ကမ္မတဳ မပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်

ကမ္မတဳ မပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် (ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ) (, ဇမၠေအ်CRPH) ဂှ် ဒှ်ကမ္မတဳ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အမာတ်ညးမဇၞးလဝ် မာဲ နူသဘင်မာဲ၂၀၂၀ ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ သွက်ဂွံပစၞး မဂွံဒက်ပ္တန် မဆေင်ကဵု ပ္ဍဲအရာ မခၞံဗဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင်ရ။ ဟိုတ်မဂွံ သ္ဒးဒက်ပတန် ကမ္မတဳဏအ်ဂှ် သဘင်မာဲ၂၀၂၀ ဂှ် ဒှ်သဘင်မာဲ မနွံဒၟံင်ကဵု ပရေင်င္ၚံက်စၞာဲ မဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဇၞးဂၠိုင်င်ရောင် နကဵု ဒပ်ပၞာန်ဟီုတုဲ သီကေတ်အဝဵုဍုင် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံပံက်စၠတ်ထဝ်ညိ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၊ ၂၀၂၁ ဂှ်ရ။ ကမ္မတဳဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မၞိဟ်စၞး နူဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ နူညးမကလိဂွံဇမၞးမာဲ သွက်စၠတ်ထဝ်ညးဍုင်ကွာန်ကီု သီုကဵု စၠတ်ထဝ်ကောန်ဂကူ သီုဖအိုတ် ၁၇။

ကြဴနူ ပၞာန်ထိင်ကေတ် အဝဵုဍုင်တုဲ အမာတ်မဂွံဒုင်ရုဲစှ်လဝ်ဂမၠိုင် သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၃၀၀ တၠ၊ ပကောံဓရီု နကဵု လတူလာင်ဇြောမ် (Zoom) တုဲ နူဂှ် ရုဲစှ်ပတိုန် မၞိဟ်စၞး ၁၅ တၠတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကမ္မတဳဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၅၊ ၂၀၂၁။

နကဵု ကမ္မတဳဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၇၊ ဂှ် ပ္တိတ်လိက်လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဒပ်ပၞာန်ဝွံ ပလီုကၠေအ် အလဵုအသဳ ညးဍုင်ကွာန် မရုဲစှ်လဝ်ဂှ် မဒှ်အရာ ဗၠေတ်ကဵု ဥပဒေအခန် (၆) တုဲ ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵုဒုဟ်အိုတ်၊ တုဲပၠန် အလဵုအသဳပၞာန်ဝွံ ဒှ်အလဵုအသဳ မဟွံလုပ်သၞောဝ်မွဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ကုလသမဂ္ဂကီု သီုကဵု ဍုင်နာနာတအ်ဂှ် ကိစ္စ ဍုင်ဗၟာသီုဖအိုတ်ဂှ် မဒးဆက်စၠောအ် ကုကမ္မတဳဝွံ မြဴသာ်ဝွံ ကဵုလဝ်ကသပ်ရ။

ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၉ ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဝွံ လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ဥပဒေ ပူဂိုလ်မကဵုကသပ်ရးနိဂီု (ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ) ဂှ် ဂလိင်ပ္တိုန်အာယုက် ၅ သၞာံ စဵုကဵုစိုပ် ဂိတုဨပြဳ ၁၊ သၞာံ ၂၀၂၆။ ပါဲနူဂှ်တုဲ နကဵု ကမ္မတဳဝွံ ထံက်ဂလာန် ပ္ဍဲ ထၜးဆန္ဒ ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် မဟွံကလင်အမိင် (CDM) ကီုရ။

ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၀ ဂှ် နူကဵု ဗော်ကောန်ဂကူ တအာင် (ပလံင်) ကေုာံ ဗော်ဒဳမဝ်ကရေတ်တေစ် တွဵုရးကရေင်ဍာဲတအ် ဗလးမၞိဟ်စၞးတုဲ ကမ္မတဳဝွံ ဒှ်အာ မၞိဟ်စၞး သီုဖအိုတ် (၁၇) တၠ။

ကောန်ဂကောံဂမၠိုင်

ဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် (ယာယဳ) ကၟိန်ဍုင် 
နကဵု ကမ္မတဳ မပစၞး စၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် လလောင်တြး နကဵုစၟတ် (၁၁/၂၀၂၁) ခပတိုန် ဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင် (ယာယဳ) ရ။

ကမၠောန်အဓိကဂမၠိုင်

ပတိတ် ပဋိညာန် ဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ
ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၃၁၊ ၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳ ပ္တိတ် ပဋိညာန်ဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Federal Democracy Charter) မဒှ်လိက် ကတိကဝတ် ဗီုလဵု သ္ဂောအ်ဒက်ပ္တန်အာ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳရ။ နကဵု ပဋိညာန်ဂှ် သွက်ဂွံ ဒက််ပ္တန်အာ အလဵုအသဳကောန်ဂကူပံင်ကောံ (အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ) မွဲရ။ လုကဴ အလဵုအသဳကောန်ဂကူပံင်ကောံ ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုင်ဏီဂှ် နကဵု ဒုတိယသမ္မတမန်းဝင်းခိုင်သန်း ဆက်ကေတ်အာ တာလျိုင်ဍုင် မြဴသာ်ဝွံသာ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြးဂှ်ရ။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ် ကိုလည်းထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

စပ်ကဵု ပဋိညာန်ဖေဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ နူကဵု ကမ္မတဳဏအ် မပတိတ်လဝ်ဂှ် နကဵု ဇာဇၞိက်အရီုအဗင်သၞောဝ်ဥပဒေ (Legal Aid Network ဥပဒေ အထောက်အကူပြု ကွန်ရက်) ပ္တိတ်လဝ် သမ္ၚေဝ်ဂမၠေပ်မွဲတၞး ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၃၁၊ ၂၀၂၁ ဂှ်ကီုရ။ လိက်ပဋိညာန် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ဂတိကဝတ် အကြာညးၜါတၠ ညးမဒုင်တဲ ကဵု ညးမအာတ်မိက် မတုပ်စိုတ် ကဵုဂတိပါင် လတူရေင်သကအ်ရ။ လိက်ပဋိညာန် နကဵုကမ္မတဳမပစၞးစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင် မပ္တိတ်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်လိက် နကဵုကမ္မတဳ မပ္တိတ်တုဲ ဗက်အာတ်မိက် မၞိဟ်မဒုင်တဲဂှ်ရ လိက်ဝွံ ဟွံဍိုက်ပေင် ကုသၞောတ် လိက်ပဋိညာန်တုဲ လိက်ပဋိညာန်မွဲဂှ် စၟတ်သမ္တီ ဟွံဂွံရ။ တုဲပၠန် ဟွံကိတ်ညဳ ကုသၞောဝ်ပဋိညာန် အပ္ဍဲတုဲ ဒှ်လိက်ပဋိညာန် မလုပ်သၞောဝ်မွဲ ဟီုဟွံဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ယဝ်ရ ဟွံဗက်စမ္ဂး ပူဂိုလ်လဵု၊ ဂကောံလဵု၊ ရုင်ဗစာလဵု သွက်ဂွံပတိုန်ဂဗုတ်ဂှ်လေဝ် ကၠောန်ဟွံဂွံရ။ လိက်ဝွံဂှ် နဒဒှ် ဆလိက်လလောင်တြးမွဲဟေင် စၟတ်သမ္တီဂွံရ။ တုဲပၠန် ပ္ဍဲလိက်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်ဍုင် အပ္ဍဲဍုင်ကီု သီုကဵု ဍုင်သအာင် ဟွံမဲ၊ ပါဲနူဂှ်ပၠန် မစၞောန်ဒုင်သဇိုင် ကုလိက်ကသုက် ခိုင်င်ကၠိုက်က် ဗီုကဵု လိက်ကသုက်ပေန်လုမ်လေဝ် ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် သၞောဝ်သဇိုင်ဖေဒရေဝ် (ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ - ဒုတိယမူကြမ်း)မဒှ်သၞောဝ် မဓဇက်ကၠုင် နူသၞာံ ၁၉၉၀ စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ်လေဝ် နဒဒှ် သၞောဝ်သဇိုင်ယာယဳမွဲဂှ် ဟွံပဒတန်လဝ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ပဋိညာန်ဂှ် ဟွံဒှ်ပရေင်သၞောဝ်ဂီုကၠီုသၟးဟွံက နကဵုပရေင်ဍုင်ကွာန်လေဝ် ပရေင်ယဵုလဂူတပ်တး ဟွံဒှ်ရ။ နကဵု ကမ္မတဳဝွံ လတူကောန်ဍုင်အရင်တအ် defacto (မပါ်ပရအ် အခေါင် ကုညးမနွံကဵုအဝဵုအာဏာ)ဂှ် ဒုင်လဝ်တဲ ဟွံမဲ။ နကဵု ဇာဇၞိက်ဏအ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် ကုကမ္မတဳဏအ် ပ္ဍဲအခိင်မဗတိုက်ဒၟံင် တၠအဝဵုပၞာန်ဝွံ ဒြဟတ်ကောန်ဍုင်အရင်တအ် ညံင်ဂွံပါလုပ် အောန်အိုတ် ၃၅% ဂှ်လေဝ် ပထောအ် ညံင်ကဵု ဟွံတီ ဟွံမိင်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု NLD/CRPH ဂှ် လညာတ်မဒုင်ကေတ် သၞောတ်ဖေဒရေဝ်ဇေတ်တ်ဂှ် သ္ၚောဲဒၟံင်တၟာဂလိုင်ဏီရ။ တုဲပၠန် နကဵု ဇာဇၞိက် ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ လိက်ဂှ် ဂတ ကဵု ကြဴ၊ က္ဍိုပ်ကဵုဍုတ် ဟွံကိတ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဒကုတ် ၁ အခန် ၄၊ ဒကုတ် ၂၊ ပိုဒ် ၁ ဂှ် ညးဍုင်ကွာန် မနွံ ပ္ဍဲတွဵုရးတအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မပိုင်ပြဳတွဵုရးဂှ်ရ။ ဆဂး ဒကုတ် ၂၊ အခန် ၂၊ ဂှ် ပရေင်ပါ်ပရအ် အဝဵု အကြာတွဵုရး ကဵု ကၟိန်ဍုင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ကၠးကၠးဖ္ဍးဖ္ဍးဟွံမဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ လိက်ဝွံဂှ် ဒှ်လိက်သွက်ဂွံပသောင်ပြသၞာ ဟွံသေင်၊ သွက်ဂွံဗဒှ်ပတိုန်ပြသၞာဂမၠိုင်တုဲ ဒှ်လိက် ဥပဒေ ဗီုပၟိက်စိုတ် NLD/CRPH မနွံပၟိက်ဟေင် မဖန်ချူလဝ်ဟေင်ရ။

ပလီုသၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈

ကြဴနူ ကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် မကဵုဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မဂၠိုင်ကဵု နဲကဲ၊ မဂၠိုင်ကဵု ဗီုပြင် သွက်ဂွံ ပလီုထောအ် သၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈ ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုမာတ် ၃၁၊ ၂၀၂၁ ဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဝွံ နကဵုလိက်လလောင်တြး စၟတ် (၂၀/၂၀၂၁)ဂှ် သၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် ၂၀၀၈ ဂှ် ပလီုထောအ်ပေင်င်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်လလောင်တြး မနွံ သီုဖအိုတ် ၅ ပိုဒ် ပ္ဍဲကဵု ၄ ကဵု ၅ ဂှ် - "၄၊ သၞောတ်တၠအဝဵု ညံင်ဂွံအိုတ်၊ သၞောဝ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် (သၞာံ ၂၀၀၈) ညံင်ဂွံပလီုထောအ်ပေင်င်၊ ကၟိန်ဍုင်ပံင်ကောံဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ညံင်ဂွံဒက်ပ္တန်၊ ညံင်အလဵုအသဳညးဍုင်ကွာန် ဂွံမံက်ဂတဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် မြဴသာ်တအ်ဏအ်ဂှ် ဂကောံဒြဟတ်ဖေတ်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳဂမၠိုင် ပံင်ကောံ ချပ်ဂၞန်ဒၟံင်တုဲ ပလဝ်ဒတန် ပဋိညာန် ဖေဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ သွက်ဍုင်ဗၟာလေဝ် မံက်ဂတဝ်ကၠုင်တုဲရ။ ၅၊ ဟိုတ်မဒှ်သာ်ဂှ်ရ နကဵု ကမ္မတဳမပစၞးစၠတ်ထဝ်ကၟိန်ဍုင်ဝွံ သၞောတ်သဇိုင်ပတန်ဍုင် (သၞာံ ၂၀၀၈)ဂှ်  စတမ်နူတ္ၚဲဝွံ ၂၀၂၁ သၞာံ ဂိတုမာတ် ၃၁ တုဲ ပလီုထောအ်ပေင်င်ရဂှ် လလောင်တြးဏာရ။ )"

ဒက်ပတန် အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူဂမၠိုင်

ဨပြဳ ၁၆၊ ၂၀၂၁ မဒှ်တ္ၚဲတွိုင်အတးဂှ် နကဵု ကမ္မတဳဝွံ လလောင်တြး အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူဂမၠိုင် (National Unity Goverment – အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ) ရ။ အလဵုအသဳဂှ် ဗွဲကိုပ်ကၠာ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု မၞိဟ်စၞး သီုဖအိုတ် ၁၅ တၠ၊ ဦးဝင်းမြင့် ညးမဒုင်ကြိုင်လဝ် နကဵုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဆက်ဒှ် သမ္မတ၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းကြည် ညးမဒုင်ကြိုင်လဝ် နကဵုဒပ်ပၞာန်ဂှ် ဆက်ဒှ် ညးမကဵုကသပ်ကၟိန်ဍုင်တုဲ သၟေဟ်တအ်ဂှ် အမာတ်နူကဵု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ကေုာံ က္ဍိုပ်သကိုပ် ကောန်ဍုင်အရင် နကဵုပူဂိုလ်ကီု သီုကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် ညးမထ္ၜးဆန္ဒတအ် ပါလုပ်ဒၟံင်ကီုရ။ အလဵုအသဳဂှ် နွံကဵု ဌာနဝန်ဇၞော် သီုဖအိုတ် ၁၁ ဌာန - ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဍုင်သအာင်၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ကာဒစဵုဒစး၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ကာကၟိန်ဍုင်ဖေတ်ဒရေဝ်၊ ဌာနဝန်ဇၞော်မဖျေဟ်လၟေင်ကမၠောန်၊ ဘဏ္ဍာ ကေုာံ ဓလိုက်တမ်ရိုဟ်၊ ဌာနဝန်ဇၞော်စၟိန်ပြမာန် ကိစ္စပရေင်ရီုဗင်ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဘယ်အန္တရာယ်၊ ဌာနဝန်ဇၞော်မပံင်တောဲ ရးနိဂီုနာနာ၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ကာပညာ၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ကာထတ်ယုက်၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ပၟင်ပၟဲသယံဇာတ ကေုာံ ပွဳပွူသဘာဝ၊ ဌာနဝန်ဇၞော်ကာညးဗြဴ၊ သၟတ် ကေုာံ ကောန်ၚာ်။

ဆက်ဗှ် 

 တပ်မတော်အစိုးရ (၂၀၂၁)
 ပၞာန်သီအဝဵု ဍုင်ဗၟာ ၂၀၂၁
 အလဵုအသဳညဳသၟဟ်ဂကူဂမၠိုင်

နိဿဲ

လေန်ဂမၠိုင် 

 ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ  ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ
 ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာချက်
 ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုရေးကော်မတီ ဝက်ဆိုက်စာမျက်နှာ