Duke Kahanamoku

Duke Paoa Kahinu Mokoe Hulikohola Kahanamoku (24 Ogos 1890 – 22 Januari 1968) merupakan seorang atlet dan perenang kelahiran Hawaii. Beliau memasyhurkan kegiatan riadah meluncur air sebagai suatu sukan utama. Beliau turut melibatkan diri sebagai seorang polis, pelakon, pemain bola tampar pantai dan seorang peniaga.

Awal hayat
Beliau dilahirkan di rumah agam Haleʻākala di Honolulu, rumah ini kemudiannya menjadi Arlington Hotel. 

Beliau seorang dari lapan adik-beradik lahir kepada Duke Halapu Kahanamoku, seorang pegawai polis dan Julia Paakonia Lonokahikina Paoa. Kedua-dua ibu bapanya keturunan terus Raja Kamehameha I; malah mereka dari golongan bangsawan (aliʻi nui) yang berperanan sebagai penasihat (kahu) kepada kerabat raja tersebut. Beliau dan ayahnya mendapat nama "Duke" daripada seorang pembesar bernama Bernice Pauahi Bishop yang membaptiskan ayahnya sempena cemar duli Putera Alfred, Duke Edinburgh ke Kerajaan Hawaii pada ketika itu. 

Keluarga Kahanamoku berpindah ke Kālia, Waikiki tahun 1893 untuk bersama keluarga belah ibunya. Di sanalah beliau membesar dengan adik-beradiknya serta seramai 31 orang sepupunya. Beliau banyak meluangkan masa mudanya di pantai meluncur sehingga mahir, papan luncur terawal yang mula digunakan beliau dibentuk daripada gaya olo dikembangkan masyarakat Hawaii dengan ukuran  panjang diperbuat daripada kayu pokok koa seberat . Semua adik lelakinya iaitu Sargent, Samuel, David, William dan Louis terlibat bergiat dalam sukan air.

Kerjaya sukan

Kahanamoku layak memasuki pasukan perenang Amerika Syarikat yang bertanding dalam Sukan Olimpik Musim Panas 1912 di Stockholm, Sweden. Beliau memenangi pingat emas acara berenang gaya bebas 100-meter serta pingat perak dalam acara renang beregu lelaki 4 × 200 meter.

Beliau memenangi pingat emas dalam acara-acara renang 100 meter dan beregu di temasya Sukan Olimpik 1920 Antwerp, Belgium. Beliau bersaing dalam acara berenang 100 meter dalam temasya Sukan Olimpik 1924 Paris di mana beliau menenangi pingat perak dikalahkan Johnny Weissmuller yang memenangi pingat emas dan disusuli adiknya sendiri, Samuel. Beliau menjadi pemain simpanan dalam pasukan polo air A.S pada temasya Sukan Olimpik 1932 di Los Angeles.

Lawatan antarabangsa 
Beliau mengambil peluang waktu senggang antara acara-acara sukan antarabangsa untuk melawat serta mengadakan pertunjukan sukan renang di luar negara. Dalam lawatan-lawatan ini jugalah beliau memasyhurkan sukan luncur air yang dahulunya hanya diketahui dalam kepulauan Hawaii sahaja kepada medan antarabangsa: beliau melakukan pertunjukan luncur air pertama Amerika Syarikat di selatan California tahun 1912. Pada ketika ini juga beliau melibatoan diri dalam bidang lakonan di Hollywood.

Beliau melakukan pertunjukan sukan luncur air di Freshwater Beach pesisiran Sydney, Australia pada 24 Disember 1914, acara ini menjadi titik mula peloporan sukan ini di negara tersebut.

Kematian 
Kahanamoku meninggal dunia akibat serangan jantung tanggal 22 Januari 1968 pada usia 77 tahun. Mayatnya dibakar sebelum abu-abunya diarakkan bersama ramai pekabung dan sepasukan 30 orang polis yang mengiringi ke pantai Pantai Waikiki untuk dicurahkan ke laut dalam suatu upacara semadi diketuai Abraham Akaka, paderi Gereja Kawaiahao.

Kehormatan
Sebuah tugu patung Kahanamoku didirikan memperingati beliau di tanah hulu utara Freshwater Lake, New South Wales.

Pada 24 Ogos 2015, syarikat enjin carian Google memaparkan lakaran memperingati ulang tahun ke-125 kelahiran beliau.

Filemografi

Rujukan

Pautan luar
 
 
 
 Gambar Duke Kahanamoku meluncur di Los Angeles, California, k. 1920. Los Angeles Times Photographic Archive (Collection 1429). UCLA Library Special Collections, Charles E. Young Research Library, University of California, Los Angeles.