Sempadan Malaysia–Filipina

Sempadan Malaysia – Filipina ialah sempadan maritim yang terletak di Laut China Selatan, Sulu dan Celebes . Ia memisahkan negeri Sabah di Malaysia, yang terletak di pulau Borneo, dan Kepulauan Sulu di selatan Filipina.

Sempadan itu adalah hasil pembahagian Kesultanan Sulu melalui penyerahan wilayahnya kepada kuasa penjajah. British menguasai pantai timur laut Borneo, yang dikenali sebagai Borneo Utara dan seterusnya Sabah, manakala seluruh Kepulauan Sulu jatuh di bawah kawalan Sepanyol dan kemudiannya pemerintahan Amerika Syarikat. Filipina masih secara rasmi menuntut bahagian timur Sabah sebagai sebahagian daripada wilayahnya, dengan alasan kesahihan penyerahan oleh waris Sultan Sulu. , walaupun sudah dijelaskan pada Perjanjian 1903, mengenai pengesahan Penyerahan Sabah (Borneo Utara), yang dilakukan oleh Sultan Sulu kepada British.

Malaysia dan Filipina juga merupakan pihak dalam tuntutan multinasional ke atas Kepulauan Spratly dan kedua-dua negara mempunyai tuntutan bertindih ke atas beberapa pulau di kawasan Nusantara.

Hubungan sejarah penduduk yang tinggal di kedua-dua belah sempadan telah menyebabkan sempadan menjadi sangat berliang, dengan banyak pendatang haram dari Filipina ke Malaysia berlaku. Sempadan berliang itu juga mengakibatkan beberapa insiden serbuan rentas sempadan dan penculikan oleh kumpulan bersenjata dari Filipina ke atas bandar dan pusat peranginan Malaysia di beberapa kawasan di pantai timur Sabah.

Sempadan dan pertikaian 
Sempadan Malaysia–Filipina terdiri daripada dua bahagian. pada Segmen pertama ialah bahagian yang telah dibataskan melalui perjanjian. Segmen maritim kedua masih belum dibatasi kerana ia berada di kawasan Kepulauan Spratly di Laut China Selatan di mana kedua-dua negara mempunyai tuntutan bertindih ke atas pelantar benua dan pulau.

Sempadan yang ditentukan oleh perjanjian 
Tiga perjanjian mentakrifkan keluasan wilayah kepulauan Filipina, di mana dua daripadanya adalah relevan dari segi penentuan sempadan antara Malaysia dan Filipina. Perjanjian ketiga ialah berkenaan penyerahan beberapa pulau di Laut Sulu tetapi tidak termasuk sebarang klausa penentuan sempadan.

Perjanjian Paris 1898 antara Sepanyol dan Amerika Syarikat mentakrifkan perairan wilayah Filipina.  Hanya satu bahagian sempadan yang dihadkan oleh perjanjian ini adalah berkaitan dengan sempadan bersama antara kedua-dua negara. Regangan yang berkaitan terletak di antara pulau Palawan Filipina dan hujung utara negeri Sabah Malaysia di antara titik pusingan 7° 40' N 116° 0' E dan 7° 40' N 117° 0' E. Walaupun British tidak pihak dalam perjanjian ini, ia tidak pernah mencabar keluasan perairan wilayah Filipina selepas menduduki Borneo Utara (Sabah hari ini).  Malaysia juga tidak mencabar sempadan dan sebenarnya telah mengiktirafnya melalui peta 1979 yang mengikut bahagian sempadan ini sebagai keluasan perairan wilayahnya. 

Perjanjian kedua ialah mengenai Konvensyen mengenai Sempadan antara Kepulauan Filipina dan Negara Borneo Utara antara Amerika Syarikat dan United Kingdom yang ditandatangani di Washington, DC pada 2 Januari 1930. Perjanjian itu kemudiannya berkuat kuasa dengan Pertukaran Nota pada Tarikh 6 Julai 1932.   Amerika Syarikat adalah pemerintah berdaulat Filipina pada masa itu selepas memperolehnya dari Sepanyol di bawah perjanjian 1898 antara AS dan Sepanyol manakala UK adalah pemerintah kolonial Borneo Utara. Negeri-negeri moden Filipina dan Malaysia menjadi negeri pengganti kepada perjanjian tersebut. Perkara I perjanjian ini menetapkan titik perubahan bagi bahagian sempadan maritim yang ditetapkan antara Malaysia dan Filipina. Konvensyen itu meminda bahagian had yang ditakrifkan oleh perjanjian 1898 kepada penjajaran semasa sempadan Malaysia–Filipina di Laut Sulu, antara titik 7° 40' N 117° 0' E dan 4° 45' N 120° 0' E .

Tiada tiga titik biasa untuk Indonesia, Malaysia dan Filipina di Laut Sulawesi yang ditubuhkan, kerana perjanjian ini tidak melibatkan Belanda, sebagai pemerintah kolonial yang kini dikenali sebagai Indonesia, sebagai penandatangan. Ketiga-tiga negara itu juga tidak berunding untuk tri-point bersama selepas kemerdekaan mereka. Malah, Indonesia dan Malaysia kini terlibat dalam pertikaian akibat tuntutan bertindih pelantar benua di Laut Celebes dan rundingan untuk mewujudkan tripoint nampaknya tidak mungkin untuk masa terdekat.

Sempadan yang dipertikaikan 
Kedua-dua Malaysia dan Filipina juga mempunyai tuntutan bertindih ke atas pelantar benua dan pulau-pulau di kawasan Kepulauan Spratly di Laut China Selatan. China/Taiwan dan Vietnam yang juga turut menuntut seluruh kawasan Kepulauan Spratly sebagai sebahagian daripada wilayah dan perairan wilayah mereka manakala sebahagian kecil kawasan tuntutan bertindih oleh Malaysia dan Filipina turut dituntut oleh Brunei.

tuntutan Malaysia 
Malaysia mendasarkan tuntutannya pada peraturan Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Undang-undang Laut, dengan jarak . Pada tahun 1979, ia menerbitkan peta laut wilayah dan pelantar benua yang menggambarkan tuntutannya ke atas kawasan itu.

Tuntutan Filipina menyebabkan sempadan yang ada dituntut oleh Malaysia di atas dipertikaikan dari pertengahan antara Titik 53 dan Titik 54 dan seterusnya sehingga Titik 66 yang merupakan titik permulaan barat perjanjian yang ditakrifkan, dan dengan itu dipersetujui, sempadan antara kedua-dua negara.

tuntutan Filipina 
Tuntutan Filipina di kawasan Kepulauan Spratly, yang dikenali sebagai Kepulauan Kalayaan, adalah berdasarkan penemuan dan kesinambungan geografi. Perairan wilayah tuntutan itu telah diisytiharkan oleh Presiden Ferdinand Marcos dalam Dekri Presiden 1596 pada Tarikh 11 Jun 1978. Tuntutan itu diperkukuh lagi dalam Akta Garis Pangkal Kepulauan Filipina (Akta Republik No. 9522) yang ditandatangani oleh Presiden Gloria Macapagal-Arroyo pada 11 Mac 2009.

Lihat juga 

 sempadan Indonesia–Filipina
 hubungan Malaysia–Filipina
 Kepulauan Spratly

Rujukan 

Sempadan Malaysia
Sempadan Filipina–Malaysia
Laman-laman dengan terjemahan-terjemahan yang belum disemak