Yoshirō Mori

Yoshirō Mori (森 喜朗, Mori Yoshirō, lahir 14 Julai 1937) ialah seorang ahli politik Jepun yang pernah berkhidmat sebagai Perdana Menteri Jepun antara April 2000 dan April 2001. Digambarkan sebagai "berhati kutu dan otak ikan jerung," beliau seseorang yang tidak popular dalam tinjauan pendapat semasa beliau memegang jawatan, dan terkenal kerana membuat kenyataan yang kontroversi, baik semasa dan selepas menjadi Perdana Menteri. Beliau juga berkhidmat sebagai Presiden Kesatuan Bola Sepak Ragbi Jepun dan juga Kesatuan Ahli Parlimen Jepun-Korea. Pada 2014, beliau dilantik untuk mengetuai jawatankuasa penganjuran Sukan Olimpik Musim Panas 2020.

Kehidupan awal
Yoshiro Mori dilahirkan di Nomi, Ishikawa, Jepun, kepada Shigeki dan Kaoru Mori, petani padi yang kaya dan berpengaruh dalam politik, kerana kedua ayah dan datuknya berkhidmat sebagai datuk bandar Neagari, Wilayah Ishikawa. Ibunya meninggal dunia ketika Yoshiro berumur tujuh tahun. Beliau belajar di Universiti Waseda di Tokyo dan juga merupakan ahli kelab kesatuan ragbi. Dia mengembangkan minat untuk sukan itu tetapi tidak pernah menjadi pemain bertaraf tinggi; beliau pernah membandingkan ragbi dengan hubungannya dengan pihak lain dalam gabungan pemerintah dengan menyatakan: "Dalam ragbi, satu orang tidak menjadi bintang, satu orang bermain untuk semua, dan semua bermain untuk satu."

Selepas tamat pengajian universiti, Mori bekerja di Sankei Shimbun, sebuah akhbar konservatif di Jepun

Kerjaya politik

Pada 1962, beliau meninggalkan kerjaya di akhbar dan menjadi setiausaha ahli Diet, dan pada pilihan raya 1969, beliau terpilih di dewan rendah pada umur 32 tahun. Beliau dipilih semula 10 kali berturut-turut. Pada 1980, beliau terlibat dalam skandal Recruit yang berkisar tentang menerima saham Recruit yang tidak tersenarai sebelum ia diperdagangkan secara terbuka, dan menjualnya setelah ia diumumkan untuk keuntungan sekitar 1 juta dolar.

Beliau merupakan menteri pendidikan pada 1983 dan 1984, menteri perdagangan dan industri antarabangsa pada 1992 dan 1993, dan menteri pembinaan pada 1995 dan 1996.

Pada tahun 1999, Mori mula menguasai faksi Mitsuzuka (sebelumnya faksi Abe) yang telah dipimpin oleh Hiroshi Mitsuzuka dalam Parti Demokratik Liberal (LDP).

Perdana Menteri
Di tengah pertempuran menentang pemimpin Parti Liberal Ichirō Ozawa, Perdana Menteri Keizō Obuchi mengalami strok dan pendarahan otak pada 2 April 2000 dan tidak dapat meneruskan tugasnya. Kabinet mengadakan mesyuarat tergempar dan meletakkan jawatan secara beramai-ramai. Mori, yang merupakan Setiausaha Agung Parti Liberal Demokratik (LDP), dilantik dengan sebulat suara sebagai Presiden parti, dan menjadi Perdana Menteri dengan undi LDP, Komeito Baru dan Parti Konservatif Baru (terdiri daripada ahli yang meninggalkan parti Ozawa pada 3 April). Mori mengumumkan bahawa beliau akan mengekalkan kabinet Obuchi.

Peletakan jawatan
Dua orang pegawai kanan Mori meletak jawatan kerana skandal pengumpulan dana pada Ogos 2000. Taraf penolakan Mori hampir 60% berikutan siri peletakan jawatan ini.

Pada November 2000, dengan penilaian kelulusan Mori di bawah 30%, ahli politik pembangkang berusaha untuk memenangkan undi tidak percaya terhadap Mori dengan meminta sokongan pemberontak dalam LDP. Hiromu Nonaka, Setiausaha Agung parti itu, menghentikan kemungkinan pemberontakan dengan mengancam akan mengusir mana-mana ahli politik LDP yang memilih tindakan itu. Undian berkenaan gagal dengan jumlah 237 tidak setuju dan 190 setuju. Nonaka meletak jawatan beberapa hari kemudian di tengah spekulasi bahawa beliau akan mencabar Mori untuk menjadi pemimpin LDP.

Menjelang akhir penggal Mori, penilaian kelulusannya menurun menjadi satu digit. Pada Mac 2001, laporan muncul bahwa Mori telah memberitahu pemimpin LDP mengenai rancangannya untuk mengundurkan diri. Walaupun beliau menolak laporan tersebut, ia menyumbang kepada penurunan besar harga pasaran saham Jepun pada awal minggu itu. Pada 6 April, beliau secara rasmi mengumumkan niatnya untuk meletak jawatan. Junichiro Koizumi memenangi pemilihan kepemimpinan LDP berikutnya dan menjadi Perdana Menteri pada 26 April 2001.

Tahun-tahun kemudian
Selepas meletakkan jawatan sebagai Perdana Menteri, Mori tetap kekal menjadi ahli Dewan Perwakilan, yang mewakili daerah Ishikawa ke-2, hingga mengumumkan pada Julai 2012 bahawa beliau tidak akan bertanding dalam pilihan raya umum Disember 2012.

Beliau dianugerahkan Padma Bhushan, anugerah awam tertinggi ketiga di India, pada 2004.

Diplomasi dengan Rusia

Mori tetap menjadi pemain penting dalam hubungan Rusia-Jepun berikutan peletakan jawatannya sebagai Perdana Menteri. Ini kerana hubungan peribadinya yang rapat dengan Vladimir Putin. Perdana Menteri Yoshihiko Noda dari Parti Demokratik Jepun mempertimbangkan untuk memujuk Mori pada 2012 untuk menyelesaikan perselisihan antara kedua negara berkenaan Kepulauan Kuril, walaupun Noda dan Mori berasal dari pihak yang bertentangan dalam Diet. 

Pada 2013, Mori bertemu dengan Putin dan Sergey Naryshkin sebagai persiapan sidang kemuncak antara Putin dan Perdana Menteri Jepun Shinzō Abe. Mori pada satu ketika mencadangkan agar Jepun dapat memberikan Rusia tiga dari empat pulau yang dipertikaikan sebagai pertukaran perjanjian damai, yang bertentangan dengan pandangan rasmi pemerintah Jepun bahawa Moscow harus mengakui hak milik Jepun terhadap keempat-empatnya.

Mori mempunyai hubungan peribadi dengan Rusia, kerana ayahnya Shigeki Mori membangunkan hubungan dengan kota Shelekhov di Siberia ketika beliau berkhidmat sebagai datuk bandar Neagari, dan mengembangkan dialog dua hala untuk memperbaiki tapak kubur askar Soviet di Jepun dan askar Jepun di Siberia; beliau begitu dekat dengan Rusia sehingga pihak berkuasa Jepun mengawasinya dengan teliti sebagai seseorang yang bersimpati dengan komunis. Ayah Mori mengunjungi Shelekhov lebih dari 15 kali selama 35 tahun memegang jawatannya, dan dikebumikan di sana setelah kematiannya..

Penganjuran sukan
Mori menjadi Presiden Kesatuan Bola Sepak Ragbi Jepun pada Jun 2005. Diharapkan pengaruhnya dapat membantu menjayakan Piala Dunia Kesatuan Ragbi 2011 untuk Jepun, tetapi penganjuran acara itu diberikan kepada New Zealand pada akhir November 2005. Ini menyebabkan Mori menuduh negara-negara Komanwel "membuat hantaran bola kepada rakan-rakan mereka." Mori kemudian membantu dalam bidaan Jepun yang berjaya untuk kedua-dua Piala Dunia Ragbi 2019 dan Sukan Olimpik Musim Panas 2020.

Pada 2014, di umur 76 tahun, beliau dilantik untuk mengetuai jawatankuasa penganjuran Sukan Olimpik Musim Panas 2020 di Tokyo. Beliau menyindir dengan kenyattaan: "Saya ditakdirkan untuk hidup lima atau enam tahun lagi jika saya bernasib baik. Ini akan menjadi perkhidmatan terakhir saya untuk negara ini." Namun, Mori menuai kritikan antarabangsa dan domestik kerana kenyataan kritiknya mengenai tokoh Olimpik dan pemain sket Jepun Mao Asada dan Chris Reed serta Cathy Reed, yang mewakili Jepun pada Sukan Olimpik Sochi 2014. 

Kontroversi lain berlaku pada 2021 ketika Mori mengatakan bahawa wanita terlalu banyak bercakap dalam mesyuarat.. Di Jawatankuasa Penganjuran Sukan Olimpik Tokyo sambil membincangkan objektif untuk mensasarkan sekurang-kurangnya 40% anggota dari kalangan wanita, beliau menyatakan bahawa “Di papan dengan ramai wanita, mesyuarat dewan memerlukan begitu banyak masa. Wanita mempunyai semangat persaingan yang kuat. Sekiranya seseorang mengangkat tangan, yang lain mungkin berfikir, saya juga perlu mengatakan sesuatu. Itulah sebabnya semua orang bercakap." Beliau meminta maaf atas kenyataannya tetapi tidak akan letak jawatan.

Kehidupan peribadi
Beliau berkahwin dengan Chieko (lahir: Chieko Maki), rakan pelajar di Universiti Waseda dan mempunyai seorang anak lelaki, Yūki Mori, dan seorang anak perempuan, Yoko Fujimoto.

Pada 2003, beliau mendapat penghargaan tertinggi dari Persatuan Pengakap Jepun, Anugerah Golden Pheasant.

Rujukan
 Richards, Huw A Game for Hooligans: The History of Rugby Union (Mainstream Publishing, Edinburgh, 2007, )

Pautan luar

 Laman sesawang rasmi 

Kelahiran 1934
Orang hidup
Perdana Menteri Jepun
Wartawan Jepun
Pemain kesatuan ragbi Jepun
Ahli politik Jepun
Presiden Jawatankuasa Penganjuran Sukan Olimpik
Alumni Universiti Waseda