Ibn al-Nafis al-Dimashqi

Tokoh Ala-al-din Abu al-Hassan Ali ibn Abi-Hazm al-Qarshi al-Dimashqi (bahasa Arab: علاء الدين أبو الحسن عليّ بن أبي حزم القرشي الدمشقي ) juga dikenali sebagai Ibn al-Nafis (bahasa Arab: ابن النفيس ), ataupun Ibn al-Nafis al-Dimashqi (B. Arab:ابن  النفيس الدمشقي ), merupakan salah seorang pakar sains Islam yang hidup antara tahun 1213 - 1288 M. Dia merupakan orang pertama yang menggambarkan peredaran darah dalam tubuh manusia (pada 1242) dengan tepat. Lukisan kontemporari proses ini masih lagi wujud. Khususnya, dia merupakan orang pertama yang diketahui telah mendokumentasikan aliran paru-paru. Namun karyanya tidak ditemui sehinggalah pada 1924 di Berlin.

Beliau dilahirkan pada tahun 1213 M di Damsyik, dan menghadiri hospital-univerisiti (Bimaristan Al-Noori) di Damsyik. Selain daripada perubatan, Ibn al-Nafis memperlajari ilmu jurispruden, kesusasteraan dan teologi. Beliau menjadi pakar fiqah mazhab Shafii dan seorang ahli perubatan.

Al-Nafis berpindah ke Mesir dalam tahun 1236 dan bertugas di Hospital Al-Nassri, dan kemudiannya di Hospital Al-Mansouri di mana beliau menjadi ketua pakar perubatan dan doktor peribadi Sultan. Beliau meninggal dunia pada tahun 1288 dan mewaqafkan rumah, perpustakaan dan kliniknya kepada hospital Mansuriyya.

Penulisan 

Kitab terbesar Ibn al-Nafis ialah yang berjudul Al-Shamil fi al-Tibb, yang dirancangkan sebagai satu ensiklopedia yang memuatkan 300 jilid tetapi tidak dapat diselesaikan oleh sebab kematian beliau. Manuskrip terdapat di Damsyik. 

Bukunya tentang oftalmologi merupakan sumbangan kerja asal. Bukunya yang paling termasyhur ialah Ringkasan Undang-undang (Mujaz al-Qanun). Sebuah buku yang masyhur, yang memerikan sumbangan aslinya ialah buku berkaitan kesan pemakanan terhadap kesihatan, berjudul Kitab al-Mukhtar fi al-Aghdhiya.

Karyanya Al-Risalah al-Kamiliyyah fil Siera al-Nabawiyyah, yang diterjemahkan di Barat di bawah judul Theologus Autodidactus, dianggap sebagai karya yang pertama yang menjadi novel teologi dan juga novel yang pertama berbentuk cereka sains.

Penemuan sistem peredaran darah paru-paru 

Pada tahun 1924, seorang ahli perubatan Mesir, Muhyo Al-Deen Altawi, seorang pengkaji sejarah perubatan Arab di Universiti Albert Ludwig, menemui sebuah manuskrip berjudul "Ulasan berkaitan Anatomi dalam Qanun Ibnu Sina" di dalam Perputakaan Negeri Prussia di Berlin.  Skrip ini merangkumi kajian terperinci tentang anatomi, patologi dan fisiologi, dan skrip ini merupakan pemerian terawal tentang sistem peredaran darah paru-paru (pulmonari). 

Sebelum kemunculan al-Nafis, teori berkaitan sistem peredaran darah ialah teori Galen yang dirumuskan pada abad kedua Masihi. Galen telah mengutarakan teori bahawa darah yang sampai ke bahagian kanan jantung mengalir melalui liang-liang halus yang tidak dapat dilihat yang terdapat pada septum jantung, ke bahagian kiri jantung, di mana ia bercampur dengan udara untuk mencipta semangat yang kemudiannya disalurkan ke seluruh tubuh. Mengikut Galen, sistem vena berbeza daripada sistem arteri, melainkan apabila mereka bertemu melalui liang halus. 

Berlandaskan pengetahuan anatominya, al-Nafis menyatakan: 

 

Di tempat lain beliau berkata:

Al-Nafis memerikan anatomi paru-paru seperti berikut:

Beliau menambah:

Al-Nafis juga mempostulatkan bahawa gizi yang diperlukan oleh jantung diperoleh daripada arteri koronari:

Rujukan 
 
Bayon, H. P. (1941). Significance of the demonstration of the Harveyan circulation by experimental tests. Isis 33, 443-453

Bacaan lanjut

Pautan luar 
 

 Carian Google.

Pakar perubatan Arab Zaman Pertengahan
Pakar perubatan Islam Zaman Pertengahan
Pakar perubatan abad ke-13
Muslim Syria