ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម

សេនាប្រមុខ ប្លែក ពិបូលសង្គ្រាម (  អានថា: ផ្លេក ភីពូលសុងក្រាម  ; កើតថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨៩៧ ដល់ ១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦៤) ដែល​គេ​ស្គាល់​ក្នុងស្រុក​ថា សេនាប្រមុខ ចមពល ប. (    ; ) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់បច្ចុប្បន្នថា ពិបូល នៅពួកបស្ចឹមប្រទេស គឺជាមន្ត្រីយោធា និងជាអ្នកនយោបាយថៃ ដែលបានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ពីឆ្នាំំំំ១៩៣៨ ដល់ឆ្នាំំំំ១៩៤៤ និងឆ្នាំ១៩៤៨ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៧ ។

ពិបូលសង្គ្រាម គឺជាសមាជិកនៃស្លាបកងទ័ពសៀម របស់គណបក្សប្រជាជនថៃ ដែលជាគណបក្សនយោបាយដំបូងគេនៅក្នុងប្រទេសថៃ និងជាមេដឹកនាំនៃបដិវត្តន៍សៀមឆ្នាំ១៩៣២ ដោយបានផ្លាស់ប្តូរប្រទេសថៃពីរបបរាជានិយមផ្តាច់មុខទៅជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។ ពិបូលបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទីបីរបស់ប្រទេសថៃក្នុងឆ្នាំ១៩៣៨ ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពសៀម បានបង្កើតរបបផ្តាច់ការយោធាដោយការពិត ដែលត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយពួកហ្វាស៊ីសអ៊ីតាលី លោកបេនីតូមូសូលីនី លើកកម្ពស់ជាតិនិយមថៃ និង អំពើបាបកម្ម និងចងសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយប្រទេសថៃជាមួយអធិរាជជប៉ុន ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ លោកពិបូល បានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការទំនើបកម្ម ដែលគេស្គាល់ថាជាបដិវត្តវប្បធម៌ថៃ ដែលរួមបញ្ចូលនូវអាណត្តិវប្បធម៌ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយប្តូរឈ្មោះប្រទេសពី "សៀម" ទៅ "ថៃ" និងការផ្សព្វផ្សាយភាសាថៃធម្មតា។

ពិបូល ត្រូវបានសភាជាតិ ទម្លាក់ចេញពីតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ១៩៤៤ និងជំនួសដោយសមាជិកនៃចលនាថៃសេរី រហូតដល់ការវិលត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញនៅក្នុងរដ្ឋប្រហារសៀមឆ្នាំ១៩៤៧ ដែលដឹកនាំដោយក្រុមរដ្ឋប្រហារ ។ ពិបូល បានតម្រឹមប្រទេសថៃជាមួយនឹងការប្រឆាំងកុម្មុយនិស្ត ក្នុងសង្រ្គាមត្រជាក់ បានចូលសង្រ្គាមកូរ៉េ ក្រោមការបញ្ជារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងបានបោះបង់ចោលហ្វាស៊ីសនិយមសម្រាប់ផ្នែកខាងមុខនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ។ អាណត្តិទីពីររបស់ពិបូល ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានញាំញីដោយអស្ថិរភាពនយោបាយ ហើយត្រូវទទួលរងនូវការប៉ុនប៉ង ធ្វើរដ្ឋប្រហារ ជាច្រើនដើម្បីដកគាត់ចេញ រួមទាំង ផែនការអគ្គសេនាធិការកងទ័ព ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៨ ការបះបោររបស់វិមាន នៅឆ្នាំ១៩៤៩ និង ការបះបោម៉ាន់ហាត់តាន់ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥១ ។ ពិបូល បានព្យាយាមប្រែក្លាយប្រទេសថៃទៅជាប្រជាធិបតេយ្យការបោះឆ្នោតពីពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ប៉ុន្តែត្រូវបានផ្ដួលរំលំនៅឆ្នាំំំំ១៩៥៧ ហើយបានចូលនិរទេសខ្លួន នៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន ជាកន្លែងដែលគាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំំំំ១៩៦៤ ។

ពិបូល គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលកាន់ដំណែងយូរជាងគេបំផុតរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺ ១៥ឆ្នាំ និងមួយខែ។

ឯកសារយោង 

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ