VX (agen saraf)

Gas VX merupakan salah satu agen saraf yang paling terkenal dan toksik dalam agen saraf siri-V. Agen saraf merupakan bahan kimia yang paling beracun dan cepat bertindak di antara bahan kimia yang digunakan dalam peperangan kimia. Nama kimia gas VX ialah O-ethyl-S-[2(diisopropylamino)ethyl] methylphosphonothiolate dan formula molekulnya ialah C11H26NO2PS.

VX menyerupai racun serangga yang dikenali sebagai racun serangga "organofosfat" dalam cara VX bertindak dan kesan racunnya; bagaimanapun agen saraf adalah lebih beracun daripada racun serangga.

Sifat fizikal
VX mempunyai berat molekul rendah (FW 267) serta bercirikan cecair di bawah persekitaran terkawal serta bersuhu biasa dan tropikal pada kebanyakan masa (m.p. sekitar −51 °C), dengan ketumpatan yang lebih kurang sama dengan air. Agen ini bersifat hidrofobik—dengan pemekalian (partitioning) sebanyak 100 kali ganda daripada air menjadi oktanol, —serta mempunyai takat didih tinggi (sekitar 300 °C). Sifat fizikalnyya yang berkelikatan rendah dan meruap dengan rendah menjadikannya tidak mudah terjejas daripada unsur-unsur luar.

VX tidak mempunyai sebarang bau mahupun rasa, dan ia boleh disebarkan dalam bentuk cecair melalui aerosol atau dalam bentuk serbuk yang dicampur dengan tanah liat atau talkum sebagai bahan pemekat.

Toksikologi
VX ialah "agen saraf yang begitu toksik", di mana dos maut yang berpotensi daripada agen ini adalah sedikit tinggi daripada sebarang kesan yang dibawa secara langsungnya. Malah, kesan yang dibawa daripada pendedahan kepada dos ini begitu mendadak sehingga tidak ada masa yang secukupnya untuk memberi rawatan menangkis racun ini..
Dos maut median (LD50)—dos pendedahan yang diperlukan untuk membunuh sejumlah separuh populasi yang diuji—yang dianggarkan untuk  manusia lelaki sekitar 70 kg melalui pendedahan dengan kulit dilaporkan sebanyak , manakala masa kepekatan maut (LCt50) (yang menyukat kepekatan wap per masa pendedahan) agen tersebut ialah sekiar 30–50 mg·min/m3.

Rujukan

Pautan luar 
  Laman mengenai gas beracun VX.
 Questions and Answers for VX 
 CDC Facts About VX

Gas beracun
Neurotoksin
Perencat asetilkolinesterase
Agen saraf siri V
Fosfonotioat
Senjata kimia Amerika Syarikat
Program senjata kimia United Kingdom
Reka cipta British
Ester etil
Sebatian diisopropilamino