ខ្នុរ

ខ្នុរ  (ក៏ដូចជាដើមខ្នុរ (jack tree), ផ្លែខ្នុរ (jakfruit), រឺពេលខ្លះហៅថា ជែគ (jack) រឺ jak ; ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ៖ Artocarpus heterophyllus  ), គឺជាជំពូកនៃដើមឈើនៅក្នុងប្រភេទ Artocarpus  នៃគ្រួសារ មន (Moraceae ). វាជាសន្តានទៅភាគខាងត្បូងនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍, ហើយជឿថាមានដើមកំណើតនៅក្នុងព្រៃក្នុងភាគខាងត្បូងនៃបស្ចឹមប្រទេស នៃប្រទេសឥណ្ឌា បច្ចុប្បន្នហៅថា Kerala, តាមឆ្នេរសមុទ្រKarnataka និង Maharashtra. ដើមឈើខ្នុរសមជាមួយនឹងដីទំនាបក្នុងតំបន់ត្រូពិច, ហើយផ្លែរបស់វាគឺជាផ្លែធំ, លូតលាស់ខ្លាំងបំផុត  ក្នុងទម្ងន់និងឡើងលើ វែងនិង ក្នុងវិជ្ឈមាត្រ

ដើមឈើខ្នុរជាដំនំាមានដំាទូទៅក្នុងតំបន់ត្រូពិចនៃប្រទេសឥណ្ឌា, បង់ក្លាដែស, នែរប៉ាល់, សេរីល័ង្កា, វៀតណាម, ថៃ, ម៉ាឡេស៊ី, ឥណ្ឌូនេស៊ី, និងប្រទេស ភីលីពីន. ផ្លែខ្នុរក៏អាចរកឃើញនៅក្នុងអាហ្វ្រិចខាងកើត, ឧ., ក្នុងប្រទេសUganda, Tanzania, and Mauritius, គ្រប់កន្លែងក្នុង ប្រទេសប្រេស៊ីល និង ប្រជាជាតិតំបន់ការាអិព ដូចជាចាម៉ែកា(Jamaica).

សទ្ទ​ន័យ 

ពាក្យ‹‹ខ្នុរ››មកពី ភាសាព័រទុយហ្គាល Jaca , ពេលខ្លះគេថាបានមកពីពាក្យក្នុងភាសាម៉ាឡាយ៉ាឡំា, chakka  (ម៉ាលេយ៉ាឡំា Chakka pazham : ചക്ക, តាមីល pila-pazham). ពេល ជនជាតិព័រទុយហ្គាលមកដល់ប្រទេសឥណ្ឌានៅKozhikode (Calicut) លើ ឆ្នេរម៉ាឡាបា (Kerala) ក្នុងឆ្នំា 1498, ម៉ាឡាយ៉ាឡំាឈ្មោះ chakka  បានកត់ត្រាទុកដោយ Hendrik van Rheede (1678–1703) ក្នុង Hortus Malabaricus , ច្បាប់ iii ជា ឡាទីន. Henry Yule បានបកប្រែសៀវភៅរបស់ Jordanus Catalani (f. 1321–1330) Mirabilia descripta: ភាពអស្ចារ្យនៃភាគខាងកើត .

ឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសថា "jackfruit" ត្រូវបានប្រើដោយរូបវិទូ និង ធម្មជាតិវិទូឈ្មោះ Garcia de Orta ក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់នៃឆ្នំា1563 Colóquios dos simples e drogas da India . ច្រើនសតវត្សកន្លងមក, អ្នករុក្ខសាស្រ្តឈ្មោះRalph Randles Stewart ប្រាប់ថាវាជាឈ្មោះមកពីវាល៍លៀមជែគ (1795–1822), ជាអ្នករុក្ខសាស្រ្តជនជាតិស្កត់ឡែនម្នាក់ ដែលធ្លាប់ធ្វើការអោយក្រុមហ៊ុន ឥណ្ឌាខាងកើតក្នុង បេងហ្គាល ស៊ូម៉ាត្រា និង ម៉ាឡេស៊ី។ នេះជាអ្វី ដែលប្រឌិតឡើង ដូចផ្លែហៅថា "ជែគ" ជាភាសាអង់គ្លេសមុនពេលវាល៍លៀមជែគកើត៖ ឧទាហរណ៍ដូចជា ក្នុងសៀវភៅរបស់Dampierឆ្នំា 1699, A New Voyage Round the World . គេហៅថា "panasa" នៃ Telugu. ជា Marathi គេហៅថា "phanas".

ការធ្វើកសិកម្ម និង បរិស្ថានវិទ្យា​​ 

ផ្លែខ្នុរដើរតួយ៉ាងសំខាន់មួយក្នុងការធ្វើកសិកម្មរបស់ជនជាតិឥណ្ឌា ច្រើនសតវត្សមកហើយ។ ការស្វែងរកបុរាណវត្ថុក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា បានបង្ហាញថាផ្លែខ្នុរមានដំាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាតំាងពី 3000 ទៅ 6000 ឆ្នំាមុន។ វាក៏មានដំាពាសពេញឣាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។

ឯកសារយោង

តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ 

 Germplasm Resources Information Network: Artocarpus heterophyllus 
 Fruits of Warm Climates: Jackfruit and Related Species
 California Rare Fruit Growers: Jackfruit Fruit Facts 
 Jackfruit (Artocarpus heterophyllus)  on Wayne's Word
Science in India with Special Reference to Agriculture 
How to Select and Prepare a Jackfruit (Online Video) 
Crops for the Future: Jackfruit (Artocarpus heterophyllus )
Ayurvedic medicinal plants and their uses 

ផ្លែឈើ