ឧទ្យានជាតិបាច់ម៉ា

ឧទ្យានជាតិបាច់ម៉ា (  ) គឺជា​តំបន់​ការពារ​មួយ​នៅ​ភាគ​កណ្តាលប្រទេសវៀតណាម ជិត​ទីក្រុងហ្វេ ដែលគ្របដណ្តប់ផ្ទៃដី ២២០ គីឡូម៉ែត្រ ២ និង​មាន​តំបន់​បី៖ តំបន់​ស្នូល​ការពារ​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង តំបន់​រដ្ឋបាល និង​តំបន់​ការពារ។

នៅឆ្នាំ២០០៤ ឧទ្យាននេះត្រូវបានពិចារណាសម្រាប់ការពង្រីកដើម្បីបង្កើតច្រករបៀងពីព្រំដែនឡាវ ទៅកាន់សមុទ្រ។

ឧទ្យាននេះអាចចូលបានដោយថ្មើរជើង កូនម៉ូតូ ឬជាមួយរថយន្តរបស់មគ្គុទ្ទេសក៍ឧទ្យាន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
នៅឆ្នាំ១៩៣២ កំពូលភ្នំបាច់ម៉ាត្រូវបានជ្រើសរើសដោយវិស្វករជនជាតិបារាំងញីរ៉ាដ៍(Girard) ឱ្យក្លាយជាស្ថានីយ៍ភ្នំសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងអាណានិគមហ្វេ។ នៅឆ្នាំបន្ទាប់ ភូមិមួយ រួមទាំងវីឡា និងសណ្ឋាគារចំនួន១៣៩ ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​អ្នក​ឈប់​សម្រាក និង​ជៀសវាង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ចោត  ផ្លូវទៅកាន់ទីក្រុងធំបន្ទាប់ មានការិយាល័យប្រៃសណីយ៍ ផ្សារ និងមន្ទីរពេទ្យ។ នៅឆ្នាំ១៩៣៧ ចំនួនផ្ទះវិស្សមកាលបានកើនឡើងដល់១៣៩ ហើយវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ដាឡាត់នៃភាគកណ្តាលវៀតណាម" ។ អ្នកទស្សនាភាគច្រើនគឺជាវីអាយភីជនជាតិបារាំងលំដាប់ខ្ពស់។ មិនគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលទេដែលវៀតមិញបានព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីបំផ្លាញថ្ងៃឈប់សម្រាក - តំបន់នេះបានឃើញការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំងនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០។ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យពីបារាំង បាច់ម៉ាត្រូវបានបំភ្លេចចោល ហើយវីឡាត្រូវបានបោះបង់ចោល។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ពួក​គេ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​ខូច​ខាត​ទាំង​ស្រុង ហើយ​នៅ​សល់​តែ​ជញ្ជាំង​ថ្ម​មួយ​ចំនួន​ប៉ុណ្ណោះ។ នៅកម្ពស់១២៥០ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ ឧទ្យានជាតិគឺជាកន្លែងសម្រាកនៅរដូវក្តៅដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ជនជាតិវៀតណាម ដែលមកទទួលអារម្មណ៍ធូរស្រាលនៃសីតុណ្ហភាពដ៏ត្រជាក់របស់បាច់ម៉ា។

តំបន់ជុំវិញបាច់ម៉ា ត្រូវបានការពារជាលើកដំបូងជាព្រៃបម្រុងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៧ ហើយត្រូវបានប្រកាសជាតំបន់ការពារដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមខាងត្បូង ក្នុងឆ្នាំ១៩៦២។ នៅឆ្នាំ១៩៨៦ តំបន់នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាឧទ្យានជាតិ ។ ព្រៃឈើនៃឧទ្យាន ដូចជា ឧទ្យានជាតិកាត់ទៀន បានទទួលរងពីការប្រើប្រាស់សារធាតុបន្សាបពណ៌ទឹកក្រូចដូចជា ភ្នាក់ងារទឹកក្រូច ក្នុងអំឡុង សង្គ្រាមវៀតណាម ។

ជីវៈចម្រុះបាច់ម៉ា 
ឧទ្យានជាតិបាច់ម៉ា ស្ថិតនៅលើជួរភ្នំអណ្ណាម និងជាកន្លែងមួយក្នុងចំនោមកន្លែងសើមបំផុតនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ភ្នំរបស់វាត្រូវបានផ្សំឡើងជាចម្បងពី ថ្មក្រានីត ហើយសណ្ឋានដីរបស់ឧទ្យានជាទូទៅគឺចោតខ្លាំង។

ទីតាំងរបស់បាច់ម៉ា នៅព្រំដែនជីវភូមិសាស្ត្រ រវាងភាគខាងជើង និងភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម រួមផ្សំជាមួយនឹងជម្រកផ្សេងៗរបស់វា ចាប់ពីឆ្នេរសមុទ្រ រហូតដល់ភ្នំខ្ពស់ មានន័យថា ឧទ្យាននេះសម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះ ។ វាមានទីតាំងនៅក្នុងតំបន់ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃភាពចម្រុះនៃរុក្ខជាតិក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ ប្រភេទបន្លែសំខាន់ៗគឺ ព្រៃបៃតងសើម និង ព្រៃម៉ុងតាន ក៏ដូចជាតំបន់ វាលស្មៅ និងតំបន់ដែលមានការរំខានពីមនុស្សខ្ពស់។

ថនិកសត្វនៃឧទ្យាននេះមិនត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់ទេ ទោះបីតាមប្រវត្តិសាស្ត្រវាកាន់កាប់ប្រភេទសត្វសំខាន់ៗដូចជា ដំរីអាស៊ី ទោចថ្ពាល់ស និង ទោចក្រហម ។ វា​ក៏​ការពារ​ប្រភេទ​សត្វ​ស្លាប​សំខាន់ៗ ជាពិសេស ​សត្វ​ពាហនៈ ​របស់​ប្រទេស​វៀតណាម ដូចជា ​សត្វ​ចង្រៃ​របស់វៀតណាម សត្វ​ស្លាបអណ្ណាម និង ​សត្វ​ស្លាប​របស់មាន់ព្រៃ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​គិត​ថា​ផុត​ពូជ។

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ