ၚ

င / ၚ ()ဂှ် ပၞောဝ်ကဵု ဗျည်မန် ခေတ်တၟိ (၃၅) မဂှ် ဒှ်အက္ခရ် မရနုက်ကဵုမသုန်တုဲ င / ၚ ဝွံ ဒှ်ဗျည် မပတိတ် ရမ္သာင်ၜါ နကဵုရမ္သာင်သာ ကီု သီုကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင်ရ။ ဗွဲဓမ္မတာ ၚ ဂှ် ပၠုပ်လဝ် ပ္ဍဲဂကောံဗျည်ဒုတိယ။ ရမ္သာင်မန် မွဲဂကောံမနွံပန်ပန်ဂှ် "ၚ" နွံ ပ္ဍဲဒၞာဲရမ္သာင်မွဲ ကီု သီုကဵု ဒၞာဲ ပိ၊ ဣဏအ်ဂှ် "င" သာ၊ "(ငှ)" သာဇြိုဟ်၊ "ၚ" ဇြိုင်၊ "(ၚှ)" ဇြိုင်ဇြိုဟ်။

ဝင်

အက္ခရ် "င" ဝွံ နူတမ် ကၠုင်နူ အက္ခရ်ဂြန္ထ နူဒေသဍုင်အိန္ဒိယသၠုင်ကျာ ဗွဲမဂၠိုင်ကော်ခဴစ အက္ခရ်ပလ္လဝ နူအေဒဳ (၅-၆) ဗွဝ်ကၠံရ။ အက္ခရ်ပလ္လဝဂှ် စောန်ဆက်ကၠုင် နူအက္ခရ်ဗြဟ္မဳ။တမ်မူလ အက္ခရ်ဗြဟ္မဳဂှ် တၠပညာတအ် လညာတ်ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ကီုလေဝ် လညာတ် Georg Bühler မဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ အက္ခရ်ဗြဟ္မဳ နူတမ် မကၠုင်နူသေမိတိစ် (Semitic)ရ။ အတိုင်လညာတ်ညးမ္ဂး ပ္ဍဲၜိုတ် ဘဳသဳ ၆ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဗဗၞးတအ် ကေတ်အက္ခရ်ဂှ်တုဲ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုရမ္သာင်သံသကြိုတ် ကေုာံ ပြကြိုတ်ဂှ် ညးတအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ်ရ။ လညာတ်တၠပညာ မပ္တံကဵု G.R. Hunter, S.R. Rao, John Newberry ကေုာံ Krishna Rao တအ် ညာတ်ကေတ် အက္ခရ်ဗြဟ္မဳဂှ် နွံအဆက်တမ် နူကဵု အက္ခရ်/သင်္ကေတအိန္ဒူ (Indus script/Indus symbol) ရ။ 

င ဝွံ နူတမ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ချူ ဆ င (ဟွံမဲ ကုကၟက် -္ၚ) ရ။ ပ္ဍဲလိက်မန်ခေတ်လဒေါဝ်ဂှ် ရမ္သာင်သာ ကဵု ရမ္သာင်ဇြိုင် တၞဟ်န မဂွံချူ တၞဟ်ခြာတုဲ သွက်ရမ္သာင်သာ ဂှ် ချူ င၊ တုဲ သွက်ရမ္သာင်ဇြိုင်ဂှ် သၟဝ် င ဂှ် ကွက်စုတ် ဂ တုဲ ချူလဝ် င္ဂ။ ဗွဲကြဴ ကၟက်ဂ ဂှ် ဗီုပြင်ဍောတ်စှ်ေအာတုဲ ဒှ်အာတုဲ ချူကၠုင် င္ၚ။ 

င် (ဂစိုတ် င်) ဂှ် ဒှ်ဂစိုတ် င/ၚ ရ။ ကာလမချူ နဒဒှ် ဂစိုတ်မ္ဂး စကာ ဆ အက္ခရ် ရမ္သာင်သာ င (င်) ဟေင်ရ။

နိဿဲ

!Main category
BEHM