Pengangkut glukosa

Protein pages needing a picture

Pengangkut glukosa (glucose transporter, GLUT) ialah kumpulan protein membran luas yang memudahkan pengangkutan glukosa merentasi membran plasma, satu proses yang dikenali sebagai resapan berbantu. Oleh kerana glukosa adalah sumber tenaga yang penting untuk semua kehidupan, pengangkut ini terdapat dalam semua filum. Keluarga GLUT atau SLC2A ialah keluarga protein yang terdapat dalam kebanyakan sel mamalia. 14 jenis GLUT dikodkan oleh genom manusia. GLUT ialah sejenis protein pengangkut uniporter.

Sintesis glukosa bebas 
Kebanyakan sel bukan autotrof tidak dapat menghasilkan glukosa bebas kerana mereka ketiadaan ekspresi glukosa-6-fosfatase dan oleh itu, hanya terlibat dalam pengambilan glukosa dan katabolisme. Biasanya hanya dihasilkan dalam hepatosit, dan dalam keadaan berpuasa, tisu lain seperti usus, otot, otak, dan buah pinggang mampu menghasilkan glukosa berikutan pengaktifan glukoneogenesis.

Pengangkutan glukosa dalam mamalia 
GLUT ialah protein membran integral yang mengandungi 12 heliks merentangi membran dengan kedua-dua terminal amino dan karboksil terdedah pada bahagian sitoplasma membran plasma. Protein GLUT mengangkut glukosa dan heksosa berkaitan mengikut model konformasi ganti, yang meramalkan bahawa pengangkut mendedahkan tapak pengikat substrat tunggal ke arah sama ada di luar atau dalam sel. Pengikatan glukosa ke satu tapak menimbulkan perubahan konformasi berkaitan pengangkutan, dan membebaskan glukosa ke bahagian lain membran. Tapak pengikat glukosa dalam dan luar, nampaknya, terletak di segmen transmembran 9, 10, 11; juga, motif DLS yang terletak di segmen transmembran ketujuh boleh terlibat dalam pemilihan dan pertalian substrat yang diangkut.

Jenis 
Setiap isoform pengangkut glukosa memainkan peranan khusus dalam metabolisme glukosa yang ditentukan oleh corak ekspresi tisu, kekhususan substrat, kinetik pengangkutan, dan ekspresi terkawal dalam keadaan fisiologi yang berbeza. Sehingga kini, 14 ahli GLUT/SLC2 telah dikenal pasti. Berdasarkan persamaan urutan, keluarga GLUT telah dibahagikan kepada tiga subkelas.

Kelas I 
Kelas I terdiri daripada pengangkut glukosa dicirikan baik, yakni GLUT1-GLUT4.

Kelas II/III 
Kelas II terdiri daripada:

 GLUT5 (SLC2A5), pengangkut fruktosa dalam enterosit
 GLUT7 (SLC2A7), terdapat dalam usus kecil dan besar, mengangkut glukosa keluar dari retikulum endoplasma
 GLUT9 - (SLC2A9)
 GLUT11 (SLC2A11)

Kelas III terdiri daripada:

 GLUT6 (SLC2A6),
 GLUT8 (SLC2A8),
 GLUT10 (SLC2A10),
 GLUT12 (SLC2A12), dan
 GLUT13, juga pengangkut H+/myo-inositol HMIT (SLC2A13), terutamanya dinyatakan dalam otak.

Kebanyakan ahli kelas II dan III telah dikenal pasti baru-baru ini dalam carian homologi pangkalan data EST dan maklumat jujukan yang disediakan oleh pelbagai projek genom.

Fungsi isoform pengangkut glukosa baharu ini masih belum ditakrifkan dengan jelas pada masa ini. Beberapa daripadanya (GLUT6, GLUT8) diperbuat daripada motif yang membantu mengekalkannya secara intrasel, dan oleh itu, menghalang pengangkutan glukosa. Sama ada satu mekanisme wujud untuk menggalakkan translokasi permukaan sel bagi pengangkut ini tidak diketahui, tetapi ia telah ditetapkan dengan jelas bahawa insulin tidak menggalakkan translokasi permukaan sel GLUT6 dan GLUT8.

Rujukan 

Protein pengangkut