ຄຣິບໂຕເຄີເຣນຊີ

ສະກຸນເງິນຄຣິບໂຕ, ຫຼື crypto ແມ່ນຂໍ້ມູນຖານສອງທີ່ຖືກອອກແບບມາເພື່ອເຮັດວຽກເປັນ ສື່ກາງຂອງການແລກປ່ຽນ ເຊິ່ງແຕ່ລະບັນທຶກການເປັນເຈົ້າຂອງຫຼຽນຈະຖືກເກັບໄວ້ໃນ ປື້ມບັນຊີ ທີ່ມີຢູ່ແລ້ວໃນຮູບແບບຂອງ ຖານຂໍ້ມູນ ຄອມພິວເຕີໂດຍໃຊ້ ລະຫັດລັບທີ່ແຂງແຮງ ເພື່ອຮັບປະກັນບັນທຶກການເຮັດທຸລະກໍາ, ເພື່ອຄວບຄຸມ ການສ້າງຫຼຽນເພີ່ມເຕີມ, ແລະເພື່ອຢຶນຢັນການໂອນ ກຳມະສິດຫຼຽນ.   ບາງຮູບແບບ crypto ໃຊ້ຕົວກວດສອບຄວາມຖືກຕ້ອງເພື່ອຮັກສາ ສະກຸນເງິນຄຣິບໂຕ (cryptocurrency). ໃນແບບການພິສູດວ່າມີສ່ວນໄດ້ສ່ວນເສຍ, ເຈົ້າຂອງໄດ້ເອົາໂທເຄັນຂອງເຂົາເຈົ້າເປັນຕົວຄ້ຳປະກັນ. ຜົນຕອບແທນ, ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮັບສິດ ອຳນາດ ຕໍ່ໂທເຄັນໃນສັດສ່ວນກັບ ຈຳນວນທີ່ເຂົາເຈົ້າວາງເດີມພັນ. ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ຕົວເດີມພັນໂທເຄັນເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຮັບກຳມະສິດເປັນເຈົ້າຂອງເພີ່ມເຕີມໃນໂທເຄັນເປັນໄລຍະໆ ຜ່ານຄ່າທໍານຽມເຄືອຂ່າຍ, ໂທເຄັນທີ່ສ້າງຂຶ້ນເປັນຫລຽນໃໝ່ ຫຼື ກົນໄກການໃຫ້ລາງວັນອື່ນ.  Cryptocurrency ບໍ່ມີຢູ່ໃນຮູບແບບທາງກາຍະພາບ (ຄືກັບເງິນເຈ້ຍ) ແລະໂດຍປົກກະຕິແລ້ວບໍ່ໄດ້ອອກໃຫ້ໂດຍ ໜ່ວຍງານກາງ. ທົ່ວໄປແລ້ວ ສະກຸນເງິນຄຣິບໂຕ ໃຊ້ ການຄວບຄຸມແບບແບ່ງຂັ້ນຄຸ້ມຄອງ ກົງກັນຂ້າມກັບ ສະກຸນເງິນດິຈິຕອລຂອງທະນາຄານກາງ (CBDC).  ເມື່ອ ສະກຸນເງິນຄຣິບໂຕ ຖືກສ້າງຂຶ້ນເປັນຫລຽນ ຫລື ສ້າງກ່ອນການອອກ ຫຼື ອອກໂດຍຜູ້ອອກດຽວ, ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວມັນຖືກພິຈາລະນາເປັນສູນກາງ. ເມື່ອຖືກຈັດຕັ້ງປະຕິບັດດ້ວຍການຄວບຄຸມແບບແບ່ງຂັ້ນ, ແຕ່ລະສະກຸນເງິນຄຣິບໂຕຈະເຮັດວຽກຜ່ານ ເທັກໂນໂລຊີບັນຊີທີ່ແຈກຢາຍ, ປົກກະຕິແມ່ນ blockchain, ທີ່ເຮັດ ໜ້າທີ່ເປັນຖານຂໍ້ມູນທຸລະກໍາທາງການເງິນສາທາລະນະ. 

Bitcoin, ປ່ອຍອອກມາຄັ້ງທໍາອິດເປັນຊອບແວໂອເພັນຊັອສ ໃນປີ 2009, ແມ່ນ cryptocurrency ແບ່ງຂັ້ນຄຸ້ມຄອງທໍາອິດ.  ນັບຕັ້ງແຕ່ການປ່ອຍ bitcoin, ສະກຸນເງິນຄຣິບໂຕອື່ນໆ ໄດ້ຖືກສ້າງຂື້ນຢ່າງຫລວງຫລາຍ.

ອ້າງອີງ​ 
​