Joseph Pairin Kitingan

Tan Sri Datuk Seri Panglima Joseph Pairin Kitingan (lahir 17 Ogos 1940) merupakan seorang ahli politik Malaysia dan pernah menjadi Ketua Menteri Sabah ke-7. Beliau memegang jawatan ini dari April 1985 hingga Mac 1994. Beliau juga pernah dilantik sebagai Timbalan Ketua Menteri Sabah dan juga Menteri Pembangunan Luar Bandar Sabah dan memegang kedua-dua jawatan ini sejak Mac 2004. Beliau dikenali sebagai pengasas utama bagi Parti Bersatu Sabah (PBS) pada 1985 iaitu sebuah parti tempatan tertua di Sabah yang juga merupakan parti komponen Gabungan Rakyat Sabah (GRS) sejak 2022.
  
Pairin pernah bersekolah di Sekolah Menengah Kebangsaan La Salle, Kota Kinabalu, sebuah sekolah lelaki di Kota Kinabalu. Beliau memperolehi biasiswa Rancangan Colombo dan melanjutkan pelajaran di Universiti Adelaide dalam jurusan undang-undang dan selepas itu beliau pulang ke Sabah untuk bekerja sebagai Peguam Negeri dengan Jabatan Perundangan Sabah dan seterusnya dijadikan Timbalan Pendakwa Raya Umum. Selepas itu, Pairin menyertai sebuah firma guaman tempatan. 

Adiknya Jeffrey Kitingan juga seorang ahli politik tetapi di Parti Solidariti tanah Airku Rakyat SABAH (STAR).

Kehidupan peribadi
Pairin dilahirkan pada 17 Ogos 1940 di Papar, Sabah. Beliau beragama Kristian aliran Gereja Katolik. Isterinya ialah Genevieve Lee, seorang bekas guru. Mereka mempunyai dua orang anak lelaki bernama Alexander dan Daniel. Kedua-dua mereka adalah berkelayak peguam.

Kerjaya politik 
Pairin mulai giat dalam politik sejak tahun 1975. Beliau menjadi Ahli Dewan Undangan Negeri Sabah kawasan Tambunan pada tahun 1976 di bawah parti BERJAYA, sebuah parti yang dipimpin oleh Harris Salleh semasa itu dan dilantik sebagai seorang menteri.

Pairin tidak puas hati pada kepimpinan parti ini dan membantah sesetengah daripada polisi parti ini. Beliau berasa bahawa parti ini telah terkeluar daripada perjuangan asalnya. Akhirnya beliau terpaksa meninggalkan parti ini pada tahun 1984.

Kepimpinan 
Pada Disember 1984, Pairin menjadi calon bebas untuk mempertahankan kerusinya daripada parti pemerintah dalam pilihanraya kecil Tambunan. Kepimpinannya di sebuah negeri dalam sebuah persekutuan yang agama rasminya ialah Islam dipersoalkan kerana agamanya. Parti pemerintah Sabah yang merupakan salah satu ahli Barisan Nasional sentiasa tidak teragak-agak mempergunakan persoalan bangsa yang sensitif yang umumnya tidak patut ditimbulkan di dalam sebuah negara yang berbagai kaum. Walaupun menghadapi kemungkinan berjaya yang tipis sekali, Pairin masih dapat memenangi pilihan raya dengan majoriti yang agak besar.

Pada Mac 1985, Pairin menubuhkan Parti Bersatu Sabah (PBS). Parti ini berjaya didaftarkan dan diiktirafkan sebagai sebuah parti politik pada jam ke-11. Ini membolehkannya memimpin parti ini menentang parti pemerintah negeri ketika itu dalam Pilihan Raya negeri Sabah, 1985 pada bulan April.

Walaupun baru 47 hari ditubuhkan, PBS menang dalam pilihanraya tersebut, menumpaskan BERJAYA. Pairin mengangkat sumpah sebagai Ketua Menteri Sabah ke-tujuh. Dia memegang jawatan ini selama sembilan tahun sehingga 1994. Pairin juga menerajui PBS dalam memenangi tiga lagi pilihanraya negeri pada 1986, 1990, dan 1994.

Pada pilihanraya negeri Sabah 1994, PBS menang dengan mendapat 25 kerusi Dewan Undangan Negeri, berbanding dengan 23 kerusi yang dimenangi oleh Barisan Nasional. Namun sejurus selepas pengumuman keputusan pilihanraya tersebut, beberapa ahli PBS meninggalkan parti tersebut untuk masuk ke dalam gabungan Barisan Nasional. Pairin tidak dibenarkan mengangkat sumpah akibat insiden ini. Oleh itu, Sakaran Dandai dari UMNO mengangkat sumpah menjadi Ketua Menteri ke-lapan Sabah.

Pairin juga dikenali sebagai Huguan Siou, atau ketua komuniti untuk suku kaum Kadazandusun di Sabah. Dia juga memegang jawatan sebagai Presiden Kadazandusun Cultural Association (KDCA).

Pilihan raya Malaysia 2008 
Dalam Pilihan Raya Umum Malaysia 2008, Joseph Pairin Kitingan bertanding menggunakan tiket Barisan Nasional. Beliau telah bertanding di kawasan parlimen Keningau, negeri Sabah. Joseph Pairin Kitingan telah menang dengan mendapat undi sebanyak 14598. 

Calon lawan ialah Peter Kodou @ Peter Anthony Kodou  dari DAP mendapat 560 undi dan hilang deposit. Adiknya Gapari Bin Katingan @ Geoffrey Kitingan  dari PKR mendapat 10,334 undi - Kalah . Peratus pengundi yang keluar ialah  72.95 %. Undi rosak sebanyak  464.

Garis masa sebagai Ahli Parlimen
Garis masa sebagai Ahli Parlimen yang telah berkhidmat selama lebih daripada 30 tahun

Lihat juga 
 Analisis Prestasi Barisan Nasional 2008

Rujukan

Pautan luar 
 Laman web rasmi Parti Bersatu Sabah 
 

Orang hidup
Kelahiran 1940
Ahli politik Malaysia berketurunan Kadazandusun
Kristian Malaysia
Ketua Menteri Sabah
Orang dari Sabah
Roman Katolik Malaysia
Peguam Malaysia
Bekas anggota Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah
Anggota Parti Bersatu Sabah
Pengasas parti politik di Malaysia
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-7
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-8
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-9
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-10
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-12
Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-13
Penerima Darjah Seri Panglima Darjah Kinabalu