លីគកំពូលកម្ពុជា

លីគកំពូលកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Cambodian Premier League) គឺជាកម្រិតកំពូលនៃប្រព័ន្ធលីគបាល់ទាត់របស់កម្ពុជា ដែលធ្វើការប្រកួតប្រជែងដោយក្លឹបចំនួន ៨ក្រុម វាដំណើរការលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ជាមួយនិងការកាត់ក្រុមចោលធ្លាក់ទៅ លីគលំដាប់ទី២ ដែលក្លឹបទាំងអស់នឹងត្រូវលេងក្នុងទម្រង់វិលជុំ ៣លើក (ម្ចាស់ផ្ទះ និង ក្រៅដី) ដោយស្មើនិង ១៦៨ប្រកួត ការប្រកួតជាទូទៅគឺពេញនិយមនៅថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ ដែលធ្វើឡើងរៀងរាល់ថ្ងៃសៅរ៍ និង ថ្ងៃអាទិត្យ ។
ការប្រកួតនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជា Metfone Cambodian League ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ បន្ទាប់ពី សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) បានប្រកាសពីចេតនារបស់ខ្លួនក្នុងការលើកកម្ពស់ និងពង្រីកសហគមន៍បាល់ទាត់ក្នុងស្រុកដែលកំពុងរីកចម្រើនដោយមានក្លឹបអជីបចូលរួម ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២២ នេះ លីគកំពូលកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នមាន ក្លឹបចំនួន ៨ ចូលរួម ដែលក្នុងនោះក្លឹបនីមួយៗត្រូវប្រកួត ៣ជុំ (ក្នុងផ្ទះ និង ក្រៅដី) ស្មើនិង ២១ ប្រកួតសម្រាប់ក្រុមនីមួយៗ សរុបទាំងអស់មាន ១៦៨ប្រកួត សម្រាប់រដូវកាលនេះ ដែលចាប់ផ្ដើមពី ដើមខែមីនាដល់ខែកញ្ញា ។

ប្រវត្តិលីគ 
Leage History

ការប្រមូលផ្ដុំបាល់ទាត់ដំបូង ដែលបែងចែកជាកម្រិតបាល់ទាត់របស់កម្ពុជា ជាមួយនឹងការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (People's Republic of Cambodia) ដែលការប្រកួតបាល់ទាត់ក្នុងស្រុក ត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨២ ជើងឯកថ្នាក់ជាតិត្រូវបានរៀបចំឡើង តាមប្រព័ន្ធដំណើរការរបស់សភាពសូវៀត (Soviet Union) ដែលប្រទេសកម្ពុជាពេលនោះ ជាសមាជិកនៃប្លុកសង្គមនិយម (Socialist blog) ជាមួយនឹងក្រុមស្ម័គ្រចិត្តជាផ្លូវការណ៍ដែលមានមូលដ្ឋានជុំវិញក្រសួង និងស្ថាប័នកងទ័ព ទោះបី​ជា​កីឡា​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ជា​ផ្លូវការ​វា​នៅ​តែ​ជា​លីគ​ដែល​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែងផងដែរ ហើយវាគឺជាការចាប់ផ្ដើមដំបូងរបស់កម្ពុជា ដែលខកខានក្រោយវិបិត្តសង្គ្រាមនៅកម្ពុជា អំឡុងឆ្នាំ (1975-1979) ដែលប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយពួក ខ្មែរក្រហម ហើយវិស័យកីឡាជាតិទាំងអស់ត្រូវបានបញ្ឈប់ទាំងស្រុង ពានជើងឯកបាល់ទាត់កម្ពុជាពេលនោះត្រូបានគេហៅថា៖ ជើងឯកជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (National Champions of the Peoples Republic of Kampuchea) ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៨៩ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជារដ្ឋកម្ពុជា (State of Cambodia) ដែលជាផ្នែកមួយនៃគំនិតផ្តួចផ្តើមសន្តិភាពជាមួយពួក ខ្មែរក្រហម និងក្រុមឧទ្ទាមដទៃទៀត រដ្ឋអន្តរកាលគឺមានរយៈពេលរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៣ នាសម័យកាល អ៊ុនតាក់ (UNTAC) ការបោះឆ្នោតដែលឧបត្ថម្ភនៅក្នុងប្រទេស ពានជើងឯកបាល់ទាត់កម្ពុជាពេលនោះត្រូបានគេហៅថា៖ ជើងឯកជាតិនៃរដ្ឋកម្ពុជា (National Champions of the State of Cambodia) ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ បន្ទាប់​ពី​ការ​ស្ដារ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ឡើង​វិញ និង​ការ​វិល​ទៅ​រក​សេដ្ឋកិច្ច​ទីផ្សារ​ពេញលេញ ក្រុម​ថ្មី​ត្រូវ​ចូល​រួម​ក្នុង​លីគ ហើយ​វា​គឺ​ដើម្បី​សម្រេច​បាន​ឋានៈ​លីគពាក់កណ្តាល​អាជីព ។ គុណភាព និងអ្នកចូលរួមនៅតែមានកម្រិតទាប ក៏ដូចជាការចោទប្រកាន់ផ្សេងៗពីអំពើពុករលួយ ក្នុងរយៈពេល 3 រដូវកាលនេះ មិនមានការប្រកួតបញ្ចប់ទេ ហើយមានក្រុមតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលបានរស់ជីវិតក្នុងយុគសម័យលីគកម្ពុជា អាជីព ដែលមានន័យថា ក្រុមមួយចំនួនត្រូវបានរំសាយចោល ពានជើងឯកបាល់ទាត់កម្ពុជាពេលនោះត្រូវបានគេហៅថា៖ ជើងឯកជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (National Champions of the Kingdom of Cambodia) រហូតដល់ការបិទបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ ដោយសារតែការប្រកួតលីគនាពេលនោះ មិនទាន់មានរូបរាង្គពេញលេញជាលីគអជីបនោះទេ ដូចនេះលីគកំពូលកម្ពុជាត្រូវបាន ចាប់ផ្ដើមឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ដោយមានឈ្មោះថា មិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ (Metfone Cambodian League) ហៅកាត់ថា (MCL) រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២១ ទើបផ្លាសប្ដូរឈ្មោះចុងក្រោយមក ខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ (Cambodian Premier League) ហៅកាត់ថា (CPL) ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ជាមួយនិងការរៀបចំឡើងវិញនូវដំណើរការលីគតាមបែបស្តង់ដារផងដែរ ។

ទម្រង់លីគ  
League Format

ក្លឹប CPL ទាំង៨ ដែលនឹងចូលលេងក្នុងរដូវកាល 2022 នេះ មានក្លឹប ភ្នំពេញក្រោន, បឹងកេត, អង្គរថាយហ្គឺ, ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង, គិរីវង់សុខសែនជ័យ, វិសាខា, Tiffy Army, ណាហ្គាវើល, ក្រុមទាំងប្រាំបីត្រូវបានជ្រើសរើសក្រោមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃការចូលរួមដ៏តឹងរឹងបំផុតដែលត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការសម្រាប់លីគកំពូលកម្ពុជា និងការប្រកួតផ្សេងទៀតដែលស្ថិតនៅក្រោមយុត្តាធិការរបស់ CPL ។ ក្រុមទទួលបាន ៣ពិន្ទុសម្រាប់ការឈ្នះ, ១ពិន្ទុសម្រាប់ការស្មើ, គ្មានពិន្ទុណាមួយត្រូវបានផ្តល់សម្រាប់ការចាញ់នោះទេ ។ ក្រុម​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ថ្នាក់​ដោយ​ពិន្ទុ​សរុប (Total points) បន្ទាប់​មក​ភាព​ខុស​គ្នា​នៃ​ការ​ស៊ុត​បាល់​បញ្ចូល​ទី ឬ គ្រាប់បាល់វិនិច្ឆ័យ (Goal differential) បន្ទាប់មកចំនួនគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទី (Goals scored) ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃរដូវកាលនីមួយៗ ក្លឹបដែលមានពិន្ទុច្រើនជាងគេគឺគ្រងជើងឯកលីគ ប្រសិនបើពិន្ទុ ខុសគ្នានៃគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី ហើយលទ្ធផលនាំមុខរវាងក្រុមស្មើគ្នា កំណត់ត្រា លទ្ធផលទៅមក (Head-to-head results) រវាងក្រុមត្រូវបានប្រើប្រាស់ ហើយបន្តដោយកំណត់ត្រាលេងដោយយុត្តិធម៌ប្រសើរជាងមុន ក្លឹបទាំងអស់នឹងត្រូវលេងក្នុងទម្រង់វិលជុំ ៣លើក (ម្ចាស់ផ្ទះ និង ក្រៅដី) ដោយស្មើនិង ១៦៨ប្រកួត សម្រាប់រដូវកាល 2022 នេះ ។

តារាងនៃទម្រង់លីគ ២០២២ 
Table of league forms 2022

អំពីក្លឹប រដូវកាល ២០២២  
About Clubs 2022 season

ក្លឹបសរុបចំនួន ១៦ បានលេងនៅក្នុងលីគកម្រិតខ្ពស់របស់កម្ពុជា ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ។ ក្លឹបចំនួន ៨ ខាងក្រោមកំពុងប្រកួតប្រជែងក្នុងលីគកំពូលកម្ពុជា នារដូវកាលឆ្នាំ ២០២២ នេះ ។

លីគកម្ពុជា ១៩៨២ - ២០០៤ 
Cambodian League 1982-2004

 កំណត់ត្រាលើកពានលីគកន្លងមក

 1982: ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម F.C.
 1983: ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម F.C.
 1984: ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម F.C.
 1985: ក្រសួងការពារជាតិ F.C.
 1986: ក្រសួងការពារជាតិ F.C.
 1987: ក្រសួងសុខាភិបាល F.C.
 1988: កំពង់ចាម F.C.
 1989: ក្រសួងសាធារណៈការ និង ដឹកជញ្ជូន F.C.
 1990: ក្រសួងសាធារណៈការ និង ដឹកជញ្ជូន F.C.
 1991: នាយកដ្ឋានសំណង់ F.C.
 1992: នាយកដ្ឋានសំណង់ F.C.
 1993: ក្រសួងការពារជាតិ F.C.
 1994: អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល F.C.
 1995: អាកាសចរណ៍ស៊ីវិល F.C.
 1996: បញ្ជារការដ្ឋានអង្គរក្ស F.C.
 1997: បញ្ជារការដ្ឋានអង្គរក្ស F.C.
 1998: Royal Dolphins F.C.
 1999: Royal Dolphins F.C.
 2000: នគរបាលជាតិ F.C.
 2001: មិនមានការប្រកួត
 2002: ស្មាតយូណាយធីត F.C.
 2003: មិនមានការប្រកួត
 2004: មិនមានការប្រកួត

មិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ ២០០៥-២០២១ 
 Metfone Cambodian League 2005-2021

កំណត់ត្រាលើកពានលីគកម្ពុជា (MCL)

លីគកំពូលកម្ពុជា ២០២២ 
Cambodian Premier League 2022

កំណត់ត្រាលើកពានលីគកំពូលកម្ពុជា (CPL)

ចំនួនប្រកួតក្នុងមួយក្លឹប ២០១០-២០២២ 
Number of matches per club 2010-2022

កំណត់ត្រា ក្លឹបឈ្នះពាន 
Record Club Winning

ពានរង្វាន់ 
Awards

ពានលីគកំពូលកម្ពុជាត្រូវបានរចនាជាពិសេស សម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងក្លឹបបាល់ទាត់អជីបនៅកម្ពុជា រូងរាងពានលីគកំពូលកម្ពុជា ត្រូវបានផ្ដើមគំនិតរចនាបថ ដោយលោក សាតូសិ សៃតូ (Satoshi Saito) នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុនលីគកំពូលកម្ពុជា CPL ។  ការរចនាពាន យកលំនាំតាមក្បាលគោព្រៃ ដែលត្រូវបាន សត្តវិទូអន្តរជាតិ ទទួលស្គាល់ និងដាក់ឈ្មោះដូចគ្នាក្នុងភាសាអង់គ្លេស អេស្ប៉ាញ និង បារាំង គឺប្រើពាក្យថា (Kouprey) សត្វនេះដែរ ត្រូវបានកំណត់ជាសត្វនិមិត្តរូប នៃមរតកធម្មជាតិរបស់កម្ពុជា និងតំណាងឱ្យពពួកថនិកសត្វដែលជិតផុតពូជ នៅលើពិភពលោកផងដែរ ។ ផ្ទៃកណ្ដាល នៃពាននេះ ត្រូវបានរចនាជារូបផែនទីប្រទេសកម្ពុជាដើម្បី បង្ហាញពីការខិតខំប្រឹងប្រែង របស់កីឡាករក្នុងលីគកំពូល ដែលមកពីគ្រប់បណ្តាខេត្តនានា ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ម្យ៉ាងវិញទៀត ក៏ជាការបង្ហាញនូវ វិស័យបាល់ទាត់ ដែលកំពុងរីកដោះដុលពេញផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជា ។ រីឯជើងទម្រនៃពាន ត្រូវបានរចនាឡើងដោយផ្អែកទៅលើរឿងទេវៈកថា ក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ ដែលបានភ្ជាប់អត្ថន័យតាមរយៈ រឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ ដោយជើងទម្រពាននេះ ត្រូវបានរចនាតាមលំនាំ នៃខ្នងសត្វអណ្ដើកឈ្មោះ កុមិ ដែលជា អវតារ របស់ ព្រះវិស្ណុ ដែលបាននឹងកំពុងទ្រទម្ងន់ 
ភ្នំមន្ទរៈ ដែលជាចំនុចស្នូលដ៏សំខាន់ ក្នុងបុព្វហេតុនៃការកូរសមុទ្រទឹកដោះនេះ ។ ការរចនាពានលីគកំពូលកម្ពុជាដ៏ស្រស់ស្អាតមួយនេះ មិនត្រឹមជាការរចនា ប្រកបដោយភាពពិនប្រសព្វនោះទេ ហើយក៏ជាការរចនាដ៏ទាក់ទាញនិងមានអត្ថន័យជាពិសេស សម្រាប់លីគកំពូលកម្ពុជាផងដែរ ។

តម្លៃពាន នៃ ប្រាក់រង្វាន់ 
Trophy value of the prize money

 ប្រាក់រង្វាន់ក្នុងក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូលកម្ពុជា CPL-2023-2024

មើលផងដែរ  
See also
 កីឡាអាសុីអាគ្នេយ៍ ២០២៣ 
 ទីផ្សារដោះដូរកីឡាករកម្ពុជា
 លីគកំពូលកម្ពុជា ២០២៣-២០២៤
 លីគកំពូលកម្ពុជា ២០២២
 ពានសម្ដេច ហ៊ុនសែន
 ពានកំពូល ជើងឯកកម្ពុជា
 ពានក្រុម ជើងឯកកម្ពុជា
 កម្ពុជាលីគ២

ឯកសារយោង