Buya Hamka (filem)

Buya Hamka ialah filem drama biografi Indonesia 2023 yang diarahkan oleh Fajar Bustomi dan dibintangi oleh Vino Bastian sebagai Hamka. Filem ini menampilkan barisan pelakon seperti Laudya Cynthia Bella, Donny Damara, Desy Ratnasari dan Ben Kasyafani.

Rancangan pembuatan filem Buya Hamka terbit pada 2015 dalam mesyuarat antara Ketua Majelis Ulama Indonesia (MUI) Din Syamsuddin dengan Ir. Chand Parwez Servia. Pengeluarannya dilakukan oleh Falcon Pictures dan Starvision Plus bersama dengan MUI selaku penasihat pembuatan filem.

Buya Hamka Vol. II yang menjadi sekuel bagi bahagian pertama filem akan ditayangkan pada Aidil Adha 2023.

Sinopsis 
Hamka menjadi ketua Muhammadiyah di Makassar, dan berjaya memberikan kemajuan pesat terhadap pertubuhan tersebut. Hamka juga mula menulis sastera akhbar dan ceritanya disukai para pembaca. Hamka dan keluarganya kemudian pindah ke Medan ketika Hamka diangkat menjadi pemimpin redaksi majalah Panduan Masyarakat. Kedudukan ini membuat Hamka mula bercanggah dengan pihak penjajah Jepun sehingga perlu ditutup kerana dianggap berbahaya. Kehidupan keluarga Hamka pun tergoncang ketika salah satu anak mereka meninggal kerana sakit. Usaha-usaha Hamka untuk melakukan pendekatan dengan pihak Jepun malah dianggap sebagai pensubahat dan dimusuhi sehingga Hamka diminta untuk berundur dari jawatannya sebagai ketua Muhammadiyah.

Barisan pelakon

Pengeluaran

Praproduksi 

Idea pembuatan filem mengenai Hamka pertama kali digagas oleh Majelis Ulama Indonesia (MUI) pada 2014 semasa Din Syamsuddin berkhidmat sebagai Ketua MUI. Gagasan MUI terungkap ke awam dalam pemberitaan Republika pada Mac 2014. Disebutkan, MUI telah bertemu dengan keluarga Hamka dan menyampaikan rancangan pembuatan filem. MUI berperanan sebagai pemilik idea serta terlibat dalam merancang, membentuk pasukan, mencari penerbit yang layak, mencari penaja, pelabur, dan pengarah.

Pada 4 November 2014, Din menawar kepada Chand Parwez, penerbit Starvision Plus untuk membuat filem tentang Hamka. Membalas tawaran MUI, Chand Parwez menghadiri mesyuarat di Pejabat MUI. Pada 6 Januari 2015, MUI dan Starvision menandatangani memorandum kesefahaman. Chand Parwez mengatakan untuk pemilihan judul mahupun kru filem, Starvision akan berbincang dengan MUI sebagai penasihat pembuatan filem. Menurutnya, ini merupakan filem Indonesia pertama di mana rumah pengeluarannya bekerja sama dengan MUI.

Chand memberi tugas penulisan kepada Alim Sudio yang dikenal sebagai penulsi bagi filem Syurga yang Tak Dirindukan, Ayat-Ayat Cinta 2 dan Guru Ngaji. Menurut Chand, pengerjaan skrip perlu disemak berkali-kali kerana dirasa belum cocok. Naskah filem Buya Hamka menghabiskan masa penggarapan selama tiga tahun dengan keseluruhan 12 rancangan skrip. Alim Sudio mengatakan, masa tersebut merupakan tempoh terlama beliau merancang senario filem. Dalam skripnya, Alim merangkum kecintaan Hamka "yang amat sangat besar terhadap Indonesia, terhadap Islam, terhadap keluarga, dan terhadap kemanusiaan".

Pada 2016, keluarga Hamka telah menandatangani dan menyerahkan surat kuasa untuk membuat filem Buya Hamka. Pada 17 November 2016, putera Hamka, Afif menyerahkan surat kuasa dari keluarga kepada MUI.

Dalam laporan Media Indonesia pada September 2018, proses pengerjaan filem disebutkan sudah menyelesaikan tahap penulisan senario dan pemilihan para pemain. Tugas pengarah dipercayakan kepada Fajar Bustomi yang mengarah filem Dilan 1990 dan sekuelnya Dilan 1991 serta Milea. Fajar ikut melakoni penyelidikan mengenai Hamka, termasuk hal terperinci mengenai cara bicara Hamka dengan keluarganya. Walaupun beliau pernah berjumpa langsung dengan Hamka dalam hidupnya, beliau merasa dekat melalui membaca karya-karyanya.

Pemilihan pelakon 
Senarai pelakon siri filem Buya Hamka diumumkan secara serentak ke awam dalam sidang media pada 25 Mac 2019 di Pejabat Falcon Pictures, Duren Tiga, Jakarta Selatan. Watak utama dalam filem, iaitu Hamka, dilakonkan oleh Vino G. Bastian. Vino mengaku sudah menerima tawaran lakonan pada 2017, tetapi semasa itu, dirinya sudah menerima tawaran bagi Chrisye. Agar boleh mendalami watak Hamka, Vino tidak mengambil tawaran filem selepas menyelesaikan penggambaran Wiro Sableng. Beliau bertemu keluarga Hamka dan melepasi proses pemilihan. Dalam penyelidikan lakonan, beliau membaca karya Hamka seperti Di Bawah Lindungan Ka'bah dan Tenggelamnya Kapal Van der Wijck.

Laudya Cynthia Bella menjadi pelakon bagi Sitti Raham, isteri Hamka. Menurut Bella, watak Sitti Raham ialah seorang "pemberi, penyayang, dan kuat". Filem ini menyoroti keadaan sukar dan perjuangan Sitti Raham ketika Hamka diasingkan pada zaman Soekarno. Mengulas skrip dialog, Bella mengaku "sangat dihargai" kerana di setiap adegannya "tidak terdapat sentuhan dengan lawan jenis".

Dalam filem Buya Hamka, salah satu cabaran yang perlu dihadapi Vino dan Bella ialah bahasa; Vino perlu berdialog dalam bahasa Arab. Dengan itu, Vino belajar bahasa itu selama dua bulan. Sementara itu, Bella juga perlu fasih berbahasa Minang. "Kalau bahasa dihapal mudah yah, tapi ini bahasa dibuat dialog sukar. Untuk jadi rasa ke hati itu perlu connect, itu perlu masa yang panjang dan perlu masa yang banyak," katanya. Bella mengaku menjalani latihan lakonan selama 23 hari.

Desy Ratnasari persembahan sebagai ibu Hamka, Safiyah, dan Donny Damara berperanan sebagai si ayah, Abdul Karim Amrullah. Desy Ratnasari diketahui kali terakhir berlakon dalam filem penuh adalah dalam Kun Fayakuun pada 2008, dan setelahnya, lebih sering persembahan dalam beberapa judul filem televisyen (FTV). Selain itu, filem Buya Hamka didukung oleh barisan pelakon seperti Ayudia Bing Slamet, Mawar de Jongh, Mellya Baskarani, Ben Kasyafani, Verdi Solaiman, Rifnu Wikana, Rey Bong, Marthino Lio, Alfie Alfandy, Yoga Pratama, Ayu Laksmi, Wafda Saifan dan Ade Firman.

Penggambaran 
Penggambaran utama filem Buya Hamka telah bermula pada April 2019 di beberapa bandar dan daerah Indonesia, termasuk kampung halaman Hamka. Di Sumatera Barat, lokasi pengambilan gambar dilakukan di Tasik Maninjau, Lembah Harau, Bukik Takuruang dan Bukik Bulek. Selain Indonesia, penggambaran turut dibuat di Kaherah, Mesir dengan melibatkan pelajar-pelajar di sana. Rancangan penggambaran dikatakan selesai pada 15 Julai 2019. Filem Buya Hamka menghabiskan anggaran sebesar 70 bilion rupiah.

Tayangan 
Filem Buya Hamka dibagi menjadi tiga bahagian berdurasi 7 jam, dengan Buya Hamka Vol. I ditayangkan pada 20 April 2023.

Rujukan

Pautan luar 

 
Hamka
Filem Falcon Pictures
Filem berdasarkan kejadian sebenar
Filem sejarah
Filem biografi
Filem drama
Filem bahasa Indonesia
Filem Indonesia tahun 2023
Filem Indonesia