បច្ចេកវិទ្យា

បច្ចេកវិទ្យា (មកពីពាក្យ បាលី , ដោយឡែក, "ទីទៃ, ដោយខ្លួន"; និងសំស្ក្រឹត , -វិទ្យា) គឺជាការប្រមូលផ្ដុំនៃឧបករណ៍ រួមមានគ្រឿងយន្ត បម្រែបម្រួល ការរៀបចំ និង របៀបវិធានដែលប្រើប្រាស់ដោយមនុស្ស។ វិស្វកម្មគឺជាឯកទេសដែលស្វែងរកសិក្សា និងរចនាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ។ បច្ចេកវិទ្យាជះឥទ្ធិពលដល់មនុស្សគួរឱ្យកត់សំគាល់ក៏ដូចជាសមត្ថភាពរបស់ប្រភេទសត្វផ្សេងៗអាចគ្រប់គ្រង និងសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់ពួកវា។ បច្ចេកសព្ទនេះក៏អាចអនុវត្តជាទូទៅ រឺ ក៏អាចអនុវត្តក្នុងវិស័យឯកទេសណាមួយក៏បាន: ឧទាហរណ៍រួមមាន បច្ចេកវិទ្យាសំណង់ បច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រ និង បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។

ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រភេទមនុស្សបានចាប់ផ្ដើមជាមួយការបំលែងធនធានធម្មជាតិទៅជាឧបករណ៍ប្រដាប់ប្រដាសាមញ្ញៗ។ របកគំហើញខាងបុរេប្រវត្តិនៃរបៀបប្រើប្រាស់ភ្លើងដែលបានបង្កើនប្រភពនៃចំណីអាហារដែលរកបាន និង ការច្នៃប្រឌិតកង់បានជួយមនុស្សក្នុងការធ្វើដំណើរក្នុងនិងគ្រប់គ្រងបរិស្ថានរបស់ខ្លួន។ កិច្ចអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ រួមមានយន្តបោះពុម្ព ទូរសព្ទ និង អន្តរជាល បានបន្ធូរបន្ថយរបាំងរូបខាងទំនាក់ទំនង និងអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សធ្វើអន្តរកម្មដោយសេរីទូទាំងពិភពលោក។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចេកទេសមិនមែនទាំងអស់ទេដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណងសន្តិភាពនោះទេ ការអភិវឌ្ឍសព្វាវុធបានបង្កើនជានិច្ចនូវថាមពលបំផ្លិចបំផ្លាញ បានចម្រើនជឿនលឿនតាមរយៈប្រវត្តិសាស្ត្រ ពីដំបងព្រនង់ ទៅដល់អាវុធនយស្តិ (អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ)។

បច្ចេកវិទ្យាបានជះឥទ្ធិពលដល់សង្គម និង អ្វីៗដែលនៅជុំវិញវាដោយមធ្យោបាយមួយចំនួន។ ក្នុងសង្គមIn many societies, technology has helped develop more advanced economies (including today's global economy) and has allowed the rise of a leisure class. Many technological processes produce unwanted by-products, known as pollution, and deplete natural resources, to the detriment of Earth's environment. Various implementations of technology influence the values of a society and new technology often raises new ethical questions. Examples include the rise of the notion of efficiency in terms of human productivity, a term originally applied only to machines, and the challenge of traditional norms.

Philosophical debates have arisen over the present and future use of technology in society, with disagreements over whether technology improves the human condition or worsens it. Neo-Luddism, anarcho-primitivism, and similar movements criticise the pervasiveness of technology in the modern world, opining that it harms the environment and alienates people; proponents of ideologies such as transhumanism and techno-progressivism view continued technological progress as beneficial to society and the human condition. Indeed, until recently, it was believed that the development of technology was restricted only to human beings, but recent scientific studies indicate that other primates and certain dolphin communities have developed simple tools and learned to pass their knowledge to other generations.

និយមន័យ និងប្រើប្រាស់ 
ព័ត៌មាន

==វិទ្យាសាស្ត្រ, វិស្វកម្ម និង បច្ចេកវិ
ទ្យា==

ប្រវត្តិ 
=== បុរេប្រវត្តិ (— ៥០០០ ឆ្នាំ 
មុន គ.ស) ===

បុរាណប្រវត្តិ (៥០០០ ឆ្នាំ មុន គ.ស—០ គ.ស. )

សម័យប្រវត្តិ (០ គ.ស. — )

បណ្តាវិស័យ

ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និង បច្ចេកវិទ្យា

ផ្គត់ផ្គង់ថវិកា

ផ្គត់ផ្គង់ថវិកាដោយរដ្ឋាភិបាល

ផ្គត់ផ្គង់ថវិកាដោយឯកជន

មិនដើម្បីកំរៃ

បណ្តាការពិនិត្យពិច័យប្រភពសេដ្ខកិច្ចដទៃទៀត

បណ្តាប្រសិទ្ធិភាពនិងបណ្តាកត្តាផ្សេងទៀត

បណ្តាតំលៃ 

    * 6 ប
          o 6.1 Values
          o 6.2 Ethics
          o 6.3 Lifestyle
          o 6.4 Institutions and groups
          o 6.5 International
    * 7 Environment
    * 8 Control
          o 8.1 Autonomous technology
          o 8.2 Government
          o 8.3 Choice
    * 9 Technology and philosophy
          o 9.1 Technicism
          o 9.2 Optimism
          o 9.3 Pessimism
          o 9.4 Appropriate technology
    * 10 Other species

មើលផងដែរ

បណ្តាមនោភាព និងបណ្តាទ្រឹស្តី ក្នុងបច្ចេកវិទ្យា

សេដ្ឋកិច្ចនៃបច្ចេកវិទ្យា

កំណត់សំគាល់

ឯកសារបង្អែក

បណ្តាប្រភពក្រដាស

បណ្តាប្រភពលើខ្សែ

អានបន្តទៀត

បណ្តាខ្សែភ្ជាប់ក្រៅ

បច្ចេកវិជ្ជាគឺជាឧបករណ៏នឹងវិធីដែលមនុស្សប្រើសំរាប់រូបបរិវត្តធម្មជាតិនឹងរស់។
ជាមួយបច្ចេកវិជ្ជាមនុស្សស្វែងរក:
 ម្ហូបអាហារ។
 ស្លៀកពាក់។
 លំនៅ។
 ការការពារ។
 ទំនាក់ទំទង។
 សេចកី្ដរីករាយ។

អត្ថន័យ 

បច្ចេកវិជ្ជាគឺជាការដឹងអំពីជំនាញការនៅ ជាងម៉ាស៊ីនឬឧស្សាហគម្ម។
បច្ចេកវិជ្ជាជាទ្រឹស្ដីនឹងប្រតិបតិ្តរបស់វិទ្យាសាស្រ្ត។

មើលផងដែរ 

 បច្ចេកទេស
 បច្ចេកវិជ្ជាថ្មី

បច្ចេកវិជ្ជា
វិទ្យាសាស្រ្ដ