ပြၚ်ဗ္တဳဝါဟလိၚ် (ပြၚ်ဗ္တဳဝါဇမၠိၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ ဂကောံကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်)

ပြၚ်ဗ္တဳဝါဟလိၚ် ပြၚ်ဗ္တဳဝါဇမၠိၚ်ဝွံ နွံပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ ဂကောံကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန် တွဵုရးဍုၚ်မန် (လၟုဟ်)ကော်(ပွိုၚ်ဍုၚ်ခေါဇာ)

ဝၚ်ပြၚ်ဗ္တဳ 
ပြၚ်ဝါဟလိၚ် (ပြၚ်ဗ္တဳဇမၠိၚ် ပွိုၚ်ဍုၚ်ရေဝ်သၠုၚ်ကျာ ဂကောံကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်) ဝွံ ဒှ်ပြၚ်ဗ္တဳဟလိၚ် ဇမၠိၚ်နွံၜိုတ်ၜါတိုၚ်စိုပ်ပိတိုၚ်နွံတုဲ ယဝ်ပတုပ်ကဵုပြၚ်ဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ်တှ်ေ ပြၚ်ဟလိၚ်ဝွံဂၠိၚ်ၜါဆပြၚ်ပြၚ်နွံ၊ သာ်ဝွံဟေၚ် ညးဒေသတံ ကော်စဒၟံၚ်ပြၚ်ဟလိၚ် (ပြၚ်ဗ္တဳဇမၠိၚ်) အိုတ်ရ။

ပွဳပွူသဘာဝ
ဒှ်ပြၚ်ဗ္တဳဇမၠိၚ်ခိုဟ်မွဲတုဲ မဗ္တဳနွံဗုတ်ၜတ်ကွေံလောန်၊ ပြၚ်ဗ္တဳဝွံလေဝ် မွဲမွဲသၞာံကၞဟ်တိုန်ဖျေံခၟာဲနူစှ်ၝောံစဵုကဵုစိုပ်ၜါပိစှော်ၝောံနွံရ၊ လ္တူပြၚ်ဗ္တဳလုပ်စိုပ်ဂြိုပ်ပၠန် ဆက်မံၚ်ကဵုဍာန်ကွဳစက်ကာနူပိသွာၚ်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ကဵုကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵုတေံ။ 

ကၠာဟွံစိုပ်သၞာံခရေတ် (2000) လပါ်သၟဝ်တေံဂှ် ဂြိုပ်ပြၚ်ဟလိၚ်ဝွံ ဒှ်ဂြိုပ်ဇၞော် ကော်စဂြိုပ်ကြေၚ်(တၞံကြေၚ်ဟဝိုက်ဒုတ်ဒုတ်သၠုၚ်သၠုၚ်မၞိဟ်မွဲၜါဗန်)တုဲ ညးဒေသကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ကေုာံကွာန်ယၚ်ဒိန်လ္တူ သီုညးကွာန်မ္ၚဵုဇၞော် ကေုာံကွာန်ရးမန်ဝုတ်ဒိုဟ်တံဖအိုတ်ဂှ်လေဝ် အခိၚ်ကေတ်အှော်မ္ဂး ဂြိုပ်ဟလိၚ်ဏံဟေၚ် ဒှ်ဂုန်ဖဵုသ္ဂောံဗာ်ဆုသ္ပအှော်သွက်ဂွံဍုန်တိုပ်စံၚ်ပၟတ်နာနာမာန်၊ လ္တူပြၚ်ဗ္တဳဇိုၚ်ဂြိုပ်ဝွံပၠန် နွံတၞံခရဲတပ်ညဳဇဳရေၚ်မွဲဒမြိပ်ပြၚ်ဗ္တဳဂှ်ရ။

ဗွဲကြဴဏံ ပြၚ်ဟလိၚ်(ဂြိုပ်ပြၚ်ဟလိၚ်)ဝွံလေဝ် ညးနွံအခေါၚ်အရာတံ ထိၚ်ကေတ်သ္ပထောံကၠအ်သွဝ်သွံရာန်စဂွံတုဲ စဵုကဵုလၟုဟ်ပစ္စုပ္ပန်ဝွံဂှ် ဒှ်အာကၠအ်သွဝ်ဒၞာဲဖျေံတမ်ရိုဟ်ကၞက်ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ခိုဟ်အိုတ်မွဲဒၞာဲဒေသရေဝ်သၠုၚ်ကျာ။

သၟဝ်သၞာံခရေတ် (2000) တေံဂှ် ဒၞာဲစောဝ်ကြုၚ်စၠန်(ကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်)ဂှ် ဒၞာဲကၞောတ်ပြၚ်ဗ္တဳအာလပါ်ပြၚ်ဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ဂှ် ဒှ်ညးဒေသတံကၠောန်ၜဵုသဘာဝမွဲဒၞာဲရ၊ ဇိုၚ်ဇိုၚ်ဒၞာဲညးကၠောန်ၜဵုဂှ်ပၠန် သတ်ဗ္ဒဝ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံ၊ ဗ္ဒဝ်ဇာတ်လေဝ်ဂၠိုၚ်၊ သတ်မုက်လေဝ်ဂၠိုၚ်၊ သတ်ဣပိုဟ်လေဝ်ဂၠိုၚ်၊ ဗ္ဒဝ်ၜဳလေဝ်နွံ၊ ကွာဲဗ္တဳ,ကွာဲအဒါတ်လေဝ်ဂၠိုၚ်ကွေံကွေံ၊ ဂစေံနာနာဂွံဆဵုဝါတ်ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်ဂှ်တှ်ေ ဂစေံၚေက်(တ္ၚေက်)လေဝ်နွံမွဲမွဲက္ဍိုပ်ကဵုကၠံစဵုစိုပ်မသုန်တြဴကၠံနွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်။

ပြၚ်ဗ္တဳကေုာံကွာန်ဆက်ဂမၠိုၚ်
လပါ်ဒိုဟ်ဗၟံက်ဂှ် နွံဍာန်ကာ (ဍာန်ကာတ်တရာ,ကွဳစက်ကာ) နူပိသွာၚ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်စဵုစိုပ်ပြၚ်ဗ္တဳပါၚ်မ္ၚဵုကေုာံကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု၊ မွဲအဆက်ဗၟံက်တပ်တပ်ပၠန် စိုပ်ဍာန်ကွဳစက်ကာဍုၚ်ခေါဇာကဵုရေဝ်၊ ပြၚ်ဟလိၚ်(ပြၚ်ဗ္တဳဇမၠိၚ်)ဝွံ နွံလဒေါဝ်အကြာပြၚ်ဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်ကဵုကျာ်စေတဳကြုၚ်စၠန်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်။

လပါ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာဂှ် ပြၚ်ဍောတ်ကွာန်ပါၚ်ယၚ်ဒိန်၊ ဂွံဆဵုတ္ကံကၠဵု၊ လပါ်ဒိုဟ်ပလိုတ်ပၠန် တ္ကံကၠဵုလေဝ်ဂွံဆဵု တ္ကံဇၞော်လေဝ်ညာတ်ကၠးမံၚ်၊ လပါ်ဒိုဟ်သၠုၚ်ကျာဂှ်ပၠန် နွံပြၚ်ဗ္တဳကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵုမွဲ၊ ကေုာံပြၚ်ဗ္တဳဝေၚ်ဍာ်ကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု ကေုာံကွာန်သၞေဟ်ဓမၚ်တမ္ၚာကွာန်ပါၚ်မ္ၚဵု၊ နူအဆက်ဂှ်ပၠန် ကွာန်ကြုက်ထံၚ်ကေုာံကွာန်မန်ဆက်ဆက်နွံတဴဗွဲမဂၠိုၚ်။

ဗီုရုပ်

နိဿဲ

ကဏ္ဍ:ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်