Kriminologi

Kriminologi (dari bahasa Latin , "tuduhan", dan Yunani Purba , -logia, daripada λόγος logos yang bermaksud: "perkataan, sebab") ialah kajian antara disiplin jenayah dan tingkah laku menyimpang. Kriminologi ialah bidang pelbagai disiplin dalam kedua-dua sains tingkah laku dan sosial yang menggunakan terutamanya penyelidikan warga ahli sosiologi, saintis politik, ahli ekonomi, ahli sosiologi undang-undang, ahli psikologi, ahli falsafah, pakar psikiatri, pekerja sosial, ahli biologi, ahli antropologi sosial, sarjana undang-undang dan kehakiman serta proses yang mentakrifkan pentadbiran keadilan dan sistem keadilan jenayah.

Ahli kriminologi ialah orang yang bekerja dan menyelidik kajian jenayah dan tindak balas masyarakat terhadap jenayah. Sesetengah ahli kriminologi meneliti corak tingkah laku penjenayah yang mungkin. Secara amnya, ahli kriminologi menjalankan penyelidikan dan penyiasatan, membangunkan teori dan menganalisis corak empirikal.

Kepentingan ahli kriminologi termasuk kajian sifat jenayah dan penjenayah, asal-usul undang-undang jenayah, etiologi jenayah, reaksi sosial terhadap jenayah, dan fungsi agensi penguatkuasaan undang-undang dan institusi hukuman. Secara umum, boleh dikatakan bahawa kriminologi mengarahkan siasatannya melalui tiga garis: pertama, ia menyiasat sifat undang-undang jenayah dan pentadbirannya serta keadaan di mana ia berkembang; kedua, ia menganalisis punca jenayah dan keperibadian penjenayah; dan ketiga, ia mengkaji kawalan jenayah dan pemulihan pesalah. Oleh itu, kriminologi merangkumi dalam skopnya aktiviti badan perundangan, agensi penguatkuasaan undang-undang, institusi kehakiman, institusi pembetulan dan agensi pendidikan, swasta dan sosial awam.

Sejarah akademik 
Kriminologi akademik moden mempunyai akar langsung dalam "antropologi jenayah" sekolah Itali pada abad ke-19, di mana menurut ahli sejarah Mary Gibson"menyebabkan pemfokusan semula ketara perbincangan kriminologi di seluruh Eropah dan Amerika Syarikat daripada undang-undang kepada penjenayah. Walaupun 'sekolah Itali' ini diserang, dan sebahagiannya digantikan di negara-negara seperti Perancis oleh teori penyimpangan 'bersosiologi', mereka mengekalkan tumpuan baru pada penjenayah." Menurut Gibson, istilah kriminologi kemungkinan besar dicipta pada 1885 oleh profesor undang-undang Itali Raffaele Garofalo sebagai . Pada akhir abad ke-19, ahli antropologi Perancis Paul Topinard menggunakan istilah Perancis setara, .

Kriminologi berkembang dengan ketara sebagai satu disiplin pada suku pertama abad ke-20. Dari 1900 hingga 2000, bidang penyelidikan ini melalui tiga fasa penting di Amerika Syarikat: (1) Zaman Keemasan Penyelidikan (1900–1930) yang telah digambarkan sebagai pendekatan berbilang faktor, (2) Zaman Keemasan Teori (1930 –1960) yang berusaha untuk menunjukkan had penghubung secara sistematik penyelidikan kriminologi kepada teori, dan (3) tempoh selanjutnya yang menampakkan titik perubahan penting untuk kriminologi.

Aliran pemikiran 
Terdapat tiga aliran pemikiran utama dalam teori kriminologi awal yang merangkumi tempoh dari pertengahan abad ke-18 hingga pertengahan abad ke-20: klasik, positivis, dan Chicago. Aliran pemikiran ini digantikan oleh beberapa paradigma kriminologi kontemporari seperti perihal subbudaya, kawalan, ketegangan, pelabelan, kriminologi kritikal, kriminologi budaya, kriminologi pascamoden, kriminologi feminis, kriminologi queer dan lain-lain.

Jenis dan definisi jenayah 
Kedua-dua sekolah positivis dan klasik mengambil pandangan konsensus tentang jenayah: bahawa jenayah adalah perbuatan yang melanggar nilai dan kepercayaan asas masyarakat. Nilai dan kepercayaan itu dimanifestasikan sebagai undang-undang yang dipersetujui masyarakat. Walau bagaimanapun, terdapat dua jenis undang-undang:

 Undang-undang semula jadi berakar umbi dalam nilai teras yang dikongsi oleh banyak budaya. Undang-undang semula jadi melindungi daripada bahaya kepada orang (cth. pembunuhan, rogol) atau harta benda (ct. kecurian, rompakan), dan membentuk asas sistem common law.
 Statut digubal oleh badan perundangan, dan mencerminkan adat budaya semasa, walaupun beberapa undang-undang mungkin menjadi kontroversi, contohnya undang-undang yang melarang penggunaan ganja dan perjudian. Kriminologi Marxis, kriminologi konflik dan kriminologi kritikal mendakwa bahawa kebanyakan hubungan antara negara dan warganegara adalah tidak bermuafakat dan, oleh itu, undang-undang jenayah tidak semestinya mewakili kepercayaan dan kehendak awam: ia dilaksanakan untuk kepentingan kelas pemerintah atau dominan. Kriminologi sayap kanan yang lebih cenderung menganggap bahawa terdapat kontrak sosial yang sama antara negara dan warganegara.

Terdapat gerakan dalam teori kriminologi kontemporari untuk beralih daripada pluralisme liberal, budaya, dan pascamodenisme dengan memperkenalkan istilah jagat "mudarat" ke dalam perbahasan kriminologi sebagai pengganti istilah undang-undang "jenayah".

Subtopik 
Bidang pengajian kriminologi termasuk:

 Kriminologi perbandingan, iaitu kajian tentang fenomena sosial jenayah merentas budaya, untuk mengenal pasti perbezaan dan persamaan dalam corak jenayah. 
 Pencegahan jenayah
 Perangkaan jenayah
 Tingkah laku jenayah
 Kerjaya dan pemberhentian jenayah
 Keganasan rumah tangga
 Tingkah laku menyimpang
 Penilaian agensi keadilan jenayah
 Takut jenayah
 Kajian Mangsa Jenayah Antarabangsa
 Kenakalan remaja
 Penologi
 Sosiologi undang-undang
 Viktimologi

Lihat juga 

 Kriminologi antropologi
 Sains jenayah
 Psikologi forensik
 Sains Forensik
 Pantang larang
 Kriminologi awam

Rujukan 

Cabang sosiologi (antara disiplin)
Psikologi forensik
Sains sosial
Sains tingkah laku
Disiplin akademik
Kriminologi
Psikologi jenayah