ယောဇနာ

မွဲ ယောဇနာ (သံသကြိုတ်: योजन; ; ; ) ဂှ် ဒှ် လၟိဟ်မၜတ် ဇမ္ၚောဲ ခေတ်တြေံ ပ္ဍဲအိန္ဒိယ၊ ရးနိဂီုမန်၊ ရးနိဂီုဗၟာ ကေုာံ ရးနိဂီုသေံ။ မွဲယောဇနာဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၁၂ - ၁၅ ကဳလဝ်မဳတာ။

လိက်တၟအ် သၟိင်အသောက (ဘဳသဳ ၃ ဗွဝ်ကၠံ) 
ပ္ဍဲကဵုလိက်တၟအ် သၟိင်အသောက မဂၞန် ၁၃ ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗ္ၜတ်ဇမ္ၚောဲ အကြာ ဍုင်ပါတလိပုတ် ကဵု ဍုင်ဗေဗဳလောန် နွံ ၆၀၀ ယောဇနာ။ ဍုင်ပါတလိပုတ် ကဵု ဍုင်ဗေဗဳလောန်ဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၄၀၀၀ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၂၄၈၅,၅ တိုင်)၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ မွဲယောဇနာဂှ် နွံၜိုတ် ၇ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၄,၃၅ တိုင်) ဟီုမာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု အဋ္ဌကထာ ဗြဟ္မဇာလသုတ်ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဍုင်နာလန္ဒာ ကဵု ဍုင်ရာဇာဂြိုဟ်ဂှ် နွံ မွဲယောဇနာ ဂးလဝ်ရ။ ခေတ်လၟုဟ် ဂၠံင်ကွဳပၟတ် အကြာဍုင်ၜါဂှ် နွံ ၈ တိုင် (= ၁၂,၈၇ ကဳလဝ်မဳတာ) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ပြကိုဟ်ဝင်ပထဝဳ ဗုဒ္ဓသာသနိကဂှ်လေဝ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် မွဲယောဇနာ နွံ ၈ တိုင်ကီုရ။

ယောဇနာ အတိုင် မကၠုင် နူပြကိုဟ်ဗိသၞုပုရဏ
ယောဇနာဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဗိသၞုပုရဏ ကၞပ်ပထမ၊ ဆဋ္ဌမ ဝဂ် မဒှ်လိက် မလုပ်လၟိဟ် မဟာပုရဏ ၁၈ ကၞပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ရ။

ဗၞတ်ဗ္ၜတ်ဂမၠိုင်

ယောဇနာ အတိုင်မကၠုင် နူအခိုက်မန် 

အတိုင်မဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲလိက် လျးညာဏ် ကောန်ဂကူမန်၊ ကျာ်ဇၞော်ဝေဒဂူ မပ္တိတ်လဝ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ။

ဗ္ၜတ် နာနာ
ဇမ္ၚောဲ ယောဇနာဂှ် ပြကိုဟ်မွဲကုမွဲ ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ။ ပ္ဍဲပြကိုဟ်သုရိယသိဒ္ဓန္တ (ကၞောတ် အေဒဳ ၄ ဗွဝ်ကၠံ တမ် အေဒဳ ၅ ဗွဝ်ကၠံ) ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် မွဲယောဇနာဂှ် နွံ ၈ ကဳလဳမဳတာ (= ၅ တိုင်)။ တုဲပၠန် တုပ်ကဵု လညာတ် နူပြကိုဟ်အရိယဘတိယ (၄၉၉) ကီုရ။ ဆဂး ဗၞတ်ဗ္ၜတ် နူ ၁၄ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ပံက်လဝ် သ္ၚောဲနူဂှ် ၜိုတ် ၁,၅ အလန် မဒှ်ဒၟံင် ၜိုတ် ၁၃ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၈ တိုင်)။ လညာတ် အစာဂုရု အဘယ စရဏာရဝိန္ဒ ဘက္တိဝေဒါန္တ သွာမဳ (Abhaya Caraṇāravinda Bhakti-vedānta Svāmī) မ္ဂး မွဲယောဇနာဂှ် နွံဒၟံင် ၜိုတ် ၁၃ ကဳလဝ်မဳတာ (= ၈ တိုင်)  အတိုင် ညးမပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် နူကဵု ပြကိုဟ်ဘဂဝတပုရဏ ဂှ်ရ။ အာလေဿေန္ဒြာ စုန္နိန္ဃမ် (Alexander Cunningham) ဟီု ဗ္ၜတ်တိ အိန္ဒိယ ခေတ်တြေံဂှ် မွဲယောဇနာဂှ် နွံဒၟံင် အကြာ ၈ ကဵု ၉ တိုင်၊ ၜတ် ကုဗ္ၜတ် ကြုက်မ္ဂး နွံဇမ္ၚောဲ အကြာ ၆,၇ တိုင် (၁၀,၈ ကဳလဝ်မဳတာ) ကဵု ၈,၂ တိုင် (၁၃,၂ ကဳလဝ်မဳတာ)ရ။

နိဿဲ