Glukosa 1-fosfat

Glukosa 1-fosfat (juga dipanggil ester Cori) ialah molekul glukosa dengan kumpulan fosfat pada karbon 1'. Ia boleh wujud sama ada dalam bentuk anomerik α atau β.

Tindak balas α-glukosa 1-fosfat

Katabolisme 
Dalam glikogenolisis, ia adalah hasil langsung tindak balas di mana glikogen fosforilase membelah molekul glukosa daripada struktur glikogen yang lebih besar. Kekurangan glikogen fosforilase otot dikenali sebagai penyakit simpanan glikogen jenis V (penyakit McArdle).

Untuk digunakan dalam katabolisme sel, ia mesti terlebih dahulu ditukar kepada glukosa 6-fosfat oleh enzim fosfoglukomutase dalam keseimbangan bebas. Satu sebab sel membentuk glukosa 1-fosfat dan bukannya glukosa semasa pemecahan glikogen ialah glukosa terfosforilasi sangat berkutub, dan tidak boleh meninggalkan membran sel serta ditandakan untuk katabolisme intraselular. Kekurangan fosfoglucomutase-1 dikenali sebagai penyakit simpanan glikogen jenis 14 (GSD XIV).

Anabolik 
Dalam glikogenesis, glukosa 1-fosfat bebas juga boleh bertindak balas dengan UTP untuk membentuk UDP-glukosa, dengan menggunakan enzim UDP-glukosa pirofosforilase. Ia kemudiannya boleh kembali kepada struktur glikogen yang lebih besar melalui glikogen sintase.

β-Glukosa 1-fosfat 
β-Glukosa 1-fosfat terdapat dalam beberapa mikrob. Ia dihasilkan dengan menyongsangkan α-glukan fosforilase termasuk maltosa fosforilase, kojibiose fosforilase dan trehalosa fosforilase dan kemudian ditukarkan kepada glukosa 6-fosfat oleh β-fosfoglukomutase.

Rujukan 

Ester fosfat
Organofosfat
Terbitan monosakarida
Laman-laman dengan terjemahan-terjemahan yang belum disemak