អំណាចកណ្តាល

នៅក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ អំណាចកណ្តាល គឺជារដ្ឋអធិបតេយ្យដែលមិនមែនជា មហាអំណាច ឬ មហាចក្រអំណាចនោះទេ ប៉ុន្តែនៅតែមានឥទ្ធិពលធំ ឬមធ្យម និងការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។

គំនិតនៃ "អំណាចកណ្តាល" មានតាំងពីដើមកំណើតនៃប្រព័ន្ធរដ្ឋអឺរ៉ុប។ នៅចុងសតវត្សទី 16 អ្នកគិតនយោបាយអ៊ីតាលី ជីអូវ៉ាមនី បូតេរ៉ូ បានបែងចែកពិភពលោកជាបីប្រភេទនៃរដ្ឋ: grandissime (អាណាចក្រ ), mezano (អំណាចកណ្តាល) និង piccioli ( អំណាចតូច ) ។ យោងទៅតាមលោកបូតេរ៉ូ មហាអំណាច ឬអំណាចកណ្តាល "មានកម្លាំង និងសិទ្ធិអំណាចគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឈរដោយខ្លួនឯងដោយមិនត្រូវការជំនួយពីអ្នកដទៃ" ។

បញ្ជីនៃអំណាចកណ្តាល 
ដូចប្រទេសមហាអំណាចដែរ មិនមានការព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆ័ន្ទក្នុងចំណោមអាជ្ញាធរថាប្រទេសណាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចកណ្តាលនោះទេ។ បញ្ជីជារឿយៗជាកម្មវត្ថុនៃការជជែកវែកញែកច្រើន ហើយមានទំនោរដាក់ប្រទេសធំៗប្រៀបធៀប (ឧ អាហ្សង់ទីន ) រួមជាមួយនឹងក្រុមតូចៗ (ឧ ប្រទេសន័រវេស )។  ច្បាស់ណាស់មិនមែនអំណាចកណ្តាលទាំងអស់សុទ្ធតែមានឋានៈស្មើគ្នានោះទេ។ មួយចំនួនត្រូវបានចាត់ទុកថាជា មហាអំណាចក្នុងតំបន់ និងជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេសទាំង២០ (ឧ ប្រទេសអូស្ត្រាលី ) ខណៈពេលដែលប្រទេសផ្សេងទៀតអាចចាត់ទុកថាជា មហាអំណាចតូច (ឧ សាធារណរដ្ឋឆេក )។  មហាអំណាច​កណ្តាល​ធំៗ​មួយចំនួន​ក៏​មាន​តួនាទី​សំខាន់​នៅក្នុង ​អង្គការសហប្រជាជាតិ និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ផ្សេងទៀត​ដូចជា អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ជាដើម។

ខាងក្រោមនេះគឺជាបញ្ជីប្រទេសចំនួន ៥២ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រទេសមហាអំណាចកណ្តាលដោយអ្នកសិក្សា ឬអ្នកជំនាញផ្សេងទៀត នៅចំណុចមួយចំនួនក្នុងគ្រាមួយចាប់តាំងពី សម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចកណ្តាលដោយអ្នកសិក្សា ឬអ្នកជំនាញផ្សេងទៀត (សមាជិកនៃ សេដ្ឋកិច្ចធំៗរបស់ជី-២០ មានអក្សរដិត លើកលែងតែ រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​សហភាព​អឺរ៉ុប ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចូល​រួម​ក្រោម​ការ​ចូល​ជា​សមាជិក​សមូហភាព​របស់សហភាពអឺរ៉ុប)៖ 

• ទ្វីបអាហ្វ្រិក (ប្រទេសចំនួនប្រាំពីរ)

-អាល់ហ្ស៊េរី

-អង់ហ្គោឡា 

-អេស៊ីប 

-អេត្យូពី 

-ម៉ារ៉ុក 

-នីហ្សេរីយ៉ា 

-អាហ្វ្រិកខាងត្បូង 

• ទ្វីបអាស៊ី (ប្រទេសចំនួនម្ភៃ) 

-បង់ក្លាដែស

-កូរ៉េខាងជើង

-ឥណ្ឌូនេស៊ី

-អ៊ីរ៉ាក់ 

-អ៊ីរ៉ង់ 

-អ៊ីស្រាអែល 

-កាហ្សាក់ស្ថាន 

-គុយវ៉ែត 

-ម៉ាឡេស៊ី 

-ប៉ាគីស្ថាន 

-ហ្វីលីពីន 

-កាតា 

-កូរ៉េខាងត្បូង  

-អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត 

-សិង្ហបុរី 

-តៃវ៉ាន់

-ថៃ 

-វៀតណាម 

-តួក

គី

-សហព័ន្ធ​អារ៉ាប់រួម

• ទ្វីបអាមេរិក

ឯកសារយោង