ភិក្ខុសោម

ព្រះបទុវមត្ថេរ សោម
(១៨៥៣-១៩៣២)

ជីវប្រវត្តិ 
កវី សោម កើតឆ្នាំ ១៨៥២ នៅឃុំកំព្រៅ ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង។
បិតានាម ងួន មាតានាម យិន ជាកសិករ។
អាយុ ១៥ ឆ្នាំ បានរៀនអក្សរ-លេខនព្វន្តនៅក្នុងស្រុកកំណើត ហើយបានបួសជាសាមណេរពីវស្សា ក៏សឹកមកជួយធ្វើការងាររកស៊ី។
អាយុ ២១ ឆ្នាំ បានឧបសម្បទាជាភិក្ខុ ក្នុងសំណាក់ឧបជ្ឈាយ៍នាម រស់ មាននាមបញ្ញត្តិថា បទុមត្ថេរ និងបានបន្តការសិក្សានៅក្នុងក្រុងភ្នំពេញអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ហើយវិលទៅធ្វើជាចៅអធិការនៅវត្តកំព្រៅវិញ។
មាននិស្ស័យស្លូតបូត ចូលចិត្តអានសាស្ត្រាគម្ពីរ ស្ដាប់ចម្រៀង ចាប៉ី រហូតចេះតែងកាព្យដ៏ប៉ិនប្រសប់។
លោកសុគតនៅ គ.ស. ១៩៣២ ក្នុងកំណត់ជន្មាយុ ៨០ ឆ្នាំ។

ស្នាដៃ 
រឿង ទុំទាវ (សរសេរពី ព.ស. ២៤៥៨ គ.ស. ១៩១៥)
រឿងសព្វសិទ្ធិ (មិនមែន សព្វសិទ្ធិ របស់ ម៉ឺនភក្ដីអក្សរតន់ ទេ)​

អត្ថបទដកស្រង់ 
...កាលនោះនាងនោជាពិលៀង				
នាងទាវបានឆៀងចរយាត្រា
កាន់ក្អមថ្និតថ្នមនឹកប្រាថ្នា				
ចូលទៅស្ដាប់ការណ៍ដឹងសេចក្ដី។
ឈរទ្រឹងខ្លួនពួនចាំស្ដាប់				
ពីរឿងហាក់ផ្កាប់មុខដល់ដី។
ស្រងាកស្រងោចស្រងល់ស្រី				
នោនឹងបេតីមិនស្ដីសោះ។
ចាំទៅដល់ផ្ទះប្រាប់ទាវគ្រប់				
ទាវនៅក្នុងម្លប់សមស្រណោះ
នាងជាម្ដាយទាវមានរបស់				
កូនស្រស់រូបស្រេចដាច់ស្រីផង។
នោនឹងក្នុងចិត្តគិតស្រេចស្រាប់				
ដងទឹកងូតឆាប់ដើរផ្អៀងផ្អង
ដល់ផ្ទះនោឡើងទៅជាម្ដង				
សាសងរ៉ាយរាប់ប្រាប់ទៅថា។
ទាវអើយទាវស្រីសេចក្ដីនេះ				
នេនមួយនោះចេះមើលសាស្ត្រា។
ពីរោះស្រួយស្រាប់សព្វភាសា				
ដូចសត្វសារិកាពិសាចេក។

អ្នកនិពន្ធខ្មែរ