ឃឹមធំ



អំពីឃឹមធំ
ឃឹម​ធំជា​ឧបករណ៍​មាន​ខ្សែ​សំនៀង​ច្រើន និង​កំពុង​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​ខ្លាំងក្លា​បំផុតក្នុង​ចំណោម​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា ។ ដែលបែងចែកឧបករណ៍ ឃឹម ជា ​២​ប្រភេទ គឺ​ឃឹម​តូច និង​ឃឹម​ធំ ។ ឧបករណ៍​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​នេះ មានមុខ​ងារសំខាន់​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ក្នុង​វង់ភ្លេង មហោរី​ច្នៃ​, លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត ឃឹម​តូច ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ការសម័យ​ទំនើប​, វង់ភ្លេង​អា​យ៉ៃ និង​វង់ភ្លេង ប្រជាប្រិយ​ខ្លះ​ទៀត ។

ទ្រង់ទ្រាយ
ឃឹម​ធំមានរាង​ទ្រវែង​ដូច​ស្លាប​សត្វ​មេអំបៅ មាន​÷

តួស្នូក
តួស្នូកបែងចែកជា ៤ផ្នែកគឺ÷
 ជញ្ជាំង
 ស្នូក 
 បាត​ស្នូក 
 ​សន្ទះ​ស្នូក

ប្រអប់សំនៀង
ប្រអប់​សំនៀង និង​ធ្វើ​អំពី​ឈើ​ស្រាល ដូច​ជា ឈើ​ស្ពង់ ឈើ​ផ្ដៀក និង​ឈើ​រលួស​សំរាប់​ធ្វើ ជា​សន្ទះ ។ មាន​ខ្ទង់​វែង​ៗ២​ដាក់​លើ​សន្ទះសំរាប់​ទ្រ​ខ្សែ​សំនៀង ដែល​ធ្វើ​អំពី​ប្រភេទ ឈើ​រឹង ជួនកាល​មាន​បិទ​ឆ្អឹង​បន្ដុប​លើ​ថែមទៀត​ផង ។

អន្លូង
អន្លូង​សំរាប់​គោះ​ខ្សែ​មាន​២​ធ្វើអំពី​បន្ទះ​ឫស្សី​ស្ដើង ទន់​អាច​រលាស់​បាន ប៉ុន្ដែទុក​ត្រមោង​នៅ​ខាង​គោះ​ខ្សែ ជួនកាល​ត្រង់ ត្រមោង​នោះ មាន​រុំ​កំណាត់​បន្ថែម​ទៀតដើម្បី​ឱ្យ​សំលេង​ឮ​ងំ ។ គេ​កាន់​អន្លូង​នៅ​ចុង ម្រាមដៃ​ម្ខាង​មួយ​ៗ ងាយ​នឹង​រលាស់​បានល្អ​ជាង​កាន់​ក្ដាប់​ជាប់​នឹង​បាតដៃ ។ នៅ​ពេលវាយ​ឃឹម​ម្ដង​ៗ គេ​ត្រូវ​ប្រើ​អន្លូង​ទាំង​ពីរ​ស្មើភាព​គ្នា មិន​មាន​អន្លូង​នៅ​ដៃ​ណា​ប្រើ​ច្រើនជាង​ដៃ​ណា​ឡើយ ។

ខ្សែ
​គេយកខ្សែ​លោហធាតុ​ធ្វើ​ជា​ខ្សែ​សំនៀង។ ចំពោះ​ការ​រឹតខ្សែ​សំនៀង​ឃឹម​ គេតែងតែ​យក​សំនៀង​ផ្លែ​រនាតឯក​ជា​សំនៀង កំណត់ ឬ​ឧបករណ៍​ណាមួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដែលបាន​រឹត​ចម្លង​ពី​សំនៀង​រនាតឯក ។ ការ​រឹតសំនៀង​នេះ​គេ​ហៅ​ថា “​រឹត​ផ្លែ​១, ផ្លែ​២, ផ្លែ ៣, ផ្លែ​៤​។​ល​។​” ។

សំនៀង
ឃឹម​នេះ​មានដំណើរ​សាច់​បទ​ខុស​ពី​ឃឹម​តូច គឺ​វា​ត្រូវ​ប្រើ សំនៀង​ផ្ដក់​ៗ កាត់​ពីមុខ​កាត់​ពីក្រោយ​ឧ​ប ករ​ណ៍​ដទៃ ធ្វើ​ឱ្យ​សំនៀង​ធំ​ៗ​របស់​ខ្លួន​លេច ធ្លោ​ឡើង​ក្នុង​ចំណោម​ឧបករណ៍​ដទៃ​ក្នុង​ពេល ប្រគំ​រួម​ម្ដង​ៗ។

ខ្ទង់
ឃឹម​ធំមាន​ខ្ទង់​វែង​ៗ២ ដាក់​នៅ​លើ​សន្ទះ​ឆ្វេង​១ ស្ដាំ​១ ។ លើ​ខ្ទង់ វែង​នីមួយ​ៗ​ចែក​ជា ខ្ទង់​ខ្លី​ៗ​សំរាប់​ទ្រ​ខ្សែ ឃឹម​ខ្លះ​មាន​៧​ខ្ទង់​ខ្លី ខ្លះ​មាន​៨​ខ្ទង់​ខ្លី និង​ខ្លះ ទៀត​មាន​១០​ខ្ទង់​ខ្លី ។
 ជួរ​ខ្ទង់​ខាងឆ្វេង (​ក្រុម​ខ្សែ​ឯក​) អាច​ប្រើ​សំនៀង​បាន​ទាំង សងខាង។ នៅ​លើ ខ្ទង់​ខ្លី​នីមួយ​ៗ ជួរ​ខាងឆ្វេង មាន​ខ្សែ​សំនៀង ៣ សំរាប់​សំនៀង​តែ​១ ។
 ​ជួរ​ខ្ទង់​ខាងស្ដាំ (​ក្រុម​ខ្សែ​គ​) អាច​ប្រើ​សំនៀង​បាន​តែ​ម្ខាង​ទេ ។  នៅ​លើ​ខ្ទង់​នីមួយ​ៗ ជួរ​ខាងស្ដាំ មាន​ខ្សែ​សំនៀង​តែ​២​សំរាប់ សំនៀង​តែ​មួយ​ដែរ ។

ការរឹតខ្ទង់ និងការប្រគុំ
ឃឹម​ធំមាន ​៧ ខ្ទង់​ខ្លី ត្រូវ​រឹតខ្សែ​សំនៀង​តាម​ប្រភេទ​វង់ភ្លេង នីមួយ​ៗ​ដូចជា÷

ប្រើប្រាស់​បាន​តែ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោន បា​សាក់ និង​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ។
ក្នុង​វង់ភ្លេង​ល្ខោនបាសាក់ ឃឹម​ធំ​ត្រូវ​រឹត ខ្សែ​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥ (​រាប់​ពី​ខ្ទង់​សំនៀង​តូច​ទៅ ខ្ទង់​សំនៀង​ធំ​) ក្នុង​ក្រុម​សំនៀង​ឯក​ជួរ កណ្ដាល​ស្មើនឹង​សំនៀង​ផ្លែ​៨​របស់​រនាតឯក និង​ស្មើ​សំនៀង​មី 9​ំ​ិ​ប របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។ 
ប្រើ​ក្នុង​វង់ភ្លេង​មហោរី​ច្នៃ ឃឹម​ធំ​នេះ​ត្រូវ រឹតខ្សែ​ត្រង់​ខ្ទង់​ទី​៥​ដដែល ស្មើនឹង​សំនៀង​ផ្លែ ៩​របស់​រនាតឯក និង​ស្មើ​សំនៀង​រ៉េ 9​្របៃ របស់​តន្ដ្រី​សាកល ។ 
តាម​ប្រសាសន៍​របស់​ដូនតា​យើង​ខាង​តន្ដ្រី ថា “​ឃឹម​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​នេះ​បាន​ហូរ​ចូល​មក ដល់​កម្ពុជា​តាម​រយៈ​វង់​ល្ខោន​ទ្រើងឃ្លោក (​ល្ខោនបាសាក់​) ក្នុង​រវាង​ឆ្នាំ​១៩៣០ មក​ពី ប្រទេស​វៀតណាម​ប៉ែក​ខាងត្បូង គឺ​មក​ពី ខេត្ដ​បា​សាក់​ដែនដី​កម្ពុជា​ក្រោម ជា​អតីត​ដែន ដី​របស់​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​” ៕ (ស្រាវជ្រាវចងក្រងដោយ លោក ហ៊ុន សារិន សាស្រ្តាចារ្យសិល្បៈតន្រ្តី)

 ចំណាំ មានកម្មវិធីទូរទស្សន៍មួយ បានសួរសំនួរទៅបេក្ខជនថា "តេីល្ខោនទ្រេីងឃ្លោកមានដេីមកំណេីតពីប្រទេសណា?" ចម្លេីយត្រឹមត្រូវដែលកម្មវិធីផ្ដល់អោយគឺ ប្រទេសវៀតណាម។