Kesihatan persekitaran

Kesihatan persekitaran (bahasa Inggeris: environmental health) adalah suatu cabang dalam bidang berkaitan kesihatan awam yang mengetengahkan suatu konsep kesedaran dan pengetahuan berkenaan aspek alam semula jadi, persekitaran dan persekitaran terbina yang mempunyai hubung kait dengan kesihatan manusia sejagat. Istilah lain yang turut digunapakai dalam merujuk kepada disiplin kesihatan persekitaran adalah kesihatan persekitaran awam dan penjagaan dan kesihatan persekitaran.

Pertubuhan Kesihatan Sedunia mengertikan kesihatan persekitaran sebagai:

Segala aspek tubuh manusia termasuk kesihatan dan penyakit manusia yang mempunyai kaitan dengan faktor dalam alam sekitar. Ia juga merujuk kepada teori dan amalan berterusan menilai dan mengawal faktor dalam persekitaran yang boleh memberi kesan kepada kesihatan.

Kesihatan persekitaran sebagaimana digunakan oleh Pejabat Wilayah WHO di Eropah, termasuk kedua-dua kesan langsung patologi kimia, sinaran dan beberapa agen biologi, dan kesan secara langsung dan tidak langsung kepada kesihatan dan kesejahteraan. Juga meliputi kesan terhadap persekitaran fizikal, psikologi, sosial dan estetik yang termasuk perumahan, pembangunan kawasan bandar, penggunaan tanah dan pengangkutan.

Bidang kajian
Kesihatan Persekitaran menyeliputi kesemua perkara yang berkaitan dengan manusia-kesihatan yang berkait rapat dengan faktor alam semulajadi, keadaan alam sekeliling dan pembangunan persekitaran. Bidang kajian kesihatan persekitaran secara spesifiknya merangkumi:

 Kualiti udara, termasuk keadaan udara luaran dan kualiti udara dalaman. Ia juga meliputi bidang kesedaran berkaitan asap tembakau persekitaran.
 Seni tubuh termasuk kesihatan dan keselamatan luaran tubuh, termasuk juga kajian kesan tatoo, pertindikan di anggota badan, dan kosmetik kekal.
 Perubahan cuaca dan kesannnya terhadap kesihatan manusia dan alam sekitar.
 Persediaan bencana dan respon.
 Keselamatan makanan, termasuk dalam aspek pertanian, pengurusan hasil tuai, pengangkutan, pemprosesan makanan dan penyedian makanan, jualan langsung dan jualan kembali, pengagihan, pembungkusan (termasuk pelabelan) dan jualan.
 Pengurusan Barangan berbahaya, termasuk pengurusan bahan buangan merbahaya, penyelengaraan tapak tercemar, pengurusan sisa terjadual, tapak pelupusan sampah secara sanitari atau haram, penjegahan terhadap kebocoran leachate yang boleh mencemarkan sumber air bawah tanah dan aquifer. Serta pencegahan terhadap kebocoran barangan merbahaya kepada persekitaran yang boleh mendatang situasi cemas daripada kebocorannya, serta merangkumi segala urusan sistem pengurusan sisa pepejal bersepadu termasuk bahan buangan hospitaliti dan domestik. 
 Perumahan, termasuk substandard perumahan, kawasan penempatan dan inkspeksi di penjara. Juga termasuk rumah persinggahan, hotel, tadika, asrama dan sebagainya. Juga merangkumi kebersihan dan keselamatan di kawasan pembinaan rumah.
 Penjegahan kesan keracunan plumbum, raksa dan aarsenik pada kanak-kanak dan orang dewasa.
 Rancangan kegunaan tanah, termasuk pembangunan pintar.
 Pegurusan pembuangan sisa cecair dan kumbahan, termasuk sistem pengurusan air kumbahan di bandar dan sistem pengurusan sisa kumbahan berkala dan in-situ. Termasuk sistem rawatan tangki septik dan tandas kimia serta lohong dan loji pembentungan.
 Pengurusan bahan buangan perubatan dan klinikal.
 Kawalan pencemaran bunyi dari mesin, manusia yang boleh menyebabkan kacau ganggu.
 Kesihatan dan keselamatan pekerjaan dan kesihatan dan keselamatan industri.
 Kesihatan radiologi, termasuk kesan pendedahan keatas sumber dan bahan radiasi berion daripada sinar-X dan radioaktif isotop.
 Pencegahan terhadap penyakit bawaan air rekreasi termasuk, penggunaan dan pengurusan kebersihan dan persekitaran kolam-kolam renang, spa dan laut dan tempat-tempat mandian air tawar.
 Keselamatan sumber air mentah dan air minum. Termasuk air mineral semulajadi. Saliran air paip buatan, pengurusan sisitem rawatan air mentah dan bersih bersepadu, loji air bersih, pengurusan dan pengagihan air domestik, pengurusan simpanan air bersih, rawatan susulan, pengklorinan dan pengfloridaan dan kawalan mutu air mentah bersih untuk kegunaan domestik dan pengairan. Kesihatan dan keselamatan sumber air mentah bersih dari sumber air laut, kolam, sungai, tasik dan empangan. 
 Pengurusan sisa pepejal, termasuk pusat pelupusan sanitari, fasiliti kitar semula, pengkomposan dan stesen pemindahan sisa pepejal.
 Pendedahan bahan kimia bertoksik samada dalam produk pengguna, perumahan, tempat kerja, udara, air dan tanah.
 Pengurusan kawalan vektor, pest dan perosak, termasuk kawalan keatas nyamuk, roden, lalat, lipas, cacing dan lain-lain binatang penyebab penyakit dan membawa patogen merbahaya. Termasuk pengurusan dan kawalan penyakit berjangkit seperti AIDS, HIV, sifilis dan lain-lain penyakit bawaan seks dan sosial yang merbahaya.
 Pengurusan undang-undang keselamatan, kesihatan, alam sekitar atau undang-undang lain yang berkait rapat dan terletak dibawah kendalian profesion kesihatan persekitaran. Juga merangkumi penyedian kertas siasatan perundangan berkaitan.
 Promosi kesihatan persekitaran dan kesihatan umum, ceramah dan bimbingan kesihatan, kempen kesedaran kesihatan dan alam sekitar.

Bacaan lanjut
Andrew M. Pope and David P. Rall, Editors; Committee on Curriculum Development in Environmental Medicine, Institute of Medicine. (1995). Environmental Medicine: Integrating a Missing Element into Medical Education., National Academies Press.

Rujukan

Pautan luar 
Environmental Health Australia website
Minnesota Environmental Health Association (US) website
Michigan Environmental Health Association (US) website
Agency for Toxic Substances and Disease Registry U.S. Department of Health and Human Services
Environmental Health Officers Association - Ireland
Health, Environment, Research and Development International - Nepal
World Health Organization environmental health webpage
International Federation of Environmental Health website
International Network on Children's Health, Environment and Safety (INCHES)
The Public Health Portal of the European Union Information on EU activities in environmental health
CDC National Center for Environmental Health (US) website
National Environmental Health Association (US) website
Florida Environmental Health Association (US) website
Royal Environmental Health Institute of Scotland website
Canadian Institute of Public Health Inspectors website
New Zealand Institute of Environmental Health website
Association of Public Health Officers Kenya website 
Children's Environmental Health Network (US) website
Institute for Children's Environmental Health (US) website
California Conference of Directors of Environmental Health website
California Environmental Health Association website
NLM Toxicology and Environmental Health Information Program
NLM Metasearch Engine for Toxicology and Environmental Health 
Malta Association of Environmental Health Officers 
Medical Ecology
German Research Center for Environmental Health 
Environmental Health News
Health-EU Portal Environmental Health in the EU
Oregon State University Environmental Health Sciences Center

 
Sains sosial persekitaran
Kesihatan awam
Sains kesihatan