Cempaka kuning

Cempaka kuning, cempaka merah, cempaka atau cempa (nama botani: Magnolia champaca) ialah sejenis bunga daripada spesies tumbuhan dalam keluarga Magnoliaceae. Tumbuhan ini berasal dari ekozon Indomalaya yang terdiri daripada Asia Selatan, Tibet serta barat daya Yunnan di selatan China, Indochina dan Asia Tenggara. Ia boleh ditemui di kawasan-kawasan ekologi hutan tropika dan subtropika lembap pada ketinggian 200-1,600 meter.

Ia dikenali dengan baunya yang kuat dan harum.

Penamaan 
Perkataan cempaka () dan cempa () menyerap daripada perkataan . Nama cempa digunakan di Semenanjung Melayu.

Botani 
Pokok cempaka kuning tumbuh sehingga ketinggian 50 m. Helai daunnya  hijau dan besar dengan ukuran 10-30 sentimeter panjang dan 4-10 sm lebar.

Pokok cempaka berbunga selepas 4-5 tahun, tempoh berbunganya sekali dari bulan Jun hingga bulan September atau sepanjang tahun bergantung kepada cuaca tempatan. Sekuntum bunga cempaka terdiri daripada 10-20 kelopak yang lebat dan panjang dengan ukuran 3-5.5 sm.

Buahnya berbentuk bujur dengan ukuran 7-15 sm panjang; setiap biji buah pokok cempaka mengandungi 2-4 butir biji benih. Burung juga menggemari buah dari pokok ini.

Hubungan dengan manusia 
Bunga cempaka pernah dicadangkan sebagai bunga kebangsaan Persekutuan Tanah Melayu tidak lama selepas kemerdekaannya dimasyhurkan sebelum dikalahkan oleh bunga raya pada 1960.

Ia ditanam untuk pembalakan dan juga pokok lanskap di bandar-bandar.

Lihat juga 
 Cempaka putih

Rujukan

Pautan luar 
 Profil spesies di Sistem Maklumat Biokepelbagaian Malaysia
 Profil spesies di Flora and Fauna Web Lembaga Taman Negara Singapura

Bunga