Azitromisin

Azitromisin, dijual di bawah jenama Zithromax (dalam bentuk oral) dan Azasite (sebagai titisan mata), ialah ubat antibiotik yang digunakan untuk rawatan beberapa jangkitan bakteria. Ini termasuk jangkitan telinga tengah, sakit tekak, radang paru-paru, cirit-birit pengembara dan jangkitan usus tertentu yang lain. Bersama-sama ubat lain, ia juga boleh digunakan untuk malaria. Ia boleh diambil melalui mulut atau intravena.

Kesan sampingan yang biasa termasuk loya, muntah, cirit-birit dan sakit perut. Tindak balas alahan, seperti anafilaksis, pemanjangan QT, atau sejenis cirit-birit yang disebabkan oleh Clostridium difficile adalah mungkin. Tiada kemudaratan ditemui dengan penggunaannya semasa mengandung. Keselamatannya semasa penyusuan tidak disahkan, tetapi ia mungkin selamat. Azitromisin ialah azalida, sejenis antibiotik makrolida. Ia berfungsi dengan mengurangkan pengeluaran protein, dengan itu menghentikan pertumbuhan bakteria.

Azitromisin ditemui pada 1980 oleh syarikat farmaseutikal Croatia Pliva, dan diluluskan untuk kegunaan perubatan di bawah jenama Sumamed pada tahun 1988. Ia berada dalam Senarai Ubat Penting Pertubuhan Kesihatan Sedunia. Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengklasifikasikannya sebagai sangat penting bagi perubatan manusia. Ia boleh didapati sebagai ubat generik, dan dijual di bawah banyak nama dagangan di seluruh dunia. Pada tahun 2020, ia adalah ubat ke-68 yang paling kerap dipreskripsi di Amerika Syarikat, dengan lebih daripada 10juta preskripsi.

Kegunaan perubatan 
Azitromisin digunakan untuk merawat pelbagai jangkitan, termasuk:

 Sinusitis bakteria akut disebabkan oleh H. influenzae, M. catarrhalis atau S. pneumoniae. Namun, ejen lain seperti amoksisilin/klavulanat biasanya lebih banyak dipakai.
 Otitis media akut yang disebabkan oleh H. influenzae, M. catarrhalis atau S. pneumoniae. Azitromisin bukanlah, bagaimanapun, agen barisan pertama untuk keadaan ini. Amoksisilin atau antibiotik beta laktam yang lain biasanya lebih cenderung digunakan.
 Pneumonia yang diperoleh komuniti akibat C. pneumoniae, H. influenzae, M. pneumoniae atau S. pneumoniae
 Penyakit ulser genital (kankroid) pada lelaki disebabkan oleh H. ducreyi
 Faringitis atau tonsillitis yang disebabkan oleh S. pyogenes sebagai alternatif kepada terapi baris pertama pada individu yang tidak boleh menggunakan terapi baris tersebut
 Pencegahan dan rawatan keterukan bakteria akut penyakit pulmonari obstruktif kronik akibat H. influenzae, M. catarrhalis, atau S. pneumoniae. Faedah profilaksis jangka panjang mesti ditimbang berdasarkan pesakit demi pesakit terhadap risiko kardiovaskular dan kesan buruk yang lain.
 Trakoma akibat C. trachomatis
 Jangkitan kulit tidak rumit disebabkan oleh S. aureus, S. pyogenes atau S. agalactiae
 Uretritis dan serviks akibat C. trachomatis atau N. gonorrhoeae. Dalam kombinasi dengan seftriakson, azitromisin adalah sebahagian daripada rejimen yang disyorkan oleh Pusat Kawalan Penyakit Amerika Syarikat bagi rawatan gonorea. Azitromisin aktif sebagai monoterapi dalam kebanyakan kes, tetapi gabungan dengan seftriakson disyorkan berdasarkan halangan yang agak rendah terhadap perkembangan rintangan dalam gonokokus, dan disebabkan oleh jangkitan bersama yang kerap dengan C. trachomatis dan N. gonorrhoeae.

Kerentanan bakteria 
Azitromisin mempunyai aktiviti antibakteria yang agak luas tetapi cetek. Ia menghalang beberapa bakteria positif Gram, beberapa bakteria negatif Gram serta banyak bakteria atipikal.

Satu strain gonorea yang dilaporkan sangat tahan terhadap azitromisin ditemui dalam populasi pada 2015. Neisseria gonorrhoeae biasanya terdedah kepada azitromisin, tetapi ubat ini tidak digunakan secara meluas sebagai monoterapi oleh kerana halangan yang rendah terhadap perkembangan rintangan. Penggunaan azitromisin secara meluas telah menyebabkan peningkatan rintangan Streptococcus pneumoniae.

Mikroorganisma aerobik dan fakultatif positif Gram

 Staphylococcus aureus (sensitif metisilin sahaja)
 Streptococcus agalactiae
 Streptococcus pneumoniae
 Streptococcus pyogenes

Mikroorganisma aerobik dan anaerobik fakultatif negatif Gram 

 Bordetella pertussis
 Haemophilus ducreyi
 Haemophilus influenzae
 Legionella pneumophila
 Moraxella catarrhalis
 Neisseria gonorrhoeae

Mikroorganisma anaerobik

 Spesies Peptostreptococcus
 Prevotella bivia

Mikroorganisma lain

 Chlamydia trachomatis
 Chlamydophila pneumoniae
 Mycoplasma genitalium
 Mycoplasma pneumoniae
 Ureaplasma urealyticum

Mengandung dan menyusu 
Tiada kemudaratan ditemui dengan penggunaan semasa kehamilan. Walau bagaimanapun, tiada kajian terkawal yang mencukupi terhadap wanita hamil.

Keselamatan ubat semasa menyusu tidak jelas. Dilaporkan bahawa kerana hanya tahap rendah yang terdapat dalam susu ibu, dan ubat itu juga telah digunakan pada kanak-kanak kecil, tidak mungkin bayi yang disusui akan mempunyai kesan buruk. Walau bagaimanapun, adalah disyorkan bahawa ubat itu digunakan dengan berhati-hati semasa menyusu.

Penyakit saluran pernafasan 
Azitromisin nampaknya berkesan dalam rawatan penyakit pulmonari obstruktif kronik melalui penindasan proses keradangan. Ia juga berpotensi berguna dalam asma dan sinusitis melalui mekanisme ini. Azitromisin dipercayai menghasilkan kesannya melalui menekan tindak balas imun tertentu yang boleh menyumbang kepada keradangan saluran pernafasan.

Kesan buruk 
Kesan buruk yang paling biasa ialah cirit-birit (5%), loya (3%), sakit perut (3%), dan muntah. Kurang daripada 1% orang berhenti mengambil ubat kerana kesan sampingan. Kegelisahan, tindak balas kulit dan anafilaksis telah dilaporkan. Jangkitan Clostridium difficile telah dilaporkan dengan penggunaan azitromisin. Azitromisin tidak menjejaskan keberkesanan kawalan kelahiran tidak seperti beberapa antibiotik lain seperti rifampin. Kehilangan pendengaran telah dilaporkan.

Kadang-kadang, orang telah mengalami hepatitis kolestatik atau racau. Dos intravena berlebihan tidak disengajakan pada bayi menyebabkan sekatan jantung yang teruk, mengakibatkan ensefalopati sisa.

Pada 2013, FDA mengeluarkan amaran bahawa azitromisin "boleh menyebabkan perubahan tidak normal dalam aktiviti elektrik jantung yang boleh membawa kepada irama jantung tidak teratur yang boleh membawa maut." FDA menyatakan dalam amaran kajian 2012 yang mendapati ubat itu boleh meningkatkan risiko kematian, terutamanya pada mereka yang mempunyai masalah jantung berbanding dengan antibiotik lain seperti amoksisilin atau tanpa antibiotik. Amaran menunjukkan orang yang mempunyai keadaan sedia ada mempunyai risiko tertentu, seperti mereka yang mengalami pemanjangan selang QT, paras darah rendah kalium atau magnesium, kadar denyutan jantung yang lebih perlahan daripada biasa, atau mereka yang menggunakan ubat tertentu untuk merawat irama jantung yang tidak normal.

Telah dilaporkan bahawa azitromisin menyekat autofagi, dan boleh menyebabkan pesakit fibrosis sista terdedah kepada jangkitan mikobakteria.

Farmakologi

Mekanisme tindakan 
Azitromisin menghalang bakteria daripada berkembang dengan mengganggu sintesis proteinnya. Ia mengikat subunit 50S ribosom bakteria, menyebabkan terhalangnya terjemahan mRNA. Sintesis asid nukleik tidak terjejas.

Farmakokinetik 
Azitromisin adalah antibiotik stabil asid, jadi ia boleh diambil melalui mulut tanpa memerlukan perlindungan asid gastrik. Ia mudah diserap, tetapi penyerapan lebih besar pada perut kosong. Masa untuk kepekatan puncak (Tmaks) pada orang dewasa ialah 2.1 hingga 3.2 jam bagi bentuk dos oral. Oleh kerana kepekatannya yang tinggi dalam fagosit, azitromisin diangkut secara aktif ke tapak jangkitan. Semasa fagositosis aktif, kepekatan besar dilepaskan. Kepekatan azitromisin dalam tisu boleh melebihi 50 kali lebih tinggi daripada plasma disebabkan oleh perangkap ion dan keterlarutan lipidnya yang tinggi. Separuh hayat azitromisin membolehkan dos tunggal yang besar diberikan dan mengekalkan tahap bakteriostatik dalam tisu yang dijangkiti selama beberapa hari.

Berdasarkan satu dos sebanyak 500 mg, separuh hayat penyingkiran terminal jelas azitromisin ialah 68 jam. Perkumuhan bilirubin azitromisin, kebanyakannya tidak berubah, ialah laluan utama penyingkiran. Dalam tempoh seminggu, kira-kira 6% daripada dos yang diberikan muncul sebagai ubat yang tidak berubah dalam air kencing.

Sejarah 
Satu pasukan penyelidik di syarikat farmaseutikal Pliva di Zagreb, Croatia – Gabrijela Kobrehel, Gorjana Radobolja-Lazarevski, dan Zrinka Tamburašev, diketuai oleh Slobodan Đokić – menemui azitromisin pada 1980. Pliva mempatenkannya pada 1981.  Pada 1986, Pliva dan Pfizer menandatangani perjanjian pelesenan, yang memberikan Pfizer hak eksklusif untuk penjualan azitromisin di Eropah Barat dan Amerika Syarikat. Pliva memasarkan azitromisinnya di Eropah Tengah dan Timur di bawah jenama Sumamed pada 1988. Pfizer melancarkan azitromisin di bawah lesen Pliva di pasaran lain di bawah jenama Zithromax pada 1991. Perlindungan paten berakhir pada tahun 2005.

Masyarakat dan budaya

Bentuk tersedia 
Azitromisin boleh didapati sebagai ubat generik. Azitromisin biasanya diberikan dalam tablet bersalut filem, kapsul, suspensi oral, suntikan intravena, butiran suspensi dalam sacet, dan larutan oftalmik.

Penggunaan 
Pada 2010, azitromisin ialah antibiotik yang paling banyak dipreskripsi bagi pesakit luar di AS, manakala di Sweden, di mana penggunaan antibiotik pesakit luar adalah sepertiga daripada AS, makrolida hanya merangkumi 3% daripada preskripsi.  Pada 2017, azitromisin adalah antibiotik kedua paling banyak dipreskripsi untuk pesakit luar di Amerika Syarikat.

Penyelidikan

COVID-19 
Walaupun bukti awal menunjukkan azitromisin memperlahankan pembiakan koronavirus dalam tetapan makmal, penyelidikan lanjut menunjukkan ia tidak berkesan sebagai rawatan untuk COVID-19 pada manusia. Selepas percubaan berskala besar tidak menunjukkan faedah menggunakan azitromisin dalam merawat COVID-19, Institut Kebangsaan UK untuk Kecemerlangan Kesihatan dan Penjagaan (NICE) mengemas kini panduannya agar tidak lagi mengesyorkan ubat untuk COVID-19.

Rujukan

Pautan luar 

 

Jenama Pfizer
Sebatian dimetilamino
Agen antimalaria
Antibiotik makrolida
Reka cipta Croatia
Ubat penting Pertubuhan Kesihatan Sedunia