GST (Malaysia)

Cukai Barang dan Perkhidmatan (: Goods and Services Tax, lebih dikenali dengan akronim GST) merupakan cukai nilai tambah yang telah dimansuhkan di Malaysia. Setiap pihak (kecuali pengguna akhir) dalam rantaian bekalan layak menuntut semula kredit cukai input.

GST berkuatkuasa mulai 1 April 2015 melibatkan pembekalan berkadar standard sebanyak 6%, pembekalan berkadar sifar, pembekalan dikecualikan cukai, dan pelepasan daripada pengenaan dan pembayaran cukai. Penguatkuasaan cukai GST bertujuan untuk mentransformasikan sistem percukaian negara dan merangsang ekonomi negara yang semakin membangun untuk mencapai status negara maju. 

Keputusan jemaah menteri pimpinan Najib Razak yang dibuat secara konsensus dan bersepakat mahu melihat rang undang-undang ini dibaca dan dipersetujukan di Parlimen mengundang reaksi berbelah bahagi daripada pelbagai pihak terutamanya ahli parlimen pembangkang. Cukai GST dilihat tidak digemari ramai dan memberi kesan ketara kepada keputusan PRU14. Kerajaan Malaysia kemudiannya menurunkan kadar GST kepada 0% pada 1 Jun 2018. Kerajaan Malaysia membentangkan rang undang-undang untuk memansuhkan GST untuk bacaan kali pertama di Dewan Rakyat pada 31 Julai 2018. GST kemudiannya diganti dengan pengembalian semula Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan (SST) mulai 1 September 2018.

Latar belakang
GST dijadualkan untuk dilaksanakan oleh kerajaan semasa suku ketiga tahun 2011, tetapi pelaksanaannya ditangguhkan sehingga 1 April 2015. Tujuan pelaksanaan cukai ini adalah untuk menggantikan Cukai Jualan (berkadar 10%) dan Cukai Perkhidmatan (berkadar 6%) yang telah dikuatkuasakan di negara ini selama beberapa dekad. Kerajaan meneroka kaedah meningkatkan hasil untuk menampung defisit belanjawan dan mengurangkan kebergantungan kepada hasil daripada Petronas, syarikat minyak nasional Malaysia. 

Rang Undang-undang Barang dan Perkhidmatan 2009 dibentangkan untuk bacaan pertama di Dewan Rakyat pada 16 Disember 2009. Rang undang-undang itu ditarik balik selepas berdepan kritikan demi kritikan. Kerajaan bertindak balas dengan menegaskan cukai ke atas hasil minyak adalah tidak mampan untuk masa depan. Ketua Pusat Khidmat Aduan Pengguna Nasional, Muhammad Sha’ani Abdullah berkata, "Kerajaan seharusnya berusaha meningkatan kesedaran mengenai GST. Orang awam tidak wajar dipersalahkan kerana kurangnya pemahaman mereka dan kekhuatiran mereka. Sha'ani berkata bahawa GST akan memperbaiki perakaunan, mengurangkan penipuan cukai, dan memudahcara penguatkuasaan Akta Kawalan Harga dan Antipencatutan 2011. Pemimpin Persatuan Pengguna Islam Malaysia, Datuk Dr. Ma’amor Osman berkata bahawa GST membantu menamatkan amalan perniagaan yang tidak jujur, tetapi mengungkapkan kekhuatiran mengenai bagaimana cukai ini dikenakan ke atas produk dan perkhidmatan perubatan. Sebuah kumpulan yang memimpin kempen menentang GST, Protes (menentang GST kerana kekhuatirannya akan kesan terhadap golongan berpendapatan rendah), membatalkan protes yang dirancang tetapi menyatakan mereka akan terus resah gelisah menentang rang undang-undang itu.

Semasa pembentangan Belanjawan 2015, Perdana Menteri Malaysia merangkap Menteri Kewangan, Najib Razak mengumumkan cukai GST berkadar standard sebanyak 6% akan berkuatkuasa mulai 1 April 2015. Cukai ini akan menggantikan Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan. Pelaksanaan cukai GST akan menjadi sebahagian daripada program reformasi cukai Kerajaan untuk mempertingkatkan kemampuan, keberkesanan dan ketelusan pentadbiran dan pengurusan cukai. Cukai GST telah dilaksanakan pada 1 April 2015. 

Menurut Timbalan Menteri Kewangan II, Chua Tee Yong, pelaksanaan GST di Malaysia mulai 1 April 2015 bukanlah dalam bentuk "full blown". Senarai barang yang diberikan status berkadar sifar seperti yang diperuntukkan dalam Perintah Cukai Barang dan Perkhidmatan (Kadar Sifar) 2014 adalah begitu banyak. Ini adalah bertujuan untuk mengurangkan bebanan kepada pihak pengguna. Perintah Cukai Barang dan Perkhidmatan yang diwujudkan adalah berbentuk teknikal dan berasaskan kepada takrifan undang-undang rukun penjenisan Kastam.

Menurut Ketua Pengarah Kastam, Khazali Ahmad, pelaksanaan GST amat penting dan dapat merangsang ekonomi negara yang mapan supaya lebih berdaya saing di peringkat lokal dan global melalui mekanisma pungutan cukai yang lebih sistematik dan standard. Pelaksanaan GST adalah satu transformasi sistem percukaian dan menjadi titik tolak untuk negara Malaysia mencapai status negara maju serta mendokong Wawasan 2020.

Bacaan kali pertama Rang Undang-undang Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014 di Dewan Rakyat telah dibentangkan pada 31 Mac 2014. Rang undang-undang ini telah dibahaskan sejak 3 April 2014 dan diluluskan selepas proses undian belah bahagi sebanyak 2 kali dengan jumlah 118 undi bersetuju berbanding 81 undi tidak bersetuju untuk undian kali pertama manakala undian kali kedua mencatatkan 119 undi bersetuju berbanding 81 undi tidak bersetuju.

Rang Undang-undang Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014 kemudiannya dibaca buat kali pertama di Dewan Negara pada 21 April 2014. Rang undang-undang ini dibaca buat kali kedua dan ketiga dan dipersetujukan di Dewan Negara pada 5 Mei 2014.

Pada bulan Jun 2015, harga minyak mentah dunia jatuh merudum, sehinggakan beberapa negara dan industri minyak mempertimbangkannya sebagai suatu krisis. Hasil kutipan cukai GST yang baru dilaksanakan ternyata menampung belanjawan persekutuan daripada mengalami defisit berikutan merosotnya hasil cukai minyak, sekaligus menyelamatkan negara daripada terjerumus dalam kemelesetan ekonomi. Pada Istiadat Pembukaan Penggal Keempat Parlimen Ketiga Belas bertarikh 7 Mac 2016, Yang di-Pertuan Agong mengucapkan tahniah kepada pihak kerajaan yang melaksanakan GST.

Pada bulan Mei 2018, kerajaan Malaysia yang dipimpin oleh Mahathir Mohamad membuat keputusan untuk mengembalikan semula Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan. Kadar piawai GST disemak semula kepada 0% bermula 1 Jun 2018, sementara menunggu pemansuhan Akta Cukai Barang dan Perkhidmatan di Parlimen.

Senarai Pembekalan Dikecualikan GST
Rujukan:
 Tanah yang digunakan bagi tujuan:
 Bangunan keagamaan 
 Kediaman (tidak termasuk hotel, rumah penginapan, rumah tumpangan atau establismen yang serupa bagi pengembara) 
 Pertanian (tidak termasuk tanah yang digunakan bagi aktiviti memburu dan memancing) 
 Taman permainan 
 Tanah perkuburan 
 Tempat letak kereta
 Logam-logam berharga seperti emas, perak, platinum
 dalam bentuk bar, jongkong, atau wafer;
 mempunyai ketulenan sekurang-kurangnya 99.5%; dan
 memiliki ciri-ciri pelaburan
 Syiling emas / syiling perak / syiling platinum (tidak termasuk proof coin, syiling numismatik, syiling pengumpul)
 Kemudahan kewangan
 Insurans nyawa 
 Kemudahan ansuran kredit 
 Operasi akaun bank (akaun semasa, akaun deposit simpanan, akaun pelaburan) 
 Pasaran pertukaran asing
 Perkhidmatan pendidikan dan perkhidmatan berkaitan pendidikan
 Kantin di prasekolah, sekolah rendah, sekolah menengah (kerajaan, bantuan kerajaan, dan swasta) 
 Latihan kemahiran 
 Pendidikan tinggi (awam dan swasta)
 Prasekolah (swasta) 
 Sekolah swasta / Sekolah persendirian / Sekolah antarabangsa (rendah dan menengah) 
 Taman asuhan kanak-kanak (swasta) 
 Perkhidmatan jagaan kesihatan
 Perkhidmatan jagaan kesihatan disediakan oleh mana-mana kemudahan jagaan kesihatan swasta berdaftar atau berlesen. 
 Perkhidmatan pengangkutan awam
 Bas berlesen (tidak termasuk bas sewa) 
 Kapal atau vessel dilesenkan sebagai kapal penumpang (tidak termasuk bagi tujuan rekreasi atau keseronokan) 
 Pengangkutan rel berlesen
 Teksi berlesen (tidak termasuk kereta sewa dan pandu) 
 Lebuh raya bertol
 Pemberian apa-apa hak untuk menggunakan lebuh raya bertol di jalan awam.
 Perkhidmatan pengebumian, perkuburan, dan pembakaran mayat
 Apa-apa pembekalan perkhidmatan dalam suatu pakej berhubung dengan upacara dan penghormatan, pelupusan mayat, atau upacara peringatan. 
 Diesel 
 Petrol RON95

Senarai Pembekalan Berkadar Sifar
Rujukan: 

 Binatang ternakan hidup meliputi babi, kambing, kerbau, lembu, seladang, selembu 
 Daging binatang ternakan segar dan sejuk beku termasuk bahagian dalaman
 Ayam dan itik hidup
 Daging ayam dan itik segar dan sejuk beku termasuk bahagian dalaman
 Telur ayam dan itik termasuk segar dan masin
 Semua jenis ikan hidup, segar, didinginkan (chilled), dan sejuk beku (kecuali ikan perhiasan)
 Hidupan air lain yang hidup, segar, didinginkan (chilled), dan sejuk beku seperti krustasea (ketam, udang, udang kara), moluska (kepah, siput, sotong, tiram), dan lain-lain (gamat, obor-obor)
 Ikan kering dan ikan masin termasuk ikan bilis (kecuali ikan salai)
 Sayur-sayuran segar, sejuk beku, didinginkan (chilled) dan jeruk seperti tomato, terung, bawang, kobis, lobak, timun, kekacang, asparagus, cendawan, labu, keladi, ubi kayu, ubi keledek, ubi kentang, 
 Buah-buahan segar tempatan atau diimport
 Rempah ratus seperti asam jawa, asam keping, cili kering, lada hitam, kulit kayu manis, bunga cengkih, buah pala, halia
 Kelapa termasuk kelapa parut
 Padi dan beras termasuk beras pulut, beras basmathi, beras perang
 Tepung gandum, tepung attar, tepung beras, tepung sagu, tepung ubi kayu, tepung pulut
 Kacang dal
 Gula pasir termasuk kasar dan halus
 Garam termasuk kasar dan halus
 Minyak masak kelapa sawit, minyak kelapa, minyak kacang tanah
 Cencaluk, budu, belacan
 Serbuk kopi, serbuk teh, serbuk koko
 Bihun, laksa, mi kuning, kuetiau
 Roti putih dan roti mil penuh
 Susu bayi berumur antara 0 hingga 36 bulan
 Semua jenis bahan bacaan dan surat khabar (surat khabar cetak mahupun surat khabar elektronik) termasuk buku kerja pelajar, novel, ensiklopedia, buku cerita, buku resepi, buku rujukan dalam semua bidang, buku teks, buku berkaitan agama, kitab-kitab agama, kamus, kecuali majalah serta buku yang bukanlah bahan bacaan seperti diari, buku tulis, buku log, buku simpan kira-kira (jurnal, lejar)
 4,215 ubat-ubatan dalam Senarai Ubat Penting Kebangsaan Kementerian Kesihatan
 Barang dan perkhidmatan yang dibekalkan dari Malaysia ke Kawasan Ditetapkan (Designated Area) seperti Labuan, Langkawi, Tioman
 Bekalan air dirawat bagi 35 m3 pertama untuk kegunaan domestik
 Bekalan elektrik bagi 300 kWh pertama untuk kegunaan domestik
 Bekalan bahan mentah dan komponen di bawah Skim Pengilang Tol Diluluskan
 Semua barang dan perkhidmatan yang dieksport sama ada melalui darat, pelabuhan, dan lapangan terbang
 Perkhidmatan yang dilaksanakan di luar Malaysia
 Perkhidmatan yang dibekalkan secara langsung yang berkaitan dengan tanah atau apa-apa pembaikan yang terletak di luar Malaysia
 Perkhidmatan yang dibekalkan secara langsung berkaitan dengan barang yang dieksport
 Perkhidmatan yang dibekalkan secara langsung berkaitan dengan barang yang dimilki oleh orang di luar Malaysia
 Perkhidmatan pembaikan yang dijalankan di kawasan Zon Perdagangan Bebas
 Barang yang dibekal dari Kawasan Utama Kastam ke kawasan yang ditentukan termasuk ke Zon Perdagangan Bebas yang terletak di luar pelabuhan dan lapangan terbang
 Barang yang dibeli oleh peniaga asing tetapi dibekal di dalam negara di bawah Skim Pengilang Tol Diluluskan
 Semua barang untuk tujuan kedai kapal (ship store)
 Semua jenis barang bagi tujuan alat ganti atau peralatan yang digunakan dalam pelayaran dan penerbangan
 Pengangkutan penumpang dengan menggunakan kapal atau kapal terbang (ke luar negara atau ke dalam negara negara termasuk peringkat domestik)
 Pengangkutan barang dengan menggunakan kapal atau kapal terbang (ke luar atau ke dalam negara termasuk peringkat domestik)
 Perkhidmatan sampingan (ancillary services) (termasuk punggah masuk, punggah keluar, insurans, dan penghantaran barang (freight forwarding))
 Perkhidmatan yang disediakan di pelabuhan dan lapangan terbang seperti pemaliman (pilotage), penundaan (towage), klasifikasi pengukuran (surveying classification), pembaikan dan penyelenggaraan kapal, perundingan kapal (shipbroking) dan perkhidmatan pengurusan
 Perkhidmatan telekomunikasi dan perayauan (roaming) yang disediakan oleh pembekal perkhidmatan di Malaysia kepada kawasan di luar Malaysia
 Perkhidmatan dan kemudahan yang dibekalkan oleh kelab, persatuan, kesatuan, persatuan professional kepada ahli mereka
 Perkhidmatan yang disediakan oleh ejen Skim Bayar Balik Pelancong GST (GST Tourist Scheme Refund)

Rujukan
 Perintah Cukai Barang dan Perkhidmatan (Pelepasan) 2014 , Warta Kerajaan Persekutuan
 Peraturan-Peraturan Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014, Warta Kerajaan Persekutuan

Pautan luar
 Laman Rasmi Cukai Barang dan Perkhidmatan di Malaysia di Jabatan Kastam Diraja Malaysia
 Akta 762 – Akta Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014
 Ebook Panduan Harga Pengguna  di Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Malaysia
 Panduan Industri di Jabatan Kastam Diraja Malaysia
 Jawapan kepada 106 soalan (berkaitan Jabatan Kastam Diraja Malaysia sahaja)
 Soalan mengenai Cukai Barang dan Perkhidmatan kepada Kementerian Kewangan Malaysia 
 Panduan Peruncitan mengenai Cukai Barang dan Perkhidmatan
 Maklumat mengenai Cukai Barang dan Perkhidmatan , astroawani.com
 Q&A: Apakah itu GST?, astroawani.com

Cukai barang dan perkhidmatan
Percukaian di Malaysia
Pembubaran 2018 di Malaysia
Penubuhan 2015 di Malaysia