Windows Vista

Windows Vista ialah versi keenam bagi keluarga sistem pengendalian Microsoft Windows. Windows Vista mula dipasarkan kepada pengeluar OEM (Original Equipment Manufacturer) pada 8 November 2006 dan dilancarkan oleh Microsoft bagi pasaran Malaysia pada 8 Februari 2007 Windows Vista mempunyai antaramuka terkini yang cantik dan lutsinar, dikenali sebagai Aero. Semasa peringkat pembangunannya, Windows Vista dikenali dengan nama kodnya iaitu "Longhorn" sehinggalah ia memperoleh nama rasminya pada 22 Julai 2005. Keluaran Windows Vista didatangi lebih daripada lima tahun selepas perkenalan Windows XP, menjadi tempoh terpanjang di antara dua keluaran Microsoft Windows.

Windows Vista memberikan banyak taksiran negatif.  PC World telah menyeneraikan #1 daripada "15 teknologi mengecewakan 2007," mengatakan bahawa banyak pengguna suka bergantung pada XP, manakala lain-lain yang sudah meningkat telah menjatuhkan semula." Kritikan Windows Vista memasukkan masa pembangunan yang berpanjangan, istilah perlesenan paling terbatas, pemasukan teknologi Pengurusan Hak Digital baru bertujuan menyekatkan salinan media digital yang dilindungi, kekurangan pemandu bahan untuk sesuatu perkakasan, dan pengguna ciri-ciri baru lain seperti User Account Control.

Perkembangan 

Microsoft telah memulakan kerjanya di atas Windows Vista, dikenali pada masa itu dengan nama kod "Longhorn" pada Mei 2001, lima bulan sebelum keluaran Windows XP.

Edisi Windows Vista 
 Starter Edition - disasarkan kepada komputer berspesifikasi rendah untuk meningkatkan kadar celik IT terutamanya di kawasan pedalaman serta didapati dalam beberapa bahasa tempatan seperti versi Bahasa Melayu (Windows Vista Starter Edition bahasa Melayu masih belum dilancarkan buat masa ini) Versi Starter Edition tidak dilengkapi antaramuka Aero.
 Home Basic - untuk pengguna komputer rumah yang hanya sekadar melepasi keperluan minima Vista Capable dan menggunakan komputer untuk tugasan asas sahaja. Versi Home Basic juga tidak dilengkapi antaramuka Aero.
 Home Premium - untuk sebahagian besar pengguna komputer rumah.
 Enterprise - untuk perniagaan berskala kecil yang menyertai program Microsoft Software Assurance.
 Business - disasarkan untuk semua jenis perniagaan.
 Ultimate - merangkumi kesemua ciri-ciri yang terkandung dalam edisi Home Premium dan Business, disasarkan kepada pengguna komputer yang berkuasa tinggi.

Versi tanpa Windows Media Player bagi edisi-edisi di atas, dikenali sebagai versi N juga didapati di Eropah akibat tindakan undang-undang yang dikenakan oleh Kesatuan Eropah terhadap Microsoft kerana menyertakan Windows Media Player dalam Windows.

Ciri-ciri utama Windows Vista 
 Pemasangan yang pantas - Windows Vista ialah versi Windows pertama yang menggunakan DVD-ROM, malah tempoh pemasangannya juga lebih singkat daripada versi terdahulu Windows. Antaramuka menu yang digunakan semasa pemasangan Windows juga ialah antaramuka grafik pengguna sepenuhnya, menjadikan pemasangan Windows Vista lebih mudah dan pantas.
 Indeks Pengalaman Windows - Indeks Pengalaman Windows ialah satu skema pemarkahan perkakasan oleh Microsoft bagi menguji keupayaan konfigurasi komputer yang digunakan untuk menjalankan Windows Vista. Markah bagi indeks tersebut diambil berdasarkan markah terendah bagi perkakasan yang digunakan. Indeks tersebut berguna sebagai panduan buat pengguna untuk menilai spesifikasi komputer mereka serta merancang naik taraf yang diperlukan sekiranya markah yang diperolehi adalah rendah.
 Antaramuka Aero - Windows Vista menggunakan antaramuka grafik terbaru yang dikenali sebagai Aero. Antaramuka Aero ini kelihatan cantik dan lutsinar tetapi untuk memperolehi antaramuka ini, sesebuah komputer perlu mempunyai spesifikasi yang mencukupi bagi melepasi keperluan antaramuka Aero iaitu 3 markah dalam Indeks Pengalaman Windows.
 Pengurusan sistem bersepadu - Program utiliti pengurusan fail iaitu Windows Explorer yang membentuk cangkerang utama dalam Windows kini disepadukan dengan panel kawalan Control Panel serta beberapa perisian utiliti Windows yang lain untuk kawalan yang lebih berkesan serta memberikan pengalaman baru yang berbeza kepada pengguna Windows.
 Ease of Access - Bahagian Ease of Access menggantikan Accessibility bagi tujuan membantu orang kurang upaya untuk menggunakan komputer. Dalam Ease of Access ini, sistem pengecaman suara serta bacaan telah disepadukan sepenuhnya bagi membolehkan pengguna kurang upaya menggunakan komputer dengan lebih mudah.
 Enjin pencari yang lebih cekap - Enjin pencari yang digunakan Windows Vista akan terus mencari fail yang diingini sambil pengguna sedang menaip nama fail. Teknik pencarian sebegini dapat menjimatkan masa pengguna.
 Menu Start yang dikemaskini - Menu Start dalam Windows Vista dikemaskini dengan menu program berstruktur pohon agar lebih tersusun berbanding versi terdahulu Windows. Selain itu, menu Start dalam Vista turut dilengkapi enjin pencari bagi membolehkan pengguna mencari program.
 User Account Control - Dalam Windows Vista, sebarang perubahan kepada sistem komputer hanya boleh dilakukan oleh pentadbir sistem iaitu pemilik komputer sendiri untuk mengelakkan sebarang perubahan yang tidak diingini kepada sistem komputer. Bagi mengukuhkan tahap keselamatan, Windows akan menegluarkan tetingkap pertanyaan bagi mengesahkan sebarang perubahan kepada sistem. Namun demikian, pengguna akaun bukan pentadbir boleh melakukan perubahan sistem tetapi dengan meminta nama pentadbir dan kata laluannya, berbeza dengan Windows XP yang langsung tidak membenarkan pengguna akaun bukan pentadbir untuk melakukan perubahan walaupun sekadar membetulkan jam dan tarikh, tetapi dalam masa yang sama pengguna akaun pentadbir dapat mengawal sistem dengan terlalu bebas dan terdedah kepada risiko keselamatan.
 Ibu jari previu (Preview Thumbnail) - Dengan menggerakkan tetikus ke ikon program yang sedang berjalan pada bar tugasan, pengguna dapat melihat sepintas lalu kandungan program yang dibuka.
 Windows Flip 3D - Dengan menekan kombinasi kekunci Windows+Tab, pengguna boleh melihat secara sekali imbas tetingkap program-program yang telah dibuka, berbeza dengan cara lama iaitu kombinasi Alt+Tab yang hanya membolehkan pengguna melihat ikon program yang dibuka.
 Windows Defender - Windows Defender ialah perisian antipengintip percuma yang didatangkan bersama Windows Vista untuk melindungi sistem pengendalian daripada serangan perisian pengintip.
 Internet Explorer 7 - Internet Explorer 7 ialah versi terbaru pelayar Web keluaran Microsoft. Antara ciri-ciri utamanya termasuklah pelayaran bertab, ejen pencari bersepadu serta pengurusan plug-in.
 Windows Media Player 11 - Versi terkini pemain media digital Microsoft ini turut dilengkapi enjin pencari yang mencari fail media sambil pengguna menaip nama fail bagi membolehkan pengguna mencari dan memainkan fail media dengan pantas.
 Windows Update - Pada versi terdahulu Windows, Windows Update memerlukan pengguna memasuki laman web Windows Update melalui pelayar Internet Explorer. Malangnya, sesetengah pengguna yang mempunyai masalah dengan pelayar Internet Explorer mereka tidak dapat mengemaskini sistem pengendalian Windows mereka, tambahan pula Windows Update hanya menyokong pelayar Internet Explorer sahaja. Bagi mengatasi masalah ini, Windows Vista menyepadukan Windows Update dalam Control Panel, membolehkan pengguna mengemaskini perisian Windows mereka tanpa perlu membuka Internet Explorer.
 Windows Vista ReadyBoost - Teknologi ini membolehkan Windows memanfaatkan ruang kosong dalam pemacu kilat USB untuk menambah baik prestasi ingatan Windows.
 Windows Photo Gallery - Windows Photo Gallery ialah perisian pengurusan fail imej bagi menggantikan Windows Image and Fax Viewer dalam Windows XP. Jika dahulunya fungsi Windows Image and Fax Viewer hanya terhad untuk memaparkan imej, Windows Photo Gallery boleh mengimport gambar dari kamera digital serta melakukan sedikit suntingan ringan pada gambar.
 Bar tepi (sidebar) - Bar tepi menempatkan beberapa perisian mini yang dipanggil gajet seperti jam, kalendar, nota kecil serta ramalan cuaca.
 Windows Ultimate Extras - Windows Ultimate Extras ialah sekumpulan perisian tambahan yang boleh dimuat turun secara percuma melalui Windows Update khusus untuk pengguna Windows Vista Ultimate sahaja.

Gaya visual 

Windows Vista mempunyai empat gaya-gaya visual yang berbeza.

 Windows Aero
 Vista's premier visual style, Windows Aero, is built on a new desktop composition engine called Desktop Window Manager. As such, Windows Aero mempunyai keperluan tinggi daripadanya. 128 MB  ingatan grafik ialah keperluan minimum, bergantung kepada resolusi digunakan. Windows Aero (termasuklah Windows Flip 3D) tidak didapati dalam edisi Starter dan Home Basic.

Keperluan sistem 

Buat masa kini, keperluan sistem untuk pemasangan Windows Vista boleh dikatakan agak berat. Spesifikasi minimum Windows Vista boleh dibahagikan kepada 2 iaitu Vista Capable dan Vista Premium Ready. Sesebuah komputer yang melepasi keperluan Vista Premium Ready dapat menikmati ciri-ciri hebat Windows Vista dengan lancar tanpa terasa berat serta dapat menikmati antaramuka Windows Aero. Sungguhpun demikian, sesetengah perisian menyebabkan Windows menggunakan antaramuka asas secara sementara walaupun melepasi spesifikasi Vista Premium Ready dan kembali kepada antaramuka Aero setelah perisian tersebut ditutup.

Service Pack 1 

Microsoft sekali-sekali mengeluarkan pek-pek servis untuk sistem pengendalian Windows untuk membaiki masalah-masalah dan menambahkan ciri-ciri. Windows Vista Service Pack 1 (SP1) yang dikeluarkan pada 4 Februari 2008 disertai dengan Windows Server 2008 kepada pengeluar OEM selepas tempoh pengujian beta selama lima tahun. Pelanggan MSDN yang boleh memuat turun SP1 pada 15 Februari 2008. Service Pack 1 akan dikeluar kepada pengguna Windows Vista sekarang pada pertengahan Mac.  Kertas putih diterbitkan oleh Microsoft pada akhir Ogos 2007 menjelaskan tujuan pek servis, mengecamkan tiga kawasan kemajuan major: kebolehpercayaan dan pencapaian, pengalaman pentadbiran dan penyokong untuk perkakasan dan piawai baru.

Service Pack 1 memperkenalkan penyokong untuk penyokongan dan piawai perkakasan dan perisian baru, ketaranya ialah sistem fail exFAT, penjaringan 802.11n tanpa wayar, IPv6 di atas rangkaian VPN, dan Secure Socket Tunneling Protocol. Versi Windows Installer diperbaikan adalah dimasukkan yang memberi penyokongan untuk urus niaga pakej berganda dan membenamkan antara muka pengguna untuk pakej Windows Installer kanak dalam ibu bapa sesi pemasangan. Memulakan sistem mengunakan Extensible Firmware Interface di sistem x64 juga diperkenalkan; ciri ini asalnya dijangkakan untuk keluaran asal Vista tetapi ditangguhkan kerana tiada perkakasan yang sesuai pada masa itu.

Kawasan sangat berharga ialah pencapaian. Kawasan pembaikan termasuklah pengendalian salinan fail, penghibernatan, log keluar di mesin-mesin disambung kawasan, penghuraian Javascript di Internet Explorer, pelayaran perkongsian fail rangkaian, pengendalian fail Windows Explorer ZIP, dan Windows Disk Defragmenter. Kebolehan memilih pemacu individu untuk depecahkan yang diperkenalkan semula.

Dua kawasan-kawasan yang menunjukkan perubahan di Service Pack 1 yang didatangkan sebagai faedah-faedah sebagai akibat bimbangan daripada pengeluar perisian. Satu daripadanya ialah pencarian desktop; pengguna akan menukar program pencarian desktop yang lalai kepada satu dibekalkan oleh majlis ketiga, dan program-program pencarian desktop akan bergabung dengan servis mereka ke dalam sistem pengendalian. Perubahan ini ialah bahagian kerana rungutan daripada Google, aplikasi Google Desktop Search mereka yang dihalang oleh kehadiran pencarian desktop Vista. Pada Jun 2007, Google mendakwa bahawa perubahan diperkenalkan untuk Service Pack 1 adalah langkah dalam jalan betul, tetapi patut diperbaikkan untuk memberi pengguna kemudahan kepada pembekal pencarian desktop alternatif. Kawasan lain ialah set API baru yang diperkenalkan untuk perisian antivirus yang sekarang bergantung kepada langkah menampalkan inti yang tidak disokongkan.

Pembaikan DirectX 10, dinamakan DirectX 10.1, menjadikan ciri-ciri mandatori yang sebelumnya tidak wajib dalam perkakasan Direct3D 10. Papan-papan grafik akan diperlukan untuk menyokong DirectX 10.1. Service Pack 1 mengandungi inti yang adalah sama dengan versi dalam Windows Server 2008.

Group Policy Management Console yang digantikan oleh Group Policy Object Editor. Versi muat turun Group Policy Management Console yang diperbaiki dijangkakan untuk keluaran pada tempoh sama dengan pengeluaran bekas servis.

Kritikan 

Windows Vista memberikan banyak taksiran negatif. Kritikan-kritikan termasuklah masa pembangunan yang berpanjangan, istilah perlesenan yang paling terbatas, pemasukan teknologi bertujuan menyekatkan salinan media digital yang dilindungi, dan kegunaan teknologi keselamtan User Account Control baru. Tambahan pula, sesuatu bimbangan yang ditimbul tentang banyak komputer-komputer menemui keperluan "Vista Premium Ready" dan penghargaan Vista. Apabila ditanyakan di Gizmodo CES apa produk Microsoft boleh menggunakan mengilatkan sebelum keluaran, penubuh Microsoft Bill Gates kata, "Ask me after we ship the next version of Windows. Then I'll be more open to give you a blunt answer."

 Keperluan perkakasan Menurut Microsoft, "hampir kesemua PC di pasaran sekarang akan menggunakan Windows Vista" dan kebanyakan PC yang dijual selepas tahun 2005 mampu menjalankan Vista. Walau bagaimanapun, keperluan bagi menjalankan ciri-ciri lanjutan, seperti antaramuka Aero, mungkin memberi kesan kepada banyak pengguna. Menurut Elizabeth Judge, kesemua ciri penuh "hanya boleh didapati kurang daripada 5 peratus dalam pasaran PC Britain."

 Pengendalian fail lambat Apabila dikeluarkan, Vista menjalankan pengendalian fail seperti menyalinkan dan memadamkan yang paling lambat berbanding dengan sistem-sistem pengendalian. Salinan besar diperlukan apabila memindahkan dari komputer ke satu sama lain yang amat sukar tanpa menggunakan baris pemerintah. Ini mengakibatkan kritikan yang kuat. Selepas enam bulan, Microsoft mengesahkan masalah-masalah dengan mengeluarkan penaikan khas, yang kemudian melalui Windows Update, dan dimasukkan di Service Pack 1.

 Pelesenan dan harga Perkenalan sekatan pelesenan tambahan yang telah dikritikkan.

 Pengurusan hak digital Satu lagi kritikan sama membimbangkan perintegrasian bentuk Pengurusan Hak Digital (DRM) kedalam sistem pengendalian, secara spesifik Protected Video Path (PVP). Reka bentuk ini direkakan supaya "kandungan premium" daripada cakera HD DVD atau Blu-ray mungkin mandat bahawa sambungan di antara komponen-komponen PC dilindungi.

 Software Protection Platform Vista termasukkan teknologi-teknologi anti-cetak rompak perisian, berdasarkan WGA daripada Windows XP dipanggil Software Protection Platform (SPP). Komponen major ialah mod fungsi dikurangkan baru, yang Vista masuk apabila ia mengesan bahawa pengguna menggagalkan "pengaktifan produk atau bahawa salinan itu dikesan sebagai tidak tulen", yang dijelaskan dalam kertas putih Microsoft seperti berikut: "The default Web browser will be started and the user will be presented with an option to purchase a new product key. There is no start menu, no desktop icons, and the desktop background is changed to black. [...] After one hour, the system will log the user out without warning". Ini yang dikritikkan, terutamanya diberi laporan "positif palsu" oleh SPP yang terdahulu, dan satu kegelapan server pengesahan. Microsoft telah memadamkan mod fungsi dikurangkan di Service Pack 1 menyokong notis-notis di sistem-sistem tidak tulen.

Lihat juga 

 Sejarah Microsoft Windows
 Pembezaan versi Microsoft Windows
 DirectX 10
 Microsoft Office 2007

Rujukan

Pautan luar

Microsoft 
  — Laman utama Microsoft Windows Vista
 Microsoft Windows Vista Upgrade Info — Windows Vista Upgrade planning
 Microsoft Windows Vista Product Guide — Contains complete, feature-by-feature comparisons of the various Windows Vista editions
 Microsoft Windows Vista Hardware Design — Hardware Design for Windows Vista — News for Driver Developers and Hardware Engineers
 Microsoft Technet — Windows Vista: Resources for IT Professionals
 MSDN — Windows Vista Developer Center on MSDN
 The Windows Vista Blog — Official blog of the Windows Vista Team
 See Windows Vista — Official website with information on how the new Windows Vista Operating System works
 The behavior of reduced functionality mode in Windows Vista - Microsoft support explaining the Reduced functionality mode.
 Tutorial Windows Vista

Tonton semula dan tampilan 
 Windows Vista Screenshots Gallery — Collection of Vista Screenshots from Different Builds
 Paul Thurrott's SuperSite for Windows — Windows Vista Activity Center
 How secure is Window's new Vista? 
 Features of Windows Vista
 Windows Vista 32-bit and 64-bit Performance Compared
 Windows Vista Ultimate — CNET review
 Windows XP vs. Vista: The Benchmark Rundown — Tom's Hardware Guide review
 Windows Vista Software Compatibility List — ieXbeta's Wiki

Kritikan 
 CNET — Hollywood, Microsoft align on new Windows
 Technology Review — Will Windows Upgrade Hand Power To Big Media?
 BadVista - Yayasan Perisian Bebas

Sekuriti mudahnya terdedah 
 Vulnerability Report: Microsoft Windows Vista including known unpatched vulnerabilities from Secunia
 Vista vulnerabilities from SecurityFocus

 
Perisian hak milik
Windows NT
Perisian 2006