មគ្គសំយុត្ត

ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > មហាវារវគ្គ > នវមភាគ

មគ្គសំយុត្ត

អវិជ្ជាវគ្គ ទី១

អវិជ្ជាសូត្រ ទី១

[១]​ ខ្ញុំបានស្តាប់មក យ៉ាងនេះ ។  សម័យមួយ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ  ទ្រង់គង់នៅ​ក្នុង​​វត្ត​ជេតពន របស់​អនាថ​បិណ្ឌិក​សេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។  ក្នុងទីនោះឯង ព្រះដ៏មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​ត្រាស់​ហៅ​ភិក្ខុទាំងឡាយថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ។  ភិក្ខុ​ទាំងនោះ ទទួល​ស្តាប់​​ព្រះ​ពុទ្ធដីកា ព្រះដ៏មានព្រះភាគថា ព្រះករុណា ព្រះអង្គ ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ  ទ្រង់មាន​ព្រះបន្ទូល ដូច្នេះ ។

[២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  អវិជ្ជា ជាប្រធាននៃអកុសលធម៌ទាំងឡាយ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បីញ៉ាំងសេចក្តីមិនខ្មាសបាប និងមិនខ្លាចបាប ឲ្យ​កើតឡើង​ជាលំដាប់ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឃើញខុស រមែងកើតឡើង​ ដល់បុគ្គលល្ងង់ខ្លៅ ប្រកបដោយ​អវិជ្ជា សេចក្តី​ត្រិះរិះខុសកើតឡើង​ ដល់បុគ្គលមានសេចក្តីឃើញខុស វាចាខុសកើត​ឡើង​ ដល់​បុគ្គល​មានសេចក្តីត្រិះរិះ​​ខុស ការងារ​ខុសកើតឡើង​ ដល់បុគ្គលមាន​វាចា​ខុស ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ខុស កើតឡើង​ ដល់បុគ្គលមានការងារខុស ការព្យាយាមខុស កើត​ឡើង​ ដល់​បុគ្គល​មានការចិញ្ចឹមជីវិតខុស ការរឭកខុស កើតឡើង​ ដល់​បុគ្គល​មាន​ព្យាយាមខុស ការ​តាំង​ចិត្តមាំខុស កើតឡើង​ ដល់បុគ្គលមានការរឭកខុស ។

[៣] ម្នាលភិក្ខុទំាងឡាយ   ឯវិជ្ជា ជាប្រធាន នៃកុសលធម៌ទាំងឡាយ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បីញ៉ាំងសេចក្តីខ្មាសបាប    និងសេចក្តីខ្លាចបាប ឲ្យ​កើតឡើង​​ជា​លំដាប់ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សេចក្តីឃើញត្រូវ រមែងកើតឡើង​ ដល់បុគ្គលអ្នកដឹងច្បាស់  ប្រកប​ដោយ​​វិជ្ជា​សេចក្តីត្រិះរិះត្រូវ កើតឡើង​ ដល់​បុគ្គលមាន​សេចក្តីឃើញត្រូវ វាចាត្រូវ កើតឡើង​​ដល់​បុគ្គល​មានសេចក្តីត្រិះរិះត្រូវ ការងារត្រូវ កើត​ឡើង​ដល់បុគ្គលមានវាចាត្រូវ ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិតត្រូវ កើតឡើង​​ដល់បុគ្គល​មានការងារ​ត្រូវ ការព្យាយាមត្រូវ កើតឡើង​ ដល់​បុគ្គល​មានការចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ ការរឭកត្រូវ កើតឡើង​ដល់បុគ្គល អ្នកមានព្យា​​យាម​ត្រូវ ការតាំងចិត្តមាំត្រូវ កើត​ឡើង​ ដល់បុគ្គលអ្នកមានការរឭកត្រូវ ។

ឧបឌ្ឍសូត្រ ទី២

[៤] ខ្ញុំបានស្តាប់មក  យ៉ាង​នេះ ។ សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅ​ក្នុង​​​សក្ករនិគម របស់ពួកសក្យៈ ក្នុងដែនសក្យៈ ។ គ្រានោះ ព្រះអានន្ទ​ដ៏មានអាយុ ចូល​ទៅ​គាល់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ ក្រាបថ្វាយបង្គំ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយ​អង្គុយក្នុងទីសមគួរ ។ លុះព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ អង្គុយក្នុង​ទីសមគួរហើយ ក៏​ក្រាប​បង្គំ​ទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ គុណជាតឯណា  គឺ​ការ​មានមិត្តល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ    និងការមានក្លើល្អ គុណជាតនេះ ចាត់ជាពាក់​កណ្តាល នៃព្រហ្មចរិយធម៌ ។

[៥] ម្នាលអានន្ទ  អ្នកកុំពោលយ៉ាងនេះឡើយ ម្នាលអានន្ទ  អ្នកកុំពោល​យ៉ាង​នេះ​ឡើយ ម្នាលអានន្ទ  គុណជាតឯណា  គឺការមានមិត្តល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ    និងការ​មាន​ក្លើល្អ គុណជាតនេះឯង ចាត់ជាព្រហ្មចរិយធម៌ទាំងមូល ។ ម្នាលអានន្ទ  ព្រហ្ម​ចរិយធម៌​​នេះឯង ប្រាកដដល់ភិក្ខុមានមិត្តល្អ មាន​សម្លាញ់​ល្អ មានក្លើល្អ និង​​​ចម្រើន​​នូវ​​មគ្គ ដ៏ប្រសើរ  ប្រកបដោយអង្គ ៨ និងធ្វើឲ្យ​ច្រើន​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ។

[៦] ម្នាលអានន្ទ  ចុះភិក្ខុមានមិត្តល្អ មាន​សម្លាញ់​ល្អ មានក្លើល្អ ​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ដ៏ប្រសើរ  ប្រកបដោយអង្គ  ៨  ធ្វើឲ្យ​ច្រើន​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ  ប្រកបដោយអង្គ  ៨  តើដូច​ម្តេច ។ ម្នាលអានន្ទ  ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ ​នូវ​​សេច​ក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីរលត់ មានកិរិយា​បង្អោនទៅ ដើម្បីលះបង់ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសង្កប្បៈ ដែលអាស្រ័យ ​នូវ​សេចក្តី​ស្ងប់​ស្ងាត់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាវាចា​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាកម្មន្តៈ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មា​អាជីវៈ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាវាយាមៈ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសតិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មា​សមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តី​នឿយណាយ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តី​រលត់ មានកិរិយាបង្អោនទៅ ដើម្បីលះបង់ ។ ម្នាល​អានន្ទ ភិក្ខុមានមិត្តល្អ មាន​​សម្លាញ់​​ល្អ មានក្លើល្អ ​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ​  ប្រកបដោយ​អង្គ  ៨  ធ្វើឲ្យ​ច្រើន​នូវ​មគ្គ ដ៏ប្រសើរ ប្រ​កបដោយអង្គ ៨ យ៉ាងនេះឯង ។

[៧]​ ម្នាលអានន្ទ  អ្នកគប្បីដឹងសេចក្តីនោះ ដោយបរិយាយនេះចុះថា នេះជា​ព្រហ្មចរិយធម៌ទាំងមូល គឺការមានមិត្តល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ   និងការ​មាន​ក្លើ​ល្អ ។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះអាស្រ័យតថាគត ដែលជាមិត្តល្អ បានជាពួកសត្វ ដែលមានជាតិជាធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកជាតិទៅបាន ពួកសត្វ ដែលមានជរា ជា​ធម្មតា រួចស្រឡះ ចាក​ជរាទៅបាន ពួកសត្វ ដែលមានមរណៈ ជាធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកមរណៈ​ទៅ​បាន ពួក​សត្វ ដែលមានសោក ខ្សឹកខ្សួល លំបាកកាយ លំបាក​ចិត្ត   និងសេចក្តី​ចង្អៀត​ចង្អល់​ចិត្ត ជាធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកសោក ខ្សឹកខ្សួល លំបាកកាយ លំបាកចិត្ត   និង​សេចក្តី​ចង្អៀតចង្អល់ចិត្តទៅបាន ។ ម្នាល​អានន្ទ អ្នកគប្បីដឹងសេចក្តីនុ៎ះ​ដោយបរិយាយ​នេះ​ចុះថា នេះជាព្រហ្មចរិយធម៌ទាំងមូល គឺការមានមិត្តល្អ ការមាន​​សម្លាញ់​ល្អ   និងការ​មានក្លើល្អ ។

សារិបុត្តសូត្រ ទី៣

[៨] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ព្រះសារីបុត្តដ៏មានអាយុ ចូលទៅគាល់​ព្រះដ៏​មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយអង្គុយក្នុងទី​សមគួរ ។ លុះព្រះសារីបុត្តដ៏មានអាយុ អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក្រាបបង្គំទូល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ នេះជាព្រហ្មចរិយធម៌ទាំងមូល គឺការមានមិត្ត​ល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ   និងការមានក្លើល្អ ។

[៩]​ ម្នាលសារីបុត្ត ប្រពៃណាស់ហើយ ម្នាលសារីបុត្ត នេះហើយជាព្រហ្ម​ចរិយធម៌​ទាំងមូល  គឺការមានមិត្តល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ   និងការមានក្លើល្អ ។ ម្នាល​សារី​បុត្ត ព្រហ្មចរិយធម៌នេះ ប្រាកដដល់ភិក្ខុមានមិត្តល្អ មាន​សម្លាញ់​ល្អ មានក្លើល្អ   និង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ និងធ្វើឲ្យ​ច្រើន​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ។

[១០] ម្នាលសារីបុត្ត ចុះភិក្ខុមានមិត្តល្អ មាន​សម្លាញ់​ល្អ មានក្លើល្អ តែង​​ចម្រើន​​​​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ធ្វើឲ្យ​ច្រើន​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលសារីបុត្ត ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​​សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​នូវ​​សេចក្តីរលត់ មានកិរិយាបង្អោនទៅ ដើម្បីលះបង់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ​ដែលអាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​​នូវ​សេចក្តីរលត់ មានកិរិយាបង្អោនទៅ ដើម្បីលះបង់ ។ ម្នាលសារីបុត្ត ភិក្ខុ​មានមិត្តល្អ មាន​សម្លាញ់​ល្អ មានក្លើល្អ តែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ធ្វើឲ្យ​ច្រើន​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ យ៉ាងនេះឯង ។

[១១] ម្នាលសារីបុត្ត អ្នកគប្បីដឹង​នូវ​សេចក្តីនោះ ដោយបរិយាយនេះចុះថា នេះជាព្រហ្មចរិយធម៌ទាំងមូល គឺការមានមិត្តល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ   និងការមានក្លើល្អ ។ ម្នាលសារីបុត្ត ព្រោះអាស្រ័យ​នូវ​តថាគត ជាមិត្តល្អ បានជាពួកសត្វ ដែលមានជាតិជា​ធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកជាតិទៅបាន ពួកសត្វ ដែលមានជរា ជាធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកជរាទៅបាន ពួកសត្វ ដែលមានមរណៈ ជាធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកមរណៈទៅបាន ពួក​សត្វ ដែលមានសោក ខ្សឹកខ្សួល លំបាកកាយ លំកាយចិត្ត   និងសេចក្តីចង្អៀត​ចង្អល់ចិត្ត​ ជាធម្មតា រួចស្រឡះ ចាកសោក ខ្សឹកខ្សួល លំបាកកាយ លំបាកចិត្ត   និងសេចក្តី​ចង្អៀតចង្អល់ចិត្តទៅបាន ។ ម្នាលសារីបុត្ត អ្នកគប្បីដឹងសេចក្តីនុ៎ះ ដោយបរិយាយនេះ​ចុះថា នេះហើយជាព្រហ្មចរិយធម៌ទាំងមូល គឺការមានមិត្តល្អ ការមាន​សម្លាញ់​ល្អ និងការមានក្លើល្អ ។

ជាណុស្សោណិព្រាហ្មណសូត្រ ទី៤

[១២] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ ស្លៀកស្បង់ ប្រដាប់បាត្រ​   និងចីវរ ក្នុងបុព្វណ្ហសម័យ ចូលទៅកាន់ក្រុងសាវត្ថី ដើម្បីបិណ្ឌបាត ។ ព្រះអានន្ទដ៏មាន​អាយុ​ បានឃើញព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ ជាណុស្សោណិ បររថ ទឹមមេសេះសសុទ្ធ ចេញអំពី​ក្រុង​សាវត្ថី​ទៅ ជាណុស្សោណិព្រាហ្មណ៍ ទឹមសេះស មានគ្រឿង​ប្រដាប់ក៏ស រថក៏ស មានគ្រឿងបិទបាំងក៏ស ខ្សែក៏ស ដងជន្លួញក៏ស ឆ័ត្រក៏ស ឆ្នួតក្បាលក៏ស សំពត់​ក៏ស ស្បែកជើងក៏ស គេបក់ដោយ​ផ្លិតរោមសត្វស ។ ជនបានឃើញជាណុស្សោណិព្រាហ្មណ៍​នោះ​ហើយ​ក៏ពោលយ៉ាងនេះថា អើហ្ម៎ប្រសើរពេកណាស់ អើហ្ន៎ យានមាន​សភាពដូច​ជាយាន​របស់​ព្រហ្ម ។

[១៣] គ្រានោះ ព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ ត្រាច់ទៅក្នុងក្រុងសាវត្ថី ដើម្បីបិណ្ឌបាត្រ លុះត្រឡប់មកអំពីបិណ្ឌបាតវិញ ក្នុងកាលជាខាងក្រោយនៃភត្ត ក៏ចូលទៅ​គាល់​ព្រះដ៏​មាន​ព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ ក៏ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយអង្គុយ​ក្នុងទី​សមគួរ ។ លុះព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ អង្គុយក្នុង​ទីដ៏សមគួរ​ហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ក្នុងទីឯណោះ ខ្ញុំព្រះអង្គ ស្លៀកស្បង់ ប្រដាប់បាត្រ   និងចីវរ ក្នុង​បុព្វណ្ហសម័យ ចូលទៅកាន់​ក្រុងសាវត្ថី ដើម្បី​បិណ្ឌបាត បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ខ្ញុំព្រះអង្គ បានឃើញជាណុស្សោណិព្រាហ្មណ៍ បររថ​ទឹមដោយមេសេះសសុទ្ធ ចេញអំពី​ក្រុងសាវត្ថី ជាណុស្សោណិព្រាហ្មណ៍ ទឹមសេះស មានគ្រឿង​ប្រដាប់ក៏ស រថក៏ស មានគ្រឿងបិទបាំងក៏ស ខ្សែក៏ស ដងជន្លួញ​ក៏ស ឆ័ត្រក៏ស ឆ្នួតក្បាល​ក៏ស សំពត់​ក៏ស ស្បែកជើងក៏ស គេបក់ដោយផ្លិតរោម​សត្វ​ក៏ស​ទៀត ។ ជនបានឃើញ​ជាណុស្សោណិព្រាហ្មណ៍នោះហើយ ក៏ពោលយ៉ាងនេះថា អើហ្ម៎ យាន​ប្រសើរពេក​ណាស់ អើហ្ន៎ យានមានសភាពដូចជាយានរបស់ព្រហ្ម ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ព្រះអង្គ អាចនឹងបញ្ញត្ត​នូវ​ព្រហ្មយាន ក្នុងធម្មវិន័យនេះបានដែរឬ ។

[១៤] ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលអានន្ទ តថាគត អាចនឹងបញ្ញត្ត​បាន ហើយក៏ត្រាស់ថា ម្នាលអានន្ទ ពាក្យថា ព្រហ្មយាន ដូច្នេះក្តី ធម្មយាន ដូច្នេះក្តី ថា ​អនុត្តរសង្គាមវិជ័យ (ការឈ្នះសង្គ្រាម ដ៏ប្រសើរក្រៃលែង) ដូច្នេះក្តី នេះជាឈ្មោះ នៃ​មគ្គ​ដ៏​ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ។

[១៥] ម្នាលអានន្ទ សម្មាទិដ្ឋិ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត ។

[១៦] ម្នាលអានន្ទ សម្មាសង្កប្បៈ​ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មាន​ការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត ។

[១៧]  ម្នាលអានន្ទ សម្មាវាចា ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មាន​ការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត ។

[១៨]  ម្នាលអានន្ទ សម្មាកម្មន្តៈ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ ជាទីបំផុត មាន​ការ​​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត ។

[១៩]  ម្នាលអានន្ទ សម្មាអាជីវៈ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត ។

[២០]   ម្នាលអានន្ទ សម្មាវាយាមៈ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត ។

[២១]  ម្នាលអានន្ទ សម្មាសតិ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ ​ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត ។

[២២]  ម្នាលអានន្ទ សម្មាសមាធិ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ ​ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត ។

[២៣] ម្នាលអានន្ទ អ្នកគប្បីដឹង​នូវ​សេចក្តីនុ៎ះ ដោយបរិយាយនេះចុះថា ពាក្យថា ព្រហ្មយាន ដូច្នេះក្តី ថាធម្មយាន ដូច្នេះក្តី ថាអនុត្តរសង្គាមវិជ័យ ដូច្នេះក្តី នេះជាឈ្មោះ នៃមគ្គ​ដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​នូវ​ព្រះពុទ្ធ​ដីកានេះហើយ លុះព្រះសុគត ជាសាស្តា ទ្រង់ត្រាស់​នូវ​ព្រះពុទ្ធដីការនេះ​រួចហើយ ក៏​ទ្រង់ត្រាស់​នូវ​ព្រះពុទ្ធដីកានេះ តទៅទៀតថា

[២៤]   ធម៌ទាំងឡាយជាគូគ្នា គឺសទ្ធា   និងបញ្ញារបស់រថ គឺអរិយមគ្គ​ឯណា ឯសទ្ធា ទុកជានឹម ហិរិជា​ចន្ទោល មនោជាខ្សែបរ សតិជា​សារថី​​អ្នកថែរក្សា ។ រថ គឺ អរិយមគ្គ (នោះ) មានសីល ជាគ្រឿងពាស មាន​ឈានជាភ្លៅ មានវិរិយៈជាកង់ មានឧបេក្ខាជាកំណល់នឹម មានអនិច្ចា (សេចក្តី​មិនលោភ) ជារនាំបាំង ។ សេចក្តី​មិនព្យាបាទ សេចក្តីមិនបៀត​បៀន   និងសេចក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ ទុកជាអាវុធ របស់កុល​បុត្ត (អ្នកស្ថិតនៅ​ក្នុង​រថ គឺអរិយមគ្គ) ឯណា (កុលបុត្តនោះ) មានធម៌ គឺអធិវាសន​ខន្តី​ ជាគ្រឿងក្រោះ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីព្រះនិព្វាន ជាទីក្សេមចាកយោគៈ ។ ព្រហ្មយាននេះ រកគុណជាតដទៃ ក្រៃលែងជាងគ្មាន កើតព្រមក្នុងខ្លួន អ្នក​ប្រាជ្ញទាំងឡាយ កាលមានជ័យជំនះ (នូវរាគាទិកិលេស) រមែងចេញ​ចាក​លោកបានដោយពិត ។

កិមត្ថិយសូត្រ ទី៥

[២៥] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ពួកភិក្ខុច្រើនរូប ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយអង្គុយ​ក្នុងទីសមគួរ ។ លុះ​ភិក្ខុទាំងនោះ អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ក្នុងទីឯណោះ ពួកអន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជក សួរខ្ញុំព្រះអង្គទាំងឡាយ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ ពួកលោកនៅប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ ក្នុងសំណាក់​ព្រះសមណ​គោតម ដើម្បីប្រយោជន៍អ្វី ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ កាលបើ​ពួក​អន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជក សួរយ៉ាងនេះហើយ ខ្ញុំព្រះអង្គទាំងឡាយ ក៏ដោះស្រាយ ដល់​ពួក​អន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជកទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ ពួកយើងនៅ​ប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយ​ធម៌ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​ទុក្ខ ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ខ្ញុំព្រះអង្គទាំងឡាយ កាលបើគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ ដោះស្រាយ​យ៉ាងនេះ ឈ្មោះថា​ ពោលតាមពាក្យ ដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់ហើយផង មិនពោលបង្កាច់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដោយពាក្យមិនពិតផង ដោះស្រាយ​នូវ​ធម៌​ តាម​សមគួរដល់ធម៌ផង ទាំងពាក្យពោលធំតូចនីមួយ ដែលប្រកបដោយធម៌ ក៏មិនដល់​នូវ​​ហេតុ ដែលបណ្ឌិតគប្បីតិះដៀលផងទេឬ ។

[២៦]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  អើ កាលបើគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ អ្នកទាំងឡាយ ​ដោះស្រាយយ៉ាងនេះ ឈ្មោះថា ពោលតាមពាក្យ ដែលតថាគត ពោលហើយផង មិន​ឈ្មោះថា ពោលបង្កាច់តថាគត ដោយពាក្យមិនពិតផង ដោះស្រាយ​នូវ​ធម៌ តាមសមគួរ ដល់ធម៌ផង ទាំងពាក្យពោលធំតូចនីមួយ ដែលប្រកបដោយធម៌ ក៏មិនដល់នូវហេតុ​ដែលបណ្ឌិតគប្បីតិះដៀលផងទេ ព្រោះអ្នកទាំងឡាយ  នៅប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយធម៌ ក្នុងសំណាក់តថាគត ដើម្បីកំណត់នូវទុក្ខពិត ។

[២៧]  ម្នាលភិក្ខុទំាងឡាយ  បើពួកអន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជក សួរអ្នកទាំងឡាយ  យ៉ាង​នេះថា ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ ចុះមគ្គ   និងបដិបទា ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​ទុក្ខ​នុ៎ះ មានដែរឬ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  កាលបើពួកអន្យតិរិ្ថយបរិព្វាជក សួរយ៉ាងនេះ អ្នក​ទាំងឡាយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកអន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជកទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ មគ្គ   និងបដិបទា ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​ទុក្ខនុ៎ះ មានដែរ ។

[២៨]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ចុះមគ្គដូចម្តេច បដិបទាដូចម្តេច ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​ទុក្ខនុ៎ះ ។  គឺមគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ហ្នឹងឯង ។ មគ្គទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះជាមគ្គ នេះជាបដិបទា ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​ទុក្ខនុ៎ះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  កាលបើពួកអន្យតិរិ្ថយបរិព្វាជក សួរយ៉ាងនេះហើយ អ្នកទាំងឡាយ  គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកអន្យតិរ្ថិយបរិព្វាជកទាំងនោះ យ៉ាងនេះចុះ ។

បឋមអញ្ញតរភិក្ខុសូត្រ ទី៦

[២៩]  សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ភិក្ខុមួយរូប ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះ​ចូលទៅដល់ កា្របថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយអង្គុយក្នុងទីសមគួរ ។ លុះភិក្ខុ​នោះ​ អង្គុក្នុងទីសមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏​​ចម្រើន​ គេតែងនិយាយថា ព្រហ្មចរិយៈ ព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​​ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ទីបំផុតរបស់ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ។

[៣០]  ម្នាលភិក្ខុ មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ហៅថា ព្រហ្មចរិយៈ ។ មគ្គទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុ ការអស់​ទៅ នៃរាគៈ ការអស់ទៅនៃទោសៈ ការអស់ទៅនៃមោហៈឯណា នេះហៅថា ទីបំផុត នៃព្រហ្មចរិយៈ ។

ទុតិយអញ្ញតរភិក្ខុសូត្រ ទី៧

[៣១] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ភិក្ខុមួយរូប ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះ​ចូលទៅដល់ ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ ។ លុះភិក្ខុ​នោះ​ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ គេតែងនិយាយថា ការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ ការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ ដូច្នេះ ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ចុះពាក្យថា ការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ ការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈនុ៎ះ ជាឈ្មោះនៃអ្វីហ្ន៎ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ ពាក្យថា ការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ   និងការកំចាត់​បង់​​នូវ​​មោហៈនុ៎ះ ជាឈ្មោះ នៃនិព្វានធាតុ ។ ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថា ការអស់ទៅ នៃ​អាសវៈ​​ទាំងឡាយ ។

[៣២] កាលបើព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ភិក្ខុនោះ ក៏ក្រាប​បង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ គេតែងនិយាយថា អមតៈ អមតៈ (មិនស្លាប់ មិនស្លាប់) ដូច្នេះ ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ អមតៈ  តើដូចម្តេច ផ្លូវជាដំណើរទៅកាន់អមតៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ ការអស់ទៅនៃរាគៈ ការអស់​ទៅនៃទោសៈ ការអស់ទៅនៃមោហៈឯណា នេះហៅថា អមតៈ ។ មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ​នេះឯង ជាផ្លូវ ដំណើរទៅកាន់អមតៈ ។ មគ្គទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺ​សម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។

វិភង្គសូត្រ ទី៨

[៣៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត នឹងសំដែង នឹងចែក​នូវ​មគ្គដ៏​ប្រសើរ ប្រកដោយអង្គ ៨  ដល់អ្នកទាំងឡាយ  អ្នកទាំងឡាយ  ចូរប្រុងស្តាប់​នូវ​មគ្គនោះ ចូរធ្វើ​ទុកក្នុងចិត្ត ដោយប្រពៃចុះ តថាគត នឹងសំដែង ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ទទួលស្តាប់​ព្រះពុទ្ធដីកា​ព្រះដ៏មានព្រះភាគថា ព្រះករុណា ព្រះអង្គ ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់​ត្រាស់​ដូច្នេះថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨  តើដូចម្តេច ។ មគ្គទាំង ៨  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។

[៣៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាទិដ្ឋិ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សេចក្តីដឹង​ ក្នុងទុក្ខ សេចក្តី​ដឹងក្នុងហេតុ ជាទីកើតឡើង​នៃទុក្ខ សេចក្តីដឹងក្នុងការរលត់​នៃទុក្ខ សេចក្តីដឹង ក្នុងបដិប​ទា ​ជាដំណើរទៅកាន់ទីរលត់ នៃទុក្ខឯណា ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ នេះហៅថា​ សម្មាទិដ្ឋិ ។

[៣៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាសង្កប្បៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សេចក្តត្រិះរិះ ក្នុងការចេញចាកកាម សេចក្តីត្រិះរិះ ក្នុងការមិនព្យាបាទ សេចក្តីត្រិះរិះ​ក្នុងការមិន​បៀតបៀនឯណា ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា សម្មាសង្កប្បៈ ។

[៣៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាវាចា  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ចេតនាវៀរចាកការនិយាយកុហក ចេតនាវៀរចាកការនិយាយញុះញង់ ចេតនាវៀរចាកការនិយាយទ្រគោះ ចេតនាវៀរចាកការនិយាយរោយរាយឯណា ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ នេះហៅថា សម្មាវាចា ។

[៣៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាកម្មន្តៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ចេតនាវៀរចាកការសម្លាប់សត្វ ចេតនាវៀរចាកការលួចទ្រព្យគេ ចេតនាវៀរចាក​ការប្រព្រឹត្តធម៌មិនប្រសើរឯណា ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា សម្មាកម្មន្តៈ ។

[៣៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាអាជីវៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  អរិយសាវក ក្នុងសាសនានេះ លះបង់​នូវ​ការចិញ្ចឹមជីវិតខុស សម្រេចការចិញ្ចឹមជីវិត​ដោយការចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា សម្មាអាជីវៈ ។

[៣៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាវាយាមៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុក្នុងសាសនេះ ញ៉ាំងឆន្ទៈ ឲ្យ​កើត ប្រឹងប្រែង ប្រារព្ធព្យាយាម ផ្គងចិត្តទុក តាំងព្យា​យាមមាំ ដើម្បីញ៉ាំងពួកអកុសលធម៌ ដ៏លាមក ដែលមិនទាន់កើត មិនឲ្យ​កើត​ឡើង​​បាន ញ៉ាំងឆន្ទៈឲ្យ​កើត ប្រឹងប្រែង ប្រារព្ធ ព្យាយាម ផ្គងចិត្តទុក តាំងព្យាយាមមាំ ដើម្បីលះ​បង់​នូវ​ពួកអកុសលធម៌ ដ៏លាមក ដែលកើតឡើង​ហើយ ញ៉ាំងឆន្ទៈឲ្យ​កើត ប្រឹងប្រែង ប្រារព្ធព្យាយាម ផ្គងចិត្តទុក តាំងព្យាយាមមាំ ដើម្បីញ៉ាំងកុសលធម៌ ដែលមិនទាន់កើត ឲ្យ​កើតឡើង​ ញ៉ាំងឆន្ទៈឲ្យ​កើត ប្រឹងប្រែង ប្រារព្ធព្យាយាម ផ្គងចិត្តទុក តាំងព្យាយាមមាំ ដើម្បីញ៉ាំងពួកកុសលធម៌ ដែលកើតឡើង​ហើយ ឲ្យ​តាំងនៅ មិនឲ្យ​ភ្លេចភ្លាំងទៅវិញ ឲ្យ​​​ចម្រើន​ធំទូលាយ ពេញបរិបូណ៌ ក្រៃលែងឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា សម្មាវាយាមៈ ។

[៤០]   ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាសតិ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុក្នុង​សាសនានេះ ពិចារណាឃើញរឿយៗ ​នូវ​កាយក្នុងកាយ មានព្យាយាម ជាគ្រឿងដុតកំដៅកិលេស មានសេចក្តីដឹងខ្លួន មានស្មារតី កំចាត់បង់​នូវ​អភិជ្ឈា   និងទោមនស្ស ក្នុងលោកចេញ ពិចារណាឃើញរឿយៗ​នូវ​វេទនាក្នុងវេទនាទាំងឡាយ មានព្យាយាម ជា​គ្រឿងដុត​កំដៅកិលេស មានសេចក្តីដឹងខ្លួន មានស្មារតី កំចាត់បង់​នូវ​អភិជ្ឈា   និង​ទោមនស្ស​ក្នុងលោកចេញ ពិចារណាឃើញរឿយៗ​នូវ​ចិត្តក្នុងចិត្ត មានព្យាយាម​ ជាគ្រឿងដុតកំដៅកិលេស មានសេចក្តីដឹងខ្លួន មានស្មារតី កំចាត់បង់​នូវ​អភិជ្ឈា​   និង​ទោមនស្ស ក្នុងលោកចេញ ពិចារណាឃើញរឿយៗ​នូវ​ធម៌ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ មាន​ព្យាយាម ជាគ្រឿងដុតកំដៅកិលេស មានសេចក្តីដឹងខ្លួន មានស្មារតី កំចាត់បង់​នូវ​អភិជ្ឈា​ និងទោមនស្ស ក្នុងលោកចេញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា សម្មាសតិ ។

[៤១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  សម្មាសមាធិ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ស្ងាត់ចាកកាមទាំងឡាយ ស្ងាត់ចាកអកុសលធម៌ទាំងឡាយ បាន​ដល់​នូវ​បឋមជ្ឈាន ប្រកបដោយវិតក្កៈ ប្រកបដោយវិចារៈ មានតែបីតិ   និងសុខ កើត​អំពីវិវេក ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅ បានដល់​នូវ​ទុតិយជ្ឈាន ជាធម្មជាតិកើតមាន ក្នុងសន្តានចិត្ត ប្រកបដោយសេចក្តីជ្រះថ្លា គឺសទ្ធា មានសភាពជា​ចិត្តខ្ពស់ឯក មិនមានវិតក្កៈ មិនមានវិចារៈ មានតែបីតិ   និងសុខ កើតអំពីសមាធិ គឺបឋមជ្ឈាន ព្រោះរម្ងាប់​នូវ​វិតក្កៈ​   និងវិចារៈ ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅ ភិក្ខុមានចិត្តនឿយណាយ ចាកបីតិ ប្រកបដោយឧបេក្ខា មានស្មារតីដឹងខ្លួន សោយនូវសុខ ដោយនាមកាយ ព្រះអរិយទាំងឡាយ តែងសរសើរ​នូវ​បុគ្គល ដែលបាននូវតតិយជ្ឈាននោះថា បុគ្គល ដែលបាននូវតតិយជ្ឈាន មាន​ចិត្ត ប្រកបដោយឧបេក្ខា មានស្មារតី មានធម៌ជាគ្រឿងនៅជាសុខ ដូច្នេះ ព្រោះ​តតិយជ្ឈានឯណា ក៏បានដល់​នូវ​តតិយជ្ឈាននោះ ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅ ភិក្ខុ​លះបង់​នូវ​សុខផង លះបង់​នូវ​ទុក្ខផង មានសោមនស្ស   និងទោមនស្សអស់​ហើយ ក្នុង​កាលមុន ក៏បាន​ដល់នូវ​ចតុត្ថជ្ឈាន ដែលមិនមានទុក្ខ មិនមានសុខ មានតែសតិ ដ៏បរិសុទ្ធិ​ដែលកើតអំពីឧបេក្ខា ហើយសម្រេចសម្រាន្តនៅ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា សម្មាសមាធិ ។

សូកសូត្រ ទី៩

[៤២]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ដូចចុងស្រូវខ្សាយ ឬចុងស្រូវដំ​ណើប ដែលគេដំកល់ទុកខុស នឹងមុតដៃ ឬជើង ឬនឹងញ៉ាំងឈាម ឲ្យ​កើតឡើង​បាន ដល់​បុគ្គល ដែលច្រត់ដោយដៃ ឬជាន់ដោយជើង ហេតុនេះ រមែងមិនមានឡើយ ។ ដំណើរ​នោះ ព្រោះហេតុអ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ព្រោះថា ចុងនៃស្រូវគេដំកល់ទុកខុស យ៉ាង​ណា​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុនោះ នឹងអាចទំលាយ​នូវ​អវិជ្ជា នឹងញ៉ាំងវិជ្ជា ឲ្យ​កើត​ឡើង​ នឹងបានធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ព្រះនិព្វាន ដោយទិដ្ឋិ ដែលខ្លួនដំកល់ខុស ដោយមគ្គ​ភាវនា ដែលខ្លួនដំកល់ខុស ហេតុនេះ រមែងមិនមានឡើយ ។ ដំណើរនោះ ព្រោះហេតុ​ដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ព្រោះថា ទិដ្ឋិដែលភិក្ខុនោះ ដំកល់ខុស ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[៤៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ដូចចុងស្រូវខ្សាយ ឬចុងស្រូវដំ​ណើប ដែល​បុគ្គលដំកល់​​​ទុក​ត្រូវ នឹងអាចមុតដៃ ឬជើង ឬនឹងញ៉ាំងឈាម ឲ្យ​កើតឡើង​បាន ដល់បុគ្គល ដែល​ច្រត់​​ដោយ​ដៃ ឬជាន់ដោយជើង ហេតុនេះ រមែងមានជាប្រាកដ ។ ដំណើរ​នោះ ព្រោះ​ហេតុអ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ព្រោះថា ចុងនៃស្រូវ គេដំកល់ទុកត្រូវ យ៉ាង​ណា​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុនោះ នឹងទំលាយ​នូវ​អវិជ្ជា នឹងញ៉ាំងវិជ្ជា​ឲ្យ​កើត​ឡើង​ នឹងបានធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ព្រះនិព្វានបាន ដោយទិដ្ឋិ ដែលខ្លួនដំកល់ត្រូវ ដោយ​មគ្គភាវនា ដែលខ្លួនដំកល់ត្រូវ ហេតុនេះ រមែងមាន ជាប្រាកដ ។ ដំណើរនោះ ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ព្រោះថា ទិដ្ឋិដែលភិក្ខុនោះ ដំកល់ត្រូវ ក៏យ៉ាងនោះ​ដែរ ។

[៤៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ចុះភិក្ខុនឹងទំលាយ​នូវ​អវិជ្ជា ញ៉ាំងវិជ្ជា ឲ្យ​កើតឡើង​ នឹងបានធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ព្រះនិព្វាន ដោយទិដ្ឋិ ដែលខ្លួនដំកល់ត្រូវ ដោយមគ្គភាវនា​ ដែលខ្លួនដំកល់ត្រូវ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មា​ទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​​នូវ​​សេចក្តីរលត់ មានកិរិយាបង្អោនទៅ ដើម្បីលះបង់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​នូវ​សេចក្តីរលត់ មានកិរិយាបង្អោនទៅ ដើម្បីលះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភិក្ខុនឹងទំលាយ​នូវ​អវិជ្ជា ញ៉ាំង​​វិជ្ជា ឲ្យ​កើតឡើង​ នឹងធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ព្រះនិព្វាន ដោយទិដ្ឋិ​ ដែល​ខ្លួនដំកល់​ត្រូវ ដោយ​មគ្គភាវនា ដែលខ្លួនដំកល់ត្រូវ យ៉ាងនេះឯង ។

នន្ទិយសូត្រ ទី១០

[៤៥] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ នន្ទិយបរិព្វាជក ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ ក៏ធ្វើសេចក្តីរីករាយ ទៅរកព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះបញ្ចប់ពាក្យ​ដែល​គួររីករាយ   និងពាក្យដែលគួររឭកហើយ ក៏អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ ។ លុះនន្ទិយ​បរិព្វាជក អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏​​ចម្រើន​ ធម៌ទាំងឡាយ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ជាធម៌មាន​ដំ​ណើរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន មានព្រះនិព្វាន ជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មាន

ព្រះ​និព្វាន ជាទីបំផុត មានប៉ុន្មានហ្ន៎ ។ ម្នាលនន្ទិយៈ ធម៌ទាំងឡាយ ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ជាធម៌មានដំណើរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន មានព្រះនិព្វានជាទីប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ខាងមុខ មានព្រះនិព្វាន ជាទីបំផុតនេះ មាន ៨ យ៉ាង ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាង​ តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលនន្ទិយៈ ធម៌ទាំង ៨ នេះឯង ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ជាធម៌មានដំណើរទៅកាន់​ព្រះនិព្វាន មានព្រះនិព្វាន ជាទីប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មានព្រះនិព្វាន ជាទីបំផុត ។

[៤៦] កាលបើព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់ដូច្នេះហើយ នន្ទិយៈបរិព្វាជក​ ក៏ក្រាប​បង្គំទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏​​ចម្រើន​ ភ្លឺច្បាស់ណាស់ បពិត្រ​ព្រះគោតមដ៏​​ចម្រើន​ ភ្លឺច្បាស់ណាស់ បពិត្រព្រះគោតមដ៏​​ចម្រើន​ ដូចបុគ្គលផ្ងារឡើង​​នូវ​​របស់ ដែលគេផ្កាប់ ឬបើកឡើង​​នូវ​របស់ដែលបិទបាំង ពុំនោះសោត ប្រាប់​នូវ​ផ្លូវ ដល់អ្នក​វង្វេងផ្លូវ ឬទ្រោលប្រទីបប្រេង ​បំភ្លឺក្នុងទី​ងងឹត​ ដោយ​គិតថា​ បុរស​អ្នក​មានភ្នែក នឹងបាន​ឃើញរូបទាំងឡាយ យ៉ាងណាមិញ ។ ធម៌ដែលព្រះគោតមដ៏​​ចម្រើន​ ទ្រង់សំដែង​ហើយ ដោយ​អនេក​បរិយាយ ក៏យ៉ាងនោះឯង ខ្ញុំព្រះអង្គ សូមដល់​​នូវ​​ព្រះ​​គោ​ត​ម​ដ៏​​ចម្រើន​ ទាំងព្រះធម៌​   និងព្រះភិក្ខុសង្ឃ ជាទីពឹង ទីរឭក សូមព្រះគោតម​ដ៏​​​ចម្រើន​​ ចាំ​ទុក​​នូវ​ខ្ញុំព្រះអង្គ ថាជា​ឧបាសក អ្នកដល់​នូវ​ព្រះរតនត្រ័យ ជាទីពឹង ទីរឭក ស្មើដោយជីវិត តាំងអំពីថ្ងៃនេះ ជា​ដើមទៅ ។

ចប់ អវិជ្ជាវគ្គ ទី១ ។

ឧទ្ទាននៃអវិជ្ជាវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីអវិជ្ជា១ អំពីពាក់កណ្តាល នៃព្រហ្មចរិយៈ១ អំពីព្រះសារីបុត្ត១ អំពីជាណុស្សោណិព្រាហ្មណ៍១ អំពីការប្រព្រឹត្តិព្រហ្មចរិយៈ​ ដើម្បី​ប្រយោជន៍អ្វី១ អំពីភិក្ខុមួយរូប ចូលទៅក្រាបបង្គំទូលព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ​​ មាន២លើក អំពីព្រះដ៏មានព្រះភាគ សំដែងចែក អដ្ឋង្គិកមគ្គ១ អំពីសេចក្តីប្រៀបដូចចុង នៃស្រូវ១ អំពីនន្ទិយបរិព្វាជក១ ។

វិហារវគ្គ ទី២

បឋមវិហារសូត្រ ទី១

[៤៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត ប្រាថ្នា​ដើម្បីសម្ងំនៅក្នុង​ទីស្ងាត់​អស់​​​កន្លះខែ អ្នកណាកុំគប្បីចូលទៅរកតថាគតឡើយ វៀរលែងតែ​ភិក្ខុមួយ​រូប អ្នកនាំ​នូវចង្ហាន់​​បិណ្ឌបាតទៅ ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ទទួលស្តាប់ព្រះពុទ្ធដីកា ព្រះដ៏មានព្រះភាគថា ព្រះករុណា ព្រះអង្គ ។ អ្នកណាមួយ ក៏មិនហ៊ាន​ចូលទៅ​គាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ក្នុងទី​នោះឡើយ វៀរលែងតែភិក្ខុមួយរូប អ្នកនាំនូវចង្ហាន់បិណ្ឌបាតទៅ ។

[៤៨] គ្រានោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះកន្លងកាលកន្លះខែនោះហើយ ក៏ទ្រង់​ចេញ​​ចាក​ទីស្ងាត់ ហើយត្រាស់នឹងភិក្ខុទាំងឡាយថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត បាន​ត្រាស់ដឹងជាដំបូង ដោយធម៌ ជាគ្រឿងនៅឯណា តថាគត ក៏បានសម្រេចសម្រាន្តនៅ​ដោយចំណែក នៃធម៌ ជាគ្រឿងនៅនោះ តថាគត ដឹងច្បាស់យ៉ាងនេះថា ការសោយអារម្មណ៍ ព្រោះមិច្ឆាទិដ្ឋិ ជាបច្ច័យ ក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះសម្មាទិដ្ឋិ​ ជាបច្ច័យ​ក៏មាន​​  ។បេ។ ការសោយអារម្មណ៍ ព្រោះមិច្ឆាសមាធិជាបច្ច័យ ក៏មាន ការសោយ​អារម្មណ៍ព្រោះ​សម្មាសមាធិជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះឆន្ទៈ​ជាបច្ច័យ​ក៏មាន ការ​សោយ​អារម្មណ៍​ព្រោះវិតក្កៈ​ជាបច្ច័យ​ក៏មាន ការ​សោយអារម្មណ៍​ព្រោះ​សញ្ញាជាបច្ច័យក៏មាន ឆន្ទៈមិនរម្ងាប់ក៏មាន វិតក្កៈមិនរម្ងាប់ក៏មាន សញ្ញាមិនរម្ងាប់ក៏មាន ការសោយ​អារម្មណ៍​ព្រោះមិនរម្ងាប់​នោះជាបច្ច័យក៏មាន ឆន្ទៈរម្ងាប់ក៏មាន វិតក្កៈរម្ងាប់​ក៏មាន សញ្ញារម្ងាប់ក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះរម្ងាប់នោះជាបច្ច័យក៏មាន សេចក្តី​ព្យាយាម ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីដល់​នូវ​គុណវិសេស​ ដែលមិនទាន់បានដល់ក៏មាន កាលបើ​ហេតុនោះមិនទាន់សម្រេចហើយ ការសោយ​អារម្មណ៍​ព្រោះមិន​សម្រេច​នោះ​​ជាបច្ច័យ​ក៏មាន ។

ទុតិយវិហារសូត្រ ទី២

[៤៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគតប្រាថ្នាដើម្បីសម្ងំនៅក្នុងទីស្ងាត់ អស់៣ខែ អ្នកណាមួយ កុំគប្បីចូលទៅរកតថាគតឡើយ វៀរលែងតែ​ភិក្ខុមួយ​រូប​​អ្នកនាំ​នូវចង្ហាន់បិណ្ឌបាតទៅ ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ទទួលស្តាប់ព្រះពុទ្ធដីកាព្រះដ៏មានព្រះ​ភាគ​ថា ព្រះករុណា ព្រះអង្គ ។ អ្នកណាមួយ ក៏មិនហ៊ានចូល​ទៅគាល់​​ព្រះដ៏មានព្រះ​ភាគ ​ក្នុងទី​នោះឡើយ វៀរលែងតែភិក្ខុមួយរូប អ្នក​នាំនូវចង្ហាន់បិណ្ឌបាតទៅ ។

[៥០] គ្រានោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះកន្លង៣ខែនោះហើយ ក៏ចេញចាកទីស្ងាត់ ហើយត្រាស់នឹងភិក្ខុទាំងឡាយថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត​បានត្រាស់​ដឹងជាដំបូង ដោយធម៌ជាគ្រឿងនៅឯណា តថាគត ក៏បានសម្រេចសម្រាន្តនៅ ដោយចំណែកនៃធម៌ ជាគ្រឿងនៅនោះ តថាគត ដឹងច្បាស់យ៉ាងនេះថា ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះមិច្ឆាទិដ្ឋិជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះរម្ងាប់មិច្ឆាទិដ្ឋិជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយ​អារម្មណ៍​ព្រោះ​សម្មាទិដ្ឋិ​ជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះរម្ងាប់សម្មាទិដ្ឋិជាបច្ច័យក៏​មាន​​  ។បេ។ ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះមិច្ឆាសមាធិជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយ​អារម្មណ៍​ព្រោះរម្ងាប់មិច្ឆាសមាធិជាបច្ច័យក៏​មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះ​សម្មាសមាធិ​ជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះរម្ងាប់​សម្មា​សមាធិ​ជា​បច្ច័យក៏​មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះឆន្ទៈជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍​ព្រោះ​រម្ងាប់​ឆន្ទៈ​ជាបច្ច័យក៏​មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះវិតក្កៈជាបច្ច័យក៏មាន ការសោយ​​អារម្មណ៍​ព្រោះ​រម្ងាប់វិតក្កៈជាបច្ច័យក៏​មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះសញ្ញាជាបច្ច័យក៏មាន ការ​សោយអារម្មណ៍ព្រោះរម្ងាប់សញ្ញាជាបច្ច័យក៏​មាន ឆន្ទៈ​មិនរម្ងាប់ក៏មាន វិតក្កៈមិន​រម្ងាប់​ក៏មាន សញ្ញាមិនរម្ងាប់ក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះមិនរម្ងាប់នោះជាបច្ច័យក៏មាន ឆន្ទៈរម្ងាប់ក៏មាន វិតក្កៈរម្ងាប់ក៏មាន ​សញ្ញារម្ងាប់ក៏មាន ការសោយអារម្មណ៍ព្រោះ​រម្ងាប់នោះជាបច្ច័យក៏មាន សេចក្តីព្យាយាម ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីដល់​នូវ​គុណវិសេស ដែលមិនទាន់បានដល់ក៏មាន កាលបើហេតុនោះមិនទាន់សម្រេចហើយ ការសោយអារម្មណ៍ ព្រោះហេតុមិនសម្រេចនោះ ជាបច្ច័យ ក៏មាន ។

សេក្ខសូត្រ ទី៣

[៥១] សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ភិក្ខុមួយរូប ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​​  ។បេ។ លុះភិក្ខុនោះ អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះ​ថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ពាក្យគេតែងនិយាយថា សេក្ខៈ សេក្ខៈ ដូច្នេះ បពិត្រព្រះអង្គ​ដ៏​​ចម្រើន​ ដែលឈ្មោះថា សេក្ខៈនោះ ដោយហេតុ​ប៉ុន្មាន​យ៉ាង ។ ម្នាលភិក្ខុ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ប្រកបដោយសេក្ខសម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។  ប្រកបដោយសេក្ខសម្មាសមាធិ ។ ម្នាលភិក្ខុ ដែលឈ្មោះថាសេក្ខៈ ដោយ​ហេតុ​ប៉ុណ្ណេះឯង ។

បឋមឧប្បាទសូត្រ ទី៤

[៥២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះ ដែលបុគ្គល​​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ដែលមិនទាន់កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើត​ឡើង​ ក្រៅអំពីការកើតប្រាកដ នៃព្រះតថាគត ជាអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធទេ ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាង​  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ដែលមិន​ទាន់កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើតឡើង​ ក្រៅ​អំពីការ​កើតប្រាក​ដ​នៃព្រះតថាគត ជាអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធទេ ។

ទុតិយឧប្បាទសូត្រ ទី៥

[៥៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ដែលមិនទាន់កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើត​ឡើង​ ក្រៅអំពីវិន័យព្រះសុគតទេ ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាង  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែលបុគ្គល​​​ចម្រើន​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ដែលមិនទាន់កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើត​ឡើង​ ក្រៅអំពីវិន័យព្រះសុគតទេ ។

បឋមបរិសុទ្ធសូត្រ ទី៦

[៥៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែល​បរិសុទ្ធិផូរផង់ មិនមានទីទួល គឺកិលេស ប្រាសចាកឧបក្កិលេសហើយ ដែលមិនទាន់​កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើតឡើង​ ក្រៅអំពីការកើតប្រា​កដ នៃព្រះ​តថាគត ជា​អរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទេ ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាង  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែល​បរិសុទ្ធិ ផូរផង់ មិនមានទីទួល គឺកិលេស ប្រាសចាកឧបក្កិលេសហើយ ដែលមិនទាន់​កើតឡើង​ រមែ​ង​កើតឡើង​ មិនមែនកើតឡើង​ ក្រៅអំពីការកើតប្រា​កដ នៃព្រះ​តថាគត​ជាអរហន្ត​សម្មាសម្ពុទ្ធទេ ។

ទុតិយបរិសុទ្ធសូត្រ ទី៧

[៥៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែល​បរិសុទ្ធិផូរផង់ មិនមានទីទួល គឺកិលេស ប្រាសចាកឧបក្កិលេសហើយ ដែលមិនទាន់​កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើតឡើង​ ក្រៅអំពីវិន័យព្រះសុគតទេ ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាង​ តើ​ដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ធម៌​ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែល​បរិសុទ្ធិផូរផង់ មិនមានទីទួល គឺកិលេស ប្រាស​ចាក​ឧបក្កិលេសហើយ ដែលមិនទាន់​កើតឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មិនមែនកើតឡើង​​ ក្រៅ​អំពីវិន័យព្រះសុគតទេ ។

បឋមកុក្កុដារាមសូត្រ ទី៨

[៥៦]  សាវត្ថីនិទាន ។ ខ្ញុំបានស្តាប់មកយ៉ាងនេះ ។ សម័យមួយ ព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ   និងព្រះភទ្ទៈដ៏មានអាយុ គង់នៅក្នុងកុក្កុដារាម ជិតក្រុងបាដលិបុត្ត ។ គ្រានោះ ព្រះភទ្ទៈដ៏មានអាយុ ចេញចាកទីពួនសម្ងំ ក្នុងវេលា​សាយណ្ហសម័យ ហើយចូលទៅ​រកព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ លុះចូលទៅដល់ហើយ ក៏ធ្វើ​នូវ​សេចក្តីរីករាយ ជាមួយនឹងព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ លុះបញ្ចប់ពាក្យដែលគួររីករាយ   និងពាក្យដែលគួររឭកហើយ ក៏​អង្គុយក្នុងទីសមគួរ ។ លុះព្រះភទ្ទៈដ៏មានអាយុ អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ ក៏ពោល​ទៅនឹងព្រះអានន្ទដ៏មានអាយុ ដូច្នេះថា ម្នាលអាវុសោអានន្ទ ពាក្យគេតែងនិយាយថា អព្រហ្មចរិយៈ អព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ម្នាលអាវុសោ អព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​អាវុសោភទ្ទៈ ប្រពៃណាស់ហើយ ប្រពៃណាស់ហើយ ម្នាលអាវុសោភទ្ទៈ ការ​ស្វែងប្រស្នា របស់អ្នក ល្អពេកណាស់ ប្រាជ្ញាក៏ល្អ ការសាកសួរក៏មានទំនងល្អ ម្នាលអាវុសោភទ្ទៈ ព្រោះថា អ្នកសួរយ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោ អានន្ទ ពាក្យថាគេតែង​និយាយថា អព្រហ្មចរិយៈ អព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ម្នាលអាវុសោ អព្រហ្មចរិយៈ​  តើដូចម្តេច ។ យ៉ាងនេះហើយ អាវុសោ ។ ម្នាលអាវុសោ មិច្ឆាមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ហៅថា អព្រហ្មចរិយៈ ។ មិច្ឆាមគ្គ ទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺមិច្ឆាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ មិច្ឆា​សមាធិ១ ។

ទុតិយកុក្កុដារាមសូត្រ ទី៩

[៥៧]  បាដលិបុត្តនិទាន​​  ។បេ។ ម្នាលអាវុសោអានន្ទ ពាក្យគេតែងនិយាយថា ព្រហ្មចរិយៈ ព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ម្នាលអាវុសោ ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ទីបំផុតរបស់​ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាលអាវុសោភទ្ទៈ ប្រពៃណាស់ហើយ ប្រពៃណាស់ហើយ ម្នាល​អាវុសោភទ្ទៈ ការ​ស្វែងរកប្រស្នារបស់អ្នក ល្អពេកណាស់ ប្រាជ្ញាក៏ល្អ ការសាក​សួរ​ក៏មានទំនងល្អ ម្នាលអាវុសោភទ្ទៈ ព្រោះថា អ្នកសួរយ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោ​អា​នន្ទ ពាក្យគេតែងនិយាយថា ព្រហ្មចរិយៈ ព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ម្នាលអាវុសោ ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ទីបំផុត​របស់​ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ។ យ៉ាងនេះហើយ អាវុសោ ។ ម្នាលអាវុសោ មគ្គដ៏ប្រ​សើរ​ ប្រ​កបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ហៅថា ព្រហ្មចរិយៈ ។ មគ្គទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មា​សមាធិ១ ។ ម្នាលអាវុសោ ការអស់ទៅ​នៃរាគៈ ការអស់​ទៅនៃទោសៈ ការអស់ទៅនៃមោហៈឯណា នេះហៅថា ទីបំផុតរបស់​ព្រហ្មចរិយៈ ។

តតិយកុក្កុដារាមសូត្រ ទី១០

[៥៨]  បាដលិបុត្តនិទាន ។ ម្នាលអាវុសោ អានន្ទ ពាក្យគេតែងនិយាយថា ព្រហ្មចរិយៈ ព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ម្នាលអាវុសោ ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ព្រហ្មចារី (បុគ្គល​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​ធម៌ដ៏ប្រសើរ)  តើដូចម្តេច ទីបំផុតរបស់ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​អាវុសោភទ្ទៈ ប្រពៃណាស់ហើយ ប្រពៃណាស់ហើយ ម្នាលអាវុសោភទ្ទៈ ការ​ស្វែង​​រកប្រស្នារបស់អ្នក ល្អពេកណាស់ ប្រាជ្ញាក៏ល្អ ការសាក​សួរ​ ក៏មានទំនងល្អ ម្នាល​អាវុសោ​ភទ្ទៈ ព្រោះថា អ្នកសួរយ៉ាងនេះថា ម្នាលអាវុសោ អានន្ទ ពាក្យគេតែង​និយាយថា ព្រហ្មចរិយៈ ព្រហ្មចរិយៈ ដូច្នេះ ម្នាលអាវុសោ ព្រហ្មចរិយៈ  តើដូចម្តេច​ព្រហ្មចារី  តើដូចម្តេច ទីបំផុតរបស់​ព្រហ្ម​ចរិយៈ  តើដូចម្តេច ។ យ៉ាងនេះហើយ អាវុសោ ។ ម្នាល​អាវុសោ មគ្គដ៏ប្រ​សើរ ​ប្រ​កបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ហៅថា ព្រហ្មចរិយៈ ។ មគ្គទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មា​សមាធិ១ ។ ម្នាលអាវុសោ បុគ្គលឯណា ប្រកបដោយមគ្គ ដ៏ប្រ​សើរ​ មានដោយអង្គ ៨ នេះ បុគ្គលនេះ ហៅថា ព្រហ្មចារី ។ ម្នាលអាវុសោ ការអស់​ទៅនៃរាគៈ ការអស់​ទៅនៃទោសៈ ការអស់ទៅនៃមោហៈឯណា នេះហៅថា ទីបំផុត របស់ព្រហ្មចរិយៈ ។ ក្នុងសូត្រ៣នេះ មាននិទានតែមួយ ។

ចប់ វិហារវគ្គ ទី២ ។

ឧទ្ទាននៃវិហារវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីវិហារធម៌របស់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ មាន២លើក អំពីសេក្ខៈ១ អំពីធម៌ ៨ យ៉ាង ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​ឲ្យ​ច្រើនហើយ ដែលមិនទាន់​កើត​ឡើង​ រមែងកើតឡើង​ មាន២លើក និយាយអំពីធម៌ ៨ យ៉ាង ដែល​បរិសុទ្ធិ មាន២លើក អំពីធម៌ ដែលព្រះភទ្ទៈដ៏មានអាយុ សួរព្រះអានន្ទ​ ក្នុងកុក្កុដារាម មាន៣លើក ។

មិច្ឆត្តវគ្គ ទី៣

មិច្ឆត្តសូត្រ ទី១

[៥៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត នឹងសំដែង​នូវ​ភាវៈ​ខុស​ផង​នូវ​ភាវៈ​ត្រូវផង  ដល់អ្នកទាំងឡាយ  អ្នកទាំងឡាយ  ចូរស្តាប់​នូវធម៌​នោះចុះ ។

[៦០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ភាវៈខុស  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺមិច្ឆាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ មិច្ឆាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា ភាវៈខុស ។

[៦១] ភាវៈត្រូវ  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា ភាវៈត្រូវ ។

អកុសលធម្មសូត្រ ទី២

[៦២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត នឹងសំដែងនូវធម៌ ជា​អកុសល​ផង​នូវ​ធម៌ជាកុសលផង  ដល់អ្នកទាំងឡាយ  អ្នកទាំងឡាយ  ចូរស្ដាប់នូវធម៌នោះចុះ ។

[៦៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  ធម៌ជាអកុសល  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺមិច្ឆាទិដ្ឋិ ១​​  ។បេ។ មិច្ឆាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា ធម៌ជាអកុសល ។

[៦៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌ជាកុសល តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា ធម៌ជាកុសល ។

បឋមបដិបទាសូត្រ ទី៣

[៦៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​បដិបទាខុសផង​នូវ​បដិបទាត្រូវផង  ដល់អ្នកទាំងឡាយ  អ្នកទាំងឡាយ  ចូរស្តាប់​នូវ​បដិបទានោះចុះ ។

[៦៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  បដិបទាខុស  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺមិច្ឆាទិដ្ឋិ ១​​  ។បេ។ មិច្ឆាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុងទាំងឡាយ នេះហៅថា បដិបទាខុស ។

[៦៧]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  បដិបទាត្រូវ  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា បដិបទាត្រូវ ។

ទុតិយបដិបទាសូត្រ ទី៤

[៦៨]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត មិនសរសើរបដិបទាខុស របស់​គ្រហស្ថក្តី ​របស់បព្វជិតក្តីទេ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  គ្រហស្ថក្តី បព្វជិតក្តី តែ​ប្រតិបត្តិ​ខុស​ហើយ រមែងមិនញ៉ាំងធម៌ ដែលបណ្ឌិគប្បីដឹង គឺអរិយមគ្គ​ ជាកុសល ​ឲ្យ​​សម្រេច​បាន ព្រោះហេតុ​នៃ​អធិករណ៍ គឺប្រតិបត្តិខុសទេ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  បដិបទា​ខុស តើដូច​ម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺមិច្ឆាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ មិច្ឆាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា បដិបទា​ខុស ។ ​ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត មិនសរសើរបដិបទាខុស ​របស់​គ្រហស្ថក្តី របស់បព្វជិតក្តី​ទេ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  គ្រហស្ថក្តី បព្វជិតក្តី តែប្រតិបត្តិ​ខុស​ហើយ រមែងមិនញ៉ាំងធម៌ ដែលបណ្ឌិតគប្បីដឹង គឺអរិយមគ្គ ជាកុសល ​ឲ្យ​សម្រេច​បាន ព្រោះ​ហេតុ​នៃអធិករណ៍ គឺប្រតិបត្តិខុសទេ ។

[៦៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតសរសើរតែបដិបទាត្រូវ របស់គ្រហស្ថក្តី ​របស់​បព្វជិត​ក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  គ្រហស្ថក្តី បព្វជិតក្តី តែប្រតិបត្តិត្រូវហើយ រមែងញ៉ាំង​ធម៌ ដែលបណ្ឌិគប្បីដឹង គឺអរិយមគ្គ ជាកុសល ឲ្យ​សម្រេចទៅបាន ព្រោះ​ហេតុ​នៃ​អធិករណ៍ គឺសេចក្តីប្រតិបត្តិត្រូវ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  បដិបទាត្រូវ តើដូច​ម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  នេះហៅថា បដិបទាត្រូវ ។ ​ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគត សរសើរតែបដិបទាត្រូវ​ របស់​គ្រហស្ថក្តី របស់បព្វជិតក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  គ្រហស្ថក្តី បព្វជិតក្តី តែប្រតិបត្តិត្រូវ​ហើយ​ រមែង​ញ៉ាំងធម៌ ដែល​បណ្ឌិត​គប្បីដឹង គឺអរិយមគ្គ ជាកុសល ឲ្យ​សម្រេចទៅបាន ព្រោះហេតុនៃអធិករណ៍ គឺសេចក្តី​ប្រតិបត្តិត្រូវ ។

បឋមអសប្បុរិសសូត្រ ទី៥

[៧០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​អសប្បុរសផង​នូវ​សប្បុរសផង ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​នូវ​សេចក្តីនោះចុះ ។

[៧១]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អសប្បុរស តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញខុស ត្រិះរិះខុស និយាយខុស ធ្វើការងារខុស ចិញ្ចឹមជីវិតខុស ព្យាយាមខុស រឭកខុស ដំកល់ចិត្តខុស ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះ​ហៅថា អសប្បុរស ។

[៧២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សប្បុរស តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញត្រូវ ត្រិះរិះត្រូវ និយាយត្រូវ ធ្វើការងារត្រូវ ចិញ្ចឹម​ជីវិតត្រូវ ព្យាយាមត្រូវ រឭកត្រូវ ដំកល់ចិត្តត្រូវ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅ​ថា​សប្បុរស ។

ទុតិយអសប្បុរិសសូត្រ ទី៦

[៧៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​អសប្បុរស​ផង​នូវ​អសប្បុរស ដ៏លើសជាងអសប្បុរសទៅទៀតផង ដល់អ្នកទាំងឡាយ  ។ ​ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ​តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​សប្បុរសផង​នូវ​សប្បុរសដ៏លើសជាងសប្បុរស​ទៅ​​ទៀត​ផង​ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរ​ស្តាប់​នូវ​សេចក្តីនោះចុះ ។

[៧៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះអសប្បុរស តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញខុស​​  ។បេ។ ដំកល់ចិត្តមាំខុស ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ នេះហៅថា អសប្បុរស ។

[៧៥]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះអសប្បុរសដ៏លើសជាងអសប្បុរសទៅទៀត​ តើ​ដូច​ម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញខុស​​  ។បេ។ ដំកល់ចិត្តមាំខុស មានសេចក្តីដឹងខុស មានចិត្តរួចស្រឡះខុស ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា អសប្បុរស ដ៏លើសជាងអសប្បុរសទៅទៀត ។

[៧៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសប្បុរស តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គល​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញត្រូវ​​  ។បេ។ ដំកល់ចិត្តមាំត្រូវ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ នេះហៅថា សប្បុរស ។

[៧៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសប្បុរសដ៏លើសជាងសប្បុរសទៅទៀត​ តើ​ដូច​ម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញត្រូវ​​  ។បេ។ ដំកល់ចិត្តមាំត្រូវ មានសេចក្តីដឹងត្រូវ មានចិត្តរួចស្រឡះត្រូវ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា សប្បុរស ដ៏លើសជាងសប្បុរសទៅទៀត ។

កុម្ភសូត្រ ទី៧

[៧៨]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចក្អមដែលមិនមានរង្វេលទ្រ តែង​បង្វិលបានដោយងាយ ដែលមានរង្វេលទ្រ តែងបង្វិលបានដោយលំបាក យ៉ាងណា​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចិត្តដែលមិនមានរង្វេលទ្រ តែងបង្វិលបានដោយងាយ ដែលមានរង្វេលទ្រ តែងបង្វិលបានដោយលំបាក ក៏យ៉ាងនោះឯង ។

[៧៩]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះរង្វេលទ្រនៃចិត្ត តើដូចម្តេច ។  គឺមគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រ​កបដោយអង្គ ៨ ហ្នឹងឯង ។ មគ្គទាំង ៨  តើដូចម្តេច ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ នេះហៅថា រង្វេលទ្រចិត្ត ។

[៨០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចក្អមមិនមានរង្វេលទ្រ តែង​បង្វិល​បាន​ដោយ​ងាយ ដែលមានរង្វេលទ្រ តែងបង្វិលបានដោយលំបាក យ៉ាងណា​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ចិត្តដែលមិនមានរង្វេលទ្រ តែងបង្វិលបានដោយងាយ ដែលប្រ​កប​ដោយ​រង្វេល​​ទ្រ តែងបង្វិលបានដោយលំបាក ក៏យ៉ាងនោះឯង ។

សមាធិសូត្រ ទី៨

[៨១]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​អរិយសម្មា​ស​មាធិ ប្រកបដោយបច្ច័យ ប្រកបដោយបរិក្ខារ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំង​ឡាយ ​ចូរស្តាប់​នូវ​ធម៌នោះចុះ ។

[៨២]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះអរិយសម្មាសមាធិ ប្រកបដោយបច្ច័យ ប្រកប​ដោយ​បរិក្ខារ តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។

[៨៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភាវៈនៃចិត្តមានអារម្មណ៍តែមួយ ​ដែលប្រកបដោយ​បរិក្ខារ ដោយអង្គទាំង៧នេះឯង ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​នេះហៅថា អរិយសម្មាសមាធិ ប្រកបដោយបច្ច័យផង ប្រកបដោយបរិក្ខារផង ។

វេទនាសូត្រ ទី៩

[៨៤]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ វេទនានេះ មាន ៣ យ៉ាង ។ វេទនា៣ តើដូចម្តេច ។  គឺវេទនាជាសុខ១ វេទនាជាទុក្ខ១ វេទនាមិនជាទុក្ខមិនជាសុខ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ វេទនា មាន ៣ យ៉ាងនេះឯង ។

[៨៥]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​វេទនា ទាំង៣នេះ ។ មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បុគ្គលគប្បី​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយង្គ ៨ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​វេទនា ទាំង៣នេះឯង ។

ឧត្តិយសូត្រ ទី១០

[៨៦]  សាវត្ថីនិទាន ។ គ្រានោះ ព្រះឧត្តិយដ៏មានអាយុ ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ​​  ។បេ។ លុះព្រះឧត្តិយដ៏មានអាយុ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំទូល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ ក្នុងទីឯណោះ ខ្ញុំព្រះអង្គ នៅក្នុងទី​ស្ងាត់ សម្ងំនៅតែម្នាក់ឯង កើតចិត្តត្រិះរិះ យ៉ាងនេះថា កាមគុណ ៥ យ៉ាង ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ទ្រង់សំដែងហើយ ។ កាមគុណ ទាំង ៥ ដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់​សំដែង​ហើយ តើដូចម្តេច ។

[៨៧]  ម្នាលឧត្តិយ ប្រពៃណាស់ហើយ ប្រពៃណាស់ហើយ ម្នាលឧតិ្តយ កាម​គុណ ទាំង៥ នេះឯង ដែលតថាគត បានសំដែងហើយ ។ កាមគុណ ទាំង៥ តើដូចម្តេច ។  គឺរូប ដែលគប្បីដឹងដោយភ្នែក ជាទីប្រាថ្នា ជាទីត្រេកអរ ជាទីគាប់ចិត្ត ជាទីស្រឡាញ់ ប្រកបដោយកាម គួរជាទីតម្រេក១ ។ សំឡេង ដែលគប្បីដឹង ដោយត្រចៀក១ ។ ក្លិន​ដែលគប្បីដឹង ដោយច្រមុះ១ ។ រសដែលគប្បីដឹង ដោយអណ្តាត១ ។ ផ្សព្វដែលគប្បី​ដឹង ដោយកាយ ជាទីប្រាថ្នា ជាត្រេកអរ ជាទីគាប់ចិត្ត ជាទីស្រឡាញ់ ប្រកប​ដោយកាម គួរជាទី​តម្រេក១ ។ ម្នាលឧត្តិយ កាមគុណ ទាំង៥នេះឯង ដែលតថាគតសំដែងហើយ ។

[៨៨]  ម្នាលឧត្តិយ បុគ្គលគប្បី​​ចម្រើន​មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដើម្បីលះបង់​នូវ​កាមគុណ ទាំង ៥ នេះ ។ មគ្គដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសម្មាទិដ្ឋិ១​​  ។បេ។ សម្មាសមាធិ១ ។ ម្នាលឧត្តិយ បុគ្គលគប្បី​​ចម្រើន​មគ្គ ដ៏ប្រសើរ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដើម្បីលះបង់​នូវ​កាមគុណ ទាំង៥នេះឯង ។

ចប់ មិច្ឆត្តវគ្គ ទី៣ ។

ឧទ្ទាននៃមិច្ឆត្តវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីមិច្ឆត្ត ១ អំពីអកុសលធម៌ ១ អំពីបដិបទា មាន២លើក អំពី​អសប្បុរស​ មាន២លើក អំពីចិត្តប្រៀបដូចក្អម ១ អំពីអរិយសម្មាសមាធិ ១ អំពីវេទនា ១ អំពីព្រះឧត្តិយ​ដ៏មានអាយុ ១ ។

បដិបត្តិវគ្គ ទី៤

បឋមបដិបត្តិសូត្រ ទី១

[៨៩]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែងសេចក្តី​ប្រតិ​បត្តិខុស   និងសេចក្តីប្រតិបត្តិត្រូវ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរ​ស្តាប់​សេចក្តីនោះចុះ ។

[៩០]   ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសេចក្តីប្រតិបត្តិខុស តើដូចម្តេច ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺ​សេចក្តី​ឃើញខុស១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តខុស១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅ​ថា​សេចក្តីប្រតិបត្តិខុស ។

[៩១]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសេចក្តីប្រតិបត្តិត្រូវ តើដូចម្តេច ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺ​សេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា​សេចក្តីប្រតិបត្តិត្រូវ ។

ទុតិយបដិបត្តិសូត្រ ទី២

[៩២]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែងបុគ្គល ​អ្នកប្រតិបត្តិ​ខុស​   និងបុគ្គលអ្នកប្រតិបត្តិត្រូវ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ​ចូរស្តាប់នូវដំណើរ​បុគ្គល​នោះចុះ ។

[៩៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលអ្នកប្រតិបត្តិខុស តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញខុស១​​  ។បេ។ ជាអ្នកតាំងចិត្តខុស១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា បុគ្គលអ្នកប្រតិបត្តិខុស ។

[៩៤]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះបុគ្គលអ្នកប្រតិបត្តិត្រូវ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ បុគ្គលពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ជាអ្នកឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ ជាអ្នកតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា អ្នកប្រតិបត្តិ​ត្រូវ ។

វិរទ្ធសូត្រ ទី៣

[៩៥]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែល​បុគ្គល​ទាំងឡាយឯណានីមួយ លះបង់ហើយ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ មានប្រក្រតី​ដល់នូវការអស់ទៅ នៃកងទុក្ខ ដោយប្រពៃ បុគ្គលទាំងនោះ ក៏លះ​បង់ដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែលបុគ្គលទាំងឡាយឯណានីមួយ ប្រារព្ធហើយ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ មានប្រក្រតី ដល់នូវការអស់ទៅ នៃកងទុក្ខ​ដោយ​ប្រពៃ បុគ្គលទាំងនោះ ក៏ឈ្មោះថា ប្រារព្ធ​ហើយដែរ ។

[៩៦]  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨  តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដែលបុគ្គលទាំងឡាយឯណានីមួយ លះបង់ហើយ អរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ មានប្រក្រតី ដល់នូវការ​អស់ទៅ នៃកង​ទុក្ខ ​ដោយ​ប្រពៃ បុគ្គលទាំងនោះ ក៏​លះ​បង់ហើយដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយ​អង្គ ៨ ដែលបុគ្គល​ទាំងឡាយ​ឯណានីមួយ ប្រារព្ធហើយ អរិយ​មគ្គ​ ប្រ​កបដោយអង្គ ៨ មានប្រក្រតី ដល់នូវ​ការអស់ទៅ នៃកងទុក្ខ ដោយប្រ​ពៃ បុគ្គល​ទាំង​នោះ ក៏ឈ្មោះថា ប្រារព្ធ​ហើយដែរ ។

បារង្គមសូត្រ ទី៤

[៩៧]  សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទំាងឡាយ  ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះ ដែល​បុគ្គល​​​ចម្រើន​​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ តែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីចេញចាកវដ្ត ទៅកាន់​ព្រះ​និព្វាន ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាង តើដូចម្តេច ។ អ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តី​តាំង​ចិត្ត​ត្រូវ​១ ។ ធម៌ទាំង ៨ យ៉ាងនេះឯង ដែលបុគ្គល​​ចម្រើន​​ហើយ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ តែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីចេញចាកវដ្ត ទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ បាន​ត្រាស់នូវ​ព្រះពុទ្ធដីកានេះហើយ ព្រះសុគត លុះត្រាស់នូវ​ព្រះពុទ្ធដីកានេះហើយ លំដាប់នោះ ព្រះសាស្តា ទើបទ្រង់ត្រាស់​នូវ​ព្រះពុទ្ធដីការ​នេះ តទៅទៀតថា ។

[៩៨] ក្នុងពួកមនុស្ស ជនទាំងឡាយឯណា ដល់នូវត្រើយ គឺព្រះនិព្វាន ជន​ទាំង​ឡាយ​នោះ មានប្រមាណតិចទេ ចំណែកពួកសត្វដទៃ ក្រៅពីនេះ តែងសសៀរ​ទៅ​តាម​ច្រាំង (វដ្តសង្សារ) ។ មួយទៀត ពួកជនណា មានប្រក្រតី​ប្រព្រឹត្ត​តាម​ធម៌​ក្នុងធម៌ ដែលព្រះតថាគត ត្រាស់ប្រពៃហើយ​ ពួកជននោះ នឹង (ឆ្លង)​នូវ​វដ្តៈ ជា​លំនៅ​នៃមច្ចុ ដែលឆ្លងបានដោយកម្រក្រៃពេក ហើយដល់នូវ​ត្រើយ គឺ​ព្រះ​និព្វាន ។ បណ្ឌិត គប្បីលះធម៌ខ្មៅ ញ៉ាំងធម៌ស ឲ្យ​​​ចម្រើន​ ហើយ​គប្បីចេញ​ចាក​អាល័យ គឺវដ្តៈ អាស្រ័យព្រះនិព្វាន ដែល​មិនមានអាល័យ គួរលះកាម​ទាំងឡាយ​ចេញ ហើយជាអ្នកមិនមានកង្វល់ ប្រាថ្នា​នូវ​សេចក្តីត្រេកអរ​ក្នុងវិវេក ដែលសត្វ​ត្រេកអរ​បានដោយកម្រ បណ្ឌិត គួរធ្វើខ្លួនឲ្យ​ផូរផង់ ចាកគ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត ។ ចិត្ត​ដែលបណ្ឌិតពួកណា អប់រំល្អប្រពៃហើយ ក្នុងអង្គនៃធម៌ ជាគ្រឿង​ត្រាស់​ដឹង​ទំាង​ឡាយ បណ្ឌិតទាំងឡាយឯណា អ្នកត្រេកអរ ក្នុងការលះបង់​នូវ​​សេចក្តីប្រកាន់ ដោយ​ឥតមានសេចក្តីប្រកាន់ បណ្ឌិតនោះ ឈ្មោះថា អ្នកមានអាសវៈអស់ហើយ ​មាន​​សេចក្តីរុងរឿង បរិព្វានក្នុងលោកហើយ ។

បឋមសាមញ្ញសូត្រ ទី៥

[៩៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​សា​មញ្ញគុណ​   និងផល ​របស់សាមញ្ញគុណទាំងឡាយ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំង​ឡាយ ចូរស្តាប់​សេចក្តី​នោះចុះ ។

[១០០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសាមញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា សាមញ្ញគុណ ។

[១០១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះផលរបស់សាមញ្ញគុណទាំងឡាយ តើដូចម្តេច ។  គឺសោតាបត្តិផល១ សកទាគាមិផល១ អនាគាមិផល១ ​អរហត្តផល១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ នេះហៅថា ផលរបស់សាមញ្ញគុណទាំងឡាយ ។

ទុតិយសាមញ្ញសូត្រ ទី៦

[១០២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​​សាមញ្ញគុណ​​   និងប្រយោជន៍ នៃសាមញ្ញគុណ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ​ចូរស្តាប់នូវ​សេចក្តី​នោះចុះ ។

[១០៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះសាមញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា សាមញ្ញគុណ ។

[១០៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះប្រយោជន៍ នៃសាមញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ សភាវៈឯណា ជាទីអស់ទៅ នៃរាគៈ ជាទីអស់ទៅនៃទោសៈ ជាទីអស់ទៅនៃ​មោហៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ប្រយោជន៍នៃ​សាមញ្ញគុណ ។

បឋមព្រហ្មញ្ញសូត្រ ទី៧

[១០៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​​ព្រហ្មញ្ញគុណ   និងផល របស់ព្រហ្មញ្ញគុណ​ទាំងឡាយ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​នូវ​​សេចក្តី​នោះចុះ ។

[១០៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ព្រហ្មញ្ញគុណ ។

[១០៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះផលរបស់ព្រហ្មញ្ញគុណទាំងឡាយ តើដូចម្តេច ។  គឺសោតាបត្តិផល១ សកទាគាមិផល១ អនាគាមិផល១ អរហត្តផល១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ នេះហៅថា ផលរបស់ព្រហ្មញ្ញគុណទាំងឡាយ ។

ទុតិយព្រហ្មញ្ញសូត្រ ទី៨

[១០៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​ព្រហ្មញ្ញគុណ​   និង​ប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មញ្ញគុណ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​​នូវ​សេចក្តី​នោះចុះ ។

[១០៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយ​អង្គ​ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ព្រហ្មញ្ញគុណ ។

[១១០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះប្រយោជន៍របស់ព្រហ្មញ្ញគុណ តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សភាវៈឯណា ជាទីអស់ទៅ នៃរាគៈ ជាទីអស់ទៅ នៃ​ទោសៈ ជាទី​អស់ទៅនៃមោហៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មញ្ញគុណ ។

បឋមព្រហ្មចរិយសូត្រ ទី៩

[១១១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​ព្រហ្មច​រិយៈ និង​ផលរបស់ព្រហ្មចរិយទាំងឡាយ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរស្តាប់​នូវ​​សេចក្តី​នោះចុះ ។

[១១២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មចរិយៈ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ​ព្រហ្មចរិយៈ ។

[១១៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះផលទាំងឡាយ របស់ព្រហ្មចរិយៈ តើ​ដូចម្តេច ។  គឺសោតាបត្តិផល១ សកទាគាមិផល១ អនាគាមិផល១ អរហត្តផល១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ នេះហៅថា ផលរបស់ព្រហ្មចរិយទាំង​ឡាយ ។

ទុតិយព្រហ្មចរិយសូត្រ ទី១០

[១១៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតនឹងសំដែង​នូវ​ព្រហ្ម​ចរិយៈ   និង​ប្រយោជន៍ របស់ព្រហ្មចរិយៈ ដល់អ្នកទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ចូរ​ស្តាប់​នូវ​​សេចក្តី​នោះចុះ ។

[១១៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះព្រហ្មចរិយៈ តើដូចម្តេច ។ អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ព្រហ្មចរិយៈ ។

[១១៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មចរិយៈ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ សភាវៈឯណា ជាទីអស់ទៅ នៃរាគៈ ជាទីអស់ទៅនៃទោសៈ ជាទីអស់ទៅនៃ​មោហៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះហៅថា ប្រយោជន៍ នៃព្រហ្មចរិយៈ ។

ចប់ បដិបត្តិវគ្គ ទី៤ ។

ឧទ្ទាននៃបដិបត្តិវគ្គនោះ គឺ

ពោលអំពីសេចក្តីប្រតិបត្តិ ១ អំពីបុគ្គលអ្នកប្រតិបត្តិ ១ អំពីការលះបង់ ១ អំពីការដល់ត្រើយ គឺព្រះនិព្វាន ១ អំពីសាមញ្ញគុណ មាន២លើក អំពីព្រហ្មញ្ញគុណដទៃទៀត មាន២លើក អំពីព្រហ្មចរិយៈ មាន២លើក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថា បដិបត្តិវគ្គ ។

អញ្ញតិត្ថិយវគ្គ ទី៥ (ឆដ្ឋ. អញ្ញតិត្ថិយបេយ្យាលវគ្គ ទី៥)

រាគវិរាគសូត្រ ទី១

[១១៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ ​គប្បីសួរ​​​ពួកអ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ​ក្នុង​សំណាក់ព្រះសមណគោតម មានប្រយោជន៍អ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែល​គេសួរយ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយ​ទាំងនោះ យ៉ាង​នេះ​​ថា ម្នាល​អ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ ។

[១១៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ គប្បីសួរពួក​អ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ ចុះមគ្គ   និងបដិបទា ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាក​រាគៈ មានដែរឬ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរយ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ​ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ មគ្គ និង​បដិបទា ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ មានដែរ ។

[១១៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះមគ្គដូចម្តេច បដិបទាដូចម្តេច ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ ។ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មគ្គ   និង

បដិបទានេះឯង ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីនឿយណាយ ចាករាគៈ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរយ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះចុះ ។

សំយោជនប្បហានាទិសុត្តឆក្កំ ទី២-៧

[១២០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយ គប្បី​​សួរ​ពួកអ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះសមណគោតម មានប្រយោជន៍អ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុងទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ​យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បី​លះ​សញ្ញោជនៈ​​  ។បេ។

[១២១] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីដកចេញ​នូវ​អនុស័យ​​  ។បេ។

[១២២] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​កាលវែងឆ្ងាយ​​  ។បេ។

[១២៣] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីអស់ទៅ នៃអាសវៈទាំងឡាយ​​  ។បេ។

[១២៤] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ផលនៃវិជ្ជា   និងវិមុត្តិ​​  ។បេ។

[១២៥] ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ដើម្បីញាណទស្សនៈ​​  ។បេ។

អនុបាទាបរិនិព្វានសូត្រ ទី៨

[១២៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ គប្បីសួរពួក​អ្នក​យ៉ាងនេះថា​មា្នលអ្នកដ៏មានអាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះសមណគោតម មានប្រយោជន៍អ្វី ។ មា្នលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មាន​អាយុ បុគ្គលប្រព្រឹត្តព្រហ្មចរិយៈ ក្នុងសំណាក់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដើម្បីអនុបាទាបរិនិព្វាន ។

[១២៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បើពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ គប្បីសួរពួកអ្នក យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ ចុះមគ្គ   និងបដិបទា ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីអនុបាទា​បរិនិព្វាន មានដែរឬ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ យ៉ាងនេះថា ម្នាលអ្នកដ៏មានអាយុ មគ្គ   និងបដិបទា ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីអនុបាទាបរិនិព្វាន មានដែរ ។

[១២៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះមគ្គដូចម្តេច បដិបទាដូចម្តេច ដែលប្រព្រឹត្តទៅ​ដើម្បី​អនុបាទាបរិនិព្វាន ។ អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នេះឯង ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីឃើញត្រូវ១​​  ។បេ។ សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មគ្គ   និងបដិបទានេះឯង ដែលប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីអនុបាទាបរិនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកអ្នក ដែលគេសួរ យ៉ាងនេះហើយ គប្បីដោះស្រាយ ដល់ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរិ្ថយទាំងនោះ យ៉ាងនេះចុះ ។

ចប់ អញ្ញតិត្ថិយវគ្គ ទី៥ ។

ឧទ្ទាននៃអញ្ញតិត្ថិយវគ្គនោះ គឺ

ពោលអំពីការប្រាសចាករាគៈ១ អំពីការលះសញ្ញោជនៈ១ អំពីការ​ដក​ចេញ ​នូវ​អនុស័យ១ អំពីការកំណត់ដឹងកាលដ៏វែងឆ្ងាយ១ អំពីការអស់​ទៅ នៃអាសវៈ​១ អំពីការធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​វិជ្ជា និងវិមុត្តិ១ អំពី​ញាណទស្សៈ១ អំពីអនុបាទាបរិនិព្វាន១ ទៀត ជាគម្រប់ ៨ ។

សុរិយបេយ្យាល ទី៦ (ឆដ្ឋ. សូរិយបេយ្យាលវគ្គ ទី៦)

កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១

[១២៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​ នៃអរុណ នេះជាប្រធាន នេះ​ជា​បុព្វនិមិត្ត (គ្រឿងកំណត់មុន) នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការ​មានមិត្តល្អ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុ ដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៣០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ​ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែល​អាស្រ័យ​សេចក្តី​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុងការលះ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​​ចម្រើន​អរិយ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ ដោយ​ប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៣១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​ នៃអរុណ នេះជា​ប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការបរិបូណ៌​ដោយ​សីល នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលបរិបូណ៌ដោយសីល​​  ។បេ។

[១៣២] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​  ។បេ។

[១៣៣] គឺការបរិបូណ៌ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​  ។បេ។

[១៣៤] គឺការបរិបូណ៌ដោយការឃើញ​​  ។បេ។

[១៣៥] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​  ។បេ។

យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧

[១៣៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​​នៃអរុណ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត​នៃព្រះអាទិត្យ​ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការបរិបូណ៌​ដោយ​​យោនិសោមនសិការៈ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុដោយប្រការ យ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ ភិក្ខុ​នោះ ​នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ ។

[១៣៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ រមែង​​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​ឃើញត្រូវ ដែលអាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុងការលះ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោន​ទៅ​ ក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ ដែលដល់ព្រម ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រ​ការយ៉ាងនេះឯង ។

កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១

[១៣៨] ​សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​ នៃអរុណ នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការមានមិត្តល្អ នេះ​ជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើត​ឡើង​ ដល់ភិក្ខុដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹម​របស់ភិក្ខុ ដែលមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​អរិយ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៣៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ មានការ​កំចាត់​បង់​នូវ​រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ មានការកំចាត់បង់​​នូវ​រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាង​នេះឯង ។

សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៤០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការរះឡើង​នៃអរុណ នេះជា​ប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ​នៃព្រះអាទិត្យ ដែលរះឡើង​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការបរិបូណ៌ ដោយ​សីល ​នេះជាប្រធាន នេះជាបុព្វនិមិត្ត ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីញ៉ាំងអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុ ដោយប្រការយ៉ាងនេះដែរ​​  ។បេ។

[១៤១] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​  ។បេ។

[១៤២] គឺការបរិបូណ៌ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​  ។បេ។

[១៤៣] គឺការបរិបូណ៌ដោយការឃើញ​​  ។បេ។

[១៤៤] គឺការបរិបូណ៌ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​  ។បេ។

យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧

[១៤៥] សាវត្ថីនិទាន ។  គឺការបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយ​យោនិសោមន​សិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៤៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេច​ក្តី​ឃើញត្រូវ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈ​ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំង​ចិត្ត​ត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មាន​ការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយ​យោនិសោ​មនសិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើនូវ​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

ចប់ សុរិយបេយ្យាល ទី៦ ។

ឧទ្ទាននៃសុរិយបេយ្យាលនោះ គឺ

ពោលអំពីការបរិបូណ៌ ដោយមិត្តល្អ១ អំពីសីល១ អំពីសេចក្តីពេញចិត្ត១ អំពី​ការបរិបូណ៌ ដោយចិត្តជ្រះថ្លា១ អំពីការឃើញត្រូវ១ អំពីសេចក្តី​មិនប្រមាទ១ អំពី​យោនិសោមនសិការៈ១ ទៀត ជាគម្រប់៧ ។

ឯកធម្មបេយ្យាល ទី៧

កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១

[១៤៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បី​ញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការ​មាន​មិត្ត​ល្អ​ ។ ​ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់​ភិក្ខុ ​ដែល​ជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ​ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​អរិយ​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ ។

[១៤៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែល​អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៤៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បីញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការបរិបូណ៌ ​ដោយ​សីល​​  ។បេ។

[១៥០] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​  ។បេ។

[១៥១] គឺការបរិបូណ៌​ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​  ។បេ។

[១៥២] គឺការបរិបូណ៌​ដោយការឃើញ​​  ។បេ។

[១៥៣] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​  ។បេ។

យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧

[១៥៤] សាវត្ថីនិទាន ។  គឺការបរិបូណ៌ ​ដោយយោនិសោមនសិការៈ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៥៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ រមែង​​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​​ច្រើន​ឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​ឃើញ​ត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេច​​​ក្តី​​រលត់ បង្អោន​ទៅ ក្នុងការលះ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អា​ស្រ័យ​​សេច​ក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេច​​​ក្តីរលត់ បង្អោន​ទៅ ​ក្នុង​ការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិ​ការៈ រមែង​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១

[១៥៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បី​ញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការមានមិត្តល្អ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ​ នឹង​​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៥៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេច​ក្តីឃើញត្រូវ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការ​កំចាត់​បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​​នូវ​​មោហៈជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៥៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ធម៌១ មានឧបការៈច្រើន ដើម្បីញ៉ាំង​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​កើតឡើង​ ។ ធម៌១ តើដូចម្តេច ។  គឺការបរិបូណ៌​ដោយសីល​​  ។បេ។

[១៥៩] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីពេញចិត្ត​​  ។បេ។

[១៦០] គឺការបរិបូណ៌​ដោយចិត្តជ្រះថ្លា​​  ។បេ។

[១៦១] គឺការបរិបូណ៌​ដោយការឃើញ​​  ។បេ។

[១៦២] គឺការបរិបូណ៌​ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​​  ។បេ។

យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧

[១៦៣] សាវត្ថីនិទាន ។  គឺការបរិបូណ៌​ដោយយោនិសោមនសិការៈ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៦៤] ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើអរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​ឃើញត្រូវ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោ​និសោមន​សិការៈ រមែង​​​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

ចប់ ឯកធម្មបេយ្យាល ទី៧ ។

ឧទ្ទាននៃឯកធម្មបេយ្យាលនោះ គឺ

ពោលអំពីកល្យាណមិត្ត១ អំពីសីល១ អំពីសេចក្តីពេញចិត្ត១ អំពីការ​បរិបូណ៌​ដោយ​ចិត្តជ្រះថ្លា១ អំពីការឃើញ១ អំពីសេចក្តីមិនប្រមាទ១ អំពីយោនិសោមនសិការៈ១ ទៀត ជាគម្រប់៧ ។

នាហន្តឯកធម្មបេយ្យាល ទី៨ (ឆដ្ឋ. ទុតិយឯកធម្មបេយ្យាលវគ្គ ទី៨)

កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១

[១៦៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតពិចារណាមិនឃើញ​នូវ​ធម៌​ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ មិនទាន់កើងឡើង​ ឲ្យ​កើតឡើង​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែលកើតឡើង​ហើយ ដល់នូវ​ការពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណាមិនឃើញ​ធម៌​ដទៃ) ដូចជាការមានមិត្តល្អនេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៦៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ បង្អោនទៅ ក្នុង​ការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។

សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៦៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតពិចារណាមិនឃើញ​នូវ​​ធម៌ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ មិនទាន់កើតឡើង​ ឲ្យ​កើតឡើង​​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែលកើតឡើង​ហើយ ដល់នូវការ​ពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាបានក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណាមិនឃើញ​ធម៌ដទៃ) ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសីលនេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៦៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីពេញចិត្តនេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៦៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយចិត្តជ្រះថ្លានេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៧០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយការឃើញនេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៧១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទ​នេះ​ឡើយ ។ ​បេ ។

យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧

[១៧២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោ​មនសិការៈនេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ​ ដែលជា​អ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ នឹងធ្វើអរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៧៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​​តាំង​ចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេច​ក្តីរលត់ បង្អោនទៅក្នុង​ការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែលជា​អ្នក​បរិបូណ៌ ដោយ​យោនិសោមនសិការៈ រមែង​​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែង​ធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។

កល្យាណមិត្តសូត្រ ទី១

[១៧៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគត​ពិចារណា​មិន​ឃើញ​​នូវ​​ធម៌ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ​មិន​ទាន់​កើត​ឡើង​ ឲ្យ​​កើតឡើង​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដែល​កើត​ឡើង​​ហើយ ដល់នូវការ​ពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាបានក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណា​មិនឃើញ​ធម៌​ដទៃ) ដូចជាការមានមិត្តល្អនេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹម​របស់​ភិក្ខុ ដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹងធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ។

[១៧៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ ​មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​​នូវ​មោហៈ​ជា​ទីបំ​ផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែលជាអ្នកមានមិត្តល្អ រមែង​​​ចម្រើន​​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។

សីលសម្បទាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៧៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគត​ពិចារណា​មិន​ឃើញ​​នូវ​​ធម៌ដទៃសូម្បីមួយ ដែលជាហេតុឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ​មិន​ទាន់​កើត​ឡើង​ ឲ្យ​​កើតឡើង​បានក្តី ឲ្យ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ​កើត​ឡើង​​ហើយ ដល់នូវការ​ពេញបរិបូណ៌ ដោយភាវនាក្តី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (តថាគត ពិចារណាមិនឃើញ​ធម៌ដទៃ) ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសីលនេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៧៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីពេញ​ចិត្តនេះ​ឡើយ​​  ។បេ។

[១៧៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយចិត្តជ្រះថ្លានេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៧៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយការឃើញនេះឡើយ​​  ។បេ។

[១៨០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយសេចក្តីមិនប្រមាទនេះ​ឡើយ​​  ។បេ។

យោនិសោមនសិការសម្បទាសូត្រ ទី៧

[១៨១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាការបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមនសិ​ការៈនេះ​ឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលជាអ្នក​បរិបូណ៌ ដោយ​​យោនិសោមនសិការៈ ភិក្ខុនោះ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ នឹង​ធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការយ៉ាងនេះឯង ។

[១៨២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុដែលជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិសោមន​សិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​តាំងចិត្តត្រូវ​ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ភិក្ខុដែល​ជាអ្នកបរិបូណ៌ ដោយយោនិ​សោមនសិការៈ រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ រមែងធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ដោយប្រការ​យ៉ាងនេះឯង ។

ចប់ នាហន្តឯកធម្មបេយ្យាល ទី៨ ។

ឧទ្ទាននៃនាហន្តឯកធម្មបេយ្យាលនោះ គឺ

ពោលអំពីការបរិបូណ៌ដោយកល្យាណមិត្ត១ អំពីសីល១ អំពីសេចក្តី​ពេញចិត្ត១ អំពីការបរិបូណ៌ ដោយចិត្តជ្រះថ្លា១ អំពីការឃើញត្រូវ១ អំពីសេចក្តីមិនប្រមាទ១ អំពី​យោនិសោមនសិការៈ១ ទៀត ជាគម្រប់៧ ។

គង្គាបេយ្យាល (ឆដ្ឋ. គង្គាបេយ្យាលវគ្គ ទី១)

បឋមបាចីននិន្នសូត្រ ទី១

[១៨៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏ដូច្នោះឯង ។

[១៨៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅកាន់ព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយ​ណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិបាចីននិន្នសុត្តចតុក្កំ ទី២-៥

[១៨៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេយមុនាជាធម្មជាតិ​ហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើតទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៨៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៨៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៨៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេមហី ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត យ៉ាងណា​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។

ឆដ្ឋបាចីននិន្នសូត្រ ទី៦

[១៨៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ហូរ​ទៅ​​កាន់​ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់​ទិសខាង​កើត ដូច​ម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[១៩០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើនូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យ​សេច​ក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​សេចក្តីនឿយណាយ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យ​សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅក្នុង​ការ​លះ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

បឋមសមុទ្ទនិន្នសូត្រ ទី១

[១៩១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅរកសមុទ្រ ជ្រាលទៅរកសមុទ្រ ​ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រក​ព្រះ​និព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[១៩២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​ក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យ​សេច​ក្តីស្ងប់ស្ងាត់​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អា​ស្រ័យ​​សេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់ ​បង្អោនទៅ ក្នុងការលះ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិសមុទ្ទនិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[១៩៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេយមុនាជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ​សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៩៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៩៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៩៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[១៩៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[១៩៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើនូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ អាស្រ័យ​សេច​ក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យសេចក្តីនឿយណាយ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់​ បង្អោន​ទៅ​ក្នុងការលះ​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អា​ស្រ័យ​​សេចក្តីនឿយ​ណាយ អាស្រ័យ​សេចក្តីរលត់​ បង្អោនទៅក្នុងការលះ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ កាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើនូវអរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

គង្គាបេយ្យាលវារៈ សរសេរដោយសង្ខេបទេ អ្នកប្រាជ្ញ គួរឲ្យ​ពិស្តារ ក្នុង​បេយ្យាល​ផងចុះ ។

ឧទ្ទាននៃគង្គាបេយ្យាលនោះ គឺ

ពោលអំពីទន្លេហូរទៅកាន់ទិសខាងកើត មាន៦លើក អំពីទន្លេហូរ​ទៅ​កាន់​​សមុទ្រ មាន៦លើក រួមជាធម៌ មាន១២លើក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថា មួយវគ្គ ។ និយាយ​អំពីមគ្គ ដែលអាស្រ័យសេចក្តី​ស្ងប់ស្ងាត់ ដូចទន្លេ ដែលហូរទៅកាន់ទិសខាងកើត មានក្នុង​​គង្គាបេយ្យាល រួមជា១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទី១ ។

គង្គាបេយ្យាលី (ឆដ្ឋ. ទុតិយគង្គាបេយ្យាលវគ្គ ទី២)

បឋមបាចីននិន្នសូត្រ ទី១

[១៩៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២០០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​ក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទី​បំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ ​មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិបាចីននិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[២០១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២០២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២០៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២០៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២០៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់​ទិសខាង​កើត ដូច​ម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

បឋមសមុទ្ទនិន្នសូត្រ ទី១

[២០៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅរកសមុទ្រ ជ្រាលទៅរកសមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ ក៏រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២០៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ​ មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទី​បំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទី

បំ​ផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មាន​ការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិសមុទ្ទនិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[២០៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២០៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២១០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២១១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២១២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២១៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ​មានការ​កំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ ជាទី​បំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំ​ផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។ និយាយអំពីការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈ មាន១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទីពីរ ដែលប្រៀបដូចទន្លេ ហូរទៅ​កាន់សមុទ្រ ។

បឋមបាចីននិន្នសូត្រ ទី១

[២១៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២១៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវអរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ​ជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តី​តាំងចិត្តត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិបាចីននិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[២១៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២១៧]សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ​ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២១៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២១៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២២០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់​ទិសខាង​កើត ដូច​ម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

បឋមសមុទ្ទនិន្នសូត្រ ទី១

[២២១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២២២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅ​ក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិសមុទ្ទនិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[២២៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២២៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២២៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២២៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២២៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺណា​ខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយ​អង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២២៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន ​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ចុះស៊ប់​ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តី​តាំង​ចិត្ត​ត្រូវ ចុះស៊ប់ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈជាទីប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងខាងមុខ មានអមតៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។ ពោលអំពីមគ្គ ដ៏រាប់បញ្ចូល ក្នុង​អមតៈ មាន១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទី៣ ។

បឋមបាចីននិន្នសូត្រ ទី១

[២២៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិហូរទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២៣០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែលបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីតាំង​ចិត្តត្រូវ ដែលបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​​នូវ​​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិបាចីននិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[២៣១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៣២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត​ ដូចម្តេច​មិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៣៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៣៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងកើត ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៣៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជាធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់ទិសខាងកើត ទេរទៅកាន់ទិសខាងកើត ជ្រាលទៅកាន់ទិស​ខាងកើត ​ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោន​ទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២៣៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្ម​វិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែលបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរ​ទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​  ។បេ។ ​​ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​កាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

បឋមសមុទ្ទនិន្នសូត្រ ទី១

[២៣៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេគង្គា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២៣៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ជាធម្មជាតិបង្អោនទៅ​រកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តីតាំងចិត្តត្រូវ​ ជាធម្មជាតិ​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​អរិយមគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើ​នូវ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើន​ឡើង​ រមែងបង្អោនទៅ​រកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាល​ទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ទុតិយាទិសមុទ្ទនិន្នសុត្តបញ្ចកំ ទី២-៦

[២៣៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេយមុនា ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៤០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេអចិរវតី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៤១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេសរភូ ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៤២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេមហី ជាធម្មជាតិ​ហូរ​ទៅ​កាន់សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ សេចក្តីឧបមេយ្យ ក៏ដូច្នោះឯង​​  ។បេ។

[២៤៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចជាទន្លេធំៗណាមួយ ។  គឺ​ណាខ្លះ ។  គឺទន្លេគង្គា១ យមុនា១ អចិរវតី១ សរភូ១ មហី១ ទន្លេទាំងអស់នោះ ជា​ធម្ម​ជាតិ​ ហូរ​ទៅ​​កាន់​សមុទ្រ ទេរទៅកាន់សមុទ្រ ជ្រាលទៅកាន់សមុទ្រ ដូចម្តេចមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាលធ្វើអរិយមគ្គ ប្រ​កប​​ដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែងបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

[២៤៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ​ ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​​ធ្វើ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងធម្មវិន័យនេះ រមែង​​ចម្រើន​សេចក្តីឃើញត្រូវ ដែលបង្អោនទៅ​រកព្រះនិព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន​​  ។បេ។ រមែង​​ចម្រើន​​សេចក្តី​តាំង​ចិត្តត្រូវ​ដែល​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​អរិយមគ្គ ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ កាល​ធ្វើ​អរិយមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យ​ច្រើនឡើង​ រមែង​បង្អោន​ទៅរក​ព្រះ​និព្វាន សសៀរទៅរកព្រះនិព្វាន ជម្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏​ដូច្នោះ​ឯង ។

ចប់ គង្គាបេយ្យាលី ទី៩ ។

ឧទ្ទាននៃគង្គាបេយ្យាលីនោះ គឺ

ពោលអំពីទឹកទន្លេហូរទៅកាន់ទិសខាងកើត មាន៦លើក ហូរទៅកាន់សមុទ្រ មាន៦លើក ៦ពីរដងនេះ ត្រូវជា១២លើក ព្រោះហេតុនោះ ទើបហៅថាមួយវគ្គ ។ ពោល​អំពីមគ្គ ដែលបង្អោនទៅរកព្រះនិព្វាន មាន​១២លើក មាន៦លើកពីរដង រួមជា១២លើក ចាត់ថាចប់ឧបមាទី៤ ។

អប្បមាទវគ្គ ទី១០ (ឆដ្ឋ. អប្បមាទបេយ្យាលវគ្គ ទី៥)

តថាគតសូត្រ ទី១

[២៤៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញាក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុសលធម៌​ទាំងឡាយ ឯណានីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មាន​អប្បមាទ​ជាទីប្រជុំចុះ អប្បមាទធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនេះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹម របស់ភិក្ខុដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិន​ប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ នឹងធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។

[២៤៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ​បាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យនូវការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​រលត់​ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​​ការ​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះឯង ។ (បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តី នៃសូត្រទាំង៣ខាងលើ ឲ្យ​ពិស្តារផងចុះ) ។

[២៤៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញា​ក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្ត​សម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​​ ឯណា​នីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ជាទីប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនោះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នល​ភិក្ខុទាំង​ឡាយ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹម របស់ភិក្ខុដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិន​ប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ នឹងធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។

[២៤៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើ​ដោយ​ប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ មានការកំចាត់បង់រាគៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់ទោសៈ ជាទីបំផុត មានការ​កំចាត់បង់មោហៈ ជាទីបំផុត​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ មានការកំចាត់បង់រាគៈ​ ជា​ទីបំផុត មានការកំចាត់បង់ទោសៈ ជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់មោហៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើ​ឲ្យ​​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ យ៉ាងនេះឯង ។

[២៤៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញាក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្ត សម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​​ឯណា​នីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ជាទីប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនេះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។

[២៥០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយ​ប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលចុះស៊ប់ ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មានអមតៈ ជាទីបំផុត​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលចុះស៊ប់ ទៅក្នុងអមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មាន​អមតៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ប្រ​កប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះឯង ។

[២៥១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកសត្វទាំងប៉ុន្មាន ជាសត្វឥតជើង​ក្តី មានជើងពីរក្តី មានជើងបួនក្តី មានជើងច្រើនក្តី មានរូបក្តី ឥតរូបក្តី មានសញ្ញាក្តី ឥតសញ្ញាក្តី មានសញ្ញាក៏មិនមែន មិនមានសញ្ញាក៏មិនមែនក្តី ព្រះតថាគត ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ ប្រាកដជាប្រសើរជាងពួកសត្វទាំងនោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ​​ឯណា​នីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ជាទីប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌ទាំងនោះ យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ។

[២៥២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គប្រ​កប​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលបង្អោន​ទៅ​កាន់​ព្រះ​និព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅកាន់ព្រះនិព្វាន​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលបង្អោនទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅ​កាន់ព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្នុអ្នកមិនប្រមាទ ​​ចម្រើន​នូវមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះ​ឯង ។

បទសូត្រ ទី២

[២៥៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ស្នាមជើងឯណានីមួយ នៃសត្វដែល​ត្រាច់លើផែនដី ស្នាមជើងទាំងអស់នោះ តែងដល់​នូវ​ការច្រកចុះ  ក្នុងស្នាមជើង នៃដំរី ស្នាមជើងនៃដំរី ប្រាកដជាប្រសើរជាងស្នាមជើង នៃពួកសត្វទាំងនោះ ព្រោះហេតុថា ​ស្នាម​ជើងនោះ ជាស្នាមជើងធំ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុសលធម៌​ទាំង​ឡាយ ឯណានីមួយ កុសលធម៌ទាំងអស់នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទ​ ជាទី​ប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ប្រាកដជាប្រសើរជាងធម៌​ទាំងនោះ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នល​ភិក្ខុ​​ទាំង​ឡាយ ​ពាក្យថាប្រសើរនុ៎ះ ជាទីសង្ឃឹមរបស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិន​ប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ​បាន ។

[២៥៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទរមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើ​ដោយ​ប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យនូវការ​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកប​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ​បាន យ៉ាងនេះឯង ។

កូដាទិសុត្តបញ្ចកំ ទី៣-៧

[២៥៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បង្កង់ឯណានីមួយ នៃផ្ទះមានកំពូល បង្កង់ទាំងអស់នោះ ស្របទៅរកកំពូល ឈមទៅរកកំពូល មានកំពូលជាទីប្រជុំចុះ កំពូល រមែងប្រាកដជាប្រសើរជាងបង្កង់ទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (អប្បមាទ​​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។ (បណ្ឌិត គប្បីពង្រីកសេចក្តីឲ្យ​ពិស្តារ ដូច​សូត្រ​ខាង​ក្រោយផងចុះ) ។

[២៥៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្លិននៃឫសឯណានីមួយ ឫសស្គា រមែង​ប្រាកដជាប្រសើរជាងឫសទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ(អប្បមាទ​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។

[២៥៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្លិននៃខ្លឹមឯណានីមួយ ចន្ទន៍ក្រហម រមែង​ប្រាកដជាប្រសើរជាងខ្លឹមទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ(អប្បមាទ​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។

[២៥៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្លិននៃផ្កាឯណានីមួយ ម្លិះលា រមែង​ប្រាកដជាប្រសើរជាងផ្កាទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (អប្បមាទ​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។

[២៥៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកស្តេចសាមញ្ញឯណានីមួយ ស្តេចទាំងអស់នោះ សឹងចុះចូលនឹងស្តេចចក្រពត្តិ ឯស្តេចចក្រពត្តិ រមែង​ប្រាកដជា​ប្រ​សើរ​ជាងស្តេចទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (អប្បមាទ​ធម៌) ក៏​យ៉ាងនោះ​ដែរ​​  ។បេ។

ចន្ទិមាទិសុត្តតតិយកំ ទី៨-១០

[២៦០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពន្លឺឯណានីមួយ នៃរូបផ្កាយ​ទាំងឡាយ ពន្លឺទាំងអស់នោះ មិនដល់​នូវ​ចំណិតទីដប់ប្រាំមួយ ៗ ដង នៃពន្លឺព្រះចន្ទឡើយ ពន្លឺនៃព្រះចន្ទ រមែង​ប្រាកដជាប្រសើរជាងពន្លឺ នៃផ្កាយទាំងនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ (អប្បមាទ​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។

[២៦១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្នុងសរទសម័យ ដែលស្រឡះ​ ប្រាស​ចាក​​ពពក ភ្លៀង ព្រះអាទិត្យ រះត្រដែតឡើង​កាន់អាកាស កំចាត់បង់នូវអាកាស ​ដែល​ងងឹត​​​ទាំងអស់ រមែងភ្លឺផង ក្តៅផង រុងរឿងផង យ៉ាង​ណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ​(អប្បមាទ​ធម៌) ក៏យ៉ាងនោះដែរ​​  ។បេ។

[២៦២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បណ្តាសំពត់ ដែលគេត្បាញ សំពត់ឯ​ណានីមួយ សំពត់ក្នុងដែនកាសី រមែងប្រាកដជាប្រសើរជាងសំពត់ទាំងនោះ យ៉ាង​ណាមិញ ។  ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កុសលធម៌ទាំងឡាយឯណានីមួយ កុសល​ធម៌​

ទាំង​អស់​​នោះ មានអប្បមាទជាមូល មានអប្បមាទជាទីប្រជុំ​ចុះ អប្បមាទ​ធម៌ ​រមែងប្រា​កដ​ជា​ប្រ​សើរ​ជាងធម៌ទាំងនោះ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។ មា្នលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ ពាក្យថា​ប្រសើរ​នុ៎ះ ជាទី​សង្ឃឹម​របស់ភិក្ខុ ដែលមិនប្រមាទ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ នឹង​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គប្រកប​​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏​ប្រសើរ​បាន ។

[២៦៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យនូវការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​​នូវ​​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​ការរលត់ បង្អោន​​ទៅរក​ការ​លះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអ្នកមិនប្រមាទ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកប​​​ដោយ​​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ ​ដូចពោលមក យ៉ាង​នេះ​ឯង ។

ចប់ អប្បមាទវគ្គ ទី១០ ។

ឧទ្ទាននៃអប្បមាទវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីព្រះតថាគត ប្រសើរជាងពួកសត្វ​១ អំពីស្នាមជើង (សត្វ) ១ អំពី​បង្កង់​ផ្ទះមានកំពូល១ អំពីក្លិននៃឫស១ អំពីក្លិននៃខ្លឹម១ អំពីផ្កាម្លិះលា១ អំពីស្តេច១ អំពីព្រះចន្ទ១ ព្រះអាទិត្យ១ អំពីសំពត់១ ត្រូវជាបទគម្រប់១០ ។

(បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តី ឲ្យ​ពិស្តារ ត្រង់សេចក្តី ដែលនិយាយអំពីព្រះតថាគត​ផង​​ចុះ) ។

ពលករណីយវគ្គ ទី១១ (ឆដ្ឋ. ទី៦)

ពលសូត្រ ទី១

[២៦៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការងារទាំងឡាយឯណានីមួយ ដែល​បុគ្គល​​ត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង ការងារទាំងអស់នោះ បុគ្គលត្រូវអាស្រ័យ​នូវ​ផែនដី ឋិតនៅ​លើ​ផែនដី ទើបធ្វើបាន ការងារទាំងនោះ ដែលបុគ្គលត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង ក៏រមែងធ្វើ​បានប្រាកដ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យនូវសីល ឋិតនៅ​ក្នុង​សីល ទើប​​ចម្រើន​នូវមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៦៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអាស្រ័យនូវសីល ឋិតនៅក្នុងសីល ទើប​​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែលនូវមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យនូវការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យនូវការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​អា​ស្រ័យនូវសីល ឋិត​នៅ​ក្នុង​សីល ទើប​​ចម្រើន​នូវមគ្គ​ ប្រកប​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែលនូវមគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះឯង ។ (បរគង្គា​បេយ្យាល​ មានដំណើរពិស្តារថា​ ព្រះសូត្រ ដ៏បរិបូណ៌ របស់បណ្ឌិត​កាល​ពណ៌នា) ។

[២៦៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការងារទាំងឡាយឯណានីមួយ ដែល​បុគ្គល​ត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង ការងារទាំងអស់នោះ បុគ្គលត្រូវអាស្រ័យនូវផែនដី ឋិតនៅ​លើ​ផែនដី ទើបធ្វើបាន ការងារទាំងនោះ ដែលបុគ្គលត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង រមែង​ធ្វើ​បាន​ប្រាកដ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យនូវសីល ឋិតនៅ​ក្នុងសីល ទើប​​ចម្រើន​នូវមគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៦៧]​​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអាស្រ័យនូវសីល ឋិតនៅក្នុងសីល ទើប​​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុង​សាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ មាន​​ការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត កំចាត់បង់​​នូវ​ទោសៈ​ជាទី​បំ​ផុត កំចាត់​បង់​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ មានការ​កំចាត់​​បង់​នូវ​​រាគៈជាទី​បំផុត​ កំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត ​កំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ​​ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅ​ក្នុង​សីល ទើប​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាង​នេះ​ឯង ។

[២៦៨]​​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការងារទាំងឡាយឯណានីមួយ ដែលបុគ្គល​ត្រូវធ្វើ​ដោយកម្លាំង ការងារទាំងអស់នោះ បុគ្គលត្រូវអាស្រ័យ​នូវ​ផែនដី ឋិតនៅលើ​ផែនដី ទើបធ្វើបាន ការងារទាំងនោះ ដែលបុគ្គលត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង ក៏រមែង​ធ្វើបាន​ប្រា​កដ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅក្នុងសីល ទើប​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ​ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៦៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅក្នុងសីល ទើប​​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុង​សាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលចុះស៊ប់ កាន់អមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មានអមតៈ ជាទី​បំផុត​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលចុះស៊ប់កាន់អមតៈ មានអមតៈប្រព្រឹត្ត​ទៅខាង​មុខ មានអមតៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិត​នៅក្នុងសីល ទើប​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើ​ឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាង​នេះ​ឯង ។

[២៧០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការងារទាំងឡាយឯណានីមួយ ដែលបុគ្គល​ធ្វើដោយកម្លាំង ការងារទាំងអស់នោះ បុគ្គលត្រូវអាស្រ័យ​នូវ​ផែនដី ឋិត​នៅលើ​ផែនដី ទើបធ្វើបាន ការងារទាំងនោះ ដែលបុគ្គលត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង ​រមែង​ធ្វើបានប្រាកដ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅ​ក្នុងសីល ទើប​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៧១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅក្នុងសីល ទើប​​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុង​សាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលឱនទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅកាន់​ព្រះនិព្វាន​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលឱនទៅរកព្រះនិព្វាន ទេរទៅរក​ព្រះនិព្វាន ឈមទៅរក​ព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅ​ក្នុងសីល ទើប​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គប្រ​កប​ដោយ​អង្គ​ ៨ ដ៏ប្រសើរបាន យ៉ាងនេះឯង ។

ពីជសូត្រ ទី២

[២៧២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកពីជគាម និងភូតគាមឯណា​នីមួយ ដល់នូវការ​​ចម្រើន​ដុះដាល លូតលាស់ឡើង​បាន ពួកពីជគាម និងភូតគាម​ទាំង​អស់​នោះ អា​ស្រ័យ​នូវ​ផែនដី តាំងនៅលើផែនដី ទើបពួកពីជគាម និងភូតគាមទាំងនុ៎ះ ដល់នូវការ​​​ចម្រើន​ដុះដាល លូតលាស់ឡើង​បាន ប្រាកដយ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅក្នុងសីល ​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គប្រ​កប​ដោយ​អង្គ​ ៨ ដ៏ប្រសើរ ទើបដល់នូវការ​​​ចម្រើន​ ដុះដាល លូតលាស់ឡើង​ ក្នុងធម៌ទាំងឡាយបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៧៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅក្នុងសីល កាល​​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ទើបដល់នូវការ​​ចម្រើន​ ដុះដាល លូតលាស់ឡើង​ ក្នុងធម៌ទាំងឡាយបាន តើ​ដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាសចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការលះបង់​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាសចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​​បង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​អា​ស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិត​នៅ​ក្នុង​សីល កាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ប្រ​កប​​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ទើបដល់​នូវ​ការ​​ចម្រើន​ ដុះដាល លូតលាស់ឡើង​​ ក្នុងធម៌ទាំងឡាយបាន​ យ៉ាង​នេះឯង ។

នាគសូត្រ ទី៣

[២៧៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកនាគ អាស្រ័យ​នូវ​សេ្តចភ្នំឈ្មោះ​ហិមពាន្ត ​​ចម្រើន​កាយ បំប៉នកម្លាំង លុះពួកនាគនោះ ​​ចម្រើន​កាយ បំប៉នកម្លាំង ក្នុងទីនោះ​ហើយ ក៏ចុះទៅកាន់បឹងតូច លុះចុះទៅកាន់បឹងតូចហើយ ក៏ចុះទៅកាន់បឹងធំ លុះ​ចុះ​ទៅកាន់បឹងធំហើយ ក៏ចុះទៅកាន់ស្ទឹងតូច លុះចុះទៅកាន់ស្ទឹងតូចហើយ ក៏​ចុះ​ទៅ​កាន់ស្ទឹងធំ លុះចុះទៅកាន់ស្ទឹងធំហើយ ក៏ចុះទៅកាន់មហាសមុទ្ទសាគរ ពួកនាគ​នោះ​​ក៏ដល់នូវការធំធាត់ឡើង​ ដោយកាយក្នុងទីនោះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុ​អា​ស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិត​នៅ​ក្នុង​សីល កាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រ​កប​​​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ទើបដល់​នូវ​ការធំទូលាយឡើង​ ក្នុងកុសលធម៌ទាំងឡាយបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៧៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុអាស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិតនៅក្នុងសីល កាល​​​​ចម្រើន​នូវមគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ទើបដល់នូវការធំទូលាយឡើង​ ក្នុងកុសលធម៌ទាំងឡាយបាន តើដោយ​ប្រការ​ដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះបង់​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​អា​ស្រ័យ​នូវ​សីល ឋិត​នៅ​ក្នុង​សីល កាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ទើបដល់​នូវ​ការធំទូលាយឡើង​ ក្នុងកុសលធម៌ទាំងឡាយបាន យ៉ាងនេះ​ឯង ។

រុក្ខសូត្រ ទី៤

[២៧៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដើមឈើដែលទេ្រតទៅទិសខាង​កើត ទេរទៅទិសខាងកើត ឈមទៅទិសខាងកើត ឈើនោះ កាលបើគេផ្តាច់ឫស​ហើយ ក៏រលំទៅត្រង់ទីដែលទ្រេត ដែលទេរ ដែលឈម យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ក៏ឈ្មោះថា ជាអ្នកឱនទៅរកព្រះនិព្វាន ទេរទៅ​រកព្រះនិព្វាន ឈមទៅរកព្រះនិព្វាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៧៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ ធ្វើ​ឲ្យ​​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ឈ្មោះថា ជាអ្នកឱនទៅ​រក​ព្រះនិព្វាន ទេរទៅរកព្រះនិព្វាន ឈមទៅរកព្រះនិព្វាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះ​បង់​​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ឈ្មោះថា ជាអ្នក​ឱនទៅ​រក​ព្រះ​និព្វាន ​ទេរទៅរកព្រះនិព្វាន ឈមទៅរកព្រះនិព្វាន យ៉ាងនេះឯង ។

កុម្ភសូត្រ ទី៥

[២៧៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្អមដែលគេផ្កាប់ចុះ រមែងខ្ជាក់​ចោល​នូវ​ទឹក មិនស្រូបចូលមកវិញឡើយ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​កាល​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងខ្ជាក់ចោល​នូវ​អកុសលធម៌ ដ៏លាមកចេញ មិនស្រូប​ចូល​ទៅវិញ​ឡើយ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៧៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ ធ្វើ​ឲ្យ​​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងខ្ជាក់ចោល​នូវ​​អកុសលធម៌ ដ៏លាមកចេញ មិនស្រូបចូលទៅវិញឡើយ តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់​​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះ​បង់​​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងខ្ជាក់ចោល​​នូវ​អកុសល​ធម៌ទាំងឡាយ ​ដ៏​លាមក​ចេញ មិនស្រូបចូលទៅវិញឡើយ យ៉ាងនេះឯង ។

សូកសូត្រ ទី៦

[២៨០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចចុងស្រួចនៃស្រូវខ្សាយ ឬចុង​ស្រួចនៃស្រូវដំណើប ដែលគេដាក់ទុកដោយល្អ ដែលគេសង្កត់ដោយដៃ ឬជាន់ដោយ​ជើង នឹងមុតដៃ ឬជើងពុំខាន នឹងញ៉ាំងឈាមឲ្យ​កើតឡើង​បាន ហេតុនេះរមែងមាន ។ ដំណើរនោះ តើព្រោះហេតុអ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រោះហេតុចុងស្រួចនៃស្រូវ គេបាន​ដាក់ទុកដោយល្អ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ក៏យ៉ាងនេះឯង កាលបើទិដ្ឋិ ដែល​ភិក្ខុដំកល់ទុកដោយល្អ មគ្គភាវនា ដែលភិក្ខុដំកល់ទុកដោយល្អហើយ ភិក្ខុនឹងទម្លាយ​នូវ​អវិជ្ជា នឹងញ៉ាំងវិជ្ជា ឲ្យ​កើតឡើង​ ធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ព្រះនិព្វាន ហេតុនេះ​រមែងមាន ។ ដំណើរនោះ តើព្រោះហេតុអ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រោះហេតុនៃទិដ្ឋិ ភិក្ខុបានដំកល់​ទុកដោយល្អ ។

[២៨១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះកាលទិដ្ឋិ ដែលភិក្ខុបានដំកល់ទុកដោយល្អ មគ្គ​ភាវនា​ ដែល​ភិក្ខុដំកល់ទុកដោយល្អហើយ ភិក្ខុរមែងទម្លាយ​នូវ​អវិជ្ជា រមែងញ៉ាំង​វិជ្ជា ឲ្យ​​កើត​ឡើង​ ធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ព្រះនិព្វាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​អាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះ​បង់​​​  ។បេ។ ​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ កាលទិដ្ឋិ ដែលភិក្ខុបានដំកល់ទុកដោយល្អ មគ្គ​ភាវនា​ ដែល​ភិក្ខុបានដំកល់​ទុក​ដោយល្អហើយ ភិក្ខុរមែងទម្លាយ​នូវ​អវិជ្ជា រមែងញ៉ាំង​វិជ្ជា ឲ្យ​​កើត​ឡើង​ ធ្វើឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់​​នូវ​ព្រះនិព្វាន យ៉ាងនេះឯង ។

អាកាសសូត្រ ទី៧

[២៨២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ខ្យល់ផ្សេងៗ តែងបក់ក្នុងអាកាស គឺខ្យល់ក្នុងទិសខាងកើត បក់ទៅខ្លះ ខ្យល់ទិសខាងលិចបក់ទៅខ្លះ ខ្យល់ទិសខាងជើង​បក់​ទៅ​ខ្លះ ខ្យល់ទិសខាងត្បូងបក់ទៅខ្លះ ខ្យល់ប្រកបដោយធូលី​ បក់ទៅខ្លះ ​ខ្យល់មិនមាន​ធូលី បក់ទៅខ្លះ ខ្យល់ត្រជាក់​បក់ទៅខ្លះ ខ្យល់ក្តៅបក់ទៅខ្លះ ខ្យល់តិចបក់ទៅខ្លះ ខ្យល់​ខ្លាំងបក់ទៅខ្លះ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ សតិប្បដ្ឋាន ៤ ក្តី ​ក៏ដល់នូវការពេញលេញ​ ដោយភាវនា សម្មប្បធាន ៤ ក្តី ក៏ដល់នូវការ​ពេញលេញ ដោយភាវនា ឥទ្ធិបាទ ៤ ក្តី ក៏ដល់នូវការពេញលេញ ដោយភាវនា ឥន្ទ្រិយ ៥ ក្តី ក៏ដល់នូវការពេញលេញ ដោយ​ភាវនា ពល ៥ ក្តី ក៏ដល់​នូវ​ការពេញលេញ​ ដោយ​ភាវនា ពោជ្ឈង្គ ៧ ក្តី ក៏ដល់នូវការ​ពេញលេញ ដោយភាវនា ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៨៣] ​ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ សតិប្បដ្ឋាន ៤ ក្តី​ក៏រមែងដល់​នូវ​ការពេញលេញ​ ដោយភាវនា សម្មប្បធាន ៤ ក្តី ក៏ដល់នូវការពេញ​ពេញ ​ដោយ​ភាវនា ឥទ្ធិបាទ ៤ ក្តី ក៏ដល់នូវការពេញលេញ ដោយភាវនា ឥន្ទ្រិយ ៥ ក្តី ក៏ដល់​នូវ​​ការ​ពេញលេញ ដោយ​ភាវនា ពល ៥ ក្តី ក៏ដល់នូវការពេញលេញ ដោយភាវនា ពោជ្ឈង្គ ៧ ក្តី ក៏ដល់​នូវ​ការ​ពេញលេញ ដោយភាវនា តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាលបើ​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ សតិប្បដ្ឋាន ៤ ក្តី ​ក៏ដល់នូវការពេញលេញ ​ដោយភាវនា សម្មប្បធាន ៤ ក្តី ក៏ដល់​នូវ​​ការពេញ​លេញ ​ដោយ​ភាវនា ឥទ្ធិបាទ ៤ ក្តី ក៏ដល់នូវការពេញ​លេញ ដោយភាវនា ឥន្ទ្រិយ ៥ ក្តី ក៏ដល់នូវ​ការ​​ពេញលេញ ដោយ​ភាវនា ពល ៥ ក្តី ក៏ដល់នូវការ​ពេញលេញ​ ដោយ​ភាវនា ពោជ្ឈង្គ ៧ ក្តី ក៏ដល់នូវការ​ពេញលេញ ដោយភាវនា យ៉ាងនេះឯង ។

បឋមមេឃសូត្រ ទី៨

[២៨៤] ​សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ផង់ធូលី ដែលហុយឡើង​ ក្នុងខែជាខាងចុង នៃគិម្ហរដូវ (ខែអាសាឍ) ភ្លៀងពុំជួកាលដ៏ធំ រមែងញ៉ាំងផង់ធូលីនោះ​ ឲ្យ​​វិនាស ឲ្យ​ស្ងប់ស្ងាត់ទៅដោយឆាប់ យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ កាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងញ៉ាំងអកុសលធម៌ទាំងឡាយ ដ៏លាមក ដែលកើតឡើង​ហើយៗ ឲ្យ​​វិនាស ឲ្យ​ស្ងប់ស្ងាត់ទៅដោយស្រួល ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៨៥] ​ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងញ៉ាំង​អកុសល​ធម៌​​​ទាំងឡាយ ដ៏លាមក ដែលកើតឡើង​ហើយៗ ឲ្យ​វិនាស ឲ្យ​ស្ងប់រម្ងាប់ទៅដោយ​ស្រួល តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​​ការ​​ប្រាសចាក​តម្រេក អា​ស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងញ៉ាំងអកុសលធម៌ទាំងឡាយ ដ៏លាមក ដែលកើត​ឡើង​​ហើយៗ ឲ្យ​វិនាស​ ឲ្យ​​ស្ងប់​រម្ងាប់ទៅដោយស្រួល យ៉ាងនេះឯង ។

ទុតិយមេឃសូត្រ ទី៩

[២៨៦] ​សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ខ្យល់ខ្លាំងរមែងញ៉ាំងភ្លៀងធំ ដែលកើត​ឡើង​នោះ ឲ្យ​វិនាស ឲ្យ​ស្ងប់ក្នុងចន្លោះទៅបាន យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងញ៉ាំងអកុសលធម៌ ដ៏លាមក ទាំង​ឡាយ ​ដែល​កើត​​ឡើង​ហើយៗ ឲ្យ​វិនាស ​ឲ្យ​​ស្ងប់​រម្ងាប់ ក្នុងចន្លោះទៅបាន ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៨៧] ​ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែង​ញ៉ាំង​អកុសលធម៌ ​​ដ៏លាមកទាំង​ឡាយ ​ដែល​កើត​​ឡើង​ហើយៗ ឲ្យ​វិនាស ​ឲ្យ​​ស្ងប់​រម្ងាប់ ក្នុងចន្លោះ​ទៅបាន តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អា​ស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុ​កាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ រមែងញ៉ាំងអកុសលធម៌ទាំងឡាយ ដ៏លាមក ដែលកើត​ឡើង​ហើយៗ ឲ្យ​វិនាស ​ឲ្យ​​ស្ងប់រម្ងាប់ ក្នុងចន្លោះទៅបានដោយស្រួល ​យ៉ាង​នេះឯង ។

នាវាសូត្រ ទី១០

[២៨៨]​ សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នាវាដែលប្រើប្រាស់ក្នុងសមុទ្រ គេចងដោយពួរផ្តៅ ទម្លាក់ចុះទៅក្នុងទឹក អស់៦ខែ លុះដល់ហេមន្តរដូវ ទើបគេលើក​ឡើង​ មកកាន់ទីគោក ពួរទាំងនោះ ដែលនៅហាលខ្យល់ ហាលកំដៅថ្ងែ លុះភ្លៀង​ជោក​ជាំ ធ្លាក់បង្អុរមក ក៏រមែងពុកផុយដោយងាយ យ៉ាងណាមិញ​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ កាលភិក្ខុ​​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ សញ្ញោជនធម៌ ក៏ស្ងប់រម្ងាប់ ស្អុយរលួយទៅ ដោយមិនយឺតយូរ​ឡើយ ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៨៩]​ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ កាលភិក្ខុ​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏​ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ សញ្ញោជនធម៌​ រមែង​ស្ងប់រម្ងាប់ ស្អុយរលួយទៅ ដោយមិនយឺតយូរ តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​​​ចម្រើន​​នូវ​​សម្មាសមាធិ ​ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អា​ស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ កាលភិក្ខុ​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ​ សញ្ញោជនធម៌ ក៏រមែងស្ងប់រម្ងាប់ ស្អុយរលួយ​ទៅ ដោយមិនយឺតយូរឡើយ យ៉ាងនេះឯង ។

អាគន្តុកសូត្រ ទី១១

[២៩០]​ សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពួកមនុស្សមកកាន់ផ្ទះសម្រាប់​ទទួលភ្ញៀវ អំពីទិសខាងកើត សម្រេចការនៅក្នុងផ្ទះនោះក្តី មកអំពីទិសខាងលិច សម្រេចការស្នាក់នៅក្តី មកអំពីទិសខាងជើង សម្រេចការស្នាក់នៅក្តី មកអំពីទិសខាង​ត្បូង សម្រេចការស្នាក់នៅក្តី ពួកក្សត្រ មកសម្រេចការស្នាក់នៅក្តី ពួកព្រាហ្មណ៍ មកសម្រេចការស្នាក់នៅក្តី ពួកវេស្សៈ មកសម្រេចការស្នាក់នៅក្តី ពួកសុទ្ទៈ មកសម្រេចការ​ស្នាក់​នៅក្តី យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ពួកធម៌ណា ដែលគួរកំណត់ដឹង ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម រមែងកំណត់ដឹង​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយ​ប្រាជ្ញា​ដ៏ឧត្តម ពួកធម៌ណា ដែលគួរលះបង់ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម រមែងលះបង់​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ពួកធម៌ណា ដែលគួរធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់ ដោយប្រាជ្ញា ដ៏ឧត្តម រមែង​ធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ពួកធម៌ណា ​ដែលគួរ​​ចម្រើន​ ​ដោយ​ប្រាជ្ញា ដ៏ឧត្តម រមែង​​ចម្រើន​​​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។

[២៩១]​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះធម៌ដែលគួរកំណត់ដឹង ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម តើ​ដូច​​​ម្តេច ។ គប្បីឆ្លើយថា បានដល់ឧបាទានក្ខន្ធ ទាំង៥ ។ ឧបាទានក្ខន្ធ ទាំង៥ គឺអ្វីខ្លះ ។ ឧបាទានក្ខន្ធ ទាំង៥ គឺ ។ រូបូបាទានក្ខន្ធ១​​  ។បេ។ វិញ្ញាណូបាទានក្ខន្ធ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​​ឡាយ នេះជាធម៌ដែលគួរកំណត់ដឹង ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ។

[២៩២]​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះធម៌ដែលគួរលះបង់ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម តើ​ដូច​​​ម្តេច ។ គឺអវិជ្ជា១ ភវតណ្ហា១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះជាធម៌ ដែលគួរលះបង់ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ។

[២៩៣]​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះធម៌ដែលគួរធ្វើឲ្យ​ជាក់ច្បាស់ ដោយ​ប្រាជ្ញាដ៏​ឧត្តម តើ​ដូច​​​ម្តេច ។  គឺវិជ្ជា១ វិមុត្តិ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះជាធម៌ ដែលគួរធ្វើឲ្យ​​ជាក់​ច្បាស់​ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ។

[២៩៤]​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះធម៌ដែលគួរ​​ចម្រើន​ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម តើ​ដូច​​​ម្តេច ។  គឺសមថៈ១ និងវិបស្សនា១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះជាធម៌ ដែលគួរ​​ចម្រើន​ ដោយ​ប្រាជ្ញា​ដ៏ឧត្តម ។

[២៩៥]​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ពួកធម៌ណា ដែលគួរកំណត់ដឹង ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម រមែងកំណត់ដឹង​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយប្រាជ្ញា ដ៏ឧត្តម​​  ។បេ។ ពួកធម៌ណា ដែលគួរ​​ចម្រើន​ ដោយប្រាជ្ញា ដ៏ឧត្តម រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​ពួកធម៌​នោះ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម តើដោយប្រការដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទំាងឡាយ  ភិក្ខុក្នុង​សាសនា​​នេះ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​​ការ​​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អា​ស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ពួកធម៌ណា ដែលគួរ​កំណត់​ដឹងដោយ​ប្រាជ្ញា​ ដ៏ឧត្តម រមែងកំណត់ដឹង​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម ពួកធម៌​ណា ​​ដែល​គួរលះ​បង់​ ដោយប្រាជ្ញាដ៏ឧត្តម រមែងលះបង់​នូវ​ពួកធម៌នោះ ​ដោយប្រាជ្ញាដ៏​ឧត្តម ពួក​ធម៌​ណា ​ដែល​​គួរធើ្វឲ្យ​ជាក់ច្បាស់ ដោយប្រាជ្ញា ដ៏ឧត្តម រមែង​ធ្វើឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់​​​នូវ​​ពួក​ធម៌​នោះ ​ដោយ​ប្រាជ្ញា​ដ៏ឧត្តម ពួកធម៌ណា ដែលគួរ​​ចម្រើន​ ដោយ​ប្រាជ្ញាដ៏​ឧត្តម រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​ពួកធម៌នោះ ដោយ​ប្រាជ្ញា​ដ៏ឧត្តម យ៉ាងនេះឯង ។

នទីសូត្រ ទី១២

[២៩៦] ​ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ​ដូចទន្លេគង្គា ដែលជ្រាលទៅទិសខាងកើត ទេរទៅ​ទិសខាងកើត ឈមទៅទិសខាងកើត កាលនោះ ពួកមហាជន កាន់យកចប និង​កញ្ជើ​ដើរមក គិតថា ពួកយើងនឹងបង្វែរទន្លេគង្គានេះ ឲ្យ​ជ្រាលទៅកាន់ទិសខាងលិច ឲ្យ​ទេរ​ទៅទិស​ខាងលិច ឲ្យ​ឈមទៅទិសខាងលិចវិញ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ ​សំគាល់​សេចក្តីនោះ ថាដូចម្តេច ពួកមហាជននោះ គួរបង្វែរទន្លេគង្គា ឲ្យ​ជ្រាលទៅទិស​ខាងលិច ឲ្យ​ទេរទៅទិសខាងលិច ឲ្យ​ឈមទៅទិសខាងលិចវិញ បានដែរឬ ។ បង្វែរ​មិនបានទេ ព្រះអង្គ ។ ដំណើរនោះ តើព្រោះហេតុអ្វី ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏​​ចម្រើន​ (ព្រោះ) ទន្លេគង្គា ជ្រាលទៅទិសខាងកើត ទេរទៅទិសខាងកើត ឈមទៅទិសខាងកើត ទន្លេគង្គានោះ គេមិនងាយនឹងបង្វែរ ឲ្យ​ជ្រាលទៅទិសខាងលិច ឲ្យ​ទេរទៅទិសខាងលិច ឲ្យ​​ឈមទៅទិសខាងលិចវិញបានទេ នាំឲ្យ​តែពួកមហាជននោះ បានចំណែកនៃសេចក្តី​លំបាក សេចក្តីហត់នឿយប៉ុណ្ណោះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដំណើរនេះ ក៏ដូច្នោះដែរ ពួកស្តេចក្តី ពួកមហាមាត្យនៃសេ្តចក្តី ពួកមិត្តក្តី ពួកអមាត្យក្តី ពួកញាតិសាលោហិតក្តី មកលួង​លោម​នូវ​ភិក្ខុ ដែលកំពុង​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ កំពុងធ្វើ​ឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ឲ្យ​បែរមកត្រេកអរ ដោយ​ភោគសម្ប័ទវិញ​ថា ម្នាលបុរសអើយ អ្នកចូរមក សំពត់កាសាវៈ របស់អ្នកនេះ រមែងដុតកំដៅទេដឹង អ្នកម្តេចក៏ធ្វើជាមនុស្សកំណោរ ប្រព្រឹត្តកាន់អំបែងវិញ អ្នកចូរ​ត្រឡប់មកកាន់ហីនភេទ​វិញ​ទៅ ហើយប្រើប្រាស់​នូវ​ភោគសម្ប័ទផង ធ្វើនូវបុណ្យផង ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុនោះឯង កាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ក៏លះបង់​នូវ​សិក្ខា ហើយ​ត្រឡប់​មកកាន់ហីនភេទវិញ ពាក្យដូច្នេះនេះ មិនជាឋានៈឡើយ ។ ដំណើរនោះ តើព្រោះហេតុ​អ្វី ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ព្រោះថា ចិត្តឯណា ដែលឱនទៅកាន់សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ ទេរទៅកាន់សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ ឈមទៅកាន់សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អស់កាលយូរ ចិត្ត​នោះឯង នឹងត្រឡប់មកកាន់ហីនភេទវិញ ពាក្យដូច្នេះនេះ មិនមែនជាឋានៈឡើយ ។

[២៩៧]​ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះភិក្ខុកាល​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់ក្រែល​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាល​ភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនា​នេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អា​ស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​​បង់​​  ។បេ។ ​​​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែល​​​អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាក​តម្រេក អា​ស្រ័យ​​នូវ​​កា​រ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះ​បង់​ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុកាល​​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ​ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ធ្វើឲ្យ​ក្រាស់​ក្រែល​​នូវ​មគ្គ​ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ក៏យ៉ាងនេះឯង ។ (បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តីត្រង់​ពលករណីយវគ្គ ឲ្យ​ពិស្តារ​ផងចុះ) ។

ចប់ ពលករណីយវគ្គ ទី១១ ។

ឧទ្ទាននៃពលករណីយវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីការងារដែលត្រូវធើ្វដោយកម្លាំង១ អំពីពីជគាម និងភូតគាម​ដែលលូតលាស់១ អំពីនាគអាស្រ័យនៅក្នុងភ្នំ១ អំពីដើមឈើ១ អំពី​ក្អមផ្កាប់​១ អំពីចុងស្រួចនៃស្រូវ១ អំពីខ្យល់ឯអាកាស១ អំពីភ្លៀង ពីរ​លើក អំពីនាវា១ អំពីពួកមនុស្ស មកកាន់ផ្ទះសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវ១ អំពី​ទន្លេគង្គា១ ។

ឯសនាវគ្គ ទី១២ (ឆដ្ឋ. ទី៧)

ឯសនាសូត្រ ទី១

[២៩៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការស្វែងរក ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរក​ព្រហ្មចរិយធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[២៩៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាង នេះឯង ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែល​អា​ស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​ការរំលត់ បង្អោនទៅរកការលះ​បង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ដើម្បីដឹងច្បាស់​​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣០០] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការស្វែងរក ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរក​ព្រហ្មចរិយធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣០១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាង នេះឯង ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​នូវសម្មាសមាធិ ដែលមានការកំចាត់បង់​​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់​បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់ នូមោហៈជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​​ការស្វែង​រក​៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣០២] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការ​ស្វែងរក ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរកព្រហ្ម​ចរិយ​ធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣០៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាងនេះឯង ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលចុះស៊ប់កាន់អមតៈ មានអមតៈប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មាន​អមតៈ ជាទីបំផុត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​​ការស្វែង​រក ​៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣០៤] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការ​ស្វែងរក៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរកព្រហ្ម​ចរិយ​ធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣០៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាងនេះឯង ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលឱនទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅកាន់​ព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំង​ឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីដឹងច្បាស់​នូវ​​ការស្វែង​រក ​៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣០៦] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការ​ស្វែងរក ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរកព្រហ្មចរិយ​ធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣០៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដើម្បីកំណត់ដឹង​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាងនេះ​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

[៣០៨] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការ​ស្វែងរក៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរកព្រហ្មចរិយ​ធម៌១​​  ។បេ។ (បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តីត្រង់បទដែលថា ដើម្បីកំណត់ដឹង ឲ្យ​​ពិស្តារ​​ដូចបទដែលថា ដើម្បីដឹងច្បាស់ផងចុះ)​​  ។បេ។

[៣០៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការ​ស្វែងរក ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរកព្រហ្មចរិយ​ធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣១០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដើម្បីអស់ទៅ​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាង នេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។ (បណ្ឌិតគប្បី​ពង្រីក​សេចក្តី​ត្រង់បទដែលថា ដើម្បីកំណត់ដឹង ឲ្យ​ពិស្តារ ដើម្បីអស់ទៅ ឲ្យ​ពិស្តារ ឲ្យ​ដូចបទ ដែលថា ដើម្បី​ដឹងច្បាស់ផងចុះ​)​​  ។បេ។

វិធាសូត្រ ទី២

[៣១១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ការ​ស្វែងរក ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺការស្វែងរកកាម១ ស្វែងរកភព១ ស្វែងរកព្រហ្មចរិយ​ធម៌១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការស្វែងរក មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣១២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាងនេះឯង ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាស​ចាក​តម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​ការរលត់ បង្អោនទៅរកការលះ​បង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុ​គប្បី​​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ការស្វែងរក ៣យ៉ាង​នេះ​ឯង ។ (បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តីត្រង់បទដែលថា ដើម្បីលះបង់ ឲ្យ​ពិស្តារ​ ឲ្យ​ដូចបទ​ដែល​ថា ដើម្បីដឹងច្បាស់ផងចុះ)​​  ។បេ។

អាសវសូត្រ ទី៣

[៣១៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីប្រកាន់នេះ មាន៣យ៉ាង ។ សេចក្តីប្រកាន់ ៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺប្រកាន់ថា អញជាបុគ្គលប្រសើរ (ជាងគេ)១ ប្រកាន់ថា អញជាបុគ្គលស្មើ (នឹងគេ)១ ប្រកាន់ថា អញជាបុគ្គលថោកទាប (ជាងគេ)១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការប្រកាន់ មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣១៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ការប្រកាន់ ៣យ៉ាង​នេះឯង ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​ការ​រលត់ បង្អោនទៅរកការលះ​បង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ការប្រ​កាន់ ៣យ៉ាង​ នេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។ (បណ្ឌិត​គប្បីពង្រីកសេចក្តី ឲ្យ​ពិស្តារ ដូចការស្វែងរកផងចុះ)​​  ។បេ។

ភវសូត្រ ទី៤

[៣១៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អាសវៈនេះ មាន៣យ៉ាង ។ អាសវៈ មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមាសវៈ១ ភវាសវៈ១ អវិជ្ជាសវៈ១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ អាសវៈ មាន​៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣១៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​អាសវៈ ៣យ៉ាង នេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

[៣១៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភពនេះ មាន៣យ៉ាង ។ ភព មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមភព១ រូបភព១ អរូបភព១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភព មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣១៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ភព ៣យ៉ាង នេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

ទុក្ខតាសូត្រ ទី៥

[៣១៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីទុក្ខនេះ មាន៣យ៉ាង ។ សេចក្តី​ទុក្ខ មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺសេចក្តីទុក្ខ ព្រោះអត់ធន់បានដោយក្រ១ សេចក្តី​ទុក្ខ​ព្រោះ​សង្ខារ១ សេចក្តីទុក្ខព្រោះការប្រែប្រួល១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តី​ទុក្ខ​ មាន៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣២០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សេចក្តីទុក្ខ ៣យ៉ាងនេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

ខិលសូត្រ ទី៦

[៣២១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សសរគោលនេះ មាន៣យ៉ាង ។ សសរគោល មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺរាគៈ ជាសសរគោល១ ទោសៈជាសសរ​គោល១ មោហៈជាសសរគោល១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សសរ​គោល មាន៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣២២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សសរគោល ៣យ៉ាងនេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

មលសូត្រ ទី៧

[៣២៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មន្ទិលនេះ មាន៣យ៉ាង ។ មន្ទិល​មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺរាគៈជាមន្ទិល១ ទោសៈជាមន្ទិល១ មោហៈជាមន្ទិល១ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មន្ទិល មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣២៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​មន្ទិល ៣យ៉ាង នេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

នីឃសូត្រ ទី៨

[៣២៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីលំបាកនេះ មាន៣យ៉ាង ។ សេចក្តីលំបាក មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺរាគៈ ជាសេចក្តីលំបាក១ ទោសៈជាសេចក្តី​លំបាក១ មោហៈជាសេចក្តីលំបាក១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្តីលំបាក មាន៣យ៉ាង នេះឯង ។

[៣២៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សេចក្តីលំបាក ៣យ៉ាងនេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

វេទនាសូត្រ ទី៩

[៣២៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ វេទនានេះ មាន៣​យ៉ាង ។ វេទនា​មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺសុខវេទនា១ ទុក្ខវេទនា១ អទុក្ខមសុខវេទនា១ ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ​វេទនា មាន៣យ៉ាងនេះឯង ។

[៣២៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​វេទនា ៣យ៉ាងនេះឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។

តណ្ហាសូត្រ ទី១០

[៣២៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តណ្ហានេះ មាន៣យ៉ាង ។ តណ្ហា មាន៣យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមតណ្ហា១ ភវតណ្ហា១ វិភវតណ្ហា១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តណ្ហា មាន៣យ៉ាង​នេះឯង ។

[៣៣០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​តណ្ហា ៣​យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះ ។ មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរ​ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់​ស្ងាត់​ អាស្រ័យ​នូវ​ការប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​ការរលត់ បង្អោនទៅរក​ការ​​​លះ​បង់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការ​ស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​ការរលត់ បង្អោនទៅរកការ​លះ​បង់ ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បី​លះបង់​នូវ​តណ្ហា ៣​យ៉ាង នេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ​នេះ ។

តសិនាសូត្រ ទី១១

[៣៣១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តណ្ហានេះ មាន៣យ៉ាង​​  ។បេ។

[៣៣២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​តណ្ហា ៣​យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ (ភិក្ខុ​​ចម្រើន​​​នូវ​​សម្មាទិដ្ឋិ) មានការកំចាត់បង់​នូវ​រាគៈជាទីបំផុត កំចាត់បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត កំចាត់​បង់​​នូវ​មោហៈជាទីបំផុត​​  ។បេ។ ចុះស៊ប់កាន់អមតៈ មានអមតៈប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មាន​អមតៈ ជាទីបំផុត​​  ។បេ។ ឱនទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បី​លះបង់​នូវ​តណ្ហា ៣​យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

ចប់ ឯសនាវគ្គ ទី១២ ។

ឧទ្ទាននៃឯសនាវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីការស្វែងរក១ អំពីការប្រកាន់១ អំពីអាសវៈ១ អំពីទុក្ខ​តាធម៌១ អំពីសសរគោល ៣យ៉ាង១ អំពីមន្ទិល១ អំពីសេចក្តីលំបាក១ អំពីវេទនា១ អំពីការ​អស់​ទៅ នៃតណ្ហា ២លើក ។

ឱឃវគ្គ ទី១៣ (ឆដ្ឋ. ទី៨)

ឱឃសូត្រ ទី១

[៣៣៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឱឃៈ (អន្លង់) នេះ មាន៤យ៉ាង ។ ឱឃៈ មាន៤យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមោឃៈ១ ភវោឃៈ១ ទិដ្ឋោឃៈ១ អវិជ្ជោឃៈ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឱឃៈ មាន៤យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៣៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ឱឃៈ៤យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។ (បណ្ឌិតគប្បីពង្រីកសេចក្តី ឲ្យ​ពិស្តារ ដូចសេចក្តីស្វែងរកផងចុះ) ។

យោគសូត្រ ទី២

[៣៣៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ យោគៈ (កិលេសជាគ្រឿង ប្រកប) នេះ មាន៤យ៉ាង ។ យោគៈ មាន៤យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមយោគៈ១ ភវយោគៈ១ ទិដ្ឋិយោគៈ១ អវិជ្ជាយោគៈ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ យោគៈ មាន៤យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៣៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​យោគៈ ៤យ៉ាង នេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

ឧបាទានសូត្រ ទី៣

[៣៣៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបាទាន (សេចក្តីប្រកាន់មាំ) នេះ​មាន៤យ៉ាង ។ ឧបាទាន មាន៤យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមូបាទាន១ ទិដ្ឋូបាទាន១ សីលព្វតូបាទាន១ អត្តវាទូបបាទាន១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបាទាន មាន៤យ៉ាង​នេះឯង ។

[៣៣៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ឧបាទាន៤យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

គន្ថសូត្រ ទី៤

[៣៣៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ គន្ថៈ (កិលេសជាគ្រឿងដោតក្រង) នេះ មាន៤យ៉ាង ។ គន្ថៈ ៤យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺអភិជ្ឈាកាយគន្ថៈ១ ព្យាបាទកាយគន្ថៈ១ សីលព្វតបរាមាសកាយគន្ថៈ១ ឥទំសច្ចាភិនិវេសកាយគន្ថៈ [កិលេសជាគ្រឿង​ដោតក្រងនូវ​នាមកាយ គឺសេចក្តីប្រកាន់ថា នេះជារបស់ទៀង ដោយអំណាចនៃអន្តគាហិកទិដ្ឋិ (អដ្ឋកថា) ។] ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ គន្ថៈ មាន៤យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៤០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​គន្ថៈ ៤យ៉ាង នេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

អនុសយសូត្រ ទី៥

[៣៤១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អនុស័យកិលេស (ជាគ្រឿង​ដេក​ត្រាំ) នេះ មាន៧យ៉ាង ។ អនុស័យ ៧យ៉ាង តើអ្វើខ្លះ ។  គឺកាមរាគានុស័យ១ បដិឃានុស័យ១ ទិដ្ឋានុស័យ១ វិចិកិច្ឆានុស័យ១ មានានុស័យ១ ភវរាគានុស័យ១ អវិជ្ជានុស័យ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អនុស័យ មាន៧យ៉ាង នេះឯង ។

[៣៤២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​អនុស័យ ៧យ៉ាង នេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

កាមគុណសូត្រ ទី៦

[៣៤៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាមគុណនេះ មាន៥យ៉ាង ។ កាមគុណ ​៥យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។ ​ គឺរូប ដែលគប្បីដឹងដោយភ្នែក ជាទីប្រាថ្នា ជាទីត្រេក​អរ ជាទីពេញចិត្ត ជាទីស្រឡាញ់ ប្រកបដោយកាម គួរត្រេកអរ១ សំឡេងដែលគប្បីដឹង​ដោយ​ត្រចៀក​​  ។បេ។ ក្លិនដែលគប្បីដឹងដោយច្រមុះ ។ រសដែលគប្បីដឹងដោយអណ្តាត ។ ផ្សព្វ ដែលគប្បីដឹងដោយកាយ ជាទីប្រាថ្នា ជាទីត្រេកអរ ជាទីពេញចិត្ត ជាទី​ស្រឡាញ់ ប្រកបដោយកាម គួរត្រេកអរ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាមគុណ មាន៥យ៉ាងនេះ​ឯង ។

[៣៤៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​​កាមគុណ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

នីវរណសូត្រ ទី៧

[៣៤៥] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នីវរណៈ (កិលេសជាគ្រឿងរារាំង) នេះ មាន៥យ៉ាង ។ នីវរណៈ ៥យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺកាមច្ឆន្ទនីវរណៈ១ ព្យាបាទនីវរណៈ១ ថីនមិទ្ធនីវរណៈ១ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចនីវរណៈ១ វិចិកិច្ឆានីវរណៈ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នីវរណៈ មាន៥យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៤៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​នីវរណៈ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

ឧបាទានក្ខន្ធសូត្រ ទី៨

[៣៤៧] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបាទានក្ខន្ធនេះ មាន៥យ៉ាង ។ ឧបាទានក្ខន្ធ ៥យ៉ាង តើដូចម្តេច ។  គឺអ្វីខ្លះ ។  គឺរូបូបាទានក្ខន្ធ១ វេទនូបាទានក្ខន្ធ១ សញ្ញូបាទានក្ខន្ធ១ សង្ខារូបាទានក្ខន្ធ១ វិញ្ញាណូបាទានក្ខន្ធ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបាទានក្ខន្ធ មាន៥យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៤៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ  (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​ឧបាទានក្ខន្ធ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

ឱរម្ភាគិយសូត្រ ទី៩

[៣៤៩] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងក្រោម​នេះ​ មាន៥​យ៉ាង ។ សញ្ញោជនៈ ៥យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺសក្កាយទិដ្ឋិ១ វិចិកិច្ឆា១ សីលព្វតបរាមាសៈ១ កាមឆន្ទៈ១ ព្យាបាទៈ១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងក្រោម មាន ៥ យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៥០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងក្រោម ​៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

ឧទ្ធម្ភាគិយសូត្រ ទី១០

[៣៥១] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើនេះ មាន ៥ ​យ៉ាង ។ សញ្ញោជនៈ ៥យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺរូបរាគ១ អរូបរាគ១ មានះ១ ឧទ្ធច្ច១ អវិជ្ជា១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើ មាន៥យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៥២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។ មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​ការស្ងប់ស្ងាត់​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​​នូវ​​សម្មាសមាធិ ដែលអាស្រ័យ​នូវ​​ការ​ស្ងប់​ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​​ការ​ប្រាស​ចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​ការ​រលត់ បង្អោនទៅរក​ការលះបង់ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​​ចម្រើន​​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​​សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ដូចទន្លេគង្គា​​  ។បេ។

[៣៥៣] សាវត្ថីនិទាន ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើនេះ មាន៥​យ៉ាង ។ សញ្ញោជនៈ ៥យ៉ាង តើអ្វីខ្លះ ។  គឺរូបរាគ១ អរូបរាគ១ មានះ១ ឧទ្ធច្ច១ អវិជ្ជា១ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើ មាន៥យ៉ាងនេះឯង ។

[៣៥៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ (ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បី​កំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។ មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរ តើដូចម្តេច ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនេះ រមែង​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាទិដ្ឋិ​​  ។បេ។ ​​ចម្រើន​​នូវ​សម្មាសមាធិ ដែលមានការកំចាត់បង់​​នូវ​រាគៈ​ជាទីបំ​ផុត មាន​ការកំចាត់​បង់​នូវ​ទោសៈជាទីបំផុត មានការកំចាត់បង់​នូវ​មោហៈ​ជាទី​បំផុត ដែលចុះ​ស៊ប់ ទៅកាន់អមតៈ មានអមតៈ ប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ មានអមតៈ ជាទីបំផុត ដែលឱន​ទៅ​​កាន់ព្រះ​និព្វាន ទេរទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ឈមទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ (ភិក្ខុ​គប្បី​​ចម្រើន​​នូវ​មគ្គ) ដើម្បីដឹងច្បាស់ ដើម្បីកំណត់​ដឹង ដើម្បីអស់ទៅ ដើម្បីលះបង់​នូវ​សញ្ញោជនៈ ជាចំណែកខាងលើ ៥យ៉ាងនេះ​ឯង​​  ។បេ។ ភិក្ខុគប្បី​​ចម្រើន​​​នូវ​​មគ្គ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដ៏ប្រ​សើរនេះ ។

ចប់ ឱឃវគ្គ ទី១៣ ។

ឧទ្ទាននៃឱឃវគ្គនោះ គឺ

និយាយអំពីឱឃៈ១ អំពីយោគៈ១ អំពីឧបាទាន១ អំពីគន្ថៈ១ អំពីអនុសយៈ១ អំពីកាមគុណ១ អំពីនីវរណៈ១ អំពីខន្ធ១ អំពី​សញ្ញោជនៈ ជាចំណែក​ខាង​ក្រោម១ ខាងលើ១ ។

ចប់ មគ្គសំយុត្ត ។

ឯកសារ​យោង 
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > មហាវារវគ្គ > មគ្គសំយុត្ត (សៀវភៅភាគ៣៧ ទំព័រទី ១ ដល់ទំព័រទី ១៦៧)