Mustapa Mohamed

Dato' Sri Mustapa Mohamed (lahir 25 September 1950) atau lebih dikenali sebagai Tok Pa merupakan Ahli Parlimen Jeli dan Ahli Dewan Undangan Negeri Kelantan bagi Ayer Lanas dari Parti Pribumi Bersatu Malaysia. Beliau pernah menyandang jawatan sebagai Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Ekonomi) pada 10 Mac 2020 hingga 16 Ogos 2021 dalam Kabinet Muhyiddin Yassin. Kemudian bersambung dalam Kabinet Ismail Sabri, bermula 30 Ogos 2021 lalu.

Kehidupan awal
Beliau dilahirkan pada 25 September 1950 di Bachok, Kelantan. Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Inggeris Bachok pada tahun 1957 dan Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (Inggeris) Bachok pada tahun 1963.

Selepas menamatkan pengajian di Kolej Sultan Ismail Kota Bharu pada tahun 1969, beliau melanjutkan pelajaran ke Universiti of Melbourne di Australia dan berjaya memperolehi Ijazah Sarjana Muda Ekonomi Kelas Pertama. Beliau kemudiannya melanjutkan pengajiannya ke peringkat Sarjana pada tahun 1982 dari Universiti Boston, Amerika Syarikat.

Keluarga
Hasil perkongsian hidup bersama Datin Sri Khamarzan Ahmed Meah sejak 29 tahun lalu, beliau telah dikurniakan empat orang cahaya mata. Beliau sering memanfaatkan masa lapang dengan membaca ataupun berjoging.

Pendidikan
Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Inggeris Bachok pada 1957 dan Sekolah Menengah Sains Sultan Mohammad Jiwa pada 1963. Pada tahun 1969, beliu menamatkan pengajian beliau di Maktab Sultan Ismail, Jalan Telipot, Kota Bharu dan menyambung pengajian dalam bidang Ekonomi di Universiti Melbourne, Australia pada 1973 dan mendapat Ijazah Sarjana Pembangunan Ekonomi pada 1982 dari Universiti Boston, Amerika Syarikat.

Kerjaya
Kerjaya pertama beliau adalah Pegawai Tadbir dan Diplomatik di Kementerian Kewangan pada tahun 1974. Beliau kemudian dilantik sebagai Pensyarah di Institut Tadbiran Awam Negara (INTAN) pada tahun 1982 sebelum dilantik sebagai Pegawai Khas kepada Menteri Kewangan, Tun Daim Zainuddin pada tahun 1984.

Beliau merupakan bekas Pengarah Eksekutif, Majlis Tindakan Ekonomi Negara (MTEN). Sebelum menjadi Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri Malaysia, menggantikan Tan Sri Muhyiddin Yassin, beliau pernah menjadi Menteri Pengajian Tinggi dan Menteri Kewangan Kedua. Jawatan sebagai Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani Malaysia pula bagi menggantikan Tan Sri Muhyiddin Yassin.

Politik
Penglibatan Y.B. Dato' Sri Mustapa dalam UMNO bermula pada tahun 1988 ketika memegang jawatan sebagai Setiausaha Politik Menteri Kewangan, Tun Daim Zainuddin. Beliau pertama kali dipilih sebagai wakil rakyat setelah memenangi Parlimen Jeli pada pilihan raya tahun 1995. Berikutan kejayaan tersebut, beliau dilantik sebagai Menteri Pembangunan Usahawan pada bulan Mei 1995 sebelum dilantik sebagai Menteri Kewangan Kedua pada bulan September 1998.

Y.B. Dato' Sri Mustapa yang juga merupakan Ahli Majlis Tertinggi UMNO turut memegang jawatan sebagai Ketua UMNO Bahagian Jeli. Selain itu beliau juga pernah dilantik sebagai Ketua Penerangan UMNO pada tahun 2000 sebelum diberikan tugas sebagai Pengerusi, Badan Perhubungan UMNO Kelantan serta Pengerusi Barisan Nasional Kelantan dari tahun 2000 hingga 2004.

Selain mengetuai Persatuan Humphreys Fellows Malaysia, Dato' Sri Mustapa juga merupakan Presiden Pertubuhan Untuk Peningkatan Perusahaan, Kerohanian dan Kebudayaan (OISCA) di Malaysia, Persatuan Francais Malaysia dan PROMUDA serta Pengarah Khazanah Nasional Berhad. Y.B. Dato' Sri Mustapa Mohamed yang juga merupakan Ahli Dewan Undangan Negeri Kuala Balah dilantik sebagai Menteri Di Jabatan Perdana Menteri pada 27 Mac 2004. Pada 2018, 18 September, beliau mengumumkan untuk keluar dari Parti UMNO dan bergerak secara bebas buat masa kini. 

Beliau telah menyertai BERSATU pada 26 Oktober 2018. Borang permohonan diserahkan kepada Pengerusi BERSATU, Tun Dr Mahathir Mohamad, sambil disaksikan Presiden BERSATU, Tan Sri Muhyiddin Yassin dan barisan ahli Majlis Pimpinan Tertinggi BERSATU di Lobi Galeri BERSATU di Menara Yayasan Selangor, Petaling Jaya.

Pilihan raya
Dalam Pilihan Raya Umum Malaysia 2008, Mustapa Mohamed bertanding menggunakan tiket Barisan Nasional . Beliau telah bertanding di kawasan  parlimen  Jeli , negeri Kelantan. Mustapa Bin Mohamed telah menang dengan mendapat undi sebanyak 17168. 

Calon lawan ialah Mohd Afandi bin Mohamad dari PAS, mendapat 12,732 undi - Kalah . Peratus pengundi yang keluar ialah  84.1 %. Undi rosak sebanyak  474.

Jawatan 
 Ahli Majlis Tertinggi UMNO 2000-2003
 Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani 2008-2009
 Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri I 2013-2018
 Ahli Majlis Pimpinan Tertinggi BERSATU 2019-2021
 Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Ekonomi) 2020-2022

Anugerah

Darjah Kebesaran Diraja 
 
  Darjah Seri Paduka Jiwa Mahkota Kelantan Yang Amat Mulia (Al-Ismaili I) (SJMK); Membawa gelaran Dato'  (2000)
 
  Sri Sultan Ahmad Shah Pahang (SSAP); Membawa gelaran Dato' Sri
  Darjah Sri Indera Mahkota Pahang (SIMP); Membawa gelaran Dato' Indera, sebelumnya Dato'
 
  Darjah Seri Paduka Mahkota Perlis (SPMP); Membawa gelaran Dato' Seri (2014)
 
  Darjah Kebesaran Dato' Paduka Mahkota Selangor (DPMS); Membawa gelaran Dato'

Keputusan pilihan raya

Lihat juga 
 Senarai Majlis Tertinggi UMNO 2000-2003
 Majlis Pimpinan Tertinggi BERSATU

Rujukan

Pautan luar 
 
 

Muslim Malaysia
Orang dari Kelantan
Menteri Pengajian Tinggi Malaysia
Ahli ekonomi Malaysia
Menteri Pertanian dan Industri Asas Tani Malaysia
Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri Malaysia
Bekas anggota Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu
Anggota Parti Pribumi Bersatu Malaysia
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-9
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-12
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-13
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14
Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia (Ekonomi)
Anggota Kabinet Muhyiddin Yassin pertama
Penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin
Kekal menyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama
Penerima Darjah Seri Paduka Jiwa Mahkota Kelantan
Ahli Dewan Undangan Negeri Kelantan ke-14