ឈៀងរ៉ាយ

ឈៀងរ៉ៃ (    ,  ;    , Northern Thai pronunciation: [t͡ɕīəŋ.hai] ) គឺជាទីក្រុងធំជាងគេនៅភាគខាងជើងនៃ ប្រទេសថៃ ដែលមានប្រជាជនប្រហែល 200,000 នាក់។ វាមានទីតាំងនៅ មឿងឈៀងរ៉ាយ ខេត្តឈៀងរ៉ាយ ។ ឈៀងរ៉ៃ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជា​រាជធានី​ក្នុង​រជ្ជកាល ​ស្តេច ​មុាំងរ៉ាយក្នុង​ឆ្នាំ ១២៦២ គ.ស.។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ទីក្រុងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ ស្តេចមុាំងរ៉ាយ ក្នុងឆ្នាំ១២៦២  ហើយបានក្លាយជារាជធានីនៃរាជវង្សមុាំងរ៉ាយ ។ ពាក្យ 'ឈៀង' មានន័យថា 'ទីក្រុង' ជា ភាសាថៃ ដូច្នេះ ឈៀងរ៉ៃ មានន័យថា 'ទីក្រុង (ម៉ាង) រ៉ៃ ' ។ ក្រោយមក ឈៀងរ៉ៃ ត្រូវបាន ភូមា ដណ្តើមកាន់កាប់ ហើយស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ភូមាអស់រយៈពេលជាច្រើនរយឆ្នាំ។ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៧៨៦ ដែល​ឈៀងរ៉ៃ​បាន​ក្លាយ​ជា​ស្តេច ​ឈៀងម៉ៃ ។ សៀម (ថៃ) បានបញ្ចូលខេត្តឈៀងម៉ៃក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៩ ហើយឈៀងរ៉ៃត្រូវបានប្រកាសជាខេត្តរបស់ប្រទេសថៃនៅឆ្នាំ 1933 ។

នៅឆ្នាំ ១៤៣២ ក្នុងរជ្ជកាលស្តេច សំ ហ្វាងកៃ នៃរាជវង្សមុាំងរាយ (1402-1441) ព្រះកែវ ឬ ព្រះកែវមរកត ដែលជា រូបសំណាកព្រះពុទ្ធ ដ៏គួរឱ្យគោរពបំផុត ត្រូវបានគេរកឃើញនៅឈៀងរ៉ៃ នៅពេលដែលការរញ្ជួយដីបានបំបែក ចេតិយ នៅវត្តព្រះកែវ ។ នៃទីក្រុងឈៀងរ៉ៃ។ រូប​ត្បូង​ថ្ម​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ត្រូវ​បាន​គេ​ឃើញ​លាក់​ទុក​ក្នុង​ខ្លួន។ ការនិទានរឿងមួយទៀត មាន "ព្រះកែវមរកត" យ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់គ្របដណ្ដប់ដោយភក់ មុនពេលដែលពួកចោរចូលប្លន់។ ជាច្រើនឆ្នាំក្រោយមក ព្រះពុទ្ធភក់ដែលមើលទៅក្រៀមក្រំ ត្រូវបានគេរកឃើញថា ពិតជាសង់រូបសំណាកត្បូងថ្មដ៏អស្ចារ្យ ប្រហែលជាដោយសារការរញ្ជួយដីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ ដែលបណ្តាលឱ្យបំណែកនៃដីឥដ្ឋបានបំបែកចេញ បង្ហាញឱ្យឃើញពីត្បូងថ្មនៅពីក្រោម។

នៅឆ្នាំ ១៩៩២ សសរទីក្រុង ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីវត្តឃ្លាំងវៀងទៅ វត្តព្រះធាតុ ដូយចោមថង ដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសាឌូមឿង (    ) "ផ្ចិត" ឬ omphalos នៃទីក្រុង។

ឯកសារយោង 

ទីក្រុងនៅថៃ
Articles containing Thai-language text