ຈັກກະວັດໂລມັນອັນສັກສິດ

ຈັກກະວັດໂລມັນອັນສັກສິດ (ລາແຕັງ: Sacrum Imperium Romanum, ) ແມ່ນມະຫາອຳນາດໃນອະດີດ ແມ່ນຈັກກະວັດຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍດິນແດນຫຼາຍເຊື້ອຊາດໃນເອີຣົບກາງ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນສະໄໝກາງຕອນຕົ້ນແລະລົ່ມສະຫຼາຍໃນປີ ຄ.ສ. 1806 ໂດຍລາຊະອານາຈັກເຢຍລະມັນແມ່ນແຄວ້ນໃຫຍ່ສຸດໃນບັນດາ 962 ແຄວ້ນໃນຈັກກະວັດ ລອງລົງມາຄືລາຊະອານາຈັກໂບຮີເມຍ  ລາຊະອານາຈັກບູຣ໌ກອນ ລາຊະອານາຈັກອີຕາລີ

ໃນວັນທີ 25 ທັນວາ ຄ.ສ. 800 ສົມເດັດພະສັນຕະປາປາລີໂອທີ 3 ທຳພິທີລາຊາພິເສກໃຫ້ກະສັດຊາຣ໌ເລີມານແຫ່ງແຟງກ໌ແມ່ນຈັກກະພັດແຫ່ງຊາວໂລມັນແລະເອີຣົບຕາເວັນຕົກ ລູກຫຼານຂອງຊາຣ໌ເລີມານກໍ່ໄດ້ສືບທອດບັນລັງໄປຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ. 899 ຫຼັງຈາກນັ້ນບັນລັງແຫ່ງແຟງກ໌ກໍ່ຕົກໄປແມ່ນຂອງຜູ້ປົກຄອງຊາວອີຕາລີຈົນເຖິງ ຄ.ສ. 924 ບັນລັງວ່າງລົງນານກວ່າ 38 ປີ ຈົນເມື່ອພະເຈົ້າອອດໂທແຫ່ງເຢຍລະມັນສາມາດພິຊິດອີຕາລີໄດ້ ພະອົງກໍ່ເດີນຮອຍຕາມຊາຣ໌ເລີມານ ໂດຍໃຫ້ພະສັນຕະປາປາທຳພິທີລາຊາພິເສກແມ່ນຈັກກະພັດແຫ່ງຊາວໂລມັນເມື່ອວັນທີ່ 2 ກຸມພາ ຄ.ສ. 962 ນັບແມ່ນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຈັກກະວັດແປດສັດຕະວັດນີ້

ເນື່ອງຈາກຈັກກະວັດຢູ່ແມ່ນໄລຍະເວລາແປດຮ້ອຍປີ ດິນແດນຂອງຈັກກະວັດຈຶ່ງປ່ຽນໄປຕາມໄລຍະເວລາໃນປະຫວັດສາດ ດິນແດນໃນຈັກກະວັດມີຫຼາຍຖານະ ຕັ້ງແຕ່ລາຊະອານາຈັກ ລາຊະລັດ ດັດຊີ ເຄົານ໌ຕີ ເສລີນະຄອນ ແລະອື່ນ ໆ ຊຶ່ງປັດຈຸບັນແມ່ນພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງປະເທດເຢຍລະມັນ ໂອຕະລີດ ລິດເຕນສະຕາຍ ສະວິດເຊີແລນດ໌ ເບລຢຽມ ເນເທີແລນດ໌ ລັກເຊມເບິຣ໌ກ ສາທາລະນະລັດເຊັກ ສະໂລເວນີ ບາງສ່ວນໃນອີຕາລີ ຝຣັ່ງ ແລະໂປແລນດ໌ 

ເມື່ອເຂົ້າສູ່ສະໄໝໃໝ່ ຈັກກະວັດກໍ່ບໍ່ສາມາດທຳສົງຄາມຂະຫຍາຍດິນແດນໄດ້ອີກຕໍ່ໄປ ທຳໃຫ້ໃນຊ່ວງນີ້ຈັກກະວັດຈຶ່ງຮັກສາສັນຕິພາບແລະຄວາມມັ່ນຄົງພາຍໃນແທນ ໂດຍຕົວຈັກກະວັດເຮັດໜ້າທີ່ແກ້ໄຂປົມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງລັດໃຕ້ປົກຄອງຢ່າງສັນຕິ ໂດຍສະເພາະລັດນ້ອຍ ໆ ທີ່ຢາກຍິ່ງໃຫຍ່ແບບຈັກກະວັດນິຍົມ ບົດບາດໃນການຮັກສາສັນຕິຂອງຈັກກະວັດໂລມັນອັນສັກສິດຈຶ່ງມີສ່ວນສຳຄັນໃນການຊ່ວຍໃຫ້ສັນຕິພາບເວດຕ໌ຟາເລຍປີ ຄ.ສ. 1648 ດຳເນີນໄປຢ່າງຮາບຮື່ນ

ຫຼັງພ່າຍແພ້ຕໍ່ຈັກກະວັດຝຣັ່ງໃນຍຸດທະການທີເອົາສະເທີລິດຂ໌ໃນປີ ຄ.ສ. 1805 ຈັກກະວັດສູນເສຍລັດຕ່າງ ໆ ຈຳນວນຫຼາຍແກ່ປະເທດຝຣັ່ງ ຈັກກະພັດນາໂປເລອົງທີ 1ຈຶ່ງເອົາລັດທີ່ຍຶດມາສ້າງຕັ້ງເປັນສະມາພັນທະລັດແຫ່ງແມ່ນ້ຳໄຣນ໌ ທຳໃຫ້ຈັກກະພັດຟຣັນຊ໌ທີ 2 ແຫ່ງໂລມັນຕັດສິນໃຈຍຸບຈັກກະວັດໃນວັນທີ 6 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1806 ແລະແທນທີ່ໂດຍຈັກກະວັດໂອຕະລີດ

ອ້າງອິງ