រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ​នៅ​និរទេស

រដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន ( RLGE ) គឺជារដ្ឋាភិបាលឡាវដែលកំពុងនិរទេសខ្លួនប្រឆាំងនឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ ។ វា​បង្ហាញ​ថា​នឹង​ស្វែងរក​ការ​បង្កើត​របប​រាជានិយម​អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ក្នុង​ប្រទេស​ឡាវ​ដែល​ធានា​នូវ​សេរីភាព យុត្តិធម៌ សន្តិភាព និង​ភាពរុងរឿង​សម្រាប់ ​ប្រជាជន​ឡាវ ។

អង្គការ 
រដ្ឋាភិបាល​ឡាវ​និរទេសខ្លួន​អះអាងថា ជា​រដ្ឋាភិបាល​ប្រជាធិបតេយ្យ​បណ្តោះអាសន្ន​ដែល​មាន​តំណាង​៨០​នាក់​មកពី​អង្គការ​នយោបាយ​ឡាវ និង​សមាគម​ជ្រើសរើស​ដោយ​ប្រជាជន​ឡាវ​ទាំង​ក្នុង​និង​ក្រៅប្រទេស​។ រដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួនដឹកនាំដោយសាស្រ្តាចារ្យ ខាំផុយ ស្រីសាវត្តី  ដែលអះអាងថាធ្លាប់បម្រើការក្នុងអតីតរដ្ឋាភិបាលឡាវ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទស្វាងវឌ្ឍនានៃប្រទេសឡាវជាអនុប្រធានក្នុងរដ្ឋសភា និងជាសាស្រ្តាចារ្យប្រវត្តិសាស្ត្រឡាវនៅសាកលវិទ្យាល័យស៊ីសាវង្ស ។ នៅឆ្នាំ១៩៧២ លោកបានធ្វើដំណើរទៅ សហរដ្ឋអាមេរិក ជាមួយគណៈប្រតិភូឡាវ ដើម្បីនិយាយជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហេនរី ឃីសស៊ីហ្គឺ ទាក់ទងនឹងសន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញាទីក្រុងហ្សឺណែវ ដែលបានស្នើឡើងជាបន្តបន្ទាប់។

ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានយោបាយជាតិនៅនិរទេស ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា ដឹកនាំដោយ ឯកឧត្តម ព្រះយ៉ា ស្រីថីដេត (ស្ថាត ស្រីថីប៊ុន) អតីតអភិបាលប្រទេសឡាវ អតីតសមាជិកសភាឡាវ និងជាអតីតប្រធានគណៈកម្មការនយោបាយ និងច្បាប់នៃសភាជាតិឡាវ។

កង​កម្លាំង​ការពារ​ភូមិន្ទ​ឡាវ​ក្រោមរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន អះអាង​ថា​ដឹកនាំ​ដោយ​ឧត្តមសេនីយ ស្វាង វង្សស្វាត អតីត​វរសេនីយ៍ឯក​នៃ ​កងទ័ព​ភូមិន្ទ​ឡាវ និង​ជា​មេបញ្ជាការ​យោធា​នៃ​រណសិរ្ស​រំដោះ​ជាតិ​ឡាវ (LPNLF)។  

តាម​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា សមាជិករាជវង្ស ​ឡាវ​តែ​ម្នាក់​គត់​ដែល​កាន់​មុខ​តំណែង​ក្នុងរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន គឺ​ឧត្តម​សេនីយ៍​ទោ ព្រះអង្គម្ចាស់ (សាដូចៅជ័យ) មុនីវាម៉ាន់គិនដាម៉ាវាម៉ាន់ [មុនីវង្សគិនដាវង្ស]។ គាត់​ជា​អនុប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​នយោបាយ​ជាតិ​កំពូល​នៅ​និរទេស​រហូត​ដល់​គាត់​ទទួល​មរណភាព​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៤។ ព្រះអង្គម្ចាស់មុនីវង្ស គិនដាវង្ស ប្រសូតនៅឆ្នាំ ១៩២៨ បានទទួលការអប់រំនៅសាលាមន្ត្រីកម្មវិធី (EOA) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៣ ព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងជាឧត្តមសេនីយទោនៃកងទ័ពភូមិន្ទឡាវ។ ព្រះបិតារបស់ព្រះអង្គម្ចាស់មុនីវង្ស គីនដាវង្ស គឺព្រះអង្គម្ចាស់ ព្រះបាទ គិនដាម៉ាវាម៉ាន់ [គិនដាវង្ស] ដែលជាប្រតិភូសម្រាប់ប្រទេសលាវខាងលើ និងជាតំណាងព្រះអង្គម្ចាស់ទៅរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ននៃប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦ ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ គីនដាវង្ស បានធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចាប់ពីថ្ងៃទី ២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៤៦ រហូតដល់ថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៤៧ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពីឆ្នាំ ១៩៤៧ ដល់ ១៩៤៨។ ព្រះអង្គម្ចាស់គិនដាវង្សគឺជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ចៅឧបរាជប៊ុនខង ដែលជាអនុស្តេចចុងក្រោយនៃហ្លួងព្រះបាង និងជាក្មួយរបស់ព្រះបាទស៊ីសាវង្ស។ ព្រះអង្គម្ចាស់ គីនដាវង្ស ក៏ជាប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ផេតសារាជ រតនាវង្សា ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសឡាវ ពីឆ្នាំ ១៩៤២ ដល់ ១៩៤៥ និងជាអនុប្រធានទី១ និងចុងក្រោយនៃព្រះរាជាណាចក្រឡាវ និងជាប្អូនរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ សុវណ្ណភូមា ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រឡាវជាច្រើនដងពីឆ្នាំ ១៩៥១-១៩៥៤, ១៩៥៦-១៩៥៨, ១៩៦០ និង ១៩៦២-១៩៧៥ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
រដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន (RLGE) តាមសេចក្តីរាយការណ៍ត្រូវបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី ៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០០៣ យោងតាមខ្លួនវាផ្ទាល់។ នៅថ្ងៃទី 16 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2003 ដោយការអនុញ្ញាតពីរដ្ឋលេខាធិការនៃរដ្ឋអូរីហ្គេន រដ្ឋាភិបាលឡាវនៅនិរទេសត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្រោមច្បាប់សាជីវកម្មមិនរកប្រាក់ចំណេញអូរីហ្គេន ។ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ រដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមសេរីនៅទីក្រុងសាន់តាអាណា រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ដើម្បីចាប់ដៃគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរជាមួយនឹងគោលដៅរួមគ្នាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងប្រទេសឡាវ និងវៀតណាម។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ រដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន ត្រូវបានផ្តល់អោយទស្សនិកជនជាមួយការិយាល័យលេខាធិការដ្ឋានអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងញូវយ៉ក អមដោយទស្សនិកជនជាមួយក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ។

នៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៣ រដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួនតាមសេចក្តីរាយការណ៍បានអះអាងថា សន្និសីទថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីកំណែទម្រង់មួយត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងម៊ូហ្វ្រីសប៊ូរូ រដ្ឋតេណេស្សុី សហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់ការប្រកាសជាផ្លូវការអំពីគោលនយោបាយ និងរបៀបវារៈជាតិរបស់ខ្លួន។ កំណែទម្រង់លើកទីពីរត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៤ នៅទីក្រុងឡាសវេហ្គាស  រដ្ឋណេវាដា សហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់ការប្រកាសជាផ្លូវការនៃការស្តារ និងការរស់ឡើងវិញនៃកងទ័ពជាតិឡាវក្នុងទម្រង់ដូចគ្នានឹងវារហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ ។ កំណែទម្រង់ទីបីត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០០៤ នៅទីក្រុងសាន់ឌីអាហ្គោ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក។ កំណែទម្រង់លើកទីបួនត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៥ នៅទីក្រុងសាក្រាម៉ង់តូ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ សមាជិកនៃរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន បានបោះឆ្នោតឱ្យឯកឧត្តម ខាំផុយ ស្រីសាវត្តី បន្តអាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរាជរដ្ឋាភិបាលឡាវដែលកំពុងនិរទេសខ្លួន។ កំណែទម្រង់ទីប្រាំត្រូវបានអនុម័តនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០០៥ នៅទីក្រុងហ្វ្រេសណូ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន បានសម្រេចចិត្តទទួលយកដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យ ជនជាតិភាគតិចហ្មុង ចូលទៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួន ។ កំណែទម្រង់ទីប្រាំមួយត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១០ នៅទីក្រុងញូអ៊ីបេរី ក្នុងរដ្ឋលូស៊ីយ៉ាណា ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ សមាជិកនៃរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេសខ្លួនបានបោះឆ្នោតឱ្យឯកឧត្តម ខាំផុយ ស្រីសាវត្តី បន្តអាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរាជរដ្ឋាភិបាលឡាវដែលកំពុងនិរទេសខ្លួនរហូតដល់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡាវត្រូវបានស្តារឡើងវិញ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះរដ្ឋាភិបាលឡាវនិរទេស បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈលេខ . PMO/០៦០/២០១០ ផ្អែកលើសេចក្តីសម្រេចរបស់សភាសហរដ្ឋអាមេរិកលេខ ២៤០, ១៦៩, ៣០៩, ៣១៨, ២០៤ និងសេចក្តីសម្រេចរបស់សភាអឺរ៉ុបស្តីពីប្រទេសឡាវ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០២ និងដើម្បីសង្កេតមើល កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងហ្សឺណែវ ឆ្នាំ១៩៥៤ និង ១៩៦២ ស្តីពីប្រទេសឡាវ ក្រោមលក្ខខណ្ឌជាក់ស្តែងនៃ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននៅប្រទេសឡាវ និងការដោះស្រាយបញ្ហារបស់ឡាវដោយសន្តិវិធី និងនយោបាយ យើងប្រជាជនជាតិនិយមឡាវ សូមប្រកាសទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងប្រជាជនឡាវក្នុង និងក្រៅប្រទេសថា រាជរដ្ឋាភិបាលឡាវត្រូវបានស្តារ និងរស់ឡើងវិញដើម្បីទទួលយក។ ទំនួលខុសត្រូវទាំងស្រុងលើកិច្ចការលើប្រទេសឡាវ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រជាជនទទួលបន្ទុករដ្ឋាភិបាលនិរទេសខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្ន។

ឯកសារយោង