របាំសុវណ្ណមច្ឆា

របាំសុវណ្ណមច្ឆា ឬ របាំ ហនុមាននិងសុវណ្ណមច្ឆា គឺជារបាំប្រពៃណីខ្មែរ ដែលរៀបរាប់ពីការជួបគ្នារបស់ ហនុមាន និង សុវណ្ណមច្ឆា កំឡុងពេលសាងសង់ផ្លូវទៅកាន់ក្រុងលង្កាក្នុង រឿងរាមកេរ្តិ៍ ដែលជាភាសាខ្មែរនៃរឿង រាមាយណៈ ឥណ្ឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

របាំ 
មួយនៃប្រវត្តិដំបូងបំផុតនៃការរបាំ (Khmer: )នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាគឺចាប់ពីសតវត្សទី ៧ ដែលការសម្តែងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាពិធីបុណ្យសពរបស់ស្តេច។ ក្នុង ​សម័យ​អង្គរ របាំ​ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​នៅ​តាម​ប្រាសាទ។

ល្ខោនខោលនៃរបាំនារីដែលល្បីល្បាញនៅលោកខាងលិចថាជា របាំព្រះរាជទ្រព្យរបស់កម្ពុជា មានប្រមាណ ៦០ របាំ (របាំសុទ្ធ) ហើយក្នុងចំណោមរបាំទាំងនោះគឺ របាំសុវណ្ណមច្ឆា ដកស្រង់ចេញពីរឿងរាមកេរ្តិ៍ គឺជាវគ្គមួយដែលមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងក្នុងចំណោមទស្សនិកជនកម្ពុជា។

រាមកេរ្តិ៍ 

រាមាយណៈ ដើមបានមកដល់ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ពី ប្រទេសឥណ្ឌាខាងត្បូង រួមជាមួយនឹង សាសនាហិណ្ឌូ ប៉ុន្តែការសម្របខ្លួនរបស់វានៅទីនោះបង្ហាញពីឥទ្ធិពល ព្រះពុទ្ធសាសនា ។

ពេលវេលាពិតប្រាកដដែល  យាន ត្រូវ​បាន​គេ​ណែនាំ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​មិន​ស្គាល់​។ ការ​លើក​ឡើង​ដំបូង​បំផុត​នៃ​វីរភាព​នេះ មាន​តាំង​ពី​សតវត្ស​ទី​៧ តាម​សិលាចារឹក​នៅ​វាល​កន្ទោល ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ។ ដោយផ្អែកលើសិលាចារឹកនេះ វីរភាពនោះបានកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារសិលាចារឹកបានលើកឡើងពីការថ្វាយសាត្រាស្លឹករឹតរបស់វីរភាពដល់ប្រាសាទដែលបង្ហាញពីសារៈសំខាន់របស់វានៅក្នុងជំនឿខ្មែរ។ អត្ថបទ រឿងរាមកេរ្ដិ៍ ដែលនៅមានជីវិត មានតាំងពីសតវត្សទី១៦។ ចម្លាក់​ដ៏​ល្អិតល្អន់​នៅលើ​ជញ្ជាំង ​ប្រាសាទអង្គរវត្ត ​បង្ហាញ​ពី​ទិដ្ឋភាព​នៃ​រឿង ​រាមាយណៈ ​ដែល​មាន​អាយុកាល​ជិត​មួយ​សហស្សវត្សរ៍។ រូបសំណាកវីរជននៃកំណាព្យត្រូវបានបូជានៅក្នុងទីសក្ការៈបូជា ស្រដៀងនឹងគំនូរជញ្ជាំងនៅ ព្រះបរមរាជវាំង និង វត្តបូព៌ របស់កម្ពុជា ។

។

កំណែជា ភាសាខ្មែរ រួមមានឧប្បត្តិហេតុ និងព័ត៌មានលម្អិតដែលរកមិនឃើញនៅក្នុង ភាសាសំស្រ្កឹត ដើម ដែលនិពន្ធដោយកវីវាល្មីកិ។ ឧទាហរណ៍នៃរឿងដែលមិនលេចចេញក្នុងអត្ថបទ និងការសម្តែងរបស់ឥណ្ឌា គឺការជួបគ្នារវាង ហនុមាន មេទ័ពស្វា និងសុវណ្ណមច្ឆា ជាមច្ឆា ដែលទស្សនិកជនខ្មែរពេញចិត្ត។

រឿង 
របាំរៀបរាប់អំពី រឿងរាមកេរ្តិ៍។ ព្រះរាម  បញ្ជាឱ្យហនុមានសាងសង់ផ្លូវ។ គាត់បានណែនាំកងទ័ពស្វាឱ្យប្រមូលថ្មហើយទម្លាក់វាទៅក្នុងសមុទ្រ។ ប៉ុន្តែថ្មទាំងនេះនៅតែបាត់។ ហនុមានលលកចូលទៅក្នុងសមុទ្រ ដើម្បីដឹងថានាងមច្ឆាមាស សុវណ្ណមច្ឆា ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះការរំខាន។ ពេល​ព្យាយាម​យក​ឈ្នះ​សុវណ្ណ​មច្ឆា​ក៏​ធ្លាក់​ក្នុង​អន្លង់​ស្នេហ៍  បន្ទាប់​មក​សម្រាល​កូន​ស្វា​មាន​កន្ទុយ​ត្រី​ហៅ​ថា មច្ចានុប ។ ហនុមាន​ពន្យល់​នាង​មច្ឆា​មាស​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ត្រូវ​ការ​ថ្ម។ សុវណ្ណ មច្ឆា យល់ព្រម​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​សាងសង់​ផ្លូវ​រួច​ប្រគល់​ថ្ម​ដែល​គេ​លួច​យក​មក​វិញ​។ បន្ទាប់មកនាងជួយហនុមានក្នុងគម្រោង។

តួអក្សរនិងសំលៀកបំពាក់ 
តួអង្គសម្តែងក្នុងរឿង  សុវណ្ណមច្ឆា រួមមាន សុវណ្ណមច្ឆា - មច្ឆាមាស ដែលដឹកនាំច្រាំងត្រីរំខានដល់ការកសាងផ្លូវទៅលង្កា និងហនុមាន - មេទ័ពស្វា ដែលដឹកនាំទ័ពស្វា។

សុវណ្ណមច្ឆា 

វប្បធម៌ខ្មែរ