ស៊ូកាណូ

ស៊ូកាណូ  ( /s uː ˈ k ɑːr n oʊ / ;  កើតនៅ  ថ្ងៃទី 6 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1901 - ថ្ងៃទី 21 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1970)  គឺជា រដ្ឋបុរសជនជាតិ ឥណ្ឌូនេស៊ី អ្នកនិយាយបដិវត្តន៍និងជាតិនិយម ដែលជា ប្រធានាធិបតីទីមួយនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី បម្រើការពីឆ្នាំ 1945 ដល់ឆ្នាំ 1967 ។

ស៊ូកាណូ ជា​មេដឹកនាំ​នៃ​ការ​តស៊ូ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ដើម្បី​ឯករាជ្យ​ពី ​អាណានិគម​ហូឡង់ ។ គាត់គឺជាមេដឹកនាំដ៏លេចធ្លោម្នាក់នៃ ចលនាជាតិនិយមរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងអំឡុងពេលអាណានិគម ហើយបានចំណាយពេលជាងមួយទសវត្សរ៍ក្រោមការឃុំឃាំងរបស់ហូឡង់រហូតដល់ត្រូវបានដោះលែងដោយកងកម្លាំង ជប៉ុន ឈ្លានពាននៅក្នុង សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ។ ស៊ូកាណូ និង​អ្នក​ជាតិ​និយម​រួម​គ្នា​របស់​គាត់​បាន ​សហការ​គ្នា ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​សម្រាប់​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​សង្គ្រាម​ជប៉ុន​ពី​ប្រជាជន ជា​ថ្នូរ​នឹង​ជំនួយ​ជប៉ុន​ក្នុង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​គំនិត​ជាតិនិយម។ បន្ទាប់ពី ការចុះចាញ់របស់ជប៉ុន លោក ស៊ូកាណូ និង មហាម៉េដហាតា បានប្រកាសឯករាជ្យរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី នៅថ្ងៃទី 17 ខែសីហា ឆ្នាំ 1945 ហើយ ស៊ូកាណូ ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួន។ លោកបានដឹកនាំប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីក្នុង ការទប់ទល់នឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើអាណានិគមឡើងវិញរបស់ហូឡង់ តាមរយៈមធ្យោបាយការទូត និងយោធា រហូតដល់ ហូឡង់ទទួលស្គាល់ឯករាជ្យរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ី នៅឆ្នាំ 1949 ។ អ្នកនិពន្ធ Pramoedya Ananta Toer ធ្លាប់បានសរសេរថា "Sukarno គឺជាមេដឹកនាំអាស៊ីតែមួយគត់នៃយុគសម័យទំនើបដែលអាចបង្រួបបង្រួមមនុស្សដែលមានប្រវត្តិជាតិសាសន៍ វប្បធម៌ និងសាសនាខុសៗគ្នាដោយមិនបង្ហូរឈាមមួយដំណក់"។ 

បន្ទាប់ពីរយៈពេលដ៏ច្របូកច្របល់នៃ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសភា ស៊ូកាណូបានបង្កើតប្រព័ន្ធស្វ័យភាពមួយហៅថា " លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដឹកនាំ " ក្នុងឆ្នាំ 1959 ដែលបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យនូវអស្ថិរភាព និងការបះបោរដែលកំពុងគំរាមកំហែងដល់ការរស់រានមានជីវិតរបស់ប្រទេសចម្រុះ និងប្រេះស្រាំ។ ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 បានឃើញលោកូូូូូូកណូណ បត់ឥណ្ឌូណេស៊ីទៅ ខាងឆ្វេង ដោយផ្តល់ការគាំទ្រ និងការការពារដល់ បក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូណេស៊ី (PKI) ចំពោះការខឹងសម្បាររបស់ យោធា និង ឥស្លាម ។ គាត់ក៏បានចាប់ផ្ដើមនូវគោលនយោបាយការបរទេសដ៏គឃ្លើនជាបន្តបន្ទាប់ក្រោមក្របខណ្ឌនៃ ការប្រឆាំងចក្រពត្តិនិយម ដោយមានជំនួយពី សហភាពសូវៀត និង ប្រទេសចិន ។ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ជុំវិញ ចលនាថ្ងៃទី 30 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 1965 ឧត្តមសេនីយយោធា Suharto ភាគច្រើនបានគ្រប់គ្រងប្រទេស ហើយបានបំផ្លាញ PKI ដោយ ការប្រហារជីវិតសមាជិក និងអ្នកអាណិតអាសូរក្នុងការសម្លាប់រង្គាលជាច្រើន ដោយមានការគាំទ្រពី CIA  និងសេវាស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អង់គ្លេស  បណ្តាលឱ្យមានការប៉ាន់ស្មានពី 500,000 ទៅ 1,000,000 នាក់បានស្លាប់។     នៅឆ្នាំ 1967 លោក Suharto បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី ជំនួសលោក Sukarno ដែលនៅតែស្ថិតនៅក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះរហូតដល់គាត់បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ 1970 ។

ភាពយន្ត 

 តារាសម្តែង ហ្វីលីពីន លោក Mike Emperio បានសម្តែងរឿង Sukarno នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ 1982 ឆ្នាំនៃការរស់នៅប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ដែល ដឹកនាំដោយ Peter Weir ដែលកែសម្រួលពី ប្រលោមលោកដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា ដែលសរសេរដោយ Christopher Koch ។
 សង្គមវិទូ និងជាអ្នកនិពន្ធជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី Umar Kayam បានបង្ហាញពី Sukarno នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ 1982 ចំនួនពីររឿង Pengkhianatan G 30 S/PKI និង Djakarta 66 ដឹកនាំដោយ Arifin C. Noer ។
 តួសម្តែងឥណ្ឌូណេស៊ី Frans Tumbuan បានសម្តែង Sukarno នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ 1997 Blanco, The Color of Love (បង្រួមពីស៊េរីទូរទស្សន៍ ដើម Api Cinta Antonio Blanco ) អំពីវិចិត្រករជនជាតិអេស្ប៉ាញ Antonio Blanco ដែលបានតាំងលំនៅ និងរស់នៅក្នុង កោះបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។
 តួសម្តែងឥណ្ឌូណេស៊ី Soultan Saladin សម្តែង Sukarno ក្នុងរឿង Gie ឆ្នាំ 2005 ដឹកនាំដោយ Riri Riza អំពីជីវិតរបស់សកម្មជននិស្សិត Soe Hok Gie ។
 តួសម្តែងឥណ្ឌូណេស៊ី Tio Pakusadewo គ្រោងនឹងសម្តែង Sukarno នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តដែលបានគ្រោងទុក 9 Reasons ដោយប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវរបស់ស្ត្រីប្រាំបួននាក់នៅក្នុងជីវិតរបស់បិតាស្ថាបនិកគឺ Oetari (សម្តែងដោយ Yuki Kato ); Inggit Garnasih ( រីករាយ Salma ); Fatmawati ( Revalina Sayuthi Temat ); Hartini (Lola Amaria); ហារីយ៉ាទី; Kartini Manoppo (Wulan Guritno); រតនា សារី ដេវី ( Mariana Renata ); និង Yurike Sanger ( Isyana Sarasvati ) ។ ប្លែកពីគេ លោក Tio Pakusadewo ក៏បានបង្ហាញអំពីសហសេវិកពីមុនរបស់ Sukarno និងអ្នកស្នងតំណែងចុងក្រោយគឺ Suharto នៅក្នុងជីវប្រវត្តិប្រវត្តិសាស្រ្តឆ្នាំ 2012 មួយទៀតគឺ Habibie dan Ainun ។
 តារាឥណ្ឌូណេស៊ី Ario Bayu បានសម្ដែងជាតួ Sukarno នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ 2013 Soekarno: Indonesia Merdeka ដឹកនាំដោយ Hanung Bramantyo អំពីជីវិតរបស់គាត់តាំងពីកំណើតរហូតដល់ឥណ្ឌូនេស៊ីទទួលបានឯករាជ្យពីការកាន់កាប់របស់ជប៉ុន។
 តារាសម្តែងជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី Baim Wong បានសម្តែងរឿង Sukarno នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ 2013 Ketika Bung di Ende ដោយផ្តោតលើពេលវេលា និងជីវិតរបស់ Sukarno អំឡុងពេលរបស់គាត់និរទេសខ្លួននៅ Ende កោះ Flores ។
 តួសម្តែង និងបុគ្គលិកទូរទស្សន៍ឥណ្ឌូនេស៊ី Dave Mahendra សម្តែង Sukarno ក្នុងភាពយន្តឆ្នាំ 2015 Guru Bangsa: Tjokroaminoto ដែលជាជីវប្រវត្តិរបស់ Oemar Said Tjokroaminoto ដែលជាអ្នកជាតិនិយមឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលជារឿយៗត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកណែនាំដល់ឥស្សរជនលេចធ្លោជាច្រើនក្នុងការតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យរបស់ប្រទេស រួមទាំង Sukarno ខ្លួនឯងផងដែរ។

សូម​មើល​ផង​ដែរ

ឯកសារយោង 

ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ី