ជីងហុង

ជីងហុង ឬ ជៀងរុង ឬ ឈៀងរុង ( ភាសាចិន : 景|洪  ; តៃលឺ :ᨩ᩠ᨿᨦᩁᩩ᩵ᨦ   ;  ,  ;  ) គឺជាទីក្រុងមួយនៅក្នុង និងជាកន្លែងអាសនៈនៃខេត្តស្វយ័តសិបសងបានណាដាយ នៅភាគខាងត្បូងនៃខេត្តយូណាន របស់ប្រទេសចិន និង រាជធានី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​អតីត​រាជាណាចក្រតៃ ​នៃសិបសងបានណា ​។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាជៀងរុង (ជេលី) ដោយស្តេចតៃគឺពញាចឿង ក្នុងឆ្នាំ១១៨០ ។

ព្រះរាជាណាចក្រជៀងរុង (សិបសងបានណា) 
ក្នុងកំឡុងរាជវង្សម៉ុងហ្គោលយាននៅក្នុងប្រទេសចិន នគរតៃនៃសិបសងបានណាបានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងយូរអង្វែងជាមួយឡានណា ដែលជានគរតៃប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀតដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១២៩៦ រាជធានីឈៀងម៉ៃ ​របស់​ប្រទេស​ឡានណាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមុាំងរ៉ាយ ដែល​មាន​ជីតា​ខាង​មាតា​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ​ព្រះបាទ​រុងកែនជាយ  (    ) នៃ ជីងហុង (ឧ.សិបសងបានណា) ។

រាជាណាចក្រសិបសងបានណា និង ឡានណា បានរក្សាទំនាក់ទំនងតាមរយៈការធ្វើចំណាកស្រុក និងអន្តរាពាហ៍ពិពាហ៍។

នៅឆ្នាំ១៤០១ អ្នកគ្រប់គ្រងសិបសងបានណា  ពួកតៃ ពួកតូ ពួកសេ ពួកដា ពួកសាម (ភីងអ៊ីញ: Dao Xianda) បានវាយប្រហារតំបន់តៃ តូចមួយនៅភាគខាងជើងដែលមិនស្គាល់ថាវៃយ័ន  ស្មើនឹង ជីងគូ សម័យទំនើប) ។ រដ្ឋបាលមិង បានព្យាយាមសងសឹក ប៉ុន្តែបានទទួលយកការឆ្លើយតបការទូតយ៉ាងប្រយ័ត្នប្រយែង ហើយ ពួកតូ ពួកសេ ពួកដា ពួកសាម បានដកទ័ពចេញ។ ប្រហែល​ជា​សម័យ​នោះ​រាជាណាចក្រសិបសងបានណាចាប់ផ្ដើមឧទ្ទិសដល់​មិង។

នៅឆ្នាំ១៤០៥ សិបសងបានណាតៃបានវាយលុកឈៀងម៉ៃ រួមនឹងកងទ័ពចិនមិង។

នៅឆ្នាំ១៤២១ ជនជាតិចិនបានព្យាយាមបំបែកនៅសិបសងបានណាដោយគាំទ្ររដ្ឋបាលជាច្រើនក្នុងអំឡុងពេលនៃជម្លោះស៊ីវិល ប៉ុន្តែផែនការរបស់ពួកគេមិនបានជោគជ័យ។

ឆ្នាំ១៤៤៨ បានឃើញការបរាជ័យរបស់ម៉ុងម៉ៅ ដែលជារដ្ឋតៃនៅភាគខាងកើតភូមា ដោយការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងចិន សិបសងបានណា និងកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានរួបរួមគ្នាក្រោមពួកមីង។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៤៥០ ការតស៊ូមួយទៀតដើម្បីស្នងរាជ្យបានកើតមានឡើងនៅសិបសងបានណា ដោយមានបក្សពួកមួយគាំទ្រដោយជៀងតុង និងមួយទៀតដោយជៀងម៉ៃ ។ ទោះ​បី​ជា​បក្ស​កេង​តុង ឬ ជៀងតុង ទទួលបានជ័យជម្នះក៏ដោយ ក៏​ជម្លោះ​ចាប់​ផ្តើម​កើត​មាន​រដ្ឋ​នោះ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន។

រដ្ឋតោនគូ ភូមាបានក្រោកឡើងក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ១៥៣០ ដើម្បីកំទេចឈៀងម៉ៃ ហើយឥទ្ធិពលរបស់វាក៏បានពង្រីកដល់កេងតុង និងស៊ីបសុងបញ្ញា ដែលដូចជានគរតៃផ្សេងទៀតបានចាប់ផ្ដើមទទួលសួយសារអាករ។

ឯកសារយោង 

Articles containing Lao-language text
Articles containing Thai-language text
អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន