ជួម្លា

ជួម្លគឺជាប្រពន្ធ័ គ្រប់គ្រងអត្ថបទមួយយ៉ាង
ទូលំទូលាយហៅថាContent Management 
System(CMS) ដែលសំរាប់ផ្សាយព័ត៌មាន
តាមរយៈអ៊ីនធឺណែត(The World Wide Web)  
ដែលអាចប្រើដោយឯករាជ្រ។ជួម្លាត្រូវបាន
សរសេរឡើយដោយប្រើប្រាស់ បច្ចេកទេស 
សឺវឺសាយ ស្រ្កីប ផីង លែងហ្វីច ឬ ផឹសិនណល 
ហូមផេច(Server Site Scripting or personal 
Home Page (PHP) ។តាំងពីកម្មវិធី សេរី ១.៦ 
ដែលស្តុកទុកទិន្នន័យជា ម៉ាយអេសឃ្យូអិល
(My SQL)។(ឬតាំងពីកម្មវិធី សេរី ២.៥ ប្រើ MS SQL) 
ដែលរួមបញ្ចូលលក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន
ដូចជា ផ្លាស(Flash) ប្លក់(Blog) ការបោះឆ្នោត
ជាដើម(Polls) ដែលស្គាល់រាល់ភាសា
អន្តរជាតិ។នៅខែ កញ្ញាឆ្នាំ២០១១ 
ជួម្លា(Joomla) ត្រូវបានគេតោងយកយក
ទៅប្រើប្រាស់ដល់ទៅ ២១លានដង។ 
នៅចន្លោះខែ មិនា ឆ្នាំ២០០៧ ហើយនិង ខែគុម្ភៈឆ្នាំ ២០១១ 
មានមនុស្សជាង ២១លាននាក់បានប្រើប្រាស់ជួម្លា ។
ដូចជានៅខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០០៧ មានអ៊ិច ស្តិនសិន(Extension) ដល់ទៅ៨៦០០ រួមបញ្ចូលការលក់ និងមិនគិតប្រាក់ ដែលយើងអាចចូលទៅយកមកប្រើប្រាស់តាមរយៈJoomla Extension
ដែលយើងបានដឹងហើយថា វាជាប្រព័ន្ធ ស៊ីអិមអេស(CMS)  ប្រើប្រាស់យ៉ាងពេញនិយមបន្ទាប់ ពីWordpress ។

ការវិវឌ្ឍន៍់
ជួម្លា ធ្លាប់ជាលទ្ធផលនៃកម្មវិធីសរសេរកូដ ហ្វកនៃម៉ាមបូ(Fork of Mambo)
(សំរាប់សសេរកូដវេបសាយ) នៅខែ សីហា ទី១៧ ឆ្នាំ២០០៥។
នៅក្នុងពេលនោះ ម៉ាបបូ(Mabbo) ជាទីផ្សារពានិជ្ជកម្មដោយក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិ 
ម៉ីរូ(Miro) Pvt Ltd ដែលជាក្រុមហ៊ុនមួយដែលមិនរកប្រាក់ចំនូល សំរាប់ជំនួយក្នុងគោលបំណង
ការពារគំរោងបណ្តឹងក្តី។
ក្រុមបង្កើតជួម្លា បានប្តឹងតវ៉ា នូវការផ្តល់អោយនូវការបង្កើតរចនាសមន្ធ័ ដែលបានប្រឆាំងទៅ និងការព្រមព្រៀងមុន ដែលបានជ្រើសរើសឡើងដោយ កម្មាកាម៉ាមបូ( Mambo Steering Committee) ដែលខ្វះខាតការសុំយោបល់យ៉ាងចាំបាច់ រួមទាំងបានធ្វើខុសការវាយ តំលៃលើសិទ្ធ អូផិនសោះ(Open Source)( កម្មវិធីកុំព្យុទ័រសំរាប់សរសេរកូដ)
ក្រុមអ្នកកសារជួម្លា បានបង្កើត វិបសាយ មួយឈ្មោះថា អូផិនសោះ មែតធឺ(Open Source Matter) ដើម្បីចែកចាយព័ត៌មានដល់អ្នកប្រើប្រាស់ វិបឌីសាញនឺ(Web Designers) 
វិបឌីវូលោពផឺ(Web Developers) និងនៅក្នុងសង្គមទូទៅ។
អ្នកដឹកនាំគំរោង លោកអិនដ្រួ អ៊ីតដី(Andrew Addie) បានសរសេរសំបុត្រមួយដែលបានលេច ឡើងនៅក្នុងការប្រកាស់សមោសរដ្ឋជាសាធារណៈនៅឯ វិបសាយលោក ម៉ាមបុ (mamoserver.com ) ។
មានមនុស្សមិនតិចជាងមួយពាន់នាក់ឡើយ ដែលបានចូលទៅទស្សនាវិបសាយ 
Open source Matter.org  ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។
សំនេរដែលបានផ្សព្វផ្សាយភាគច្រើនជាអត្ថបទដែលគាំទ្រនិង លើកទឹកចិត្ត រីឯវិបសាយវិញ
បានទទួលការភ្ជាប់ទំពរ័យ៉ាងច្រើនកុះករ។ មីរ៉ូស៊ីអ៊ីអូ ពីតទឺលេមូន(Miro CEO Petter Lamont)
បានឆ្លើយតបជាសាធារណៈដើម្បីជួបអភិវឌ្ឍន៍ក្រុមអ្នកបង្កើតជួម្លា ដែលមានចំណងជើងថា
ឌឹ ម៉ាមបូ អូផិនសោះ ខនត្រូវឺស៊ី(The Open Sourse Controversy) ។
ក្នុងរយៈពេលតែពីរសប្តាហ៍ ការគោរពតាមការប្រកាស់របស់លោក អ៊ីតដី(Eddie)  ក្រុមជួម្លា បានរៀបចំឡើងវិញ ហើយសមាគមន៍បានបន្តការរីកចំរើន ។ លោកសាស្រ្តចារ អ៊ីបិន ម៉ូកលិន(Eben Moglen) នៅសកលវិទ្យល័យប្រទេសកូឡុំប៊ី រួមទាំងអង្គការ Software Freedom Law Center(SFLC) បានជួយក្រុមជួម្លា ចាប់ផ្តើមនៅ ខែសីហាឆ្នាំ ២០០៥ ដែលបានបង្ហាញនៅ ក្នុងប្លក់ ម៉ូលិន(Moglen) ចាប់តាំងពីថ្ងៃដែលប្រកាស់នោះមក។ ចំនែកឯ SFLC នៅតែបន្តការការ
ណែនាំផ្លូវច្បាប់ នៅក្នុងគំរោងជួម្លាតទៅទៀង។
នៅខែសីហាទី១៨ លោក អិនដ្រួ អ៊ីដី(Andrew Eddie) បានហៅសមាគមន៍នូវឈ្មោះដែលគេ បានស្នើរសុំជាច្រើន ។ ក្រុមកណ្តាល់បានប្រាប់ថាវាគួតែធ្វើការសំរេចចិត្តមួយសំរាប់គំរោង ឈ្មោះដែលអាស្រ័យទៅលើសមាគមន៍ បានដាក់អោយ។ តែដល់ថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា គេបានប្រកាស់ឈ្មោះមួយថា ជួម្លា(Joomla)] ដែលជាពាក្យភាសាអង់គ្លេស ដែលមានន័យថា ទាំងអស់គ្នា ឬ ទាំងមូល ។
ថ្ងៃទី៦ខែកញ្ញា ក្រុមជួម្លាបានសុំអោយបង្កើតឡូហ្គូសំរាប់ជួម្លា ពីសមាគមន៍ ហើយបាន អញ្ជើញម្ចាស់សមាគមន៍ទាំងអស់មកធ្វើការបោះឆ្នោតដើម្បីជ្រើសរើសយក់ ឡូហ្គូមួយណា ដែលបានព្រៀងទុក ។ រហូតដល់ ថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញាក្រុមជួម្លា បានប្រកាស់ការសំរេចចិត្ត ជ្រើសរើសយកឡូហ្គូដែលបានជ្រើសរើស ដែលឡូហ្គូ និងឈ្មោះទាំងនេះមិនទាន់មាននរណា ម្នាក់បានជ្រើសឡើយ ហើយក៏មានប្រកាស់អោយប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ។
ជួម្លា បានឈ្នោះរង្វាន់ធំនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៦-២០០៧ និងឆ្នាំ ២០១១។
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨  លោក ជួហាន ជែនសិន(Johan Janssens) ដែលជាមនុស្ស ម្នាក់ដ៏មានតម្លៃ បានប្រកាស់ពីរង្វាន់នេះ សំរាប់ការងាររបស់គាត់ដែលជាអ្នកជំនាញ
បង្កើតវិបសាយ ជួម្លា ១.៥ (Joomla 1.5)។
នៅឆ្នាំ ២០០៩ លោក ឡូវីស ឡែនដ្រី(Louis Landry ) បានទទួលរង្វាន់ជាមនុស្សយ៉ាងសំខាន់ នៅក្នុងបញ្ជីអ្នកបង្កើត និងគ្រប់គ្រងវិបសាយជួម្លា(Joomla architecture and development Coordinator)។

ប្រវត្តកំណែប្រែ
ជួម្លា(Joomla 1.0) បានដាក់អោយប្រើប្រាស់នៅ ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៥។ 
ជួម្លា(Joomla 1.5.25)បានដាក់អោយប្រើប្រាស់នៅ ថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៨ ។ ការដាក់លើកក្រោយនេះ  នៅ ថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១១ ដែលជា Version Joomla 1.5.25 

ដែលមានគាំទ្របានយូរ។
ជួម្លា(Joomla 1.6) បានដាក់អោយប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០១១ ដែលមានគ្រប់ មុខងារនិងឧបកណ៍ទាំងអស់សំរាប់គ្រប់គ្រង ប្រើជាលក្ខណៈចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម។

ប្រាមួយខែក្រោយមក ជួម្លា (Joomla 1.7)  បានបើកអោយប្រើប្រាស់ នៅថ្ងៃទី19 ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១។  សេរីក្រោយនេះ បានបន្ថែមនូវសុវត្តិភាព និងបង្កើតការបំលាស់ប្តូរឧបករណ៍ ជាច្រើន។
ប្រាំមួយខែក្រោមមកទៀត ជួម្លា(Joomla 2.5) បានបើកអោយប្រើប្រាស់នៅ ថ្ងៃទី២៤ មករា ឆ្នាំ២០១២ ។ កំនែរប្រែនេះមានការទទួលស្គាល់យូរ ហើយវាសឹងតែជាងក្លាយជា Joomla 1.8 ទៅហើយ ។ ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី៩ខែសីហា វាត្រូវបានប្រកាស់ថា គួរតែ ប្តូទៅជា សេរីថ្មីមួយនៅក្នុងតារាងខាងលើ ។
យ៉ាងណាក៏ដោយក៏ ជួម្ល១.៨(Joomla 1.8)និងអាចប្រើប្រាស់នៅ ខែកញ្ញា ២០១២ ខាងមុខនេះ។

ការអភិវឌ្ឍន៍
ជួម្លា(Joomla) អាចដំឡើងប្រើប្រាស់បានដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីប្រពភ កូដ ដែលអាចដំណើរ ការជាមួយ កម្មវិធីភីអេចភី(PHP) ។
មានក្រុមហ៊ុនយ៉ាងច្រើនកុះករ ដែលមាន វិបហសស្ទីង(Web hosting) សំរាប់ផ្តល់ដល់អ្នក ប្រើប្រាស់។
Joomla អាចប្រើប្រាស់ដំឡើងនៅលើម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័រ Microsoft Web Platform Installer)
ដែល អាចដំឡើងកម្មវិធីនៅលើវិនដួតែម្តង។ 
កម្មវិធីនិងធ្វើការត្រួតពិនិត្យនូវរាល់ទិន្នន័យដែលបានបាត់ លុះត្រាណាតែយើងបង្កើត PHP ឬ My SQL សិនទើបអាចដំឡើង Joomla បាន ។

ឯកសារយោង

joomla 1.5.2 released
Joomla-Developer Network-Coding-Standard
The Case for Better Architecture
Jobserverable/1.5-Joomla Documentation
New Features in Joomla!2.5|Joomla Community Portal
Joomla Reaches 25 Million software Downloads
Gforg Download Reporting
Home Joomla-Extension DirectoryJoomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2011-11-19.
Joomla CMS Downloads 25 million time(Press release). Marketwire. 2011-09-13. 
CMS Technology Web Usage Statistics
Usage Statistic and Market Share of Content Management Systems for Websites.February 2012
Mambo Foundation Web sites, Goals and Objectives  2006-01-09. Retrieved 2007-03-14.
Joomla Forum Discussion by Development Team Members and Community  2007-05-07. Retrieved 2007-05-07.
Eddie, Andrew (2005-08-17)Mambo Open Source Development Team Letter to the Community  Retrieved 2009-08-31.
Shreves, Ric (2005-08-21).The Mambo Open Source Controversy_20 Questions with Miro Archived from the original on 2005-09-01. Retrieved 2010-04-27.
Moglen, Eben (August 2005). "Why I like Open Source Matters (was Why I Like Mambo )". Retrieved 2008-10-08.
Russell, Peter (2005). "Award-winning Development Team Welcomes New Arrival — Joomla!". Retrieved 2008-10-08.
Partners". Open Source Matters. Retrieved 2008-10-08.
Joomla !". Open Source Matters.
"Logo Usage and Brand Guide". Open Source Matters. Retrieved 2008-10-08.
2006 Open Source Content Management System Award Winner Announced". Packt Publishing. 2006-11-14. Retrieved 2007-03-08.
Joomla! Wins Best PHP Open Source Content Management System". Packt Publishing. 2007-10-31. Retrieved 2007-10-31.
"2011 Open Source Awards Winner news: Open Source CMS"
 Joomla 1.5 version history
"Development Strategy". Joomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2011-08-13.
Johnston, Mike (2011-01-13). "Joomla! 1.6 Review". CMS Critic.
Joomla!® 1.6 Has Arrived!". Joomla.org. Open Source Matters. 2011-01-10.
Joomla 1.6". Joomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2010-10-26.
 Johnston, Mike (2011-07-19). Joomla! "1.7 released with focus on enhanced security.". CMS Critic.
"Joomla! 1.7 Released"]. Joomla.org. Open Source Matters. 2011-07-
"Vote for the Version". Joomla.org. Open Source Matters. Retrieved 2011-08-24.
"Joomla development status ". Joomla.org. Joomla.org. Retrieved 2012-02-07.
Joomla! Appliance". TurnKey Linux Virtual Appliance Library. Retrieved 2009-12-11.
The Easy Way To Install PHP on Windows". SitePoint. Retrieved 2009-11-20.
"Popular Joomla! Websites ". Alledia.
most popular independent IT news site in Australia uses Joomla!".