Hubungan Korea Utara–Malaysia

Hubungan Korea Utara-Malaysia (, ) merujuk kepada hubungan luar antara Malaysia dan Korea Utara. Malaysia mempunyai kedutaan di Pyongyang dan Korea Utara mempunyai kedutaan di Kuala Lumpur. 

Hubungan antara negara mula merosot pada awal bulan Februari 2017 selepas kematian Kim Jong-nam di Malaysia. Kerajaan Korea Utara telah memutuskan hubungan Malaysia-Korea Utara kerana adalah tindak balas terhadap tindakan Malaysia mengekstradisi seorang rakyat Korea Utara ke Amerika Syarikat dan Korea Utara menyifatkan tindakan berkenaan sebagai 'jenayah tidak dimaafkan'.

Sejarah 
Hubungan antara kedua-dua negara bermula pada 30 Jun 1973. Penghubungan ini merupakan sebahagian daripada kempen yang lebih luas oleh Korea Utara untuk meningkatkan hubungan dengan negara membangun.

Kedutaan Korea Utara telah dibuka di Kuala Lumpur pada tahun 2003 bersama-sama dengan Kedutaan Malaysia di Pyongyang. Hubungan antara kedua-dua negara bertambah baik dan pada tahun 2009, Malaysia menjadi negara pertama yang dapat melakukan perjalanan ke Korea Utara tanpa visa.

Hubungan ekonomi dan kebudayaan 
Korea Utara mengimport minyak bertapis, getah asli dan minyak sawit dari Malaysia. Malaysia mengimport barangan besi dan keluli dari Korea Utara. Pada tahun 2017, terdapat 300 rakyat Korea Utara yang bekerja dalam industri perlombongan arang batu di negeri Sarawak.

Kematian Kim Jong-nam di Malaysia 

Berikutan kematian secara tiba-tiba saudara tiri Kim Jong-un di negara ini yang sangat disyaki sebagai pembunuhan, pihak berkuasa Malaysia memulakan proses bedah siasat yang mengakibatkan tentangan daripada pihak Korea Utara yang mula menjejaskan hubungan antara kedua-dua negara. Korea Utara segera bertindak balas bahawa mereka akan menentang sebarang keputusan hasil kajian, dengan mendakwa bahawa ia telah dijalankan ke atas penduduk di negara tanpa kebenaran mereka dan berkata mereka akan mengambil isu itu kepada Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ), serta menuduh Malaysia bersekongkol dengan musuh-musuhnya.

Walau bagaimanapun, perkara ini tidak diendahkan oleh pihak Malaysia yang menggesa Korea Utara untuk mengikuti peraturan di negara ini sepertimana kejadian lain seperti ini yang berlaku di tanah sesebuah negara yang tertakluk kepada undang-undang negara itu, dan juga menekankan keperluan untuk mencari punca kematian dan mengesahkan identiti si mati. Berikutan tuduhan duta Kang Chol, beliau telah dipanggil oleh Kementerian Hal Ehwal Luar Malaysia pada 20 Februari, manakala Duta Malaysia ke Korea Utara juga telah dipanggil semula.

Berikutan pendedahan bahawa kematian Kim ialah hasil daripada Nerve Agent VX, ejen saraf yang diklasifikasikan sebagai senjata pemusnah besar-besaran oleh Resolusi PBB 687 dan diharamkan oleh Konvensyen Senjata Kimia tahun 1993, Malaysia mengancam pembuangan duta Korea Utara ke Malaysia, merujuk kepada tuntutan beliau pakatan-pakatan sulit sebagai "delusional". Kerajaan Korea Utara kemudian menghantar satu delegasi peringkat tinggi ke Malaysia untuk membincangkan isu-isu dan untuk meningkatkan hubungan tegang antara kedua-dua negara. Malaysia telah mengumumkan bahawa bermula dari 6 Mac, mereka akan membatalkan visa kemasukan percuma untuk Korea Utara, memetik kebimbangan kepada "isu-isu keselamatan" berikutan kejadian pembunuhan itu. Malaysia telah mengumumkan pada 4 Mac, bahawa duta Korea Utara, Kang Chol; dan duta Malaysia, Mohamad Nizan; telah diisytiharkan "persona non grata" dan akan dibuang dalam tempoh 48 jam.

Korea Utara menyekat rakyat Malaysia daripada keluar daripada negara tersebut. Mereka menyatakan atas alasan untuk memastikan keselamatan diplomat kedua-dua negara tersebut. Kementerian Luar Korea berharap dapat menyelesaikan kes ini secara aman.

Pada 30 Mac, selepas rundingan antara kedua-dua pihak untuk menamatkan pertikaian mereka, semua rakyat Malaysia yang terkandas di Korea Utara dan juga Korea Utara di Malaysia telah dibenarkan untuk pulang ke negara mereka dengan resit. Baru-baru ini, surat daripada keluarga si mati meminta mayat Kim dikembalikan kepada negaranya berikutan selesainya bedah siasat selanjutnya.

Pakatan Harapan (2018-2020) 
Perdana Menteri Malaysia Mahathir bin Mohamad mengalu-alukan Sidang Kemuncak Korea Utara-Amerika Syarikat 2018. Beliau berkata "dunia tidak boleh memperlakukan pemimpin Korea Utara Kim Jong-un dengan keraguan dan sebaliknya belajar dari sikap barunya untuk membawa damai". Dalam satu sidang akhbar bersama di Tokyo dengan Jepun, Mahathir berkata: "Kami mengharapkan hasil yang berjaya dari pertemuan bersejarah", sambil menambah bahawa "Malaysia akan membuka semula kedutaan mereka di Korea Utara sebagai penghujung garis diplomatik atas pembunuhan Kim Jong-nam tahun lepas".

Pemutusan hubungan dua hala 2021 
Pada 19 Mac 2021, Korea Utara mengumumkan pemutusan hubungan diplomatik dengan Malaysia, setelah Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur menolak rayuan ahli perniagaan Korea Utara, Mun Chol Myong daripada dilakukan ekstradisi ke Amerika Syarikat atas tuduhan pengubahan wang haram yang dikendalikan oleh peguamnya memiliki perkaitan dengan kegiatannya di Singapura.

Sebagai tindak balas pada hari yang sama, pihak Malaysia mengeluarkan kenyataan penyesalan keputusan Korea Utara serta mengecam tindakan itu sebagai "tidak ramah dan tidak konstruktif, tidak menghormati semangat saling menghormati dan hubungan baik sesama anggota masyarakat antarabangsa." Kementerian Luar Negeri Malaysia juga menyatakan bahawa pihak eksekutif mematuhi proses kehakiman Malaysia, dan tuduhan pengubahan wang haram serta pelanggaran sekatan PBB juga dianggap sebagai kesalahan di Malaysia, dan ekstradisi hanya akan dibuat setelah semua rayuan ditolak. Malaysia menutup Kedutaannya di Pyongyang, walaupun operasi kedutaan itu lama ditangguhkan oleh Malaysia sejak 2017. Pihak Malaysia juga mengeluarkan perintah agar semua staf diplomatik Korea Utara (dan tanggungan mereka) di Kuala Lumpur meninggalkan Malaysia dalam masa 48 jam setelah memutuskan hubungan.

Nota 
1. Malaysia menggunakan nama Republik Demokratik Rakyat Korea dalam urusan rasmi.

Rujukan