វត្តចេតិយហ្លួងវរវិហារ

វត្តចេតិយហ្លួង (    , ភ្លឺ។ ​វត្តចេតិយ​ធំ ឬ ​ វត្តចេតិយ ​) ជា ​វត្តអារាមព្រះពុទ្ធ​សាសនា ​នៅ​កណ្តាល​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ ​ខេត្ត​ឈៀងម៉ៃ ប្រទេស​ថៃ ។ ទីធ្លា​ប្រាសាទ​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​ដើម​មាន​ប្រាសាទ​ចំនួន​បី — ​វត្ត​ចេតិយ​ហ្លួង វត្ត​ហូថាំម និង​វត្ត​សុខមិន្ទ្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ការ​សាងសង់​ប្រាសាទ​នេះ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​សតវត្ស​ទី ១៤ នៅ​ពេល​ដែល​ស្ដេច សែន មឿងម៉ា មាន​គម្រោង​បញ្ចុះ​ផេះ​របស់​បិតា​នៅ​ទី​នោះ។ ក្រោយ​ពេល​សាង​សង់​អស់​រយៈ​ពេល​១០​ឆ្នាំ គេ​ទុក​ចោល​មិន​ទាន់​ចប់ ហើយ​ក្រោយ​មក​បន្ត​បន្ទាប់​ពី​ការ​សោយ​ទិវង្គត​របស់​ស្ដេច​ដោយ​ស្ត្រី​មេម៉ាយ​របស់​ព្រះអង្គ។ ប្រហែល​ជា​ដោយសារ​បញ្ហា​ស្ថិរភាព វា​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​រហូត​ដល់​ពាក់​កណ្តាល​សតវត្ស​ទី ១៥ ដើម្បី​បញ្ចប់​ក្នុង​រជ្ជកាល​ស្តេច ទីលោការាជ ។ កាល​នោះ​វា​មាន​កម្ពស់ ៨២ ម៉ែត្រ និង​មាន​អង្កត់ផ្ចិត​មូលដ្ឋាន ៥៤ ម៉ែត្រ ដែល​នៅ​ពេល​នោះ​ជា​អគារ​ធំ​ជាង​គេ​នៃ​ប្រទេស ​លាន​ណា ​ទាំង​អស់។ នៅឆ្នាំ ១៤៦៨ ព្រះពុទ្ធ Emerald ត្រូវបានតំឡើងនៅផ្នែកខាងកើត។ នៅឆ្នាំ 1545 រចនាសម្ព័ន្ធខាងលើ 30 ម៉ែត្របានដួលរលំបន្ទាប់ពីការរញ្ជួយដីមួយហើយមិនយូរប៉ុន្មាននៅឆ្នាំ 1551 ព្រះពុទ្ធកែវមរកត ត្រូវបានផ្លាស់ទៅ ហ្លួងព្រះបាង ។ 

នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ចេតិយត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ ផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដោយ អង្គការយូណេស្កូ និងរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន។ យ៉ាង​ណា​មិញ លទ្ធផល​គឺ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ខ្លះ​ព្រោះ​អ្នក​ខ្លះ​អះអាង​ថា​ធាតុ​ថ្មី​គឺ​ជា​រចនាបថ​ថៃ​កណ្តាល មិន​មែន​រចនាបថ​ឡាណា​ទេ។ សម្រាប់ខួបលើកទី 600 នៃចេតិយនៅឆ្នាំ 1995 ច្បាប់ចម្លងនៃព្រះពុទ្ធរូបត្បូងមរកតដែលធ្វើពីត្បូងថ្មខ្មៅត្រូវបានដាក់នៅក្នុងទីផ្សារពិសេសខាងកើតដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ។ រូបតំណាងនេះត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ព្រះភុតឆាឡឺមសិរីរាជ ប៉ុន្តែត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា ព្រះយក្ស  ។

អាគារ

វិចិត្រសាល

ឯកសារយោង