ភាសាអ៊ុយក្រែន

ភាសាអ៊ុយក្រែន (ឈ្មោះដើម: украї́нська мо́ва) គឺជា ភាសាស្លាវីខាងកើត នៃគ្រួសារ ឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប ។ ភាសនេះត្រូវបានគេនិយាយប្រើប្រាស់ប្រហែល ៤៥ លាននាក់ ។ ជាភាសាផ្លូវការ របស់ អ៊ុយក្រែន នៅ អឺរ៉ុបខាងកើត ។ សរសេរជាភាសាអ៊ុយក្រែនប្រើ អក្ខរក្រមអ៊ុយក្រែន ដែលជាបំរែបំរួលនៃ អក្សរ Cyrillic ។ វាជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន

ប្រវត្តិនៃភាសានិយាយ

ការប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន 
      ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ភាសា​អ៊ុយក្រែន​កំពុង​កើន​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ជា​យូរ​មក​ហើយ។ ទោះបីជាមានជនជាតិ អ៊ុយក្រែន ជិតហាសិបលាននាក់ក៏ដោយ។នៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំង 37.5 លាននាក់នៅអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ 2001 (77.8% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៅពេលនោះ) ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺរីករាលដាលជាចម្បងនៅភាគខាងលិច និងកណ្តាលអ៊ុយក្រែន។ នៅទីក្រុងគៀវ ទាំងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីត្រូវបាននិយាយ ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីអតីតកាលនាពេលថ្មីៗនេះ នៅពេលដែលទីក្រុងនេះនិយាយភាសារុស្ស៊ីជាចម្បង។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានគេជឿថាត្រូវបានបង្កឡើងជាចម្បងដោយលំហូរនៃជនចំណាកស្រុកមកពីតំបន់ភាគខាងលិចនៃអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែក៏មានប្រជាជនទីក្រុងគៀវ មួយចំនួនជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ភាសាដែលពួកគេនិយាយនៅផ្ទះកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងកន្លែងសាធារណៈ។ ផ្លាកសញ្ញា និងសេចក្តីប្រកាសសាធារណៈក្នុងទីក្រុង គៀវ ត្រូវបានបង្ហាញជាភាសាអ៊ុយក្រែន។ នៅភាគខាងត្បូង និងខាងកើតអ៊ុយក្រែន ភាសារុស្សីគឺជាភាសាដែលពេញនិយមបំផុតនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ និងតូចមួយចំនួន។ យោងតាមជំរឿនអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ 2001 87.8% នៃប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនបានស្ទាត់ជំនាញភាសាអ៊ុយក្រែន។
ប្រទេសជិតខាង
ប្រទេសទាំងអស់ដែលនៅជិតខាងអ៊ុយក្រែន (លើកលែងតែ ប្រទេសហុងគ្រី ) ជាប្រវត្តិសាស្ត្រមានតំបន់ដែលមាន ចំនួនប្រជាជនអ៊ុយក្រែនច្រើន ហើយដូច្នេះអ្នកនិយាយភាសាអ៊ុយក្រែន។ ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺជាភាសាជនជាតិភាគតិចផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសបេឡារុស្ស រូម៉ានី និងម៉ុលដាវី។ ជាងនេះទៅទៀត​​ ភាសាអ៊ុយក្រែនក៏ត្រូវបាននិយាយដោយ ប្រជាជន ចំណាកស្រុក ដ៏ធំមួយ ផងដែរ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកាណាដា (សូមមើល កាណាដា អ៊ុយក្រែន ) សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសមួយចំនួននៅអាមេរិកខាងត្បូង ដូចជា ប្រេស៊ីល អាហ្សង់ទីន និង ប៉ារ៉ាហ្គាយ ។ ស្ថាបនិកនៃចំនួនប្រជាជននេះបានធ្វើចំណាកស្រុកជាចម្បងពី កាឡាសៀ ដែលធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃ ប្រទេសអូទ្រីស-ហុងគ្រី មុនសង្គ្រាមលោកលើកទី 1 និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសប៉ូឡូញរវាងសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ។ ភាសាដែលនិយាយដោយពួកគេភាគច្រើនគឺជាគ្រាមភាសាកាលីសនៃអ៊ុយក្រែនពីពាក់កណ្តាលទីមួយនៃសតវត្សទី 20 ។ បើប្រៀបធៀបជាមួយភាសាអ៊ុយក្រែនសម័យទំនើប វាក្យសព្ទរបស់ជនជាតិអ៊ុយក្រែននៅខាងក្រៅអ៊ុយក្រែនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលរបស់រុស្ស៊ីតិចជាងមុន ប៉ុន្តែជារឿយៗមាន ពាក្យកម្ចីជាច្រើនពីភាសាក្នុងស្រុក។

ប្រទេសភាគច្រើនដែលគេនិយាយគឺ អតីតសហភាពសូវៀត ដែលជនជាតិអ៊ុយក្រែនជាច្រើនបានធ្វើចំណាកស្រុក។ ប្រទេសកាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ជាផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនដ៏ច្រើនផងដែរ។ បែក​គ្នា​តាម​ប្រទេស (ដល់​ជិត​ពាន់)៖ [៧៣]

រចនាសម្ព័ន្ធភាសា 
       អក្សរ Cyrillic នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ​ត្រូវ​បាន ​សរសេរ​ជា ​អក្សរ​រ៉ូម៉ាំង ​ដោយ​ប្រើ ​ការ​សរសេរ​តាម​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ ។
 វេយ្យាករណ៍
  ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺជា ភាសាដែល ផ្សំ ឡើង ពី ផ្កាយរណប បញ្ចូល ឈ្មោះ - ការចោទប្រកាន់ ។
​​​ នាម​មាន​ភេទ​ណា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម ​ភេទ ​ទាំង​៣ ​គឺ បុរស, ស្រី, មិន​មែន​ភេទ
 នាម សម្រាប់៖
៧ ករណី ៖ 
         ការតែងតាំង , ការចោទប្រកាន់ ,
         កម្មសិទ្ធិ , ការចង្អុលបង្ហាញ , 
         ឧបករណ៍ , ទីតាំង 
         ,អត្តសញ្ញាណបុគ្គល ;

២ វចនះ ៖ 
          ឯកវចនៈ ពហុវចនៈ 
​​​
 កិរិយាស័ព្ទ ផ្សំ សម្រាប់៖
៤ ស ម័ យៈ 
         អតីតកាល , កិរិយាបញ្ចប់ , 
          បច្ចុប្បន្ន  , អនាគត ;
២ សំឡេង ៖ 
          សកម្ម , មធ្យម ;
៣ នាក់  
          ទីមួយ ទីពីរ ទីបី;
២ លេខ 
          ឯកវចនៈ ពហុវចនៈ ។ 
   
អក្ខរក្រម
​    ​​​    ​  
         អក្ខរក្រមអ៊ុយក្រែន
​{| style="font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
|- style="font-size:x-small; color:#8c8c7b;"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 1
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 2
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 3
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 4
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 5
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 6
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 7
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 8
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 9
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 10
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 11
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Аа
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Бб
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Вв
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Гг
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ґґ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Дд
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ее
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Єє
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Жж
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Зз
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ии
|- style="font-size:x-small; color:#8c8c7b"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 12
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 13
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 14
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 15
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 16
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 17
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 18
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 19
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 20
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 21
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 22
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Іі
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Її
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Йй
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Кк
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Лл
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Мм
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Нн
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Оо
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Пп
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Рр
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Сс
|- style="font-size:x-small; color:#8c8c7b"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 23
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 24
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 25
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 26
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 27
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 28
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 29
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 30
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 31
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 32
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 33
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Тт
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Уу
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Фф
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Хх
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Цц
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Чч
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Шш
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щщ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ьь
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Юю
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Яя
|}

ភាសា​អ៊ុយក្រែន​ត្រូវ​បាន​សរសេរ​ជា​កំណែ​នៃ ​ភាសា Cyrillic ដែល​មាន​អក្សរ 33 ដែល​តំណាង​ឱ្យ 38 សូរស័ព្ទ ; apostrophe ក៏ត្រូវបានប្រើផងដែរ។
​​​     រសព្ទ [d͡z] និង [d͡ʒ] មិនមានអក្សរឧទ្ទិសក្នុងអក្ខរក្រមទេ ហើយត្រូវបានបកប្រែដោយលេខ дз និង дж រៀងគ្នា។ [d͡z] ស្មើនឹងភាសាអង់គ្លេស ds , [d͡ʒ] ស្មើនឹង j

ត៉ណភ្ជាប់​ 

អ៊ុយក្រែន
ភាសាអ៊ុយក្រែន
អ៊ុយក្រែន