Malnutrisi

Malnutrisi atau malpemakanan merupakan keadaan yang terhasil akibat pengambilan nutrien yang tidak mencukupi di mana sesetengah zat kurang atau dalam nisbah yang salah. Sejumlah keadaan permasalahan nutrisi mungkin timbul, bergantung kepada nutrisi mana yang kurang atau terlebih dalam permakanan. Di kebanyakan di dunia, malnutrisi wujud dalam bentuk kekurangan nutrisi, yang disebabkan oleh permakanan yang kekurangan kalori dan protein. Sungguhpun malnutrisi lebih biasa dikalangan negara membangun, ia turut wujud di negara industri. Di negara lebih kaya ia biasanya dalam bentuk yang disebabkan oleh permakanan tidak sihat dengan terlebih tenaga, lemak, dan karbohidrat diproses. Trend meningkat kegemukan (obesiti) kini merupakan kebimbangan kesihatan awam utama pada tahap sosial-ekonomi rendah dan juga di negara membangun.

Tanda-tanda yang paling biasa adalah kehilangan berat badan yang tidak dirancang. Walau begitu, terdapat juga orang gemuk yang kurang sihat kerana pengambilan makanannya bukanlah diet yang sihat.
~Mudah letih.
~Kepekatan berkurangan.
~Kemurungan.
~Tidak dapat melaksanakan tugas biasa.
~Mudah dijangkiti kerana menurunkan sistem imun.
~Proses penyembuhan luka perlahan.
~Mudah sejuk.
~Perubahan dalam mood atau mood.
~Kehilangan selera makan.
~Mudah jatuh kerana otot lemah.

Tinjauan masalah

Masalah malnutrisi di kalangan kanak-kanak

Malnutrisi protein-tenaga merupakan satu masalah kesihatan awam yang agak serius di beberapa negara membangun. Kejadian kekurangan protein-tenaga yang ringan dan sederhana masih dilaporkan terutamanya di kalangan tahap sosio-ekonomi yang rendah (Arokiasamy, 1990;Osman Ali, 1991). Kajian oleh Chong et al. (1984) di kampung miskin di Kelantan, Johor, Kedah dan Perak ke atas kanak-kanak dan lahir hingga enam tahun telah mendapati ramai yang mengalami malnutrisi protein-tenaga kronik, iaitu kebantutan seramai 43%, dan malnutrisi semasa iaitu berat badan rendah seramai 37%. 
Kajian lain di beberapa kampung di Perak dan Kelantan mendapati sejumlah 40% kanak-kanak daripada 203 yang dikaji mempunyai kekurangan berat badan, 16% kesusutan serta 27% kanak-kanak itu terbantut. (Kandiah et al., 1989). Kajian lain yang menunjukkan kekurangan pemakanan di kalangan kanakkanak luar bandar adalah kajian yang dijalankan oleh Rechilda et al. (1986) di Kuala Selangor. Hasil kajian tersebut mendapati 32.9% kanak-kanak prasekolah mengalami kekurangan berat badan, 8.9% kebantutan, 17.7% kesusutan serta 3.8% mengalami kebantutan dan kesusutan. Kajian ini juga menunjukkan pengambilan kalori, protein, ferum dan vitamin B2 adalah rendah di kalangan kanak-kanak tersebut

Definisi Malnutrisi

Malnutrisi bermaksud kekurangan makanan seimbang pada individu atau populasi. Sebagai contohnya, kekurangan sumber-sumber seperti protein yang diperlukan untuk membina badan dan otot yang sihat, sementara kalori pula adalah sukatan bagi tenaga yang diperlukan oleh badan. Manakala zat besi pula diperlukan untuk membolehkan sel darah berfungsi dengan sempurna. Antara simptom yang boleh menunjukkan berlakunya malnutrisi adalah seperti kanak yang sangat kurus. Namun malnutrisi juga boleh berlaku kepada anak-anak terlebih berat badan.

Masalah yang dihadapi

Kekurangan nutrisi biasanya berlaku di negara yang membangun termasuklah beberapa kawasan di dunia ini. Sekiranya badan tidak dapat menerima tenaga yang mencukupi daripada makanan, sudah pasti berat badan akan menurun dan kekurangan jumlah otot juga akan berlaku. Kanak-kanak yang mengalami malnutrisi tidak dapat menyimpan lemak yang secukupnya dan kekurangan otot. Perkembangan minda boleh terganggu, dan kanak-kanak ini mempunyai risiko lebih tinggi untuk mendapat penyakit kerana badan mereka tidak dapat melawan sebarang jangkitan penyakit yang berlaku. Malnutrisi turut menyumbang kepada peningkatan jumlah kematian di kalangan kanak-kanak di negara membangun.
 Anemia boleh menyebabkan keletihan, kegagalan fungsi jantung dalam kes-kes yang berat, malah boleh menjejaskan fungsi otak. Pencegahan kepada kekurangan zat besi memerlukan diet makanan yang lengkap termasuklah memperbanyakkan makanan yang kaya-zat besi seperti sayuran hijau, kekacang, dan daging merahi. Kekurangan zat besi adalah simptom yang selalu dikaitkan dengan masalah maltnutrisi. Kebanyakan individu adalah kekurangan zat besi dalam diet mereka. Kekurangan zat besi ini boleh menyebabkan anemia (kekurangan sel darah merah). 
 Goiter. Pembesaran kelenjar thyriod dan boleh menyebabkan kematian atau kerencatan mental dalam perkembangan fetus) Iodine (kekurangan sumber ini boleh menyebabkan goiter.
 Kwasyiorkor. 
 Skurvi 
 Riket 
 Vitamin A. Kekurangan vitamin A adalah isu yang serius di dalam dunia perubatan kerana ianya membantu dalam mencegah masalah buta dikalangan kanak-kanak. 
Di Malaysia, sebagai contohnya Malaysia RDA telah menjalankan kajian dan mendapati keputusan yang memberi tanda amaran: Peratusan kanak-kanak yang disahkan signifikasi kurang berat badan, terbantut dan terlebih masing-masing adalah 45.3%, 51.6%, dan 7.8%. Pengambilan pemakanan yang kurang  daripada 2/3 tahap RDA adalah kalori, kalsium dan zat besi. Namun, pengambilan protein, vitamin A, vitamin C dan niasin adalah melebihi dari jumlah RDA dan kebanyakkan sumber bagi nutrien ini adalah nasi, ikan, dan sayuran hijau. Di dalam 5 jenis kumpulan makanan, hanya jumlah hidangan dari kumpulan bijirin/produk bijirin/ubi telah mencapai jumlah yang ditetapkan berbanding bagi kumpulan susu/produk tenusu. Majoriti kanak-kanak (68.7%) adalah kekurangan, 31.3% adalah mencukupi namun tiada yang unggul dalam kualiti diet mereka.  Berdasarkan keputusan kajian ini, adalah penting bagi ibubapa untuk memastikan anak mereka mendapat khasiat makanan yang mencukupi untuk mengelakkan dari berlakunya malnutrisi.

Cadangan

Dalam menangani masalah ini, ibu bapa perlu sedar akan beberapa perkara supaya tidak berlaku malnutrisi di kalangan kanak-kanak.

 Badan memerlukan makronutrien (nutrien yang penting dalam jumlah yang kecil) daripada diet makanan kerana badan tidak dapat menghasilkan nutrien ini untuk memenuhi keperluan badan yang optimum. Mikronutrien terdiri daripada vitamin A, B dan C, folik, zink, kalsium, iodin dan zat besi. Rawatan bagi kekurangan zat besi termasuklah pengambilan zat besi menerusi makanan yang diperkayakan serta suplemen zat besi.
 Menyusu badan adalah digalakkan untuk memastikan bahawa bayi tidak mempunyai masalah kekurangan dalam vitamin ini kerana susu ibu adalah kaya dengan vitamin A. Makanan yang diperkaya dan pertambahan jumlah buah dan sayuran di dalam diet adalah penting untuk mengurangkan risiko kekurangan vitamin A di kalangan orang dewasa. Perempuan mengandung adalah mudah terdedah kepada risiko kekurangan vitamin A kerana perkembangan fetusnya telah menggunakan vitamin A yang terdapat di 
dalam tubuhnya.

 Makanan perlu seimbang
 Makanan seimbang merupakan makanan yang mengandungi karbohidrat, lipid, protein, vitamin, garam mineral, air dan serabut/gentian yang mencukupi untuk memenuhi keperluan badan.
 Menyediakan makanan yang seimbang adalah penting bagi kanak-kanak yang sedang membesar.
 Lebihkan pengambilan buah-buahan dan sayur-sayuran
 Kurangkan pengambilan minyak tepu dan kolesterol 
 Kurangkan / elakkan mengambil makanan yang terproses/segera dan ringan.

Lihat pula 
 Pemakanan manusia

Rujukan

Pautan luar

 International Malnutrition Task Force (IMTF) and University of Southampton course on treatment and management of severe acute malnutrition link to the course

Kesihatan awam
Nutrisi