ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ

ການເສຍກຸງສີອະຍຸດທະຍາຄັ້ງທີ່ສອງ ແມ່ນຄວາມຂັດແຍ້ງຄັ້ງທີ່ສອງລະຫວ່າງລາຊະວົງໂກ້ນບອງແຫ່ງພະມ້າແລະລາຊະວົງບ້ານພູຫຼວງແຫ່ງອະຍຸດທະຍາ ໃນການທັບຄັ້ງນີ້ກຸງສີອະຍຸດທະຍາຊຶ່ງເປັນລາຊະທານີຄົນໄທເກືອບສີ່ສັດຕະວັດໄດ້ເສຍແກ່ພະມ້າ ແລະເຖິງການສິ້ນສຸດລົງໄປດ້ວຍ ເຫດການໄດ້ເກີດຂຶ້ນເມື່ອວັນອັງຄານ ຂຶ້ນ 9 ຄ່ຳ ເດືອນ 5 ປີກຸນ ຕົງກັບວັນທີ 7 ເມສາ ຄ.ສ. 1767

ຍຸດທະນາການນີ້ເປັນຜົນພວງຂອງສົງຄາມພະເຈົ້າອະລອງພະຍາເມື່ອ ຄ.ສ. 1760 ແລະອຸບັດຂຶ້ນໃນ ຄ.ສ. 1765 ເມື່ອພະມ້າສົ່ງກອງທັບເຂົ້າບຸກຄອງອະຍຸດທະຍາເປັນສອງທາງແບບຄີມ ທັບພະມ້າພິຊິດການປ້ອງກັນຂອງຝ່າຍອະຍຸດທະຍາທີ່ປະກອບດ້ວຍກຳລັງອັນເໜືອກວ່າແຕ່ຂາດການປະສານງານກັນໄດ້ ແລະເລີ່ມລ້ອມກຸງສີອະຍຸດທະຍານານ 14 ເດືອນ ກະທັ່ງເດືອນມີນາ ຄ.ສ. 1767 ພະເຈົ້າເອກກະທັດຊົງຍອມເປັນປະເທດສະລາດຂອງພະມ້າ ແຕ່ພະມ້າປະສົງໃຫ້ຍອມແພ້ຢ່າງບໍ່ມີເງື່ອນໄຂ ໃນທີ່ສຸດ ກອງທັບພະມ້າຫັກເຂົ້າພະນະຄອນໄດ້ເປັນຄັ້ງທີ່ສອງໃນປະຫວັດສາດ ແລ້ວທຳລາຍລ້າງພະນະຄອນ

ການເສຍກຸງຄັ້ງນີ້ ນອກຈາກຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາລົ່ມສະຫຼານລົງແລ້ວ ຕະນາວສີຕອນໃຕ້ຍັງໄດ້ຕົກເປັນຂອງພະມ້າເປັນການຖາວອນ ແລະເກີດຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງກຸ່ມການເມືອງໃນລະດັບຕ່າງໆຈົນແທບນຳໄປສູ່ການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງລັດໄທ ຢ່າງໄຮກົດີ ພະມ້າຈຳເປັນຕ້ອງຖອນກຳລັງສ່ວນໃຫຍ່ໃນອານາຈັກອະຍຸດທະຍາເດີມກັບຄືນປະເທດໄປເມື່ອຖືກຈີນບຸກຄອງ ຈຶງເປັນເຫດໃຫ້ສົມເດັດພະເຈົ້າກຸງທົນບຸຣີຊົງຖະເຫຼີງອຳນາດແລະຕັ້ງອານາຈັກຂອງຄົນໄທໃໝ່