ការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស

ការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស (អក្សរកាត់: ATC ) គឺជាសេវាកម្មដែលផ្តល់ដោយអ្នកត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស ដែលមានមូលដ្ឋានលើដី ដែលដឹកនាំយន្តហោះនៅលើដី និងតាមរយៈផ្នែកដែលបានផ្តល់ឱ្យនៃដែនអាកាស ដែលគ្រប់គ្រង ហើយអាចផ្តល់សេវាប្រឹក្សាដល់យន្តហោះនៅក្នុងដែនអាកាសដែលមិនមានការគ្រប់គ្រង។ គោលបំណងចម្បងរបស់ការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍អាកាស (ATC) ទូទាំងពិភពលោកគឺដើម្បីការពារការប៉ះទង្គិចគ្នា រៀបចំ និងពន្លឿនលំហូរនៃចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស និងផ្តល់ព័ត៌មាន និងការគាំទ្រផ្សេងទៀតសម្រាប់អ្នកបើកយន្តហោះ។ 

អ្នកត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសត្រួតពិនិត្យទីតាំងរបស់យន្តហោះនៅក្នុងដែនអាកាសដែលបានកំណត់ដោយ ប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងទំនាក់ទំនងជាមួយអាកាសយានិក តាមវិទ្យុ ។  ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប៉ះទង្គិចការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍អាកាស អនុវត្តច្បាប់ បំបែកចរាចរណ៍ ដែលធានាថា យន្តហោះនីមួយៗរក្សាចំនួនអប្បបរមានៃទំហំទំនេរនៅជុំវិញវាគ្រប់ពេលវេលា។ វាក៏ជារឿងធម្មតាផងដែរសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍អាកាស ក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មដល់យន្តហោះឯកជន យោធា និងពាណិជ្ជកម្មទាំងអស់ដែលប្រតិបត្តិការក្នុងដែនអាកាសរបស់ខ្លួន មិនត្រឹមតែយន្តហោះស៊ីវិលប៉ុណ្ណោះទេ។[ ត្រូវការដកស្រង់ ] អាស្រ័យលើប្រភេទនៃការហោះហើរ និងថ្នាក់នៃលំហអាកាសការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍អាកាស អាចចេញ សេចក្តីណែនាំ ដែលអ្នកបើកបរត្រូវគោរពតាម ឬ ការណែនាំ (ដែលគេស្គាល់ថាជា ព័ត៌មានហោះហើរ នៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន) ដែលអ្នកបើកយន្តហោះអាចមិនយកចិត្តទុកដាក់តាមការសំរេចចិត្តរបស់ពួកគេ។ អ្នកបើកបរនៅក្នុងបញ្ជាការ គឺជាអាជ្ញាធរចុងក្រោយសម្រាប់ប្រតិបត្តិការប្រកបដោយសុវត្ថិភាពនៃយន្តហោះ ហើយក្នុងករណីមានអាសន្ន អាចងាកចេញពីការណែនាំរបស់ការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍អាកាស ទៅកម្រិតដែលត្រូវការដើម្បីរក្សាប្រតិបត្តិការប្រកបដោយសុវត្ថិភាពនៃយន្តហោះរបស់ពួកគេ។

ភាសា 
អនុលោមតាមតម្រូវការរបស់អង្គការអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលអន្តរជាតិ (ICAO) ប្រតិបត្តិការ ATC ត្រូវបានធ្វើឡើងជាភាសាអង់គ្លេស ឬជាភាសាដែលស្ថានីយ៍ប្រើប្រាស់នៅលើដី។  នៅក្នុងការអនុវត្ត ភាសាកំណើតសម្រាប់តំបន់មួយត្រូវបានប្រើប្រាស់។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវតែប្រើតាមការស្នើសុំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
នៅឆ្នាំ១៩២០ អាកាសយានដ្ឋានក្រូយដុន ទីក្រុងឡុងដ៍គឺជាអាកាសយានដ្ឋានដំបូងគេនៅលើពិភពលោកដែលណែនាំការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស។  "ប៉មបញ្ជាយន្តហោះ" ជាខ្ទមឈើ  ខ្ពស់ជាមួយនឹងបង្អួចទាំងបួន។ វាត្រូវបានចាត់តាំងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩២០ ហើយបានផ្តល់ព័ត៌មានអំពីចរាចរណ៍មូលដ្ឋាន អាកាសធាតុ និងទីតាំងដល់អ្នកបើកយន្តហោះ។  

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសបានបង្កើតការបែងចែកបី។ ស្ថានីយ៍វិទ្យុសំបុត្រតាមអាកាសដំបូងគេ (AMRS) ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩២២ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១ នៅពេលដែលការិយាល័យប្រៃសណីយ៍សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសដែលបង្កើតឡើងដោយកងទ័ពដើម្បីដឹកនាំ និងតាមដានចលនារបស់យន្តហោះឈ្លបយកការណ៍។ យូរ ៗ ទៅស្ថានីយ៍វិទ្យុសំបុត្រតាមអាកាសដំបូងគេ បានចូលទៅក្នុងស្ថានីយ៍សេវាកម្មហោះហើរ ។ ស្ថានីយ៍សេវាកម្មហោះហើរនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះមិនចេញសេចក្តីណែនាំអំពីការគ្រប់គ្រងទេ ប៉ុន្តែផ្តល់ឲ្យអ្នកបើកយន្តហោះជាមួយនឹងសេវាកម្មព័ត៌មានទាក់ទងនឹងការហោះហើរជាច្រើនទៀត។ ពួកគេធ្វើការណែនាំអំពីការគ្រប់គ្រងការបញ្ជូនបន្តពី ATC នៅក្នុងតំបន់ដែលសេវាហោះហើរគឺជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលមានវិទ្យុ ឬទូរស័ព្ទ។ ប៉មត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍អាកាសយានដ្ឋានទីមួយ ដែលគ្រប់គ្រងការមកដល់ ការចាកចេញ និងចលនាផ្ទៃនៃយន្តហោះនៅអាកាសយានដ្ឋានជាក់លាក់មួយ បានបើកនៅទីក្រុង ឃ្លីវេឡេន ក្នុងឆ្នាំ១៩៣០។ មធ្យោបាយត្រួតពិនិត្យ/ការចាកចេញត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីការទទួលយករ៉ាដាក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងលំហអាកាសដ៏មមាញឹកជុំវិញអាកាសយានដ្ឋានធំៗ។ មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសដំបូងគេ (ARTCC) ដែលដឹកនាំចលនារបស់យន្តហោះរវាងការចេញដំណើរ និងទិសដៅត្រូវបានបើកនៅទីក្រុងនូវើក ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៥ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ១៩៣៦ ដោយទីក្រុងឈីកាហ្គោ និង ឃ្លីវេឡេន ។  បច្ចុប្បន្ននៅសហរដ្ឋអាមេរិករដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធ (FAA) ដំណើរការ ២២ ARTCCs ។

បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅកណ្តាលអាកាសមហាអន្លង់ឆ្នាំ១៩៥៦ ដែលបានសម្លាប់មនុស្សទាំង ១២៨នាក់នៅលើយន្តហោះរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធ ត្រូវបានផ្តល់ការទទួលខុសត្រូវលើចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាសលើសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ១៩៥៨ ហើយនេះត្រូវបានបន្តដោយប្រទេសផ្សេងទៀត។ នៅឆ្នាំ១៩៦០ ចក្រភពអង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងបណ្តាប្រទេសបេណេលុច បានបង្កើតការត្រួតពិនិត្យអឺរ៉ូ ដោយមានបំណងបញ្ចូលដែនអាកាសរបស់ពួកគេ។ ការប៉ុនប៉ងដំបូង និងតែមួយគត់ដើម្បីដាក់ឧបករណ៍បញ្ជារវាងប្រទេសគឺមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងតំបន់ខាងលើម៉ាស្ទ្រិច (MUAC) ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៧២ ដោយ ការត្រួតពិនិត្យអឺរ៉ូ និងគ្របដណ្តប់បែលហ្ស៊ិក លុចសំបួ ហូឡង់ និងភាគពាយព្យនៃប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ ក្នុងឆ្នាំ២០០១ សហភាពអឺរ៉ុបមានគោលបំណងបង្កើត "មេឃអឺរ៉ុបតែមួយ" ដោយសង្ឃឹមថានឹងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនិងទទួលបានសេដ្ឋកិច្ចនៃទំហំ។

ឯកសារយោង