ទេពសិរិន្ទ្រ

សម្តេចព្រះទេពសិរិន្ទ្រាបរមរាជិនី (, ឈ្មោះចាស់: ម៉មថៅ រាំផើយ (: 17 កក្កដា 1834 - 9 កញ្ញា 1861) ព្រះមហាក្សត្រីនៃប្រទេសសៀម គឺជាព្រះអគ្គមហេសីព្រះឣង្គទី 2 របស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមេន្ទ្រមហាមង្កុដ ព្រះចមក្លៅចៅយូហួ និងជាព្រះរាជមាតានៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាចុឡាលង្ករណ៍ ព្រះចុលចមក្លៅចៅយូហួ។

ជីវប្រវត្តិ 

ម៉មថៅ រាំផើយ ប្រសូតិនាថ្ងៃទី 18 កក្កដា 1834 ដោយជាព្រះរាជបុត្រាបុត្រីលំដាប់ទី 2  របស់សម្តេចព្រះបរមរាជមាតាមហយ្យកាធើ ព្រះអង្គចៅសិរិវង្ស ក្រុមម៉ឺនមាត្យាពិទក្ស (ព្រះរាជបុត្រនៃព្រះបាទសម្ដេចពព្រះណាង់ក្លៅចៅយូហួនិងថៅចមមាតាសាប) និងម៉មណយ (ស្ត្រីជនជាតិមន-សៀម)។ នៅពេលដែលឪពុករបស់ព្រះឣង្គបានស្លាប់នៅតែ 27 ឆ្នាំ ព្រះបាទសម្ដេចពព្រះណាង់ក្លៅចៅយូហួ ជីតារបស់នាង បានយកនាងនិងពណ្ណរ៉ាយព្រះសម្ពន្ធវង្សធើ  ព្រះអង្គចៅពណ្ណរ៉ាយ ប្អូនស្រីរបស់នាង ទៅនឹងព្រះបរមមហារាជវាំង ហើយពួកគេត្រូវបានគេនិយាយថាជាចៅសំណព្វរបស់គាត់។ 

នៅក្នុងឆ្នាំ 1853,ម៉មថៅ រាំផើយ រៀបការជាមួយទួតពូរបស់នាងង្កុ (ដែលមានរយៈពេល 30 ឆ្នាំរបស់នាងជាន់ខ្ពស់) ហើយត្រូវបានលើកឡើងទៅជាមួយព្រះចៅអ៊ុង (ឋានៈខ្ពស់នៃព្រះនាង) ។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះនាងបានផ្ដល់កំណើតដល់ព្រះអង្គម្ចាស់ជូឡាឡុង។ ក្រោយមកនាងបានក្លាយជា "ព្រះនាងធើ ព្រះអង្គចៅរាំផើយភមរាភិរម្យ"។

ព្រះនាងធើ ព្រះអង្គចៅរាំផើយភមរាភិរម្យ មានព្រះរាជបុត្រាបុត្រីជាមួយព្រះមហាក្សត្រមង្កុដ រួម ៤ ព្រះឣង្គ គឺ:
 សម្ដេចព្រះចៅលូកយ៉ាធើ ចៅហ្វាចុឡាលង្ករណ៍ (), ក្រោយមកគឺ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាចុឡាលង្ករណ៍ ព្រះចុលចមក្លៅចៅយូហួ (1853–1910)
 សម្ដេចព្រះចៅលូកធើ ចៅហ្វាចន្ទ្រមណ្ឌលសោភណភគវតី (), ក្រោយមកគឺ សម្ដេចព្រះចៅបរមវង្ធើ ចៅហ្វាចន្ទ្រមណ្ឌលសោភណភគវតី ក្រុមហ្លួងវិសុទ្ធិក្សត្រិយ (1855–1863)
 ព្រះចៅលូកយ៉ាធើ ចៅហ្វាចាតុរន្តរ័ស្មី (), ក្រោយមកគឺ សម្ដេចព្រះចៅបរមវង្ធើ ចៅហ្វាចាតុរន្តរ័ស្មី ក្រុមព្រះចក្កពត្តិពង្ស (1856–1900)
 ព្រះចៅលូកយ៉ាធើ ចៅហ្វាភាណុរង្សីសាវ៉ាងវង្ស (), ក្រោយមកគឺ សម្ដេចព្រះរាជបិតុលាបរមពង្សាភិមុខ ចៅហ្វាភាណុរង្សីសាវ៉ាងវង្ស ក្រុមពញាភាណុព័ន្ធវង្សវរតេជ (1859–1928)

ព្រះនាងធើ ព្រះអង្គចៅរាំផើយភមរាភិរម្យ បានសុរគតក្នុងឆ្នាំ 1861។ ព្រះអង្គចៅពណ្ណរ៉ាយ ប្អូនស្រីរបស់នាង (ដែលជាប្រពន្ធង្កុផងដែរ) បានធ្វើជាអគ្គមហេសីង្កុសម្រាប់នៅសល់នៃរជ្ជកាលរបស់គាត់។ នៅពេល សម្ដេចព្រះចៅលូកយ៉ាធើ ចៅហ្វាមហាចុឡាលង្ករណ៍ បានគ្រងម្កុដក្នុងឆ្នាំ 1867 នាងត្រូវបានគេដែលបានផ្ដល់ឱ្យក្រោយស្លាប់នេះ "ក្រុមសម្តេចព្រះទេពសិរិន្ទ្រាមាត្យ" ព្រះមហាក្សត្រិយានីមាតា។ ចៅប្រុសរបស់នាង Vajiravudh (រាមាទី VI), បានផ្ដល់ឱ្យនាងឈ្មោះ "សម្តេចព្រះទេពសិរិន្ទ្រាបរមរាជិនី"។

ព្រះឥស្សរិយយស 
 1834-1853: ម៉មថៅ រាំផើយ សិរិវង្ស (หม่อมเจ้ารำเพย ศิริวงศ์)
 1853-1861: ព្រះនាងធើ ព្រះអង្គចៅរាំផើយភមរាភិរម្យ (พระนางเธอ พระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์)
 ក្រុមសម្តេចព្រះទេពសិរិន្ទ្រាមាត្យ (กรมสมเด็จพระเทพศิรินทรามาตย์)
 សម្តេចព្រះទេពសិរិន្ទ្រាបរមរាជិនី (สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี)

ព្រះមហាក្សត្រិយានីថៃ
រាជវង្សចក្រី