អាណាចក្រចតុមុខ

អាណាចក្រចតុមុខ រឺ អាណាចក្រខាងត្បូង (១៤៧៥-១៤៧៦) lvr មានរាជធានីនៅក្រុងចតុមុខclay 

(ភ្នំពេញ) បន្ទាប់ពីនៅខាងលិចព្រះបាទស្រីរាជា អាណាចក្រខាងជើង ព្រះបាទស្រីសុរិយោទ័យទី២ត្រើយខាងកើតទន្លេធំ អាណាចក្រខាងកើតមានរាជធានីនៅក្រុងបាសាន្ត និង អាណាចក្រខាងត្បូងមាន រាជធានីក្រុងចតុមុខ។ ដោយឆ្លៀតឱកាសបានក្នុងពេលនោះព្រះបាទស្រីធម្មរាជាទី១ ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យនៅក្រុងចតុមុខធិបតី ហើយក៏បានចាត់បេសកទូតទៅពឹងស្ដេចសៀមចក្រពត្រាធិរាជមកជួយផ្សះផ្សារចំបាំងរវាងខ្មែ នឹងខ្មែរ រួចហើយក៏រៀបឧបាយសំងាត់ជាមួយសៀមដើម្បីកំចាត់ព្រះញាតិវង្សទាំងពីរព្រះអង្គ មួយអង្គជាព្រះរៀម និង មួយអង្គទៀតជាព្រះភិគនេយ្យោ។

ទឹកដី
បរិវេណនៃទឹកដីនៃអាណាចក្រខាងត្បូងមានវិសាលភាពលើបណ្តាខែត្រត្រើយខាងលិចដែលមិននៅក្រោមចំណុះព្រះជេដ្ឋាទាំងអស់ ថែមទាំងខែត្រតាំងពី៖
១. ខែត្រសំរោងទង (ស្រុកសំរោងទង) 
២. ខែត្របាទី (ស្រុកបាទី)
៣. ខែត្រលើកដែក (ប្រហែលឃុំលើកដែក ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល)
៤. ខែត្រទ្រាំង (ស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ស្រុកទ្រាំងខាងជើង ខេត្តមាត់ជ្រូក កម្ពុជាក្រោមខាងត្បូង)
៥. ខែត្របន្ទាយមាស (ស្រុកបន្ទាយមាស) 
៦. ខែត្រថ្ពង (ស្រុកថ្ពង)
៧. ខែត្របាសាក់ (ស្រុកបាសាក់ ខេត្តព្រះត្រពាំង កម្ពុជាក្រោម) 
៨. ខែត្របារៀ (ខេត្តបារៀ-វុងតាវ ប្រទេសវៀតណាម)
៩. ខែត្រពាម (ទីរួមខេត្តហាទៀង ប្រទេសវៀតណាម)
១០.ខែត្រកោះស្លាកែត (ស្រុកលើកដែកសព្វថ្ងៃ) 
១១.ខែត្រកំពត 
១២.ខែត្រកំពង់សោម (ខេត្តព្រះសីហនុ)
១៣.ខែត្រព្រះត្រពាំង (ខេត្តត្រាវិញ ប្រទេសវៀតណាម)
១៤.ខែត្រក្រមួនស (ខេត្តកៀនយ៉ាង ប្រទេសវៀតណាម)
១៥.ខែត្រដូនណៃ (ខេត្តដុងណាយ រឺ វាលប្រើស ប្រទេសវៀតណាម)
រៀងទៅទល់នឹងសមុទ្រ។ បន្ទាប់ពីកំចាត់សត្រូវហើយបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងខ្មែរស្ដេចអង្គនេះក៏បានបង្រួបបង្រួមនគរឡើងវិញក៏ប៉ុន្តែទឹកដីខ្មែរមួយភាគធំនៅភាគខាងលិចបានបាត់បង់ទៅអោយសៀមជាថ្នូរនឹងអន្តរាគមន៍របស់សៀមចំពោះវិបត្តិរាជវង្សខ្មែរ។ បញ្ជាក់ខែត្រអស់ទាំងនោះត្រូវបានរំដោះដោយព្រះបាទស្រីរាជា។

ឯកសារយោង
ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
អាណាចក្រសម័យចតុមុខ