ညးပတဝ်ဂၠံၚ်၊Facilitator

ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ဟီုဂှ် မုရော ... 

ညးပတဝ်ဂၠံၚ်  ဝှေတ်သဳလဳဒေဒါ)ဟီုဂှ် ညးကေတ်တာလျိုၚ်၊ အလုံမွဲဂကောံ သွက်ဂွံဗ္တောန်ကတ်လ္ၚတ်မာန်ဂှ် ပၞောဝ်ကဵုညးဂမၠိုၚ် နကဵုဇကုမွဲ ဒှ်ညးဒက်ပတန်ကဵု ဓရ်ကၠိုဟ်ခၠၚ်ဂတးဂတန် ညးမပါလုပ်ဖအိုတ် ရေၚ်သ္ကံညးသ္ကအ်ရ။ 

ဒှ်ညးဖန်ဗဒှ်ကဵု ပွဳပွိုၚ်မၞုံကဵုပရေၚ်ပံက်သြိုဟ်၊ ညာတ်ကၠး ကေုာံ ပရေၚ်ဓရ်ပတှေ်တအ်တုဲ စဵုကဵုစိုပ်အာ အကာဲအရာဲမ္ဂး ပရေၚ်လညာတ်ဟွံတုပ် မၞုံပ္ဍဲပွဳပွိုၚ်တအ်ဂှ် ရှေ်သှေ်တုဲ အတိုၚ်ဓရ်ပတှေ်ဇကု ထၚ်၊ညာတ်လဝ်ဂှ် ညံၚ်ဂွံပ္တိုန်ထ္ၜး ဗွဲမဂံၚ်သ္ကာမာန် ဒှ်ညးရီုဗၚ်ရေၚ်တၠုၚ်ကဵုမွဲရ။ 

ပ္ဍဲအပ္ဍဲလၟေၚ်ကမၠောန် ပွလ္ၚတ်ဂၠာဲဗ္တောန်ကေတ်မွဲ ဇၟာပ်ပ်မၞိဟ် အလဵုဇကုမပါလုပ်မံၚ်ကီု ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်ဗီုဏအ် ဂွံလုပ်ကၠုၚ်ဂှ် ရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ကေတ်မာန်တုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ်ဗွဲမဍာံစၟတ် ညံၚ်ဂွံပါလုပ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ညးဒုၚ်ကအ်ပါၚ်မွဲကီုရ။   

 ပွမပဠေဝ်ပဠေတ် ပရောပရာပေဲါသဳကၠဳ  
 ပွလ္ၚတ်သ္ၚဳအခိၚ်  
 ပွမစၟတ်ပိုၚ်ခြာ အခိၚ်စပ္တမ် ကေုာံ အခိၚ်မတုဲဒှ်  
 ပွမထိၚ်ကောပ် ညံၚ်ဟွံဂွံတိတ်အာနူဂၠံၚ် ပရောပရာသဳကၠဳ မပ္တံဗီုပြၚ်သဏ္ဌာန် ပရေၚ်လ္ၚတ်သ္ၚဳဗ္တောန်တအ် ညံၚ်ဂွံမံက်ဂတဝ် ဒှ်ညးဖန်ဓမံက်ကဵုမွဲရ။
ပွမပဠေဝ်ပဠေတ် ပကောံပကေဝ် ကပေါတ်အြကာအထံက်အရီု ပ္ဍဲလၟေၚ်ကတ်ဗ္တောန်
ပွမဂၠာဲ၊ စၟတ်ဒၞဲါဝဲါပေဲါသဳကၠဳ
ပွမကဵုလၟိၚ်သမ္တီ ကုညးမပါလုပ်
ပွမလ္ၚတ်ဂၠာဲ ကိစ္စအရာနွံပၟိက် အရာမဒပြုပြေၚ်တအ် တုဲ-- ဟွံတုဲ

မပ္တမ်လၟေၚ်ကမၠောန်တာလျိုၚ် "သဳဗ္ၜောဝ်သ္ၚိ house-keeping တအ် ညံၚ်ဂွံချိုတ်ပၠိုတ် ဒှ်ညးရေၚ်တၠုၚ်မွဲကီု မဒှ်ရ။

ညးပတဝ်ဂၠံၚ် ခိုဟ်မွဲဂှ် မုတၚ်ဂမၠိုၚ်ဂပ်ဝ်နွံပၟိက်ဒၟံၚ်ရော 
အစောန်စရာဲ ဒုၚ်စသိုၚ် ဒဒက်ကဵုညးမွဲ မဒုၚ်သဇိုၚ်လ္တူဍာ်ဒကေဝ် ပုဂ္ဂလိက (ကေုာံ)

မၞုံကဵုစိုတ်အဓိဌာန် မိက်ဂွံရေၚ်တၠုၚ် လ္တူကမၠောန် နကဵုဇဴပေၚ်ၚ်တအ်ဂှ် ဒှ်ဍာ်ဒကေဝ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ခိုဟ် မွဲလစှေ်ကီုရ။ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် ပရေၚ်အသိဂမြၚ်ပညာ မဍိုက်ပေၚ် (ကေုာံ)

ပရေၚ်ဆဵုဂဗ လၟေၚ်ကမၠောန်တအ်လေဝ် ဒှ်တၚ်သာတုဲ မသၠုၚ်ကဵုဍာ်ဒကေဝ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ခိုဟ်ကီုရ။ တၚ်သၟဝ်ဏအ်ဂမၠိုၚ် ဒှ်တၚ်နွံပၟိက် သွက်ဂွံဒှ်ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ခိုဟ်တအ်ကီုရ။

(၁) အစောန်စရာဲ မလေပ်ကၠိုဟ်ခၠၚ်ချပ်ဗ္စာကဵု -- ဒုၚ်စသိုၚ်လ္တူတၚ်ဒုၚ်စသိုၚ်ပူဂဵုညးမွဲ 
(Sensitivity to the feelings of individuals)

သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကေတ် ကေုာံ ဂွံထိၚ်ဒဝ်ကေတ် ပွဳပွိုၚ်မၞုံကဵုဓရ်ပတှေ် ကေုာံ ပရေၚ်ရှေ်သှေ်ဂတးဂတန်ရေၚ်သ္ကံ ညးသ္ကံမာန်ဂှ် လ္တူပရာက္ဍိုပ်မသဳကၠဳဂှ်"ညးဂမၠိုၚ်တအ် ဗီုလဵုထၚ်ညာတ်ချပ်ကေတ်ဒၟံၚ်""ဗီုလဵု ဂွံကလေၚ်သှ်ခၠေဝ်ကဵု ညးသ္အာၚ်"တအ်ဂှ် သွက်ဂွံကၠိုဟ်ခၠၚ် ဗ္စာရဏာ လေပ်ဒုၚ်စသိုၚ်ဂှ် ဂပ်ဝ်နွံပၟိက်ကွေံရ။ 

ညးဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ်

" ဗီုစိုတ်ညးတအ် ခက်ဆေအ် ဟွံစှ်ေဒၟံၚ်၊ ပရေၚ်ထိၚ်စိုတ်ထိခိုက် ကေုာံ ပရေၚ်ဒှ်ဒၟံၚ်ဒေါသတအ်ဂှ် ထမံက်ထ္ၜးဟီုပ္တိတ်ဟွံမွဲတုဲ နူပေဲါသဳကၠဳကီု၊ လဆောဝ် နူဗွိုၚ်ဂကောံကီု ဗွဲမဟိတ်ဇြ ဆုတ်ကလေၚ်စလေပ်ရ။ ညးဂမၠိုၚ် ဗီုလဵုဒုၚ်စသိုၚ်ဂှ် ကၠိုဟ်တီ ဒုၚ်စသိုၚ်မာန်၊ ကၠိုဟ်ခၠၚ်တီကေတ် ဗီုလဵုဂွံကလေၚ်ခၠေဝ်အာ လ္တူအကာဲအရာဲ မွဲမွဲတအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်တၚ်ကိစ္စဇၞော် သွက်ဍာ်ဒကေဝ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ခိုဟ်တအ်ကီုရ။

(၂) အစောန်စရာဲ မလေပ်ကၠိုဟ်ခၠုၚ် ချပ်ဗ္စာကဵု ဒုၚ်စသိုၚ်လ္တူ တၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ဂကောံဗွဝ် 
(Sensitivity to the feelings of the Group)

မူရဴပ္ဍဲကိစ္စလဵုမွဲဟွံဟီု ကိစ္စပရေၚ်ဂကောံဟီုဂှ် ပဵုသာတုဲ ကိစ္စဇၞော်အဝဲလစှေ် မွဲသ္ကုတ်မွဲသ္ကဲတအ်ဂှ်ဏီ။

 ပရေၚ်ဟွံနွံပၟိက် ပွမဒးဒုၚ်စသိုၚ် ဆက်ကၠောံကေတ်ညးသ္ကအ် နူညးမွဲကဵု - စိုပ်ညးမွဲ
 ပရေၚ်ဒဒှ် က္တဵုဟွံဒး- ဂ္ဇအ်ဟွံဒး
 ပွမထေဲပၞတ်
 ပွမလၞုဟ်
 ပွဒဒှ်စိုတ်မသ္ကာတ်တိုန်
 ပွမဒှ်သံသယ ကေုာံ
 လဆေဝ်လဆေဝ် ဒဒှ်စိုတ်ဟွံညိၚ်တအ်ဂှ် 

ကၠောံဆက်အာ အလုံမွဲဂကောံမာန်ရ။ 

ပွမခါတ်အကာဲဂၠာဲသ္ၚဳ ပရေၚ်ပြံၚ်လှာဲမဒှ်က္တဵုဒှ်မံၚ် အပ္ဍဲဂကောံတအ်လေပ် ကေုာံ ပွမကလၚ်သှ်ခၠေဝ်လေပ်တအ်ဂှ် လေဝ်အပ္ဍဲကုညးမတဝ်ဂၠံၚ်စောန်မွဲ ဟွံမွဲဟွံတုဲ ဒှ်မံၚ်တၚ်နွံပၟိက်မွဲကီုရ။

(၃) ပွမၞုံကဵုအစောန် ဍာ်ဒကေဝ်ကလၚ်မာန် 
(Ability to listen)

ဂၠံၚ်နဲ ဂွံတီကေတ် ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် အပ္ဍဲအလုံဂကောံ ကေုာံ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် ကုပူဂိုလ်မွဲမွဲတအ်မာန်ဂှ် ပွမကလၚ်ပစူလဝ်အာရီုလေဝ် မွဲဟေၚ်မဒှ်ရ။ 

 ပရေၚ်အဓိပ္ပါယ် မအက္ခရ်မွဲမွဲတအ် မအာစိုပ်ဆက်စပ်ဓလီုဖ္ဍိုက် 
 လ္ၚတ်ဖၜမ်သရုပ်ကေတ် အကာဲဒၟံၚ်ရမျာၚ်၊ လစွံရမျာၚ် ညးမဟီုတအ်တုဲ 

အဓိပ္ပါယ်ညးတအ်မိက်ဂွံပ္တီဂှ်လေဝ် ဒးဓမံက်ကေတ်မာန်ရ။

ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ၜတ်ကၞာတ်ကေတ်ကဵု အလုံညးသီုမွဲဂကောံဂှ်တှေ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ဂှ် ဒဒှ်ညးဟီုအရေဝ် အောန်အိုတ် မွဲဟေၚ်ရ။ ကာလလဆေဝ် ပရေၚ်လညာတ်ဇွိတ်သပေါတ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲဂှ် ဒှ်မံၚ်ပွကလေၚ်ဟီုကေတ် တၚ်နၚ်ဂလာန်ညးတၞဟ်ဟီုလဝ်တုဲ ပွမပံၚ်ပကောံ သရုပ်မံၚ် တၚ်ဇမၠေံတအ်ဂှ်ရ။

(၄) နဲတၠုၚ် (Tact) 
ကာလ လဆေဝ် ညးရီုဗၚ် (ညးပတဝ်ဂၠံၚ်)ဂှ် သွက်အလုံဂကောံဂွံခိုဟ်

 အကာဲအရာဲ ဟွံမွဲကဵု သက်သာသၠာဲလးတအ်ပ
 ရေၚ်လဟီု ဟွံသာယာ အပ္ဍဲလတောဝ်တအ်ဂှ် ကီုလေဝ်

ဒလေပ်ဟီုကၠောန် သ္ပစလေပ်ရ။ 

အပ္ဍဲဟီုဗီုဂှ် ဂှ် သွက်ဂွံသ္ပကေတ် ဗွဲမဍိန်ဍောတ် မၞုံဂရုစေအ်ဗိုတ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဒၟံၚ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် အဃောသဳကၠဳဒၟံၚ် ဆက်စပ်ကဵု ဘာသာအခေါၚ်အရာမၞိဟ်တုဲ ပရေၚ်ဒုၚ်စသိုၚ် (ညးမပါလုပ်တအ်) ဗွဲသ္ကာတ်မြဟ် ကေုာံ ပွမက္တဵုဗဒှ်ကဵုကလေၚ်ကူချပ်ဝွံ မဒးကေၚ်ဒုၚ်စလဝ်သိုၚ် ပရောဗဒှ် ပရေံပရေံပရေန်ပရေန်တအ်ဂှ် က္တဵုဗဒှ်ကဵုလေပ်မံၚ်။ 

အနေကဵုညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲ ဒးဆဵုဂဗ တဝ်စၞေဟ်ကၠုၚ်ကဵု အကာဲအရာဲ စိုတ်ချဳဂွိၚ်ကၠုၚ်တအ်မ္ဂး လဆောဝ် ဗီုနွံပၟိက်ကဵု ဒတူဒလာၚ်လ္တူကမၠောန်ဇကုဗိုန်ဗိုန်ဂှ်ကီု လဆောဝ် ဒးသ္ပရှေ်သှေ်လ္တူ ညးမဆက်စပ်တအ်ဂှ်လေဝ် နဲမဂွံရေၚ်တၠုၚ်ကေတ်မာန်ဂှ် နွံပၟိက်ကွေံကွေံကီုရ။

(၅) ပရေၚ်ကၠိုဟ်တီကေတ် လ္တူအခိၚ် 
A sense of timing 

ညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲ ဆက်စပ်ကဵုအခိၚ်တုဲ ထေက်ကဵုဒးလွဳလဝ် "အာရီုဆဋ္ဌမ" ထေက်ရ။ 

မူရဴအခိၚ်လဵုမွဲ ထပိုတ်ပတုဲထောံ ပရေၚ်သဳကၠဳ၊

မူရဴအခိၚ်လဵုမွဲ ပြံၚ်လှာဲထောံ က္ဍိုပ်လိက်

ညးမလေပ်ဟီုအရေဝ်ဂၠိၚ်ၚ်ဂှ် မူရဴအခိၚ်လဵုမွဲ ဒးသ္ကုတ်အရေဝ်

မူရဴအခိၚ်မွဲ ပရေၚ်သဳကၠဳတအ်ဂှ် အခိၚ်စၟတ်လဝ် မကဵုတုဲ ကေုာံ မကဵုဆက်သဳကၠဳ

မူရဴအခိၚ်မွဲ ပရေၚ်သ္ၚိတ်ဇြတအ်ဂှ် ထေက်ကဵုဒးတံၚ်လဝ် အခိၚ်ဗွဲမလအ်လ

မပ္တံဆက်စပ်ကဵု ပရေၚ်ကောပ်ကာဲအခိၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဂပ်ဝ်ထေက်ကဵုဒးကၠိုဟ်လဝ်ကီုရ။

(၆) ပွမၞုံကဵုပြံၚ်လှာဲလောဲ 
Flexibility

ညးမတဝ်ဂၠံၚ်မွဲဂှ် ဗီုဒှ်ညံၚ်ရဴညးကၠောန်ရေၚ်တၠုၚ် အစဳအဇန်မွဲကီု၊ အစီအဇန်တအ်ဂှ်လေဝ် နွံပၟိက်ကၠုၚ်မ္ဂး ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳကဵု အကာဲအရာမပြံၚ်လှာဲတအ်ဂှ် ဒဒှ်ညးနွံပၟိက်ကဵုပြံၚ်လှာဲမွဲကီုရ။ 

ကာလဆောဝ် ညးမပါလုပ်သဳကၠဳတအ်ဂှ် ဆက်စပ်ကဵုပရောပရာ ညးတအ်သဳကၠဳမံၚ်တအ်ဂှ်တုဲ ဗီုလဵုဂွံဆက်သဳကၠဳအာဂတ စဵုကဵုတီကေတ်ဟွံမာန် အကာဲအရာဗီုတဏအ်ဗီုစိုပ်ကၠုၚ်ကီု၊ ပရောပရာမသဳကၠဳမံၚ်မွဲဂှ် လ္တူနူကဵုအခိၚ်မဆိၚ်ဆလဝ်ဂှ် သာတုဲဂပ်ဝ်နွံပၟိက်မံၚ် အကာဲအရာ ဗီုတဏအ်လေဝ် ဒးဆဵုဂဗလေပ်မံၚ်ရ။ 

ညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲဂှ် လ္တူတၚ်နွံပၟိက်ဂကောံမသဳကၠဳတအ်နွံပၟိက်ဂှ် ညံၚ်ဂွံဇွိတ်သပေါတ်မာန် နွံပၟိက်မံၚ်တုဲ ဗီုလဵုဂွံကလေၚ်သှ်ခၠေဝ်လေဝ် ဒးကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်မာန်ရ။ ဇၟာပ်ပရောပရာက္ဍိုပ်လိက်တအ်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်မံၚ်ဖအိုတ် ဒှ်ကီုရလေဝ် ကာလလဆောဝ် သွက်ဂွံဒှ်ကေတ် တၚ်သှ်မဍိုက်ပေၚ်မွဲတုဲ က္ဍိုပ်လိက်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် နွံပၟိက်ကၠုၚ်မ္ဂး သွက်ဂွံပလှ်ပတိတ်ဂှ်လေဝ် ဒးလေပ်ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ရ။

(၇) မၞုံကဵုဟာသညာဏ် 
A sense of humor

နဒဒှ် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ်ရေၚ်တၠုၚ် မၞိဟ်ပကတိမွဲဂှ် ကာလလဆေဝ် အခိၚ်မသ္ပမံၚ်အာရီု ဗွဲမပစူစံၚ်ဂှ်ဟေၚ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ် ပွမၞုံကဵု ညာဏ်ဟာသ၊ ပွမချူပကေဝ်ဍာ်ဒကေဝ်ဟရိုၚ် အလဵုဇကု ကေုာံ ပွမလှာဲဂတး ပရောဗဒှ်က္တဵုဟရိုၚ် ညးဂမၠိုၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ်ဒၟံၚ်ဖိုလ်လ္တူအကာဲအရာ ကေုာံ ညးမပါလုပ်သဳကၠဳတအ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

(၈) ပွမဍိုက်ပေၚ်ကဵု ဗဟုသုတ ကေုာံ ပွမဖန်ဗဒှ်လေပ် 
Resourcefulness and Creativity

ညးမပါလုပ် အပ္ဍဲဂကောံတအ်ဂှ် ပရေၚ်တၞဟ်ခြာပါ်တၞဟ် ရေၚ်သ္ကအ်နွံဟေၚ်ရ။ နကဵု ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ခိုဟ်မွဲ တန်တဴကဵု အကာဲအရာမပြံၚ်လှာဲ ကေုာံ အခေါၚ်အရာတအ်တုဲ ညံၚ်ဂွံကိတ်ညဳသၟဟ် ဗီုဒးမံၚ်လုပ်ကီု တၚ်ရန်တၟံ အလုံဗွဲလၟေၚ်ကမၠောန်ဂှ်လေဝ် ဒးထမံက်ရုပ်ရဴမာန်ရ။ 

ဥပမာ- ညးသကေက်သကာ ကေုာံ ညးမၞုံဆဵုဂဗဂၠိုၚ် အပ္ဍဲဂကောံညးမလ္ၚတ်ဗ္တောန်တအ်ဂှ် ဗီုဒးဂၠာဲပ္တိတ်မာန် ညးမပါလုပ်ဖအိုတ် အစောန်စရာဲညးကဵုညး ဂွံဓမံက်ပ္တိတ်မာန်ဂှ်လေဝ် ဒးရေၚ်တၠုၚ်ကၠောန်ထေက်မာန်ရ။

နကဵုညးပတဝ်ဂၠံၚ် ဒးဝေၚ်ပဲါ 
"ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ် ညးက္ဍိုက်ပ်ဒုၚ်ကဵုလျိုၚ်မွဲ" ပရေၚ်ဗ္တောန်လ္ၚတ်မွဲဂှ် ဆက်ဆေၚ်မံၚ်ကဵု အလုံဂကောံရ။

"ညးပတဝ်ဂၠံၚ်" ဂှ် တာလျိုၚ်ဒးရေၚ်တၠုၚ် ပရေၚ်ဗ္တောန်လ္ၚတ်မွဲပဵုသာတုဲ ညံၚ်ဂွံစိုပ်တရဴဟေၚ်ရ။ ပရောပရာမဗ္တောန်ဖအိုတ်ဂှ်လေဝ် ဇကုမွဲဓဝ် ထိၚ်ရပ်လဝ် ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်။ ပ္ဍဲအရာဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် က္ဍိုပ်လိက်မလ္ၚတ်ဗ္တောန်တအ်ဂှ် ဂလာန်လဟီုတၚ်နွံပၟိက် ညးမပါလုပ်ဗ္တောန်လ္ၚတ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒးပါလုပ်ကီုရ။

"ဇကုမွဲဓဝ် ညးဗ္တောန်ဖျေံ" ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်။ ညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲဂှ် အလဵုဇကုညးတေံလေဝ် တုပ်ကေုာံညးတၞဟ်ကီု ဒးဒှ်သ္ကအ်လ္ၚောဝ်လ္ၚတ် သ္ကံလ္ၚောဝ်ဗ္တောန်ကတ်မွဲကီုရ။ အပ္ဍဲအရာလ္ၚတ်ဂှ် နကဵုညးမပါလုပ်မွဲ ပရေၚ်ဆဵုဂဗပူဂိုလ်ဇကုဂှ် ဗွဲမတုပ်သၟဟ်ကဵုညးသ္အာၚ်ဒးပါ်ပရအ်ရ။

"ညးစောန်တၟေၚ်" မွဲလေဝ် ဟွံဒးဒှ်ရ။ ၜိုန်ဒှ်ညးပဠေဝ်ပဠေတ် ပြုပြောၚ်အကာဲအရာ ပရောပရာသဳကၠဳကီုလေဝ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲ လ္တူပရောပရာမွဲမွဲ ပဵုနူညးမပါလုပ် ပ္ဍဲသဳကၠဳဂှ် ကာလတီမှတီဏောၚ်။ 

"တၚ်သ္ဂုတ်သွာတ် ညးအလုံဒးပစူပစံၚ်အာရီု" ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်။ ညးပတဝ်ဂၠံၚ်ခိုဟ်မွဲ ညံၚ်ညးဂမၠိုၚ်ဂွံပါလုပ် အပ္ဍဲပေဲါသဳကၠဳ ဗီုမရေၚ်တၠုၚ်ကီု လ္တူနူညးဂမၠိုၚ် ဒးယှအ်ဟီုအရေဝ်ဟေၚ်ရ။ 

"ညးကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်" ညံၚ်ဟွံဂွံဒှ်။ ကာလဟီုသ္ဂး သဳကၠဳဂတးဂတန် ကေုာံ ညးသ္အာၚ် ညးပတဝ်ဂၠံၚ်မွဲဂှ် မူရဴအထေၚ်မွဲဂှ် ဒး ၊ မူရဴအထၚ်မွဲဂှ် ဗၠောတ်တုဲ သုၚ်စောဲဟွံဂွံ ဗီုသာ်ဏအ် ကဵုသ္ဂုတ်သွာတ်ဟွံဂွံ။

"ညးဒုၚ်စကာ" ဒှ်ဟွံဂွံ။ ညးရေၚ်တၠုၚ်မွဲဂှ် ပ္ဍဲအရာမစိစောန် ပရောပရာလ္ၚတ်သဳကၠဳဂှ် ဒှ်ညးရေၚ်တၠုၚ်ကဵု ပရေၚ်က္ဍိုက်ပ် စပ္တံကိုပ်ကၠာကီုလေဝ် ညး(ဟွံသေၚ်) ဍေံဂှ် အရာအရာအလုံအိုတ်သီု ဒှ်ညးဒုၚ်တာလျိုၚ်မွဲ ဟွံဂွံရ။ အပ္ဍဲပရေၚ်သဳကၠဳဂတးဂတန်ဂှ် ဗွဲမဍာံစၟတ် ညးမွဲဓဝ်ဂှ်ဟေၚ် ဒှ်ညးသဳကၠဳထၟိက်၊ တွံသ္အးဇ္ၚး (ဟွံသေၚ်) ဒှ်းညးကောပ်ကာဲ သောဲသောဲတုဲ ဒးရေၚ်တၠုၚ်မံၚ် ဗွဲမအခိၚ်ဍိုက်ပေၚ် ဒှ်ဟွံဂွံရ။

နိဿဲ 
လူ့အခွၚ့်အရေးလက်စွဲ၊ စတုတ္ထအကြိမ် (Human Rights Education Institute of Burma (HREIB) 2500 copies January 2010.
နယ်ပညာ