ບ້ານຜານົມ

ບ້ານຜານົມ: "ບ້ານໄທລື ຕ່ຳແຜ່ນແພຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດລາວ" ທີ່ຕັ້ງ ຢູ່ຫ່າງຈາກສູນກາງເມືອງຫລວງພະບາງປະມານ 5 ກິໂລແມັດ
ມີຕຳນານກ່າວວ່າ ລືສີສອງອ້າຍນ້ອງຄື ອາມະລະລືສີ ແລະ ໂຍທິກະລືສີ ໄດ້ເດິນທາງໄປເສາະສະແຫວງ ຫາສະຖານ ທີ່ສຳລັບຕັ້ງບ້ານເມືອງ ເມື່ອມາເຫັນໄຊຍະພູມ ບ່ອນນີ້ດີ ເປັນທົ່ງຮາບກວ້າງ ແລະ ມີໂນນພູຢູ່ກາງ ຈຶ່ງເລືອກໂນນພູນີ້ເປັນ ໃຈກາງເມືອ ຊາວບ້ານຈຶ່ງ ເອີ້ນຮອດທຸກມື້ນີ້ວ່າ: ພູລືສີ ຫລື ພູສີ ສ່ວນນັກບູຮານຄະດີບາງຄົນເຊື່ອວ່າ ພູສີ ໜ້າຈະມາຈາກຄຳວ່າ ພູສີ ຊຶ່ງໝາຍເຖິງຄວາມເປັນສີສະຫງ່າຂອງເມືອງຫລວງພະບາງ
ບ້ານຜານົມ ເປັນຈຸດທ່ອງທ່ຽວຊຶ່ງ ຜູ້ມາເຍືອນຫລວງພະບາງ ມັກຖືກກຳຊັບວ່າ "ພາດບໍ່ໄດ້" ເພາະບ້ານຜານົມ ມີຊື່ສຽງໃນການເຮັດຜ້າຕ່ຳດ້ວຍມື ດ້ວຍຈັກກະຕຸກແບບດັ້ງເດີມ ຜ້າແພ ບ້ານຜານົມມີທັງຜ້າແພບ່ຽງ ລວດລາຍແບບລື້ແທ້ໆ ແລະ ຜ້າທີ່ປະຍຸກເປັນຂອງໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ເຊັ່ນ: ຜ້າປູໂຕະ, ຜ້າປູຕຽງ, ຜ້າຮອງແກ້ວ, ຮອງຈານແລະ ອື່ນໆ. ດຽວນີ້ຊາວບ້ານຜານົມ ນຳຜ້າແພມາວາງຈຳໜ່າຍ ໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວເລືອກຊື້ທີ່ສູນຫັດຖະກຳກາງຫມູ່ບ້ານ
ແຕ່ເດີມນັ້ນ ບັນພະບຸລຸດຂອງໄທລື້ ບ້ານຜານົມ ຖືກກວາດຕ້ອນມາຈາກດິນແດນສິບສອງປັນນາ ເທື່ອທຳອິດ ໃນ ຄ.ສ 1847 ຊຶ່ງຂະນະນັ້ນຍັງເປັນປະເທດສະຣາດ ຂອງໄທຢູ່ ໃນເທື່ອນັ້ນ ກອງທັບໄທ ຍົກທັບຂຶ້ນໄປປາບຈະລາຈົນ ຊຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນເມືອງຫລວງຊຽງຮຸ່ງ ຂອງແຄວ້ນສິບສອງປັນນາ ໂດຍເກນທັບເມືອງຫລວງພະບາງ ຊຶ່ງພະເຈົ້າສຸກກະເສີມ ເປັນເຈົ້າຄອງນະຄອນ ຂຶ້ນໄປຊ່ວຍ ຫລັງປາບຈະລາຈົນຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ໄດ້ກວາດຕ້ອນຄອບຄົວ ອຸປະຣາດຊຽງຮຸ່ງ ແລະ ບ່າວໄພ່ໄທລື້ ມາໄວ້ໃນເຂດເມືອງຫລວງພະບາງ
ເທື່ອທີ່ສອງເກີດຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ 1852 ສະໄໝພະເຈົ້າຈັນທະຣາດ ອະນຸຊາ ຂອງພະເຈົ້າສຸກກະເສີມ ເປັນເຈົ້າຄອງນະຄອນຫລວງພະບາງ ເມື່ອພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຣາຊະການທີ 4 ໂປດໃຫ້ພະເຈົ້ານ້ອງຢານາງ ກົມຫລວງວົງສາທິລາດສະນິດ ເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່ຍົກໄປຕີເມືອງຊຽງຕຸງ ພະເຈົ້າຈັນທະຣາດ ໂປດໃຫ້ເຈົ້າສິລິສາ ໂອລົດ ຂອງເຈົ້າອຸ່ນແກ້ວ ອະດີດເຈົ້າອຸປະຣາດ ໃນສະໄໝພະເຈົ້າສຸກກະເສີມ ຍົກກອງທັບເມືອງຫລວງພະບາງໄປຊ່ວຍຮົບ ໂດຍທັບຫລວງພະບາງເດີນທັບ ຜ່ານເຂດສິບສອງປັນນາ ເພື່ອຕີໂອບເມືອງຊຽງຕຸງ ທາງທິດຕະເວັນອອກ ການເສິກເທື່ອນີ້ແມ່ນແມ່ທັບໄທ ແລະ ຫລວງພະບາງ ຈະພ່າຍແພ້ກັບມາ ຈົນເຖິງຂະໜາດເຈົ້າສິລິສາແມ່ທັບຝ່າຍຫລວງພະບາງສິ້ນພະຊົນ ໃນການຮົບ ແຕ່ໃນການເດີນທັບກັບ ກໍໄດ້ກວາດຕ້ອນຄອບຄົວໄທລື້ ຈາກເມືອງຫຼ້າ ໃນເຂດສິບສອງປັນນາ ລົງມານຳ ສ່ວນຫນຶ່ງມາຢູ່ໃນເຂດບໍລິເວນເມືອງເງີນ ແຂວງໄຊຍະບຸລີ ບາງສ່ວນເຂົ້າມາເຖິງປະເທດໄທ ຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ແຖບ ອຳເພີປົວ ແຂວງນ່ານ ແລະ ອຳເພີຊຽງຄຳ ແຂວງພະເຍົາ ສຳລັບໄທລື້ທີ່ຫລວງພະບາງ ຖືກໃຫ້ຍ້າຍໄປຕັ້ງບ້ານເຮືອນຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳຄານ ນອກເມືອງຫລວງພະບາງ ແລະ ຮຽກບ້ານຂອງຕົນວ່າ ບ້ານຜານົມ ໃຊ້ຝີມືຕຳແຜ່ນຊຶ່ງມີມາແຕ່ຕອນຢູ່ໃນດິນແດນສິບສອງປັນນາ ຮັບໃຊ້ຣາຊະສຳນັກຫລວງພະບາງ ໂດຍເປັນຜູ້ຕຳແຜ່ນສົ່ງໃຫ້ເຈົ້ານາຍໃນຣາຊະສຳນັກ ໃຊ້ນຸ່ງໃນຣາຊະພິທີຕ່າງໆ.
ທຸກມື້ນີ້ ຊາວບ້ານຜານົມ ຈະບໍ່ໄດ້ຕຳແຜ່ນຮັບໃຊ້ຣາຊະສຳນັກແລ້ວ ແຕ່ຫັດຖະກຳຜ້າແພ ຈາກບ້ານຜານົມ ກໍມີຊື່ສຽງເລື່ອງລືໄປໄກໃນຄວາມງາມ ຂອງຝີມື ແລະ ລວດລາຍ ຈົນເປັນສິນຄ້າຊຶ່ງມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດຂອງເມືອງຫລວງພະບາງ
ການເດິນທາງ ແຍກຈາກເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ເໜືອກ່ອນເຖິງຂົວຂ້າມນ້ຳຄານ ພຽງເລັກນ້ອຍ ພຽງບໍ່ເຖິງ 2 ກິໂລແມັດ ຈາກທາງແຍກເທິງຖະໜົນເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ເໜືອ ກໍຈະເຖິງບ້ານຜານົມ.