Pohiva Tuʻiʻonetoa

Pohiva Tu’i’onetoa (30 Jun 1961 – 18 Mac 2023) ialah akauntan dan ahli politik Tonga yang berkhidmat sebagai Perdana Menteri Tonga dari tahun 2019 hingga 2021. Tu'i'onetoa menggantikan Semisi Sika, yang berkhidmat sebagai pemangku perdana menteri sejak kematian ʻAkilisi Pōhiva.

Dilahirkan di Talafo’ou, Tu’i’onetoa lulus dari Institut Akauntan Berkanun New Zealand pada tahun 1982, dan kemudian Universiti Monash pada tahun 1993. Beliau memiliki segulung diploma dalam pengurusan kewangan dan ijazah sarjana perniagaan. Beliau juga akauntan pengurusan bertauliah.

Kerjaya
Beliau menyertai Perkhidmatan Awam Tonga pada Januari 1979. Beliau merupakan Penyelesai Rasmi Bahagian Perdagangan Jabatan Keadilan di Hamilton, New Zealand. Antara tahun 1983 dan 2014, beliau berkhidmat sebagai Juruaudit Tonga. Beoiau merupakan Setiausaha Peribadi kepada Raja Tāufaʻāhau Tupou IV dari 1987–1988, dan juga kerani kepada Majlis Privi semasa tempoh yang sama. Beliau tidak berjaya bertanding untuk parlimen dalam pilihan raya umum Tonga 2010.

Dalam pilihan raya 2014, beliau dipilih ke Dewan Undangan Tonga untuk mewakili kawasan pilihan raya Tongatapu 10. Dalam kerajaan ʻAkilisi Pōhiva, beliau merupakan Menteri Buruh, Perdagangan dan Industri, dan Menteri Perkhidmatan Polis, Penjara dan Bomba. Pada Mac 2017, beliau dilantik Menteri Hasil dan Kastam,, menggantikan Tevita Lavemaau. Beliau memegang jawatan itu sehingga Januari 2018, apabila meliau dilantik Menteri Kewangan dan Perancangan Negara.

Perdana Menteri Tonga
Pada 27 September 2019, Tu’i’onetoa dipilih perdana menteri dengan 15 undian menentang lapan undian untuk Semisi Sika, yang berkhidmat sebagai pemangku perdana menteri. Ia telah diumumkan secara rasmi oleh Raja Tupou VI pada 9 Oktober 2019. Beliau mengumumkan pelantikan Kabinetnya pada 10 Oktober.

Rujukan 

Kelahiran 1961
Orang hidup
Perdana Menteri Tonga
Menteri Kewangan Tonga
Ahli Dewan Undangan Tonga
Ahli politik Parti Demokratik Kepulauan Ramah
Alumni Universiti Monash