Perjanjian Sykes-Picot

Perjanjian Sykes-Picot (, ) merupakan satu perjanjian rahsia yang telah dibuat oleh dua orang diplomat iaitu Sir Mark Sykes dan François Georges-Picot yang masing-masing mewakili negara Britain dan Perancis semasa Perang Dunia Pertama pada Mei 1916. dengan tujuan membahagikan kawasan pengaruh Empayar Uthmaniyah yang sudah ditumpas pada zaman itu. Perjanjian ini telah membahagikan wilayah milik umat islam di Syria, Lubnan dan Turki Cilicia untuk diletakkan dibawah ‘kawalan’ kerajaan Perancis manakala Palestin, Jordan dan kawasan sekitar Teluk Parsi dan Baghdad adalah dibawah ‘kawalan’ kerajaan British. Walaupun secara literalnya ke semua wilayah ini tidak ditadbir oleh kedua-dua kerajaan ini namun secara amnya mereka mempunyai pengaruh didalam semua jabatan pentadbiran kerajaan wilayah tersebut. Kawasan utara Syria dan Mesopotamia adalah dibawah pengaruh Perancis manakala Saudi dan Lembah Jordan di bawah pengaruh British walau bagaimanapun ibu kota Palestin iaitu Baitulmaqdis adalah terletak dibawah pentadbiran antarabangsa.

Perjanjian ini didapati bertentangan dengan Perjanjian McMahon 1915 dimeterai T. E Lawrence telah menjanjikan kepada masyarakat Arab bahawa mereka akan mentadbir sendiri wilayah mereka berdasarkan semangat ‘nasionalisme’ dengan syarat masyarakat Arab membantu Tentera Berikat untuk menewaskan tentera kerajaan Uthmaniyah. Walau bagaimanapun, perjanjian (Mcmahon 1915) itu dipenuhi oleh Parti Berikat walaupun selepas kekalahan kerajaan Uthmanniyah. Kawasan Uthmaniyah yang ditawan masih diletakkan di bawah ‘kawalan’ Tentera Berikat namun ia menjadi pengajaran kepada masyarakat Arab untuk lebih berhati-hati di dalam berurusan dengan pihak British dan Perancis pada masa depan. 

Salinan perjanjian ini telah didedahkan kepada umum dan akhirnya menyebabkan masyarakat Arab mengetahui mengenai perjanjian sulit ini. - akhbar The Guardiantmelaporkan bahawa maklumat ini sungguh "memalukan pihak British, menghampakan orang Arab dan menggembirkan pihak Turki".  Keadaan ini menjejas berat kedua-dua bangsa Arab yang sangat sangsi campur tangan berikutan pihak-pihak ini serta bangsa Kurdi yang masih tiada negara diperuntukkan sendiri.

Pendahuluan 
Perunding-perunding utama (dari kiri atas ke kanan bawah): Mark Sykes, François Georges-Picot, Paul Cambon dan Edward Grey.

Kandungan

Pelaksanaan

Reaksi 
Selepas Revolusi Bolshevik diketuai oleh Vladimir Lenin, Lenin telah menemui salinan perjanjian ini dalam arkib kerajaan Rusia di mana Rusia juga terlibat didalam perjanjian Sykes-Picot malah seharusnya mempunyai hak ‘kawalan’ atau pengaruh di Turki, utara Armenia dan Kurdistan. Namun maklumat yang dihebahkan di Moscow pada 23 November 1917 menimbulkan rasa tidak puas hati kuat lalu menyebabkan Rusia menarik diri.

Kesan dampak

Rujukan

Bacaan lanjut

Dokumen primer 

 Documents on British Foreign Policy, series I, vol. IV, pp. 241–251

Sumber sekunder 

 Anghie, Antony T. "Introduction to Symposium on the Many Lives and Legacies of Sykes-Picot." American Journal of International Law 110 (2016): 105–108.
 
 
 Dodge, Toby. "The Danger of Analogical Myths: Explaining the Power and Consequences of the Sykes-Picot Delusion." American Journal of International Law 110 (2016): 132–136.
 Donaldson, Megan. "Textual Settlements: The Sykes–Picot Agreement and Secret Treaty-Making." American Journal of International Law 110 (2016): 127–131.
 
 
 
 Fromkin, David. A Peace to End All Peace: The Fall of the Ottoman Empire and the Creation of the Modern Middle East (1991)
 Gil‐Har, Yitzhak. "Boundaries delimitation: Palestine and Trans‐Jordan." Middle Eastern Studies 36.1 (2000): 68-81. excerpt
 
 
 
 
 Kedourie, Elie. England and the Middle East: the destruction of the Ottoman Empire, 1914–1921 (1978).
 Kitching, Paula. "The Sykes-Picot agreement and lines in the sand." Historian 128 (2015): 18-22.
 
 Ottaway, Marina. "Learning from Sykes-Picot." (WWIC Middle East Program Occasional Paper Series, 2015). online

Pautan luar 

 The Sykes–Picot Agreement
 Sykes-Picot from Yale
 Eighth Report UK Government policy on the Kurdistan Region of Iraq

Perang Dunia Pertama
Perjanjian rahsia
Konflik Arab-Israel
Perjanjian United Kingdom (1801–1922)
Perjanjian Republik Perancis Ketiga