Perjanjian Suwałki

Perjanjian Suwałki, Perjanjian Suvalkai,  atau Perjanjian Suwalki  (    , Bahasa    ) merupakan perjanjian yang ditandatangani di bandar Suwałki antara Poland dan Lithuania pada 7 Oktober 1920. Ia telah didaftarkan dalam Siri Perjanjian Liga Bangsa pada 19 Januari 1922.  Kedua-dua negara telah mewujudkan semula kemerdekaan mereka selepas Perang Dunia I dan tidak mempunyai sempadan yang jelas. Mereka melancarkan Perang Poland-Lithuania berhubung pertikaian wilayah di Wilayah Suwałki dan Vilnius . Pada penghujung September 1920, tentera Poland mengalahkan Soviet dalam Pertempuran Sungai Niemen, berhasil mendapatkan Wilayah Suwałki dan membuka kemungkinan serangan ke atas bandar Vilnius (Wilno). Ketua Negara Poland, Józef Piłsudski, telah merancang untuk mengambil alih bandar itu sejak pertengahan September dalam operasi bendera palsu yang dikenali sebagai Żeligowski's Mutiny .

Di bawah tekanan daripada Liga Bangsa, Poland bersetuju untuk berunding, berharap dapat meluangkan masa dan mengalihkan perhatian daripada Pemberontakan Żeligowski yang akan datang. Orang Lithuania berusaha untuk mencapai perlindungan sebanyak mungkin untuk Vilnius. Perjanjian itu menghasilkan gencatan senjata dan mewujudkan garis persempadanan yang melintasi Wilayah Suwałki yang dipertikaikan sehingga ke stesen kereta api . Garisan perbatasan tidak jelas dan tidak memberikan perlindungan yang mencukupi kepada Vilnius.  Vilnius atau kawasan sekitarnya tidak dinyatakan secara jelas dalam perjanjian itu.

Tidak lama selepas perjanjian itu ditandatangani, klausa yang menyeru rundingan wilayah dan penamatan tindakan ketenteraan telah dilanggar secara unilateral oleh Poland. Jeneral Poland Lucjan Żeligowski, bertindak di bawah arahan sulit Piłsudski, berpura-pura tidak mematuhi arahan berhenti daripada tentera Poland dan berarak ke Vilnius. Bandar ini telah ditawan pada 9 Oktober, sedangkan Perjanjian Suwałki hanya akan berkuat kuasa pada tengah hari pada 10 Oktober. Żeligowski menubuhkan Republik Lithuania Tengah , walaupun menerima bantahan sengit oleh Lithuania, yang kemudiannya digabungkan dalam Republik Poland Kedua pada tahun 1923. Wilayah Vilnius kekal di bawah pentadbiran Poland sehingga 1939.

Kesudahannya 
Garis persempadanan semula yang dilukis melalui Wilayah Suwałki sebahagian besarnya kekal sebagai sempadan antara Poland dan Lithuania pada zaman moden; terutamanya bandar Sejny, Suwałki dan Augustów kekal di sebelah Poland.  Pada abad ke-21, Wilayah Suwałki ( Podlaskie Voivodeship masa kini ) kekal sebagai kawasan golongan minoriti Lithuania di Poland . 

Isu paling kontroversi – masa depan bandar Vilnius – tidak ditangani secara eksplisit. Apabila perjanjian itu ditandatangani, Vilnius telah dikawal oleh tentera Lithuania dan di belakang garis Lithuania.  Namun ini berubah serta-merta apabila Pemberontakan Żeligowski yang bermula pada 8 Oktober. Tidak lama selepas pemberontakan itu, Léon Bourgeois, Presiden Majlis Liga Bangsa, menyatakan penolakan yang kuat, dengan menegaskan bahawa tindakan Żeligowski adalah melanggar perjanjian yang dimeterai dengan Majlis Liga Bangsa, dan menuntut Poland keluar  daripada bandar tersebut dengan segera. 

Pada pandangan Piłsudski, menandatangani walaupun perjanjian terhad sedemikian bukanlah untuk kepentingan terbaik Poland, dan beliau tidak bersetuju dengannya.  Dalam ucapan tahun 1923 beliau mengakui bahawa beliau telah mengarahkan rampasan kuasa Żeligowski, Piłsudski menyatakan: "Saya mengoyakkan Perjanjian Suwałki, dan selepas itu saya mengeluarkan arahan palsu oleh Kakitangan Am."  Żeligowski dan pemberontaknya menawan Vilnius, menubuhkan Republik Lithuania Tengah, dan selepas pilihan raya tahun 1922 yang dipertikaikan , memasukkan republik itu ke Poland.  Konflik ke atas bandar itu berlarutan sehingga Perang Dunia II. Pada abad ke-21, Wilayah Vilnius ( Wileńszczyzna ) menjadi pusat utama minoriti Poland di Lithuania .

Rujukan 

Perjanjian Republik Poland Kedua
Perjanjian Lithuania
Hubungan Lithuania–Poland
Sumber bahasa Poland CS1 (pl)
Sumber bahasa Lithuania CS1 (lt)