Surat paten

Surat paten dinamakan daripada kata kerja Latin pateo yang membawa maksud berbuka, terbuka dan boleh diakses,  dan digelar letterae patentes. Ia adalah sebentuk instrumen undang-undang dalam bentuk surat terbuka oleh raja atau kerajaan yang menubuhkan jabatan atau memberikan hak monopoli, gelaran atau status kepada seseorang atau entiti seperti syarikat. Mereka merupakan sebentuk proklamasi terbuka atau awam. Lawan surat paten adalah surat tertutup (), yang bersifat peribadi dan dikepilkan supaya hanya penerimanya boleh membaca isinya. Surat paten boleh digunakan untuk pembentukan syarikat atau jabatan kerajaan, atau untuk memberikan status perbandaran atau heraldik. Sejenis surat paten berasal daripada cara ini adalah paten moden yang memberikan hak eksklusif pada ciptaan.  

Di United Kingdom dan negara-negara yang dahulunya di bawah pengaruh negara itu, surat paten diberikan di bawah kuasa prerogatif ketua negara ("prerogatif diraja"). Surat semacam ini adalah sebentuk perundangan daripada raja tanpa persetujuan parlimen yang jarang dan signifikan. Surat paten boleh juga menandakan Perkenan Diraja pada perundangan. 

Di Amerika Syarikat, pemalsuan surat paten yang dibuat oleh Presiden Amerika Syarikat adalah jenayah yang boleh dihukum oleh denda, penjara sehingga sepuluh tahun atau kedua-duanya. (). Tanpa surat paten, seseorang itu tidak boleh menjawat jawatannya. Isu inilah yang membangkitkan saman Marbury lwn Madison di mana William Marbury dan tiga yang lainnya mempetisyenkan Mahkamah Agung Amerika Syarikat untuk memerintah James Madison untuk menghantar surat-surat perlantikan mereka yang dibuat di bawah pentadbiran sebelumnya.

Lihat juga
Skrol komisiyen
Surat marque
Surat tertutup
Lettre de cachet
Paten Toleransi
Piagam Diraja
Statut Monopoli 1623, cubaan untuk mengawal penyalahgunaan surat paten di England
Paten tanah, di Amerika Syarikat

Pautan luar
Research Guide on Letters Patent

Contoh surat-surat paten
(Blank) forms of letters patent granting peerages
Letters patent of George VI (1947) constituting the office of Governor General of Canada
Letters patent of Elizabeth II (1984) constituting the office of Governor-General of Australia

Rujukan

Dokumen undang-undang
Paten