រីម គីន



ជីវប្រវត្តិ 
រីមគីន កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៨ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩១១ នៅ​បាក់ទូក ក្ក្នុងសង្កាត់ទី៥ នៃ​ក្រុង​ភ្នំពេញ។ បិតា​មាន​តួនាទី​ចុង​ក្រោយ​មុន​ចូល​និវត្តន៍​ជា ចៅហ្វាយ​ខេត្តកំពង់​ស្ពឺ នាម​គីម, មាតា​នាម សោ។ កាលលោកនៅ​ជា​កុមារ មាន​ឈ្មោះ​ហៅ​ថា «ពន្លក»។ លោក​បាន​រៀប​ការ​ជាមួយ​កូន​ស្រី​លោក​ចៅ​ក្រម​ស្រីនាម​នាង​សិន ហៅ ស៊ីមន នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​ទី​១៦ ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៣៥។

កាលនៅពីក្មេង
កុមារ​ពន្លក បាន​រៀន​សូត្រ​ដំបូង​នៅវត្តស្វាយដង្គុំ ក្នុង​សំណាក់​លោក​គ្រូ សាំ​ងជាមា។ កុមារ​ពន្លក​បាន​រៀន​អាន​សត្រា​ច្បាប់​និង​សត្រា​រឿង​ជា​ច្រើន។ ក្នុង​ជីវភាព​នៅ​វត្ត កុមារ​ពន្លក​បាន​ក្រេប​រសជាតិ​ពុទ្ធសាសនា និង​ស្គាល់​ជីវភាព​នៅ​វត្ត​បាន​ច្បាស់​លាស់។ ដល់​អាយុ​១០ឆ្នាំ បាន​ទៅ​ចុះ​ឈ្មោះ​រៀន​នៅ​សាលា​ដែល​បារាំង​បាន​បង្កើត។ កុមារ​ពន្លក​បាន​ផ្លាស់​ឈ្មោះ​ថា កាំង បាន​ចូលរៀន​ថ្នាក់​កុមារដ្ឋាន​នៅ​សាលា ឌូដាដឺឡាគ្រេ។ តែ​ដល់​ក្រោយ​មក​ដោយ​មេឃុំ​សរសេរ​ឈ្មោះ​ខុស គិមកាំង ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា រីម គីន វិញ។ រីម គីន បាន​រៀន​ចប់​នៅ​សាលា ឌូដាដឺឡាគ្រេ ហើយ​ប្រលង​ចូល​រៀន​នៅ​អនុវិទ្យល័យស៊ីសុវត្ថិ នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៩។

ជីវិត​ការងារ 
កាល​បើ​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​នៅ​ថ្នាក់​ទី៤ ហើយ​លោក រីម គីន ចូល​ធ្វើ​ការ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ជា​ដំបូង​នៅ​ខេត្តបាត់ដំបង។ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​បាន​ផ្លាស់​មក​ភ្នំពេញ​វិញ។

ក្នុង​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៣៤ លោក​មាន​តួនាទី​ជា​អនុរក្ស​នៅ​អនុវិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ។ បន្ទាប់​មក​បាន​ទៅ​បង្រៀន​នៅ​សាលា​ចាក់អង្រែ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៦ រាជការ​បាន​ផ្លាស់​លោក​ឲ្យ​ទៅ​បង្រៀន​នៅ​សាលាមុនីវង្ស រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៤៧​បាន​ផ្លាស់​មក​ភ្នំពេញ​ហើយ​បាន​បង្រៀន​នៅ​សាលាគរុវិជ្ជា ហើយ​លោក​ធ្លាប់​បាន​បង្រៀន​ភាសា​ខ្មែរ​នៅ សាលានាយទាហាន, សាលាដេកាត (១៩៥៥-១៩៥៦) ហើយ​និង សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល (១៩៥៧)។

ជីវភាព​ជា​អ្នក​និពន្ធ 
សដោយ​បាន​រៀន​មើល រៀន​ស្ដាប់ រៀន​សង្កេត រៀន​ពិចារណា រៀន​ជ្រើសរើស រៀន​សរសេរ​ផង លោក​រីម គីន បាន​បណ្ដុះ​ចំណេះ​លោក​ជាមួយ​សៀវភៅ​បរទេស ជា​ពិសេស​សៀវភៅ​បារាំង។ លោក​មាន​និស្ស័យ​ក្នុង​សំណេរ​តាំង​ពី​អាយុ​ជិត​១៨ឆ្នាំ គឺ​ពេល​ចូលរៀន​ក្នុង​អនុវិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩២៩-១៩៣០។ អនុវិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ ជា«អនុវិទ្យាល័យ​ឥណ្ឌូចិន» ហើយ​សម្បូណ៌​សិស្ស​យួន​មិន​ចាញ់​សិស្ស​ខ្មែរ​ទេ។ ពិត​មែន​តែ​ពេល​នោះ​ប្រទេស​យួន​ឋិត​ក្នុង​នឹម​អាណានិគម​បារាំងក៏ដោយ ក៏​ប្រទេស​គេ​មាន​អ្នក​និពន្ធ​ច្រើន ហើយ​សៀវភៅ​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ទៀត​ក៏​មាន​មិន​តិច​ដែរ។ នៅ​តាម​ផ្លូវ​ប្រជុំជន​ក្នុង​រាជធានី សៀវភៅ​ចិន​យួន​មាន​លក់​ពាស​ពេញ។ ដោយ​ពុំ​អាច​ទ្រាំ​ខ្មាស់​ជាតិ​គេ​តទៅ​ទៀត​បាន យុវសិស្ស​រីម គីន ក៏​ហាត់​សរសេរ​បន្តិច​ម្ដងៗ ពី​ទេសភាព​ខ្លះ ពី​មនោសញ្ចេតនា​ខ្លះ ជា​ពាក្យ​កាព្យ ហើយ​តែង​យក​មក​អាន​ធ្វើ​បទ​នៅ​ពេល​ចេញ​លេង​ឬ​នៅ​ពេល​យប់។ ជំនក់​ចិត្ត​ក្នុង​សំណេរ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ការ​សិក្សា​ទូទៅ​ថយ​ល្បឿន។ មិត្តភក្តិ​លោក​តែង​ចំអកឡកឡឺយ​ដាក់​លោក​ហើយ​ឲ្យ​ងារ​ជា «ប៉ូអែត»។ លោក​មាន​គំនិត​ចង់​ប្រែ​រឿង​របស់ «ម៉ូលីយែរ»។ ទោះ​បី​គេ​ចំអក​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏លោក​ពុំ​ខឹង​នឹង​គេ​ដែរ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ចិត្ត​ជំនក់​ក្នុង​សំណេរ​បាន​ដុត​រោល​លោក​យ៉ាង​ខ្លាំង។ លោកសាក់ល្បង​យក​«រឿងចៅក្ដាំងបាយ» មក​រចនា​សរសេរ​ជា​ថ្មី​នៅ​ពេល​ដែល​លោក​រៀន​នៅ​ឆ្នាំ​ទី៣។ រួច​លោក​យក​ស្នាដៃ​នេះ​ទៅ​បង្ហាញ​សាស្ត្រាចារ្យ​ខាង​ខ្មែរ​របស់​លោក ព្រម​ទាំង​ទទួល​សេចក្ដី​សរសើរ​ដ៏រំភើប​ទៀត​ផង។

មុន​ពេល​ចេញ​ធ្វើ​ការ​ជា​ក្រុម​ប្រឹក្សា សុខភាព​បាន​តម្រូវ​ឲ្យ​លោក​ចូល​ព្យាបាល​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ។ ពេល​នោះ​លោក​ចាប់​ផ្ដើម​សរសេរ «រឿងសេនាកំសត់» បាន​មួយ​ផ្នែក លុះ​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៥១ ទើប​សរសេរ​បញ្ចប់​ដោយ​មាន​ការ​កែ​ប្រែ​ឆ្ងាយ​ពី​គំនិត​ដើម។ នៅ​បាត់​ដំបង​លោក «បាន​នឹក​ចង់​បង្កើត-ឡាវ៉ា-ឬ-មនុស្ស​កំណាញ់​របៀប​ខ្មែរ» ហើយ​ក៏​បាន​សម្រេច។ នៅ​ភ្នំពេញ​ក្រោយ​ពី «រឿងខ្ញុំ» មក លោក​បាន​សរសេរ​រឿង «ឲ្យ​ស្គាល់...» ជា​ពាក្យ​កាព្យ​ទៀត។

ស្នាដៃ 
នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​សិក្សា ១៩៣៣-១៩៣៤ សិស្ស​សាលា​ចេះ​រៀប​ចំ​លេង​ល្ខោន​ជា​លើក​ដំបូង​បំផុត ដើម្បី​ទុក​ជា​អនុស្សាវរីយ៍​មុន​ពេល​លាចាក​អនុវិទ្យាល័យ។ លោក​ក៏​បាន​សរសេរ «រឿងកូនអ្នកកាប់ឱស» ជា​ពាក្យ​កាព្យ​ដើម្បី​យក​ទៅ​ស្ដែង។

ក្រោយ​ពី​ពិភាក្សា​ជាមួយ​មិត្ត​ភក្តិ​ខ្លះៗ​មក និង​ដោយ​យល់​អត្ថប្រយោជន៍​របស់​ភាសា​សំរាយ លោក​ក៏​បាន​សរសេរ​រឿង​ខ្លីៗ ដែល​ក្រោយ​មក​បាន​ជួប​មហាជន​តាម​រយៈ​សម្លេង «វិទ្យុកម្ពុជា» និង​តាម​ទស្សនាវដ្ដី «រាត្រីថ្ងៃសៅរ៍»។

នៅ​គ.ស. ១៩៣៧ លោក​បាន​សរសេរ​រឿង​ល្ខោន​មួយ​ឈ្មោះ «មនុស្សគមទាំង៤» ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​នឹង​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​របស់ «សមាគម​សិស្ស​ចាស់​និង​មិត្ត​នៃ​អនុវិទ្យាល័យ​និង​វិទ្យាល័យ​ស៊ីវុត្ថិ» សម្រាប់​យក​ទៅ​លេង​ល្ខោន។

នៅ​គ.ស. ១៩៣៨ លោក​បាន​ចាប់​សរសេរ «រឿងសូផាត»។ តាម​សេចក្ដី​ស្នើសុំ​របស់​អ្នក​និពន្ធ, គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បោះពុម្ព។ ដោយ​ខ្វះ​ប្រាក់ ក្នុង​ឋានៈ​លោក​ជា​សមាជិក​ម្នាក់​នៃ «សមាគម​សិស្ស​ចាស់​និង​មិត្ត​នៃ​អនុវិទ្យាល័យ​និង​វិទ្យាល័យ​ស៊ីវុត្ថិ», លោក​បាន​ខ្ចី​ប្រាក់​ពី​ហិប​សមាគម​ចំនួន ៣០០រៀល ដើម្បី​យក​ទៅ​បោះពុម្ព​រឿង​សូផាត។ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៤២ បាន​នាំ​រឿង​សូផាត​ពី​រោង​ពុម្ព «មាន់សាន់» នៅ ច្រើឡឺង (ប្រទេស​វៀតណាម​ខាង​ត្បូង) ចំនួន ២.០០០ក្បាល មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ប្រលោម​លោក​ទី១​របស់ខ្មែរ​បាន​អង្រួន​ស្មារតី​អ្នក​អាន​ពេញ​ទាំង​ផ្ទៃ​ប្រទេស​និង​ក្រៅ​ប្រទេស។ សេចក្ដី​សរសើរ​មក​ពី​គ្រប់​ទិសទី បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ជោគជ័យ​ដ៏ត្រចះត្រចង់​មក​ស្រោប​ដួង​ព្រលឹង​អ្នក​និពន្ធ រីម គីន។ សៀវភៅ​ចំនួន​ពីរ​ពាន់​ក្បាល​បាន​ត្រូវ​មហាជន​ស្រូប​អស់​ពី​បណ្ណាគារ តែ​ក្នុង​រយៈ​៦ខែ​ប៉ុណ្ណោះ។ អ្នក​និពន្ធរីម គីន បាន​យក​ប្រាក់​ទៅ​សង​សមាគម​វិញ ហើយ​ចំណេញ​បាន​កង់​មួយ។ ពេល​នោះ​រាជការ​បាន​ប្រគល់​គ្រឿង​ឥស្សរយស​មុនីសារភណ្ឌ​ដល់​អ្នក​និពន្ធ។ ត​មក​ទៀត​លោក​បាន​និពន្ធ «រឿងនាងសមាភាវី» ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៣។ ក្រៅ​ពី​នេះ​លោក​បាន​ប្រែ​រឿង​មួយ​​ឈ្មោះ «អ្នក​ត្រកូល​ខ្ពស់​ម្នាក់​ជា​អ្នក​ក្រ»។ ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៤៤-១៩៤៥ លោក​បាន​តែង​រឿង​ល្ខោន​មួយ​តាម​លំនាំ​លោក «មូលីយែរ» គឺ «រឿងអ្នកកុដុម្ពីកមន្ត្រីកិត្តិយស» ដែល​សិស្ស​សាលា​គរុវិជ្ជា​បាន​យក​ទៅ​ស្ដែង​ក្នុង​ឱកាស​បុណ្យ​កថិនម្ដង និង​ក្នុង​រាត្រី​សមោសរ​ម្ដង។ រឿង​ល្ខោន​ឯទៀត​ដែល​លោក​និពន្ធ​គឺ៖ «ថ្លាងធ្លុះធ្លាយ, ក្បាលគ្នាទំពែកទេ, កម្លោះអាយុ៥០ឆ្នាំ»។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៦ នៅ​ឱកាស​បោះ​ឆ្នោត​តំណាង​រាស្ត្រ ដើម្បី​រដ្ឋសភាព​ទី១ លោក​បាន​សរសេរ​រឿង​មួយ​ទៀត​យក​ទៅ​ស្ដែង​ក្នុង​ការ​ឃោសនា​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ គឺ «រឿងគុន វុឌ្ឍី»។ រឿង​មួយ​ទៀត​គឺ «រឿងវិស្សមកាល» បាន​សរសេរ​និង​ស្ដែង​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រាត្រីសមោសរ​ជួយ​សង្គហនិស្សិត​ខ្មែរ។

ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៧ «រឿងចិត្តចងចាំ» បាន​ត្រូវ​សរសេរ​និង​យក​ទី​ស្ដែង​ក្នុង​រាត្រី​សមោសរ​មួយ ហើយ​បាន​យក​ទៅ​ប្រលង​ជាប់​លេខ​មួយ។ «រឿងប្លង់តុងងោក» របស់​លោក ញឹក នូ ជាប់​លេខ​២។ រឿង​វិស្សមកាល​របស់​លោក ជាប់​លេខ៣។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៨ លោក​បាន​សរសេរ​រឿង​ល្ខោន​មួយ​ទៀត​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «លួចស្រលាញ់លួចកើតទុក្ខ» បាន​ត្រូវ​សិស្ស​សាលា​គរុវិជ្ជា​យក​ទៅ​សម្ដែង​ម្ដង​ហើយ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៦​សមាគម​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ​បាន​យក​ទៅ​សម្ដែង​នៅ​ក្បាល​ថ្នល់ នៅ​តា​ខ្មៅ និង​នៅ​ភ្នំពេញ។

ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៩ លោក​បាន​សរសេរ​រួច​ស្រេច​នូវ «រឿងក្លាហាន» បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៣។ «ស្ត្រីកំព្រា» បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥១។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៥០​ទៀត «ទឹងមមឹង» បាន​សរសេរ​ហើយ រួច​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៥៣ «រឿងរាជកុមារ» ក៏​បាន​សរសេរ​ដែរ តែ​ឥត​បាន​បោះពុម្ព។

ឆ្នាំ​១៩៥១ បាន​កន្លង​ទៅ​លោក​បាន​និពន្ធ «រឿងនាងរតននារី» ឆ្នាំ​១៩៥២ រឿង​មើល​ព្រះ​ចន្ទ, រឿង​សមាភាវី និង រឿង​ពលហង្ស។ ឆ្នាំ​១៩៥៣ ក៏​ពុំ​អាច​បំភ្លេច «រឿងឈាមរកឈាម» និង​ «រឿងសេនាកំសត់» ដែរ។ ក្រៅ​ពីនេះ​លោក​បាន​សរសេរ​រឿង​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​បាត់​បង់​ទៅ។ ផ្នែក​រឿង​ប្រែ លោក​បាន​បក​ប្រែ «រឿងឡឺស៊ិត» (Le Cid) និង «គ្មានគ្រួសារ» (Sans famille) របស់​លោក គរណី (Corneille) និង ហិចទ័រ ម៉ាឡូ (Hector Malot)។ លោក​បាន​ប្រែ​រឿង «សមាភាវី» ជា​បារាំង​ដែល «បារេ» សន្យា​ថា​យក​ទៅ​បោះពុម្ព​នៅ​ប្រទេស តែ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​រឿង​នេះ​មិន​ទាន់​បាន​បោះ​ផ្សាយ​នៅ​ឡើយ​ទេ។

មិន​ត្រឹម​តែ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​សំណេរ​ទេ សមាគម​ណា​ក៏​ដោយ​ឲ្យ​តែ​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​សកម្មភាព​ពង្រីក​អក្សរ​សាស្ត្រ​ជាតិ លោក​រីម គីន ចូល​ជួយ​ជា​និច្ច​ដូច​ជា​សមាគម​មិត្ត​សាលា​បាលី, សមាគម​អ្នក​និពន្ធ​ខ្មែរ ជា​ដើម។

ស្នាដៃ​របស់​លោក 
 រឿងសូផាត (បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៩៣៨)
 រឿង ចិត្តចងចាំ (បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៩៤៨)
 រឿង ស្ត្រីកំព្រា (បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៩៥១)
 រឿង មើលព្រះចន្ទ (បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៩៥២)
 រឿង នាងសមាភាវី (បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៩៥២)
 រឿង ពលវង្សា (បោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៩៥៣)
 រឿង ក្លាហាន (បោះពុម្ព​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣)
 រឿង នាង រតន​នារី (ពាក្យកាព្យឆ្នាំ ១៩៣៨)
 រឿង ឈាមរកឈាម(ពាក្យកាព្យឆ្នាំ ១៩៣៨)
 រឿង រៀនមិនពន្យល់(ពាក្យកាព្យឆ្នាំ ១៩៣៨)

អនិច្ចកម្ម 
លោករីម គីន បាន​ទទួល​អនិច្ចកម្ម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៥៩ ដោយ​រោគ​រលាក​ស្រោម​ខួរ ហើយ​ពិធី​ឈាបនកិច្ច​សព​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​យ៉ាង​ឧឡារឹក​នៅ​ថ្ងៃ​៣១ ខែ​មេសា នៅ​ឈាបនដ្ឋាន​ឧណ្ណាលោម ក្រោម​អធិបតី​លោក ចៅ សេង រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​អប់រំ​ជាតិ និង​លោក ហែល ស៊ុំផា ប្រធាន​សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ។

ឯកសារយោង 

 សៀវភៅអ្នកនិពន្ធខ្មែរដែលមានឈ្មោះល្បី,​ លោកលីធាមតេង, ឆ្នាំ១៩៧២
 សៀវភៅ អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ សតវត្សទី២០ ដោយ​លោក ឃីង ហុកឌី

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
 ជីវប្រវត្តិលោក រីម គីន លើគេហទំព័រ ឆន្ទះខ្មែរ 

អ្នកនិពន្ធល្បី
អ្នកនិពន្ធនាសតវត្សទី២០