ປະເທດຝຣັ່ງ

ປະເທດຝຣັ່ງ (; ) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງ () ເປັນປະເທດຢູ່ໃນພາກພື້ນເອີຣົບຕາເວັນອອກ ທັງຍັງປະກອບໄປດ້ວຍເກາະ ແລະ ດິນແດນອື່ນໆ ໃນຕ່າງທະວີບ ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຕັ້ງແຕ່ທະເລເມດິເຕຣາເນຈົນເຖິງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ທະເລເໜືອ ແລະ ຈາກແມ່ນ້ຳໄຣນ໌ຈົນເຖິງມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ຊາວຝຣັ່ງມັນເອີ້ນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ວ່າ ຫົກລ່ຽມ  (L'Hexagone) ເນື່ອງ​ຈາກ​ຮູບ​ຮ່າງ​ທາງ​ດ້ານ​ຮ່າງ​ກາຍ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ ການປົກຄອງດ້ວຍລະບອບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ ມີປະຊາກອນ 67 ລ້ານຄົນ (ປີ 2021) ແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 18 ແຄວ້ນ (ລວມແຄວ້ນໂພ້ນທະເລ 5 ແຄວ້ນ) ເຊິ່ງກວມເອົາເນື້ອທີ່ 643,801 ຕາລາງກິໂລແມັດ ມີເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນປາຣີເຊິ່ງຖືເປັນໜຶ່ງໃນສູນກາງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງທະວີບເອີຣົບ ແລະ ຍັງມີເມືອງສຳຄັນອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ລີຢອນ, ມາຣ໌ເຊ, ຕູລູສ, ບັອກໂດ, ລີລ ແລະ ນິສ ປະເທດຝຣັ່ງມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດແບນຊິກ, ປະເທດລຸກຊຳບວກ, ປະເທດເຢຍລະມັນ, ປະເທດສະວິດເຊີແລນ, ປະເທດອິຕາລີ, ປະເທດໂມນາໂກ, ປະເທດອັງໂດລາ ແລະ ປະເທດແອັດສະປາຍ ແລະ ຍັງເຊື່ອມຕໍ່ກັບສະຫະລາຊະອານາຈັກທາງອຸໂມງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ເນື່ອງຈາກການມີດິນແດນໂພ້ນທະເລໄວ້ໃນຄອບຄອງ ເຮັດໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງມີເຂດເວລາແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍເຖິງ 12 ເຂດ ຫຼາຍກວ່າທຸກປະເທດໃນໂລກ ລວມທັງມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເບຣຊິນ, ປະເທດຊູຣິນາມ (ຕິດກັບຝຣັ່ງກີອານາ) ແລະ ຊິນມາເຕິນຂອງໂຮນລັງ (ຕິດກັບຊັນ-ມາຕິນ).

ຊື່ 
ຄຳວ່າ ຝຣັ່ງ ()  ມາຈາກຄຳໃນພາສາລາແຕັງວ່າ Francia ເຊິ່ງແປຕາມກົງວ່າ ດິນແດນຂອງຊາວຟະລັງ (Frankland)  ແລະ ມີຫຼາຍທິດສະດີສົມມຸດເຖິງທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ ຟະລັງ (Franks)  ເຊິ່ງໜຶ່ງໃນນັ້ນແມ່ນຄຳໃນພາສາປະໂລໂຕ-ເຢຍລະມັນວ່າ Frankon ເຊິ່ງແປວ່າ ຫຼາວ ຫອກ ຫຼື ທວນ ເຊິ່ງເປັນອາວຸດຂອງຊາວຟະລັງ ອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ຟະລານຊິສະກາ (Francisca).

ອີກທິດສະດີໜຶ່ງຕາມຫຼັກນິເວດວິທະຍາແມ່ນໃນພາສາເຢຍລະມັນບູຮານ ໂດຍຄຳວ່າ ຟະລັງ ແປວ່າອິດສະຫຼະ ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມເປັນຂ້ອຍຂ້າ ໂດຍຄຳດັ່ງກ່າວຍັງຄົງປາກົດໃນພາສາຝຣັ່ງປັດຈຸບັນໃນຮູບ ຟະລັງ (Franc) ເຊິ່ງແມ່ນສະກຸນເງິນຂອງປະເທດຝຣັ່ງຈົນກະທັ່ງປ່ຽນເປັນສະກຸນເງິນເອີໂຣໃນປີ ຄ.ສ. 2002.

ໃນປັດຈຸບັນປະເທດເຢຍລະມັນຍັງເອີ້ນປະເທດຝຣັ່ງວ່າ Frankreich ເຊິ່ງແປວ່າ ອານາຈັກຂອງຊາວຟະລັງ ອີກນຳ.

ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ 

ປະເທດຝະລັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (Metropolitan France - "France métropolitaine, la Métropole, l'Hexagone") ແບ່ງການປົກຄອງເປັນ

 13 ແຄວ້ນ (régions)  
ໂດຍໃນແຕ່ລະແຄວ້ນແບ່ງອອກເປັນ ແຂວງ (départements)  ລວມທັງໝົດ 96 ແຂວງ.

ນອກຈາກໃນເອີລົບແລ້ວ ປະເທດຝະລັ່ງຍັງມີເຂດການປົກຄອງໂພ້ນທະເລ (d'outre-mer) ຢູ່ໃນທະວີບຕ່າງ ໆ ທັງອາເມລິກາເໜືອ ອາເມລິກາໃຕ້ ອາຟະລິກ ອັງຕາກຕິກ ແລະໂອເຊອານີອີກ ແມ່ນ
 5 ແຂວງໂພ້ນທະເລ (Départements d'outre-mers: DOM)  ໄດ້ແກ່ ກົວເດີລຸບ (Guadeloupe) ກວີຢັນຟະລັງແຊດ (Guyane française) ມາກຕີນິກ (Martinique) ເລອູນີຢົງ (Réunion) ແລະມາຢົດ (Mayotte) ທັງຫ້າດິນແດນມີຖານະດຽວກັບແຄວ້ນໃນຝະລັ່ງພາກພື້ນທະວີບ ກ່າວຄື ເປັນທັງແຄວ້ນແລະແຂວງໃນເວລາດຽວກັນ.
 4 ເຂດຊຸມຊົນໂພ້ນທະເລ (Collectivités d'outre-mer)  ໄດ້ແກ່ ແຊງປີແຢແລະມີເກີລົງ (Saint Pierre and Miquelon) ວາລິດແລະຟູຕູນາ (Wallis-et-Futuna) ແຊງ-ບາກເຕເລມີ (Saint Barthélemy) ແລະແຊງ-ມາກແຕັງ (Saint Martin).
 1 ປະເທດໂພ້ນທະເລ (Pays d'outre-mer: POM)  ດິນແດນແຫ່ງດຽວຂອງຝະລັ່ງທີ່ໄດ້ຮັບການເອີ້ນຊື່ນີ້ແມ່ນ ໂປລີເນຊີຟະລັງແຊດ (Polynésie française) ເຊິ່ງເຄີຍເປັນດິນແດນໂພ້ນທະເລ (TOM) ມາກ່ອນ ແຕ່ໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະໃນວັນທີ 28 ມີນາ ຄ.ສ. 2003 ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 5 ເຂດບໍລິຫານຍ່ອຍ.
 1 ເຂດຊຸມຊົນຮູບແບບພິເສດ (Collectivité sui generis)  ແມ່ນ ນູແວນກາເລໂດນີ (Nouvelle-Calédonie) ເຄີຍມີຖານະເປັນດິນແດນໂພ້ນທະເລມາຈົນຮອດປີ ຄ.ສ. 1999 ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະ ແບ່ງອອກເປັນ 3 ແຂວງ (provinces) ໄດ້ແກ່ ແຂວງນອກຊູດ ແລະອີນລົວໂຢເຕ.
 1 ດິນແດນໂພ້ນທະເລ (Territoires d'outre-mer: TOM)  ແມ່ນ ແຕກໂອສະຕະລານແລະອັງຕາກຕິກຟະລັງແຊດ (Terres australes et antarctiques françaises) ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 4 ຂົງເຂດ (districts) ໄດ້ແກ່ ໝູ່ເກາະແກກເກແລງ (Îles Kerguelen) ໝູ່ເກາະກະໂລເຊ (Îles Crozet) ເກາະອຳສະເຕີດຳແລະເກາະແຊັງ-ໂປນ (Île Amsterdam and Île Saint-Paul) ແລະແຕກອາເດລີ (Terre Adélie).
 ດິນແດນ 5 ເກາະໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ ເຊິ່ງບໍ່ມີຜູ້ອາໄສຢູ່ຢ່າງຖາວອນ ໂດຍຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ໝູ່ເກາະຢາຍຫຼືອີນເຊປາກ (Îles Éparses) ໄດ້ແກ່ ບາຊັດດາອິນເດຍ (Bassas da India) ເອີໂລປາ (Île Europa) ຊູອັງເດີໂນວາ (Juan de Nova) ກະໂລລີໂອໂຊ (Glorioso) ແລະຕະລົມແລງ (Tromelin) ທັງໝົດຖືກປົກຄອງໂດຍແຂວງໂພ້ນທະເລເຣອູນີຢົງ.
 ເກາະທີ່ບໍ່ມີຜູ້ອາໄສ 1 ແຫ່ງ ແມ່ນ ເກາະກະລີແປກຕົງ (Île de Clipperton) ຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ໃກ້ຊາຍຝັ່ງປະເທດເມັກຊິໂກ. ປົກຄອງໂດຍຂ້າຫຼວງໃຫຍ່ສາທາລະນະລັດຝະລັ່ງປະຈຳທ້ອງຖິ່ນໂພ້ນທະເລໂປລິເນຊີຟະລັງແຊດ.

ອ້າງອີງ

ເບິ່ງຕື່ມ 
 ຫໍແອບແຟນ
 ພະລາຊະວັງແວກຊາຍ

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ 
 France from the BBC News
 
 France at UCB Libraries GovPubs
 
 France Encyclopædia Britannica entry
 France at the EU
 
 Key Development Forecasts for France from International Futures

ລັດຖະບານ
 France.fr (in English)  Official French tourism website
  Élysée.fr – Official site of the French Presidency
  Pages Jaunes – ເວັບໄຊຢ່າງເປັນທາງການຂອງສະໝຸດໂທລະສັບຂອງຝະລັ່ງ
  Official Site of the Government
 Official site of the French public service  – Links to various administrations and institutions
 Chief of State and Cabinet Members  on The World Factbook
 Official site of the National Assembly

ເສດຖະກິດ
 OECD France statistics

ການສຶກສາ

ວັດທະນະທຳ
 Cocorico! French culture
 Contemporary French Civilization , journal, University of Illinois.

ການທ່ອງທ່ຽວ
 FranceGuide – Official website of the French Government Tourist Office

ຝ
ຝ
ຝ

 

|national_anthem = "La Marseillaise"
|image_map = EU-France.svg