ហ្សក សឺដែស្ត

លោក ហ្សក សឺដែស្ត (គើត ថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨៨៦​ និង ស្លាប់ថ្ងៃទី ២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៦៩) លោកកជាអ្នកប្រាជ្ញបារាំងស ខាង បុរាណវិទ្យា និងប្រវត្តិសាស្ត្រ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។

ជីវប្រវត្តិ 
លោក ហ្សក សឺដែស្ត កើតនៅ ទីក្រុងប៉ារីស ក្នុងគ្រួសារ ជនជាតិហុងគ្រី ដែលកាន់សាសនារ ជ្វីហ្វ ។  ពីមុន គ្រួសារគាតមានទីលំនៅក្នុងតំបន់ ស្ត្រាស់បួរ តាំងពីឆ្នាំ ១៧៤០ ។ បុព្វបុរស​របស់​គាត់​ធ្វើ​ការ​ឱ្យ​រតនាគារ។ ឪពុករបស់គាត់ធ្វើការជាធនាគារិកដែរ។

លោក សឺដែស្ត បានក្លាយជានាយក បណ្ណាល័យជាតិនៃប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៨ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩២៩ បានក្លាយជានាយក សាលាបារាំងចុងបូព៌ា‌ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៤៦ ។ នៅឆ្នាំ ១៩៣៥ គាត់បានរៀបការជាមួយនាងយ៉ាវ។ បន្ទាប់មកគាត់បានរស់នៅក្នុង ទីក្រុងប៉ារីស រហូតដល់គាត់បានស្លាប់នៅឆ្នាំ ១៩៦៩ ។

សមិទ្ធិផល​ផ្នែក​វិជ្ជា​ដ៏​អស្ចារ្យ​បំផុត​របស់​គាត់​គឺ​ស្នាដៃ​របស់គាត់​លើ​សិលាចារឹក ​សំស្ក្រឹត និង ​អក្សរបូរាណខ្មែរ ​ពី ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ស្នាដៃ ៨ ភាគរបស់គាត់ដែលមានចំណងជើង សិលាចារឹកកម្ពុជា (១៩៣៧-១៩៦៦) មានការបោះពុម្ព និងការបកប្រែជាងមួយពាន់សិលាចារឹកពីសម័យមុនអង្គរ និងអង្គរ។ បើតាមលោកហ្សក សឺដេសបានឱ្យដឹងថាប្រាសាទអង្គរវត្តគឺតំណាងឱ្យពិភពលោក។ ប្រាង្គកណ្តាលតំណាងឱ្យភ្នំព្រះសុមេរុដែលស្ថិតនៅកណ្តាលពិភពលោក។ ប្រាង្គទាំង៥ តំណាងឱ្យកំពូលភ្នំព្រះសុមេរុដែលជាជាយផែនដី និងគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទគឺ ជាសមុទ្រដែលព័ទ្ធជុំវិញ។ លោក ហ្សក សឺដែស្ត បានរកឃើញឡើងវិញនូវអតីតរាជាណាចក្រ អាណាចក្រស្រីវិជ័យ ដែលមានឥទ្ធិពលលាតសន្ធឹងពី កោះស៊ូម៉ាត្រា រហូតដល់ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ និង ជ្វា ។ សៀវភៅ​របស់គាត ពុំ​មែន​ជា​មគ្គុទ្ទេសក៍​ទេសចរណ៍​ទេ តែ​ជា​គំនិត​ផ្ដួច​ផ្ដើម​ឱ្យ​អ្នក​សិក្សា អ្នក​អាន​មាន​ចំណេះ​ដឹង​លើ​កេរដំណែល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​រាជធានី​ខ្មែរ ពី​អតីតកាល។

ស្នាដៃ 

 Textes d'auteurs grecs et latins relatifs à l'Extrême-Orient depuis le IV siècle av. J.-C. jusqu'au XIV siècle, 1910
 Études cambodgiennes, 1911–1956
 Le Royaume de Çrīvijaya, 1918
 "Some Problems in the Ancient History of the Hinduized States of South-East Asia", Journal of Southeast Asian History, Vol.5, No.2, pp. 1–14
 "À propos de l'origine des chiffres arabes", Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London, Vol.6, No.2, pp. 323–328
 "La Stèle de Ta-Prohm", Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient (BEFEO), Hanoi, VI, 1906, pp. 44–81
 "The Origins of the Sukhodaya Dynasty" , Journal of the Siam Society, Vol. 14.1, 1921
 Listes générales des inscriptions et des monuments du Champa et du Cambodge, Hanoi, Imprimerie d'Extrême-Orient, 1923
 The Vajiranana National Library of Siam, Bangkok, Council of the National Library, 1924
 Documents sur l'histoire politique et religieuse du Laos occidental, 1925
 "Une exposition de sculptures Khmères et Siamoises au Musée Cernuschi", Artibus Asiae, Vol.1, No.3 (1926), pp. 190–202
 "À propos de la chute du royaume de Çrīvijaya". Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde van Nederlandsch-Indië, Deel 83, 2de/3de Afl. (1927), pp. 459–472
 "The excavations at Pong Tuk and their importance for the ancient history of Siam", Journal of the Siam Society, Vol.21, part 3, Mar. 1928, pp. 195–209
 "Études cambodgiennes: XXXI. Nouvelles notes sur tcheou ta-kouan", Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient (BEFEO), II, pp. 148–151
 "Les inscriptions malaises de Çrīvijaya". Bulletin de l'Ecole française d'Extrême-Orient, 30 (1930), pp. 29–80.
 "Pa-sseu-wei", T'oung Pao, Second Series, Vol. 30, No. 3/5 (1933), pp. 224–230
 Un grand roi du Cambodge: Jayavarman VII, Phnom Penh, Editions de la Bibliothèque Royale, 1935
 "L'origine du cycle des douze animaux au Cambodge", T'oung Pao, Second Series, Vol.31, Livr.3/5 (1935), pp. 315–329
 Inscriptions du Cambodge, Hanoi, Imp. d'Extreme-Orient, 1937–1966
 Pour mieux comprendre Angkor, 1943
 Les stèles de Sdok Kok Thom, Phnom Sandak et Prah Vihar, 1943–1946
 Histoire ancienne des États hindouisés d'Extrême-Orient, Hanoi, Imprimerie d'Extrême-Orient, 1944
 "Fouilles en Cochinchine: Le Site de Go Oc Eo, Ancien Port du Royaume de Fou-nan", Artibus Asiae, Vol.10, No.3 (1947), pp. 193–199
 Les états hindouisés d'Indochine et d'Indonésie, 1948
 "Un yantra recemment decouvert a Angkor", Journal asiatique, Année 1952, p. [465]–477.
 "Une Roue de la Loi avec inscription en Pāli provenant du Site de P'ră Păthŏm", Artibus Asiae, Vol.19, No.3/4 (1956), pp. 221–226
 "The Traibhūmikathā Buddhist Cosmology and Treaty on Ethics", East and West, Vol.7, No.4 (January 1957), pp. 349–352
 "Note sur une stèle indienne d'époque Pāla découverte a Ayudhyā (Siam)", Artibus Asiae, Vol.22, No.1/2 (1959), pp. 9–14
 "Les Môns de Dvāravatī", Artibus Asiae. Supplementum, Vol.23, pp. 112–116
 Les Peuples de la péninsule indochinoise, 1962
 Découverte numismatique au Siam interessant le royaume de Dvaravati, Paris, Librairie C. Klincksieck, 1964.
 L'avenir des etudes khmeres, Saigon, Imprimerie nouvelle d'Extrême-Orient, 1965
 Angkor: an Introduction translated and edited by Emily Floyd Gardiner, photographs by George Bliss, Hong Kong, Oxford University Press, 1966
 The making of South East Asia, translated by H. M. Wright, London, Routledge & Kegan Paul, 1966
 Catalogue des manuscrits en pali, laotien et siamois provenant de la Thailande, Copenhague, Bibliothèque Royale, 1966
 The Indianized States of Southeast Asia, edited by Walter F. Vella, translated by Susan Brown Cowing, Canberra, Australian National University Press, 1968
 —and Charles Archaimbault, Les trois mondes = Traibhumi Brah R'van Paris, École française d'Extrême-Orient 1973
 Sriwijaya: history, religion & language of an early Malay polity. Collected studies by George Cœdès and Louis-Charles Damais, Kuala Lumpur, MBRAS, 1992
 Finding Zero: A Mathematician's Odyssey to Uncover the Origins of Numbers, New York, Palgrave Macmillan, Aczel, Amir D., 2015

ឯកសារយោង 

អ្នករុករកជនជាតិបារាំង