Muhammad Sa'ad Mungka

Syeikh Muhammad Sa'ad bin Tanta' (labiah tanamo jo Syeikh Sa'ad Mungka atau Syeikh Mungka, 1857-1923) adolah surang ulama Minangkabau. Baliau marupoan surang tokoh nan maamalkan tarikaik Naqsyabandiyah-Khalidiyah di Sumatera Barat. Baliau lahia taun 1857 di Mungka, Koto Tuo, Kecamatan Guguk Dangung-Dangung, Kabupaten Limo Puluah Kota. Baliau baraja agamo ka surang guru di Tabing Pulai, Mungka, Koto Baru, nan banamo Haji Abu Bakar. Syeikh Sa'ad Mungka partamo kali barangkek ka Makah taun 1874 lalu bamukim disinan salamo 26 taun. Pulang ka Mungka taun 1900 sasudah baraja ilimu-ilimu agamo, tamasuak ajaran tarikaik Naqsyabandiyah kapado babarapo urang guru dari Makah, Madinah, Yaman, jo Mesir. 

Tahun 1921, liau mulai maaja di Mungka. Namun, taun 1921 tu pulo baliau pai ka Makkah baliak jo anaknyo nan partamo, Muhammad Djamil, bamukim di sinan salamo 3 taun. Sapulangnyo ka tanah aia taun 1925, liau lanjuik maaja di Surau Baru, surau batingkek duo, dibangun masyarakat untuak Syeikh Mungka sasudah liau pulang dari Makah untuak nan kaduo kalinyo. Lantai ateh digunoan untuak Shalat Jum'aik, sadangkan lantai bawah untuak tampek mangaji.

Silang pandapaik jo Syeikh Ahmad Khatib 
Di kalangan Kaum Tuo di Minangkabau, Syeikh Mungka adolah ulama Minangkabau nan takamuko. Liau manjadi panantang Syeikh Ahmad Khatib, satu-satunyo tokoh ulama Minangkabau nan panah mancapai kadudukan tinggi di Makah. Liau manjadi imam, khatib, jo mufti (nan maagiah fatwa) dalam Mazhab Syafi'i di Musajik Al-Haram.       

Taun 1906, Syeikh Ahmad Khatib panah manulih buku bajudul Izhar Zaghl al-Khadsibin bi Tasyab-Buhihim bil-Shadiqin (Manampakan Kalancangan Urang-Urang Panduto nan Pangicuah sabagai Urang-Urang nan Bana"). Buku tu barisi argumennyo nan manyarang jo mambantah tarikaik Naqsyabandiyah jo amalan-amalan nan bakambang di Minangkabau, bantuak suluak, rabithah, atau tawajjuh, maninggaan makan dagiang salamo suluak, sarato silsilah dari ulama-ulama tarikaik Naqsyabandiyah. Dalam buku dinyatokan baso sadoalah ajaran samacam itu indak ado dasa dalam Syariat. Sadoalanyo tu bid'ah-dhalalah, nan manyababkan palakunyo masuak narako.       

Siap buku tu sampai di Minangkabau, guru-guru tarikaik Naqsyabandiyah di Minangkabau jo pangikuiknyo berang. Sangkek tu, Syeikh Mungka nan maju partamo kali basilang pandapaik jo Syekh Ahmad Khatib. Baliau mambela tarikaik Naqsyabandiyah dari sarangan Syeikh Ahmad Khatib jo manulih buku.

Rujuakan 
Ulama Minangkabau

Entri manggunokan rujuakan WikiPustakaSumatra