របាំមណីមេខលា

របាំមណីមេខលា (English: Robam Moni Mekhala) ជារបាំដែលមានភាពល្បីល្បាញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលជារឿងនិទានបែបប្រកួតប្រជែងរវៀងសិស្សនៃឥសីគ្រូដ៏មានអានុភាពនាំមកនូវជីវិតរន្ទះនិងផ្គរលាន់តំណាលពីតួអង្គនាង  និង  (Moni Mekhala and Ream Eyso) ដេញដណ្ដើមគ្នាយកកែវពន្លឺ ជាមួយ ភ្លេងពិណពា្យ ដរណ្ដំ  
របាំមណីមេខលា ជារបាំបែបសក្ការៈ ដែលដកស្រង់ចេញពី  រឿងដើមកំណើតរន្ទះ (ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ ភាគ៤) ឆ្នាំ ១៩៦៣ និង បានចងក្រងជារបាំមណីមេខលា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៥ 
ដែលលើកយកតែទួអង្គ ២ ប៉ុនណោះ គឺនាង អារក្ខៈទេវី និង សិស្សច្បងរបស់នាង អាសុរា រាមឥសូរ (Arakhak Devi) & (Ream Eyso) នៅពេលដែលនាងបានកែវពន្លឺពីឥសីគ្រូ នាងលើកគ្រវីឡើងលើវេហា ធ្វើឲ្យមេឃាប្រែពណ៌ ក្នងពាក្យថា មេឃកាឡា ដោយពាក្យនេះងាយស្រួលហៅនិងចំណាំ គេក៏ដាក់ឈ្មោះរបាំនេះថា របាំមណីមេឃលា ដោយពាក្យមេឃ នៃ ព្យញ្ឃនៈជាអក្សរ ឃ ជាក្រមខ្យល់សម្លេង (អ៊) ដូចនេះនិងទាញពាក្យ ល ជាខ្យល់ អ៊ ដែរ ដូចនេះហើយគេប្ដូរការសរសេរថា របាំមណីមេខលា​វិញ ព្រោះ ព្យញ្ជនៈអក្សរ ខ ជាអ្នកទាញ ក្រមខ្យល់សម្លេង (អ) ទើបគេអានពាក្យ មេខលា ជាខ្យល់សម្លេង (អ) វិញ ។ របាំមណីមេខលា ជារបាំតំណាងឲ្យការសម្ដែងបួងសួង សុំទឹកភ្លៀងផងដែរ ហើយ តួអង្គមួយទៀត ក្នុងរបាំនេះគឺ តួអង្គ ព្រះវរឈុន ជាសិស្សប្អូននាង អារក្ខៈទេវី ដែលមានអវុធជាព្រះខ័ន រៀងរាល់មួយឆ្នាំម្ដង នាង អារក្ខៈទេវី តែងនាំ វរឈុន និងទេពនិករ រាំលេងកំសាន្ត នៅឋានទេវតា ដែលឈុតរបាំនោះហៅថា របាំទេវៈបួងសួង ឬ របាំបួងសួង ។ 

 ដែលមាន ៧ ឈុតឆាក (7 scene) និង មានបទភ្លេងពិណពាទ្យចំនួន ៥ ដូជា ៖ 
 ទី១ បទ (ជើតស្មើ) ដែលមាន ២នាទី ៥០ វិនាទី ដែលជាការបើឈុតឆាកនៃនាងកែវមណីមេខលា ។
 ជាបន្ទាប់ ភ្លេងស្គរជើតមួយៗ 
 អើអើងៗអើយ កាលឡើយអើយ អើយកាលណោះ 
 នួននាងមណី មេខៈអើយឡា និត្យនៅអើយវិមានអើ ឋានរតនាអើយ សម្រាប់រក្សា សមុទ្រអើយឋាន
 និត្យនៅវិមាន ឋានរតនា សម្រាប់រក្សា សមុទ្រអើយឋាន

  ទី២ បទ (ឡុងសុងមន) 
 ព្រះពស្ត្រអើស្រប់ស្រេច អើងអើយ អើងៗ អើងអើយ អើយរំលេច អើយភ្ញីអើយ 
 រស្មីអើងអើយ  អើងៗ អើង អើងអើយ ឃឹមខាត់ អើងអើយៗ អើងអើយ អើយត្បូងឆើត ឆាយអើយ អើងអើយៗ អើងៗៗ អើងអើយ រាំមកុដអើយក្សត្រីយ៍ 
 អើងអើយ អើងៗៗៗ អើងអើយ មុនីអើយរ័ត្នអើយ ពេនព័ទ្ធ អើងអើយៗ អើងអើយ វិចិត្រអើ អើងអើយៗ អើងៗៗ អើងអើយ អើយកន្តុលថ្លៃអើយ ។

 ទី១ បទ (ជើតស្មើ) ភ្លេង រោលទ៍រាយ
 កែវក៏អើអើងអើយកាន់កែវ អើអើងអើយ អើយ អើអើងអើយ រិទ្ធីអើអើងអើយ អើយក្រៃ អើអើងអើយ 
 ស្រីថ្លៃអើអើងអើយ ចរចេញអើយឆាប់ ចាកវិអើយមាន
 កែវក៏កាន់កែវ រិទ្ធីក្រៃ ស្រីថ្លៃចរចេញ ចាកវិអើយមាន

 បន្ទាប់មក ភ្លេង (ជើតប្រចាប់) 
 លំនាំបទ ជ្វាស្រាយយុទ្ធការ
 លុះដល់ចូលលេងអើអើងអើយ អើអើង អើងអើយៗ អើយសាន្តសាទរ 
 អើងអើយៗ អើងអើយ អើអើងអើយ អើយ និងកំសាន្តលេង អើអើងអើយ អើយអប្សរ 
 អើយសុខអើក្សេមសាន្ត និង ទេពអប្សរអើយ អើងអើយ សុខអើយក្សេមសាន្ត អើងអើយៗ អើងអើយ អើអើងអើយៗ

 ទី៣ បទ ស្វាលោត ភ្លេង (ជើតស្មើ)
 អើអើងៗអើយ កាលអើងអើយ អើយកាលណោះ 
 ឯអង្គរាមឥសូរ អាសុរអើយរ៉ា អាស្រ័យអើយនៅស្រ អើទាប់មេឃាអើ
 ជាទីសុខាត្រេកត្រអើយអាល មានពូអើយថៅពេជ្រអើជាអវុធអើ ចិត្តមុតម្នោម្នៈ ពាសពេញអើយពារ
 មានពូថៅពេជ្រជាអវុធ ចិត្តមុតម្នោម្នៈ ពាសពេញអើយពារ
 ទាំងឆអើយកម្មម៉ា ជាន់បាតាល់អើ រអាលចាលចាញ់ ឬទ្ធិតេជៈក្រៃ 
 ធំចិត្តអើយអាងឬទ្ធិអើ អាងអំណាចអើ សិរនាដដូចជា រាជសីហ៍អើយថ្លៃ 
 ធំចិត្អអាងឬទ្ធិ អាងអំណាច សិរនាដដូចជា រាជសីហ៍អើយថ្លៃ 
 ប្រដាប់អង្គ អើយទ្រង់គ្រឿងអើទិព្វប្រពៃអើ ចាប់ពូថៅពិជ័យ ក្លាវហោះអើយខ្មី 
 ប្រដាប់អង្គ ទ្រង់គ្រឿងទិព្វប្រពៃ ចាប់ពូថៅពិជ័យ ក្លាវហោះអើយខ្មី

ឯកសារយោង