Skandal 1Malaysia Development Berhad

Skandal 1Malaysia Development Berhad atau skandal 1MDB ialah dakwaan skandal politik yang berlaku di Malaysia. Pada tahun 2015, Perdana Menteri Malaysia Najib Razak dituduh menyalurkan lebih RM 2.67 bilion (hampir ASD 700 juta) dari 1Malaysia Development Berhad (1MDB), sebuah syarikat pembangunan strategik yang dikendalikan oleh kerajaan, kepada akaun bank peribadi beliau. Peristiwa itu mencetuskan kritikan yang meluas di kalangan rakyat Malaysia, dengan ramai yang menyeru peletakan jawatan Najib Razak termasuk Mahathir Mohamad yang telah berkhidmat sebagai Perdana Menteri, yang akhirnya mengalahkan Najib untuk kembali berkuasa selepas pilihan raya umum ke-14.

Pemimpin politik Anwar Ibrahim secara terbuka mempersoalkan kelayakan 1MDB. Beliau memberitahu Parlimen bahawa menurut rekod yang dipegang oleh komisen syarikat, syarikat itu "tidak mempunyai alamat perniagaan dan tiada juruaudit yang dilantik."
Menurut akaun yang difailkan secara umum, 1MDB mempunyai hampir RM 42 bilion (ASD 11.73 bilion) dalam hutang. Sesetengah hutang ini menghasilkan daripada terbitan bon 2013 yang dijamin negeri bernilai $ 3 bilion yang diketuai oleh Goldman Sachs, yang dipercayai telah membuat sebanyak $ 300 juta yuran dari perjanjian itu sahaja, walaupun ia mempertikaikan angka ini. Majlis Raja-Raja di Malaysia telah menyeru agar siasatan oleh kerajaan selesai secepat mungkin, dengan mengatakan bahawa isu itu menyebabkan krisis keyakinan di Malaysia.

Selepas pilihan raya umum ke-14, Perdana Menteri yang baru dipilih Mahathir bin Mohamad berkata terdapat bukti yang cukup untuk membuka semula siasatan terhadap skandal 1MDB. Dalam bulan-bulan selepas pilihan raya, pihak berkuasa Malaysia menghalang Najib Razak dari meninggalkan negara, merampas wang tunai yang besar dan barangan berharga dari premis yang dikaitkan dengannya, dan menyalahkannya dengan pecah amanah jenayah, pengubahan wang haram dan penyalahgunaan kuasa, sementara Jho Low didakwa dengan pengubahan wang haram. Setelah memfailkan aduan yang mendakwa bahawa lebih daripada AS $ 4.5 bilion telah dialihkan dari 1MDB oleh Jho Low dan konspirator lain termasuk pegawai dari Malaysia, Arab Saudi dan Emiriah Arab Bersatu, Jabatan Keadilan Amerika Syarikat berkata ia akan terus melakukan siasatan ke 1MDB dan melihat ke hadapan untuk bekerjasama dengan pihak berkuasa Malaysia. 

Pada 28 Julai 2020, bekas Perdana Menteri Najib Razak dijatuhi hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta, selepas didapati bersalah terhadap tujuh tuduhan pecah amanah, menyalahgunakan kedudukan dan pengubahan wang haram dana RM42 juta milik SRC International Sdn Bhd (SRC).

Pada 23 Februari 2022, saksi dalam perbicaraan rasuah bekas jurubank Goldman Sachs Group Inc Roger Ng memberi keterangan bahawa bekas ketua Goldman Lloyd Blankfein bertemu pada 2009 dengan perdana menteri Malaysia ketika itu Najib Razak mendahului AS$6.5 bilion (RM27.2bil) dalam urus niaga bon untuk dana kekayaan negara - dan mesyuarat itu datang dengan agenda. Sebagai balasan untuk perniagaan yang menguntungkan itu, Goldman adalah untuk mendapatkan pekerjaan tiga anak Najib di bank. Pada 24 Februari, anak perempuan Najib, Nooryana Najwa Najib telah mengesahkan bahawa dia cuba memohon pekerjaan di Goldman Sachs. Dia berkata dia pernah bertemu dengan dua bekas pekerja Goldman Sachs, Roger Ng dan Tim Leissner sebagai sebahagian daripada usaha rangkaiannya untuk mendapatkan "pekerjaan yang kompetitif".

Pada 23 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitan dan hukuman penjara 12 tahun serta denda RM210 juta yang dihadapi bekas Perdana Menteri Najib Razak dalam kes penyelewengan dana RM42 juta milik SRC International Sdn Bhd. Beliau tiba di Penjara Kajang pada 6.47 petang bagi menjalani hukuman.

Pemberi maklumat itu adalah pegawai bank Switzerland dan bekas pengarah PetroSaudi Xavier Andre Justo.

Pendedahan e-mel dan akhbar 
Ia dilaporkan oleh portal berita Sarawak Report dan akhbar British The Sunday Times menggunakan kaitan e-mel yang bocor bahawa pembiaya kelahiran Pulau Pinang, Jho Low, yang mempunyai hubungan dengan anak tiri Najib yang menyedarkan AS$ 700 juta daripada perjanjian usaha sama antara 1MDB dan PetroSaudi International melalui Good Star Ltd. Satu e-mel mendedahkan bahawa Jho Low telah mendapat kelulusan pinjaman dari Perdana Menteri Najib dengan AS$1 bilion tanpa mendapat kelulusan dari Bank Negara. Laporan Sarawak menunjukkan beberapa minit mesyuarat di 1MDB bahawa Ketua Pegawai Eksekutif Arul Kanda memberi kenyataan palsu tentang akaun anak syarikatnya di cawangan Singapura BSI Bank. Arul Kanda menafikan dakwaan bahawa dia memberikan kenyataan bank palsu kepada Bank Negara.

Ia telah dituntut menerusi laporan oleh Wall Street Journal bahawa 1MDB membuat pembelian aset-aset kuasa yang terlalu mahal di Malaysia melalui Kumpulan Genting pada tahun 2012. Genting kemudiannya menderma wang ini kepada yayasan yang dikuasai oleh Najib Razak, yang menggunakan dana ini untuk tujuan kempen pilihan raya pilihan raya umum 2013. Menurut laporan berita yang menyebutkan 1MDB, syarikat itu menafikan bahawa ia membayar lebih banyak untuk aset tenaga. 1MDB dipetik sebagai berkata bahawa pengambilalihan tenaga mereka dibuat hanya apabila syarikat itu yakin dengan nilai jangka panjangnya.

Tuduhan lebih lanjut dibuat oleh Wall Street Journal bahawa AS$ 700 juta telah dipindahkan dari 1MDB dan didepositkan ke dalam akaun AmBank dan Affin Bank di bawah nama Najib Razak. Pasukan petugas yang ditugaskan untuk menyiasat dakwaan ini telah membekukan 6 akaun bank yang dikaitkan dengan Najib dan 1MDB. Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) kemudiannya, pada bulan Ogos 2015, membuang 1MDB tuduhan ini. SPRM mengeluarkan kenyataan yang mengatakan antara lain, "Hasil siasatan mendapati bahawa RM2.6bil yang didakwa dipindahkan ke akaun milik Najib Razak berasal dari sumbangan penderma, dan bukan dari 1MDB".

Menurut sumber yang sangat diletakkan, tiga akaun bank yang dibekukan milik Najib Razak. The Wall Street Journal mendedahkan butiran akaun bank dalam talian untuk menyangkal penafian oleh Najib Razak dan penyokongnya. Polis Singapura telah membekukan dua akaun bank Singapura berhubung dengan penyiasatan mereka terhadap salah urus kewangan yang dikatakan di 1MDB, selepas laporan menyatakan bahawa deposit bernilai AS $ 700 juta telah dipindahkan melalui Falcon Bank di Singapura ke dalam akaun peribadi Najib Razak di Malaysia. Walau bagaimanapun, 1MDB dinafikan mempunyai pengetahuan tentang akaun mereka dibekukan, dan mereka tidak dihubungi oleh mana-mana pihak berkuasa penyiasat asing.

The Wall Street Journal juga melaporkan bahawa 1MDB memindahkan sekitar $ 850 juta melalui tiga urus niaga pada tahun 2014 kepada syarikat berdaftar British Virgin Islands dengan nama yang menyamar yang dikawal oleh IPIC, menurut dokumen pemindahan wayar.

The Wall Street Journal (WSJ) mengeluarkan laporan yang menyatakan bahawa 1MDB gagal membayar kenderaan pelaburan negara Emiriah Arab Bersatu International Petroleum Investment Co (IPIC) US $ 1.4 bilion. Wang itu terhutang kepada IPIC selepas ia menjamin bon bernilai AS $ 3.5 bilion yang dikeluarkan oleh 1MDB untuk membiayai pembelian aset loji kuasa pada 2012. WSJ mengeluarkan laporan lain mengatakan bahawa US $ 993 juta lagi hilang bahawa 1MDB sepatutnya membayar IPIC. 1MDB bertindak balas kepada laporan WSJ, mengatakan bahawa syarikat itu terus menikmati hubungan perniagaan yang kuat IPIC seperti yang dibuktikan dengan pelaksanaan lembaran terma mengikat yang menyaksikan IPIC memikul tanggungjawab untuk kepentingan bon bernilai AS $ 3.5 bilion, yang kini dipegang oleh 1MDB, dan mengikuti bayaran tunai AS $ 1 bilion yang dibuat oleh IPIC kepada 1MDB pada Jun. Terdahulu pada Oktober 2015, IPIC mengesahkan komitmen mereka untuk bekerjasama dengan 1MDB dan Kementerian Kewangan Malaysia.

Satu lagi laporan oleh WSJ menunjukkan bahawa 1MDB, berkaitan dengan penggubal politik Amerika Syarikat DuSable Capital Management LLC yang mempunyai hubungan dengan Barack Obama dan Hillary Clinton melalui The Clinton Foundation yang diketuai oleh keluarga Hillary Clinton, menandatangani perjanjian usaha sama, mewujudkan dana Yurus PE Fund untuk membangunkan loji kuasa solar di Malaysia . Enam bulan selepas perjanjian usahasama itu ditandatangani 1MDB membeli kepentingan DuSable sebanyak 49% daripada Yurus untuk AS $ 69 juta sebelum sebarang pembinaan berlaku. Mengikut maklumat pemindahan bank, WSJ mendedahkan bahawa Najib Razak menghabiskan hampir USD $ 15 juta untuk pakaian, barang kemas dan kereta di tempat-tempat seperti Amerika Syarikat, Singapura dan Itali menggunakan kad kredit yang dibayar dari salah satu daripada beberapa akaun bank swasta yang dimiliki oleh Najib Razak, dana 1MDB dialihkan.

Siasatan oleh agensi penguatkuasaan undang-undang asing

Australia 
Syarikat pengurusan dana Australia Avestra Asset Management, yang berjaya sehingga 2.32 bilion dana dalam 1MDB, sedang dibubarkan, dan sedang disiasat oleh Suruhanjaya Sekuriti dan Pelaburan Australia untuk melaporkan pelanggaran undang-undang dan potensi kerugian kepada anggotanya. Mahkamah Tinggi Australia telah mengarahkan lima skim pelaburan yang dikendalikan oleh Avestra untuk ditutup selepas menemui transaksi pihak berkaitan yang tidak didedahkan, dengan 13 kemungkinan pelanggaran undang-undang korporat dan kegagalan untuk melabur mengikut mandat individu dana.

Hong Kong 
Polis Hong Kong telah memulakan siasatan berhubung deposit cawangan Credit Suisse bernilai AS$ 250 juta di Hong Kong yang dikaitkan dengan Najib Razak dan 1MDB.

Indonesia 
Indonesia merampas kapal layar Equanimity (kini Tranquility) pada 28 Februari 2018 di pulau Bali atas permintaan Jabatan Keadilan Amerika Syarikat, sebagai sebahagian daripada penyiasatan rasuah yang dikaitkan dengan skandal 1MDB. Kerajaan Indonesia mengembalikan kapal layar tersebut ke Malaysia pada Ogos 2018, berikutan pengaktifan Perjanjian Bantuan Perundangan Bersama antara Indonesia, Amerika Syarikat dan Malaysia.

Luxembourg 
Pendakwa raya di Luxembourg juga telah memulakan siasatan wang haram mengenai 1MDB kerana ia melibatkan pemindahan beberapa ratus juta dolar kepada sebuah syarikat luar pesisir yang melibatkan akaun bank dari Luxembourg. Bank yang dipersoalkan adalah sebuah bank swasta dari Kumpulan Edmond de Rothschild yang menguruskan wang bagi pihak klien kaya.

Seychelles 
Unit Perisikan Kewangan Seychelles membantu penyiasatan antarabangsa ke dalam dana negara 1MDB yang bermasalah, dengan menyediakan maklumat terperinci berkaitan dengan entiti luar negeri yang didaftarkan di Seychelles yang berkaitan dengan penyiasatan antarabangsa.

1MDB tidak bertanding, dan tidak mungkin bertanding, apa-apa tuntutan mahkamah yang timbul daripada penyiasatan pihak berkuasa penyiasat asing.

Singapura 
Di Singapura, Penguasa Kewangan Singapura (MAS) dan Jabatan Hal Ehwal Komersial telah merampas beberapa akaun bank di Singapura atas kemungkinan kesalahan pencucian wang yang berkaitan dengan penyiasatan terhadap dakwaan salah urus kewangan di 1MDB. Salah satu akaun bank beku milik Yak Yew Chee, yang merupakan pengurus perhubungan untuk 1MDB Global Investments Ltd, Aabar Investment PJS Limited dan SRC International dan Low Taek Jho. Yeo Jiawei, seorang bekas pegawai bank BSI, telah didakwa dengan pengubahan wang haram dan kesalahan menipu sebagai sebahagian daripada siasatan Singapura ke 1MDB, dan urusan Yeo dengan firma yang dikaitkan dengan 1MDB, Brazen Sky Ltd. dan Bridge Partners Investment Management. Individu kedua, Kelvin Ang Wee Keng, didakwa dengan rasuah berkaitan dengan penyiasatan Singapura ke atas 1MDB.

Mengikut kenyataan bersama dari Jabatan Peguam Negara dan Penguasa Kewangan Singapura, aset berjumlah S $ 240 juta telah disita semasa siasatan mereka ke 1MDB. Akaun bank dan hartanah yang disita adalah S $ 120 juta milik Jho Low dan keluarganya.

Pada Mac 2017, MAS mengeluarkan perintah larangan 10 tahun terhadap bekas jurubank Goldman Sachs, Tim Leissner kerana membuat kenyataan palsu bagi pihak banknya tanpa pengetahuannya. Perintah larangan, yang menghalangnya daripada melakukan apa-apa aktiviti yang dikawal selia di bawah Akta Sekuriti dan Hadapan dan dari menguruskan mana-mana firma perkhidmatan pasaran modal di Singapura, telah dilanjutkan pada Disember 2018 dari 10 tahun kepada tempoh seumur hidup selepas dia mengaku atas tuduhan yang berkaitan dengan penyiasatan ke atas Skandal 1MDB.

Pada September 2018, Mahkamah Negeri Singapura memberi pulangan wang 1MDB dengan jumlah nilai sebanyak S $ 15.3 juta kepada Malaysia manakala peguamcara bagi kerajaan Malaysia menyatakan bahawa usaha untuk memulihkan aset-aset yang tidak disalahgunakan yang lain sedang dijalankan.

Pada Mei dan Oktober 2016, MAS juga telah mengarahkan agar kedua-dua cawangan bank BSI dan Falcon di Singapura di tutup atas kegagalan serious mengawal "anti-money laundering (AML)" dan kesalahan yang dilakukan oleh pegawai pengurusan tertinggi berkaitan 1MDB.

Switzerland 
Pihak berkuasa Switzerland di bawah arahan Pejabat Peguam Negara Switzerland mula membekukan akaun bank berjumlah beberapa juta dolar AS yang dikaitkan dengan 1MDB. Pejabat Peguam Negara Switzerland berkata penyiasatannya menunjukkan petunjuk bahawa dana yang dianggarkan bernilai US $ 4 bilion mungkin telah disalahgunakan dan mengatakan ia melihat ke empat kes kemungkinan tindakan jenayah. Pendakwa Switzerland mengatakan bahawa wang telah dimasukkan ke dalam akaun bank Switzerland bekas pegawai awam Malaysia dan pegawai dan bekas pegawai dari Emiriah Arab Bersatu. Pihak Berkuasa Pengawasan Pasaran Kewangan Switzerland (Finma) telah memulakan siasatan ke atas beberapa bank Switzerland sebagai bahagian dari penyelidikan penggelapan wang yang melibatkan 1MDB.

Pada 15 Mac 2018, parlimen Switzerland menolak usul untuk memulangkan wang dari penyiasatan mereka ke 1MDB kepada rakyat Malaysia, seperti yang telah dilobi oleh ahli politik dan badan bukan kerajaan Switzerland. Walau bagaimanapun, pada 10 Julai 2018, Peguam Negara Switzerland, Michael Lauber menyatakan bahawa Switzerland tidak akan memperkaya dirinya dengan menyimpan aset haram atau dicuri dan dapat memperoleh wang kembali dengan kewajiban undang-undang.

Emiriah Arab Bersatu
Emiriah Arab Bersatu telah mengeluarkan larangan perjalanan dan akaun bank beku bekas pekerja dana kekayaan berdaulat Abu Dhabi International Petroleum Investment Company Khadem al-Qubaisi dan Mohammed Badawy Al Husseiny yang mempunyai hubungan rapat dengan 1MDB, dan mungkin menggunakan Aabar Investments PJS yang berpangkalan di Kepulauan Virgin British untuk menyalurkan wang dari 1MDB ke dalam pelbagai akaun dan syarikat di seluruh dunia.

United Kingdom 
Pejabat Penipuan Serius United Kingdom telah memulakan siasatan ke atas pengubahan wang haram yang melibatkan 1MDB selepas ditonjolkan oleh Clare Rewcastle Brown dan Sarawak Report. Penyelidikan United Kingdom menumpukan perhatian kepada pemindahan wang dari dana 1MDB di Malaysia ke Switzerland yang melibatkan cabang Royal Bank of Scotland di Zurich.

Amerika Syarikat 
Dilaporkan bahawa FBI di Amerika Syarikat telah memulakan siasatan mengenai pengubahan wang haram yang melibatkan 1MDB. Unit rasuah antarabangsa Jabatan Keadilan Amerika Syarikat (DOJ) memulakan siasatan ke atas pembelian harta benda di Amerika Syarikat yang melibatkan anak tiri Najib Razak Riza Aziz dan pemindahan jutaan dolar ke dalam akaun peribadi Najib. Siasatan itu melihat harta yang dibeli oleh syarikat-syarikat syel milik Riza Aziz dan kawan rapat keluarga Jho Low. Bank pelaburan seperti JPMorgan Chase, Deutsche Bank dan Wells Fargo diminta oleh DOJ untuk menyimpan dan menyerahkan rekod yang mungkin berkaitan dengan pemindahan tidak wajar dari 1MDB. FBI mengeluarkan sepina untuk beberapa pekerja masa lalu dan syarikat penerbit filem Red Granite Pictures,  yang mana anak tiri Najib, Riza sebagai pengasas dan pengerusinya, berhubung dengan tuduhan bahawa AS $ 155 juta telah dialihkan dari 1MDB untuk membantu membiayai filem 2013 The Wolf of Wall Street.

Lihat juga
Kontroversi Najib Razak 
Saman fitnah Najib Razak dan Ling Liong Sik 
Pembunuhan Altantuya Shaariibuu
 Kontroversi Mohamed Shafee Abdullah

Rujukan

Bibliografi

Pautan luar
 The Guardian, "1MDB: The inside story of the world’s biggest financial scandal", July 28, 2016.
 Global Witness, "The Real Wolves of Wall Street - The banks, lawyers and auditors at the heart of Malaysia’s biggest corruption scandal (HTML)", March 2018.
 Global Witness, " The Real Wolves of Wall Street - The banks, lawyers and auditors at the heart of Malaysia’s biggest corruption scandal (PDF)", March 2018.
 Bloomberg News, "A Guide to the Worldwide Probes of Malaysia’s 1MDB Fund", 8 March 2018.

 
2015 di Malaysia
Kontroversi politik di Malaysia