ព្រះរាជវាំងឌុសិត

ព្រះរាជវាំងឌុសិត (    Phra Ratcha Wang Dusit ) ជា​បរិវេណ​នៃព្រះរាជដំណាក់​ក្នុងបាងកក ប្រទេស​ថៃ ។ សាងសង់លើផ្ទៃដីធំមួយភាគខាងជើងនៃ កោះរតនៈកូស៊ីន ចន្លោះឆ្នាំ ១៨៩៧ ដល់ ១៩០១ ដោយព្រះបាទ ចុល្លាង្ករណ៍ (រាមាទី ៥)។ ព្រះរាជវាំងដែលពីដើមហៅថា វាំងសួន ឌុសិត ឬ 'វិមានសួនឌូស៊ីត' (วังสวนดุสิต) ហើយបានក្លាយជាទីប្រថាប់គង់នៅអចិន្ត្រៃយ៍របស់ ព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសថៃ រួមទាំងព្រះបាទ ចុល្លាង្ករណ៍ (រាមាទី ៥) ព្រះបាទ វជិរាវុធ (រាមាទី ៦) ព្រះបាទ ប្រជាធិផុក (រាមាទី ៧), ព្រះបាទ ភូមិពលអតុល្យតេជ (រាមាទី ៩) និង ព្រះបាទ វជិរាលង្ករណ៍ (រាមាទី ១០)។ ព្រះរាជវាំងបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីជាង  និងត្រូវបានគូសនៅចន្លោះសួនច្បារ និងវាលស្មៅជាមួយនឹងលំនៅដ្ឋានរាជវង្សចំនួន 13 ផ្សេងគ្នា។ ព្រះបរមរាជវាំងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងផ្លូវរាជវិថី នៅភាគខាងជើង ផ្លូវ ស្រីអយុធ្យានៅភាគខាងត្បូង ផ្លូវរាជសីមានៅខាងលិច និងផ្លូវឧទងណៃនៅខាងកើត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1782 និងការបង្កើត ទីក្រុងបាងកក ជារាជធានីនៃ ព្រះរាជាណាចក្រសៀម ព្រះមហាក្សត្រនៃ រាជវង្សចក្រី បានគង់នៅ ព្រះបរមរាជវាំង ក្បែរ ទន្លេចៅប្រាយ៉ា ។ ព្រះរាជវាំងបានក្លាយជាចំណុចស្នូលនៃទីក្រុង ក៏ដូចជាកន្លែងអង្គុយរបស់ រដ្ឋាភិបាល និងជាលំនៅរបស់ស្តេច និងតុលាការរបស់គាត់ (កូនចៅ និងគ្រួសារ ពហុពន្ធភាព របស់គាត់)។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ ជូឡាឡុងកន ព្រះបរមរាជវាំងត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ ដោយមានការស្ថាបនាឡើងវិញ និងការបន្ថែមទៅលើ តុលាការកណ្តាល (អគាររដ្ឋ) និង តុលាការខាងក្នុង (អគារលំនៅដ្ឋាន) នៃវាំង។ ការផ្លាស់ប្តូរបានស្វែងរកការធ្វើទំនើបកម្មព្រះរាជវាំង ក៏ដូចជាការសម្រុះសម្រួលចំនួនប្រជាជនដែលកំពុងកើនឡើង។ ជាលទ្ធផល ព្រះរាជវាំង ជាពិសេសតុលាការខាងក្នុង មានភាពចង្អៀតខ្លាំង។ ព្រះបរមរាជវាំងក៏ក្តៅខ្លាំងក្នុងកំឡុងខែរដូវក្តៅ ដោយមានខ្យល់អាកាសបិទដោយអគារថ្មីៗដែលប្រមូលផ្តុំយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ ជំងឺរាតត្បាត ដែលនៅពេលដែលបានចាប់ផ្តើម គឺអាចរីករាលដាលយ៉ាងងាយស្រួលនៅក្នុងបរិវេណដែលមានមនុស្សច្រើន។ ស្តេចដែលចូលចិត្តការដើរយូរដើម្បីលំហាត់ប្រាណ និងកម្សាន្តនោះ ច្រើនតែមានអារម្មណ៍មិនស្រួលខ្លួន បន្ទាប់ពីស្នាក់នៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងយូរ។ ជាលទ្ធផលគាត់បានធ្វើដំណើរជាញឹកញាប់ទៅជនបទដើម្បីស្វែងរកការសង្គ្រោះ។

ឯកសារយោង 

រាជាធិបតេយ្យថៃ
ព្រះរាជដំណាក់នៅបាងកក