Kawaca

Kawaca adalah istilah untuk pakaian perang yang disebut dalam teks Jawa kuno. Namanya berasal dari bahasa Sanskrit kawaca yang bermaksud baju pelindung, cuirass, sejenis zirah rantai, apa-apa jenis tudung, korset, jaket.

Keterangan 

Petrus Josephus Zoetmulder, dalam kamus Jawa kuno-Inggerisnya, mentakrifkan kawaca sebagai zirah berantai, mungkin berbentuk seperti jaket, yang diperbuat daripada logam. Perkataan itu juga mempunyai makna yang kedua, iaitu baju yang dipakai oleh ulama. Irawan Djoko Nugroho berpendapat bahawa dalam konteks ketenteraan, kawaca bermaksud baju besi. Ia berbentuk seperti tiub panjang dan diperbuat daripada tembaga tuang. Menurut Jiří Jákl, kawaca ialah pelindung dada logam yang dipakai pada bahagian atas badan tentera berpangkat tinggi. Dalam bahasa Bali tinggi, kwaca atau kuwaca adalah istilah umum untuk jaket, walaupun ia dahulunya bermaksud baju zirah dalam bahasa Jawa kuno. Dalam bahasa Jawa moden, kawaca bermaksud cuirass atau zirah rantai.

Dalam Kakawin Ramayana (kira-kira 870 M), yang merupakan versi Jawa dari epik Ramayana rekaan Valmiki (kira-kira 500 SM), menyebut tentang pakaian dan perisai yang mencerminkan zaman itu. Seorang ahli keluarga diraja dikatakan memakai mahkota, padaka (kolar, medali, atau penutup dada), karambalangan (korset atau breastplate) dan menggunakan baju besi bersalut emas walaupun dalam pertempuran. Kakawin Ramayana menyebut istilah watek makawaca, yang bermaksud pasukan berbaju pelindung (armoured troops).

Pakaian perisai, atau khususnya cuirass,  digambarkan pada relief cerita Divyavadana di candi Borobudur. Dalam cerita itu, dikatakan bahawa Rudrayana menghantar hadiah kepada raja Bimbisara berupa kuiras terkenalnya yang bukan sahaja mempunyai kuasa ajaib tetapi juga dihiasi dengan permata yang tidak ternilai. Kuiras itu digambarkan sebagai tanpa lengan dan nampaknya tertutup di hadapan.

Lihat pula 

 Baju rantai
 Baju lamina
 Baju empurau
 Baru Oroba
 Baru lema'a
 Karambalangan
 Siping-siping

Rujukan 

Zirah personal
Reka cipta Indonesia
Zirah
Perang