Adeeba Kamarulzaman

Profesor Dato' Dr. Adeeba Kamarulzaman (lahir 16 Disember 1963) ialah seorang ahli akademik dan ahli sains Malaysia. Sebagai pakar penyakit berjangkit, beliau dikenali menerusi hasil kerjanya dalam memperjuangkan kaedah pencegahan dan rawatan HIV/AIDS. Beliau juga memegang jawatan sebagai pengerusi Yayasan AIDS Malaysia dan profesor Madya tambahan di Universiti Yale.

Kehidupan awal dan pendidikan
Adeeba dilahirkan pada 16 Disember 1963 di Kota Bharu, Kelantan. Beliau menamatkan pengajian dari Universiti Monash pada tahun 1987 dan dilatih dalam perubatan dalaman dan penyakit berjangkit di Pusat Perubatan Monash dan Hospital Penyakit Berjangkit Fairfield, Melbourne, Australia. Beliau juga memegang jawatan sebagai Dekan Fakulti Perubatan, Universiti Malaya dan Profesor Madya Adjung di Universiti Yale, Amerika Syarikat. Adeeba juga menubuhkan Pusat Kecemerlangan Penyelidikan AIDS (CERiA) yang menjalankan penyelidikan pelbagai disiplin mengenai HIV dan AIDS daripada klinikal kepada kesihatan awam dan penyelidikan dasar.

Kerjaya
Beliau memulakan tugas di Pusat Perubatan Universiti Malaya (PPUM) dengan tumpuan kepada pencegahan wabak penyakit berjangkit seperti HIV, denggi, tibi dan virus baharu.

Pada 1997, Dr. Adeeba menubuhkan Unit Penyakit Berjangkit di PPUM manakala di universiti yang sama pada 2008, beliau mengasaskan Pusat Kecemerlangan Kajian AIDS (CERiA). Beliau ialah antara pakar perubatan terpenting yang melakukan kajian dan mencari rawatan sesuai ketika negara berdepan virus Nipah pada 1999. Pada Januari 2006, beliau dilantik sebagai Presiden Majlis AIDS Malaysia (MAM), bagi menggantikan Marina Mahathir.

Pencapaiannya turut diakui melalui penerimaan Anugerah Sains Tun Mahathir dan Anugerah Merdeka di atas peranan sebagai Ahli Pasukan Penyiasatan Nipah UM. Di peringkat antarabangsa, selain menjadi ahli Majlis Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), beliau merupakan ahli Panel Pakar Saintifik UNAID mengenai HIV.

Adeeba juga pernah dilantik sebagai penasihat kepada pelbagai jawatankuasa di bawah WHO mengenai penyakit HIV dan AIDS. Beliau memainkan peranan penting dalam pembentukan dan kegiatan serta inisiatif kerjasama dalam rangkaian penyelidikan HIV serantau iaitu TREAT Asia.

Pada tahun 2012, beliau dinobatkan sebagai penerima pertama Anugerah Global Advance Australia bagi kategori Alumni manakala pada 2015, universiti pengajiannya, Universiti Monash Australia menganugerahkan beliau gelaran Doktor Undang-Undang Kehormat atas sumbangannya dalam bidang perubatan dan kesihatan.

Pada tahun 2020, beliau telah dipilih sebagai presiden Asia pertama Persatuan AIDS Antarabangsa. Setahun berikutnya, beliau telah dilantik sebagai ahli Majlis Sains WHO, sebuah kumpulan yang memberi nasihat tentang kemajuan saintifik dan teknologi yang memberi kesan kepada kesihatan awam di seluruh dunia.

Pada September 2022, beliau dilantik sebagai Pesuruhjaya Suruhanjaya Global Polisi Dadah yang baharu sekali gus menjadikan beliau sebagai rakyat Malaysia pertama memegang jawatan itu.

Pencapaian
Pencapaian Adeeba telah diiktiraf melalui beberapa anugerah kebangsaan dan antarabangsa termasuk Anugerah Sains Tun Mahathir dan Anugerah Merdeka atas peranannya sebagai ahli Pasukan Penyiasat Nipah Universiti Malaya.

Beliau merupakan penerima pertama Anugerah Global Advance Australia dalam kategori Alumni pada 2012 dan pada April 2015 beliau telah dianugerahkan dengan Doktor Undang-undang (honoris causa) daripada Universiti Monash. Beliau juga mempunyai penghormatan tersendiri kerana telah dipaparkan dalam kedua-dua penerbitan The Lancet dan Science masing-masing pada 2013 dan 2014.

Pada tahun 2022, Adeeba disenaraikan dalam senarai '50 Over 50: Asia 2022' oleh majalah Forbes.

Penghargaan 
  :
 Darjah Dato' Paduka Jiwa Mahkota Kelantan Yang Amat Mulia (DJMK) - Dato' (2022)
  :
 Darjah Dato' Paduka Mahkota Perak (DPMP) - Dato' (2016)

Rujukan

Pautan luar
 Profil rasmi

Kelahiran 1963
Orang hidup
Orang Malaysia berketurunan Melayu
Muslim Malaysia
Orang dari Kota Bharu
Orang dari Kelantan
Ahli akademik Malaysia
Ahli sains Malaysia
Penerima Anugerah Merdeka