វរ្ម័ន

តាំងពីដើមមក ប្រទេសកម្ពុជាបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌តាមិល។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​ព្រះ​នាម​ក្សត្រិយ៍​ខ្មែរ​ទាំង​អស់​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ជា​ភាសា​តាមីល។ ឈ្មោះមានភាពពិសិដ្ឋព្រោះមិនត្រឹមតែនាំមកនូវសុភមង្គល ភាពជោគជ័យ និងអំណាចដល់រាជវង្សក្នុងន័យបុរាណប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេក៏តំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធផងដែរ។ នោះហើយជាមូលហេតុដែលយើងរកឃើញនៅក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រដែលឈ្មោះនៃអតីតស្តេចទាំងអស់បញ្ចប់ដោយពាក្យដូចជា រដ្ធវរ្ម័ន ស្រ៊ុតវរ្ម័ន សូរ្យវរ្ម័ន ជ័យវរ្ម័ន ជាដើម។ ដូច្នេះ​តើ​ពាក្យ «​វរ្ម័ន​» មានន័យ​ដូចម្តេច​? ឧទាហរណ៍មុនសម័យអង្គរ រួមមាន សិលាចារឹក K 968 ដែលចារឹកដោយព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័ន ក្នុងសតវត្សទី៦នៃគ.ស។ វចនានុក្រមតាមីល-អង់គ្លេស ផ្តល់អត្ថន័យនៃពាក្យ “វរ្ម័ន” ជា “គ្រឿងសឹក ឬខែលការពារសត្រូវ” “ជ័យ” ជាជ័យ ឬជ័យ” ហេតុនេះ “ជ័យវរ្ម័ន = ខែលនៃជ័យជំនះ ឬខែលនៃជ័យជំនះ” ឬជ័យជំនះ ឬសុភមង្គលដល់ the dynasty. "វរ្ម័ន" ចំណុចសំខាន់មួយទៀតដែលលោកសាស្ត្រាចារ្យ បុលវរ័ លើកឡើងទាក់ទងនឹងប្រភពដើមនៃពាក្យនេះ គឺវាជាមូលដ្ឋានសមហេតុផល ដែលពាក្យនេះមកពីរាជវង្សឥណ្ឌាខាងត្បូង ជាពិសេសជនជាតិតាមីល។​ ម្យ៉ាងវិញទៀតនៅក្នុងឯកសារចិនរបស់ សតវត្សទី ៣ នៃគ.ស វាត្រូវបានសរសេរជាពាក្យថា "ហ្វាន" ឬ "ច័ន្ទ" ដូច្នេះ "ពាក្យ "វរ្ម័ន" ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ សិលាចារឹករបស់ព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័ន ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងខេត្តឧប៊ុនរាជថានី ប្រទេសថៃ សព្វថ្ងៃមានព្រះនាមរបស់ស្តេចខ្មែរពីរអង្គ គឺព្រះបាទសូរវរ្ម័ន និងស្រីភវវរ្ម័ន។នៅទីនេះ វរ្ម័ន "ந" មិនមែន "ந" a គាត់សរសេរនៅចុងបញ្ចប់ដោយអក្សរ n ។ សូមរំលឹកថា មហេន្ទ្រវរ្ម័ន គឺជាព្រះរាជបិតារបស់ព្រះបាទឥសានវរ្ម័ន ដែលបានកសាងរាជធានីមុន ឥសានពោធិ៍ (បូរ) ឬ សំបូរព្រៃគុកអង្គរ ក្នុងខេត្តកំពង់ធំសព្វថ្ងៃ។ តើ​ខ្មែរ​សម័យ​អង្គរ​និង​អង្គរ​យើង​បញ្ចេញ​ពាក្យ​នេះ​ដោយ​របៀប​ណា? តើ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ត្រូវ​ហៅ​ថា “វរ្ម័ន” ឬ​យ៉ាង​ណា? នៅសម័យបុរាណ ពាក្យ "វរ្ម័ន" ត្រូវបានអានឱ្យឮៗជាមួយពាក្យ "មួយ" ដូចជា អាតាប ពណ៌ ជាសំនៀងរបស់ប្រជាជនខេត្តសៀមរាប និងសុរិន្ទ ពោលគឺមិនមែនសូរសំឡេងដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ។ ដែល​ជា​កំណត់​ត្រា​របស់​អ្នក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​និង​អ្នក​ប្រាជ្ញ​បារាំង​ដោយ​ផ្អែក​លើ​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត​មុន​សម័យ​អង្គរ​ថា “វរ្ម័ន”។ ក្នុងករណីនេះ ព្រះនាម "ស្រីសុរិយោពណ៌" អាចបង្ហាញឱ្យឃើញពីការបន្តនៃពាក្យដែលស្ដេចខ្មែរប្រើក្នុងសម័យក្រោយអង្គរ ដូច្នេះពាក្យ "ពណ៌" មានតាំងពីសតវត្សទី 17 ។ វា​មិន​មែន​ជា​នាម​សម្រាប់​ពណ៌​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ពាក្យ​ដែល​ចេញ​មក​ពី​ពាក្យ "វម៌្ម"។ ដូច្នេះហើយ នៅសម័យមុនអង្គរ “វរ្ម័ន” មានអក្សរ “ន” នៅខាងចុង ខុសពីសម័យអង្គរ ដែលមិនមានអក្សរ “ន” នៅខាងចុង។ នេះជាការកែទម្រង់ធម្មតាក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ព្រោះពាក្យ “វ” និង “បូ” អាចផ្លាស់ប្តូរគ្នាជាពាក្យដូចជា “លាវបូរី ឌូ ឡូពួរី/ ទេវដា ឌិបតា/ ណាវ៉ាសិលា ឌូ ណុបសិលា” ជាដើម។ ផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវតាមវេយ្យាករណ៍ ពាក្យ "វរ្ម័ន" សព្វថ្ងៃនេះ ទោះបីជាអានខ្លាំងៗជាភាសាសំស្រ្កឹតក៏ដោយ ក៏ប្តូរទម្រង់សម័យអង្គរពី "វរ្ម័ន" ទៅជា "វរ្ម័ន" ដូចដែលយើងអានឮៗជាភាសាខ្មែរ។ ព្រះធម៌"។

ឯកសារយោង 
លោកបណ្ឌិត មិសែល ត្រាណេ