Bahaso masin

Bahaso masin atau kode masin marupokan saparangkek instruksi saroto data nan dapek dieksekusi sacaro langsuang dek prosesor komputer. Kode masin marupokan tingkek nan paliang rondah dari bahaso pamrograman dan biasonyo paguno sabagai tujuan kompilasi dek kompiler pado bahaso-bahaso pamrograman lain dalam tingkek nan lobiah tenggi. Panarjomahan kode pado bahaso pamrograman interpretatif atau bahaso skrip umumnyo indak tamasuak pado kriteria tasabuik basobok umumnyo bahaso skrip manarjamahkan kode sumber manjadi P-Code, kode panjambatan antaro kode sumber dan kode masin. Dek tu, umumnyo bahaso skrip populer nan ado kini alah manambahkan kompiler JIT (Just In Time) integratif nan sacaro hibrida mangkompilasi instruksi-instruksi P-Code nan salalu paliang dieksekusi manjadi kode masin. Hasil kompilasi nan tasadio biaso disabuik dangan firmware.

Instruksi-instruksi kode masin 
Tiok prosesor ataupun kaluarga prosesor punyo sajumlah set instruksi kode masin. Instruksi iko marupokan pola bilangan biner nan marepresentasikan parintah-parintah nan dikana dek prosesor tasabuik. Karenonyo sajumlah prosesor spesifik punyo sajumlah set instruksi spesifik nan hanyo dikana pado prosesor tasabuik, sabagai contoh fitur MMX dalam prosesor X86, atau 3DNow pado kaluarga prosesor AMD.

Pola instruksi iko biasonyo marupokan serialisasi dari sajumlah bilangan biner nan digabuangkan hinggo mambantuak opcode untuak malakukan pamindahan (MOV), lompatan (JMP), operasi aritmetika, panyimpanan (PUSH), ataupun pangambilan nilai (POP), dan lain-lain. Contoh serialisasi tasabuik misalnyo; kode biner ateh instruksi pamindahan adolah 10110 diikuti dangan 3-bit pangonal ateh register nan akan paguno, sadang pangonal ateh register prosesor AL adolah 000. Mako parintah untuak mamindahkan sabuah nilai ka dalam register prosesor AL adolah 10110000, atau B0 pado bilangan heksadesimal.

Program 

Sabuah program pado dasarnyo adolah sajumlah set instruksi nan disimpan pado sajumlah berkas parintah kode nan dieksekusi dek prosesor. Alur kontrol nan tadapek pado program marupokan representasi dari sarangkaian instruksi malompek pado bahaso masin nan umumnyo diawali dangan suatu operasi aritmatis ataupun operasi logikal.

Bahaso rakitan 

Bahaso rakitan adolah bahaso pamrograman tingkek rondah nan manggunakan simbol-simbol (mnemonics) sabagai representasi dari instruksi kode masin dangan tujuan supayo lobiah mudah dipahami dek manusia sahinggo mamungkinkan sabuah program komputer dibuek sacaro lobiah mudah.

Coliak pulo

 Bahaso rakitan
 Kompiler
 P-Code

Rujuakan