Maklumat dalam Islam

Islam amat mementingkan kekayaan maklumat untuk umat manusia. Maklumat boleh dijelaskan mengikut prinsip pengurusan maklumat sebagai data yang telah diproses dan ia dilihat berguna dan bermanfaat kepada manusia. Hal ini sama dalam konteks maklumat dalam Islam. Hanya maklumat yang berguna dan bermanfaat sahaja yang dibenarkan.

Sumber maklumat dan ilmu 

Dalam konteks sumber maklumat. Islam dan Barat mempunyai persamaan dari segi jenis-jenis sumber maklumat dan ilmu (premier, sekunder & tertiar) tetapi mempunyai perbezaan menerusi maksud dan sumbernya.

 PremierIslam : Sumber mutlak yang tidak boleh dipertikaikan kesahihannya & menjadi tunjang kepada sumber-sumber yang lain ( al-Quran & as-Sunnah )

Barat : Sumber maklumat yang didapati langsung dari autoritinya ( first hand information ) seperti tesis, surat, jurnal dsb

 Sekunder
Islam : Sumber yang dipakejkan buat kali kedua berasaskan sumber pertama ( ijma’, qias, masalih al-musalah, fatwa sahabat, amal penduduk Madinah, informasi dari tamadun lain )

Barat : Sumber alternatif yang menjelaskan sumber premier ( indeks, abstrak, rumusan, bibliografi dsb )

 Tertiar
Islam : sumber maklumat & ilmu yang dikembangkan daripada sumber sekunder yang memungkinkan terhasilnya ilmu-ilmu baru

Barat : Sebuah maklumat tentang maklumat-maklumat berkaitan maklumat-maklumat yang lain. ( bibliografi untuk bibliografi, buku tahunan dsb )

Ciri-ciri maklumat muktabar 

 Authoriti yang adil
 Menegah penyebaran maklumat palsu
 Perlu memeriksa sumber sesuatu maklumat itu
 Orang fasik tidak boleh dijadikan sumber maklumat kerana tidak memiliki sifat-sifat terpuji atau tidak berupaya memproses dan mengakses maklumat dalam bentuk yang tepat & benar
 Berlandaskan wahyu ( al-Quran & as-Sunnah )
Sebagai contoh sekumpulan saintis / penyelidik menemui bahawa babi boleh menyihatkan tubuh badan
 Kefahaman & kepakaran diyakini umum
 Kecanggihan dunia tanpa sempadan menyebabkan maklumat boleh disebarkan tanpa menyatakan siapa yang menyebarkannya.
Pengaksesan maklumat perlulah meneliti samaada penulis atau organisasi tersebut boleh dipercayai atau tidak

Falsafah

 Al-Haq ( kebenaran ) : menyebarkan maklumat yang benar sahaja
 Aplikabiliti ( berfaedah ) : menyebarkan maklumat yang berfaedah
 Reliabiliti ( sahih ) : memilih sumber maklumat yang telah disahkan kesahihannya oleh profesional

Peranan institusi maklumat 

 Mencapai makrifah diri & tauhid
 Mencapai objektif penciptaan manusia
 Melahirkan masyarakat berilmu & bertakwa
 Khair Ummah 
 membentuk ummah terbaik
 umat Muhammad umat terbaik kerana dikurniakan akal & kelebihan Quran
Memimpin dunia & kemajuan hidup

Prinsip etika maklumat profetik 

 Siddiq ( benar )
 Menyampaikan maklumat yang benar

 Amanah ( bertanggungjawab )
Islam menolak sebarang bentuk permasalahan seperti cetak rompak

Tabliq ( menyampaikan )
 Menyampaikan kepada mereka yang memerlukan
Menyampaikan kepada pengguna dan bukannya menunggu mereka datang kepada kita

 Fatanah ( profesional )
 Bijak membuat keputusan
 Untuk mengelak lambakan maklumat (information overload)

 Adalah ( keintegritian )
 Tidak fasik
 Dipercayai & mempunyai tinggi tahap authoritinya
 Selaras dengan konsep adil dalam Islam ( diyakini imannya, dipercayai umum, & dihormati )

Prinsip komunikasi dalam pengurusan maklumat 

Qaulan Sadida
Menyebar maklumat tanpa tokok-tambah
 Memelihara keaslian maklumat

Qaulan Marufa
Maklumat berisi kebenaran & kebaikan
Mengelak unsur-unsur negatif

Qaulan Baligha
Menyebar maklumat dlm bentuk efektif & berkesan
Memastikan kefahaman & penerimaan audiens
Mengelakkan penyebaran maklumat tidak berfaedah
Perlu meneliti & menganalisis maklumat sebelum disebarkan

Qaulan Maisura
Maklumat perlu disebarkan dalam bentuk mudah

Qaulan Karima
Menggunakan bahasa positif
Mengandungi rasa hormat
Tidak memperlekeh audiens

Pusat revolusi maklumat Islam

Madinah
Terawal & dibimbing oleh Rasulullah
Masjid, al-Kuttab, As Suffah

Baghdad
Bayt Al Hikmah
Universiti, Planetarium & perpustakaan

Cardova / Sepanyol
Kota intelektual terawal Eropah
Perpustakaan terbesar Eropah
Universiti

Kaherah
Universiti tertua dunia ( al-Azhar )
Dar Al-Hikmah ( Pustaka terbesar Afrika )

Islam