គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ ឬជាផ្លូវការ ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ (    ; RTGS ៖ Khana Ratthamontri ) គឺជាស្ថាប័នមួយដែលមានសមាជិកចំនួន ៣៥នាក់ ក្នុងចំណោមសមាជិកជាន់ខ្ពស់បំផុតនៃរដ្ឋាភិបាលនៃ ព្រះរាជាណាចក្រថៃ ។ គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ​គឺជា​ស្ថាប័ន​ចម្បង​នៃ ​ស្ថាប័ននីតិ​ប្រតិបត្តិ ​របស់ ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ ។ សមាជិក​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ដោយ ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី និង​តែងតាំង​ជា​ផ្លូវការ​ដោយ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ថៃ ។ សមាជិក​ភាគ​ច្រើន​ជា​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​មាន​ងារ​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​រដ្ឋ (   ) គណៈរដ្ឋមន្ត្រីដឹកនាំដោយ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ។ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានគេហៅថាជាសមូហភាពថា "រដ្ឋាភិបាល" ឬ "រដ្ឋាភិបាលថៃ" ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ 
មុន ​បដិវត្តន៍​ឆ្នាំ​១៩៣២ រាជវង្ស​ចក្រី ​ផ្តាច់ការ​បាន​គ្រប់គ្រង ​ប្រទេស​សៀម ​តាម​រយៈ​«ក្រម​» ( ​បន្តបន្ទាប់  និង "សេនាបតី" (    .  នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៨៧៤ ស្តេច  ជូឡាឡុងកន  បង្កើត សភាប្រឹក្សានៃព្រះអង្គ ) (ដែលនៅតែមានសព្វថ្ងៃនេះ) រួមមាន សម្ដេច និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចំនួន ៤៩ អង្គ។ ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ​ដែល​ស្ដេច​សៀម​បាន​ប្រើ​អំណាច​តាម​រយៈ​ក្រុម​ប្រឹក្សា។

នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩២៥ ស្តេច ប្រជាធិប៉ុក ទ្រង់បានស្ថាបនា អភិរដ្ឋមន្ត្រីសភា ( ; RTGS ៖ Aphiratthamontrisapha ) បង្កើត​ឡើង​ពី​សម្ដេច​ក្រុម​ព្រះ​ចំនួន ៥ អង្គ (ដែល​ជា​បង​ប្អូន​របស់​លោក​ទាំង​អស់​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​រដ្ឋ) ដើម្បី​ជួយ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ក្រោយ​បដិវត្តន៍​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៣២ គណៈរាស្ដ្រ បាន​សម្រេច​រំលាយ​ក្រុមប្រឹក្សា​នេះ។ ជំនួស​មកវិញ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ​បាន​បង្កើត​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ផ្ទាល់​មួយ​ដែល​ហៅថា​៖ គណៈកម្មាធិការរាស្ដ្រ (    ; RTGS ៖ Khana Kammakan Ratsadon ) ដឹកនាំដោយប្រធាន។  ​ក្រុមប្រឹក្សា ​ឯក​ជន​ចាប់​ពី​ពេល​នោះ​មក​បាន​ក្លាយ​ជា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​រាជវង្ស។

ជាមួយនឹងការប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ "អចិន្ត្រៃយ៍" នៅចុងឆ្នាំនោះ ឈ្មោះរបស់គណៈកម្មាធិការត្រូវបានប្តូរទៅជា "ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រី" និងឈ្មោះប្រធានទៅជា នាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់ពីស្តេច ប្រជាធិប៉ុក ចាត់ទុកឈ្មោះចាស់ពេកថា កុម្មុយនិស្ត ។ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីទីមួយរបស់ប្រទេសថៃ ដឹកនាំដោយ ព្រះយាមនោបករណ៍និតិធាតា ។ នាយកដ្ឋាន និងទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល ទាំងអស់ត្រូវបានផ្ទេរភ្លាមៗទៅកាន់ការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ មក​ដល់​ពេល​នេះ មាន​ទូ​ចំនួន ៥៨ របស់​ប្រទេស​ថៃ។

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ ២០២១ 
កាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩ ព្រះមហាក្សត្រ  មហាវិជ្ជរ៉ាឡុកន បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យតែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលមានសមាជិកចំនួន ៣៦ រូប ដែលមានឧត្តមសេនីយ៍ ប្រយុទ្ធ ច័ន្រ្ទ៍អូឆា ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ។ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រស្បថចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៩។ នៅថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២១ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានរុះរើ។   សមាជិកគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ មានដូចខាងក្រោម៖

ឯកសារយោង