ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក

ការសម្លាប់រង្គាលបាជូក គឺជាការសម្លាប់រង្គាលដែលធ្វើឡើងដោយកងទ័ពរំដោះកម្ពុជា ( ខ្មែរក្រហម ) ពីថ្ងៃទី១៨ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៨ នៅឃុំបាជូក ខេត្តមាត់ជ្រូក ប្រទេសវៀតណាម(ដែនដីកម្ពុជាក្រោម) បានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន ៣.១៥៧នាក់។ កងទ័ពខ្មែរក្រហមដែលបានឈ្លានពានវៀតណាមបាននាំអ្នកភូមិក្នុងតំបន់ទៅកាន់ប្រាសាទ និងសាលារៀនដើម្បីធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់ពួកគេ។ អ្នកស្រុក​ដែល​ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ភ្នំ​នៅ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ក៏​ត្រូវ​គេ​កាប់​សម្លាប់​យ៉ាង​ព្រៃផ្សៃ​ដែរ។ ជនរងគ្រោះស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវបានបាញ់ ចាក់ ឬកាត់ក្បាល។  

ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកត្តាជំរុញ ដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់វៀតណាម ចូលឈ្លានពាន ប្រទេសកម្ពុជា នៅចុងឆ្នាំនោះដែលនឹងនាំឱ្យបណ្ដាញ  របបខ្មែរក្រហម ទម្លាក់ចោលទាំងមេដឹកនាំ ប៉ុល ពត ។

ផ្ទៃខាងក្នុង 
កុម្មុយនិស្តនៅវៀតណាម និងកម្ពុជាបានចងសម្ព័ន្ធមិត្តដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីឡើងកាន់អំណាច ថ្នាក់ដឹកនាំខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមបោសសម្អាតបុគ្គលិកដែលបណ្តុះបណ្តាលដោយវៀតណាម ហើយបន្ទាប់មកចាប់ផ្តើមឈ្លានពានវៀតណាម។  នៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៧៥ កងទ័ពខ្មែរក្រហមបានចូលលុកលុយកោះត្រល់,   បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ពួកគេបានកាន់កាប់កោះថជូ ដោយបានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន៥២៨នាក់ ហើយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ពួកគេត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (PAVN) ។ 

ទោះបីជាមានជម្លោះក៏ដោយ មេដឹកនាំនៃប្រទេសវៀតណាម និងកម្ពុជាដែលបានបង្រួបបង្រួមគ្នាមានការផ្លាស់ប្តូរការទូតជាសាធារណៈជាច្រើនដងក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៧៦ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរបស់ពួកគេ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមការវាយប្រហារឆ្លងព្រំដែន។ ការវាយប្រហារឆ្លងព្រំដែនបានកើតឡើងនៅខេត្តក្រមួនស នៅថ្ងៃទី១៥-១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៧ និងនៅខេត្តមាត់ជ្រូក ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ជាមួយនឹងការវាយប្រហារបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា និងថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា បានសម្លាប់ជនស៊ីវិលចំនួន២២២ នាក់ នៅក្នុងការវាយប្រហារនៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា។ ខ្មែរក្រហមបានបាញ់ផ្លោង ចូវដុក រាជធានីនៃខេត្តអានយ៉ាង។   នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៧ ក្នុងពិធីបុណ្យពាក់កណ្តាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ ខ្មែរក្រហមបានបើកការវាយប្រហារតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម ដែលមានជម្រៅប្រហែល១០គីឡូម៉ែត្រចូលទៅក្នុងទឹកដីនៃ ខេត្តរោងដំរី ដោយបានសម្លាប់អ្នកស្រុកចំនួន ៥៩២នាក់។

ការសម្លាប់រង្គាល 
នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៨ កងទ័ពរំដោះកម្ពុជាបានឆ្លងព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម ហើយឡោមព័ទ្ធទីក្រុងបាជូក  ពីព្រំដែន ដោយកាត់ផ្លូវទាំងអស់ដែលចូលទៅក្នុងទីក្រុង។ ខ្មែរក្រហម​ចាប់​ផ្តើម​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​មួយ​ទៅ​ផ្ទះ​មួយលួចយក ​វត្ថុ​មាន​តម្លៃ និង​សម្លាប់គោក្របី មុន​នឹង​ដុត​ផ្ទះ​ចោល​អស់។  ជនស៊ីវិលណាក៏ដោយដែលត្រូវបានទាហានខ្មែរក្រហមចាប់បាននោះ ត្រូវបានប្រមូលចូលទៅក្នុងសាលារៀន និងវត្ត ហើយត្រូវបានសម្លាប់ដោយអាវុធជាច្រើនគ្រាប់។ ជន​ស៊ីវិល​ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់ និង​កាត់​បំពង់ក ឬ​ត្រូវ​គេ​វាយ​ដោយ​ដំបង។ ក្មេងៗ​ត្រូវ​បាន​បោះឡើងលើអាកាស ហើយ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​កាត់​ដោយ​កាំ​បិត។ ស្ត្រី​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​រំលោភហើយ​យកប្រដាប់​ភេទ​រហូត​ដល់​ស្លាប់។  ជនស៊ីវិលជាច្រើនបានព្យាយាមលាក់ខ្លួននៅក្នុង វត្តតាំប៊ូ និង ភីឡាយ នៅក្នុងទីក្រុងដែលពួកគេគិតថាពួកគេនឹងមានសុវត្ថិភាព។  ខ្មែរក្រហមបានឡោមព័ទ្ធវត្តយ៉ាងលឿន ហើយចាប់ផ្តើមបាញ់ចូលទៅក្នុងនោះ ដោយបានសម្លាប់មនុស្ស ៨០នាក់។ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ១០០នាក់បានព្យាយាមចុះចាញ់ទាហានខ្មែរក្រហម ហើយត្រូវបានសម្លាប់រង្គាលភ្លាមៗ។ នៅវត្តតាំប៊ូ មនុស្សប្រហែល ៨០០នាក់ត្រូវបានដង្ហែចេញពីអាគារចូលទៅក្នុងវាលរហោស្ថានហើយត្រូវបានសម្លាប់។ ជនស៊ីវិលជាច្រើនបានរត់គេចពីការសម្លាប់រង្គាលនៅក្នុងទីក្រុង ហើយព្យាយាមលាក់ខ្លួននៅក្នុងរូងភ្នំនៅខាងក្រៅទីក្រុង។ ខ្មែរក្រហមដោយប្រើសត្វឆ្កែតាមដានបានដើរតាមជនស៊ីវិលចូលទៅក្នុងរូងភ្នំ ដោយគប់គ្រាប់បែកដៃ និងបាញ់នៅខាងក្នុងដើម្បីសម្លាប់ជនស៊ីវិលដែលកំពុងលាក់ខ្លួន។  ដល់ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ខ្មែរក្រហមបានដកថយពីទីក្រុង មុនពេលដែលកងទ័ពវៀតណាមបង្ហាញការបន្សល់ទុកគ្រាប់មីន ដែលបានសម្លាប់ ឬរបួស ២០០ នាក់ទៀត។  នៅចុងបញ្ចប់នៃការសម្លាប់រង្គាលជនស៊ីវិល ៣ ១៥៧ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។

ផលវិបាក 
នៅចុងឆ្នាំ១៩៧៨ ប៉ុល ពត បានប្រើកងពលចំនួន ១០ ដើម្បីរៀបចំការឈ្លានពានពេញទំហឹងប្រឆាំងនឹងវៀតណាម។ ក្នុងបរិបទនេះ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ការិយាល័យនយោបាយនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម និងគណៈកម្មាធិការយោធាមជ្ឈិមបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចចូលជាផ្លូវការនូវសង្រ្គាមឥណ្ឌូចិនលើកទី 3 និងផ្ដួលរំលំរបបប៉ុលពត។ ជំនួសឱ្យការដកថយទៅកាន់តំបន់ដែលមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់សង្គ្រាមទ័ពព្រៃរយៈពេលវែងតាំងពីដើមដំបូង ដោយវាយតម្លៃកម្លាំងខ្លួនឯងខ្លាំងពេកកងកម្លាំងបដិវត្តន៍កម្ពុជា (KRA) ភាគច្រើនបានប្រឈមមុខនឹងកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (PAVN)  ដោយងាយចាញ់ដោយយោធាវៀតណាមដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនជាងនេះ។ ក្នុងរយៈពេល ២ សប្តាហ៍។ ខ្មែរក្រហមបានដួលរលំយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយត្រូវបានផ្ដួលរំលំនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ នៅពេលដែលវាបានភៀសខ្លួនឆ្លងព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ ហើយបានចូលទៅលាក់ខ្លួន ដូច្នេះការបញ្ចប់របបប្រល័យពូជសាសន៍កម្ពុជាទាំងមូល។

អនុស្សាវរីយ៍ 
ក្រោយ​សង្គ្រាម​នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៩ រដ្ឋាភិបាល​ខេត្តមាត់ជ្រូក បាន​សាងសង់​ទីបញ្ចុះសព​អ្នក​ស្លាប់​នៅបាជូក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃទី១៥ និងទី១៦ នៃថ្ងៃតាមច័ន្ទគតិ ពិធីបូជាសមូហភាពត្រូវបានប្រារព្ធឡើងសម្រាប់អ្នកស្លាប់។ ទីបញ្ចុះសព និងប្រាសាទពីរដែលប្រើសម្រាប់ការសម្លាប់រង្គាលត្រូវបានចុះបញ្ជីជាទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ។   ក្នុង​ឆ្នាំ២០១១ ខេត្តមាត់ជ្រូក បាន​បែង​ចែក​ប្រាក់​ចំនួន ៣០ពាន់​លាន ​វៀតណាម​ដើម្បី​កសាង​ទីបញ្ចុះសព​ជន​រង​គ្រោះ​ឡើងវិញ។ ទីបញ្ចុះសពមានផ្ទៃដី ៥ហិកតា រួមទាំងទីបញ្ចុះសពទំហំ ៥០០ម៉ែត្រការ៉េ។ ផ្នូរ និង​សាល​រំលឹក​ដាក់​តាំង​រូបភាព និង​វត្ថុ​នានា​នៃ​កន្លែង​កើតហេតុ។  សាលមហោស្រព បង្ហាញរូបថតនៃកន្លែងកើតហេតុ និងលំពែង ដំបង និងអាវុធផ្សេងទៀតដែលខ្មែរក្រហមប្រើដើម្បីអនុវត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍   ហើយបន្ទប់បញ្ចុះសពផ្ទុកសាកសពជនរងគ្រោះនៃអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ដែលមិនទាន់ប្រមូលបានចំនួន ១១៥៩នាក់ ដែលក្នុងនោះ លលាដ៍ក្បាលចំនួន១០១៧ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់តាមអាយុរបស់ពួកគេ។ និងការកំណត់អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ  រួមទាំងទារកចំនួន ២៩ នាក់ ក្មេងស្រី ៨៨នាក់ អាយុ ១៦-២០ ឆ្នាំ ស្ត្រី ១៥៥ នាក់ដែលមានអាយុ ២១-៤៤ ឆ្នាំ ស្ត្រី ១០៣នាក់ដែលមានអាយុពី ៤១-៦០ ឆ្នាំ ៨៦ នាក់ស្ត្រីអាយុលើសពី ៦០ឆ្នាំ និងបុរស ២៣នាក់ដែលមានអាយុពី ១៦-២០ ឆ្នាំ បុរស ៧៩នាក់ដែលមានអាយុពី ២១-៦០ ឆ្នាំ។ ៤០, ១៦២ បុរសដែលមានអាយុ 41-60 និង 38 នាក់ដែលមានអាយុលើសពី 60,  សាកសពជនរងគ្រោះដែលនៅសេសសល់ត្រូវបានកប់ដោយសាច់ញាតិរបស់ពួកគេឬត្រូវបានទុកនៅក្នុងរូងភ្នំដំរី។ ដោយ​សារ​រន្ធ​ខ្លះ​ជ្រៅ​ពេក​មិន​អាច​លើក​អដ្ឋិធាតុ​ចេញ​បាន សាច់​ញាតិ​ត្រូវ​ចាក់​ដី​ពេញ​រន្ធ។

ឯកសារយោង 

ខ្មែរក្រហម