အဂၠဴ

အဂၠဴ ()((,)((, ဝွံ ဒှ်ဆု မနွံကဵုဇၜိုတ် သၟူမမောဝ်တုဲ စကာ နဒဒှ် ပၞာင်သၞဴ၊ အဂၠဴ (မြမောဝ်)၊ ပါန်ပုတ်သၟတ်တုဲ င္ၚုဟ်က္ဍင် ညံင်ထဝ်ကီုရ။ ဆုအဂၠဴဂှ် ဒှ်ကြက် ဆု(aquilaria) အခိင်ကာလ တၞံဍေဟ် မဒှ်သရ ဟိုတ်နူစၟပထောင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမွဲမွဲ ပကဵုဍေဟ် ညံင်ဂွံမေက်ထောင်တုဲ ဍေဟ်ပ္တိတ် ကၠေင်ဍေဟ်တုဲ ကၠေင်ဍေဟ်ဂှ် နွံကဵု သၟူမောဝ်ဇောဝ်ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။ ယၟုဗီုမန် မကော်ဂး အဂၠဴ ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ်ပါဠိ အဂလု တုဲ၊ မလုပ်လၟုဟ် မြမောဝ် နူတၞံဆုပန်သာ် "စလန်၊ အဂၠဴ၊ ဂဒဵု၊ ဘုံမသိုန်" ရ။ မအရေဝ်ဗီုအင်္ဂလိက် မကော်ဂး Agar ဂှ်လေဝ် ကၠုင်နူအရေဝ်ဟိန္ဒဳ အဂၠဴ နူတမ် မကၠုင်နူ သံသကြိုတ် အဂုရု။

မကလိဂွံမာန်
အဂၠဴ ဂှ် ကလိဂွံ နူကဵုတၞံဆု ပ္ဍဲကဵုဂကူဆု Aquilaria မတိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲတုဲ ဍုင်အာရှအဂၞဲဗွဲမဂၠိုင် တဵုလွဳ ကၠောန်ပ္တိတ်ဒၟံင်ကီုရ။ နကဵု တေသြရဳမ္ဂး ဂကူဆုAguilaria သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ပ္တိတ် အဂၠဴဖအိုတ်ကီုလေဝ် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္တိတ်နူကဵု တၞံဆုA. malaccensis။ A. agallocha ကဵု A. secundaria ဂှ် သီုကော်စ A. malaccensis။A. crassna ကဵု A. sinensis ဂှ် ဒှ်ဂကူဆုတၞဟ် မပ္တိတ် အဂၠဴကီုရ။ တၞံဆု gyrinops လေဝ် ပ္တိတ်ဒၟံင်အဂၠဴကီုရ။

အဂၠဴဂှ် ကလိဂွံ နူကဵု ကြက် ကေုာံ ရိုဟ်ဆုတအ် မဒှ်သရ ဟိုတ်နူကဵု စၟကိတ်၊ ဒးဂွဵုဂွိုက်မွဲမွဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးမတဵုလွဳ သွက်ကလိဂွံ အဂၠဴတအ်ဂှ် တၞံဆုဂှ် ညးသ္ပူကဵု သမ္ပူ ရ။ ပ္ဍဲကဵုသဘာဝ မနွံအကြာဂြိုပ်တအ်ဂှ် ၁၀၀ တၞံဂှ် ဆ ၇ တၞံဟေင် မဒးသရတုဲ ပ္တိတ်အဂၠဴရ။

ဂကူဆုAquilaria မပ္တိတ် ဆုအဂၠဴ
ဂကူဆု Aquilaria မပ္တိတ် အဂၠဴဂမၠိုင်:

နိဿဲ

ဆက်လ္ၚတ်

လေန် မ္ၚး
 Hong Kong herbarium factsheet of Aquilaria sinensis
 Etymology of agarwood and aloe
 "Sustainable Agarwood Production in Aquilaria Trees" at the University of Minnesota
 Traditional and Medicinal Uses of Aquilaria / Agarwood The Cropwatch Files
 expensive material, BusinessInsider; video.

ရုက္ခဗေဒ
BEHM