George Town, Pulau Pinang

George Town (juga disebut sebagai "Tanjung" dan "Town" oleh masyarakat tempatan) ialah bandar raya metropolitan terletak di timur laut negeri Pulau Pinang, Malaysia selain ibu negeri tersebut, bandar raya ini yang tertua di Malaysia selepas Melaka. George Town juga disambung dengan feri dan jambatan ke Butterworth dan Ipoh berfungsi sebagai pusat perniagaan dan perdagangan tanah air. Ibu negeri ini juga merupakan bandaraya pertama di Malaysia. Majlis Bandaraya George Town diberi nama Majlis Bandaraya Pulau Pinang. Sekarang, George Town pun telah menjadi bandaraya lama negara seperti Bandaraya Melaka.

Dibuka pada tahun 1786 oleh Kapten Francis Light dan dimodenkan oleh Tun Dr. Lim Chong Eu, George Town mempunyai bilangan penduduk melebihi 500,000 orang, menjadikannya bandar raya terbesar di utara Malaysia dan bandaraya wilayah utara. Bandar-bandar satelit George Town termasuklah Air Itam, Bayan Lepas, Glugor, Jelutong, Sungai Dua, Sungai Nibong, Tanjung Tokong dan Tanjung Bungah. Zon Metropolitan Georgetown yang merangkumi bandar-bandar satelit di Pulau Pinang termasuklah Butterworth, Kepala Batas, Bukit Mertajam dan Sungai Bakap di Seberang Perai. Zon Metropolitan Georgetown merangkumi sebahagian daripada kawasan selatan Kedah kerana negeri Pulau Pinang adalah kecil (1048 km2 ), iaitu hanya hampir separuh daripada keluasan Daerah Johor Bahru iaitu 1816 km2. Terdapat juga hotel-hotel berada di tepi pantai untuk bermandi-manda di Pulau Pinang.

George Town juga diumumkan sebagai Bandar Tapak Warisan Dunia di Malaysia oleh Ketua Menteri Pulau Pinang dan cuti negeri diamalkan serupa Melaka bagi menggantikan cuti Hari Kelahiran TYT Yang Dipertua Negeri yang jatuh pada hari Sabtu setiap tahun. Terminal bas 'Rapid' turut terletak di sini. Kaum majoriti di ibu negeri ini ialah kaum Cina. George Town juga merupakan tempat pelancongan orang barat sampai ke Batu Feringgi. Bilangan Sekolah Menengah Cina paling banyak di Malaysia juga terletak di George Town.

George Town dianggarkan menjadi bandar raya pesara di dunia kerana mengumpulkan warga daripada kalangan pesara yang duduk berehat menikmati pemandangan dan sejarah tempatan atau yang ingin mengambil kesempatan dalam perniagaan di sini kerana potensi global yang disediakan oleh bandar raya ini.

Bangunan KOMTAR merupakan premis tertinggi di George Town dan Pulau Pinang.

Etimologi
Nama bandar raya ini datang daripada petempatan asal British yang dinamakan memperingati Raja George III. Sebelum ini, tempat ini pernah diberi nama "Tanjung Penaga" () oleh penduduk Melayu yang menetap awal kerana terdapat banyaknya pokok penaga laut yang ditemukan tumbuh meliar di tanjung sekitar kawasan tersebut.

Sejarah bandar raya
George Town pernah menjadi bandar raya terpenting di Semenanjung Malaysia dengan memainkan peranan sebagai pusat kewangan dan pelabuhan, iaitu sebelum pembangunan Kuala Lumpur.

Sebelum 1 Januari 1957, Majlis Bandaraya George Town dan Majlis Daerah Luar Bandar Pulau Pinang telah diwujudkan di bawah peruntukan Ordinan Perbandaran Negeri-negeri Selat (Capt.133) dan Enakmen Lembaga Negeri-negeri Melayu Bersekutu (Capt.137). Status Bandar Raya telah diberikan kepada George Town (Royal Charter By Queen Elizabeth II Sovereign of United Kingdom) pada 1 Januari 1957.

Pada 1 Januari 1974, Pihak Berkuasa Negeri (Seksyen 10, Akta Kerajaan Tempatan, Peruntukan-peruntukan Sementara 1973) telah mengisytiharkan percantuman Majlis Bandaraya George Town dan Majlis Daerah Luar Bandar Pulau Pinang lalu dikenali sebagai Lembaga Pengurus Kerajaan Tempatan. Seterusnya pada 15 Disember 1976, Lembaga Pengurus Kerajaan Tempatan Pulau Pinang telah digantikan dengan nama Majlis Perbandaran Pulau Pinang dengan penguatkuasaan Akta Kerajaan Tempatan 1976.

Pihak Berkuasa Negeri Pulau Pinang telah bersetuju pada 25 Jun 2010 agar Majlis Perbandaran Pulau Pinang dinaik taraf kepada Majlis Bandaraya Pulau Pinang berpandukan peruntukan bawah seksyen 4(2), Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171). Sehubungan dengan itu, Majlis Mesyuarat Kerajaan meluluskan cadangan persempadanan baru kawasan Majlis Perbandaran Pulau Pinang. Dengan itu, pada 28 Mac 2013 Pihak Berkuasa Negeri di bawah seksyen 4(3) Akta Kerajaan Tempatan 1976 dengan berunding dengan Menteri dan Setiausaha Suruhanjaya Pilihan Raya secara pemberitahuan melalui Warta bahawa sempadan kawasan Majlis Perbandaran Pulau Pinang diubah dengan menambah kawasan tebus guna.

Selaras dengan itu, pihak Kerajaan Negeri telah membentangkan kepada Jawatankuasa Pemandu Saiz Perkhidmatan Awam pada 9 April 2014 mengenai penambahan sempadan (tebus guna) kawasan Majlis Perbandaran Pulau Pinang iaitu sebanyak 8.773 km persegi menjadikan keluasan Majlis kini 305.773 km persegi (asal 297 km persegi). Pembentangan tersebut juga merangkumi penambahan jawatan sebanyak 388, menjadikan jumlah perjawatan kini sejumlah 3964 (asal 3576). Pengiktirafan Majlis Bandaraya Pulau Pinang memperlihatkan penambahan 4 jabatan baru iaitu Jabatan Landskap, Jabatan Warisan, Jabatan Penguatkuasaan dan Jabatan Pengurusan Sisa Pepejal & Permbersihan Awam.

Justeru, Mesyuarat Jemaah Menteri bertarikh 7 November 2014 telah bersetuju dengan cadangan Kerajaan Negeri Pulau Pinang untuk mengubah sempadan MPPP dan seterusnya menaik taraf MPPP kepada MBPP. Selaras dengan itu, DYMM Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong telah memperkenankan pengisytiharan MPPP kepada MBPP berkuatkuasa 1 Januari 2015 pada 10 Mac 2015 .

Geografi 
George Town merupakan ibu negeri Pulau Pinang, Malaysia. George Town merupakan bandar raya ketiga terbesar di Malaysia selepas Kuala Lumpur dan Johor Bahru dan ia terletak di dalam Zon Metropolitan George Town yang juga merupakan zon metropolitan kedua terbesar di Malaysia yang terletak di utara tanah air. George Town terletak di timur laut Pulau Pinang, dan merupakan sebuah tanjung yang dipisahkan dengan Seberang Perai di tanah besar Semenanjung Malaysia oleh Selat Utara. Di bahagian barat George Town terdapat kawasan berbukit, di mana terletaknya Bukit Bendera, puncak tertinggi di Pulau Pinang. Di bahagian utara pula terdapat pantai-pantai berpasir seperti Tanjung Bungah dan Batu Ferringhi.

Sejarah 
George Town dan Pulau Pinang pada asalnya ialah kepunyaan Kedah tetapi diberikan kepada Syarikat Hindia Timur British pada 1786, setelah Sultan Muhammad Jiwa menandatangani perjanjian yang menyatakan Syarikat Hindia Timur British akan memberikan perlindungan daripada serangan Siam dan Burma. Pada 11 Ogos 1786, Kapten Francis Light menaikkan bendera Union Jack di Kota Cornwallis. Pembangunan di George Town pada asalnya tertumpu di kawasan Kota Cornwallis, selepas itu jalan-jalan mula dibina. Beach Street (Lebuh Pantai), Light Street (Lebuh Light), Pitt Street (Jalan Masjid Kapitan Kling) dan Chulia Street (Lebuh Chulia) ialah jalan-jalan yang pertama dibina di George Town. Jalan-jalan ini membentuk tulang belakang sistem jalan raya yang hendak dibangunkan. Selepas itu, Church Street (Lebuh Gereja), Bishop Street (Lebuh Bishop), China Street (Lebuh China) Market Street (Lebuh Pasar), Armenian Street (Lebuh Armenia) dan Acheen Street (Lebuh Acheh) dibina. Jalan-jalan ini masih wujud sehingga ke hari ini.

Kapten Francis Light mengiystiharkan George Town sebagai pelabuhan bebas dalam usahanya untuk bersaing dengan pelabuhan-pelabuhan yang dibangunkan di koloni-koloni Belanda.

Kapten Francis Light meninggal dunia pada tahun 1794 akibat penyakit malaria dan dikebumikan di perkuburan Protestan, Northam Road (Jalan Sultan Ahmad Shah).

Demografi 
Pembukaan Terusan Suez juga menyumbang kepada pembangunan George Town. Pembangunan George Town telah menarik pelbagai jenis orang dari serata dunia. Selain Melayu, Cina, India dan British; terdapat komuniti Acheh, Arab, Armenia, Burma, Eurasia, Filipina, Jerman, Jepun, Switzerland dan Yahudi. Sungguhpun komuniti-komuniti ini kecil tetapi kehadiran mereka dapat dirasai. Banyak nama jalan yang berkait rapat dengan komuniti-komuniti ini seperti Acheen Street, Siam Road, Armenian Street, Burma Road, Rangoon Road, Gottlieb Road, Katz Street dan Jalan Yahudi (Jalan Zainal Abidin) di mana terdapatnya perkuburan Yahudi. Terdapat juga sinagog orang Yahudi di Jalan Nagore, George Town (tetapi ditutup pada tahun 1976).

George Town merupakan bandar raya yang majoriti kaum berbangsa Cina selepas Kuala Lumpur dan Ipoh. Komposisi kaum pada 2010 adalah seperti berikut,

Yahudi 

Orang Yahudi yang pertama datang ke George Town ialah Ezekiel Menassah yang berhijrah dari Baghdad pada tahun 1895. Selama 30 tahun, Menassah merupakan satu-satunya penganut Yahudi di Pulau Pinang. Selepas Perang Dunia Pertama, ramai orang Yahudi yang berhijrah ke George Town. Semasa Perang Dunia II, kebanyakan orang Yahudi melarikan diri ke Singapura. Mereka yang terus menetap di George Town dipaksa memakai lilitan merah dan putih di lengan untuk tujuan pengenalan semasa penaklukan Jepun, tentera Jepun mengesyaki komuniti Yahudi di George Town bertindak sebagai pengintip. Pada tahun 1963, terdapat 20 keluarga Yahudi di George Town. Hari ini, jumlah komuniti Yahudi di George Town dianggarkan seramai 100 orang (sumber: The Jewish Virtual Library), kebanyakannya berketurunan Parsi dan Rusia.

Jepun 

Komuniti Jepun dipercayai bertapak di Pulau Pinang sejak 1880. Kebanyakannya ialah kaum wanita. Banyak daripada wanita-wanita ini terlibat di dalam kegiatan pelacuran. Pada tahun 1910, 86% daripada 149 orang wanita Jepun terlibat dalam kegiatan pelacuran. Mereka dikenali sebagai Karayuki-san, majoritinya berasal dari Kyushu, Jepun. Orang Cina Pulau Pinang memanggil Lebuh Cintra sebagai Jipun Kay (Jalan Jepun) dan Kampung Malabar sebagai Jipun Sin Lo (Jalan Jepun Baru). (sumber: The Star 22 April 2002)

Filipina 

Komuniti Filipina di George Town tertumpu di kawasan-kawasan Roman Katolik seperti Penang Road (Jalan Penang), Argyll Road (Jalan Argyll), Farquhar Street (Lebuh Farquhar) dan di sekitar Gereja Assumption, Jalan Transfer. Orang-orang Filipina di George Town kebanyakannya mempunyai kemahiran bermain muzik.

Eurasia 

Pada tahun 2000, terdapat hampir 1500 orang Eurasia atau dikenali sebagai Serani di Pulau Pinang, majoritinya di George Town. George Town dipercayai mempunyai komuniti Eurasia yang terbesar di Malaysia, bancian yang dijalankan pada tahun 2000 menunjukkan hampir 13% golongan Eurasia di Malaysia menetap di Pulau Pinang, majoritinya di sekitar George Town. Hampir 90% golongan Eurasia ini beragama Kristian, hampir 4% Islam, 3% lain-lain dan selebihnya beragama Buddha atau Hindu.
Di Pulau Tikus, George Town terdapat Kampung Serani.

Kawasan Parlimen dan Dewan Undangan Negeri 

Senarai ahli parlimen bagi kawasan George Town (Dewan Rakyat)

Senarai ahli D.U.N. kawasan George Town

Pengangkutan

Udara 

Lapangan Terbang Antarabangsa Pulau Pinang, 16 km dari selatan bandar raya George Town memberi kemudahan penerbangan antarabangsa ke London, Hong Kong, Singapura, Medan, Taipei, Bangkok, Seoul, Riau, Xiamen, dan Guangzhou. Kemudahan-kemudahan yang disediakan ialah:

Kaunter Daftar Masuk (32)
14 Pintu Berlepas
8 Titi Udara
3 Kaunter Tuntutan Bagasi
808 lot letak kereta
Travel Agensi
Kaunter Penerangan
Ruang Istirehat VIP
Mesin ATM
Pertukaran Wang Asing
Penempahan Hotel
Khidmat teksi
Kuarantin haiwan

Syarikat penerbangan dan destinasi

Darat 

Bandar raya George Town dihubungkan dengan dengan tanah besar Semenanjung Malaysia melalui Jambatan Pulau Pinang yang disiapkan pada tahun 1985. Dengan panjangnya sebanyak 13.5 kilometer, jambatan ini merupakan salah satu jambatan yang terpanjang di wilayah Asia.
Lebuhraya Tun Dr Lim Chong Eu menghubungkan bandar raya George Town dengan Batu Maung. Lebuh raya sepanjang 17.84 km (11.09 batu) ini terletak di sepanjang pantai timur Pulau Pinang, yang terletak di pantai barat Semenanjung Malaysia. Lebuh raya ini dinamakan semula pada 7 Disember 2010 [1] sempena menghormati bekas Ketua Menteri kedua Pulau Pinang yang juga merupakan 'Arkitek Pulau Pinang Moden', Tun Dr Lim Chong Eu yang meninggal dunia pada 24 November 2010.
Lebuhraya Utara-Selatan Jajaran Utara Exit 161 Persimpangan George Town 
Jambatan Kedua Pulau Pinang
Lingkaran Luar Pulau Pinang dalam perancangan

Laut 

Perkhidmatan feri masih disediakan di antara:
 George Town dan Butterworth 
 George Town dan Pulau Langkawi, sebuah pulau peranginan di utara.

Pengangkutan awam 
Terminal Bas Ekspres Utama George Town, Pulau Pinang terletak di Sungai Nibong
Kiosk Bas Ekspress di Menara Komtar, George Town
Terminal Bas Weld Quay,George Town Rapid Penang CAT, 11,201,202,203,204,206,301,302,303,307,401,401E & 502
Terminal Bas 2 Weld Quay,George Town 10,101,103 & 104
Terminal Bas Komtar, George Town Rapid Penang CAT, 10,11,101,102,103,104,201,202,203,204,206,301,302,303,304,307,401,401E & 502 
Penang Monorail dalam perancangan

Pendidikan 
Universiti Sains Malaysia (USM) merupakan sebuah universiti awam di Malaysia. Kampus utamanya terletak di George Town.
Universiti Terbuka Wawasan
Kolej Segi
Kolej KDU
Kolej PTPL
 Island College of Technology

Pusat membeli-belah
Gurney Plaza
Queensbay Mall 7 km dari Pusat bandar raya
Island Plaza 
Menara KOMTAR
Prangin Mall  
1st Avenue Mall 
Parkson Grand 
Penang Times Square 
Midlands Park Centre 
Tesco Seaview 
Tesco Tanjung Bungah
Kamdar
Mydin 
Gama
 Gurney Paragaon Mall
 Penang Plaza
 Sunshine Farlim
 Sunshine Square Bayan Baru 7 km dari Pusat bandar raya
 Kompleks Bukit Jambul, 8 km dari Pusat bandar raya

Kesihatan
Hospital Besar Pulau Pinang 
Hospital Pakar Loh Guan Lye  
Island Hospital 
Hospital Pakar Gleneagles 
Hospital Pakar Lam wah Yee
Hospital Pakar Adventist
 Hospital Pakar Pantai
 Hospital kanser Mt. Miriam

Kawasan perumahan 
Pusat Bandaraya
Tanjung Bungah
Tanjung Tokong
Tanjong Pinang
Seri Tanjong
Pulau Tikus
Desa Baiduri‎ 
Kampung Batu Lanchang‎ 
Kampung Belachan‎  
Kampung Dodol‎  
Kampung Hijau‎  
Kampung Makam‎  
Kampung Masjid‎  
Kampung Masjid Bagan‎  
Kampung Rawa‎  
Kampung Raya Baharu‎  
Kampung Syed‎ 
Pengkalan Weld‎
Jelutong 
Taman Abidin‎  
Taman Ara‎ 
Air Itam
Bandar Baru Air Itam Farlim
Taman Barat‎  
Taman Cemerlang‎  
Taman Cheeseman‎  
Taman Continental‎  
Taman Dega Green‎  
Taman Dhoby Ghaut‎  
Taman Free School‎  
Taman Green Lane‎  
Taman Greenview‎  
Taman Guan Joo Seng‎  
Taman Islands Glades‎  
Taman Jeliemas‎  
Taman Jelutong‎  
Taman Jesselton Height‎  
Taman Kampar‎  
Taman Kennedy‎  
Taman Koperasi Jelutong‎  
Taman Lalulintas‎  
Taman Lembah Sungai‎  
Taman Lita‎  
Taman P. Ramlee‎  
Taman Penang‎  
Taman Perak‎  
Taman Pulau Pinang‎  
Taman Rampas‎  
Taman Scotland‎  
Taman Selamat‎  
Taman Sri Husin‎  
Taman Windmill
Changkat Miden
Gelugor
Sungai Dua
Sungai Nibong
Batu Uban

Tempat-tempat menarik

Bandar kembar 
 Adelaide, Australia (1973)
 Medan, Indonesia
 Xiamen, China (1991)
 Wilayah Kanagawa, Jepun

Lokasi

Nota 
https://ms.m.wikipedia.org/wiki/George_Town,_Pulau_Pinang#/editor/0

Lihat juga  
Zon Metropolitan Georgetown

Rujukan

Pautan luar 

 Portal Rasmi Majlis Perbandaran Pulau Pinang 
  Peta George Town
 Gambaran satelit Google kedudukan George Town
  Rencana mengenai George Town

  Georgetown, Penang

Bandar di Pulau Pinang
Ibu negeri di Malaysia
Tapak Warisan Dunia di Malaysia
Petempatan pinggir laut di Malaysia