Jirim gelap

Dalam fizik dan kosmologi, jirim gelap ialah jirim yang tidak bertindak dengan daya elektromagnet, tetapi kehadiran boleh diinferenskan dari kesan graviti ke atas jirim yang boleh lihat. Menurut cerapan struktur paling besar galaksi, dan kosmologi Letupan Besar, jirim gelap dan tenaga gelap memenuhi jisim dalam alam semesta boleh cerap. Fenomena dicerap ini menginferenskan kehadiran jirim gelap termasuklah kelajuan putaran galaksi, halaju orbit galaksi dalam gugusan, pengkantaan kegravitian objek latar belakang oleh gugusan galaksi seperti Kelompok Peluru, dan pengedaran suhu gas panas di galaksi dan gugusan galaksi. Jirim gelap juga memainkan peranan dalam pembentukan struktur dan evolusi galaksi, dan mempunyai kesan yang boleh diukur terhadap anisotrop gelombang mikro kosmik latar belakang. Semua baris-baris bukti mencadangkan bahawa galaksi, gugusan galaksi, dan alam semesta mengandungi banyak jisim daripada yang bertindak dengan sinaran elektromagnet: ia dipanggil "komponen jirim gelap."

Lihat juga 
Medan Skalar Jirim Gelap
SIMP
Jirim Gelap Ringan
Jirim gelap bertindak sendiri
Jirim cermin
Graviti terikut
Tenaga Gelap

Rujukan

Pautan luar 
  
Video of Patricia Burchat's talk on dark matter and dark energy at TED (Feb 2008)
 Video on "The Mystery of Dark Matter" (Perimeter Institute for Theoretical Physics)
Yale University Video Lecture on Dark Matter at Google Video
Dark Matter Ring Discovered, Space.com

Dark Matter Portal - by Frédéric Mayet
"Most of our Universe is Missing"  - Horizon video

"Dark matter comes out of the cold" - BBC News 5 Februari 2005
 "Astronomers find Starless Galaxy" - BBC News 23 Februari 2005

Dark Matter Flowchart

Mekanik samawi
Fizik kosmologi
 
Struktur besar kosmos
Fizik astrozarah