Rangkaian Kula

Kula, juga dikenali sebagai pertukaran Kula atau rangkaian Kula, adalah sebuah ritual pertukaran yang kompleks di mana gelang dan kalung yang diperbuat daripada cangkerang sejenis siput laut bertukar tangan di antara penduduk serangkaian pulau. Kalung siput bergerak mengikut satu arah (iaitu mengikut putaran jam), manakala gelang siput bergerak mengikut arah yang bertentangan (melawan arah putaran jam). Objek-objek siput ini mahsyur kerana keindahannya, kemuliaan pemilik asalnya, dan jarak jauh yang pernah dilaluinya. Fungsi simboliknya ialah untuk memperingati hubungan timbal balik di antara rakan-rakan perdagangan (trading partners) dan kerelaan mereka untuk terus berdagang antara satu sama lain. Apabila mereka berjumpa, mereka akan bertukar-tukar kalung siput dengan gelang siput melalui ritual tertentu. Pada kemudian hari kelak, mereka juga akan bertukar barangan seperti ubi, sampan, babi, ikan dan kraftangan.

Secara umumnya, dalam pertukaran rangkaian kula itu yang paling menonjol ialah aspek ritual dan keupacaraan, iaitu mekanisme sebenar yang menjadi penggerak kepada hubungan sosial yang luas antara penduduk di pelbagai pulau. Fungsi pertukaran tersebut bukan berkisar kepada barangan ekonomi kerana setiap masyarakat menghasilkan
barangan yang hampir sama (ubi, ikan, babi dan kelapa) tetapi lebih merupakan pertukaran barangan berprestij seperti kalung dan gelang daripada cangkerang siput.

Objek-objek siput ini akan terus bertukar tangan dari pulau ke pulau. Setelah sekian lama, objek-objek ini akan pulang ke pulau asalnya dan dari situ kitaran ini akan berterusan. Rangkaian kula menghubungkan pulau-pulau yang berjauhan melalui perikatan ekonomi dan ceremonial, tetapi pada masa yang sama, ia juga membawa implikasi politik yang penting. Apabila rakan-rakan perdagangan bertukar-tukar hadiah, ini secara tidak langsung memastikan keharmonian dan ketenteraman di antara pulau-
pulau tersebut. Tambahan lagi, rangkaian kula juga mempunyai kepentingan sosiobudaya kerana ia membina dan mengekalkan hubungan sosial, di samping meneruskan tradisi, mitos, budaya rakyat (folklore), sejarah yang bersangkutan dengan objek-objek siput tersebut.

Nota kaki

Rujukan  

 
  
 
 
 
 
 

Antropologi kebudayaan