សម័យកាលលង្វែក

សម័យកាលលង្វែក (អង់គ្លេស: Longvek period) គឺជាសម័យកាលក្រោយការដួលរំលំចក្រភពអង្គរ ដែលត្រូវបានចាប់ផ្ដើមឡើងក្នុងស.វទី១៦ ឆ្នាំ ១៥២៩ នៃគ.សករាជ និង បានឆ្លងកាត់រជ្ជកាលស្ដេច ចំនួន៤ និងត្រូវបានដួលរំលំទៅវិញ ដោយកងទ័ពសៀមឈ្លានពាន ក្នុងឆ្នាំ ១៥៩៣ នៃគ.សករាជ ។

ភូមិសាស្ត្រ សម័យលង្វែក 
Geography of Longvek period

ភូមិសាស្ត្រសម័យលង្វែក ចែកចេញជា ៥តំបន់ធំ តំបន់ខាងជើង តំបន់ខាងលិច តំបន់កណ្ដាល តំបន់ខាងកើត និង តំបន់ខាងត្បូង តំបន់ទាំង៥ មានខេត្តសរុបចំនួន ៧០ ។

ខេត្តទាំង៧០ រួមមាន៖ 

 ១.អាសន្ទុក/កំពង់ធំ 
 ២.មហានគរ/សៀមរាប 
 ៣.ឈ្លូង/ក្រចេះ
 ៤.សម្ភពបុរៈ/ស្ទឹងត្រែង
 ៥.អាចម៍ក្រពើ/Attapeu
 ៦.ចម្ប៉ាសាក់
 ៧.ប៉ាក់សេ 
 ៨.ម្លូរព្រៃ
 ៩.ទន្លេរពៅ
 ១០.សៀមប៉ោយ
 ១១.ព្រះវិហ៊ារ
 ១២.អូរបុណ្យរាជធានី
 ១៣.ចន្ទបុរី
 ១៤.ព្រះប្រដែង/សមុទ្របាកាន
 ១៥.ធន់បុរី
 ១៦.បស្ចឹមបុរី
 ១៧.នាងរង
 ១៨.ត្រាច
 ១៩.រយ៉ង
 ២០.ស្ទឹងជ្រៅ
 ២១.ជល់បុរី
 ២២.បុរីរម្យ
 ២៣.នគរាជសីម៉ា
 ២៤.ស្រីស្លាកែត/សុីសាកេត
 ២៥.គោកខ័ណ្ឌ
 ២៦.សុរិន្ទ 
 ២៧.សិង្គារ
 ២៨.មង្គលបុរី
 ២៩.សិរីសោភ័ណ្ឌ
 ៣០.បាត់ដំបង
 ៣១.ក្រគរ/ពោធិ៍សាត់
 ៣២.កំពង់ប្រាក់ 
 ៣៣.ឬស្សីសាញ់
 ៣៤.ជីក្រែង
 ៣៥.ទទឹងថ្ងៃ
 ៣៦.គោកសេះ
 ៣៧.អន្លង់រាជ
 ៣៨.សំរោងទង
 ៣៩.អមរិន្ទគិរីបូរណ៍
 ៤០.រលាប្អៀរ
 ៤១.ស្រីសន្ធរ
 ៤២.កំពង់សៀម
 ៤៣.ចតុមុខ
 ៤៤.កំពង់ស្វាយ
 ៤៥.បាទី
 ៤៦.អង្គរបុរី
 ៤៧.បាភ្នំ
 ៤៨.កំពត
 ៤៩.កំពង់សោម
 ៥០.ពាម
 ៥១.មាត់ជ្រូក
 ៥២.ផ្សារដែក
 ៥៣.កំពង់ក្របី
 ៥៤.ព្រៃនគរ
 ៥៥.រោងដំរី
 ៥៦.ទួលតាមោក
 ៥៧.កំពង់ស្រការត្រី
 ៥៨.ត្រពាំងចង្វារ
 ៥៩.អូរកាប់
 ៦០.កោះគង
 ៦១.មេស
 ៦២.កំពង់ឬស្សី
 ៦៣.លង់ហោរ
 ៦៤.ព្រះត្រពាំង
 ៦៥.ឃ្លាំង
 ៦៦.ព្រែកឬស្សី
 ៦៧.បារាជ
 ៦៨.ក្រមួនស
 ៦៩.ពលលាវ
 ៧០.ទឹកខ្មៅ

សង្គមវណ្ណៈសម័យលង្វែក 
Longvek caste society

សង្គមវណ្ណៈសម័យលង្វែកបែងចែកជា ៧វណ្ណៈ៖

 វណ្ណៈរាជវង្ស (ក្រុមសាច់ញាតិស្ដេច) មាននាម ជាអ្នកអង្គម្ចាស់ ព្រះរាជបុត្រ ព្រះមហេសី ព្រះស្នំឯក អ្នកម្នាង ។
 វណ្ណៈនាហ្មឺន (ក្រុមមន្ត្រី) មាននាម ចៅពញ្ញា ចៅហ៊្វា ចៅចម ។
 វណ្ណៈគហបតី "អានថា គៈហៈបៈដី" (ក្រុមអ្នកមាន) អ្នកឧកញ៉ា, លោកដង្ខៅ, លោកសេដ្ឋី ។
 វណ្ណៈរាស្ត្រ (ក្រុមមនុស្សទូទៅ) អ្នកមិនមានឋានៈក្នុងសង្គមរដ្ឋបាល ។
 វណ្ណៈអ្នកងារ (ក្រុមអ្នកធ្វើការឱ្យគេ) អ្នកមានទោសជាប់ខ្លួន អ្នកមានរឿងក្ដីជាប់ខ្លួន
 វណ្ណៈបាវព្រាវ (អ្នកគ្មានទីពឹង) សុំគេដើម្បីបានស្នាក់អាស្រ័យ និង ធ្វើជាអ្នកបម្រើគេ
 វណ្ណៈទាសករ (ក្រុមអ្នកលក់ខ្លួនបម្រើគេ) ក្លាយជាកញ្ជះគេអស់មួយជីវិត និង ត-មកដល់ត្រឹម ៣ជំនាន់ ជំនាន់ទី៤ ទើបមានសិទ្ធលួសខ្លួនចេញពីវណ្ណៈទាសករ នេះ ។

ឯកសារយោង