ສາທາລະນະລັດ

ສາທາລະນະລັດ (ຄຳເຄົ້າ: ສາທາຣະນະຣັຖ) ຫຼື ບາງຄົນເອີ້ນວ່າ  ມະຫາຊົນລັດ (ຄຳເຄົ້າ:ມະຫາຊົນຣັຖ) () ແມ່ນລະບອບທີ່ປະເທດໜຶ່ງຖືວ່າເປັນ "ສາທາລະນະລັດ" () ບໍ່ແມ່ນເອກະຊົນ ທຸລະກິດ ຫຼື ຊັບສິນ  ແລະບ່ອນທີ່ຫ້ອງການຂອງລັດຖືກເລືອກຕັ້ງໂດຍກົງຫຼືທາງອ້ອມ ຫຼື ຖືກແຕ່ງຕັ້ງ ບໍ່ໄດ້ສືບທອດ ຄໍານິຍາມທົ່ວໄປທີ່ງ່າຍດາຍທີ່ສຸດຂອງສາທາລະນະລັດທີ່ທັນສະໄຫມແມ່ນລະບອບທີ່ ປະມຸກລັດ ບໍ່ແມ່ນ ກະສັດ  ໃນປັດຈຸບັນ 135 ຂອງ 206 ລັດອະທິປະໄຕໃຊ້ຄໍາວ່າ "ສາທາລະນະລັດ" ເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງຊື່ຢ່າງເປັນທາງການຂອງເຂົາເຈົ້າ

ທັງສອງສາທາລະນະລັດທີ່ທັນສະໄຫມແລະວັດຖຸບູຮານແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນອຸດົມການແລະອົງປະກອບ  ໃນຍຸກຄລາສສິກແລະ medieval ແບບເດີມຂອງທຸກ ໆສາທາລະນະລັດແມ່ນ ສາທາລະນະລັດໂຣມັນ ຊຶ່ງຫມາຍຄວາມວ່າສາທາລະນະລັດໂລມ ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ບໍ່ມີກະສັດແລະຈັກກະພັດ ແຕ່ຖ້າປົກຄອງໂດຍຜູ້ເລືອກຕັ້ງໂດຍຜູ້ເລືອກຕັ້ງ ໃນປະເພນີທາງດ້ານການເມືອງຂອງຍຸກກາງແລະ Renaissance ອິຕາລີທີ່ທັນສະໄຫມເອີ້ນວ່າ  “ລັດທິມະນຸດຊາດ” ບາງຄັ້ງກໍຖືກອ້າງເຖິງໂດຍກົງກັບສາທາລະນະລັດໂລມັນ Pollybius ແລະ Kikero ບາງຄັ້ງຖືກໃຊ້ເປັນການແປຂອງຄໍາສັບພາສາກຣີກ politeia ເຊິ່ງອາດຈະຫມາຍເຖິງລະບອບໂດຍທົ່ວໄປ ແຕ່ມັນຍັງສາມາດຖືກນໍາໃຊ້ສໍາລັບປະເພດສະເພາະຂອງລະບອບທີ່ບໍ່ເຫມາະສົມກັບສາທາລະນະລັດໂລມັນ ສາທາລະນະລັດບໍ່ທຽບເທົ່າກັບຊາທິປະໄຕຄລາສສິກເຊັ່ນ Athens ເຊິ່ງເປັນປະຊາທິປະໄຕທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍກ່ວາໃນສະຕະວັດທີ 19

ໃນສາທາລະນະລັດທີ່ທັນສະໄຫມເຊັ່ນ ສະຫະລັດ ຝຣັ່ງ ລັດເຊຍ ແລະ ອິນເດຍ ສາຂາບໍລິຫານແມ່ນຖືກຕ້ອງຕາມກົດຫມາຍທັງສອງ ລັດຖະທໍາມະນູນ ແລະໂດຍການລົງຄະແນນສຽງນິຍົມ ມີອິດທິພົນຈາກ Montesquieu ເຊິ່ງລວມເອົາປະຊາທິປະໄຕຈາກທັງສອງລະບົບ ທີ່​ພົນລະ​ເມືອງ​ທັງ​ໝົດ​ເຂົ້າ​ຮ່ວມ​ລັດຖະບານ ລັດຖະບານ Aristocrat ຫຼື oligarchy ທີ່ມີພຽງແຕ່ປະຊາຊົນຈໍານວນຫນ້ອຍທີ່ປົກຄອງ ມັນເປັນລະບອບສາທາລະນະລັດ

ສາທາລະນະລັດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນ ລັດເອກະລາດ ແຕ່ຍັງມີລັດຍ່ອຍທີ່ເອີ້ນວ່າສາທາລະນະລັດຫຼືອະທິປະໄຕທີ່ຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນ ໂຕຢ່າງ ມາດຕາ 4 ຂອງ ລັດຖະທໍາມະນູນສະຫະລັດ "ຮັບປະກັນວ່າທຸກ ໆ ລັດໃນສະຫະພາບນີ້ມີລະບອບສາທາລະນະລັດ" ດິນແດນຂອງ ສະຫະພາບໂຊວຽດ ໄດ້ຖືກອະທິບາຍວ່າເປັນສາທາລະນະລັດ ແລະສອງແຫ່ງນັ້ນແມ່ນ ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມໂຊວຽດຢູເຄຣນ ແລະ [[ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມ ທີ່ນັ່ງຢູ່ໃນ UN ໃນຂະນະທີ່ ລັດຖະທໍາມະນູນຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ ອະທິບາຍສະຫະພາບເປັນ "ລັດດຽວ ຂອງລັດຖະບານກາງແລະຫຼາຍຊາດ" ສະຫະພາບ ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ໂຊວຽດ ໃນນາມ

ອ້າງອີງ 

ການປົກຄອງ
ສາທາລະນະລັດ