Asid salisilik

Asid salisilik (, daripada kata bahasa Latin salix [sa.liks], "pokok dedalu") ialah asid monohidroksibenzoik lipofilik, sejenis asid fenolik, dan asid beta hidroksi (beta hydroxy acid, BHA) yang mempunyai formula C7H6O3. Asid organik berwarna ini digunakan dalam sintesis organik dan berfungsi sebagai hormon tumbuhan. Ia berasal dari metabolisme salisin. Selain fungsinya sebagai metabolit aktif penting aspirin (asid asetilsalisilik) yang bertindak sebahagian daripadanya sebagai prodrug untuk asid tersebut, ia lebih dikenali untuk digunakan sebagai bahan utama dalam produk anti-jerawat umum. Garam-garam dan ester daripada asid ini dikenali sebagai salisilat.

Kegunaan

Dalam perubatan 
Asid ini digunakan sebagai ubat yang paling biasa digunakan untuk membantu membuang lapisan luar kulit. Oleh sebab itu, ia digunakan untuk merawat ketuat, psoriasis, kelemumur, jerawat, kurap, dan iktiosis.

Kegunaan lain 
Asid ini digunakan sebagai pengawet makanan dan antiseptik.

Penghasilan 
Natrium salisilat – sejenis bahan aktif dalam analgesik – disediakan secara komersialya dengan merawat natrium fenolat (garam natrium fenol) dengan karbon dioksida dalam tekanan dan suhu yang tinggi (100 atm dan 390 K); kaedah ini dikenali sebagai tindak balas Kolbe-Schmitt. Pengasidan produk dengan asid sulfurik menghasilkan asid salisilik:
 
Ia juga boleh disediakan oleh hidrolisis aspirin (asid asetilsalisilik) atau metil salisilat (minyak gaulteria) dengan asid atau bes yang kuat asid.

Sejarah 
Kulit kayu pokok willow telah diketahui ciri keupayaannya mengubati rasa sakit serta demam di tamadun-tamadun China dan Eropah, bahkan ia turut dicatakan dalam dokumen zaman Mesir kuno, Sumeria dan Assyria. Ekstrak aktif kulitnya yang dinamakan salicin daripada nama Latin untuk spesies willow putih (Salix alba), pertama kali diasingkan dan ditemui seorang ahli kimia Jerman bernama Johann Andreas Buchner pada tahun 1828. Sejulah bahan tersebut yang lebih besar dapat diasingkan oleh Henri Leroux, seorang ahli farmasi Perancis pada tahun 1829. Pqada 1838, Raffaele Piria iaitu seorang ahli kimia Itali dapat menukarkan bahan tersebut kepada suatu jenis gula serta satu komponen lain yang boleh dioksidakan menjadi asid salisilik.

Rujukan

Pautan luar 
 

Asid salisilik
Hormon tumbuhan
Penyediaan antiradang
Ubat antiradang bukan steroid
Antiseptik
WPPER