នំពងត្រី

នំពងត្រី មានឈ្មោះផ្សេងៗតាមការនិយមហៅរបស់អ្នកស្រុកនៅតាមតំបន់នីមួយៗនៅប្រទេសកម្ពុជា  ។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅនំនេះថា នំពងត្រី នំកូនត្រី(នំម្សៅគ្មានស្នូលដែលគេលុញតូចៗបណ្តែតជាមួយនំពងត្រី) នំអ៊ី(ជាតិចិន) ឬតាមភាសាវៀតណាមថានំបាញ់ចានឿក (បាញ់ចាយនឿក? (banh chai nuoc), បាញ់ចូយនឿក? (bánh trôi nước))។ នំនេះ ពីដើមអាចត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា នំអង្គុញអណ្តែត ដោយសាររាងវាដូចអង្គុញ(អង្គញ់)ហើយពេលឆ្អិនទើបវាអណ្តែត នេះបើតាមសៀវភៅធ្វើម្ហូបខ្មែរមួយ បោះពុម្ភឆ្នាំ១៩៤៣។ តំបន់ខ្លះគេហៅថា នំក្រឡោជី ដែលពាក្យនេះមាននៅក្នុងវចនានុក្រមជួន ណាត ថា«ឈ្មោះនំមួយយ៉ាងធ្វើពីម្សៅដំណើបដាក់ស្នូលសណ្តែកបាយ ទំហំប៉ុនផ្លែអង្គញ់ ឬ ធំជាង បរិភោគលាយជាមួយនឹងទឹកស្ករ»។

នំពងត្រី ធ្វើអំពីម្សៅអង្ករដំណើប មានសណ្តែកបាយ ចំហុយ ដាក់អំបិលពូតជាដុំស្នូលពណ៌លឿង ដូចពងត្រី និងមានទឹកផ្អែម ធ្វើពីស្ករត្នោត ឬស្ករអំពៅ ថែមបន្ទះខ្ញី រោយល្ងលីង។ នៅតំបន់ខ្លះនៃប្រទេសខ្មែរ គេថែមទឹកខ្ទិះដូងមុននឹងបរិភោគ។ នៅតំបន់មេគង្គកម្ពុជាក្រោម គេច្រើនហៅនំនេះថា នំក្រូចទឹក គឺជានំក្រូច ដូចគ្នានឹងនំក្រូចចៀនដែរ គ្រាន់តែគេដាក់ទឹកផ្អែម និងទឹកខ្ទិះ ជាជាងបំពង។ ចំណែកនំម្សៅ ដែលគេលុញតូចៗ បណ្តែតជាមួយនំពងត្រី ប៉ុន្តែគ្មានស្នូល គេហៅថា នំកូនត្រី។

វិធីធ្វើ
វិធីធ្វើទាំងអស់ ចែកចេញជា៣ដំណាក់កាល។

ដំណាក់កាលទី១

យើងត្រូវធ្វើស្នូលនំ និងលាយគ្រឿងផ្សំ។

គ្រឿងផ្សំមានដូចជា៖
 ខ្ទិះដូង
 ល្ង
 ម្សៅដំណើប
 សណ្តែកបាយ (ពណ៌លឿង)
 ស្ករត្នោត ឬ ស្ករស
 ស្លឹកខ្ទឹម, ខ្ទឹមស និង ខ្ទឹមក្រហម

ត្រូវធ្វើស្នូលនំសិន ដោយជ្រើសរើសយកសណ្តែកបាយ ក្នុងបរិមាណដែលអ្នកគិតថា សមល្មមនឹងទទួលទានគ្រប់គ្រាន់ ។ បន្ទាប់មកត្រូវលាងសណ្តែកនោះយ៉ាងហោចណាស់ ២ ដង ។ រួចដាក់សណ្តែកនោះចូលក្នុងឆ្នាំង ដោយដាក់បរិមាណទឹកឲ្យច្រើន ដូចជាការដាំបបរដែរ រួចដាក់អំបិលនិងប៊ីចេងចូល។

បន្ទាប់យកវាទៅដាក់ដាំឲ្យពុះ ពោលគឺដាំឲ្យឆ្អិនដើម្បីឲ្យសណ្តែកផុយល្អ។ ក្រោយពីសណ្តែកឆ្អិនហើយ យើងត្រូវយកឆ្នាំងឬក៏ខ្ទះផ្សេងមួយទៀត រួចចាក់ខ្ទិះដូងចូលដោយយក ខ្ទិះដើមសុទ្ធមិនដាក់ទឹក ប្រើសីតុណ្ហភាពភ្លើងខ្លាំងល្មម បន្ទាប់មកដួសសណ្តែកដែលឆ្អិនអម្បាញមិញ ដាក់ចូលទៅក្នុងទៅក្នុងខ្ទិះដូងនោះ រួចកូវា ឬ ឆាវាឲ្យរីងទឹក ពោលគឺកូឲ្យវាដាច់ទឹក។

បន្ទាប់ពីនេះយើងត្រូវហាន់ស្លឹកខ្ទឹមឲ្យតូច និងបំពងខ្ទឹមស និងខ្ទឹមក្រហម រួចដាក់វាចូលទៅក្នុងសណ្តែកខ្ទិះដូង ដែលយើងទើបតែកូឲ្យដាច់ទឹកអម្បាញមិញនេះ បន្ទាប់មកទៀត យើងក៏ច្របល់ ឬក៏ច្របាច់វា ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យវាចូលគ្នាសប់ល្អ រួចភ្លក់រសជាតិរបស់វាមើល ហើយបើស្ទើរមិនសូវត្រូវនឹងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នក អ្នកក៏អាចបន្ថែមគ្រឿងផ្សំថែមទៀត ដោយមានដូចជា ស្ករស អំបិល ប៊ីចេង តាមចំណូលដែលអ្នកចូលចិត្ត។

ក្រោយពីលាយគ្រឿងផ្សំសព្វគ្រប់ហើយ ចាប់ផ្តើមមូលស្នូលសណ្តែកនោះ ឲ្យដូចជាកូនបាល់ដូច្នោះដែរ ប៉ុន្តែមូលវាឲ្យតូចៗដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិចខ្ចប់សំបក នៅដំណាក់កាលទី២ ។

ពេលនេះត្រូវធ្វើសំបកខ្ចប់ស្នូល ។ យកម្សៅដំណើបមកលាយជាមួយនឹងខ្ទិះដូង ឬទឹកឆ្អិន ។ ដាក់បរិមាណទឹកល្មមជាមួយនឹងម្សៅដើម្បីចៀសវាងកុំឲ្យម្សៅជ្រាយពេក ឬរឹងពេក ដែលពិបាកក្នុងការខ្ចប់ជាមួយនឹងស្នូល។

ដំណាក់កាលទី២

របៀបស្ងោរនំ គឺជាការដាំទឹកនៅក្នុងឆ្នាំងធំល្មមមួយ ។ រង់ចាំរហូតដល់ទឹកពុះ បន្ទាប់មកច្បិចយកម្សៅតូចល្មមយកមកខ្ចប់ជាមួយស្នូលនំម្តងមួយគ្រាប់ៗ រួចទម្លាក់វាចូលទៅក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ ។ ត្រូវលុញនំនោះក្នុងទម្ងន់ដៃថ្មមៗ កុំប្រើកម្លាំងធ្ងន់ពេក ពុំនោះទេពេលដែលដាក់ចូលក្នុងទឹកពុះមិនយូរប៉ុន្មាន វានឹងធ្លាយស្នូលចេញមកក្រៅ។ 

ខណៈដែលយើងកំពុងលុញជាបន្តបន្ទាប់ យើងនឹងឃើញមាននំមួយចំនួននឹងអណ្តែតមកខាងលើ ដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថាវាបានឆ្អិនហើយ ។ ប្រសិនបើអ្នកមើលឃើញបែបនេះ អ្នកគប្បីស្រង់នំដែលអណ្តែតនោះដាក់នៅក្នុងទឹកធម្មតា មិនក្តៅ ហើយក៏មិនត្រជាក់។ ចំណែកឯការធ្វើនំអ៊ី គឺគ្រាន់តែលុញ ម្សៅខ្ចប់នំបាញ់ចូយនឿកនោះឲ្យតូចៗ រួចទម្លាប់ចូលក្នុងទឹកដែលកំពុងពុះនោះ រង់ចាំឲ្យវាអណ្តែតមកខាងលើ រួចស្រង់វាចេញជាការស្រេច។

សូមកត់ចំណាំថា ដំណាក់កាលទី២នេះ យើងត្រូវដាក់ភ្លើងឲ្យទឹកពុះរហូត ចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមដំណើរការរហូតដល់ចប់ដំណើរការ ។

ដំណាក់កាលទី៣
គឺជាដំណើរការចុងក្រោយ នោះគឺការធ្វើទឹកស្ករ ដែលក្នុងនោះយើងចង់ធ្វើជាស្ករស ក៏បាន ឬក៏ជាស្ករត្នោតក៏បានតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់យើង យើងគប្បីចិតខ្ញីជាបន្ទះស្តើងៗ ដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកស្ករដែលយើងធ្វើនោះ ដើម្បីបន្ថែមក្លិន និងរសជាតិ ឲ្យកាន់តែឈ្ងុយឆ្ងាញ់។

ឯកសារយោង

មុខម្ហូបខ្មែរ