Pencemaran bauksit Kuantan 2015–16

Pencemaran bauksit Kuantan 2015-16 ialah bencana ekologi yang berlaku dari 2015 hingga 2016 di Daerah Kuantan, Pahang, Malaysia. Perlombongan bauksit yang tidak bertanggungjawab telah dipersalahkan kerana menyebabkan pencemaran tanah terutama di sepanjang lorong Lebuhraya Kuantan di mana lori yang membawa bauksit yang juga merebak ke perairan di sekitar daerah itu menyebabkan persekitaran menjadi merah hasil daripada aktiviti perlombongan tidak terkawal yang menimbulkan kemudaratan kepada kesihatan kepada kedua-dua pekerja lombong dan komuniti sekitar daerah tinggal di sepanjang laluan lombong.

Latar belakang
Kewujudan mineral bauksit di Daerah Kuantan telah diiktiraf oleh Tinjauan Geologi pada tahun 1937 dengan kawasan ini dibawah dasar basalt dan tumbuhan dolerit yang berkaitan, yang memotong batuan yang mendasari. Bermula dari 2013, kerajaan mula memulakan perlombongan bauksit kecil di kawasan Balok sebelum diperluaskan ke Bukit Goh, Bukit Sagu dan Sungai Karang. Dengan negara jiran Indonesia yang berpindah dari industri perlombongan bauksit lama mereka akan digantikan oleh industri pemprosesan logam domestik dengan larangan segera yang dikuatkuasakan pada perlombongan galian pada awal 2014, ini menyebabkan kekurangan bekalan di seluruh dunia khususnya China. Pahang mempunyai deposit ke atas mineral yang mengambil peluang untuk memenuhi permintaan dengan penglibatan banyak pihak yang tidak bertanggungjawab dengan kaedah perlombongan tidak terkawal. Berikutan penyertaan Malaysia dalam pasaran, pengeluaran bauksit tahunan mereka kemudian meningkat daripada lebih daripada 200,000 tan pada tahun 2013 kepada hampir 20 juta tan pada tahun 2015, menjadi pengeluar utama dunia yang menyumbang hampir separuh daripada bekalan ke industri aluminium besar China.

Tindak balas pihak berkuasa terhadap pencemaran

Pembaziran lesen kontraktor peniaga yang tidak bertanggungjawab dan moratorium berikutnya 
Pada Julai 2015, kerajaan Pahang membatalkan lesen 34 kontraktor untuk membendung perlombongan bauksit berleluasa di kawasan itu, disebabkan kebimbangan terhadap pencemaran yang meningkat daripada aktiviti itu dan hanya 11 pengendali dibenarkan untuk beroperasi. Dengan kesan yang semakin meningkat kepada persekitaran, Kabinet Malaysia memutuskan untuk menggantung aktiviti sehingga peraturan, pelesenan dan perlindungan alam sekitar dapat dilaksanakan. Sehingga 2017, kerajaan Malaysia menerusi Jabatan Alam Sekitar berada dalam kedudukan untuk melanjutkan moratorium perlombongannya selama tiga bulan atau lebih kerana masih terdapat stok bauksit berhampiran pelabuhan yang mencemarkan perairan pantai negara. Anggaran sebanyak RM10 juta tan simpanan bauksit telah dirampas sebelumnya oleh Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) di Bukit Goh dan Pelabuhan Kuantan dengan siasatan akan diuruskan untuk perlombongan bauksit yang menyalahi undang-undang kerana kegiatan itu juga melibatkan pegawai penguatkuasa kanan Kastam negeri, 10 pegawai penguatkuasaan Pejabat Tanah dan Galian Negeri (PTG) dan pembantu umum PTG yang telah ditangkap. Pada tahun 2019, Kementerian Tanah dan Sumber Asli menyatakan bahawa aktiviti perlombongan hanya boleh disambung semula jika setiap pihak yang terlibat bersedia untuk melaksanakan dan menguatkan prosedur operasi standard (SOP) untuk perlombongan dan pengeksport bauksit di Pahang.

Pembersihan 
Operasi pembersihan ke kawasan-kawasan yang terjejas oleh kegiatan perlombongan telah dimulakan pada 14 Januari 2016 dengan penglibatan lebih dari 100 anggota termasuk dari Majlis Perbandaran Kuantan (MPK), Bomba dan Penyelamat, Alam Flora Sdn Bhd dan Perbadanan Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam (SWCorp). Seterusnya pada Disember, Konsortium Pelabuhan Kuantan (KPC) telah melaburkan sejumlah RM30 juta untuk membersihkan sisa bauksit di kawasan pelabuhan Kuantan.

Lihat juga
 Perlombongan di Malaysia
 Pencemaran radioaktif Bukit Merah 1982
 Pencemaran sisa kimia Sungai Kim Kim 2019

Rujukan

2015 di Malaysia
2016 di Malaysia
Bencana buatan manusia di Malaysia
Peristiwa di Pahang