Abdul Qadir Jailani

‘Abd al-Qadir al-Jilani ibn Salih ibn Jangidost, ( Abdolɢāder Gilāni) (juga dieja Abdulqadir Gaylani, Abdelkader, Abdul Qadir, Abdul Khadir - Jailani, Jilani, Jeelani, Jilali, Gailani, Gillani, Gilani, Al Gilani) (470–561 H. / 1077–1166 M.) adalah sheikh pendakwah sufi mazhab Hanbali keturunan Parsi. dan pemimpin mazahab Sufi Qadiri. Dia dilahirkan pada 1 Ramadan pada 470 H., 1078 M., di daerah Gilan, Parsi (Iran) selatan Laut Caspian. Disebabkan bahasa Parsi tidak memiliki huruf fonetik "G" dalam tulisan Arab, namanya juga direkodkan sebagai Kilani dan Jilani dalam manuskrip Arab.

Gilani tergolong dalam rangkaian kerohanian Junayd Baghdadi. Sumbangannya kepada pemikiran Dunia Muslim memberikannya gelaran Muhiyuddin (harafiah. "Pembangkit semula keyakinan"), kerana dia bersama muridnya dan rakan sejawat meletakkan batu asas bagi masyarakat yang kemudiannya menghasilkan ulama seperti Nuruddin Zengi dan Salahuddin al-Ayyubi. Golongan Sufi yang dinamakan sempena namanya dipercayai yang tertua dan yang terawal dikalangan golongan sedemikian.

Biografi

Keturunan
Al-Jailani telah dilahirkan sekitar tahun 470/471H yang bersamaan 1077M di sebuah wilayah bernama Jailan atau Kailan di Parsi atau Iran kini (lantas memberi imbuhan gelaran al-Jailani). Ayahanda Al-Jailani, Abu Salih Musa al-Hasani, adalah dari keturunan Hassan bin Ali, iaitu anakanda sulung Ali bin Abi Talib dan Fatimah. Ali merupakan menantu dan sepupu kepada Nabi Muhammad s.a.w manakala Fatimah adalah puteri baginda. Ibunda Al-Jailani adalah puteri kepada Abdullah Sawmai, yang juga keturunan dari Hussein bin Ali, adik kepada Hassan. Maka, Al-Jailani adalah keturunan Nabi Muhammad s.a.w. melalui susur galur kedua-dua cucu baginda, Hassan dan Hussain. was both a Hasani and Hussaini Sayyid.

Pendidikan
Beliau banyak menghabiskan masa kanak-kanak beliau di kota kelahirannya. Pada usia 18 tahun, beliau telah ke Baghdad (1095), untuk meneruskan pelajarannya dalam bidang fiqh Hanbali di bawah beberapa orang ulama. Beliau menerima pendidikan Fiqh daripada Abu  Ali al-Mukharrimi, Hadith daripada Abu-Bakar-bin-Muzaffar, dan tafsir daripada ulama tersohor, Abu Muhammad Jafar. 

Dalam bidang Tasawwuf pula, guru ialah Shaikh Abu'l-Khair Hammad bin Muslim al-Dabbas. Daripada gurunya, Syeikh Abdul Qadir menerima latihan asas dan seterusnya mendapat bantuan untuk perjalanan rohaniah beliau.

Selepas tamat pendidikan, Abdul Qadir Jailani meninggalkan kota Baghdad, dan menghabiskan lebih kurang dua puluh lima tahun di kawasan gurun berhampiran Iraq untuk bersuluk.

Lewat usia
Beliau kembali ke Baghdad pada 1127, dan usianya sudahpun melebihi lima puluh tahun. Ketika itu, beliau mula berdakwah kepada umum. Beliau pindah ke sekolah yang pernah dimiliki oleh gurunya dahulu iaitu al-Mukharrimii dan disitu beliau banyak menghabiskan masanya untuk mengajar. Kemudian, beliau menjadi terkenal di kalangan anak muridnya. Pada waktu pagi, beliau mengajar hadith dan tafsir, manakala pada waktu petang, beliau mengadakan sesi tasauf dan nilai al-Quran.

Beliau menyibukkan empat puluh tahun dari usianya untuk menyampaikan dakwah Islam dari tahun 521 hingga 561 Hijrah. Pada waktu ini, ratusan ribu manusia memeluk Islam dan beberapa kumpulan pula diwakilkan ke luar kawasan untuk menyampaikan dakwah.

Meninggal Dunia
Syeikh Abdul Qadir al-Jailani meninggal dunia pada Sabtu malam tahun 1166 (bersamaan 8 Rabiul Akhir 561H) pada usia 89 tahun di Babul Azaj, dan dimakamkan di Madrasahnya di Baghdad. Makam dan masjid yang pernah menjadi tempat beliau mengajar itu terletak di Babul-Sheikh, Resafa (tebing timur sungai Tigris) di Baghdad, Iraq.

Makam beliau turut menjadi mangsa penjarahan kaum Mongol semasa penaklukan tahun 1258 dan ketika pemerintahan Shah Ismail I semasa Dinasti Safawiyyah.  Makam itu dibina semula kemudiannya oleh Sultan Suleiman I dari Turki Uthmaniyyah pada tahun 1535 yang meletakkan kubah di atas makam tersebut seperti yang dapat dilihat sehingga kini.

Keluarga
Sheikh Abdul Qadir mempunyai empat orang isteri dan empat puluh sembilan orang cahaya mata yang daripadanya, 27 orang lelaki dan 22 orang perempuan. Antara yang terkenal dari kalangan anakn beliau ialah Sheikh Abdul Wahab, Sheikh Abdul-Razzaq, Sheikh Abdul 'Aziz, Sheikh Isa, Sheikh Musa, Sheikh Yahya, Sheikh Abdullah, Sheikh Muhammed dan Sheikh Ibrahim. Anak cucu beliau menyebarkan tarikatnya sehingga ke sub-benua India dan turut mencapai hingga ke bahagian barat Afrika seperti Afrika Utara dan Maghribi, dan sebahagian Tanduk Afrika (Habsyah, Somalia, Eriteria).

Hasil karya 
Sesetengah hasil karya Jilani yang terkenal termasuk:
 Al-Ghunya li-talibi tariq al-haqq wa al-din  (Bekalan Mencukupi bagi Pencari Jalan Kebenaran dan Agama). Lima jilid dikarang Sheikh Abdul Qadir atas permintaan murid-muridnya, sebagai panduan yang lengkap bagi semua aspek kehidupan Islam, dalaman dan luaran.
 Futuh al-Ghaib (Pembuka Tabir Keghaiban) – 78 bahagian, agak pendek dan penyampaian yang terus dan sangat berkesan.
 Al-Fath ar-Rabbani (Hakikat Pengabdian) – 62 bahagian, lebih panjang, disampaikan di Baghdad pada 545–546H.
 Jala' al-Khawatir (The Removal of Cares) – 45 bahagian, pada 546H.
 Malfuzat (Luahan Kata Sheikh Abdul Qadir) – Ini ialah koleksi ucapan beliau. Lazimya ditemui di penghujung mansukrip Arab untuk Fath ar-Rabbani.
 Khamsata 'Ashara Maktuban (Lima Belas Surat) – Ini ialah 15 pucuk surat yang ditulis beliau dalam bahasa Parsi kepada salah seorang anak murid beliau.
 Al-Fuyudat al-Rabbaniyya (Anugerah Ketuhanan)
 Bashair al-Khairat (Khabar Gembira) – Selawat oleh Sheikh Abdul Qadir dengan kaedah yang diilhamkan dari Allah.
 Kitab Sirr al-Asrar wa Mazhar al-Anwar (Buku Rahsia kepada Rahsia dan Penzahiran Cahaya)

Bibliografi 
 Utterances of Shaikh Abd al-Qadir al-Jīlānī (Malfūzāt) / transl. from the Arabic by Muhtar Holland Malfūzāt
Author: Muhtar Holland (1935-)
Year: 1994, Publisher: Kuala Lumpur : S. Abdul Majeed & Co, ISBN 1-882216-03-2
 Fifteen letters, khamsata ashara maktūban / Shaikh Abd Al-Qādir Al-Jīlānī ; translated from the Persian into Arabic by Alī usāmu ́D-Dīn Al-Muttaqī ; and from Arabic into English by Muhtar Holland, Kamsata ašara maktūban
Author: ʿAlāʾ al-Dīn ʿAlī b. ʿAbd al-Malik al- Muttaqī al-Hindī (ca1480-1567); Muhtar Holland (1935-)
Year: c1997 Edition: 1st ed Publisher: Hollywood, Fla : Al-Baz Pub ISBN 1-882216-16-4
 The removal of cares = Jalā Al-Khawātir : a collection of forty-five discoures / Shaikh Abd Al-Qādir Al-Jīlānī ; transl. from the Arabic by Muhtar Holland
Jalā al-Khawātir
Author: Muhtar Holland (1935-) Year: c1997 Publisher: Ft. Lauderdale, Fla : Al-Baz Pub Extent: xxiii, 308 p Size: 22 cm ISBN 1-882216-13-X
 The Sultan of the saints : mystical life and teachings of Shaikh Syed Abdul Qadir Jilani / Muhammad Riaz Qadiri
Author: Muhammad Riyaz Qadiri Year: 2000, Publisher: Gujranwala : Abbasi Publications, Size: 22 cm, ISBN 969-8510-16-8
 The sublime revelation = al-Fath ar-Rabbānī : a collection of sixty-two discourses / Abd al-Qādir al- Jīlānī ; transl. from the Arabic by Muhtar Holland, al-Fath al-Rabbānī
Year: 1998 Edition: 2nd ed, Publisher: Ft. Lauderdale : Al-Baz Publishing,
ISBN 1-882216-02-4
 Al-Ghunya li-talibi tariq al-haqq wa al-din  (Sufficient Provision for Seekers of the Path of Truth and Religion) ,(Arabic),PartI,II,Abd Al-Qadir Al-Gaylani,Pub.Dar Al-Hurya, Baghdad, Iraq, 1988.
 Al-Ghunya li-talibi tariq al-haqq wa al-din  (Sufficient Provision for Seekers of the Path of Truth and Religion)
(Arabic), Introdused by Dr. Majid Irsan Al-Kilani, Pub. Dar Al-Khair, Damascus-Bairut, 2005.
 Encyclopaedia Iranica

Rujukan

Pautan luar 
 Abdul Qadir Jilani
 Website regarding Sarwari Qadri Order (Hazrat Sultan Bahu R.A)
 Website regarding Shaykh Abdul-Qadri al-Gilani and his descendants.
 A complete website regarding Ghaus ul Azam and Gilani Syeds. 
 Website dedicated to the Lovers & Followers of the Great Sheikh Abdul Qadir Jilani 
 Articles on mysticism of Ibn Arabi from Ibn Arabi Society
 Website dedicated to Shaikh Muhyi'din 'Abd al-Qadir al-Jilani from www.al-baz.com
  A Site of Web Links About Ghouse Azam Dastagir rz.
 Ghauth ul Azam
 Website of prominent Qadri Shaykh Hazrat Abu Anees Muhammad Barkat Ali (QSA)
  Excerpts/Books by Abdul Qadir Jilani

Muslim Sunni Iran
Pemimpin agama Iran
Pemimpin sufi Iran
Sarjana Islam Muslim abad ke-12
Pengikut Hanbali
Orang Hashimiyah
Kelahiran 1078
Kematian 1166
Pendatang Iran ke Iraq
Orang Iran abad ke-11
Orang Iran abad ke-12
Pakar undang-undang abad ke-12
Pengasas tarekat sufi