ផ្លូវរថភ្លើងភ្នំក្រោម

ផ្លូវ​រថភ្លើង​ភ្នំ​ក្រោម ​មាន​ចំនួន 600 ម រង្វាស់រង្វាស់រង្វាស់តូចចង្អៀត ដែលរត់ចម្ងាយប្រហែល 6 ម៉ាយល៍ (9.5 គីឡូម៉ែត្រ) ពីក្រុងសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា នៅភាគខាងជើង ទៅប្រាសាទភ្នំក្រោម នៅភាគខាងត្បូង។  ភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រតិចតួចបំផុតនៅតែមានអំពីផ្លូវរថភ្លើងនេះ គោលបំណងដើមរបស់វា កាលបរិច្ឆេទនៃការសាងសង់ ឬកាលបរិច្ឆេទនៃការបិទ។

ភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រ 
ប្រភពចម្បងនៃភស្តុតាងប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់អត្ថិភាពនៃផ្លូវរថភ្លើងភ្នំក្រោមគឺរូបរាងរបស់វានៅលើផែនទីមួយចំនួន។ ជាឧទាហរណ៍ ផែនទីនៃកងវិស្វករកងទ័ពអាមេរិក ឆ្នាំ 1962 នៃតំបន់នេះបង្ហាញផ្លូវរថភ្លើងយ៉ាងច្បាស់ ហើយការកំណត់ព្រំដែនរបស់វាគឺជាផ្លូវដែក 'រង្វាស់តូចចង្អៀត' ផ្ទុយទៅនឹងរង្វាស់ស្តង់ដារ (ដែលស្របតាមរង្វាស់ស្តង់ដាររបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងច្រើនទៀត។ នៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ត្រូវបានចុះបញ្ជីជា 1 ម៉ែត្រ) ។ ផ្លូវរថភ្លើងក៏បង្ហាញទីតាំងដូចគ្នានៅលើផែនទីមួយចំនួនផ្សេងទៀតនៃ ខេត្តសៀមរាប ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 ។

ការពិពណ៌នាអំពីផ្លូវ 
ផ្លូវរថភ្លើងរត់បានចម្ងាយ 6 ម៉ាយ (9.5 គ.ម) ក្នុង​ទិស​និរតី​ពី​ទិស​ខាងលិច​នៃ​ក្រុង​សៀមរាប ត្រង់​ទៅ ​ភ្នំក្រោម ​។ យោងតាមផែនទីដែលមាន ស្ថានីយខាងជើងនៃផ្លូវរថភ្លើងគឺនៅភាគខាងជើងនៃផ្លូវជាតិលេខ៦ ដែលពេលនោះជាតំបន់យោធា។

ការសន្និដ្ឋានអំពីប្រភពដើម ការប្រើប្រាស់ និងការដកយកចេញ 
ទោះបីជាមិនមានភ័ស្តុតាងណាមួយត្រូវបានគេដឹងថាមានប្រភពដើម និងការប្រើប្រាស់ផ្លូវដែកភ្នំក្រោមក៏ដោយ ក៏វាអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ការស្មានមួយចំនួនដោយផ្អែកលើគំរូនៃការសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងអាណានិគមបារាំងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលនៅសល់ និងភស្តុតាងជាក់ស្តែងនៅលើដី។

ប្រភពដើមនិងការប្រើប្រាស់ 
ទំនងបំផុតដែលផ្លូវដែកមានដើមកំណើតជាផ្លូវដែកគាស់យកថ្មពីកន្លែងយកថ្ម យ៉ាងទូលំទូលាយនៅខាងជើងខាងកើត និងខាងត្បូងខាងកើតនៃភ្នំក្រោម (ដែលនៅតែបង្ហាញឱ្យឃើញ ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នលែងដំណើរការ) ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈសម្រាប់ការសាងសង់រដ្ឋបាលអាណានិគមបារាំង។ កណ្តាលក្រុងសៀមរាប។ វាមិនអាចទៅរួចទេក្នុងការស្មានថាតើផ្លូវដែកនេះត្រូវបានសាងសង់នៅពេលណា ប៉ុន្តែភាគច្រើនទំនងជាវាមាននៅចន្លោះឆ្នាំ 1890 (នៅពេលដែលបារាំងបានសាងសង់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុង ទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលរួមបញ្ចូលផងដែរនូវការប្រើប្រាស់ ផ្លូវរថភ្លើងតូចចង្អៀត ) ហើយប្រហែលជាយឺតពេល។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1920 នៅពេលដែលការងារនៅសណ្ឋាគារ Grand D'Angkor កំពុងត្រូវបានអនុវត្ត (គម្រោងដែលនឹងត្រូវការសម្ភារសំណង់ក្នុងបរិមាណច្រើន)។

ការដកយកចេញ 
ផែនទីខ្លះពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 ជាមួយនឹងផ្លូវរថភ្លើងបានសម្គាល់វាថាមិនប្រើ ព្រោះវាស្ទើរតែប្រាកដណាស់នៅពេលនោះ។ ជាថ្មីម្តងទៀត វាអាចទៅរួចដែលផ្លូវដែកត្រូវបានលើកច្រើនមុននេះ ហើយផែនទីនាពេលនេះគ្រាន់តែជាការសម្គាល់ផ្លូវដែកដែលបាត់តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយនៅលើដី ដោយចងក្រង និងចម្លងព័ត៌មានពីផែនទីមុនៗ។ ប្រសិនបើផ្លូវនេះនៅរស់រានមានជីវិតនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 នោះវានឹងត្រូវបានដកចេញក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 និងជម្លោះដែលបានវាយលុកលើប្រទេសកម្ពុជាក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍នោះ។

ភស្តុតាងដែលនៅរស់

ស្នាមផ្លូវដែក 
ស្នាមផ្លូវដែក នៅរស់រានមានជីវិតយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ដោយចាប់ផ្តើមពី ភ្នំក្រោម ភាគច្រើនទំនងជាស្ថានីយខាងត្បូងនៃផ្លូវរថភ្លើងស្ថិតនៅក្នុងចង្កោមនៃអគារដែលឥឡូវនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ក្រោមមុខកន្លែងយកថ្មចាស់នៅផ្នែកខាងត្បូងនៃភ្នំ។ បន្ទាប់មកវារត់លើផ្លូវឆ្ពោះទៅ ទន្លេសាប ក្នុងចម្ងាយខ្លី មុននឹងបត់ទៅទិសខាងជើង ហើយបន្តដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ខេត្តសៀមរាប។ ប្រវែងភាគច្រើននៃផ្លូវក្រាលកៅស៊ូគឺជាទំនប់ដីក្រហមដែលលើកឡើង ទោះបីជាគ្មានស្ពានដើមហាក់ដូចជានៅរស់រានមានជីវិតក៏ដោយ។ វាចូលខេត្តសៀមរាបពីខាងត្បូង ដែលផ្លូវលំក្លាយជាផ្លូវគ្មានឈ្មោះ តម្រង់ជួរត្រង់ ឆ្ពោះទៅទិសពាយ័ព្យ ហើយឆ្លងកាត់ខាងមុខ (ពោលគឺទៅខាងកើត) នៃផ្សាររាត្រីអង្គរ។ នៅចុងខាងជើងបំផុត វាហាក់បីដូចជាផ្លូវដែកត្រូវបានបំប្លែងតាមរយៈគម្រោងសាងសង់នាពេលថ្មីៗនេះ ទៅជា ផ្លូវទឹក បើកចំហសម្រាប់ទឹកភ្លៀង ដែលវារត់រហូតដល់ផ្លូវជាតិលេខ៦។ កន្លែងដែលផ្លូវរថភ្លើងធ្លាប់ត្រូវបានបញ្ចប់នៅភាគខាងជើងនៃផ្លូវហាយវេ សណ្ឋាគារសុខាទំនើបឥឡូវនេះឈរ។

ផ្លូវដែក

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ