វត្តពោធិ៍

វត្តពោធិ៍ (, អានថា: វ៉ាត់-ផូ) គឺជាប្រាសាទ (វត្ត) ពុទ្ធសាសនា​ស្មុគស្មាញនៅតំបន់ព្រះនគរ បាងកក ប្រទេសថៃ នៅលើកោះរតនកោសិន្ទ្រ៍ ដោយផ្ទាល់នៅខាងត្បូងព្រះបរមមហារាជវាំង ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា វត្តនៃព្រះពុទ្ធបដិមា ឈ្មោះផ្លូវការគឺ វត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាមរាជវរមហាវិហារ​ (, អានថា: វ៉ាត-ផ្រៈ-ឈេ-តុ-ផុន-វិ-ម៉ុន-ម៉ាំង-ខៈ-ឡា-រ៉ាម-រ៉ាត-វ៉ៈ-រៈ-ម៉ៈ-ហា-វី-ហាន) ឈ្មោះដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅ វត្តពោធិ៍គឺជាគឺជាការបង្រួមនៃឈ្មោះចាស់គឺ វត្តពោធារាម (, អានថា: វ៉ាត-ផូ-ថា-រ៉ាម) 

ប្រាសាទ​នេះ​ស្ថិត​ក្នុង​បញ្ជី​ប្រាសាទ​ទាំង​ 6 ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ ចាត់ជាថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រាសាទរាជវង្សថ្នាក់ទីមួយ​ មានទំនាក់ទំនងជាមួយស្តេចពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក (រាមាទី 1) ទ្រង់ដែលបានសាងសង់ប្រាសាទឡើងវិញនៅលើទីតាំងប្រាសាទពីមុន​ បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រាសាទ​សំខាន់​របស់ទ្រង់ហើយ​ជា​កន្លែង​ដែល​ផេះ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​តម្កល់​​ ប្រាសាទនេះត្រូវបានពង្រីកនៅពេលក្រោយនិងជួសជុលយ៉ាងទូលំទូលាយដោយស្តេចចេស្ដាបតិន្ទ្រ​ (រាមាទី 3) ប្រាសាទ​ជា​កន្លែង​ប្រមូល​ផ្ដុំ​រូប​ព្រះពុទ្ធ​ធំ​បំផុតនៅប្រទេសថៃ រួមទាំងព្រះពុទ្ធបដិមា ប្រវែង 46 ម. ប្រាសាទនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមជ្ឈមណ្ឌលដំបូងបំផុតសម្រាប់ការអប់រំសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយរូបចម្លាក់ថ្មម៉ាបនិងសិលាចារឹកត្រូវបានដាក់នៅក្នុងប្រាសាទសម្រាប់ការណែនាំជាសាធារណៈត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអង្គការយូណេស្កូ នៅក្នុងការចងចាំនៃពិភពលោក ​​មានសាលាពេទ្យថៃ ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាកន្លែងកំណើតនៃការម៉ាស្សាបែបថៃដែលនៅតែបង្រៀន និងអនុវត្តនៅប្រាសាទ 

អ្វីដែលពិសេសទាក់ទងនឹងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ចំពោះវត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាមរាជវរមហាវិហារ គឺថា វត្តនេះ គឺជាទីប្រារព្ធបរមរាជាភិសេក ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម ព្រហ្មបរិរក្ស ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី មុនពេលដែលព្រះអង្គយាងត្រឡប់មកសោយរាជ្យនៅនគរកម្ពុជាជាផ្លូវការផងដែរ។

ដូចលោកអ្នកបានដឹងស្រាប់ហើយ ប្រទេសកម្ពុជាយើងក្រោយសម័យអង្គរបានធ្លាក់ដុនដាបរហូតស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ស្យាមអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍។ កម្ពុជាបានក្លាយជាទីហែកហួររវាងប្រទេសអណ្ណាម និងសៀម។ ក្រោយពេលព្រះករុណា ព្រះហរិរក្សរាមាធិបតី ព្រះអង្គដួង ទ្រង់សុវណ្ណគតទៅ សៀមបានសម្រេចចិត្តគាំទ្រ ព្រះអង្គម្ចាស់រាជាវតី (ព្រះនាមព្រះ នរោត្ដម មុនរាជាភិសេក) ឲ្យឡើងគ្រងរាជ្យនៅកម្ពុជា ដោយចាត់ព្រះរាជ្យពិធីរាជាភិសេកដោយនីតិន័យ នៅក្នុងបរិវេណខាងក្នុងនៃវត្តព្រះជេតុពនវិមលមង្គលារាមរាជវរមហាវិហារ នេះឯង ដោយមានខុនណាងខ្មែរនៅក្រុងទេពមហានគរ ជួយប្រកបពិធីរាជាភិសេកផងទៀត មុនពេលដែលពិធីរាជាភិសេកម្ដងទៀត នៅក្រុងភ្នំពេញ ដោយព្រឹត្តិន័យ។

បន្ទាប់ពីពិធីរាជាភិសេករួច ព្រះអង្គត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រិយ៍ថៃយាងចូលគាល់ ដើម្បីជម្រាបលា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះចមក្លៅចៅយូហួរ ព្រមទាំងបានប្រទានព្រះបរមាភិធេយ្យជា ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ នរោត្ដម ព្រហ្មបរិរក្ស ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី។ បន្ទាប់មករាជការស្យាមបានចាត់ទ័ពជើងទឹកបញ្ជូនព្រះអង្គមកក្រុងកំពត និងបន្តដំណើរមកក្រុងឧត្ដុង្គមានជ័យ និងក្រោយមកពិធីរាជាភិសេកជាព្រះមហាក្សត្រិយ៍កម្ពុជា យ៉ាងពេញលេញតាមបរមខត្តិយរាជប្រពៃណី ត្រូវបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមានតំណាងរាជការបារាំងសេស និងរាជការសៀមចូលរួមផងដែរ៕

ប្រវត្តិសាស្រ្ត

បរិវេណ

ឯកសារយោង 
ប្រាសាទនៅថៃ