Rumpun merah

Rumpun merah ialah kelompok gergasi merah dalam rajah Hertzsprung–Russell di sekitar 5,000 K dan magnitud mutlak (MV) +0.5, sedikit lebih panas berbanding kebanyakan bintang-bintang cabang gergasi merah yang sama kilauan. Ia kelihatan seperti kawasan cabang gergasi merah yang lebih padat atau sebuah bonjolan ke arah suhu yang lebih panas. Ia paling menyerlah dalam kebanyakan, tetapi tidak semua, kelompok terbuka galaksi, tetapi ia juga ketara dalam banyak kelompok globul pertengahan usia dan secara umum berdekatan medan bintang-bintang (contohnya bintang-bintang Hipparcos).

Gergasi rumpun merah adalah bintang-bintang cabang mengufuk sejuk, bintang-bintang yang asalnya sama dengan matahari yang telah menjalani kilat helium dan kini melakurkan helium dalam teras mereka.

Sifat 
Sifat bintang rumpun merah berubah-ubah bergantung pada asal mereka, terutama pada kelogaman bintang-bintang, tetapi biasanya mereka mempunyai jenis spektrum awal K dan suhu sekitar 5,000 K. Magnitud visual mutlak gergasi rumpun merah berhampiran matahari telah diukur pada purata +0.81 dengan kelogaman antara −menjadi 0,6 dan +0.4 dex.

Terdapat sifat-sifat bintang-bintang rumpun merah dalam satu populasi bintang-bintang serupa seperti kelompok terbuka. Ini disebabkan variasi alami suhu dan kekilauan bintang-bintang cabang mengufuk ketika mereka membentuk dan apabila mereka berkembang, dan disebabkan kehadiran bintang-bintang yang lain dengan ciri-ciri yang sama. Walaupun bintang-bintang rumpun merah biasanya lebih panas daripada bintang-bintang cabang gergasi merah, dua bahagian itu bertindih dan status individu bintang-bintang hanya boleh diberikan dengan kajian limpahan kimia yang terperinci.

Evolusi 

Pemodelan cabang mengufuk telah menunjukkan bahawa bintang-bintang itu punya kecenderungan yang kuat untuk mengumpul di hujung sejuk cabang mengufuk usia sifar (ZAHB). Kecenderungan ini adalah lemah dalam bintang-bintang kelogaman rendah, jadi rumpun merah biasanya kelompok menonjol kaya dengan logam. Bagaimanapun, terdapat kesan yang lain, dan terdapat rumpun merah yang banyak penghuninya dalam beberapa kelompok globul yang kurang logam.

Benjolan merah 
Rumpun merah seharusnya tidak dikelirukan dengan benjolan merah atau benjolan cabang gergasi merah, yang merupakan kelompok gergasi yang kurang jelas di pertengahan jalan di sepanjang cabang gergasi merah.

Contoh 
Banyak gergasi "merah" terang dilihat di langit sebenarnya bintang-bintang rumpun merah awal kelas K:
 Capella Aa
 ε Tauri
 β Ceti
Arcturus kadang-kadang difikirkan gergasi rumpun, tapi kini lebih sering dianggap lebih kepada cabang gergasi merah, agak lebihsejuk dan lebih bercahaya daripada bintang rumpun merah.

Rujukan

Pautan luar 
 Stanek's page on red clumps used for distance measurement

Astrofizik
Gergasi merah
Evolusi bintang
Lilin piawai