ពុម្ពអក្សរជាតិថៃ

ពុម្ពអក្សរ​ជាតិ (; ), ឬ​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា SIPA fonts () គឺ​ជា​ក្រុម​នៃ​ពុម្ពអក្សរ ថៃ-ឡាតាំង ចំនួន​ដប់បី ដែល​ត្រូវ​បាន​ចែកចាយ​ដោយឥតគិតថ្លៃ ​និង​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវការ ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេសថៃ ក្រោយ​ពេល​ពុម្ពអក្សរ​ទាំងនេះ​ឈ្នះ​ការប្រកួត​ថ្នាក់ជាតិ​ឆ្នាំ​២០០៧។ ពុម្ពអក្សរ​ទាំង​នេះ រួមទាំង​កំណែ​ផ្សេងៗ​របស់​ពួកវា បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ ការិយាល័យ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឧស្សាហកម្ម​សុហ្វវែរ៍​ជាតិ (អង្គការ​មហាជន) ឬ​ហៅ​ថា SIPA រួម​ជាមួយ​នឹង នាយកដ្ឋាន​ទ្រព្យ​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា តាមរយៈ​គេហទំព័រ f0nt.com ហើយ​អាច​ទាញយក​បាន​ដោយ​មិន​គិត​ប្រាក់​លើ​គេហទំព័រ​នោះ។

ការ​ប្រកួត​ត្រូវបាន​រៀបចំ​ដោយ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី អភិសិទ្ធិ វេជ្ជាជីវៈ ក្រោម​ទស្សនៈ​ដើម្បី​ផ្លាស់ប្ដូរ​ពុម្ពអក្សរ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​ទិញ​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន រួមទាំង​ពុម្ពអក្សរ​ពី​ម៉ៃក្រូសុហ្វ​ដូចជា Angsana New, Browvallia New, Cordia New, និង EucrosiaUPC ដែល​មាន​ប្រើ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៅ​ពេល​នោះ ដោយ​ជំនួស​មក​វិញ​នូវ​ពុម្ពអក្សរ​ដែល​បង្កើត​ដោយ​ជនជាតិថៃ។ ការ​ប្រកួត​កាល​នោះ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គម្រោង​ដែល​លើកឡើង​ដោយ ក្រសួង​តិចណូឡូជី​ព័ត៌មាន​និង​ការ​ទំនាក់ទំនង (បច្ចុប្បន្ន៖ ក្រសួង​ឌីជីថល​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម) ដែល​ហៅ​ថា "គម្រោង​ពុម្ពអក្សរ​មាត្រដ្ឋាន​រាជការ​ថៃ" (โครงการฟอนต์มาตรฐานราชการไทย)។ ក្រសួង​បាន​លើកឡើង​ថា «... បច្ចុប្បន្ន ក្នុង​រាជការ​មាន​ការ​ប្រើ​ពុម្ពអក្សរ​ច្រើន​ផ្សេង​គ្នា ដូច្នេះ​ហើយ​មិនមាន​ស្តង់ដារ​នៅ​ក្នុង​ឯកសារ​ផ្លូវការ​នោះ​ទេ ហើយ​ពុម្ពអក្សរ​ដែល​បាន​មក​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ដែល​ពួកគេ​មាន​សិទ្ធិ​ផ្ដាច់​មុខ អាច​មាន​បញ្ហា​រឿងរ៉ាវ​ប្ដឹង​លើ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​ប្រើប្រាស់​ថែម​ទៀត​ផង»។

នៅ​ថ្ងៃ​ទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១០ គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​បាន​ប្រកាស​ជា​ផ្លូវការ​នូវ​ពុម្ពអក្សរ​ចំនួន​ដប់បី​ឲ្យ​ជា​ពុម្ពអក្សរ​សាធារណៈ ដោយ​ហៅ​ថា "ពុម្ពអក្សរ​ជាតិ"។ រាជការ​ថៃ​ត្រូវ​ប្រើ​ពុម្ពអក្សរ​ទាំង​នេះ ជា​ពិសេស​គឺ​ពុម្ពអក្សរ "TH Sarabun PSK" នៅ​ក្នុង​ឯកសារ​របស់​រដ្ឋ។ ពួកគេ​ក៏​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ការ​ប្រើប្រាស់​ពុម្ពអក្សរ​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​នានា នៅ​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី៥ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ ដែល​នោះ​ជា​ថ្ងៃ​ចម្រើន​ព្រះជន្ម​សម្ដេច ភូមិពលអតុល្យតេជ យាង​ចូល ៨៣ ព្រះវស្សា។ អង្គ​នីតិបញ្ញត្តិ​និង​អង្គតុលាការ​ក៏​ត្រូវបាន​ស្នើសុំ​សម្រាប់​កិច្ច​សហការ​ផងដែរ។

ពុម្ពអក្សរ "Th Sarabun PSK" ត្រូវបាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ឯកសារ​រាជកិច្ច ចាបពី​ខែមករា ឆ្នាំ២០១១ ជំនួស​ឲ្យ​ពុម្ពអក្សរ "Angsana New"។ ឯកសារ​រាជកិច្ច​ដំបូង​ដែល​ប្រើ​ពុម្ពអក្សរ​នេះ គឺ​រាជកិច្ច​លេខ ១២៨ ផ្នែក ១ ក ចុះ​ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០១១ នៅ​ត្រង់ «បទបញ្ជា​ក្រសួង​កំណត់​លក្ខខណ្ឌ​និង​នីតិវិធី​ទទួលស្គាល់​វិញ្ញាបនបត្រ​ប្រភេទ​អាកាសយាន ឬ វិញ្ញាបនបត្រ​ប្រភេទ​បន្ថែម ដែល​ចេញ​ដោយ​រដ្ឋភាគី​នៃ​អនុសញ្ញា​ឬ​ប្រទេស​ដែល​បាន​ធ្វើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជាមួយ​ប្រទេសថៃ ដើម្បី​សុំ​វិញ្ញាបនបត្រ​ចរាចរណ៍​ផ្លូវ​អាកាស ព.ស. ២៥៥៣ (គ.ស. ២០១០)»  ("กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการรับรองใบรับรองแบบอากาศยานหรือใบรับรองแบบส่วนเพิ่มเติมที่ออกโดยรัฐภาคีแห่งอนุสัญญาหรือประเทศที่ได้ทำความตกลงกับประเทศไทย เพื่อขอใบสำคัญสมควรเดินอากาศ พ.ศ. 2553")។

នៅ​ឆ្នាំ​២០១៨ Google Fonts និង​ក្រុមហ៊ុន​ពុម្ពអក្សរ​ក្នុង​ស្រុក ​ខាត់សាន ឌីម៉ាក (Cadson Demak) បាន​កែសម្រួល​ពុម្ពអក្សរ​ជាតិ​ទាំង​អស់ ហើយ​ចេញផ្សាយ​ក្រោម​អាជ្ញាបណ្ណ​ពុម្ពអក្សរ​បើកទូលាយ (Open Font License)។

ពុម្ពអក្សរ "TH Sarabun PSK" ក៏​ត្រូវបាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​រូបសញ្ញា​បច្ចុប្បន្ន​របស់​វិគីភីឌា​ថៃ​ផង​ដែរ។ រូប​សញ្ញា​នេះ​ត្រូវបាន​រចនាដោយ ប្រាជ្ញា សិង្ហតោ (ปรัชญา สิงห์โต) ជា​អ្នក​រចនា​ក្រាហ្វិក​និង​អ្នក​បង្កើត​គេហទំព័រ f0nt.com ដែល​រូបសញ្ញា​នេះ​បាន​ឈ្នះ​នៅ​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៨។

ពុម្ពអក្សរ​ទាំង​ដប់បី​នោះ​រួមមាន៖

Google Fonts 

នៅឆ្នាំ២០១៨ ក្រុមហ៊ុន ខាត់សាន ឌីម៉ាក ដែល​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ក្នុង​ស្រុក បាន​ធ្វើការ​ជាមួយ ​Google Fonts ដើម្បី​កែសម្រួល​ពុម្ពអក្សរ​ជាតិ​ទាំងអស់ ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកវា​មាន​ភាព​ច្បាស់​ជាងមុន​លើ​អេក្រង់ (font hinting), មាន​កម្រាស់​ច្រើន​ជាងមុន, និង​ឲ្យ​ដើរ​ស្រួល​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធ​យូនីកូដ។ ហើយ​ក៏​មាន​ពុម្ពអក្សរ​ថ្មី​មួយ​ទៀត​ដែល​បាន​គំនិត​ពី TH Srisakdi។

យោង

តំណ​ទៅ​ខាងក្រៅ
 SIPA fonts - f0nt.com
 "TH Sarabun New" - f0nt.com
 Suphakit Chaloemlap's idea in designing "TH Sarabun PSK"  - នាយកដ្ឋាន​ទ្រព្យ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា
 Thai National fonts and other Thai fonts on Google Fonts