Rusa rang Parsi

Rusa rang Parsi (Dama mesopotamica) ialah spesies rusa yang pernah berasal dari seluruh Timur Tengah, tetapi kini hanya tinggal di Iran dan Israel. Ia diperkenalkan semula di Israel. Ia telah disenaraikan sebagai terancam dalam Senarai Merah IUCN sejak 2008. Selepas program pembiakan dalam kurungan, populasi telah pulih daripada hanya sedikit rusa pada tahun 1960-an kepada lebih seribu ekor.

Taksonomi 
Cervus (Dama) mesopotamicus digambarkan oleh Victor Brooke pada 1875 yang menggambarkan seekor rusa yang ditembak di sungai Karun di Iran.

Status taksonominya dipertikaikan. Ia secara tradisinya dianggap sebagai subspesies rusa rang dari Eropah barat, Dama dama (sebagai Dama dama mesopotamica), tetapi juga dianggap sebagai spesies yang berbeza oleh sesetengah pengarang.

Penerangan 
Rusa rang Parsi hanya boleh dibezakan secara morfologi daripada rusa rang lain dengan mempunyai tanduk yang kurang leper-luas.

Taburan dan habitat 

Rusa rang Parsi lebih sukakan hutan tamarisk, oak dan pistacio. Ia mengelakkan jalan raya, walaupun dalam trafik rendah, sekaligus mengehadkan penyebaran dan pergerakannya.

Tingkah laku dan ekologi 
Rusa rang Parsi ialah herbivor peragut, dengan rumput merangkumi 60% daripada dietnya bersama dengan daun dan kacang. Saiz julat rumah rusa rang Parsi berbeza berdasarkan jantina dan umur. Rusa jantan yang lebih tua lebih bersifat teritorial daripada jantan yang lebih muda; bagaimanapun, betina yang lebih tua tinggal lebih dekat dengan tapak dalam purata  di mana mereka diperkenalkan semula, manakala betina muda berhijrah purata  jauh dari tapak pelepasan.

Ia hidup sekurang-kurangnya sehingga 11 tahun di alam liar. Pemangsa semulajadi rusa ialah serigala kelabu.

Ancaman 
Sebab utama rusa rang Parsi jarang ditemui dipercayai ialah pemburuan manusia sejak zaman Neolitik awal. Persaingan interspesifik dengan ternakan domestik dan kemusnahan habitat mungkin telah menyumbang kepada penurunan populasi mereka, tetapi sekitar 10% daripada julat bekas mereka masih wujud untuk didiami. Pemburu mungkin telah menembak haiwan pada tahun 1990-an. Anjing domestik telah membunuh rusa di Israel. Penyebab utama kematian semasa dan masa lampau adalah kemalangan jalan raya, terutamanya kereta api atau kereta. Memandangkan populasi serigala asli Israel telah pulih dan wujud semula di kawasan negara itu dari Bukit Golan, pemangsaan serigala semula jadi semakin menjadi-jadi sejak akhir 2010-an, yang pihak berkuasa cuba menghalangnya.

Rujukan 

Mamalia di Asia
Spesies terancam Senarai Merah IUCN
Laman-laman dengan terjemahan-terjemahan yang belum disemak