ဝေသာလဳဗၟံက်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်

ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက် (ဗၟာ: ဝေသာလီအနောက် ကျေးရွာ ) ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်၊ ဒေသရးမန်၊ တွဵုးရဍုင်ကရေင်။ တုဲဒှ်ကွာန်မန်မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် (၁)။ ကောဒ်ဂၞန်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဂှ် ၁၇၀၆၉၂။

ဝၚ်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဗွဲခမၞန် 
နူကဵုသၟိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ်အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှၚ်ကဵုဍုၚ် ဍုၚ်ဗၟာဂွံဗၠးၜးတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၆ သၞာံဂှ် ဟိုတ်နူပရေၚ်ပိုၚ်ပြဳအဝဵုတိဍာ်ဟွံညဳသၟဟ်တုဲ မန်၊ ကရေၚ်၊ ဗၟာ က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ပေဲါဗ္တိုက်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၁ သၞာံဂိတုဒ္ဂိုန် (၈) စွေက် ဂှ်ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက် ကွာန်ယေဗူ (ကွာန်ဍာ်ဂမ္တဴ) တုဲကွာန်ယေဗူဂှ် မဒးတူလေၚ်အာရ။ နူဂှ်ညးကွာန်ပ္ဍဲကွာန်ယေဗူ ကေုာံ ခမဳသၚ်ဂမၠိုၚ်ဂြိပ်ပဲါဘဲပၞာန် စိုပ်ကၠုၚ် သၞေဟ်ဍုၚ်လှာဒကှ်တုဲဇူမံၚ်ပ္ဍဲ သၞေဟ်ဍုၚ်လှာဒကှ်မွဲအံၚ် စိုပ် ၁၃၁၂ သၞာံဂှ် ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ထောံဗုံ ပ္ဍဲဍုၚ်လှာဒကှ်ပၠန်တုဲ ထပ်ဂြိပ်ဒဴကၠောံၜဳ စိုပ်ကၠုၚ်ဒၞာဲဂအာၚ်တြေံဝါဇၞော်ညးကော် ပ္ဍဲဝါဂှ်နွံလထဴကရေၚ်မွဲ မၞုံယၟု ဆာလဳ ပဟိုတ်နူလထဴကရေၚ်ဂှ်နွံတဴပ္ဍဲဝါဂှ်တုဲ ဝါဆာလဳညးတအ်ကော်ခဴကၠုၚ်ရ။ နူဂှ်ဇူဂွံမွဲအံၚ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ ချပ်တဴသွက်ဂွံပတန်ကွာန်မွဲတုဲ နူလ္ပာ်ဗၟံက်ဝါဂှ် ဒဵု၊ဍာ်စောဝ်၊ၜဳတအ်ဒးဗီုသွက်ဂွံပ္တန်ကွာန်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၂ သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်(၁၅) မံက်ဂွံဟေၚ် စပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်မဒှ်ရ။

ယၟုညးပ္တန်လဝ်ကွာန်

၁။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ (ကျာ်ဇၞော်အဝ်)

၂။ ဘဒ္ဒန္တပညာဒိပ္ပ (ကော်ဂးဂုဏ်စိန်မၚ်)

၃။ ဘဒ္ဒန္တအိန္ဒသာရ

၄။ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ (ကော်ဂးကျာ်ဇၞော်ပေဲ၊ အနော်ကျာ်)

၅။ ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ

၆။ ဘဒ္ဒန္တသောမ

၇။ ထပိုဲဝါရ

၈။ ထပိုဲပညာ

၉။ ထပိုဲဉာဏ

၁၀။ ထပိုဲသောမ

၁၁။ နာဲခရုဲ

၁၂။ မာံညောံတေန် (လၟုဟ်ဒှ်ခမဳဗျု ဘာဗၟံက် ကွာန်ဝေသာလဳ)

၁၃။ မာံအုံ

၁၄။ မာံထောန်စိန်

၁၅။ မာံဨမောၚ်

၁၆။ ဗမောၚ်

ဝၚ်ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလပ္ဍဲလ္တူဒဵု 
ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလလ္တူဒဵု ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဝွံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၃ သၞာံဂှ် နူကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ (ကော်ဂးကျာ်ဇၞော်အဝ်) ဆဵုညာတ်ကေတ်ကျာ်တြေံတြဟ်ပ္ဍဲလ္တူက္ဍဟ်ဒဵု ပလိုတ်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်တုဲ ကော်ဂွံဂကောံကောန်ကွးဥကျာ်မေန်၊ ဥကျာ်ပေဲ၊ မာံညောအ်တေန်၊ ခမဳနာဲဗၠာဲ၊ နာဲကျၚ်တအ်ဂမၠိုၚ်တုဲ စဒက်ပလေဝ်ကၠုၚ်ကျာ်ဝွံရောၚ်။ ကျာ်ဟိုတ်နူဟွံအံၚ်တုဲကၠုၚ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု ၁၃၁၃ သၞာံ ဂိတုဇှ်ေဂှ်ဟေၚ် ကျာ်စေတဳဂှ်လီုလာ်အာကီု သီုကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရလေဝ်စုတိစဴအာသွဝ်ရ။ ပ္ဍဲကာလစိုပ်လက်ထက်ကျာ်ဇၞော်အ္စာကုသလဂ္ဇံဂွံဘာပွိုၚ် (၂၀) သၞာံတုဲ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၀ သၞာံဂိတုဒဂိုန် (၈) စွေက်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာကုသလက္ဍိုက်က္ဍိုပ်အာဂတပၠတရဴတုဲကောန်ကွးကီု ဒါယကာဘာဒါယကာဗျဉ်ကောန်ၚာ်ဝုတ်ဗၠာဲအမူအနာဲ ဣစဳညာဲအလုံကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်စိုတ်တုပ်သၟဟ်တုဲ ကလေၚ်ဒက်ပလေဝ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ်ပၠန်ရ။  လက္ကရဴထပ်ကျာ်ဝွံထပ်လီုအာမွဲလဝ်ပၠန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာကုသလ ဟိုတ်နူဟွံယှအ်ဇဲလွဳတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၀ သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၆) မံက်ဂှ်ကလေၚ်ဒက်ပလေဝ်ကၠုၚ်ပၠန်တုဲ နကဵုယၟု ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလတုဲ စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်သ္ပကၠုၚ်မံၚ်သဘၚ်ကျာ်လၟေၚ်လၟေၚ်သၞာံရောၚ်။ တ္ၚဲကၠောန်ဘသၚ်ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလ ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဝွံ သ္ပပ္တံနူဂိတုပုဟ် (၁) စွေက် စဵုကဵုစိုပ် (၄) စွေက်မဒှ်ရ။

နိဿဲ