ខេត្តប៊ិញឌិញ

ខេត្តប៊ិញឌិញ ឬ វិជ័យ គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តំបន់ឆ្នេរ​ភាគ​កណ្តាល​ភាគ​ខាង​ត្បូងប្រទេស​វៀតណាម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សម័យចម្ប៉ា 

ខេត្តប៊ិញឌិញ ប្រហែល​ជា​កន្លែង​មួយ​ដែល​ជនជាតិ​ចាម​បាន​មក​ដល់​ប្រទេស​វៀតណាម​មុន​គេ។  ភូមិសាស្ត្រ​អំណោយផល​របស់​វា​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កើនឡើង​នៃកំពង់ផែ​ចាម​នៃនៃធីណសដែល​ជា​កន្លែង​ដែលគ្វីញើន បច្ចុប្បន្ន​ស្ថិត​នៅ​។ ទីក្រុង-រដ្ឋ វិជ័យ មានទីតាំងនៅជុំវិញកំពង់ផែនេះ និងទីក្រុងសំខាន់ ដែលស្ថិតនៅលើដីគោកបន្ថែមទៀត។ មជ្ឈមណ្ឌល​របស់​វា​ស្ថិត​នៅ​តំបន់​ទំនាប​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ខេត្តប៊ិញឌិញ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយស្ថាបត្យកម្មរបស់វាបញ្ជាក់ថាវាមិនមានសារៈសំខាន់រហូតដល់សតវត្សទីដប់មួយឬសតវត្សទីដប់ពីរ។ 

ស្ថាបត្យកម្មរបស់វិជ័យក៏សម្គាល់វាពីមជ្ឈមណ្ឌចំប៉ាដទៃទៀតដែរ ដោយសារវាប្រើការផ្សំនៃថ្មនិងធាតុឥដ្ឋ  ខណៈដែលរចនាសម្ព័ន្ធចាមផ្សេងទៀតភាគច្រើនប្រើតែឥដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។ នេះបង្ហាញពីឥទ្ធិពលខ្លះពីអង្គរ កម្ពុជា ។  វាក៏ចង្អុលបង្ហាញផងដែរអំពីភាពសម្បូរបែបនៃកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិជ័យ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងមជ្ឈមណ្ឌលថាមពលចំប៉ាដទៃទៀត ពីព្រោះការកែច្នៃថ្មសម្រាប់ការសាងសង់គឺប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មច្រើនជាងការផលិតឥដ្ឋ។ 

វិជ័យ បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមផ្សេងៗជាមួយប្រទេសជិតខាង។ សង្រ្គាមធំៗត្រូវបានប្រយុទ្ធជាមួយអង្គរ (ឥឡូវប្រទេសកម្ពុជា) នៅសតវត្សទី១២ និង១៣ ។ ជុំវិញ​ពេល​នេះ វិជ័យ​ទំនង​ជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ។ ហើយ​នៅ​ពេល​ខ្លះ​សូម្បី​តែ​ត្រួតត្រា​ដោយព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័នទី៧ ។  សង្គ្រាមធំៗជាមួយវៀតណាមត្រូវបានវាយប្រយុទ្ធគ្នានៅឆ្នាំ១០៦៩ ហើយម្តងទៀតនៅសតវត្សទី១៥ ដែលនៅទីបំផុតនាំទៅដល់ការបរាជ័យរបស់វីជ័យនិងការបាត់បង់ចម្ប៉ានៅឆ្នាំ១៤៧១។

រាជវង្សតៃសឺន 
រាជវង្សតៃសឺន មានដើមកំណើតមកពីខេត្តប៊ិញឌិញ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមស្រុកតៃសឺនដែលអ្នកគ្រប់គ្រងមកពី  រាជធានីគ្វីញើន បានបម្រើការជារាជធានីរបស់ពួកគេរហូតដល់សង្រ្គាមស៊ីវិលវៀតណាមឆ្នាំ១៧៨៩-១៨០២ នៅពេលដែលខេត្តនេះត្រូវបានវាយលុកដោយសង្រ្គាម ហើយរាជវង្សបានដួលរលំ។

ឈ្មោះចិន-វៀតណាមរបស់វា (Hán tự:平定) បកប្រែថា "ស្ងប់ស្ងាត់" ឬ "អនុគ្រោះ" ។

ឯកសារយោង