Perwaja Steel

Perwaja Steel Sdn. Bhd. merupakan syarikat pengeluar besi keluli Malaysia yang merupakan anak syarikat milik Perwaja Holdings Berhad. Ia merupakan pengeluar keluli terbesar di Malaysia dengan rangkaian produk termasuk Besi Terkurang Langsung (DRI), balok kosong, bunga dan bilet. Ia mampu menghasilkan 1,500,000 tan metrik keluli setiap tahun. Produk Perwaja telah digunakan dalam industri pembuatan, pembinaan dan infrastruktur.

Sebagai tambahan kepada perniagaan teras pengeluaran keluli, Perwaja menyediakan khidmat nasihat dan promosi untuk menggalakkan penggunaan keluli struktur dalam pembinaan dan industri lain. Syarikat ini telah beberapa kali bertukar pemilikan dengan dilanda pelbagai masalah termasuk masalah kewangan sehingga operasinya terpaksa ditutup pada 2014 dan asetnya dilupuskan pada 2018.

Sejarah
Perwaja Steel bermula pada tahun 1982 di bawah Dasar Perindustrian Berat Negara sebagai usaha sama antara Kerajaan Negeri Terengganu, Perbadanan Industri Berat (HICOM) milik kerajaan dan syarikat Jepun Nippon Steel Corporation apabila Malaysia mengalami kekurangan keluli pada tahun 1970-an.

Syarikat ini mengeluarkan dan menjual produk besi dan keluli di Malaysia untuk edaran tempatan dan antarabangsa. Mereka sebelum ini dinamakan sebagai Perwaja Terengganu Sdn Bhd dan bertukar nama kepada Perwaja Steel Sdn Bhd pada tahun 1989 dan pejabatnya terletak di Kuala Lumpur. Ia mempunyai dua kilang utama di Kemaman, Terengganu dan Gurun, Kedah. Ini sepatutnya menjadi projek pemamera  dalam usaha untuk perindustrian, yang berlaku semasa pentadbiran Perdana Menteri keempat; Mahathir Mohamad. Namun, Perwaja gagal mengaut keuntungan, dan dikaitkan dengan kerugian besar, dan pelbagai skandal.

Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) pertama Perwaja Steel ialah Chin Guan Pheng, yang merupakan seorang akauntan mengikut profesionnya. Beliau ialah seorang ahli di CPA Australia Ltd, dan ahli di Institut Akauntan Malaysia.

Perniagaan terasnya ialah produk keluli; produk keluli siap dan separuh siap. Perwaja Steel merupakan pemain besar dalam pasaran keluli di dalam dan di luar negara. Sebuah loji keluli berharga RM1 bilion telah dibina di Terengganu untuk membekalkan keperluan domestik bagi produk keluli. Syarikat itu bermula dengan modal berbayar sebanyak 250 juta. Kementerian Kewangan menyediakan jaminan untuk syarikat mengambil pinjaman besar daripada Bank Jepun, Bank Eksport Jepun, berjumlah 81.5 juta Yen Jepun (bersamaan RM 850 juta). Bagaimanapun, masalah operasi menimbulkan banyak isu dan Perwaja berdepan dengan masalah membayar hutang yang ditanggung.

Pada tahun 1987, Nippon Steel menarik diri daripada usahasama itu dan Perwaja Steel terpaksa meneruskan operasi sendirian, sambil berdepan dengan masalah bebanan hutang ketika itu pada tahap RM1 bilion. Pinjaman bagi menubuhkan syarikat itu menggunakan matawang Yen, yang mengakibatkan jumlah hutang tidak terkawal berikutan kekukuhan nilai matawang itu berbanding Ringgit Malaysia.

Mahathir kemudian mempelawa rakannya Eric Chia pada tahun 1988 untuk menguruskankan Perwaja dan memulihkan keadaan. Beliau diberi kuasa penuh untuk melakukan apa yang perlu untuk mengubah prestasi Perwaja dan melaporkan terus kepada Mahathir. Tambahan RM2 bilion telah dilaburkan dalam Perwaja dengan pembiayaan Kerajaan dan pinjaman daripada Bank Bumiputra (RM860 juta) dan Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP; RM130 juta). Kemudahan baru telah dibina di Terengganu dan di Kedah. Chia menerajui Perwaja selama tujuh tahun.

Pada mulanya, beliau seolah-olah telah berjaya memulihkan Perwaja tetapi selepas beliau meletak jawatan secara tiba-tiba pada tahun 1995 ia menjadi jelas bahawa yang tidak kes itu. Jumlah kerugian meningkat kepada RM2.49 bilion daripada RM1 bilion apabila Chia mengambil alih. Perwaja telah dilumpuhkan oleh hutang tambahan berjumlah RM5.7 bilion.

Penutupan
Pada 21 Februari 2002, Perwaja Steel menutup sementara dua kilangnya di Teluk Kalong, Kemaman dan Gurun, Kedah. Penutupan sementara operasi kedua-dua kilang itu diumumkan oleh Ketua Pegawai Eksekutif Perwaja Datuk Abu Talib Mohamad semasa mengadakan taklimat kepada lebih 1,600 pekerja Perwaja di kilangnya di Kemaman.

Penutupan sementara itu untuk membolehkan pengurusan Perwaja menstrukturkan operasi perniagaan setelah menghadapi kemerosotan teruk dalam perniagaan syarikat. 100 pekerja pentadbiran yang bertugas di bangunan pejabat korporatnya di Seksyen 26 Shah Alam turut terlibat. Syarikat itu telah menawarkan pekerjanya pilihan untuk Skim Persaraan Sukarela (SPS).

Zainal Rampak selaku Presiden dan pengerusi Kongres Kesatuan Sekerja Malaysia (MTUC) menggesa Menteri Sumber Manusia Datuk Dr Fong Chan Onn supaya campurtangan dan mencari penyelesaian berhubung rancangan mengurangkan jumlah pekerja oleh Perwaja Steel.

Pada 19 November 2014, kilang Perwaja Steel menamatkan operasinya dan seramai 1,500 pekerjanya diberhentikan setelah tidak dibayar gaji secara tetap dalam tempoh sekian lama.

Pasca-penutupan
Pada Februari 2017, Kumpulan Perwaja, yang mempunyai hutang tertunggak kira-kira RM2 bilion, berhutang dengan pembekal utiliti Tenaga Nasional dan Petronas lebih RM400 juta dalam bil elektrik dan gas yang dibekalkan. Ia juga dikatakan berhutang kepada kerajaan lebih RM200 juta, dengan selebihnya berhutang kepada bank dan pihak lain.

Menurut Laporan Tahunan Perwaja 2016, pinjaman tertunggak dan lebihan draf bank Perwaja pada 30 Jun 2016 masing-masing berjumlah RM1.07 bilion dan RM45 juta. Perwaja telah dinyahsenarai daripada Bursa Malaysia pada 30 Mei 2017 selepas empat tahun menjadi syarikat Nota Amalan 17.

Pada April 2022, seramai 709 kakitangan Perwaja Steel telah menerima pampasan secara keseluruhan sebanyak RM8.645 juta. Menurut Perdana Menteri, Ismail Sabri Yaakob dalam satu kenyataan beliau di Twitter: "Penerima pampasan akan memperoleh cek berjumlah di antara RM3,000 hingga RM21,000,". Ismail Sabri menjelaskan bahawa kes mereka akhirnya selesai selepas lebih tujuh tahun ia dibicarakan di mahkamah.

Rujukan

Bacaan lanjut

Pautan luar
Laman web rasmi

Jenama Malaysia
Syarikat keluli Malaysia
Syarikat yang ditubuhkan pada 1982
Syarikat yang dibubarkan pada 2014
Penubuhan 1982 di Malaysia
Pembubaran 2014 di Malaysia