ស្មូត

ការ ស្មូត កំណាព្យ គឺជាទម្រង់សិល្បៈមួយបែបដែលចាក់ឬសយ៉ាងជ្រៅក្នុងសង្គមខ្មែរ។ រាប់រយឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការស្មូតកំណាព្យគឺជាផ្នែកសំខាន់មួយក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរួមមានដូចជាម្តាយស្មូតបំពេរកូនអោយគេង និង តារាកំប្លែងស្មូត្រកំណាព្យជាពាក្យកំប្លែងជាដើម។

ប្រភពដើមនៃពាក្យ «ស្មូត» 
ស្មូត្រ​មកពី​ពាក្យ​ថា «​សូត្រ​បទ​រលាក់រលែក​ស្រែក​ជា​តម្អូញ​មាន​ទំនងជា​ទំនួញ​រៀបរាប់​»​។ រៀង​រហូត​មក បទ​ទំនួញ​នេះ​ច្រើន​ប្រើប្រាស់​នៅក្នុង​ពិធី​បុណ្យសព ប៉ុន្ដែ​ឥឡូវ​កាន់តែ​មាន​ភាពទូលំទូលាយ​ជាង​មុន ដោយ​គេ​អាច​សូត្រ​នៅក្នុង​កម្មវិធី​បុណ្យ​ជាច្រើន​ដូចជា​បុណ្យ​ចម្រើន​ព្រះជន្ម បុណ្យបច្ច័យបួន និង​បុណ្យ​ដែល​ផ្សារភ្ជាប់​នឹង​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ជាច្រើន​ទៀត​។​

ពាក្ស «​ ស្មូត » គឺជាការផ្លាស់ប្តូរលក្ខណៈនៃសូរិយារឹស « សូត្រា » សំដៅទៅលើការបួងសួងឬខដោយមានអាត្ម័នបុព្វហេតុដែលបង្កើតអោយមានកិរិយាស័ព្ទសកម្ម «សូត្រ» ពោលគឺដើម្បីបួងសួងអោយក្លាយជាអង្គធាតុពិត « ស្មូត​​ » មានន័យថាធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាក់អធិស្ឋាន។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរថា « ថ្លង » ក្លាយជា «​ តម្លង់ » ពោលគឺធ្វើឱ្យមនុស្សក្លាយទៅថ្លង់។

មុខងារនិងការប្រើប្រាស់ 
រៀង​រហូត​មក​បទ​ទំនួញ​នេះ​ច្រើន​ប្រើ ប្រាស់​នៅ​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​សព ប៉ុន្ដែ​ឥឡូវ​វា​គ្រាន់​តែ​មាន​ភាព​ទូលំ​ទូលាយ​ជាង​មុន ដោយ​គេ​អាច​សូត្រ​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​បុណ្យ​ជាច្រើន ដូចជា បុណ្យ​ចម្រើន​ព្រះជន្ម បុណ្យ​បច្ឆ័យ​បួន និង​បុណ្យ​ដែល​ផ្សារ​ភ្ជាប់​នឹង​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ជាច្រើន​ទៀត។
 
ស្មូតមានមុខងារមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលអាចត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ដូចជា៖ការសោកសង្រេង ទំនួញ រឿងនិទាន រឿងល្ខោន ជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធ និងការអធិស្ឋាន និងពរផ្សេងៗ។

ទំរង់ប្រជាប្រិយបំផុតនៃស្មូត្រដែលច្រៀងក្នុងឱកាស បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ គឺ ទំនួញព្រេត (ទំនួញប្រេតដែលជាទំនួលខុសត្រូវនៃព្រលឹងខ្មោច) ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើជំនឿប្រជាប្រិយខ្មែរចំពោះឥទ្ធិពលអាក្រក់របស់ខ្មោច។

របៀប​សូត្រ 
របៀប​សូត្រ​មាន ទាំង​អស់​ជាង ៦០ របៀប។ ចំណុច​សំខាន់​ដំបូង​បំផុត​គឺ​សំឡេង។

ឯកសារ​យោង 

ព្រះពុទ្ធសាសនា
ពិធីបុណ្យនៅស្រុកខ្មែរ