Sayang Salmah

Sayang Salmah ialah sebuah filem drama Malaysia 1995 arahan dan skrip oleh Mahadi J. Murat. Dibintangi oleh Sidi Oraza, Azhar Sulaiman dan Norish Karman, filem ini berdasarkan daripada kisah benar yang berlatarbelakangkan zaman pra-kemerdekaan Tanah Melayu sekitar tahun 1955 hingga 1960. Filem ini ditayangkan pada 31 Ogos 1995 dan turut mewakili Malaysia pada Festival Filem Asia Pasifik dan berjaya merangkul anugerah Pelakon Pembantu Lelaki Terbaik yang dimenangi oleh pelakon Sidi Oraza yang turut menang Pelakon Lelaki Terbaik Festival Filem Malaysia ke-12.

Plot
Filem ini berlatar belakangkan kehidupan masyarakat Melayu sekitar tahun 1955-1960 yang cuba mengungkapkan erti cinta pada bangsa dan negara berasaskan kepada sejarah dan semangat perjuangan negara yang relevan dengan falsafah kepimpinan hari ini. Keadaan ini diungkapkan menerusi keluarga Encik Jabar (Jalaluddin Hassan) dan isterinya Dasimah (Fauziah Nawi) dalam mendidik anak-anak mereka iaitu Hassan (Sidi Oraza) dan Salleh (Azhar Sulaiman). 

Hassan bergiat aktif dalam bidang politik, malangnya kegagalan dalam bidang politik dan kematian ayahnya membuatkan Hassan menjadi hilang akal dan menghidap sindrom skizofrenia. Sementara itu, Salleh terus membesar dan menjadi pemuda yang bebas. Dia sering keluar rumah, berhibur di kabaret lalu berkenalan dengan seorang perempuan joget bernama Salmah (Norish Karman). 

Mereka akhirnya berkahwin dan Hassan semakin terabai apabila Salleh dan Salmah berpindah ke rumah lain, dan Dasimah pula semakin tenat setelah kakinya tertusuk sembilu buluh. Keadaan bertambah meruncing apabila Hassan diketepikan oleh Salleh dan Salmah setelah Dasimah meninggal dunia. Hassan mengamuk dan menceroboh masuk ke rumah Salleh kerana kelaparan. 

Tetapi Salmah yang keseorangan di dalam rumah tidak memahami keadaan Hassan. Dia sengaja membuat provokasi terhadap Hassan menyebabkan Salmah dicederakan sehingga pengsan. Salleh yang baharu sahaja dipukul kerana kalah dalam perjudian telah tersalah faham tentang tingkah laku Hassan yang memukul isterinya. 

Akhirnya Hassan ditangkap oleh pihak polis. Beberapa tahun kemudian, Salleh dan Salmah bersama anak mereka datang melawat Hassan yang kini berada di Hospital Bahagia Tanjung Rambutan, Perak, Malaysia. Salmah mulai menerima Hassan sebagai sebahagian dari keluarganya.

Pelakon
 Azhar Sulaiman sebagai Salleh
 Norish Karman sebagai Salmah
 Sidi Oraza sebagai Hassan
 Fauziah Nawi sebagai Dasimah
 Jalaluddin Hassan sebagai En Jabar
 Sofea Jane sebagai Hamidah
 Sabri Yunus sebagai tuan rumah (penampilan khas)

Penerbitan
Sayang Salmah diarahkan oleh Mahadi J. Murat dan merupakan filem ketiga arahannya selepas Roda-Roda (1985) dan Wanita Bertudung Hitam (1992). Beliau turut berkhidmat sebagai penulis skrip, penerbit dan penyunting. Ia juga merupakan filem pertama lakonan pelakon kelahiran Singapura, Norish Karman yang merupakan pemenang New Face of the Year anjuran akhbar The New Paper. Norish bersetuju untuk membintangi filem ini selepas lima kali berbincang dengan Mahadi, dan menganggap filem itu banyak mengajarnya menjadi seorang yang lebih tabah, sabar dan berdisiplin. Watak Salmah dalam filem ini pada mulanya ditawarkan kepada Sofea Jane, namun beliau diberikan watak sebagai Hamidah kerana komitmen lain. Watak itu kemudian diberikan kepada Norish. Sidi Oraza memegang watak sebagai Hassan, seorang penghidap skizofrenia. Sidi mengakui, melakonkan watak pesakit skizofrenia sedikit sebanyak memberi pengalaman baharu buatnya.

Jalil Hamid pada mulanya bersetuju untuk membintangi filem ini, kemudian tercicir daripada senarai pelakon filem ini walaupun sebelum penggambaran, beliau sudah diberi skrip dan menjalani latihan. Penggambaran dijalankan pada September 1994 di sekitar kawasan Bakri, Muar, Johor dan dibantu oleh ahli-ahli UMNO kawasan Bakri, Muar dan penduduk-penduduk di Taman Kenangan Tun Dr. Ismail di Sungai Jeram, Bakri, Muar, Johor. Hampir semua pelakon utama filem ini telah 'dikurung' selama sebulan bagi memastikan penggambaran berjalan dengan lancar.

Keluaran dan sambutan
Sayang Salmah dikeluarkan pada 31 Ogos 1995 bersempena dengan sambutan Hari Kemerdekaan Malaysia ke-38. Ia telah disifatkan oleh ramai pengkritik filem sebagai "filem Melayu terbaik pernah diterbitkan setakat ini".

Hartati Hassan Basri dari Harian Metro menyatakan kepujiannya terhadap filem ini dan menulis bahawa ia ialah sebuah "karya yang penuh dengan falsafah mengenai kehidupan masyarakat hari ini biarpun kisahnya digambarkan pada zaman sebelum kemerdekaan Tanah Melayu". Pengarah dan pengkritik filem, Amir Muhammad menyatakan kepujiannya terhadap filem ini dan menyifatkannya sebagai "filem 'wow'" sambil menulis: "begitu banyak penjagaan telah dicurahkan ke atasnya, dimanifestasikan khususnya oleh arahan seni, sinematografi dan komposisi gambaran".

Filem ini telah dipertontonkan buat pertama kali di British Council pada 28 Oktober 1995, kemudian diikuti oleh majlis apresiasi filem ini yang diadakan pada 23 November 1995 di Dataran Karyawan, Hulu Kelang. Pada April 1996, Sayang Salmah dipertontonkan di Festival Filem Antarabangsa Singapura (SIFF) ke-9, dengan tiket untuk tayangannya habis dijual pada hari perasmiannya.

Pencapaian

Rujukan

Pautan luar
 
Sayang Salmah di Sinema Malaysia 

Filem Malaysia tahun 1995
Filem bahasa Melayu
Filem drama Malaysia
Filem arahan Mahadi J. Murat
1996