បែលហ្ស៊ិក

ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ឬអាចសរសេរបានថា បែលហ្សិក (ភាសាហុល្លង់៖ België, ភាសាបារាំង៖ Belgique, ភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ Belgien) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា ព្រះរាជាណាចក្របែលហ្ស៊ិក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសហុល្លង់នៅភាគខាងជើង អាល្លឺម៉ង់នៅភាគខាងកើត លុចសំបួនៅភាគអាគ្នេយ៍ ប្រទេសបារាំងនៅភាគនិរតី និងសមុទ្រខាងជើងនៅភាគពាយព្យ។  វាបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៣០,៦៨៩ គម២ និងមានប្រជាជនជាង ១១.៥ លាននាក់ដោយមានដង់ស៊ីតេ ៣៧៦ នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ ព្រុចសែលគឺជារាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេសនេះ។

ជិះច្រកគៀវព្រំដែនវប្បធម៌រវាងតំបន់អឺរ៉ុបអាល្លឺម៉ង់និងឡាតាំង បែលហ្ស៊ិកជាជម្រកនៃក្រុមភាសាសំខាន់ពីរគឺ សហគមន៍និយាយភាសាហូឡង់ភាគច្រើនជា Flemish ដែលបង្កើតបានប្រហែល ៥៩% នៃចំនួនប្រជាជននិងដែលភាគច្រើនជាចំនួនប្រជាជនទីក្រុងព្រុចសែលវ៉ាឡូនី និយាយភាសាបារាំង ដែលមានសមាសភាព ៤១% នៃបែលហ្ស៊ិកទាំងអស់ ។ លើសពីនេះទៅទៀត គឺមានក្រុមតូចមួយនៃវាគ្មិនអាល្លឺម៉ង់ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ។
តំបន់ដ៏ធំបំផុតពីររបស់ប្រទេសបែលហ្ស៊ិកគឺជាតំបន់ផ្លង់ឌែរ (Flanders) នៅភាគខាងជើង និងតំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសដែលនិយាយភាសាបារាំងនៃតំបន់វ៉ាឡូនី ។ នេះជាទីក្រុងព្រុចសែល-រាជធានីតំបន់, ភាសាជាផ្លូវការគឺជាបរិពន្ធភូមិនិយាយភាសាបារាំងភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់ Flemish ។ មានមួយដែលនិយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់សហគមន៍នៅភាគខាងកើត Wallonia ។ ភាសាភាពចម្រុះរបស់បែលហ្ស៊ិកនិងជម្លោះនយោបាយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុង ប្រវត្តិសាស្រ្តនយោបាយរបស់ខ្លួននិងប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញនៃរដ្ឋាភិបាល។
ប្រវត្តិសាស្រ្តប្រទេសបែលហ្ស៊ិកហូឡង់និងលុចសំបួត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសដែលទាប; វាម្តងគ្របដណ្តប់តំបន់បន្តិចមានទំហំធំជាងក្រុម Benelux បច្ចុប្បន្ននៃរដ្ឋ។ តំបន់នេះត្រូវបានគេហៅ Belgica នៅឡាទីន, បន្ទាប់ពីខេត្តរ៉ូម៉ាំងរបស់ Gallia Belgica ដែលបានគ្របដណ្តប់តិចឬច្រើនតំបន់ដូចគ្នានេះ។ ចាប់ពីចុងបញ្ចប់នៃមជ្ឈឹមវ័យរហូតដល់សតវត្សទី 17 ដែលជាតំបន់នៃប៊ែលហ្សិកនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលវិបុលភាពនិងគ្រប់តំបន់ពាណិជ្ជកម្មនិងវប្បធម៌។ ចាប់ពីសតវត្សទី 16 រហូតដល់បែលហ្ស៊ិកបដិវត្តន៍ក្នុងឆ្នាំ 1830 នៅពេលដែលប្រទេសបែលហ្ស៊ិក seceded ពីប្រទេសហូឡង់ដែលជាតំបន់នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិកបានបម្រើការងារជាសមរភូមិរវាងមហាអំណាចអឺរ៉ុបជាច្រើនដែលបានបណ្តាលឱ្យវានឹងត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា "សមរភូមិអឺរ៉ុប" ជាការពង្រឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ពិភពលោកសង្គ្រាមទាំងពីរ។
លើឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួនបែលហ្ស៊ិកបានចូលរួមក្នុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ហើយក្នុងអំឡុងពេលសិក្សាវគ្គនៃសតវត្សទី 20 នេះមានចំនួននៃអាណានិគមនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក។ នេះបានពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី 20 នេះត្រូវបានគេសម្គាល់ដោយភាពតានតឹងកើនឡើងរវាង ហូឡង់និងពលរដ្ឋនិយាយនិយាយភាសាបារាំងដែលបានជំរុញដោយភាពខុសគ្នានៅក្នុងភាសានិងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចមិនស្មើគ្នានៃតំបន់ Flanders និង Wallonia ។ បដិបក្ខនិយមដែលកំពុងតែបន្តនេះបាននាំឱ្យមានការធ្វើកំណែទម្រង់ដ៏ទូលំទូលាយជាច្រើនជាលទ្ធផលនៅក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីការរួមទៅនឹងការរៀបចំរបស់សហព័ន្ធមួយក្នុងអំឡុងពេលរយៈពេលពីឆ្នាំ 1970 ដល់ឆ្នាំ 1993 បើទោះជាមានកំណែទម្រង់នេះភាពតានតឹងរវាងក្រុមនៅតែមាន! ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះមួយបានរយៈពេល 18 ខែបន្ទាប់ពីមានការបោះឆ្នោតសហព័ន្ធខែមិថុនាឆ្នាំ 2010 ។

ឯកសារយោង

	
 
រាជាធិបតេយ្យសហព័ន្ធ
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង
រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ
រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពភាសាហុល្លង់
រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ
រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ
ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងលិច
ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប
ព្រះរាជាណាចក្រ