ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង

Montagnard country of South Indochina

Montagnard country of South Indochina

ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង ( បារាំង ៖ Pays Montagnard du Sud Indochinois ; វៀតណាម ៖ Xứ Thượng Nam Đông Dương ) ពេលខ្លះអក្សរកាត់ថា PMSI គឺជាទឹកដីស្វយ័តនៃឥណ្ឌូចិនបារាំង និងជាសហព័ន្ធស្វយ័តមួយនៅក្នុងសហភាពបារាំង។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1946 បន្ទាប់ពីការសញ្ជ័យរបស់បារាំងពីតំបន់ខ្ពង់រាបកណ្តាល ពីសាធារណៈរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាមកំឡុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីមួយ។  ទឹកដីនេះត្រូវបានគេសន្មត់ថាជាស្រុកកំណើតស្វយ័តរបស់ប្រជាជនម៉ុងតាញ៉ានៅក្នុងឥណ្ឌូចិនបារាំង ប៉ុន្តែមានជាចម្បងដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍អាណានិគមបារាំងនៅក្នុងតំបន់។

ទឹកដីនេះត្រូវបានស្រូបចូលទៅក្នុងដែននៃក្រោន ជាមួយនឹងបញ្ហា ឧទាហរណ៍លេខ ៦ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥០ ដែលជាបណ្តុំនៃទឹកដីដែលប្រជាជនវៀតណាមជាជនជាតិភាគតិចដែលត្រូវបានតែងតាំងដោយផ្ទាល់ដោយប្រមុខរដ្ឋ បាវដាយ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផ្ទៃខាងក្នុង 
កំឡុងសម័យរាជវង្សង្វៀន (១៨០២-១៩៤៥) ជនជាតិភាគតិច រក្សាបាននូវកម្រិតស្វ័យភាព ហើយសង្គមកុលសម្ព័ន្ធ និងស្ថាប័នសំខាន់ៗរបស់ពួកគេគឺជាផ្នែកមួយនៃអ្វីដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "ដែននៃក្រោន" ជាការបែងចែកក្រៅផ្លូវការ។   

អាណាចក្រចម្ប៉ា និង ជនជាតិចាម នៅតំបន់ទំនាបនៃវៀតណាមកណ្តាល គឺជាអាណាចក្រប្រពៃណីដែលពួកម៉ុងតាញ៉ា នៅតំបន់ខ្ពង់រាបទទួលស្គាល់ថាជាម្ចាស់របស់ពួកគេ ចំណែកស្វ័យភាពត្រូវបានកាន់កាប់ដោយពួកម៉ុងតាញ៉ា។ 

នៅចុងសតវត្សទី១៩ នៅពេលដែលបារាំងបានផ្លាស់ប្តូរទៅបង្រួបបង្រួមអាជ្ញាធរអាណានិគមលើឥណ្ឌូចិនខាងកើត បារាំងបានចាប់ផ្តើមយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀតចំពោះទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនៃតំបន់ខ្ពង់រាបអាណ្ណាម ដែលនេះត្រូវបានធ្វើជាពិសេសក្នុងការប៉ុនប៉ងដើម្បីរំកិលឥទ្ធិពលសៀមមកវិញ។ 

បន្ទាប់ពីបានបង្រួបបង្រួមអំណាចអាណានិគមរបស់ពួកគេនៅក្នុងសហភាពឥណ្ឌូចិន បារាំងបានផ្តោតជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើការគ្រប់គ្រងប្រជាជននៅតំបន់ខ្ពង់រាប ជាវិធីសាស្រ្តមួយក្នុងការគ្រប់គ្រងការបះបោរប្រឆាំងនឹងបារាំងដែលកើនឡើងក្នុងចំណោមប្រជាជនវៀតណាមទំនាប។  អ្នកគ្រប់គ្រងបារាំងនៅតំបន់ខ្ពង់រាបដូចជា Léopold Sabatier បានចូលរួមចំណែកក្នុងការបង្កើតអត្តសញ្ញាណមិនមែនវៀតណាមដាច់ដោយឡែកមួយសម្រាប់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដោយប្រឆាំងនឹងការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍របស់ប្រជាជនវៀតណាម ចូលទៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ។  អ្នកគ្រប់គ្រងជនជាតិបារាំង Sabatier បានស្វែងរកការបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជនជាតិភាគតិចដាច់ដោយឡែកមួយសម្រាប់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដែលបែងចែកពួកគេពីជនជាតិអាណ្ណាម ហើយថែមទាំងបានបង្កើតក្រមច្បាប់ទំនៀមទម្លាប់សម្រាប់ជនជាតិដឺការផង។ 

ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃអ្នកគ្រប់គ្រងអាណានិគមបារាំង មន្ត្រីយោធា និងអ្នកប្រកាន់ពូជសាសន៍បានរួមចំណែកដល់ដំណើរការនៃ "ការប្រកាន់ពូជសាសន៍" ដល់ប្រជាជនម៉ុងតាញ៉ាកណ្តាល ដូចជាដោយការចាត់ថ្នាក់ពួកគេទៅជាក្រុមធំៗចំនួនបួននៃ "កុលសម្ព័ន្ធ" ។  ទាំងនេះរួមមាន ប៉ាណា,សេដាំង, រ៉ាដេ និង ចារ៉ាយ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០។  ក្នុងអំឡុងពេលនេះ អាជ្ញាធរបារាំងបានចាប់ផ្តើមអះអាងថា កុលសម្ព័ន្ធចម្រុះតាមប្រវត្តិសាស្ត្រកំពុងរីកចម្រើនទៅជាវប្បធម៌រួបរួមមួយ ដែលនៅក្នុងក្រសែភ្នែករបស់ជនជាតិបារាំងជាច្រើនត្រូវបានកំណត់ដោយការប្រឆាំង "ប្រវត្តិសាស្ត្រ" របស់ខ្លួនចំពោះអ្វីៗទាំងអស់ដែលអាចត្រូវបានគេមើលឃើញថាជា "អាណ្ណាម" (វៀតណាម)។  បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1945 គោលគំនិតនៃ " ណាមទៀន " (ការពង្រីកទៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាម) ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញវៀតណាម។

តំបន់ខ្ពង់រាបស្វយ័ត

ផលវិបាក

ឯកសារយោង