala musuhnya dan menggantungkan tengkorak-tengkorak tersebut di halaman rumahnya sebagai amaran kepada musuh-musuhnya yang lain.

Budaya

Makanan tempatan 
Terdapat beberapa juadah makanan tradisional penduduk Penampang yang sehingga kini disediakan di restoran-restoran di sekitar daerah ini. Antaranya ialah:

Butot (sejenis ulat Rumbia)
Pulut Tapai (sejenis pemanis mulut)
Pinarasakan Sada (Basungan)
Bosou (sejenis pembuka selera / Appetitizer)-diperbuat melalui penjerukan nasi dan ikan atau daging atau lemak haiwan atau udang.
Nonsom Bambangan 
Hinava (isi ikan yang diperah dengan limau nipis dan digaul bersama dengan bawang)
Tuhau (diperbuat daripada dahan lembut lengkuas dan diperam bersama udang bubuk dan cuka)
Hinompuka (kuih muih tradisional)
Tinonsok Hindung (lauk belut sawah)
Tinonsok Siput Sosop (rebusan siput sungai)
Tinonsok soko om landoi (rebung yang dimasak dengan berudu)
Bundu (sejenis buah buahan yang jarang ditemui dan kebanyakkannya di hutan Penampang)
Tinimbu Wogok (bubur khinzir)
Tinimbu Kodop (bubur dicampur dengan kulat pokok)
Linugu Bakas (Babi Hutan yang dipanggang)

Pautan luar 
Laman web rasmi Majlis Daerah Penampang
Pewujudan Pusat Pentadbiran Daerah Penampang
Peta-peta tentang Penampang

Rujukan

Daerah di Sabah
Pekan di Sabah