Aksara Adlam

Aksara Adlam ialah aksara yang digunakan untuk menulis bahasa Fula. Nama Adlam ialah akronim yang diperolehi daripada empat huruf pertama abjad (A, D, L, M), yang bererti "alkule Dandayɗe Leñol Mulugol" (, "aksara yang melindungi bangsa daripada lenyap"). Ia adalah salah satu daripada pelbagai aksara pribumi yang dibangunkan untuk bahasa tertentu di Afrika Barat.

Aksara Adlam disokong dalam sistem pengendalian Android dan Chrome milik Google. Terdapat juga ap Android untuk menghantar SMS menggunakan aksara Adlam dan untuk mempelajari aksara tersebut. Dalam komputer yang menggunakan Microsoft Windows, aksara Adlam disokong terasalnya bermula dengan Windows 10 gubahan 1903, yang dikeluarkan pada Mei 2019. Dalam macOS, aksara Adlam disokong terasalnya bermula dengan Ventura pada tahun 2022.

Pembangunan 

Ketika zaman remaja pada akhir 1980-an, adik-beradik Ibrahima Barry dan Abdoulaye Barry mencipta aksara alfabet untuk menulis bahasa Fula. Selepas beberapa tahun pembangunan, ia mula diterimapakai secara meluas dalam kalangan masyarakat Fula, dan kini diajar bukan sahaja secara serantau di Guinea, Nigeria, dan Liberia, malah sehingga ke Eropah dan Amerika Syarikat.

Huruf 
Aksara Adlam mempunyai kedua-dua huruf besar dan huruf kecil. Ia ditulis dari kanan ke kiri.

Huruf-huruf tersebut didapati samada bercantum serupa dengan aksara Arab atau tunggal - bentuk bercantum biasanya digunakan dalam gaya kursif; bagaimanapun, bentuk tunggal atau blok juga digunakan terutamanya untuk kandungan pendidikan.

Diakritik 
Aksara Adlam mempunyai beberapa diakritik. Pengubahsuai 'konsonan' digunakan untuk mendapatkan konsonan tambahan, kebanyakannya daripada bahasa Arab, serupa dengan cth s > š dalam aksara Rumi.

Penggunaan pengubahsuai konsonan:

Penggunaan titik untuk mewakili bunyi yang dipinjam daripada bahasa Arab:

Penggunaan titik dengan huruf asli:

Angka 
Berbeza dengan aksara Arab, angka Adlam menghala ke arah yang sama (kanan ke kiri) seperti huruf-hurufnya, seperti dalam aksara N'Ko.

Tanda baca 
Tanda baca Adlam adalah seperti tanda baca Rumi Sepanyol kerana terdapat bentuk awal dan akhir tanda tanya dan tanda seru, yang diletakkan sebelum dan selepas klausa atau frasa yang dipersoalkan atau diseru.

Tanda sempang digunakan untuk pemecahan perkataan, dan terdapat kedua-dua tanda kurungan dan kurungan berganda.

Unikod 

Aksara Adlam telah ditambahkan pada Piawaian Unikod pada Jun 2016 dengan keluaran gubahan 9.0. Blok Unikod untuk aksara Adlam ialah U+1E900–U+1E95F:

Rujukan

Bacaan lanjut 

 
Skrip dengan kod empat huruf ISO 15924