Lubok Antu

Lubok Antu ialah sebuah daerah di Bahagian Sri Aman, di Sarawak, Malaysia. Ia berbatasan dengan Badau, di Kalimantan Barat, Indonesia. Sebilangan besar penduduknya merupakan kaum Iban. Aktiviti ekonomi utama di daerah ini adalah aktiviti pertanian.

Etimologi
Nama Lubok Antu dikatakan berasal daripada peristiwa peperangan yang sering berlaku dalam kalangan masyarakat Iban pada suatu masa dahulu. Peperangan yang berlaku menyebabkan banyak kehilangan nyawa dan mayat-mayat yang terkorban dihanyutkan arus deras dari hulu Sungai Batang Ai ke suatu lubuk di hilir sungai. Tiada siapa yang berani menguruskan mayat-mayat yang telah tersadai di lubuk tersebut. Lubuk di mana mayat tersadai itu pula mula dianggap berpuaka oleh penduduk tempatan, maka lahirlah nama Lubok (lubuk) Antu (hantu/puaka).

Terdapat juga cerita legenda masyarakat setempat mengenai asal-usul nama Lubok Antu. Menurut legenda tersebut, suatu ketika dahulu ada dua orang adik-beradik bernama Chiri dan Jampi. Suatu hari, mereka pergi ngamboh parang (Nempek parang). Sekembalinya daripada ngamboh, mereka telah terserempak dengan Bunga Nuing iaitu Orang Panggau atau Orang Kayangan. Mereka dicabar oleh Bunga Nuing untuk beradu ketajaman parang. Dalam peraduan itu Bunga Nuing telah mansap (menetak) batu yang terdapat di tepi sebuah lubuk. Bunga Nuing yang menetak batu tersebut bukanlah golongan manusia biasa dan masyarakat tempatan pada masa itu pun beranggapan bahawa lubuk tersebut ada berpuaka atau berhantu. Semenjak itu, daerah ini secara keseluruhan telah dikenali sebagai Lubok Antu. Batu yang ditetak oleh Bunga Nuing masih ada sehingga sekarang.

Sejarah
Lubok Antu telah wujud seawal era penjajahan sekitar awal tahun 1800-an. Menurut orang-orang tua, 2-3 buah kedai pertama yang didirikan dahulu terletak berdekatan dengan Klinik Kesihatan Lubok Antu sekarang. Lokasinya kira-kira 20 meter dari tebing Sungai Batang Ai. Kedai-kedai tersebut memenuhi keperluan penduduk yangnya yang terdiri daripada komuniti Cina, Melayu dan Iban yang kebanyakannya tinggal di sepanjang sungai Batang Ai, Sungai Engkari dan Sungai Lemanak. Pada masa kini, kedai-kedai tersebut telah dipindahkan ke lokasi lain.

Sekitar tahun 80-an, program penempatan semula penduduk dijalankan di Lubok Antu bagi memberi ruang kepada pembangunan empangan hidroelektrik pertama Sarawak.

Demografi

Etnik dan Agama
Jumlah penduduk mengikut kumpulan etnik di Daerah Lubok Antu, Malaysia, 2010.

92% daripada jumlah penduduk di sini beragama Kristian, 6% beragama Buddha/Taoisme dan selebihnya beragama Islam. 
95% daripada penduduk Iban di sini menganut agama Kristian Anglican manakala sebilangan kecil daripada mereka menganut kepercayaan campuran.

Masyarakat Iban tempatan di kawasan ini menyambut perayaan Gawai Dayak dan juga Hari Krismas. Upacara tradisi seperti Gawai Kelingkang, Gawai Kenyalang, Sandau Ari dan upacara miring yang merupakan lambang budaya Iban  masih diamalkan walaupun di sesetengah kawasan upacara tersebut digantikan dengan bacaan doa para penganut Kristian.

Bahasa
Bahasa Iban merupakan bahasa pertuturan atau lingua franca di daerah ini.

Pentadbiran
Daerah Lubok Antu dibahagikan dan diuruskan oleh Majlis Daerah Lubok Antu (MDLA). Antara daerah kecil di bawah pentadbiran MDLA ialah:
 Daerah Kecil Engkilili

Ekonomi
Kebanyakan masyarakat Iban di sini mengamalkan sistem pertanian pindah bagi tanaman padi. Aktiviti lain termasuklah menoreh getah dan menanam kelapa sawit. Aktiviti perniagaan kecil-kecilan dalam menghasilkan produk tempatan seperti ikan tilapia merah yang sangat popular, ikan tengadak dan hasil tani tempatan juga dijalankan.

Pertanian
Pertanian merupakan aktiviti turun-temurun penduduk di Lubok Antu. Dahulu aktiviti pertanian dijalankan secara tradisional, tetapi kini  aktiviti pertanian komersial turut dijalankan seiring perkembangan teknologi. Antara aktiviti pertanian yang dijalankan penduduk termasuklah penanaman padi bukit dan paya, getah, kelapa sawit, lada, koko dan sebagainya. Badan-badan kerajaan seperti Jabatan Pertanian, RISDA, Lembaga Minyak Sawit Malaysia, Lembaga Getah Malaysia dan banyak lagi memberi bantuan dari segi pemberian khidmat nasihat kepada penduduk tempatan yang terlibat dengan aktiviti pertanian.

Perikanan
Lubok Antu merupakan kawasan yang sangat seusai bagi aktiviti penternakan ikan dalam sangkar di Sarawak. Sangkar-sangkar tersebut dibina di tasik yang terletak di Empangan Hidroelektrik Batang Ai. Kerja-kerja penternakan dikendalikan oleh para penduduk yang menganggotai Persatuan Peladang Lubok Antu. Antara ikan yang diternak ialah tilapia, patin, baung dan belida. Saiz sangkar yang digunakan berukuran kira-kira 10 meter persegi. Terdapat lebih 20 buah sangkar ikan yang telah dibina setakat ini tasik tersebut. Ikan-ikan akan dijual setelah diternak dalam tempoh 4 bulan pada harga RM8.00 sekilogram mengikut jenis ikan. Ikan yang sudah dibersihkan akan mendapat permintaan yang tinggi berbanding ikan segar. Jualan ikan akan dilakukan sekali dalam tempoh dua minggu kepada pemborong yang memasarkannya ke Bandaraya Kuching.

Penternakan
Penternakan merupakan aktiviti sampingan yang dilakukan oleh penduduk Lubok Antu selain daripada aktiviti pertanian dan perniagaan. Antara haiwan ternakan ialah ayam, itik, khinzir dan ikan dalam sangkar atau dalam tong. Sebagai usaha kerajaan untuk meningkatkan pendapatan penduduk setempat, beberapa agensi kerajaan seperti Jabatan Pertanian Sarawak telah diamanahkan untuk membantu penduduk tempatan dengan menyalurkan bantuan seperti projek 1Azam kepada penerima-penerima terpilih.

Keusahawanan
Terdapat empat buah kedai runcit yang dimiliki oleh penduduk bumiputera dan manakala 94 buah lagi diusahakan oleh kaum Cina. Ini menunjukkan tiada halangan bagi mana-mana kaum untuk turut sama bersaing secara sihat dalam bidang perniagaan. Di samping itu, terdapat kilang kelapa sawit di bawah pengurusan Lembaga Penyatuan Dan Pemulihan Tanah Sarawak (SALCRA) turut membuka peluang pekerjaan kepada penduduk di kawasan ini.

Kemudahan Awam Lain

Mahkamah Undang-Undang dan Penguatkuasaan Undang-Undang
 Ibu Pejabat Polis Daerah Lubok Antu

Penjagaan Kesihatan
 Klinik Kesihatan Lubok Antu

Lain-Lain
 Dewan Kompleks Sukan Lubok Antu

Pendidikan
Tiada kampus Institut Pengajian Tinggi Awam (IPTA) atas  swasta (IPTS) di Daerah Lubok Antu setakat ini. Antara institusi persekolahan menengah, rendah dan pendidikan awal yang ada di daerah ini ialah :
 Sekolah Menengah Kebangsaan Lubok Antu
 Sekolah Kebangsaan Lubok Antu
 Tadika Kemas Lubok Antu

Tarikan

Antara tarikan yang boleh dilawati di daerah Lubok Antu ialah:
 Aiman Batang Ai Resort Lubok Antu
 Taman Negara Batang Ai
 Wong Merah Lubok Antu
 Lubok Kasai Nanga Sumpa
 Menyang Tais Lubok Antu
 Pangkalan Hidro Batang Ai

Rujukan

Pautan luar 
 Majlis Daerah Lubok Antu 

Tempat di Sarawak
Lintasan sempadan Indonesia–Malaysia