Funduq al-Najjarin

Funduq al-Najjarin () (juga dieja Fondouk (el-)Nejjarine) merupakan funduq bersejarah (sebuah karavanserai atau rumah penginapan tradisional) di Fes el Bali, suku medina di bandar Fez, Maghribi.

Funduq terletak di tengah-tengah madinah, di Dataran Al-Najjarin (juga: Dataran Nejjarine atau Tempat Nejjarine), yang juga terkenal dengan Air Pancut Nejjarine, "saqayya atau air pancut awam tradisional yang dilampirkan. Bangunan itu direka bentuk untuk digunakan oleh peniaga, peniaga, dan pelawat ke bandar Fez dan menyediakan tempat penyimpanan. Ia adalah contoh seni bina Moroccan riad. Hari ini ia menempatkan sebuah muzium persendirian, Le Musée Nejjarine des Arts et Métiers du Bois (Muzium Seni & Kraf Kayu Nejjarine).

Sejarah

Nama al-Najjarin (atau Perancis transliterasi Nejjarine; ) bermaksud "tukang kayu", merujuk kepada kehadiran bersejarah seorang tukang kayu souq (pasar) di sekitar dataran di hadapan funduq hari ini. Souq dipercayai telah wujud sejak era Marinid (1244-1465 CE).

Funduq telah ditugaskan oleh amin (provost atau majistret) 'Adiyil pada tahun 1711, di bawah pemerintahan Alaouite Sultan Ismail Ibn Sharif. Saqayya (air pancut) yang terpasang telah ditugaskan pada abad ke-19 oleh Sultan Abd al-Rahman (memerintah 1822–1859). Walaupun perkembangan ini dari tarikh yang berbeza, pelbagai struktur dan dataran awam membentuk keseluruhan yang bersepadu dalam komuniti tempatan. Bangunan ini pada asalnya digunakan sebagai pusat perdagangan, caravanserai (rumah penginapan), dan gudang pedagang yang berkait rapat dengan Makhzen (kerajaan atau pihak berkuasa diraja). Ia berkemungkinan terus melaksanakan fungsi ini sehingga awal abad ke-20. Satu lagi funduq yang diasaskan pada tahun yang sama (1711), Funduq Sagha () di utara Fes el-Bali, juga mempamerkan seni bina yang hampir serupa dan gaya hiasan.

Funduq telah diklasifikasikan sebagai monumen bersejarah negara pada tahun 1916 dan digunakan sebagai balai polis oleh pihak berkuasa kolonial Perancis pada tahun 1940-an. Bangunan itu telah dipulihkan antara 1990 dan 1996, dan pada 23 Mei 1998 ia dibuka semula sebagai muzium persendirian untuk seni dan kraf kayu yang dikenali sebagai Le Musée Nejjarine des Arts et Métiers du Bois.

Seni Bina

Funduq 
Bangunan ini dibina di atas pelan segi empat tepat yang hampir simetri. Bahagian dalam boleh diakses melalui pintu masuk monumental menuju ke lobi dan halaman tengah atau sahn. Pintu pagar ini, setinggi 5 meter dan lebar 3 meter, dibingkai oleh fasad dengan hiasan bunga dan geometri yang kaya dan prasasti dalam stuko dan jubin, dan diabaikan oleh ukiran yang mengagumkan  kayu cedar kanopi. Halaman dalam adalah segi empat tepat dan dikelilingi oleh galeri tiga tingkat di semua sisi yang memberikan akses kepada banyak bilik yang berbeza. Bilik untuk tetamu terletak di tingkat atas.

Air pancut 
A saqayya biasanya dibina sebagai sebahagian daripada kerja amal dan dilekatkan pada bangunan seperti masjid sebagai aksesori (serupa dengan sabil di bahagian lain dunia Islam), tetapi ia merupakan sebahagian daripada struktur untuk funduq ini. Saqayya diletakkan di hadapan bangunan, menghadap dataran. Air itu digunakan untuk minum terutama untuk tetamu hotel. Ia dikelilingi oleh dua tiang dan dihiasi dengan mewah oleh zellij, stuko, dan kanopi kayu berukirnya sendiri.

Rujukan

Bibliografi
Hillenbrand, Robert. Islamic Architecture. NY: Columbia UP, 1994. 240-251.
Pickens et al. Maroc: Les Cites Imperiales. Paris: ACR Edition. 1995.

Pertubuhan abad ke-17 di Afrika
Bangunan dan struktur di Fez, Maghribi
Muzium di Maghribi
Tempat tarikan pelancong di Fez, Maghribi
Seni bina Alaouite
Karavanserai di Maghribi