Wilayah Bebas Trieste

Wilayah Bebas Trieste (, ; ) merupakan sebuah kawasan bebas terletak dalam Eropah Tengah antara utara Itali dan Yugoslavia menghadap utara Laut Adriatik. Kawasan ini dipertanggungjawabkan secara langsung oleh Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu berikutan Perang Dunia Kedua.

Kawasan ini diagihkan antara kedua-dua negara jirannya secara de facto pada 1954 di mana ia dirasmikan oleh Perjanjian Osimo 1975, yang turut diratifikasikan pada tahun 1977.

Gambaran umum
Kota Trieste merupakan sebahagian daripada sebuah pelabuhan terpenting dalam Kerajaan Habsburg sejak ia diambil alih empayar tersebut pada 1382. Kawasan Istria pula dibahagikan antara kerajaan tersebut (di tengah, utara dan timur) dan Republik Venezia (di barat dan selatan). Kawasan keseluruhannya mempunyai kepelbagaian penduduk mengikut bahasa dan kaum, di mana majoriti penutur bahasa Itali hidup bersama minoriti-minoriti orang Slovenia, Serb, Croatia, Yunani dan Yahudi.

Pihak Itali mengilhak Trieste, Istria dan sebahagian kawasan Slovenia pada 1921 tidak lama selepas Perang Dunia Pertama, lalu membentuk kawasan bernama Venezia Giulia, di mana banyak warga berbangsa Slav ditindas rejim fasis Mussolini. Kawasan ini diambil alih tentera Jerman Nazi selepas runtuhnya pemerintahan Mussolini lalu ia dijadikan suatu kawasan operasi (Operationszone Adriatisches Küstenland, "Kawasan Operasi Pesisiran Adriatik]]. Pihak tentera tersebut menyerah kalah pada 1 Mei 1945 setelah dikepung pihak tentera Yugoslav dan Divisyen Kedua New Zealand berikutan suatu konflik bersenjata di Opicina. Kedamaian sementara wujud di kawasan tersebut sehingga suatu perjanjian ditandatangani di Duino pada 10 Jun yang membentuk Garisan Morgan. Tentera Yugoslav menarik diri dari kawasan tersebut pada lusa harinya.

Pada bulan Januari 1947, Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu meluluskan suatu "Resolusi 16" di bawah Perkara 24 piagamnya yang menyeru kepada pembentukan suatu negara bebas dalam kota ini serta kawasan sekelilingnya. Suatu statut kekal menentukan peruntukan untuk pembentukan negara ini diiktiraf undang-undang antarabangsa di bawah seorang gabenor disahkan Penguasa Pihak Empat (Quartipartite Powers). 

Wilayah ini didirikan pada tanggal 10 Februari 1947 berdasarkan protokol Perjanjian Damai dengan Itali, dengan tujuan menampung populasi Trieste yang memiliki keanekaragaman kaum dan budaya dalam satu negara berdaulat yang berkecuali dari mana-mana pihak yang berperang. Ia juga didirikan untuk meredakan sebarang persengketaan yang wujud antara Itali dan Yugoslavia yang disebabkan oleh kedudukan Trieste yang berstrategi dalam perdagangan dengan Eropah Tengah, laliu menjadi rebutan kedua-dua kawasan tersebut. Pembaagian kawasan ini membentuk dua zon:
 Zon A yang terdiri dari kota pelabuhan Trieste dan pesisir di barat laut
 Zon B yang terdiri dari sebahagian kecil semenanjung Istria

==

Rujukan