Sepuluh peringkat genosid

Sepuluh peringkat genosid, pembasmian kaum atau penghapusan bangsa ialah satu alat ilmiah dan model polisi yang dicipta oleh Gregory Stanton, mantan presiden dan pengasas Genocide Watch. Dikenali dahulu sebagai lapan peringkat genosid, ia digunakan untuk menjelaskan bagaimana genosid berlaku. Peringkat genosid ini tidak selalu mengikut urutan tertentu, malah beberapa peringkat mungkin berlaku serentak. Model yang dicadangkan oleh Stanton ini bertujuan untuk mengkaji peristiwa dan proses yang membawa kepada genosid. Ia juga model yang berguna untuk menentukan cara mencegahnya.

Pada tahun 1996, Stanton menyampaikan taklimat "The 8 Stage of Genocide [Lapan Peringkat Genosid]" kepada Jabatan Negara Amerika Syarikat. Dalamnya, beliau menyatakan bahawa pembasmian kaum berlaku dalam lapan peringkat yang "boleh dijangka tetapi bukan mustahil untuk dielakkan". Ia dibentang tidak lama selepas genosid Rwanda, dan melibatkan analisis kejadian Holokus, genosid Kemboja dan genosid-genosid lain. Langkah-langkah campur tangan yang dicadangkan adalah yang boleh dilaksanakan oleh kerajaan Amerika Syarikat dan NATO, atau mempengaruhi negara-negara Eropah lain untuk melaksanakannya, termasuklah pencerobohan tentera.

Stanton menyusun dan menerbitkan model itu buat kali pertamanya dalam Kuliah Faulds 1987 di Kolej Warren Wilson, juga dibentangkan kepada Persatuan Antropologi Amerika pada tahun 1987. Pada 2012, beliau menambah dua lagi peringkat, diskriminasi dan penganiayaan.

Model Stanton meluas digunakan untuk mengajar pengajian perbandingan genosid di pelbagai jenis tempat, seperti kursus universiti hingga di muzium, tempat seperti Muzium Holokus dan Hak Asasi Manusia Dallas, AS.

Sepuluh peringkat

Analisis 
Penyelidik-penyelidik genosid lain telah memberi tumpuan kepada suasana budaya dan politik yang membawa kepada pembasmian kaum. Pakar sosiologi, Helen Fein, menunjukkan bahawa sentimen antisemitisme yang wujud sebelum ini berkait rapat dengan peratusan orang Yahudi yang terbunuh di negara-negara Eropah semasa Holokus. Dalam konteks statistik, ahli sains politik seperti Dr. Barbara Harff telah mengenal pasti ciri-ciri politik dalam negara yang berkorelasi dengan risiko genosid: peristiwa genosid sebelum ini tanpa sebarang hukuman, pergolakan politik, ideologi yang menyisih sesuatu kelompok, autokrasi, sempadan tertutup dan pencabulan hak asasi manusia secara besar-besaran.

Model Stanton menyesuaikan faktor-faktor risiko dalam analisis Harff ke dalam struktur berproses. Contohnya:

 Leo Kuper, pakar sosiologi dari Afrika Selatan, berkata kegoyahan politik merupakan ciri "masyarakat terpecah" yang mempunyai perselisihan teruk, seperti dalam pengelasan.
 Pemberian nama dan cara mengenal pasti ahli kelompok berlaku menggunakan pelabelan.
 Kelompok yang disasarkan oleh negara ialah mangsa diskriminasi.
 Ideologi penyisihan adalah penting untuk penafimanusiaan.
 Rejim autokratik memupuk kumpulan kebencian bersatu untuk berpakat.
 Golongan elit berpecah mengikut kaum ialah ciri polarisasi.
 Keterbatasan perdagangan dan pengaruh luar ialah ciri persediaan.
 Pelanggaran besar-besaran hak asasi manusia ialah contoh penganiayaan.
 Pembasmian seluruh kaum/kelompok ataupun sebahagiannya merupakan genosid dalam undang-undang.
 Kebebasan daripada hukuman selepas genosid sebelum ini adalah bukti penafian.

Stanton berkata bahawa "yang paling pentingnya, penawar terbaik genosid ialah mendidik orang awam dan memupuk toleransi dalam masyarakat serta budaya terhadap kepelbagaian kaum."

Nota

Rujukan

Bacaan lanjut