Ibnu Arabi

Muhammad bin Ali bin Muhammad bin Ahmad bin Abdullah Hatimi at-Ta'i (bhâsa Arab: محمد بن علي بن محمد بن عربي الحاتمي الطائي, translit. Muḥammad bin ʿAlī bin Muḥammad bin ʿArabī al-Ḥātimī aṭ-Ṭāʾī; 1165-1240) otabâ lebbi èkennal mènangka Ibnu Arabi iyâ arèya sorang sufi, tokang siir, bân tokang tolès sè cè’ kalontana ḍâlem perkembangan tasawuf. Ḍâri 850 karjâna sè ètolès, 400 bhul-ombhul bâdâ sampè’ satèya. Futūḥāt al-Makkīyah, sèttong karjâna sè cè’ kalontana, iyâ arèya kompèdium ajhârân Islam ontologi, kosmologi, hagiologi, tafsèr, fikih bân laènna; bân aberri’ pangaro rajâ è dhunnyah Islam.

Ibnu Arabi ngaollè anḍi' gellar mènangka muḥyīddīn (bhâsa Arab: محيي الدين, har. `Pangodi’  Aghâma`). Saampona sèdhâ, brâmpan sufi aberri’ gellar kahormadhân Syekh al-Akbar (bhâsa Arab: الشيخ الأكبر, har. 'Ghuru Rajâ')- sè ḍâri dhibi’na “madzhâb Akbarian” èkala’- bân Ibnu Arabi jhugân èkennal mènangka Doctor Maximus (Ghuru Rajâ) è kalangna orèng-orèng Eropa Abad partenggaan.

Biografi 
Ibnu Arabi lahèr è Musrsia, Al-Andalus (satèya Spanyol) neng 17 Pasa 560 H (28 Juli 1165 M), otabâ èsombher laèn 17 Pasa 560 H (5 Agustus 1165 M). Nyama kènè’na iyâ arèya Muhammad, tape pas èolok `Abū 'Abdullāh (artèna: Eppa’ ḍâri Abdullāh) saampona andi’ pottra. Ḍâlem brâmpan karyana, Ibn ‘Arabî segghut nyebbhut dhibi’na kalabân nyama: Abû 'Abdullâh Muhammad ibn 'Alî ibn al-'Arabî al-Tâ'î al-Hâtimî, sè ka’dimma tello’ nyama dibudi nojjhu’aghi silsilah  bhâlâna sè kalonta. Hâtim al-Tâ'î èkennal mènangka tokang siir masyhur Arab sabelluna Islam ḍâri suku TaIbn Arabi lahèr è masa perrang. Tello’ bulân saampona lahèr, pasokan Almohad la ngeppong kotta Mursia neng 1165, tapè bhuru kala neng taon 1172. Akanta sè èakoè dâlem Futūḥāt al-Makkīyah, dhibi’na lebbi lèbur amaèn è kamp militer sareng ca-kancana ètembhâng maca buku. Tapè hal arowa tak nyegghâ takḍirâ kaangghuy dhâddhi sorang sufi rajâ. È bâkto ngodâna, Ibn Arabi ngalami pangabâsna ḍâ'-aḍâ'na (fana) bâjâ parappa’na akholwât:

’I (satèya Yaman).

Bhâlâ 
Bhâlâna èbhuna ḍâri suku Berber, Afrika Dâjâ. Hal arèya èbahas ḍâlem tolèsna tentang pamana ḍâri èbhuna, sorang pangèran è Tlemecen (Aljazair), sè ngala’ jhâlân sufi. Dhinèng bhâlâna ramana ḍâri Yaman, bân tamaso’ sala settong katoronan Arab sè palèng towa sè nettep è Andalusia. Loor ḍâri ramana ngallè ka Semenanjung Iberia abhârengan kalabân panaklokân kaom moslèm ḍâ’Andalusia.

Ramana, ‘Ali Ibn Muhammad, iyâ arèya sorang jèndral sè ngabdhi ḍâ’ pangoasa Mursia, Ibnu Mardanīsh. Nalèkana Mursia ghâgghâr ka kakhalifahab Almohad neng taon 1172, Ibnu Mardanīsh sèdhâh ḍâlem pertemporân. Kalabân pamèntana pangoasa Almohad, ramana pas ajhânjhi sacca ḍâ’ khâlifah Abū Ya'qūb Yūsuf. Bâkto rowa Ibnu ʿArabī ghi’omor 7 taon, bân bhâlâna pas ngallè ḍâri Mursia ka Sevilla.

Ibnu Arabi andi’ tello’ raji. Dhibi’na anèka sareng Marya, orèng binè’ ḍâri kaluarga sè andi’ pangaro. È bâkto ngodâ bân dhingghâl è Andalusia. Maryam noro’ aspirasi Ibnu Arabi dâlem jhâlân sufi, sè èkala’ Austin dâlem Sufi-Sufi Andalusia:Rajina sèngko’ sè soccè, Maryam binti Muhammad binti Abdun, adhâbu: Dâlem mèmpè sèngko’ ngabâs orèng sè tak toman èbâs langsung, tapè dâteng ka engko’ è bâkto ekstasi (spiritual)-sèngko’. Pas atanya apa sèngko’ andi’ pangaterro jhâlân (suluk)? Sèngko’ ajâwâb: tanto iyâ, tape sèngko’ tak tao bârâmma carana. Bân dhibi’na aberri’ tao jhâ’ sèngko’ bisa dâpa’  lèbât lèma’ hal: kaparcajâân, tèkad, kasabbhârân, kagigiân, bân kabângalan. “Pas rajina sèngko’ acarèta pangabâsna ka sèngko’(kaangghuy èkèr-pèkkèr) bân sèngko’ ngoca’ ajèya cara kaom sufi.Ibn Arabi dhingghâl è Anatolia pan-brâmpan taon sejjhek taon 1216, ḍâri brâmpan shomber Arab bân Persia, Dhibi’na anèka sareng randhâh Majduddin bân nangghung sakolana pottrana sè ghi’ kènè’, Sadruddin al-Qunawi. Ibn Arabi jhughân nyebbhut rajina sè laèn dâlem tolèsâna, iyâ arèya èbhu ḍâri pottrana sè anyama Imaduddin, dhâ’ sapa dhibi’na awârisaghi salènan ḍâ'-aḍâ'na Futūḥāt al-Makkīyah.

Pangabâsna ḍâ'-aḍâ' 
Ibn Arabi lahèr è masa perrang. Tello’ bulân saampona lahèr, pasokan Almohad la ngeppong kotta Mursia neng 1165, tapè bhuru kala neng taon 1172. Akanta sè èakoè dâlem Futūḥāt al-Makkīyah, dhibi’na lebbi lèbur amaèn è kamp militer sareng ca-kancana ètembhâng maca buku. Tapè hal arowa tak nyegghâ takḍirâ kaangghuy dhâddhi sorang sufi rajâ. È bâkto ngodâna, Ibn Arabi ngalami pangabâsna ḍâ'-aḍâ'na (fana) bâjâ parappa’na akholwât:Sèngko’ molaè akholwât sabelluna pajjhâr bân ollè hidâyâh sabelluna moncar (matahari terbit)…. sèngko’ dhingghâl è tempat rowa saabit empa’ bellâs bulân bân kalabân jiya narèma rosèya sè ètolès sèngko’. Kabukka’na spiritual sè èalami sèngko, è bâkto rowa, ongghu masenneng atè.Ngatèla’ aobâna pottrana, bapa’na sè aropaghi sahabhât Ibnu Rusyd, ngabhâri kajadiân sè èalami Ibnu Arabi. Bân atas pamèntana bapa’na, Ibnu Arabi pas èntar ka Ibnu Rusyd è Kordoba.papangghiân arèya è carètaaghi sareng Ibnu Arabi dâlem Futūḥāt al-Makkīyah.

Jhâlâjhâna ka tèmor 
Ibnu Arabi èkennal kalabân sorang filsuf bân sala settong sufi sè rajâ dâlem dhunnyah Islam.Dhibi’na lahèr è Mursia, Spanyol. Kalahèrranna tepa’ neng era mulukut thawaif (rosakghâ karajaan dhâddhi karajaan-karajaan kènè’), serrangan klompo’ reconquista (Kristen arebbhu’ Andalusia).

Dhibi’na amolae sakolana è Lisabon, pas ngallè bân nettep è Sevilla. È Sevilla Ibn Arabi a rihlah (parjhâlânan) ilmiah ka brâmpan daèrah akanta Tunisia, Aljazair, Makkah, bân Mesir. Neng taon 1198 dhibi’na ngallè ḍâri Andalusia ka Fez, Maroko. Dhibi’na atemmo kalabân bânnya’ ghuru. Dâlem Futūḥāt al-Makkīyah aberri’ penjellasân jhâ’ Ibnu Arabi atemmo kalabân bânya’ sufi bân filsuf sè kalonta, bân para intelektual taratas aghâma.

Sombher 

Bhângsa:Orèng