ព្រះបាង

ព្រះបាង ឬ ព្រះបាទ គឺជា រូបបដិមាមួយនៃប្រទេសឡាវ ។ ឈ្មោះ​ជា​ភាសា​ឡាវ​សម្រាប់​រូបភាព​ត្រូវ​បាន​បកប្រែ​តាម​វិធី​មួយ​ចំនួន​រួម​មាន "ព្រះ បាំង" "ព្រះ បាង" "ផា បាង" និង "ផា បាង" ។ រូបសំណាក ៨៣ ស.ម ព្រះពុទ្ធ ​ឈរ​មាន​បាតដៃ​បែរ​មុខ​ទៅ​មុខ ប្រក់​ដោយ ​ធាតុនៃលោហធាតុ​លង្ហិន មាស និង​ប្រាក់។ យោងទៅតាមរឿងព្រេងក្នុងស្រុក វាត្រូវបានគេបោះនៅក្នុង Ceylon (ឥឡូវ ស្រីលង្កា ) ជួនកាលនៅចន្លោះសតវត្សទី 1 និងទី 9 ។ យ៉ាង​ណា​មិញ លក្ខណៈ​ពិសេស​នៃ​រូបភាព​បង្ហាញ​ពី​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​ក្រោយ​មក។

ព្រះ​បាំង​បាន​មក​ដល់​ក្រុង ​ឡានឆាង ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ ​ហ្វាង៉ុម ​ពី ​អង្គរ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ថេរវាទ ​ក្នុង​នគរ​ថ្មី។  នៅឆ្នាំ 1359 ស្តេចខ្មែរបានប្រគល់ព្រះខ័នទៅឱ្យកូនប្រសាររបស់គាត់ ដែលជាស្តេច ហ្លួង ព្រះបាង ដំបូងបង្អស់ ហ្វា ង៉ុម (1353-1373); ដើម្បីផ្តល់ភាពស្របច្បាប់របស់ព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងការគ្រប់គ្រងរបស់ ព្រះបាទ ហ្វា ង៉ុម និងដោយការពង្រីកដល់អធិបតេយ្យភាពនៃប្រទេសឡាវ។ អតីតរាជធានីឡាវ ហ្លួងព្រះបាង ជាកន្លែងដែលត្រូវបានរក្សាទុក ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមរូបព្រះពុទ្ធ។

ព្រះ បាំង ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាយូរយារណាស់មកហើយដោយពុទ្ធសាសនិកជនដែលគោរពបូជាថាជានិមិត្តរូបនៃសិទ្ធិក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេសឡាវ ព្រោះមានតែរដ្ឋាភិបាលដែលគួរឱ្យសរសើរ និងមានគុណធម៌ប៉ុណ្ណោះដែលសមនឹងទទួលបានជាអ្នកថែរក្សារូបសំណាកដ៏ពិសិដ្ឋបែបនេះ។ នៅឆ្នាំ 1705 ព្រះ បាំង ត្រូវបាននាំយកទៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ។ នៅឆ្នាំ ១៧៧៨ សៀម (ឥឡូវជា ថៃ ) បានចូលលុកលុយក្រុងវៀងចន្ទន៍ ហើយចាប់បាន ព្រះបាំង យកត្រឡប់ទៅ បាងកក វិញ។  នៅ​ទី​នោះ ភាព​ចលាចល​នយោបាយ និង​សំណាង​អាក្រក់​ត្រូវ​បាន​គេ​សន្មត​ថា​ជា ព្រះ បាំង ហើយ​នៅ​ឆ្នាំ 1782 វា​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​មក ​ប្រជាជន​ឡាវ ​វិញ។ ម្តងទៀតនៅឆ្នាំ 1828 សៀមបានដណ្តើមយកព្រះរាម ប៉ុន្តែម្តងទៀតនៅឆ្នាំ 1867 បន្ទាប់ពីសម័យកាលនៃការចលាចលនយោបាយស្រដៀងគ្នា។

ក្នុងឆ្នាំ 2013 ព្រះពុទ្ធព្រះបាង ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីសារមន្ទីរជាតិ ហើយបាននាំយកទៅ Haw Pha Ban ក្នុងបរិវេណព្រះបរមរាជវាំង។  ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​បី​នៃ​បុណ្យ ​ភ្ជុំបិណ្ឌ ឬ​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ឡាវ ព្រះ​បាង​ត្រូវ​ដង្ហែ​ទៅ ​វត្ត​ម៉ៃ ។ នៅទីនោះ គេដាក់តាំងបង្ហាញនៅទីសក្ការៈបូជា ដែលរូបព្រះពុទ្ធត្រូវបានបូជាដោយអ្នកគោរពបូជាក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំឡាវ។

សូម​មើល​ផង​ដែរ

ឯកសារយោង