Jajahan Tanah Merah

Tanah Merah merupakan satu daripada 10 jajahan pentadbiran negeri Kelantan. Tempat yang berhampiran ialah Machang, Jelatok, Sungai Kusial, Kampung Sat, Kampung Panjang, dan Kampung Joh.
 
Bandar Tanah Merah terletak di tepi landasan kereta api dari Gemas di selatan ke Tumpat di utara. 
 
Selain itu, Tanah Merah dikenali bandar kedua di negeri Kelantan selepas Kota Bharu.
 
Rupa bumi Tanah Merah dipengaruhi oleh Sungai Kelantan yang lebar, mengairi kawasan pertanian seperti ladang getah, kelapa sawit dan tembakau. Bukit Kemahang (876 m) dan Bukit Kusial (723m) terletak di sebelah barat.
 
Jajahan Tanah Merah merangkumi tiga Daerah Penggawa, iaitu:
 Daerah Bukit Panau
 Daerah Ulu Kusial
 Daerah Jedok
 
Manakala Daerah Penggawa Batu Melintang dan Daerah Jeli digugurkan daripada pentadbiran Pejabat Tanah dan Jajahan Tanah Merah pada tahun 1982 apabila Jajahan Jeli dibentuk dan dinaikkan taraf sebagai jajahan penuh pada tahun 1986.
 
Jumlah mukim di Tanah Merah ialah 43.

Asal usul nama
Nama Tanah Merah di ambil bersempena tanah yang berwarna merah yang terdapat di kawasan tersebut pada suatu ketika dahulu. Menurut sejarah, nama Tanah Merah ini di namakan oleh penduduk Kusial Baru. Tanah yang di maksudkan ialah sejenis Tanah Laterit yang memanjang di tepi tebing sungai kelantan yang terletak di kampung To'Cho Bor dalam jajahan Machang bertentangan dengan kampung Kusial Baru. Penduduk Kusial Baru yang menamakan orang menetap di sini, orang Tanah Merah. Penduduk dari kampung To' Cho Bor dan Kampung Kusial Bharu telah membuka satu perkampungan dekat Bukit Remah dan tanah di sini kelihatan kemerah-merahan. Lama kelamaan tempat diteroka ini lalu di namakan tempat ini Tanah Merah. Antara kawasan yang terkenal di Tanah Merah ialah Lorong Dua Jalan Klinik yang telah melahirkan ramai golongan intektual dan berdaya saing. Terdapat juga golongan pemacu dalam sektor tertinggi kerajaan di kawasan ini.  

Tanah merah jugak mempunyai sejarah di satu kawasan dikenali sebagai Bukit Panau. Bukit Panau merupakan antara tempat paling bersejarah dalam tamadun dunia dengan disini lah tempat di mana lahirnya Wali Songo iaitu Wali 9 yang sangat tersohor di Indonesia. Disinilah permulaan kebangkitan Wali Songo. Selain itu, terdapat banyak tokoh-tokoh pahlawan Melayu Kelantan yang muncul di daerah ini. Antara pahlawan yang dikaitkan adalah seperti Allahyarham Pendekar Tok Mat Hasan yang dilahirkan di Kampong Bukit Nangka Ipoh Tanah Merah dan anaknya Abdullah bin Mat Hasan yang kini menetap di sekitar jajahan Tanah Merah. 

Musang King atau nama asalnya Raja Kunyit berasal dari Kelantan, Malaysia. Pohon induk asalnya tumbuh di Pulau Raya, sebuah pulau ditengah tengah Sungai Kelantan berdekatan dengan Pekan Tanah Merah. Mengikut Chung Ting Bun dari Pulau Raya, pohon durian Raja Kunyit ditanam oleh moyangnya sekitar tahun 18 Pohon induk Raja Kunyit hidup di Pulau Raya sehingga mati dipanah petir pada tahun 1974. Sebelum mati dipanah petir seorang peladang, Wee Chong Beng, sempat mengambil dan membiak mata tunas Raja Kunyit. Wee Chong Beng mula menanam Raja Kunyit seluas 2 hektar pada tahun 1970. Pada mulanya, selepas mengeluarkan hasil, Raja Kunyit hanya di pasarkan oleh Wee Chong Beng disekitar Tanah Merah dan Kota Bharu, Kelantan. Kebanyakan pembeli durian Raja Kunyit ialah kaum cina kerana rasanya yang begitu pahit. Pada tahun 80an durian Raja Kunyit mula ditanam oleh pekebun durian di Pahang dan Gua Musang.

Bandar-bandar utama 

 Bandar Tanah Merah
 Bandar Baru Taman Harmoni

Pusat beli-belah

 Pasaraya Pantai Timor
 Pasaraya PKT
 Pasaraya Jaya Gading
 Pasaraya Salamku
 Kedai Kak Sah

Restoran Makanan Segera

 KFC
 Tealive

 Subway

 Pizza Hut
 Kopi Mesin
 McDonald's
 Marrybrown
 Naskeen Coffee

Sejarah 
Mengikut Sejarah Melayu,Tanah Merah merupakan ibu kota bagi kerajaan Melayu lama iaitu Kerajaan Chih Tu. Mengikut rekod Kerajaan China Dinasti Sui pada kurun ke-7, terdapat satu penempatan dan pemerintahan berpusat Kerajaan yang dikenali sebagai Chih Tu (Bumi Merah) di satu kawasan yang mana pada hari ini dikenali sebagai Kelantan.

Penduduk
Populasi penduduk Jajahan Tanah Merah pada 2010 adalah seramai 121,319 orang. Majoritinya ialah kaum Melayu iaitu sebanyak 90%, Cina sebanyak 5%, India sebanyak 1% dan lain-lain sebanyak 4%.

Kemudahan awam
 Stesen Teksi dan Kereta Sewa
 Terminal Hentian Bas 
Terminal Bas Ekspres
 Stesen Kereta Api Tanah Melayu
 Litar Lumba Motosikal (Dalam Perancangan)
 Perpustakaan Awam (Dalam Perancangan)

Institusi Perbankan
 Bank Islam
 Maybank
 Agro Bank
 CIMB Bank
 Public Bank
 Bank Simpanan Nasional (BSN)
 Bank Rakyat
 Affin Bank Bukit Bunga
 Bank Muamalat
 Co-opbank Pertama 
 RHB Bank (Akan Dibuka)
 Ambank (Akan Dibuka)
 Affin Bank Bandar Tanah Merah (Akan Dibuka)

Senarai balai polis 
 Ibu Pejabat Polis (IPD) Tanah Merah
 Cawangan Trafik Balai Polis Daerah Tanah Merah
 Balai Polis Tanah Merah
 Balai Polis Bukit Panau
 Balai Polis Lalang Pepuyu
 Balai Polis Kemahang
 Balai Polis Kusial
 Balai Polis Kuala Tiga
 Balai Polis Nibong
 Balai Polis Batang Merbau
 Pondok Polis Alor Pasir
 Balai Polis Gual Ipoh

Senarai hospital dan pejabat/klinik kesihatan 
 Hospital Besar Tanah Merah
 Pejabat Kesihatan Daerah Tanah Merah
 Klinik Kesihatan Tanah Merah/Klinik Kesihatan Ibu Anak
 Klinik Desa Bukit Panau
Klinik Desa Bendang Nyior
 Klinik Desa Bukit Bunga
 Klinik Desa Bukit Gading
 Klinik Kesihatan Batu Gajah
 Klinik Desa Alor Pasir
 Klinik Desa Kuala Tiga
 Klinik Desa Kusial
 Klinik Desa Lalang Pepuyu
 Klinik Kesihatan Kemahang
 Klinik Desa Jedok
 Klinik Kesihatan Gual Ipoh
 Klinik 1 Malaysia, Kelewek
 Hospital Pakar Swasta, Manal (Akan Datang)

Senarai agensi kerajaan pusat 

Agensi Kerajaan:

 Rejimen Sempadan 301 Tentera Darat Malaysia
 Ibu Pejabat Balai Bomba Dan Penyelamat Malaysia Cawangan Tanah Merah
 Agensi Anti Dadah Kebangsaan
 Jabatan Pengangkutan Jalan
 Jabatan Kerja Raya
 Jabatan Pengairan Dan Saliran
 Jabatan Perikanan
 Jabatan Pendaftaran Negara
 Pejabat Pelajaran Daerah
 Pejabat Risda
 Lembaga Tabung Haji Malaysia
 Lembaga Hasil Dalam Negeri
 Jabatan Haiwan/Veterinar
 Jabatan Belia Dan Sukan
 Jabatan Perdagangan Dalam Negeri Dan Hal Ehwal Pengguna
 Pejabat Pos Malaysia
 Jabatan Penerangan Malaysia
 Mahkamah Majistret
 Pusat Tahanan Pendatang Tanpa Izin (PATI)
Pejabat Tanah dan Jajahan Tanah Merah
Pejabat Pertanian Jajahan Tanah Merah

Senarai masjid 
Dianggarkan terdapat lebih kurang 20 hingga 29 buah masjid di sekitar Jajahan Tanah Merah.
 Masjid Besar Jajahan Tanah Merah
 Masjid Mukim Alor Pasir
 Masjid Batu 11
Masjid At-Taqwa Bendang Nyior
 Masjid Batu Gajah
 Masjid Mukim Belimbing
 Masjid Mukim Bukit Bunga
 Masjid Mukim Bukit Gading
 Masjid Mukim Gual Ipoh
 Masjid Mukim Kemahang
 Masjid Kusial
 Masjid Mukim Manal
 Masjid Tepi Sungai
 Masjid Padang Siam
 Masjid Bukit Panau
 Masjid Mukim Kelewek
 Masjid Tok Guru Manal 1
 Masjid Batang Merbau
 Masjid Kampung Kuala Tiga

Senarai institusi pendidikan 

IPTA/IPTS 
 IKBN Tanah Merah
 Kolej Vokasional Tanah Merah
 Pusat GiatMara Tanah Merah
 Kolej Universiti Linlcoln (Kampus Perubatan)  
 Kolej Komuniti Tanah Merah  
 UiTM Kampus Tanah Merah (Dalam Perancangan)  
 
 Sekolah Menengah
 Sekolah Menengah Kebangsaan Alor Pasir
 Sekolah Menengah Kebangsaan Tan Sri Mohamed Yaacob
 Sekolah Menengah Kebangsaan Bukit Bunga
 Sekolah Menengah Kebangsaan Belimbing
 Sekolah Menengah Kebangsaan Dato Mahmud Paduka Raja (1)
 Sekolah Menengah Kebangsaan Dato Mahmud Paduka Raja (2)
 Sekolah Menengah Kebangsaan Dato Paduka Raja Tun Muhammad Aliff
 Sekolah Menengah Kebangsaan Ipoh
 Sekolah Menengah Kebangsaan Kemahang
 Sekolah Menengah Kebangsaan Ladang Kerilla
 Sekolah Menengah Kebangsaan Tanah Merah (1)
 Sekolah Menengah Kebangsaan Tanah Merah (2) [SEMETAM2]
 Sekolah Menengah Kebangsaan Belimbing
 MRSM Ulul Albab Tanah Merah (Akan Dibina)
 Sekolah Berasrama Penuh Intergrasi (SBPI) Tanah Merah (Akan Dibina)
 Sekolah Menengah Kebangsaan Agama (SMKA) Tanah Merah (Akan Dibina)
Sekolah Rendah
 Sekolah Rendah Kebangsaan Sri Suria 1
 Sekolah Rendah Kebangsaan Sri Suria 2
 Sekolah Rendah Kebangsaan Sri Suria 3
 Sekolah Rendah Kebangsaan Tanah Merah 1
 Sekolah Rendah Kebangsaan Tanah Merah 2
Sekolah Rendah Kebangsaan Bendang Nyior
 Sekolah Rendah Kebangsaan Sri Kelewek
 Sekolah Rendah Kebangsaan Belimbing
 Sekolah Rendah Kebangsaan Ladang Kerilla
 Sekolah Rendah Kebangsaan Alor Pasir
 Sekolah Rendah Kebangsaan Bukit Panau
 Sekolah Kebangsaan Gual Jedok
 Sekolah Kebangsaan Batu Gajah
 Sekolah Kebangsaan Batang Merbau
 Sekolah Kebangsaan Lawang
 Sekolah Kebangsaan Gual Ipoh
 Sekolah Kebangsaan Kemahang 1
 Sekolah Kebangsaan Bukit Gading
 SJKC Yuk Cheng

 Sekolah Rendah Jenis Kebangsaan Cina Yuk Cheng

Sekolah Menengah Agama

 Maahad Ahmadi Tanah Merah
 Maahad Tahfiz Sains
 Smu A Al-Ehsan Pondok Lama
 Smu A Al-Fitrah Kampung Sat
 Smu A Riyatul Diniah Bukit Mas
 Smu A Bukit Kechik
 Smu A Rahmaniah Jabo

Sekolah Rendah Agama
 Sru A Darul Ulum Diniah Padang Siam

Ekonomi 

Kawasan Tanah Merah boleh dikatakan rata, pamah terdiri daripada tanah aluvium yang sesuai ditanam dengan padi sawah. Sebahagian penduduk mengerjakan sawah padi.

Stesen kereta api Tanah Merah 

Di Tanah Merah, terdapat Stesen kereta api Tanah Merah untuk kemudahan penduduk berulang-alik ke Kuala Lumpur, Gemas, Singapura dan lain-lain. Tren tempatan dari Tumpat ke Gua Musang akan juga singgah di sini.

Rujukan

Pautan Luar 
Peta Tanah Merah

Jajahan di Kelantan