Birokrasi

Halaman ini mengenai konsep sosiologi. Birokrasi ialah nama permainan komputer.

Birokrasi  ialah sebuah konsep sosiologi dan sains politik yang merujuk kepada cara bagaimanapun sesebuah pentadbiran melaksanakan dan menguatkuasakan peraturan-peraturan yang sah secara sosial atau badan pelaksana ini. Pengurusan ini disifatkan dengan tatacara piawai, pembahagian tanggungjawab yang formal, hierarki, dan hubungan tidak peribadi.

Contoh birokrasi-birokrasi harian termasuk kerajaan, angkatan bersenjata, perbadanan, hospital, mahkamah, kementerian, dan sekolah.

Asal konsep 
Perkataan "birokrasi" menyerap bureaucracy yang meminjam sama ada bahasa Perancis atau bahasa Belanda dari bureaucratie menggabungkan perkataan bureau (diserap menjadi perkataan "biro") yakni "pejabat" atau "meja tulis" dan istilah Yunani  kratos "kuasa politik" pada dasarnya bermaksud "kuasa pejabat" atau "pemerintahan pejabat/golongan pegawai"; ia pertama kali diungkapkan Jacques Claude Marie Vincent de Gournay, seorang ahli ekonomi Perancis pada pertengahan abad ke-18 tidak lama sebelum Revolusi Perancis.

Dalam sepucuk surat pada 1 Julai 1764,
Baron de Grimm dari Perancis mengisytiharkan: "Kita terlalu memikirkan idea pengawalan, dan Pengetua-pengetua Permintaan (Masters of Requests) kita enggan memahami bahawa terdapat banyak perkara di dalam sebuah negara yang kerajaannya harus tidak melibatkan diri." Jean Claude Marie Vincent de Gournay kekadang mengatakan: "Kita mempunyai sejenis penyakit di Perancis yang mengucar-ngacirkan kita; penyakit ini dipanggil biromania". Kekadang, beliau menciptakan bentuk kerajaan yang keempat atau kelima di bawah nama "birokrasi".

Dalam lagi sepucuk surat pada 15 Julai 1765, Baron Grimm menulis juga: "Maksud yang tersirat dalam undang-undang di Perancis ialah birokrasi yang selalu disungut oleh mendiang Monsieur de Gournay; di sini, pejabat, kerani, setiausaha, pemeriksa, dan intendan tidak dilantik untuk memanfaatkan kepentingan awam, tetapi sebaliknya kepentingan awam diasaskan supaya pejabat-pejabat itu dapat mewujud." (Baron de Grimm dan Diderot, Correspondance littéraire, philosophique et critique, 1753-69, edisi 1813, Jilid 4, m.s. 146 & 508 - dipetik oleh Martin Albrow, Birokrasi. London: Percetakan Pall Mall, 1970, m.s. 16).

Petikan ini merujuk kepada perbalahan tradisional terhadap birokrasi, iaitu peputarbelitan antara cara dan hasil sehingga cara menjadi hasil pada dirinya, dan kebaikan birokrasi dilupakan; sebagai natijah, ini merupakan penggantian kepentingan bahagian dengan kepentingan am. Cadangan di sini ialah bahawa jika birokasi dibiarkan sahaja dan tidak dikawal, ia semakin akan mementingkan diri dan menjadi korup, berbanding memberikan perkhidmatan kepada masyarakat.

Bagaimanapun, birokrasi telah lama wujud sebelum perkataan-perkataan dan teori-teori ini direka untuk memberikan pemerihalan yang terperinci. Umpamanya, Dinasti Song China (960) membina sebuah birokrasi terpusat yang dianggotai oleh pegawai-pegawai awam daripada golongan cendekiawan. Sistem pemerintahan ini menyebabkan penumpuan kuasa yang lebih berkesan di tangan maharaja dan birokrasi istana berbanding yang dapat dicapai oleh dinasti-dinasti terdahulu.

Lihat juga 
 Paradoks Abilene
 Hukum Parkinson
 Prinsip Peter
 Pita merah

Rujukan 

Sumber  utama
 Mengenai Karl Marx: Hal Draper, Karl Marx's Theory of Revolution, Volume 1: State and Bureaucracy (Hal Draper, Teori Revolusi Karl Marx, Jilid 1: Negara dan Birokrasi). New York: Percetakan Monthly Review, 1979.
 Mengenai Weber: 

Pemerintahan
Teori organisasi
Sains politik