လျးဟံင်မန် (ညးတၠရမ္သာင်)

နာဲလျးဟံင်မန် (ယၟုတမ် နာဲကျာန်ယျေတ် - နိုင်ကျန်ရစ်) ဝွံ ဒှ်သၟာဒယှ်ေဒွက်မန် ယၟုမြဟ်တမ္ညဝ်မွဲတၠ၊ ပေါင်မသၟိင် လပါ်ကွတ်စက်။ တုဲပၠန် ကမၠောန်ပရေင်ဂကူမန် သွာင်လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာင်လေဝ် ယိုက်ဂၠေင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ရ။ ကြဴနူ အခိင်မဒေါအ်ဇူ နူကမၠောန်သၟိင်တၠတုဲ ပ္ဍဲသွာင်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန်လေဝ် လုပ်ချဳဓရာင်ကၠုင် ပ္ဍဲဒၞာဲအဓိကကီုရ။ ပ္ဍဲအခိင် မဒက်ပ္တန် ဂကောံကွိင်ကွိုက်မန်ခေတ်တၟိ"ဂကောံလျးဟံသာ" ဂှ် ပ္ဍဲမၞိဟ်မဒက်ပတန် သီုဖအိုတ် ၜိုတ် ၁၈ တၠဂှ် ညးဒှ် မၞိဟ်အဓိကမွဲတၠရ။ နာဲလျးဟံင်မန် နူအခိင်မကလိဂွံ အာယုက် ၁၆ သၞာံ ဒယှ်ေဒွက် ဆဝ်မ္ၚုဟ်မာဲ သွက် ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ ဂှ် ဒှ်ဒွက် ညးမဒယှ်ေလဝ် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ကြဴနူ ဒက်ပ္တန် ဂကောံလျးဟံသာတုဲကီု အခိင်ဗွဲကြဴဏအ်ကီု ဒယှ်ေကၠုင် ဒွက်မန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ပၞောဝ်ကဵု ဒွက်သီုဖအိုတ်ဂှ် "ဒွက်ရးမည" ဂှ် ဒှ်ဒွက် ညးဒးစိုတ်အိုတ် မြဴသာ်ဝွံ ညးဟီုကဵု မိလောဲထဝ် နူ ဌာန်ပရိုင်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ်ရ။

အတ္ထုပ္ပတ္တိ

ဘဝသၟတ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ 
နာဲလျးဟံင်မန် ယၟုတမ်မူလ နာဲကျာန်ယျေတ် (ကျန်ရစ်) က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲကွာန်ရောဂေါ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၄ ဂိတုဂျောန် ၂၁ ဇရေင်မိမၜါ နာဲအံင်င္ၚိုဲဇြေန် (ဦးအောင်ငွေဇင်) မိတေန်ကျာင် (ဒေါ်သင်းကြိုင်)။ မိညးဂှ် ဇာတိကွာန်ဖအံက်၊ အပါညးဂှ် ဇာတိကွာန်ရောဂေါ။ အပါနော်လပါ်မိညးဂှ် ဒှ်အစာဆေင် နာဲဖိုလ်သိင် (ဖိုးသိန်း)။ ပါရမဳဂဳတဂှ် စောန်ဆက်ကၠုင် နူအပါနော်ဖိုလ်သိင် ဟီုဂွံရ။ မိမညး က္လိဂွံ သီုဖအိုတ် ကောန် ၇၊ ဆညး မွဲဓဝ်ဟေင် ဂျိုင်လမျီု သှ်ေဒၟံင်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးတအ် ခုတ်ခဴကဵုလဝ်ယၟု နကဵု ဘာသာဗၟာ မောင်ကျန်ရစ် (မာံကျာန်ယျေတ်)။ အခိင်နာဲလျးဟံင်မန် မက္လိဂွံ အာယုက် ၆ သၞာံ (၁၉၅၀) ဂှ် စမံင်ဘာ တန်ကောန်င္ၚာ် ပ္ဍဲကွာန်ရောဂေါ။ ပ္ဍဲဘာတန်မူလဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်တတိယ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၄။ တန်စတုတ္ထဂှ် တိုန်လဝ် ပ္ဍဲဘာတန်မူလ ကွာန်ဖအံက်၊ တန်ပဉ္စမ စဵုကဵု တန်သတ္တမဂှ် တိုန်လဝ် ပ္ဍဲဘာတန်ဒေါဝ် ကွာန်ကအ်ခမာ၊ တန်အဋ္ဌမ စဵုကဵု တန်ဒသမဂှ် တိုန်လဝ် ပ္ဍဲဘာတန်သမၠုင် (၁) ဍုင်မတ်မလီုတုဲ သၞာံ ၁၉၆၃ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒသမ ရ။ နူဂှ် ဆက်တိုန် ဘာကွတ်တဲကွက်စက်အလဵုအသဳ (အင်စိင်) (Associateship of Government Technical Institute  - AGTI) တုဲ သၞာံ ၁၉၆၆ ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲ က္လိဂွံ တဆိပ်ကြာနူကဵု ဘာဂှ်ရ။

ဂကောံသ္ၚိကၟိန် 
နာဲလျးဟံင်မန် ဒက်ဘဝသ္ၚိကၟိန် ကုမိခေန်သိင် (မိခင်စိန်) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၈ ဂိတုမေ ၅ ဂှ်တုဲ ညးတအ် က္လိဂွံ ကောန်ပန်၊ ကောန်ဗြဴပိ မိနန်ထဝ် (၊ ဘာတုဲ A.G.T.I. (Civil)၊ မိမိဆာန် (၊ ဘာတုဲ B.A. IR)၊ မိဆာန်မန် (၊ ဘာတုဲ M.Sc, Agri.)၊ ကောန်တြုဟ်မွဲ မာံဗညာထဝ် (၊ ဘာတုဲ B.E. Civil) တုဲ မာံဗညာထဝ် ဂှ် သီုဒှ် သၟာဂဳတ နကဵု ညးမတိင်တိုက်ကီု သီုကဵု ညးဒယှ်ေဒမြဟ်မွဲတၠကီုရ။

ကမၠောန် ကေုာံ ကဆံင် 
နူသၞာံ ၁၉၆၆ ဂိတုဂျောန်ဂှ် စလုပ်ကၠောန် ကမၠောန်သၟိင် နဒဒှ် ပေါင်မသၟိင် လပါ်ကွတ်စက် ပ္ဍဲကဵု ယန္တရားတပ်ခွဲ (တောင်)၊ မနွံ သၟဝ်ဌာနဝန်ဇၞော်ပရေင်သြိုင်ခၞံ (ပြင်သူ့ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန) ဍုင်မတ်မလီု ရ။ ပ္ဍဲဌာနဂှ် ကေတ်လဝ် ကဆံင် လစှ်ေအေန်ဂျေန်နဳယျာ (ကွတ်စက်) (လက်ထောက်အင်ဂျင်နီယာ (စက်မှု)) ရ။ စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၄ ဂှ် ပေင်အာယုက် ၆၀ စပေန်ဇြေန် ဒေါအ်ဇူ နူကဵုကမၠောန်ပေါင်မသၟိင်ရ။

ကမၠောန်ပါဲနူ ကမၠောန်သၟိင်တၠတုဲ ကမၠောန်ဇကုတၞဟ် မပ္တံ ကုဒဳစက်ထဲတိ၊ ကမၠောန်ကၠအ်ရဝ်ဗါ ကေုာံ ပ္တိတ် တၞံရဝ်ဗါတအ်လေဝ် ကၠောန်လဝ်နွံကီုရ။

ဂဳတ ကေုာံ ဂကောံလျးဟံသာ 
သၞာံ ၁၉၆၀ အခိင်နာဲလျးဟံင်မန် မက္လိဂွံ အာယုက် ၁၆ သၞာံ သွက်ဂွံ ဆဝ်မ္ၚုဟ်မာဲ ကောန်ဂကူမန်တအ် ဂွံစုတ် မာဲကု ဗော်ပၠတရဴဍုင်မန်ရ။ ဒွက်ဂှ် ဒှ်ဒွက် နာဲလျးဟံင်မန် မစဒယှ်ေဒွက်မန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ ဒွက်ဂှ် နာဲလျးဟံင်မန် ဒယှ်ေထ္ၜးကဵု 

"အလုံကောန်ဂကူမန်မွဲ အခိင်အခါတေအ် စနူအဲ ဂွံကောန်တုဲတှ်ေ ဂွံလှိင်ကောန် ဂွံဂုဲခရေင်ကဵုကောန်ဂှ် ဒွက်မန် ဟွံမဲ။ ဒယှ်ေတှ်ေ မောင်ရွှေရည်(ယၟုဒွက်ဗၟာ)။ ချပ်ဂွံ အေ! အဲလေဝ် မၞိဟ်ဝါသၞာဒွက်တှ်ေ ဒွက်မန်ပိုယ် ဟွံမဲ။ ဒွက်မန် ဒးနွံထေက်ရောင် စိုတ်ဂှ် ဒှ်ကၠုင်" ပ္ဍဲ နာဲလျးဟံင်မန်ရ။ နူဂှ် နာဲလျးဟံင်မန် ဂွံဆဵု ကဵု နာဲတာန်တေန်တုဲ နာဲတာန်တေန် ဟီုကဵုညး "ၝဟွံမဲဏီ ဂွံဒှ်ဖိုလ် သွက်ဂကူ ယဝ်ရကၠောန်တှ်ေ ဣဇှ်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ပရေင်ဆာန်ဂကူရ။" ဒုင်သဇိုင် ကုဒြဟတ်စိုတ် နူဂလာန်ဂှ်တုဲ ချပ်ဂၞန်ရေင်သကအ်တုဲ သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံတွိင်တွိုကိမန်ခေတ်တၟိဂှ် နူသၞာံ ၁၉၇၃ ဂှ် စချဳဓရာင်ကၠုင်တုဲ စိုပ်သၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ် ဂကောံလျးဟံသာ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။ ကပေါတ်တွိင်တွိုက် ဂတာပ်ခေတ်တအ် ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ပ္ဍဲဍုင်မန်ဗၟာ ရာန်ဟွံဂွံ၊ ဒးရာန်ပၠုပ်နင် နူရးနိဂီုသေံဖအိုတ်ရ။ နကဵုသၟိင်တၠဗၟာတအ် ထ္ၜးဟိုတ် ဒဒှ်ရ ကပေါတ်တအ်ဂှ် ကေတ်ပၠုပ်နင် နူဂၠံင်ကမၠတ် ဂၠံင်မ္ၚးသၞောဝ်တုဲ သၞာံ ၁၉၇၆ ဂှ် ဒးဒုင်သီထောအ်ရ။

ကြဴနူ ဂကောံလျးဟံသာ က္တဵုဒှ်ကၠုင်တုဲ အလန်ကိုပ်ကၠာဂှ် သၟာဂဳတဂမၠိုင် ၜိုန်ရ စုတ်လဝ် ယၟုတမ်မူလ ဗီုဗၟာကီုလေဝ် ခမဳသင် ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုဂး သၟာဂဳတမန် နကဵုယၟု ဗီုဗၟာဂှ် ဟွံဂပ်ဝ်ရောင်ဂး တုဲ သၠာဲခုတ် ယၟုနကဵု ဘာသာမန်တုဲ က္လိဂွံ ယၟုမန် နာဲလျးဟံင်မန် ရ။

ကမၠောန်ပရေင်ကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် 
 သၞာံ ၁၉၇၇ သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဂကူမန် မရနုက်ကဵု ၃၀ ဝါ ပ္ဍဲပွိုင်တိုက်ဖအံက်ဂှ် ကေတ်လဝ်တာလျိုင် ဥက္ကဋ္ဌ ပ္ဍဲသာပ်ကမ္မတဳလဟိင်စိုတ်။ 
 သၞာံ ၁၉၇၈ သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဂကူမန် မရနုက်ကဵု ၃၁ ဝါ ပ္ဍဲပွိုင်တိုက်ဖအံက်ဂှ် ကေတ်လဝ်တာလျိုင် ညးအုပ်ကာနာနာ ပ္ဍဲကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဂကူမန် ပ္ဍဲပွိုင်တိုက်ဖအံက်။ 
 သၞာံ ၁၉၇၈ စဵုကဵု သၞာံ ၁၉၈၈ လုကဴ ပွိုင် ၁၀ သၞာံပေင်ပေင် ကေတ်ကၠုင်လဝ် တာလျိုင် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ကမ္မတဳမကၠောန်ဗဒှ် တ္ၚဲဂကူမန် ပွိုင်တိုက်ဖအံက်ရ။ 
 သၞာံ ၁၉၇၇ ဂှ် ဗ္တောန်ကဵု လိက်မန် ကုကောန်ဂကောံ လျးဟံသာဂမၠိုင်။ ပ္ဍဲသၞာံဂှ်ပၠန် ဗ္တောန်လိက်မန် ကုကွးဘာG.T.I မတ်မလီု။ 
 သၞာံ ၂၀၀၄ ဒဳဇြေမ္ဗာ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် သကိုပ်စန်ဒက် ပ္ဍဲကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီု။
 သၞာံ ၂၀၀၄ ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင်ဥက္ကဋ္ဌ ပ္ဍဲကမ္မတဳမသြိုင်ဗဒှ် ဇြပ်ဇၞူမန် ပွိုင်တိုက်ဖအံက်။
 သၞာံ ၂၀၀၅ စဵု ကဵု ၂၀၂၃ ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင်ဥက္ကဋ္ဌ ပ္ဍဲဂကောံညးမတဵုလွဳပတိတ် တၞံထၜိုတ်ရဝ်ဗဝ် တွဵုရးဍုင်မန်။
 သၞာံ ၂၀၁၄ ဇာန္နဝါရဳ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ပ္ဍဲကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီု။ 
 သၞာံ ၂၀၁၇ ဇာန္နဝါရဳ ဂှ် လုပ်ယိုက်ဂၠေင် နဒဒှ် ဥက္ကဋ္ဌ ပ္ဍဲကမ္မတဳလိက်ပတ်ယေန်သၞာင်မန် ဍုင်မတ်မလီု။

ကမၠောန်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် 
သၞာံ ၂၀၁၀ ဂိတုဨပြဳ ၇ အခိင်မဒက်ပ္တန် ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် ဂှ် နာဲလျးဟံင်မန် ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံကေင်ကာဗဟဵုမွဲတၠတုဲ ပ္ဍဲသဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၁၀ ဂှ် လုပ်ဒုင်ရုဲမာဲ နကဵုစၞးဗော် ပ္ဍဲပွိုင်ဆန္ဒမာဲ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်၊
သဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၁၅ ဂှ် လုပ်ပြိုင် ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု သွက်စၠတ်ထဝ်တွဵုရးဍုင်မန်ရ။
သၞာံ ၂၀၁၈ အခိင် ဗော်မန်ၜါ ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန် ကဵု ဗော်ကောန်ဂကူမန် ညံင်ဂွံပံင်ပ္ကောံ ဒှ်မွဲဗော်ဂှ် နာဲလျးဟံင်မန် နဒဒှ် သကိုပ်သကဂကောံပညဳပညပ် လပါ်ဗော်ဒဳမဵုကရေဇြဳအလုံရးမန်ဂှ် ရေင်တၠုင်လဝ်ကီုရ။ ဗော်မန်ၜါ ပံင်ပ္ကောံတုဲ ဒက်ပ္တန် ဗော်ညဳသၟဟ်မန်။ ပ္ဍဲဗော်ညဳသၟဟ်မန်ဂှ် နာဲလျးဟံင်မန် လုပ်ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံကေင်ကာဗဟဵုရ။

အနုသုခုမ 
ဒွက် နာဲလျးဟံင်မန် မဒယှ်ေလဝ်ဂမၠိုင် (တင်စၟတ် ဒွက်တၞဟ် သှ်ေဒၟံင် နွံမာန်ရ)။

ဗီုရုပ်ဂမၠိုင်

နိဿဲ 

ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ