យិដា តាដូ

យិដា​ តាដូ(Gerda Tado)មានឈ្មោះពីកំនើតថា​ យិដា​ ប៉ូហោរីឡេ នាងគឺជាអ្នកថតរូបដ៏ឆ្នើមមួយរូបនៅក្នុងសង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុង​ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។នាងកើតនៅ​ ថ្ងៃទី ១ ខែ ស៊ីហា​ ឆ្នាំ ១៩១០​ នាទីក្រុង​​ ស្តាត ហ្គាត ​​​  ហើយនាងបានស្លាប់នៅថ្ងៃទី ២៦​ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៣៧នៅជិតទីក្រុង ព្រូណេត ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។​នាង​មានដៃគូដែលជាអ្នកថតរូបអាជីបដ៏ប៉ិនប្រសប់ម្នាក់ ឈ្មោះថា រ៉ូប៊ើត កាប៉ា​​ ។តាដូ​ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកស្រ្តី អ្នកកាសែតដំបូងដែលបានធ្វើការ​និង​ស្លាប់នៅក្នុងសង្រ្គាម។

ឆាកជីវិតដំបូង 

យិដា ប៉ូហោរីឡេ​​​ ត្រូវបានមើលការខុសត្រូវយ៉ាងយកចិត្តទុក្ខដាក់ដោយសាលាមួយឈ្មោះថា ស្វ៊ីស ប៊តដីង ស្កូល នៅឆ្នាំ ១៩២៩ គ្រួសារបស់នាងបានផ្លាស់ប្តូទីលំនៅ ទៅក្នុងរដ្ឋ លីបស៊ីង មុនពេលដែលមានការចាប់ផ្តើមនៃ លទ្ធិ ណាស៊ី របស់ អាឡឺម៉ង់។តារ៉ូបានចូលរួម ជំទាស់ទៅនឹងការចូលរួមក្រុមបែកឆ្វេងរបស់គណបក្សណាស៊ី ។ ឆ្នាំ១៩៩៣នាងត្រូវបានចាប់ និងឃុំខ្លួន​​ ទៅតាមការបែងចែក​ ដែលជាការឃោសនារបស់ អាន់ទី ណាស៊ី (anti-Nazi)។ ជាយថាហេតុផ្ទះរបស់ប៉ូហោរីឡេ ទាំងមូលត្រូវបានបង្ខំអោយរើចេញ ដោយគណបក្ស ណាស៊ីរបស់អាឡឺម៉ង់ អោយទៅទីកន្លែងមួយផ្សេងទៀត​ ពេលនោះ តាដូ មិនធ្លាប់ជួបគ្រួសាររបស់នាងម្កងទៀតឡើយ។

ឆាកជីវិតនៅប្រទេសបារាំង 

ដើម្បីរត់គេចពី របប​ ហ៊ីធ្លា របស់អាឡឺម៉ង់​ នៅឆ្មាំ ១៩៣៥ ប៉ូហោរីឡេ បានផ្លាស់ទៅរស់នៅ ក្នុងទីក្រុង ប៉ារីស នៅទីនោះហើយទើបនាងបានជួបអ្នកថតរូបដែលជាស្វាមីរបស់នាងឈ្មោះថា អាន់ទ្រី ហ្វ្រីដម៉ាន់(Andre Friedmann)។ ភាពជាស្រ្តីជាជាតិជិហ្វ នៃប្រទេស ហង់ការីម្នាក់នាងបានក្លាយជាជំនួយការផ្ទាល់ខ្លួន និងរៀនពីការថតរូប ជាមួយ អាន់ទ្រី ហ្វ្រីដម៉ាន់។ ពួកគេបានចាប់ចិត្តស្រលាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក​ ។ តារូ បានចាប់ផ្តើមធ្វើការអោយក្រុមហ៊ុនថតរូបមួយកន្លែង ឈ្មោះថា អាឡេន(Alliance ) នាងមានមុខងាជា រចនារូបភាព។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៦​ តារូ​បានទទួលព្រះរាសារតែងតាំងជាឆាយាលក្ខណ៏សាព័តមាន។នៅពេលនោះ​ទាំងនាង និងរ៉ូបឹត កាប៉ា ត្រូវបានប្រគល់អោយនូវគំរោងការមួយ​ព្រមទាំងការថតរូបថ្មីៗជាច្រើនផងដែរ​​ ប៉ុន្តែទាំងរូបថតទាំងអស់នោះត្រូវបានលក់គ្មានសល​នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ ១៩២០

សង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ

ភាពល្វីងជូរចត់

នៅពេលដែលប្រទេសអេស្ប៉ាញមានសង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ នាងធ្វើដំណើរទៅរដ្ឋធានីបាសូឡូណា នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដើម្បីទៅយកព័ត៌មានពីព្រឹត្តិការណ៍នោះ ជាមួយនឹងមិត្តភ័ក្ភិរបស់នាងឈ្មោះកាប៉ា នាងងបានទទួលឈ្មោះថ្មីមួយទៀត គឺ ឡាប៉េក្វាណា រ៉ូបៀរ la pequeña rubia ។ នាងអាចគ្រប់គ្រងពីស្ថានការណ៍ព័ត៌មានក្នុងសង្គ្រាមបានយ៉ាងល្អ នៅពាយ័ព្យទំបន់ Aragon នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសកូឡុំប៊ី។ នាងតែងតែធ្វើការជាមួយដៃរួមអាជីបរបស់នាង រ៉ូបឺត កាប៉ា​​ ហើយពួកគេបានទទួលជោគជួ័យយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងអាជីបការងាររបស់ពួកគេ រូបថតដំបូងដែលនាងបានថតក្នុងសង្គ្រាមគឺប្រើប្រាសើ់ កាមេរ៉ាប្រភេទ Rollei camera ដែលធ្វើឲ្យនាងមានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង តែនាងនៅតែជំនះរាល់ឧបសគ្គ រហូតបានទទួលជោគជ័យក្នុអាជីបការងារ។

ជីវិតចុងក្រោយ

យិដា​ តាដូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី កក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៧ នៅអឡុងពេលការដកថយកងទ័ពរបស់ពួកសារធារណរដ្ឋ Battle of Brunete។ មរណៈភាពរបស់នាងបានធ្វើឲ្យអ្នកសារព័ត៌មាន និងមនុស្សជាច្រើននាក់មានការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ។ អ្នកកាសែតរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានបង្កើតមហាព្រឹត្តិការណ៍ដើម្បីសំដែងមរណៈទុក្ខ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា Robin Stummer, ហើយត្រូវបាចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី New Statesman ។