ဂတာံကောန်ပၞာန် (ဂအေၚ်လှ်ေဒိၚ်၊ ဂအေၚ်ပလဲဗတဳ)

စွံသတိ လ္ပသမ္တီဗၠေတ်ကဵု(ဂအေၚ်ချေံ)

ဂတာံပၞာန် () ဒှ်ဂတာံဍာ်ဖၞုၚ်နွံပ္ဍဲဂကောံ မေတ်ထာၚ်ရေတ် ဗဒှ်စွံလဝ်ဂကောံဗွဝ်မွဲဂကောံကဵု မေတ်ထာၚ်ရေဒဳ

အဝဲပၟာဏ 
ဂတာံကောန်ပၞာန်ဝွံဒှ်ဂတာံအဝဲပၟာဏဍောတ် သီုဂၞါက္ဍိုဟ်ဍဟ်မွဲဖအိုတ်နွံအဝဲၜိုတ် ၁ သေၚ်တဳမဳတာဇြေန်ဒိမေတ်၊ နွံဂၞါက္ဍိုပ်ဗွဲခ္ဍမ်ခ္ဍမ်နွံအရံၚ်လတ်ဗု ရံၚ်တုပ်မံၚ်ကဵုခၟော်ပသဲပၞာန် တုပ်ကဵုယၟုမဂွံနၚ်လဝ်။

ပွဳပွူမဒၟံၚ် 
ဂတာံပၞာန်ဏံ ဒှ်ဂတာံဂၠာဲစဗွဲဗလးလ္တူပြၚ်ဗတဳဇိုၚ်ၜဳလပါ်ဒေသအိန်ဍိုဝ်-ပဵုဇြဳဝှေတ်  နဲဂၠာဲစဂှ် စကာၚာၚ်ၜါလပါ်တုက်ဗ္ၜေါဝ်ကေတ်မဗတဳထပၠောပ်ပ္ဍဲပါၚ်တုဲတှ်ေ ပလဲဗွဲမမြက်မြက် ပ္ဍဲကဵုပါၚ်နွံကသော်တုပ်ညံၚ်ရဴဇန်ၚေက်ကရးသွက်ဂွံခ္ဍိုဟ်ကေတ်စၞစနာနာ ညံၚ်ရဴခၟိက်တၞံဆုဒုန်သီုကဵုခၟိက်ၚုဲကမချိုတ်ခရိုဟ် သီုကဵု plankton ပ္ဍဲအကြာမဗတဳ၊ မဇြောတ်အိုတ်အးတုဲဂှ် ထောံရေၚ်လဝ်ကလောံမဗတဳခ္ဍံခ္ဍံဂှ်ဟေၚ် မဗတဳတံဂှ်လေ ရေၚ်ညဳသာကလောံခ္ဍံခ္ဍံတုဲ သဂွံဆဵုတဴပ္ဍဲဗလးပြၚ်ၜဳတံမာန်။

ဂတာံပၞာန်ဝွံ ဒးစိုတ်မံၚ်ပ္ဍဲကသိုၚ်ဇိုၚ်ပြၚ်ၜဳတုဲ မၚ်အခေါၚ်ပ္ဍဲအခိၚ်ဍာ်စှ်ေကှ် တုဲတှ်ေ ဍေံတံမယျတ်တိတ်တိုန်ကၠုၚ်နူကသိုၚ်တုဲဂၠာဲစ၊ ပ္ဍဲအခိၚ်ဍာ်ၜဳတိုန် သီုအခိၚ်ဆဵုအန္တရာဲကြပ်ကၠုၚ်တှ်ေ ကလေၚ်ဂစာန်လုပ်အာပ္ဍဲကသိုၚ်ပၠန်၊ တုဲတှ်ေ သုၚ်စောဲမဗတဳဂှ်ဟေၚ်သ္ပပါၚ်တြၚ်ကၟာန်ကသိုၚ်။ အခိုက်အလိုက်ဍေံတံနွံမံၚ်မွဲစွံဗွဲဂကောံဗွဝ်ဒုတ်ဒုတ်ညးသ္ကံအိုတ်တုဲ ဆဂး ပ္ဍဲပထောၚ်ကသိုၚ်မွဲမွဲကသိုၚ်ဂှ်တှ်ေ ညးမဒှ်တၠကသိုၚ်ဂှ် နွံဂတာံ(ဂအေၚ်)မွဲမဟေၚ်၊  လဆောဝ်တှ်ေ ဂတာံတၞဟ်ယျတ်စှ်ေလုပ်ကသိုၚ်ဗၠေတ်တုဲ တၠကသိုၚ်ဂှ်လေ ဗက်ပတိတ်နူကသိုၚ်ဗွဲမပြဟ်မာန်။ သြပ်ဂှ်တှ်ေ ဂကောံဂတာံ(ဂအေၚ်)တံဏံဝွံ ဖျေံဗ္ဒပ်မံၚ်ပ္ဍဲဒၞာဲဒေသဍာ်စှ်ေဍာ်တိုန်ဗွဲတုန်တုဲ ဟိုတ်သဂွံဂၠာဲစစၞနူဖဵုဍာ်တိုန်ဍာ်စှ်ေဂှ်မာန်။

ဂကူ 
ဂတာံပၞာန်နွံသီုဖအိုတ် ၁၃ ဂကူ တုဲတှ်ေ ပ္ဍဲကဵုဂိတု November ခရေတ်2010 ဂၠာဲလ္ၚတ်ဂွံဆဵုကေတ်ဂတာံဂကူတၟိ ပ္ဍဲကဵုပြၚ်ၜဳ(ၜါရာ) ပွိုၚ်ဍုၚ်-လးၚူ ละงู ခရိုၚ်သတုန်-สตูล ကဵုယၟုမကော်တဴဂှ် "ဂတာံပၞာန်ဇၞော် ပြၚ်ၜဳ-ၜါရာ" နွံယၟုဝိဇ္ဇာသိပ္ပံဟီုဂှ် "မေတ်ထာၚ်ရေတ် ထာၚ်လာမ်အာဲသေတ်" လဆောဝ် တုပ်မံၚ်ညံၚ်ရဴဂတာံနွံအကြာဂြိုပ်တရး သီုကဵုဂတာံၚာၚ်ဍာဲတံတုဲ ဟိုတ်နူအခိၚ်ဂၠာဲစစၞ မဂၠောဲတိတ်ရေၚ်ဗွဲဗလးပြၚ်ဗတဳပြၚ်ၜဳတုပ်တုပ် 
ညးလ္ၚဵုသမ္တီဗၠေတ်ဂတာံကောန်ပၞာန်ဂှ် ဒှ်ဂတာံချေံ(ဂအေၚ်ချေံ)အိုတ်တုဲ သီုဂကူၜါဏံဝွံ ဂၠာဲစဇိုၚ်ဇိုၚ်ဗလးပြၚ်ၜဳပြၚ်ဗတဳတုပ်တုပ်၊ လပါ်(ဂအေၚ်ချံ)ဂှ် နွံပ္ဍဲဂကောံဗဳဇ Ocypode တုဲ အဝဲပၟာဒုတ်ဇၞော်နူ(ဂအေၚ်ပၞာန်)ဏံဏီ။

နိဿဲ 
 ปูทหารยักษ์ชนิดใหม่ของโลก จากสำนักข่าวไทย

สถาพร ชื่นใจ, เดินส่องปู ริมทะเล คอลัมน์ Aqua Survey นิตยสาร Aquarium Biz หน้า 111-113 ฉบับที่ 15 ปีที่ 2: กันยายน 2011

နိဿဲနူတၞဟ်တၞဟ် 

ဂတာံအဝ်သာဲပဝ်ဒဳယျာ

 
ကဏ္ဍ:က
ကဏ္ဍ:ကောန်ၚုဲ
ကဏ္ဍ:တၞံဆု
ကဏ္ဍ:သတ်ဍာ်
ကဏ္ဍ:ဂကောံက
ကဏ္ဍ:ဂအေၚ်ချေံ
ကဏ္ဍ:ဂအေၚ်ပလဲဗတဳ
ကဏ္ဍ:ဂအေၚ်
ကဏ္ဍ:ဂအေၚ်ကၠ (ဂတာံကၞၚ်ကၠ)