Bangsamoro

Bangsamoro, secara rasminya Wilayah Autonomi Muslim Mindanao Bangsamoro (BARMM) (; , Manṭiqah banjisāmūrū dhātiyyah al-ḥukm), ialah sebuah wilayah autonomi yang terletak di selatan Filipina.

Menggantikan Wilayah Autonomi Islam Mindanao (ARMM), BARMM dibentuk dengan pengesahan undang-undang tubuhnya sendiri, Undang-undang Asas Bangsamoro disusuli dua bahagian referendum di Selatan Mindanao diadakan pada 21 Januari  dan 6 Februari 2019. Pengesahan undang-undang ini disahkan beberapa hari kemudian iaitu pada 25 Januari oleh Suruhanjaya Pilihan raya Filipina (COMELEC).

Penubuhan Bangsamoro ini ialah kemuncak kepada perbincangan damai yang dilakukan beberapa tahun antara pemerintah Filipina dan beberapa kumpulan pejuang autonomi; seperti Barisan Pembebasan Islam Moro (MILF), yang menolak keabsahan ARMM dan menyeru penubuhan sebuah wilayah dengan lebih kuasa diberikan oleh pemerintah negara. Sebuah perjanjian rangka yang dikenali sebagai Perjanjian Komprehensif Bangsamoro yang merupakan perbincangan antara pentadbiran Aquino dan MILF pada 2014. Selepas bersambungnya rundingan dan debat melibatkan beberapa peruntukan dalam perjanjian tersebut, Kongres Filipina telah mencipta dan mengesahkan undang-undang asas bagi wilayah tersebut, yang kini dirujuk sebagai Undang-undang Asas Bangsamoro; rang undang-undang telah diluluskan oleh Presiden Rodrigo Duterte pada 26 Julai 2018. 

Walaupun terdapat persoalan-persoalan mengenai perlembagaan wilayah, memandangkan ia akan menggunakan sistem berparlimen dalam sebuah kawasan bagi negara yang menggunakan sistem berpresiden, tiada ketetapan kehakiman dibuat bertentangan undang-undang asas dan akibatnya COMELEC mengadakan referendum dua bahagian: Bahagian pertama melibatkan rakyat di ARMM untuk menentukan sama ada ARMM akan dibubarkan dan digantikan segera dengan Bangsamoro, dan diikuti dengan kemenangan undi Ya di bahagian pertama ini. Bahagian kedua pula melibatkan perbandaran dan barangay yang berjiran di provinsi Lanao del Norte dan Cotabato mengenai penyerahan kawasan mereka ke dalam wilayah Bangsamoro. Hasilnya, 63 barangay di provinsi Cotabato dipindahkan ke pentadbiran Bangsamoro, menambah penguasaan kawasan autonomi tersebut.

Bangsamoro menggantikan ARMM sebagai satu-satunya wilayah autonomi majoriti Muslim di Filipina. Kini dalam proses peralihan sehingga 2022, pemerintah Bangsamoro telah membuka ruang ujian untuk perdebatan yang lebih luas mengenai reformasi perlembagaan dan federalisme di Filipina

Penamaan 
Istilah Bangsamoro berasal dari perkataan Melayu, "bangsa" dan "Moro" (istilah bagi nama kumpulan etnoagama Muslim di Filipina).

Bahagian pentadbiran 
Bangsamoro mengandungi 3 bandar raya komponen, 116 buah perbandaran, dan 2,590 buah barangay. Bandar raya Isabela, walaupun menjadi sebahagian daripada Basilan, tidak berada di bawah bidang kuasa pentadbiran wilayah autonomi ini. Begitu juga, 63 barangay di Cotabato Utara juga sebagaian daripada wilayah Bangsamoro walaupun Cotabato Utara dan perbandaran utamanya tidak berada di bawah bidang kuasa wilayah autonomi tersebut.

Demografi

Ekonomi

Rujukan

Pautan luar 
 PhilAtlas.com
 Philippine Standard Geographic Code
 Philippine Census Information
 Local Governance Performance Management System
 

Bangsamoro
Wilayah di Filipina
Wilayah autonomi