Anwar Fazal

Dato' Seri (Dr.) Mohammed Anwar Fazal Mohammed atau Anwar Fazal ialah aktivis alama sekitar dan pengasas Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) . Sumbangannya adalah kepada bidang alam sekitar dari segi pengurusan, perniagaan, penyelidikan, akademik serta penulisan.

Beliau mencetuskan idea Hari Tanah Lembab Sedunia yang disambut pada 2 Februari setiap tahun. Fazal tokoh yang paling berpengaruh dalam pergerakan pengguna seluruh dunia.

Kehidupan awal
Anwar Fazal dilahirkan pada 15 Julai 1941 di Sungai Bayor, Selama, Perak, Malaysia.Beliau anak sulung daripada 7 adik-beradik (3 lelaki dan 4 perempuan). Keluarganya berpindah ke bandar Taiping (1942) kerana kegawatan Perang Dunia II. Keluarganya menjalankan perniagaan 'Fazal Mohamad Brothers' di 112 Main Road, Taiping (kini berpindah ke 111 Chulia Street, Pulau Pinang, Malaysia).

Beliau belajar di Sekolah King Edward VII, Taiping (1958); Penang Free School (sekolah yang tertua di Malaysia 1816). Ketika di sekolah, beliau bermain kriket, ragbi, hoki dan acara olahraga. Beliau memegang rekod sekolah bagi larian setengah batu dan satu batu bagi Negeri Pulau Pinang rekod untuk 1500 meter. 

Beliau terpilih menjadi Presiden Persatuan Pelajar Universiti Malaya dan Kesatuan Kebangsaan Pelajar Malaysia. Pada tahun 1964, beliau menerima Pingat Emas  sebagai pelajar terbaik UM. Anwar belajar di Universiti Malaya jurusan Ekonomi dan Pendidikan.

Kerjaya
Kerjaya beliau bermula sebagau guru di Victoria Institution dan Maktab Tentera Diraja Malaysia; Penolong Setiausaha Majlis Bandaraya George Town; Setiausaha Sulit kepada Ketua Menteri Pulau Pinang; Pengarah Perbadanan Pembangunan Pulau Pinang.

Dalam politik, Anwar Fazal terlibat dalam pelbagai parti politik seperti Barisan Sosialis, Parti Perikatan, Gerakan, Majlis Gerakan Negara (MAGERAN) dan Barisan Nasional. Dia meninggalkan semua itu untuk bekerja sepenuh masa demi masyarakat sivil, terutamanya Pertubuhan Antarabangsa Kesatuan Pengguna (IOCU), kini dikenali sebagai Pengguna Antarabangsa (IS). Pada tahun 1972, beliau telah dianugerahkan biasiswa Fellowship Eisenhower berprestij untuk mengkaji hal ehwal bandar di Amerika Syarikat dan pergi ke Britain di bawah Program British Council untuk belajar bandar-bandar baru di United Kingdom. 

Anwar Fazal berkhidmat sebagai Penasihat Kanan Serantau dengan Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNDP) 1991-2004 dengan tiga inisiatif untuk menyokong kerja-kerja komuniti untuk memperbaiki persekitaran bandar dan menggalakkan tadbir urus yang baik - Asia Pasifik 2000, Program Pengurusan Bandar bagi Asia dan Pasifik dan Inisiatif Tadbir Urus Bandar.

Kini beliau menjadi Pengerusi Emeritus Perikatan Dunia Tindakan Penyusuan Susu Ibu (WABA) yang ditubuhkan pada tahun 1991. 

Beliau juga berkhidmat sebagai Pengerusi Inisiatif Keamanan Taiping dan Rangkaian Antara Agama Malaysia dan Lembaga Warga International, Sahabat Alam Malaysia, Rangkaian Tindakan Racun Makhluk Perosak (PAN), Transparency International Malaysia, Friends of the Taman Botani Pulau Pinang Society, Penang Free School (PFS) Yayasan dan Pemegang Amanah Warisan Pulau Pinang.

Tulisan dan ucapan beliau sepanjang tempoh 35 tahun sentiasa memperjuangkan pengguna dan alam sekitar. Pelbagai isu telah diutarakannya daripada pengguna, kesihatan, alam sekitar, keamanan, rasuah dan integriti. Isterinya, Mahmuda ialah sumber inspirasi beliau, kekuatan dan keberanian dan kesabaran dan sokongan dia juga akan lebih mesra mengakui.

Penghargaan
Pelbagai pengiktirafan dan pujian telah diterima oleh Dr Anwar Fazal :
 1982: Anugerah Penghidupan kanan (Right Livehood Award) atau "Hadiah Nobel Alternatif" bagi kerja-kerja beliau dalam mempromosi dan melindungi kepentingan awam .
 1983: Gelaran "Aktivis of the Year" oleh majalah Ralph Nader, Monitor Multinasional. Beliau turut dipilih sebagai "Alam Sekitar Hall of Fame" oleh Mother Earth News.
 1988: Anugerah "Global 500" oleh Program Alam Sekitar Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNEP) yang memperjuangkan kepentingan pengguna dan alam sekitar.
 1993: Anugerah 'Aktivis Alam Sekitar' tahun 1993 oleh kerajaan negeri Pulau Pinang dan oleh kerajaan Malaysia pada 2000.
 1995: Anugerah Kesihatan Antarabangsa oleh La Leche League kerana beliau telah mempromosikan kebajikan ibu-ibu dan kanak-kanak sedunia.
 1997: Doktor kehormat undang-undang daripada UKM 
 1999: Ijazah  Ijazah kehormat Doktor Falsafah daripada Universiti Sains Malaysia , Pulau Pinang 
 2006: Hadiah Komuniti Builders Gandhi-Raja-Ikeda oleh Martin Luther King Jr International Chapel, Morehouse College di Atlanta, Georgia, Amerika Syarikat pada 21 Oktober 2006
 Juri Hadiah Alam Sekitar Goldman - anugerah terbesar untuk akar umbi aktivis alam sekitar.
 1997 Anugerah Alam Sekitar Langkawi 2007 oleh kerajaan Malaysia pada 5 Jun 2008 sempena Hari Alam Sekitar Sedunia.
 Anwar Fazal dilantik Pengarah Kolej Penghidupan kanan di USM, Pulau Pinang.Beliau juga memegang jawatan sebagai Profesor di Pusat USM untuk Dasar Awam dan Pengajian Antarabangsa (CenPris).
 Anwar Fazal juga dikenali oleh soubriquet Bapa Pergerakan NGO di Malaysia.

Beliau menerima anugerah ' Darjah Yang Gemilang Pangkuan Negeri' (DGPN) yang membawa gelaran Dato' Seri oleh Kerajaan Negeri Pulau Pinang pada tahun 2020 dan 'Darjah Yang Mulia Pangkuan Negeri' (DMPN) yang membawa gelaran Dato' pada tahun 2000. Pada tahun 1993 beliau telah dianugerahkan Darjah Johan Negeri (DJN) dan Jaksa Pendamai (JP) pada tahun 1988.

Anugerah Alam Sekitar Langkawi 2007
Anwar Fazal menerima Anugerah Langkawi 2007 daripada Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Abdullah Ahmad Badawi sebagai pengiktirafan tertinggi negara kepada warga Malaysia yang memberi sumbangan besar dalam bidang alam sekitar. Turut hadir ialah Datin Seri Jeanne Abdullah; Menteri Sumber Asli dan Alam Sekitar, Datuk Douglas Unggah Embas; Timbalannya, Datuk Maznah Mazlan dan Ketua Setiausaha kementerian, Datuk Suboh Mohd. Yasin. Anugerah ini dimulakan sejak 1991.

Pautan luar
Mengenai Anwar Fazal
Tapak web Rasmi Anwar Fazal
Right Livelihood Award website
citizen action, networks and global change in "Yes! Spring, 2004 
Taiping Peace Initiative

Rujukan

Kelahiran 1941
Orang hidup
Orang Malaysia berketurunan Melayu
Orang dari Perak
Penerima Anugerah Right Livelihood
Alumni Universiti Malaya
Alumni Universiti Kebangsaan Malaysia
Alumni Universiti Sains Malaysia
Aktivis alam sekitar Malaysia