Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak

Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB) (bahasa Inggeris: Sarawak United Bumiputera Heritage Party) merupakan parti politik Bumiputera yang berfahaman kanan dan bersifat pro kerajaan, serta juga merupakan parti politik terbesar di Sarawak. Parti politik ini merupakan salah satu daripada parti politik tempatan yang membentuk kerjasama antara SUPP, PRS, dan PDP sekaligus menubuhkan Gabungan Parti Sarawak pada 19 November 2018. Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB) ditubuhkan pada 30 April 1973, hasil daripada penggabungan tiga buah parti politik di Sarawak ketika itu, iaitu Parti Negara Sarawak (PANAS), Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA), dan Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA). 

Percantuman tiga parti politik tempatan ini adalah selaras dengan tujuh matlamat utamanya, iaitu:
 Meningkatkan taraf hidup dan status sosioekonomi masyarakat Bumiputera Sarawak.
 Menggalakkan masyarakat dari semua kaum untuk menceburi apa-apa bidang termasuk politik, sosial, budaya, dan sukan.
 Memperkasakan seni, budaya, dan warisan masyarakat dari pelbagai kaum di Sarawak.
 Mengutamakan kebajikan seluruh rakyat Sarawak, melalui pelaksanaan bantuan-bantuan kerajaan Sarawak dan bantuan-bantuan kerajaan persekutuan.
 Mengutamakan hak-hak golongan belia dan golongan wanita di Sarawak.
 Memperjuangkan semua hak-hak Sarawak selaras dengan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).
 Menjamin kedamaian, kesejahteraan, dan keharmonian semua kaum dan semua agama di Sarawak.

Sejarah 
Sejarah awal penubuhan PBB adalah atas ilham dan inisiatif Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud, Setiausaha Agung BARJASA yang muda dan idealistik ketika itu.  

Sebelum pilihanraya negeri yang pertama pada Januari 1963, Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA), Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP), Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA) dan Persatuan Cina Sarawak (SCA) membentuk sebuah parti campuran  pada Julai 1962. Parti campuran ini dipengerusikan oleh Tun Jugah anak Barieng, dengan Datuk Stephen Kalong Ningkan sebagai Setiausaha Agungnya. Walau bagaimanapun, Parti Negara Sarawak (PANAS) kemudian menarik diri daripada parti campuran ini menjelang pilihan raya untuk menyertai parti pembangkang  Parti Kebangsaan Sarawak (SUPP). Selepas pilihan raya, parti campuran ini ternyata  mendapat keputusan yang menyakinkan dan membentuk Kabinet Negeri yang pertama. Datuk Stephen Kalong Ningkan dilantik menjadi Ketua Menteri Sarawak yang pertama, manakala Tun Jugah pula dilantik  menganggotai Kabinet Persekutuan  di Kuala Lumpur selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak. 

Antara tahun 1963 dan 1966, politik Sarawak mengalami pergolakan yang hebat, disebabkan terlalu banyak parti politik sehingga mencetuskan krisis demi krisis yang sesetengahnya berbau perkauman. Krisis ini akhirnya tamat dengan penyingkiran Datuk Ningkan sebagai Presiden SNAP. Menggantikan tempat Datuk Ningkan sebagai Ketua Menteri baru ketika itu  ialah Penghulu Tawi Sli. Kabinetnya terdiri daripada tiga orang ahli PESAKA (termasuk beliau sendiri), dua ahli BARJASA (termasuk Datuk Patinggi Taib), dan seorang ahli PANAS. PANAS menyertai semula parti campuran ini hanya sebelum penyingkiran Datuk Ningkan. 

Sarawak mencapai satu kemajuan politik apabila BARJASA dan PANAS bergabung untuk membentuk Parti Bumiputera pada bulan Mac 1968. Datuk Patinggi Taib menjadi penggerak utama ke arah pergabungan ini. Parti Bumiputera diketuai oleh Allahyarham Tan Sri Datuk Amar Abang Ikhwan Zaini, dengan Datuk Taib memegang jawatan Setiausaha Agung.

Kekuatan parti dan perpaduan terus diperkukuh apabila Parti Bumiputera dan PESAKA bergabung untuk melahirkan Parti PBB pada 30 April 1973. Tun Jugah yang pada ketika itu selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak telah dilantik sebagai Presiden pertama PBB. Datuk Patinggi Taib memegang jawatan Presiden PBB secara automatik apabila memenangi jawatan Presiden tanpa bertanding pada 1981 sehingga sekarang. 

Kewujudan parti ini sebagai satu  komponen terbesar dalam Barisan Nasional negeri telah mengukuhkan lagi kedudukan Bumiputera di Sarawak. Sejak penubuhannya, keahlian PBB telah meningkat dengan banyaknya sehingga kini terdapat 56 bahagian. Sehingga akhir Ogos 2023, jumlah keanggotaan dalam Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) kini berjumlah 452,280 orang, dengan hanya sebanyak 380 cawangan di seluruh negeri Sarawak.

Organisasi kepimpinan Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB)

Majlis Tertinggi PBB 
 Presiden:
 Tan Sri Datuk Patinggi Abang Haji Abdul Rahman Zohari bin Tun Abang Haji Openg
 Timbalan Presiden:
 Datuk Amar Douglas Uggah Embas
 Awang Tengah Ali Hasan
 Naib Presiden Kanan:
 Dato’ Seri Fadillah Yusof
 Datuk Dr. Stephen Rundi Utom
 Naib Presiden:
 Julaihi Narawi
 Gerawat Gala
 Gerald Rentap Jabu
 Abdul Karim Rahman Hamzah
 Annuar Rapaee
 Abdul Rahman Junaidi
 Roland Sagah Wee Inn
 Setiausaha Agung:
 Datuk Seri Alexander Nanta Linggi
 Timbalan Setiausaha Agung:
 Ibrahim Baki
 Bendahari Agung:
 Datuk Amar Abdul Hamed bin Haji Sepawi
 Ketua Penerangan:
 Haji Idris Buang
 Setiausaha Eksekutif:
 Awang Bujang Awang Antek
 Ahli-Ahli Jawatankuasa Terpilih (BUMIPUTERA):
 Dr. Hazland Abang Hipni
 Mohamad Razi Sitam
 Abdullah Saidol
 Aidel Lariwoo
 Fazzruddin Abdul Rahman
 Shafiee Ahmad
 Razaili Gapor
 Awla Idris
 Yusuf Abdul Wahab
 Datuk Dr. Juanda Jaya
 Datuk Mohamad Duri
 Awangku Jinal Abedin Datuk Pengiran Jawa
 Haidar Khan Asghar Khan
 Mohammed Kamaluddin Mohamad Effendie
 Mohamad Sardon Zainal
 Syed Hamzah Wan Hamid Edruce

 Ahli-Ahli Jawatankuasa Terpilih (PESAKA):
 Datuk Henry Sum Agong
 Robert Lawson Chuat
 Jefferson Jamit Unyat
 Datuk Dr. Jerip Susil
 Tan Sri William Mawan Ikom
 Dennis Ngau
 Simon Sinang Bada
 John Ilus
 Lidam Assan
 Daniel Jubang Kayan
 Mikai Mandau
 Luyoh Akau
 Ugak Sanggau
 Robert Laing Anyie
 Datuk Willie Mongin
 Peter Asut

 Ahli-Ahli Jawatankuasa (Dilantik):

Pergerakan Wanita PBB 

 Ketua Wanita:
 Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah
 Timbalan Ketua Wanita:
 Datin Sri Angelina Ujang
 Dato Sri Hajah Rohani binti Haji Abdul Karim
 Naib Ketua Wanita:
 Dato Sri Hajah Nancy binti Haji Shukri
 Puan Umang Nangku Jabu Eigensatz
 Datuk Hajah Sharifah Hasidah binti Sayeed Aman Ghazali
 Setiausaha:
 YB Senator Susan Chemerai Anding
 Penolong Setiausaha (1):
 Fridah Osman
 Penolong Setiausaha (2):

 Bendahari:
 Dr. Dayang Nurfizawati binti Haji Abang Abdul Karim
 Penolong Bendahari:
 Natasha Nasa Datuk Amar Douglas Uggah
 Ketua Penerangan:
 Datin Esther Mujan Balan
 Penolong Ketua Penerangan:
 Datuk Hajah Rubiah binti Haji Wang
 Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (BUMIPUTERA) :
 Puan Hajah Dora binti Abdul Rahman
 Puan Hajah Hasanah binti Haji Majais
 Kr. Puan Misiah binti Abu Seman
 Puan Noriha binti Haji Ali
 Puan Dayang Nora binti Awang Sabudin
 Puan Mujallipah binti Mohd Anis
 Puan Rokiah binti Mohamad Jahar
 Kr. Puan Hadijah binti Sheikh Kassim
 Puan Dayang Rajamah binti Abang Adeng
 Puan Dayangku Norli binti Awangku Terjudin
 Kr. Puan Hajah Mahani binti Haji Sahari
 Puan Anita binti Mohammed

 Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (PESAKA):
 Puan Jenny anak Bangga
 Puan Elizabeth Nail anak Wen
 Puan Carolynne Dayang anak Jawa
 Puan Candida Entri
 Puan Yvoone Nillie anak Intily
 Puan Carrie Anne anak John David
 Puan Mindy Maida John
 Dr. Christie Augustine Kiek
 Puan Kesean Nenna Sandah
 Roszuina anak Labet
 Kr. Puan Margaret @ Uding Nawan Lawai
 Puan Suti Saran
 Puan Lilla Raja @ Lilla Wong

Pergerakan Pemuda PBB 

 Ketua Pemuda:
 Miro Simuh
 Timbalan Ketua Pemuda:
 Allan Siden Gambong
 Lukanisman Awang Sauni
 Naib Ketua Pemuda:
 Royston Valentine
 Malcolm Layang Jimbun
 Anderson Kalang Lah
 Setiausaha
 Sufian  Mohat
 Penolong Setiausaha (1):
 Martin Ngindang anak Richard Mulok
 Penolong Setiausaha (2):

 Bendahari:
 Edwin Bukong
 Penolong Bendahari:
 Haji Afiq Fikri bin Haji Brahim
 Ketua Penerangan:
 Azizul Annuar bin Adenan
 Penolong Ketua Penerangan:
 Cr. Neuchlos Jub
 Setiausaha Kerja (1):
 Johan Haris bin Sulaiman
 Setiausaha Kerja (2):
 Jillson anak John
 Ahli-Ahli Jawatankuasa (Terpilih):
 Stephen Augustine Lateng
 Judson Jarrau
 Nicholas Bawin anak Burong
 Michael Bel Ben
 Alexious Bethrol anak Stephen
 Albert anak Andrew
 Denvy
 Wilson anak Ahon
 Murphy Nyegang anak Nelson Mujah
 Aaron Rachel anak Palu
 Muhammad Fadilah bin Ali Seman
 Abang Hisham bin Abang Hashim
 Abdul Halik Jafar
 Kasdi Pandi
 Mohd Nazrol Hisham bin Awang Tengah
 Rizal bin Talip
 Mohd Faizal bin Jamiludin
 Syed Zyed Wan Asnawi
 Sebli bin Morshidi
 Shahrul Iman bin Mohd Naroden
 Mohamad Shafizan bin Haji Kepli
 Afiq Hizami bin Julaihi
 Steve Lius
 Veriland Godon Anak Gagat
 Lyokarto Sikong
 Ahli-Ahli Jawatankuasa (Dilantik):
 Abang Mohamad Hafiq Abang Kassim
 Assoddin bin Narawi
 Abdul Hisham bin Ahmad
 Abdul Adzim Adzmi bin Abdul Rahman
 Baling Elision Duren
 Cyrill Kuling
 Johny Sain
 Hardy Boy anak Ramping
 Sonny Terrance

"

Wakil Rakyat

Ahli Dewan Rakyat
PBB kini mempunyai 14 ahli parlimen.

Lihat juga 
 Senarai parti politik Malaysia
 Politik Malaysia
 Barisan Rakyat Jati Sarawak (BARJASA) 
 Parti Negara Sarawak (PANAS)
 Parti Rakyat Bersatu Sarawak (SUPP) 
 Parti Rakyat Sarawak (PRS) 
 Parti Bangsa Malaysia (PBM)
 Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA)
 Barisan Nasional
 Perikatan Nasional

Nota 
 Chin, James. 2003. 'The Melanau-Malay Schism Erupts Again: Sarawak at the Polls' in Lok Kok Wah & Johan Saravanamuttu (eds.), New Politics in Malaysia (Singapore: Institute of South East Asian Studies, 2003) (ISBN 981-230-169-0) pp. 213-227
 An review of various "Sons of Soil" concepts by Dr. Bhaskar Dasgupta: http://piquancy.blogspot.com/2006/02/sons-of-soil.html

Pautan luar 
 Laman rasmi Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak

Rujukan

Penubuhan 1973 di Malaysia
Parti politik di Sarawak
Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak
Bekas parti komponen Barisan Nasional