Dukun (filem)

Dukun ialah filem seram ngeri Malaysia 2018 arahan Dain Iskandar Said terbitan Astro Shaw. Filem  ini merupakan filem sulung arahan Dain dan berdasarkan secara longgar dari kisah sebenar pembunuhan seorang ahli politik Malaysia pada tahun 1993, Datuk Mazlan Idris, oleh Mona Fandey, seorang penyanyi Malaysia yang popular pada tahun 80-an. Filem itu pada asalnya dijadualkan dikeluarkan pada Disember 2006 tetapi diharamkan oleh Lembaga Penapisan Filem Malaysia (LPF) kerana jalan ceritanya yang kontroversi serta menyinggung perasaan keluarga yang terlibat. Tetapi pada 2018, LPF menarik balik pengharaman filem ini dan telah ditayangkan di pawagam di seluruh Malaysia pada 5 April 2018.

Filem ini mendapat perhatian 12 tahun kemudian selepas salinan filem ini bocor dalam talian dan dipantau oleh FINAS, polis dan Astro Shaw. Pada Disember 2018, Harian Metro menyenaraikan Dukun sebagai salah satu dari 10 filem tempatan dengan pecah panggung tertinggi bagi tahun 2018.

Sinopsis
Berikutan kepesatan pembangunan Kuala Lumpur, muncul sebuah kisah perihal ketaksuban manusia terhadap kekayaan, kuasa, kecantikan, keremajaan abadi dan darah yang tumpah dalam mengejar semuanya. Karim (Faizal Hussein), seorang peguam nekad untuk mencari anaknya yang hilang tanpa mengira caranya. Masalah Karim menjadi semakin sukar apabila membuat perjanjian dengan Diana Dahlan (Umie Aida), seorang OKT (Orang Kena Tuduh) yang berjanji untuk membantu pencariannya. Tanpa diduga, Karim membongkar kisah yang lebih gelap yang menyebabkan dia kehilangan segala-galanya.

Barisan pelakon

Pelakon utama
 Umie Aida sebagai Diana Dahlan, watak pembunuh utama berdasarkan Mona Fandey
 Faizal Hussein sebagai Karim, peguam Diana, yang juga menceritakan filem itu

Pelakon pembantu
 Adlin Aman Ramlie sebagai Datuk Jefri, pelanggan Diana dan mangsa akhirnya. Watak ini berdasarkan Mazlan Idris
 Namron sebagai ASP Talib
 Hasnul Rahmat sebagai Danni
 Elyana sebagai Nadia
 Chew Kin Wah sebagai Angus Lim
 Soffi Jikan sebagai Fadzli
 Bront Palarae sebagai Inspektor Shah
 Ramli Hassan sebagai Daud
 Avaa Vanja sebagai Sara Jamaluddin
 Mislina Mustaffa sebagai Halimah Jusoh
 Jason Chong sebagai Pegawai forensik Chan
 Joey Daud sebagai Jamal
 Adman Salleh sebagai Profesor Azmi
 C. Kumaresan sebagai Murali
 Goh You Ping sebagai Daniel Ong
 Kasmadiana sebagai Puan Aisha
 Ganesan Sundaram Moorthy sebagai Ravi
 Abu Bakar Juah sebagai Hakim
 Ibrahim Akir sebagai Imam
 Norrihan Haji Yakub as Warden penjara
 Zanoora sebagai Wadar penjara
 Dianatasha sebagai Wadar penjara
 Amira Mohd. Razali sebagai Wadar penjara
 Azizah Sulaiman sebagai Wadar penjara
 Kazar Saisi sebagai Pegawai hukuman gantung
 Amal Fatih Mustafa sebagai Pelatih hukuman gantung
 Nadiya Nisaa sebagai Anak sulung Halimah
 Balkisyh Semundur Khan sebagai Wanita Batak
 Rahhim Omar sebagai Jeneral Indonesia
 Wan Mohammad sebagai Askar Indonesia
 Paul Colclough sebagai Wartawan asing
 Shyama Ramasamy sebagai Wartawan tempatan
 Alia Soraya sebagai Gadis di bangunan terbiar
 Betty Rahmad & Martina Newarni sebagai Rakan penjara Nadia
 Eijja Salleh sebagai Jurubahasa mahkamah
 Noor Alycia Norman Sabri sebagai Nadia (muda)
 Najiha Izzaty sebagai Anak Bungsu Halimah
 Noor Natasha Norman Sabri sebagai Anak sulung Halimah (muda)
 Prakash Krishna sebagai Pegawai forensik
 Rafiei Hasan sebagai Anggota polis ASP Talib
 Ahmad Rahiki Selamat sebagai Anggota polis ASP Talib
 Kamal Gerak Khas sebagai  Anggota polis mahkamah
 Hairullanuar Ahmed sebagai  Anggota polis mahkamah
 Chermaine Poo sebagai Pendakwa muda
 Hafeeza Edznor Masrum sebagai Pendakwa muda
 Norhaida Baharin sebagai Polis pengiring wanita
 Shahriza Sabri sebagai Polis pengiring wanita
 Diana Shahrin sebagai Polis pengiring wanita
 Fatin Hajla sebagai Polis pengiring wanita
 Tengku Azura sebagai Kurier Tongkat Batak

Penerbitan
Dukun berdasarkan kes pembunuhan berprofil tinggi yang melibatkan ahli politik Datuk Mazlan Idris dan Mona Fandey yang pernah menggemparkan negara pada 1993. Ia merupakan filem sulung arahan Dain Iskandar Said dengan skrip ditulis oleh Huzir Sulaiman, filem ini menjalani penggambaran pada 2006 di lokasi menarik sekitar Kuala Lumpur termasuk Penjara Pudu. 

Umie Aida menjayakan watak sebagai Diana Dahlan yang berdasarkan Mona Fandey. Bagi menghidupkan watak Diana, Umie membela seekor ular selama dua bulan dan melakukan aksi yang agak ekstrem seperti menjilat dinding ketika di dalam salah sebuah sel tahanan di Penjara Pudu. Penyanyi yang terkenal dengan lagu "Niat", Elyana memegang watak sebagai Nadia. Ketika Dukun diterbitkan, beliau baru berusia 18 tahun dan masih ingat dengan jelas bagaimana rasa takut apabila ada babak bersama Umie.

Keluaran dan sambutan

Promosi
Sebelum tayangan perdana rasmi, treler rasmi filem Dukun telah dimuat naik di akaun YouTube rasmi Astro Shaw pada 1 April 2018. Sementara Di Belakang Tabir filem ini telah disiarkan di semua stesen televisyen di seluruh negara termasuk Astro Ria dan Astro Citra. Filem ini akhirnya menemui penonton di pawagam selepas 12 tahun ia terperap akibat ketetapan perundangan. Sebelum tarikh tayangan rasmi, Dukun diklasifikasikan sebagai P13, iaitu penonton berusia 13 tahun ke bawah perlu pemantauan ibu bapa dan penjaga dan lulus tanpa sebarang potongan oleh Lembaga Penapisan Filem (LPF).

Filem ini telah mencipta sejarah tersendiri dengan ditayangkan sebanyak 34 kali pada Jumaat di pawagam tempatan, yang mana ia dikatakan jarang berlaku kepada mana-mana filem tempatan, sekaligus menduduki tempat pertama dalam senarai 10 filem teratas di pawagam Golden Screen Cinemas (GSC).

Kutipan panggung
Pada hari pertama tayangan, Dukun telah memperoleh kutipan pecah panggung sebanyak RM1.5 juta. Menurut Naib Presiden dan Ketua Astro Shaw, Najwa Abu Bakar, jumlah yang diperoleh daripada 120 pawagam seluruh negara dan Brunei itu ialah yang tertinggi bagi filem terbitan serta edarannya. Filem ini telah mencatat kutipan memberangsangkan sebanyak RM6.2 juta dalam masa empat hari selepas tayangannya.

Penerimaan kritis
Dukun menerima ulasan positif daripada pengkritik filem. Angelin Yeoh menulis untuk Star2 berkata: "Dalam banyak cara, Dukun bijak mencerminkan minat kita untuk sensasi. Nampaknya orang lebih suka mempunyai perbualan tentang cerita yang dihiasi daripada menghadapi fakta. Dan, kebenaran perkara itu adalah seorang lelaki telah mati, dan keadilan perlu disampaikan." Beliau memberikan taraf 3 daripada 5 bintang dengan penarafan 6/10 ulasan. Dalam ulasan untuk mStar Online, Shazryn Mohd Faizal mengulas: "...tiada yang spektakular mahupun luar biasa tentang Dukun tetapi dari sudut perspektif yang lain, Dukun memiliki keistimewaan yang menjadikan ia sebagai karya yang berada dalam liga tersendiri." Dennis Chua daripada New Straits Times pula berkata: "Secara ringkasnya, Dukun adalah pemenang, terima kasih kepada sinematografi Dain yang hebat dan persembahan cemerlang para pelakon. Dukun pasti akan turun dalam sejarah sebagai salah satu daripada thriler terbaik negara kita, status legendanya hampir terjamin."

Dalam ulasan oleh Astro Awani, Madiha Abdullah yang memuji persembahan Umie Aida dan barisan pelakon filem ini menyifatkan Dukun sebagai sebuah "filem biasa yang istimewa". Beliau memberikan penarafan 4/5 bintang untuk filem ini.

Kontroversi
Keluarga Mona Fandey telah menyuarakan ketidakpuasan mereka terhadap kandungan dan asas filem ini selepas pengumuman keluaran tayangan. Para penerbit sejak itu menafikan bahawa filem tersebut sepenuhnya berdasarkan peristiwa sebenar, tetapi ia hanya diilhami oleh peristiwa tersebut.

Pada 6 Februari 2018, seluruh Malaysia digemparkan dengan penyebaran filem ini secara haram menerusi internet. Pihak penerbitan filem iaitu Astro Shaw telah mengambil langkah segera dengan membuat laporan kepada pihak berkuasa bagi membendung penyebaran meluas filem ini. Menerusi beberapa perkongsian daripada pihak tertentu, salinan filem yang bocor itu dapat ditonton selama 1 jam 35 minit dan memaparkan hampir keseluruhan jalan cerita filem. Tidak lama selepas seminggu ditayangkan, Dukun sekali lagi diuji apabila menjadi mangsa pihak yang tidak bertanggungjawab menerusi DVD versi cetak rompak. Pelakon utamanya, Umie Aida menyeru kepada orang ramai agar memboikot versi cetak rompak filem ini. Ekoran kes itu, Perbadanan Kemajuan Filem Nasional (FINAS) telah mengambil inisiatif penting bersama-sama beberapa agensi kerajaan dengan menubuhkan Jawatankuasa Bertindak Membanteras Cetak Rompak Digital sebagai sinergi bersama menangani isu cetak rompak.

Ketua Aktivis Persatuan Pengguna Islam Malaysia (PPIM), Nadzim Johan menyatakan rasa kecewa dengan tindakan LPF mengklasifikasikan filem Dukun sebagai P13, atau penonton melebihi usia 13 tahun dengan pemantauan ibu bapa dan menyifatkan Dukun tidak sesuai untuk ditonton oleh kumpulan peringkat umur berkenaan.

Anugerah dan pencalonan

Rujukan

Pautan luar
 

Filem 2018
Filem Malaysia tahun 2018
Filem arahan Dain Iskandar Said
Filem drama Malaysia
Filem seram Malaysia
Filem berdasarkan kejadian sebenar
2018
Kontroversi filem di Malaysia