ព្រះបរមមហារាជវាំង

ព្រះបរមមហារាជវាំង (ភាសាថៃ៖ พระบรมมหาราชวัง) គឺជាលំនៅដ្ឋានរបស់ ព្រះមហាក្សត្រថៃ (សៀម) គង់នៅអចិន្ត្រៃយ៍តាំងពីឆ្នាំ១៧៨២។ ស្តេច ដំណាក់ ទីធ្លា និងរាជរដ្ឋាភិបាលរបស់ទ្រង់មានមូលដ្ឋាននៅព្រះបរមមហារាជវាំងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩២៥។ ព្រះមហាក្សត្រ ភូមិពលអតុល្យតេជ (រាមាទី៩) នៅវិឡាជិឡារ៉ាឡាវីឡា និងស្តេចវជិរាលង្ករណ (រាមាទី១០) នៅឯសាលតាំងទីលំនៅអាំភនសាថានទាំងនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងឌូស៊ីត ប៉ុន្តែព្រះបរមមហារាជវាំងនៅតែត្រូវបានប្រើសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ផ្លូវការ។ ព្រះរាជពិធីនិងមុខងាររដ្ឋជាច្រើនត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងព្រះបរមមហារាជវាំងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ព្រះបរមមហារាជវាំងគឺជា កន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ពេញនិយមបំផុតនៅក្នុងប្រទេសថៃ។

ការស្ថាបនាព្រះបរមមហារាជវាំងបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភាឆ្នាំ១៧៨២ តាមបញ្ជារបស់ព្រះពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក  (រាមាទី១) ដែលជាអ្នកស្ថាបនិកនៃរាជវង្សចក្រី នៅពេលដែលទ្រង់បានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពីធនបុរីមកបាងកក។ ពេញមួយរជ្ជកាលបន្តបន្ទាប់ អគារនិងសំណង់ថ្មីៗជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់បន្ថែមជាពិសេសក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍ (រាមាទី៥)។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩២៥ ស្តេចរាជវង្សានុវង្សនិងរដ្ឋាភិបាលលែងបានតាំងលំនៅជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅឯព្រះបរមមហារាជវាំងនេះហើយបានផ្លាស់ទៅលំនៅដ្ឋានផ្សេងទៀត។ បន្ទាប់ពីការរលុបចោលរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ នៅឆ្នាំ ១៩៣២ ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលទាំងអស់បានរើចេញទាំងស្រុងពីរាជវាំង។

តាមរូបរាងវិមានដ៏ស្មុគស្មាញដែលមានរាងចតុកោណនិងមានផ្ទៃដីសរុប ២១៨.៤០០ ម៉ែត្រការ៉េ (២.៣៥១.០០០ ហ្វីតការ៉េ) ព័ទ្ធជុំវិញដោយជញ្ជាំងបួន។ វាមានទីតាំងស្ថិតនៅច្រាំងទន្លេចៅព្រះពញា នៅចំកណ្តាល កោះរតនកោសិន្ទ្រ៍សព្វថ្ងៃនេះនៅក្នុងសង្កាត់ព្រះនគរ។ ព្រះបរមមហារាជវាំងមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយផ្លូវសាណាមហ្លួងនិងអ្នកព្រះលាននៅខាងជើងផ្លូវមហារាជនៅខាងលិច ផ្លូវសាណាមឆៃនៅខាងកើត និងផ្លូវថៃវាំងនៅខាងត្បូង។

ជាជាងរចនាសម្ព័ន្ធតែមួយព្រះបរមរាមហាជវាំងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអាគារជាច្រើនសាលសាលព្រះពន្លាដែលព័ទ្ធជុំវិញវាលស្មៅសួនច្បារនិងទីធ្លា។ ស្ទីលមិនស្មើគ្នានិងស្ទីលអេកូឡូស៊ីរបស់វាគឺដោយសារតែការអភិវឌ្ឍន៍ផ្ទៃក្នុងរបស់វាជាមួយនឹងការបន្ថែមនិងការកសាងឡើងវិញត្រូវបានធ្វើឡើងដោយស្តេចដែលគ្រងរាជ្យបន្តបន្ទាប់គ្នាក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជាង ២០០ ឆ្នាំ។ វាត្រូវបានបែងចែកជាបីផ្នែក៖ ប្រាសាទព្រះឥសូរ ទីលានខាងក្រៅដែលមានអាគារសាធារណៈជាច្រើន។ ទីលានមជ្ឈិមបូព៌ារួមមានអាគារព្រះមហាខែនិញ អាគារព្រះមហាប្រាសាទ និងអាគារចក្រីមហាប្រាសាទ។ ទីលានខាងក្នុងនិងត្រីមាសសួនស៊ីវ៉ាឡៃ បច្ចុប្បន្នព្រះបរមមហារាជវាំងត្រូវបានបើកជាសាធារណៈខ្លះជាសារមន្ទីរប៉ុន្តែវានៅតែជាវិមានដែលកំពុងដំណើរការដោយមានការិយាល័យរាជវាំងជាច្រើនស្ថិតនៅខាងក្នុង។

ឯកសារយោង

ស្ថាបត្យកម្មថៃ
អាណាចក្ររតនកោសិន្ទ្រ៍