ចំណែកថ្នាក់នៃភាវៈរស់

ចំណែកថ្នាក់នៃភាវៈរស់
ចំណែកថ្នាក់នៃភាវៈរស់ គឺជាការបែងចែកប្រភេទវត្ថុ ឬភាវៈរស់ទៅតាមលក្ខណៈដូចគ្នា។

ប្រវត្តិនៃចំណែកថ្នាក់របស់ភាវៈរស់
អ្នកដែលបង្កើតប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់មុនដំបូងគេ គឺ លោកអារីស្តូត ជនជាតិក្រិច ជាទស្សនៈវិទូ។
២០០០ឆ្នាំមុន ទស្សនៈវិទូម្នាក់បានបង្កើតប្រព័ន្ធមួយនៃការធ្វើចំណែកថ្នាក់ភាវៈរស់ ដោយបានហៅឈ្មោះភាវៈរស់ថា វត្តិករសាស្ត្រ (taxonomy) ។
អារីស្តូត បានបង្កើតប្រព័ន្ធ វត្តិករសាស្ត្រ ហើយបែងចែកភាវៈរស់ជា២រជ្ជៈ គឺ រជ្ជៈសត្វ និង រជ្ជៈរុក្ខជាតិ។ ចំណែកថ្នាក់បានពឹងផ្អែកទៅលើទីកន្លែងរស់នៅ និងទម្រង់របស់វា។ រជ្ជៈគឺជាក្រុមធំជាងគេបង្អស់នៃ តាក់សូណូមី។

ការហៅឈ្មោះភាវៈរស់តាមវិទ្យាសាស្ត្រ
ការូលុសលីណេ គ្រូពេទ្យជនជាតិស៊ុយអែត ជាជីវវិទូ បានប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់មួយរបស់ភាវៈរស់ ដោយផ្អែកលើភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នានៃទម្រង់សាព៌ាង្គកាយ ទំហំ រូបរាង ពណ៌សម្បុរ និងរបៀបចាប់អាហារ។
ប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់របស់លោក លីណេ ហៅឈ្មោះភាវៈរស់ទាំងអស់ដោយពាក្យពីរម៉ាត់ថាជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ ឬឈ្មោះឡាតាំងរបស់ភាវៈរស់។
ពាក្យទី១៖ ឈ្មោះរបស់ពួក (អក្សរធំ)
ពាក្យទី២៖ ឈ្មោះពិសេសរបស់ភាវៈរស់ (អក្សរតូច)។

ចំណែកថ្នាក់ទំនើប
ប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់ទំនើបខុសពីប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់អារីស្តូត និង លីណេ ដោយសារប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់ទំនើប សិក្សាតាមតារាងប្រវត្តិ និងការវិវត្តរបស់ភាវៈរស់។
ក- ប្រព័ន្ធនៃរជ្ជៈទាំងប្រាំ
រជ្ជៈទាំងប្រាំមាន រជ្ជៈសត្វ រជ្ជៈផ្សិត រជ្ជៈរុក្ខជាតិ រជ្ជៈប្រូទីស និង រជ្ជៈម៉ូណេរ៉ា។
ប្រព័ន្ធចំណែកថ្នាក់នៃរជ្ជៈទាំងប្រាំ ផ្អែកទៅលើ ណ្វៃយ៉ូ កោសិកា អាហារ និង បំលាស់ទី។
ការហៅឈ្មោះដោយពាក្យពីរម៉ាត់ចំពោះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ គឺមិនធ្វើឲ្យភ័ន្តច្រឡំទេ ព្រោះភាវៈរស់ពីរមិនមានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រដូចគ្នាឡើយ។
ខ- ក្រុមផ្សេងៗនៅក្នុងរជ្ជៈ
រជ្ជៈនីមួយៗត្រូវបែងចែកជា សាខា → ថ្នាក់ → លំដាប់ → អំបូរ → ពួក → ប្រភេទ ៕
{| class="wikitable"
|-
! 
! ម៉ូណេរ៉ា(វេត្រាណូ)
! ប្រូទីស
! ផ្សិត
! រុក្ខជាតិ
! សត្វ
|-
| ប្រភេទកោសិកា
| ប្រូការីយ៉ូត
| អឺការីយ៉ូត
| អឺការីយ៉ូត
| អឺការីយ៉ូត
| អឺការីយ៉ូត
|-
| សាព៌ាង្គកាយកើត
ពីកោសិកា
មួយឬច្រើន
| កោសិកាមួយ
| កោសិកា
មួយឬ ច្រើន
| កោសិកា
មួយឬ ច្រើន
| កោសិកាច្រើន
| កោសិកាច្រើន
|-
| បំលាស់ទី
| ខ្លះផ្លាស់ទី
| ខ្លះផ្លាស់ទី
| មិនផ្លាស់ទី
| មិនផ្លាស់ទី
| ផ្លាស់ទី
|-
| ការចិញ្ចឹមជីវិត
| ខ្លះផលិតអាហារ
ដោយខ្លួនឯង
ហើយខ្លះស្រូបយក
អាហារពីសព៌ាង្គកាយដទៃ
| ខ្លះផលិតអាហារ
ដោយខ្លួនឯង
ហើយខ្លះស្រូបយក
អាហារពីសព៌ាង្គកាយដទៃ
| ស្រូបយកអាហារ
ពីសាព៌ាង្គកាយដទៃ
(សាកសពឬ សាព៌ាង្គរស់)
| ផលិតអាហារដោយខ្លួនឯង
| ស៊ីរុក្ខជាតិ និងសត្វដទៃ
ជីវវិទ្យា