James Curtis Hepburn

James Curtis Hepburn (; 13 Mac 1815 – 21 September 1911) adalah seorang doktor, penterjemah, pendidik, dan mubaligh Kristian awam Amerika. Beliau terkenal dengan sistem perumian Hepburn untuk transliterasi bahasa Jepun ke dalam abjad Latin, yang dipopularkan dalam kamus Jepun–Inggerisnya.

Latar belakang dan kehidupan awal 

Hepburn dilahirkan di Milton, Pennsylvania, pada 13 Mac 1815. Dia menghadiri Universiti Princeton, memperoleh ijazah sarjana, selepas itu dia menghadiri Universiti Pennsylvania, di mana dia menerima ijazah M.D. pada tahun 1836, dan menjadi seorang pakar perubatan. Dia memutuskan untuk pergi ke China sebagai mubaligh perubatan, tetapi terpaksa tinggal di Singapura selama dua tahun kerana Perang Candu sedang berlangsung dan pelabuhan China ditutup kepada orang asing. Selepas lima tahun sebagai seorang mubaligh, dia kembali ke Amerika Syarikat pada tahun 1845 dan membuka amalan perubatan di Bandar New York.

Kerja mubaligh di Jepun

Pada tahun 1859, Hepburn pergi ke Jepun sebagai mubaligh perubatan dengan Misi Presbyterian Amerika. Selepas pertama kali tiba di Nagasaki pada Oktober 1859, Hepburn dengan pantas berpindah ke pelabuhan perjanjian yang baru dibuka di Yokohama, membuka klinik pertamanya pada April 1861 di Kuil Sokoji. Pada mulanya menetap di Jobutsuji di Kanagawa, sebuah kuil usang yang dahulunya diduduki oleh konsulat Belanda, Hepburn ialah mubaligh Kristian pertama yang menetap berhampiran dengan pelabuhan perjanjian yang baru dibuka.  Keluarga Hepburn berkongsi penginapan di Jobutsuji dengan menteri Reformasi Belanda Rev. Samuel Robbins Brown dan semuanya diserap ke dalam komuniti asing tempatan dengan cepat, Hepburn dilantik sebagai doktor kehormat kepada Konsul AS, Townsend Harris.

Klinik pertama Hepburn gagal kerana pihak berkuasa Bakumatsu, yang mahu mubaligh berpindah ke Yokohama, memberi tekanan kepada pesakit untuk berhenti pergi ke sana. Pada musim bunga tahun 1862, Hepburn dan keluarganya berpindah ke rumah dan perkarangan di Kyoryuchi No. 39, di tengah-tengah daerah kediaman warga asing di pelabuhan perjanjian Yokohama. Di sana, sebagai tambahan kepada kliniknya, dia dan isterinya Clara mengasaskan Sekolah Hepburn, yang akhirnya berkembang menjadi Universiti Meiji Gakuin. Anak murid Jepun Hepburn termasuk Furuya Sakuzaemon, Takahashi Korekiyo, dan Numa Morikazu (沼間守一).

Atas sumbangan perubatannya kepada bandar Yokohama, Hepburn Hall dinamakan sempena penghormatannya di kampus Universiti Bandar Yokohama Sekolah Perubatan.

Pada Mei 1867, dengan kerjasama pembantu lamanya Kishida Ginkō, Hepburn menerbitkan kamus Jepun-Inggeris yang dengan pantasnya menjadi kerja rujukan piawai untuk bakal pelajar bahasa Jepun. Dalam kamus edisi ketiga, diterbitkan pada tahun 1886, Hepburn menerima pakai sistem baru untuk perumian bahasa Jepun yang dibangunkan oleh Masyarakat Perumian Abjad Jepun (Rōmajikai). Sistem ini dikenali secara meluas sebagai perumian Hepburn kerana kamus Hepburn mempopularkannya. Hepburn juga menyumbang kepada terjemahan Bible ke dalam bahasa Jepun.

Tahun-tahun kemudian

Hepburn kembali ke Amerika Syarikat pada tahun 1892. Pada 14 Mac 1905, sehari selepas ulang tahun ke-90 Hepburn, beliau telah dianugerahkan hiasan Order of the Rising Sun, kelas ketiga. Hepburn adalah warga asing kedua yang menerima penghormatan ini.

Dia meninggal dunia pada 21 September 1911, di East Orange, New Jersey, pada usia 96 tahun.

Penerbitan
 (edisi pertama) 690pp 
Kamus Jepun dan Inggeris: dengan dan indeks Inggeris dan Jepun (1867)
Kamus Jepun-Inggeris dan Inggeris-Jepun (1881)
 (edisi ke-4), 962pp (memberikan bahasa Jepun di sebelah romaji)
Kamus Jepun-Inggeris dan Inggeris-Jepun (1903)
 (edisi ke-2 yang diringkaskan), 1032pp (romaji sahaja)

Pautan luar
Sejarah Universiti Meiji Gakuin
Artikel mengenai Hepburn dalam Mingguan Alumni Princeton
Persekutuan Kristian Hepburn

Rujukan

Bacaan lanjut

Ekspatriat Amerika di Jepun
Ahli Jepun Amerika
Mubaligh Presbyterian di Jepun
Mubaligh Presbyterian di Singapura
Ahli leksikograf Amerika
Penterjemah Bible ke Bahasa Jepun
Kelahiran 1815
Kematian 1911
Penerima Order of the Rising Sun, kelas ke-3
Pakar perubatan Amerika abad ke-19
Orang dari Northumberland County, Pennsylvania
Penterjemah Amerika abad ke-19
Mubaligh Presbyterian Amerika
Pengasas universiti dan kolej
Ahli bahasa mubaligh