Pertikaian Pulau Ligitan dan Sipadan

Pertikaian Pulau Ligitan dan Sipadan [2002] ICJ 3 merupakan pertikaian wilayah antara Indonesia dan Malaysia di atas dua pulau di Laut Sulawesi, iaitu Pulau Ligitan dan Sipadan. Pertikaian itu bermula pada 1969 dan sebahagian besarnya diselesaikan oleh Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ) pada tahun 2002, yang berpendapat bahawa kedua pulau tersebut adalah milik Malaysia.

Latar belakang
Pulau Ligitan dan Sipadan ialah dua pulau kecil yang terletak di Laut Sulawesi di pesisir tenggara negeri Malaysia di Sabah. Kedaulatan ke atas pulau-pulau telah dipertikaikan oleh Indonesia dan Malaysia sejak 1969 dan dipergiatkan pada tahun 1991 apabila Indonesia mendapati Malaysia telah membina beberapa kemudahan pelancong di pulau Sipadan. Indonesia mendakwa ia telah membuat perjanjian lisan dengan Malaysia pada tahun 1969 untuk membincangkan persoalan kedaulatan ke atas pulau-pulau. Malaysia bagaimanapun menafikan tuduhan perjanjian di antara mereka, mengekalkan bahawa pulau-pulau itu sentiasa menjadi sebahagian daripada wilayah negara Sabah. Kedua-dua negara tidak memecah zon maritim mereka di kawasan itu dan mahkamah tidak diminta memerintah perkara selanjutnya. Pada 2 November 1998, kedua-dua negara bersetuju untuk membawa perkara itu ke Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ).

Kerajaan Filipina meminta campur tangan
Filipina telah memohon semasa prosiding campur tangan atas kes itu berdasarkan tuntutan mereka ke utara Borneo. Menurut pihak Filipina, pewaris Sultan Sulu telah menyerahkan hak mereka ke Borneo Utara (sekarang Sabah) ke Filipina pada tahun 1962. Walau bagaimanapun, majoriti orang di wilayah itu memilih untuk menjadi sebahagian daripada Malaysia pada tahun 1963 dan bukan Filipina sebagaimana yang dilihat di bawah pungutan suara yang dianjurkan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Motif Filipina untuk campurtangan dipersoalkan oleh mahkamah, sama ada Filipina mempunyai "kepentingan undang-undang yang cukup kuat" dengan Indonesia dan Malaysia. Mahkamah sangat menolak percubaan campur tangan Filipina dan dengan demikian menyatakan bahawa permintaan yang dibuat oleh Filipina tidak berkaitan dengan perkara perkara itu. Pertanyaan Filipina ditolak sepenuhnya pada Jun 2001 apabila selepas perbicaraan secara lisan mahkamah mengundi dengan mengira sebanyak empat belas undi kepada satu.

Keputusan mahkamah
Kedua-dua pulau tersebut pada asalnya dianggap sebagai terra nullius. Tetapi sebagai pendahulu Malaysia, Great Britain, pulau-pulau yang dibangunkan dengan ketara berbanding dengan pendahulu Indonesia, Belanda, terutamanya selepas pembentukan Malaysia sebagai negara mahkamah menggunakan ini sebagai sebab utama memutuskan untuk menganugerahkan pulau-pulau ke Malaysia berdasarkan "pekerjaan berkesan" mereka. Di samping itu, ia juga mengakui kedua-dua pulau itu jauh lebih dekat dengan Malaysia daripada Indonesia serta dokumentasi terawal dari Malaysia melalui Perjanjian British 1878 dengan Kesultanan Sulu di mana ketika itu mereka memperoleh wilayah Kesultanan sebagai sebahagian daripada British Borneo, sedangkan tuntutan Indonesia sebahagian besarnya berdasarkan pada Perjanjian Batas antara Great Britain dan Belanda 1891.

Lihat juga
 Hubungan luar negeri Indonesia
 Hubungan luar negeri Malaysia
 Sempadan Indonesia–Malaysia

Rujukan

2002 di Malaysia
Hubungan Indonesia–Malaysia
Pertikaian wilayah Malaysia
Sempadan Indonesia–Malaysia