ထဝ်မန်၊ နာဲ

နာဲထဝ်မန် () (သၠးဂၠံဂဝ် ၁၅ အံက်တဝ်ဗါ ၁၉၄၆) ဝွံ ဒှ်ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (တြေံ) လၟေင် (၄) သီုဒှ်လဝ် ညးလျိုင် ဂဥုပ်ကေင်ကာပၞာန် ပ္ဍဲကဵု ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန်ရ။ 

နာဲထဝ်မန်ဝွံ နူစ မအံင်တန်မလုပ်တက္ကသိုလ် (စှ်တန်)တုဲ သၞာံ ၁၉၆၅ ဂှ် တၞဟ်န ဂွံလုပ်ပေါဲဗတိုက် သွက်အခေါင်ဗၠးၜးဂကူမန်တုဲ နကဵုဂကောံသၟတ်မန် သီုဖအိုတ် မသုန်တၠ တိတ်အာ ဌာန်တိဗၠးၜး ဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။ လုပ်စိုပ် ဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင် တာလျိုင်နာနာ မပ္တံကဵု တာလျိုင် ဥက္ကဌ ပွိုင်ဍုင်၊ အစာဘာပၞာန်၊ နူဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲဂကောံ ကေင်ကာဗဟဵု စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၅ ဥက္ကဌဇၞော် နာဲထေန် စုတိအာတုဲ ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ စဵုကဵုစိုပ် သဘင်သဳကၠဳဗော်ဍုင်မန်တၟိ အလန်ဒသမ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ အိုတ်ရ။

ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳအလန်ဒသမဂှ် ဒေါအ်ဇူ နူလျိုင် ဥက္ကဌဇၞော်တုဲ ညးဂမၠိုင် ခပတိုန် နဒဒှ် ဥက္ကဌဇၞော် ဂုဏ်တၟေင်ရ။ 

နာဲထဝ်မန်ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ဖိုင်ကၠ ဇၞော်ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက် ကရောမ်အပါနော် ကေုာံ ဣနော်ရ။ နာဲထဝ်မန်ဝွံ ၜိုန်ရ အကာဲအရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် နကဵုဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေတ်ဒေါအ်ပန်ပှော် ကုသၟိင်တၠဗၟာတအ်ကီုလေဝ် ဓဝ်ပတှ်ေညးနွံမွဲဂှ် "အကာဲအရာလဵုဒှ်ဒှ် ဒပ်ပၞာန်ဗၠးၜးကောန်ဂကူမန် သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ကောန်ဂကူမန်ဂှ် သ္ဒးနွံတန်တဴဒၟံင်လၟိုန်ရောင်။" ဂှ် ညးရပ်ဂန်ကၠုင်လဝ်ရ။

ဘဝကောန်ၚာ် ကေုာံ သၟတ်
နာဲထဝ်မန်ဝွံ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုင် ၁၃၀၈ သၞာံ ဂိတုဝှ် ၅ စွေက် (၁၅ အံက်တဝ်ဗါ ၁၉၄၆) တ္ၚဲအင္ၚာ နူမိမ နာဲဒိုင်သုင် (သောင်းစိန်)၊ မိၚိုဲကျဳ (ငွေကြည်) ပ္ဍဲကွာန်ဖိုင်ကၠ ဗဒါဲကွာန်လှာ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် မဒှ်ကောန် မရနုက်ကဵုဒုတိယ မကဵုလဝ်ယၟု မာံအထာ ကာလမံင်ဘာဂှ် ဒှ်အာ ယၟု မာံယှိုဲထာရ။
 အခိင်ညးကလိဂွံ အာယုက် မွဲသၞာံဂှ် မိညး စုတိအာတုဲ ညးမံင်ဇရေင်အပါနော်ညး ကေုာံ ဣနာဲ (မွဲအပါ ၜါယာဲ) ပ္ဍဲအရာပ်ထံင်ဘုတ် ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ဣနာဲဂှ် လွဳလွတ်လဝ်ညး ညံင်ကောန်အရင်တုဲ ညးလေဝ် ကော်စ ဣနာဲ "မိ" ကီုရ။အခိင်မံင်ဘာစိုပ် ဘာတန်မူလဂှ် မံင်ဘာအရာပ်ကွာန်သေံ၊ စဵုကဵုစိုပ် ဘာတန်သမၠုင်ဂှ် မံင်လဝ် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်တုဲ စှ်တန်ဂှ် အံင်ပ္ဍဲဘာတန်သမၠုင်လၟိဟ် (၁)ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။

နူစ ၂၃ ဂျူလာင် ၁၉၅၈ ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ဖျေဟ်လွဟ် လုပ်ကၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန် အပ္ဍဲဍုင်တုဲ ကောန်ဍုင်အရင်နာနာတအ် အာတ်မိက်ကၠုင် သွက်ဂွံပသောင်ကလး ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ သွက်ဂွံ ဗၟံက်ပတိုန်ကဵု တွဵုရးဍုင်၊ သွက်ဂွံချူသၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင်တၟိတုဲ နကဵု သကိုပ်ဝန်ဇၞော်ဥူနု ဟွံမိက်ပသောင် ပရေင်ကမၠောန်တအ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကဵုသၞာံ ၁၉၆၂ ဂိတုမာတ် ၂ ဂှ် ပအပ်ထောအ် အဝဵုဍုင် ကုသကိုပ်ပၞာန်ဗိုလ်နေဝင်း နကဵုယၟုပၞာန်သီအဝဵုဍုင်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗွဲမဂၠိုင် သီုကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူမန်တအ် ဒးဒုင်ရပ်ရ။ တုဲဂှ် သကိုပ်ပၞာန်နေဝင်း ကော်ဘိက် တက်ကျာ ဗော်ပၠန်ဂတး မနွံပ္ဍဲဂြိုပ် သွက်ဂွံ ဓရီုကျာ ပရေင်ၜိုဟ်လလံရ။ ပရေင်ၜိုဟ်လလံ သကိုပ်ပၞာန်နေဝင်းဂှ် ဟိုတ်နူဒှ်ဒၟံင် သၟာပၠန်ဂတးတအ် ဒးဗက်အတိုင် ပၟိက်ဂၠံင်တရဴ အလဵုအသဳပၞာန်သၟးတုဲ ပရေင်ပညဳပညပ်
ဓဝ်ၜိုဟ်လလံဂှ် ဟွံအံင်ဇၞး ဒးလီုကၠုင်ရ။ နကဵု ဂကောံကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ် အာတ်မိက် ညံင်ဂွံဆက်ထိင်အာ ပရေင်ၜိုဟ်လလံဍုင်၊ ညံင်ဂွံပသောင် ပြသၞာပရေင်ဍုင်ကွာန် လတူခုင်ဂှ် အာတ်မိက်ကၠုင် ကုအလဵုအသဳနေဝင်းရ။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ကွးဘာတက္ကသိုလ်တအ် ဒးဒုင်ဗက်ရပ်ရ။ နာဲဖေသိင်ဇြာ ညးမဒှ်က္ဍိုပ်သကိုပ်ကွးဘာတက္ကသိုလ် ဒးဒုင်ရပ် ဖျေဟ်ထံင်ရ။ က္ဍိုပ်သကိုပ်ကွးဘာ နာဲဝင်ရောဂှ် ဟွံဒုင်ရပ် ပါဲကၠုင်မံင် ပ္ဍဲကွာန်ကၟာဝက်ရ။
အခိင်ဂှ် ညးတအ်ညာတ်ကေတ် ဒြဟတ်ပၠန်ဂတးမန်ဇၞော်ဟေင် အခေါင်မန် ကလိဂွံမာန်ရောင်။ ပ္ဍဲဒပ်ပၠန်ဂတးမန် (ဗော်ဍုင်မန်တၟိ)ဂှ် နွံပၟိက်ဒၟံင် ဒြဟတ်သၟတ်မလေပ်ပညာတအ်ရ။ နာဲထဝ်မန် ဂွံစုက်လုက် ကုနာဲဝင်ရောတုဲ အလဵုဇကုလေဝ် ညာတ်ကေတ် ပါဲနူ ဂၠံင်တရဴပၠန်ဂတး နကဵုလွဟ်တုဲ အခေါင်ကောန်ဂကူမန် ကလိဂွံဟွံမာန်တုဲ ကသေအ်ဂွံ သကအ်ရဲဇကု သီုဖအိုတ်မသုန်တၠ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၅ ဂှ် တိတ်အာတိပၠန်ဂတး ဇရေင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိရ။  

စပ်ကဵု ညးဂွံလုပ် ပံင်ဘဝ ကုပၠန်ဂတးမန်ဂှ် ညးဟီုကဵုလဝ် လိက်လၟေင်ပရိုင် မန်ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ဗီုဏအ်ရ။

ဘဝသ္ၚိကၟိန်
နာဲထဝ်မန်ဝွံ ပ္ဍဲအခိင် မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ဓလေင်တဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူမန်ဂှ် ဂွံစုက်လုက် ဒှ်ကဝေင်ဇြဟာန် ကုမိဝုတ် (ၜံင် ၁၉၄၈) ဇာတိကွာန်တၟအ်ကၞေင်တုဲ ညးတအ် ဒက်အိန်ထံင် ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၁၉၆၉ ဂိတုပသာ်ဂှ်ရ။ ညးတအ် ကလိဂွံ ကောန်ဇာတ်သီုဖအိုတ် တြဴတၠ၊ စုတိအာပိတၠတုဲ သှ်ေဒၟံင် ပိတၠဂှ် မိစမ္ပါထဝ် (ၜံင် ၁၉၇၃)၊ မာံအလာံ (ၜံင် ၁၉၈၁)၊ မာံအံင်ဍုင် (ၜံင် ၁၉၈၈) ရ။

ဘဝသၟာတဝ်စၞေဟ် သွက်ဗၠးၜးဂကူ
နာဲထဝ်မန် စိုပ်ဗော်ဍုင်မန်တၟိတုဲ 
 စိုပ်သၞာံ ၁၉၆၈ ဂှ် ဂွံယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် ဥက္ကဌ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်သၟဝ်ကျာ
 ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၀ ဂှ် ဂွံယိုက်ဂၠေင် တာလျိုင် သကိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဒပ်ဒေသရေဝ်သၟဝ်ကျာ
 ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၁ စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၇၂ ဂှ် ကေတ်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ်အစာဘာပၞာန် ကေုာံ ဒုသကိုပ်ဒပ်လပါ် ဒပ်ဗညာလ္ဂန်အိန်၊ ကမ္မတဳဗဟဵုအရန် သီုကဵု ကမ္မတဳပၞာန်ဗဟဵု၊ ညးက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် တမ်ဒပ်ဗညာဓရာံ
 ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၃ ဂှ် ဂွံဒှ် ကမ္မတဳဗဟဵု ကေုာံ ကမ္မတဳပၞာန်ဗဟဵု၊ ၁၉၇၅ ညးအုပ်ကာပၞာန် ကေုာံ ကမ္မတဳဗဟဵု
 ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၈ နဒဒှ် သကိုပ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် တမ်ဒပ်ဒမၠုက်ဂေတ်င် ခရိုင်မတ်မလီု၊ ကမ္မတဳရေင်တၠုင်ကေင်ကာဗဟဵု ကေုာံ ညးအုပ်ကာ/ညးဂအုပ်က္ဍိုက်ပ်ပၞာန် စဵုကဵု သၞာံ ၂၀၀၃ ရ
 သၞာံ ၂၀၀၃ ဂှ် ဂွံဒှ် ဒု-ဥက္ကဌ ဗဟဵု ကေုာံ ဥက္ကဌ ကမ္မတဳပၞာန် ဗဟဵု
 နူသၞာံ ၂၀၀၅ ဥက္ကဌဇၞော် နာဲထေန် စုတိအာတုဲ ဂွံဒုင်ရုဲစှ် နဒဒှ် ဥက္ကဌဇၞော် ဗော်ဍုင်မန်တၟိ ကေုာံ ဥက္ကဌ ကမ္မတဳပၞာန် ဗဟဵုရ။

စိုပ်သၞာံ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဗော်အလန်ဒသမဂှ် ဟိုတ်နူပရေင်ထတ်ယုက်ကီု၊ ဟိုတ်နူ အာယုက်ဇၞော်တုဲ ဟွံဆက်ဒုင်ရုဲမာဲရ။

နကဵုအခိုက်ဝင်ဗော်ဍုင်မန်တၟိမ္ဂး ဥက္ကဌဇၞော်တအ်ဂှ် ယိုက်ဂၠေင် စဵုကဵု ဂွဳဇုတ် ပ္ဍဲခုင်ဥက္ကဌဇၞော်ကီုလေဝ် နာဲထဝ်မန် ပြံင်လှာဲထောအ် အခိုက်ဂှ်တုဲ ဟွံဆက်ဒုင်ရုဲရ။ ၜိုန်ဂှ်လေဝ် ညးဂမၠိုင် ရံင်ကဵု ဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဂိုတ်ဂစာန် မပအပ်လဝ်ဘဝ ကုပၠန်ဂတးမန်တုဲ ခပတိုန်ညး နဒဒှ် ဥက္ကဌဇၞော် (ဂုဏ်တၟေင်) ရ။  

စပ်ကဵု တင်ဒုင်ကေတ် လတူတာလျိုင်ဂကူတုဲ ညးဟီုကဵုလဝ် လိက်လၟေင်ပရိုင် မန်ဍုင်သအာင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါ ဗီုဏအ်ရ။

တဆိပ်တြာဂမၠိုင်

ဝဳရဟံသာ
ပ္ဍဲတ္ၚဲ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် နာဲထဝ်မန် မကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဒှ်မၞိဟ် မပေင်အာယုက် ၇၅ (၂၅ အံက်တဝ်ဗါ ၂၀၂၁) ဂှ် နူကဵု ဂကောံမန်နာနာတအ် ရံင်ကဵု အသဝ်ဂုဏ်တၟေင် ညးမဂံင်သၠးကၠုင်ဖိုလ်အတ္တ ကေုာံ လမျီု သွက်ဂကူ၊ မဂိုတ်ဂစာန်ကၠုင် ကမၠောန်သွက်ဂကူ နူဘဝသၟတ် စဵုကဵု အဝဲအာယုက်ဇၞော်ဗျု၊ မဍိုက်ပေင်တဴ ကုလညာတ်ညာဏ်ပညာ သွာင်နာနာတုဲ ဇိုန်ဏှင်ကဵု တဆိပ်တြာဝဳရဟံသာ ရ။

ပ္ဍဲသဘင်ပတိုန်ဂုဏ်စရာဲဂှ် ဟိုတ်မဒှ် အခိင်ကပ်ယဲကဝ်ဝိဒ်-၁၉ တုဲ ဟွံဂွံကၠောန် နကဵုသဘင်ဇၞော်ဇၞော်၊ စၞးဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲသ္ၚိ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် နာဲထဝ်မန် ပ္ဍဲကွာန်ဝင်က၊ ရးနိဂီုသေံ။ ပ္ဍဲသဘင်ကၞာဂှ် နာဲဇာတိနာဲ ကေတ်တာလျိုင် နဒဒှ် သကိုပ်အသေအဟာန်၊ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဗော်ဍုင်မန်တၟိ နာဲဟံသာ ဟီုမြော်ဂလာန်၊ နာဲဇာတိနာဲ ဗှ်ထ္ၜး ဝင်အတ္ထုပ္ပတ္တိ နာဲထဝ်မန် ဗွဲခမၞန်၊ နာဲကြက်ဇဝ် နကဵုစၞး ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ်ဂမၠိုင် ဟီုဂလာန်တင်ဂုဏ် ကုညးမချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ကမၠောန်ဏအ် သီုဖအိုတ် နကဵု Zoom။ နာဲမန်ဆာန်လာန် (ဇာတိကွာန်ကအ်ကြေင်မန်) နူကဵု ဍုင်ဂျပေန်ဂှ် လဴပူ မုဟိုတ် မဂွံကၠောန်ဗဒှ်ပတိုန် တဆိပ်တြာဝဳရဟံသာ ကေုာံ မုဟိုတ် မဂွံဇိုန်ကဵု ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် နာဲထဝ်မန်၊ လဴထ္ၜး ယၟုဂကောံ ၁၉ ဂကောံ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်တ္ၚဲဂှ်။ တုဲပၠန် သီုဆဝ်မ္ၚုဟ်ဏာ ညံင်မန်တအ် ဂွံပံင်တောဲတုဲ ကၠောန်အာ သွက်ဂကူမန် နကဵု Zoom ကီုရ။ နာဲဒြဟတ်မန် နကဵု စၞးဂကောံဂမၠိုင်ဂှ် ဇိုန်ဏှင် ကဵုတဆိပ်တြာဝဳရဟံသာ ကုဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် နာဲထဝ်မန်။ တဆိပ်ထဝ်ဝဳရဟံသာဂှ် မိနန်ထဝ် (မိဇာ) သေဋ္ဌဳမန်ဂှ် စင်ကဵု ပ္ဍဲသြိုဟ် ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် နာဲထဝ်မန်။ မိနန်ထဝ်ဂှ် သီုကလအ်စ ဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် သြန်ဗာန်သေံ ၁၅,၀၀၀ (မွဲလက်ဘာ်)။ ပ္ဍဲကဵုသဘင်ဂှ် နူကဵု ဂကောံမကၠောန်ဗဒှ်သဘင်တအ် ကဵုလာပ်ဝဳရဟံသာ နကဵု သြန်ၜါတ်သေံ ၁၉၅,၂၇၅ (မွဲကိုဋ်ဒစိတ်လက်မသုန်လ္ၚီၜါကၠံထပှ်ဣသုန်) နာဲသိုက်ထဝ် ဗဂိန်ကဵု စၞးဂကောံဂမၠိုင်။ နာဲတၠညး မိတာန်ရှေန် ကေုာံကောန်ဇာတ်ဂမၠိုင် ထံက်ပင် ကုဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် သြန်ၜာတ်သေံ ၃၀,၀၀၀ (ပိလက်)၊ နာဲသိုက်လောန် မိဝေန်မာ ကေုာံ ကောန်ဇာတ်ဂမၠိုင် ထံက်ပင် ကုဥက္ကဋ္ဌဇၞော်ဂုဏ်တၟေင် သြန်ၜာတ်သေံ ၃,၀၀၀ (ပိလ္ၚီ)။ တၠဂုဏ်အစာသူရဟံသာ ထံက်ပင် သြန်ၜာတ်သေံ ၂,၀၀၀ (ၜါလ္ၚီ)။ တုဲဂှ် တၠဂုဏ်အဇ္ဇ နူကဵုတရဴအအာ ဟီုဂလာန် အုပ်နိဂီု သဘင်ကၞာဂှ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်မဇိုန်ဏှင်တဆိပ်တြာ ဝဳရဟံသာဂှ် နကဵု အလဵုဇကု ညးမကလိဂွံတဆိပ် နာဲထဝ်မန် ဟိုတ်နူယဲဝေဒနာ (မထေင်ကေတ် ယဲပါကိန်သောန် Parkinson's) တုဲ ဂလာန်တင်ဂုဏ်ကီု မဒုင်ရပ်ကေတ် နကဵုတဲဇကုကီုဂှ် ဟွံသၟဟ်ရထရ။

ဗီုရုပ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲသဘင်မဇိုန်ဏှင်ဝဳရဟံသာ

ဝဏ္ဏကျော်ထင်
နူကဵု အလဵုအသဳကံင်သဳစၟိန်ပြမာန်ကၟိန်ဍုင် နကဵုဂဥုပ်ဗိုလ်ဇၞော်မေန်အံင်လှာင် လောင်တြး နကဵုလိက်လလောင်တြးအမိင် စၟတ် ၆၃/၂၀၂၂ မပ္တိတ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၀၂၂ ဨပြဳ ၁၇ (၁၃၈၄၊ စဲ၊ ၂ စွေက်) ဇိုန်ဏှင်ပအပ်ကဵု လာပ်ဝဏ္ဏကျော်ထင် ကုနာဲထဝ်မန်ရ။

နိဿဲ
ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ
ကဏ္ဍ:BEHM