ថាច់ រាជ

ព្រះតេជព្រះគុណ ធម្មសាល ថាច់ រាជប្រសូតិនៅ គ.ស. ១៩២១សុគតនៅ គ.ស. ១៩៧៧ ជាអតីតព្រះមេគណខេត្តព្រះត្រពាំង
ចាប់តាំងពី គ.ស. ១៩៦៤ ដល់ គ.ស.១៩៧៥ និង ជាអតីតប្រធានសមណប្បាតុករប្រចាំខេត្តព្រះត្រពាំងនាឆ្នាំ ១៩៦៩ ដើម្បី
ទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋយួន ផ្តល់តួនាទីជាជនជាតិភាគតិចដល់ខ្មែរក្រោមនៅកម្ពុជាក្រោម ។ ព្រះអង្គសុគតក្នុងព្រះ
ជន្ម ៥៦ វស្សា នៅវត្តពោធិបឹងដោយយួនធ្វើទារុណកម្មក្នុងគុក ។

ប្រវត្តិ 

ព្រះតេជព្រះគុណ ធម្មសាល ថាច់ រាជ ប្រសូតិក្នុងឆ្នាំរកាត្រីស័កព.ស. ២៤៦៤ គ.ស. ១៩២១ នៅ​ភូមិចុងព្រែក ឃុំព្រែកលប
ស្រុកកញ្ចោង (Tiểu Cần)ខេត្តព្រះត្រពាំង។ ឱពូកឈ្មោះថាច់ កែវ ម្តាយឈ្មោះ ថាច់ ធី ចាន់ ។
ព្រះអង្គមានបងប្អូន ៦ នាក់ គឺ៖
 ?
 ថាច់ ប្រាជ្ញ
 ថាច់ អោ
 ថាច់ ធី សម
 ថាច់ រាជ 
 ថាច់ ធី ឡាយ (ប្រុស ៤ ស្រី ២)។

ការសាងផ្នួសជាសាមណេរ 

គ.ស.១៩៣៧ ពេលព្រះអង្គអាយុបាន ១៦ ឆ្នាំ បួសជាសាមណេរនៅ វត្តសុវណ្ណគន្ធវារីរង្សីហៅថាវត្តព្រែកទុង ក្រោមសំណាក់
ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះនាម ថាច់ អម ។

ការបំពេញឧបសម្បទានិងទទួលនាទីជាព្រះចៅអធិការវត្ត 

ឆ្នាំមមី ចត្វាស័ក ព.ស.២៤៨៥ គ.ស.១៩៤២​ពេលព្រះអង្គមានព្រះជន្មបាន ២១ ឆ្នាំ ក៏បានបំពេញ ឧបសម្បទាកម្មនៅក្នុងវត្តពោធិបឹង ហៅថា វត្តបឹង ឋិតនៅក្នុងភូមិបឹង ឃុំចាប់ភ្លើង(Tập Sơn) ស្រុកថ្កូវ​ខេត្តព្រះត្រពាំង ក្រោមសំណាក់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ព្រះ​នាមថាច់កេស ហើយក៍បានពុទ្ធបរិស័ទនៅ
ក្នុងចំណុះជើងវត្តពោធិបឹង តែងតាំងឲ្យព្រះអង្គឡើងធ្វើជាព្រះចៅអធិការវត្តនេះនាឆ្នាំនោះតែម្តង ។

ការឡើងជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ 

ឆ្នាំជូតទោស័ក ព.ស. ២៥០៤ គស.១៩៦០ ពេលព្រះអង្គព្រះជន្ម៣៩ វស្សា ពុទ្ធបរិស័ទវត្តពោធិបឹង (បឹង) និងព្រះសង្ឃនៅ
ស្រុកថ្កូវបានតែង តាំងព្រះអង្គជាព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ។

ការទទួលឋានៈជាព្រះមេគណខេត្ត 

ថ្ងៃពុធ ១៥ កើត ខែភទ្របទ ឆ្នាំ រោង ឆស័ក ព.ស. ២៥០៨ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា គ.ស. ១៩៦៤ បានទទួលតំណែង ជាព្រះមេគណនៃគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ខេត្តព្រះត្រពាំង ។

ការតស៊ូដើម្បីការពារពូជសាសន៍ជនជាតិដើមខ្មែរក្រោមនៅកម្ពុជាក្រោម 

 ថ្ងៃសុក្រ ១៤​រោច ខែភទ្របទ ឆ្នាំ រកា ឯកស័កត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១០ ខែតុលា គ.ស.១៩៦៩ ប្រធានគណៈ កម្មការព្រះសង្ឃអំបូរខ្មែរនៅសាធារណរដ្ឋយួន ព្រះអង្គបានដឹកនាំព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោមជាងមួយពាន់អង្គ ធ្វើបាតុមកម្មអហិង្សាដើម្បីទាមទារសិទ្ធិជាជនជាតិភាគតិច ។
 ថ្ងៃសុក្រ ១៤ កើត ខែអស្សុជ ឆ្នាំរកា ឯកស័ក ព.ស.២៥១៣ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ២៥ ខែតុលា គ.ស.១៩៦៩ ព្រះអង្គបានទទួលនាទីជាប្រធានសមណប្បាតុករ ប្រចាំ
ខេត្តព្រះត្រពាំង (tỉnh Vĩnh Bình) ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនៃ«គណៈកម្មធិការកណ្តាលដឹកនាំព្រះសង្ឃខ្មែរកំណើត​នៅ​យួន​ខាងត្បូង​តស៊ូ​ដើម្បី​ទាមទារ​នាទី​ជា​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិចនៅកម្ពុជាក្រោមក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះតេជព្រះគុណធម្មវិរិយោ គឹម សាង នាយកសាសនា នៃគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទ មជ្ឈមណ្ឌលព្រៃនគរ ។
សូមបញ្ជាក់ថាការធ្វើបាតុកម្មនេះ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលយួនសម័យនោះបានអនុម័តដាក់ឈ្មោះឲ្យខ្មែរក្រោមថា«ប្រជាជនយួនកំណើតកម្ពុជា» (Người Việt Gốc Miên) គឺរដ្ឋាភិបាលយួនបញ្ជាក់ថា «ខ្មែរក្រោមមិនមែនជាជនជាតិដើមនៅកម្ពុជាក្រោមទេ គឺជាជនជាតិខ្មែរដែលបានភៀសខ្លួនពីកម្ពុជា​ទៅ​ពឹង​អាស្រ័យ​នឹង​យួន​នៅ​កម្ពុជាក្រោម(វៀតណាមខាងត្បូង)»។

ការរងទារុណកម្មក្នុងគុកយួនកុម្មុយនិស្ត 

 ថ្ងៃអង្គារ៍ ៣ កើត ខែជេស្ឋ ឆ្នាំ ថោះសប្តស័ក ព.ស. ២៥១៩ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១៣ ខែឧសភា គ.ស.១៩៧៥ព្រះអង្គត្រូវបាន
សង្ឃា​ភិបាល​តំណាង​យួនយៀកកុងចាប់ផ្សឹក ។
 ថ្ងៃអាទិត្យ ០៦ រោច ខែអស្សុជ ឆ្នាំថោះ សប្តស័ក ព.ស.២៥១៩ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ២៦ ខែតុលា គ.ស.១៩៧៥ ព្រះអង្គត្រូវបានយួនយកទៅលត់ដំ នៅគុកបេនយ៉ា (Ben Gia)ខេត្តព្រះត្រពាំង ។

ការសុគតដោយរងទារុណកម្មពីរបបយួន 

ថ្ងៃពុធ ០៨ កើត ខែជេស្ឋ ឆ្នាំម្សាញ់ នព្វ ស័ក ព.ស.២៥២១ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ២៥ ខែឧសភា គ.ស.១៩៧៧ ព្រះអង្គបានសុគតនៅវេលាម៉ោង ១២ និង ០៥ នាទី អធ្រាត្រ៥៦ វស្សា ៕

ឯកសារ​យោង​ 
 សារព័ត៌មាន​ព្រៃ​នគរ
ដោយ ថាច់ ប្រីជា គឿន

អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ