ជំងឺបក្សីដែលបណ្តាលមកពីប្រូតូសូអ៊ែរផ្សេងៗទៀត

ប្រូតូសូអ៊ែរ (Protozoai)

Plasmodium Gallinaceun (Avian malaria)

របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
មូស ជំពូក Aedes ជាអ្នកចំលងជំងឺ

រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
កូនបក្សី បង្ហាញឲ្យឃើញសញ្ញានៃជំងឺភ្ហាមៗ ចំណែកឯបក្សីធំវិញបង្ហាញឲ្យឃើញនូវសញ្ញារ៉ាំរ៉ៃ ដូចជាសីតុណ្ហភាពរបស់បក្សីឡើងខ្ពស់ (ឡើងកំដៅ) រាគពណ៌ខៀវ ចុះស្គមជាបន្តបន្ទាប់ កង្វះឈាម ស្លេកស្លាំង ស្ពឹកកំរើកលែងរួច (Paralysis) និងស្លាប់។

រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
អាចប្រព្រឹត្តទៅដោយពិនិត្យទៅលើរោគសញ្ញា ពិនិត្យឈាម ពិនិត្យថ្លើម ផាល និងខួរក្បាល (គៀសដាក់នៅលើកញ្ចក់ពិនិត្យ) ផាលរីកធំ (Spleromegaly) ថ្លើមរីកធំ (Hepatomegaly) ទីកន្លែងរបស់ (Merozoites ឬ Schizonts) ។

ការព្យាបាល (Treatment) 

 Mepacrire កំរិតៈ ៧,៥ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
 Chloroquin កំរិតៈ ៥ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
 Poludrine កំរិតៈ ៧,៥ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
 Pyrimethamine កំរិតៈ ០,៣ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ 
 Sulphadiazine កំរិតៈ ១០០ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់

Trichomonas gallinae (Avian trichomoniasis)

របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
អាចឆ្លងតាមចំណី និងទឹក ដែលមានមេរោគ

រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
សង្កេតឃើញបក្សីអន់ចំណី ស្រកទំងន់ (ស្គម) ហៀរទឹកមាត់ មានក្លិនមាត់អាក្រក់ មានសារធាតុដូចជាប្រូុម៉ានៅចំពុះ និងសិរ ចំណែកណង់មានពណ៌រាងស្វាយជាំក្រម៉ៅ។

រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
អាស្រ័យទៅនិងរោគសញ្ញា ពិិនិត្យដោយមីក្រូទស្សន៍ នូវគំនាសវត្ថុវិភាគដែលបានមកពីគែរ និងបំពង់អាហារ នៅលើកញ្ចក់បណ្តុះ Glucose broth serum media។

ការព្យាបាល (Treatment) 

 Copper Sulphate កំរិតៈ ១:២០០០ ដោយធ្វើការព្យាបាលរយៈពេលពី ៣-៥ថ្ងៃ 
 Methronidazole កំរិតៈ ៦០ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ ដោយធ្វើការព្យាបាលរយៈពេលពី ៥-៧ថ្ងៃ 
 Furazolidine កំរិតៈ ២៥-៣០ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ ដោយធ្វើការព្យាបាលរយៈពេល ៧ថ្ងៃ។

Trypanosoma Avium (Trypanosomiasis)

របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
មិនច្បាស់លាស់ អាចជារុយ Hippoboscid

រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
បក្សីចុះទំងន់ ខ្សោយ និងខ្វះឈាម (ស្លេកស្លាំង)

រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
អាស្រ័យទៅលើរោគសញ្ញា និងពិនិត្យគំនាសឈាមនៅលើកញ្ចក់ (ដោយមីក្រូទស្សន៍)

ការព្យាបាល (Treatment) 
យើងអាចប្រើថ្នាំ Berenil ២ ម.ក្រ/គ.ក្រ ទំងន់បក្សីរស់ (ចាក់សាច់ដុំ)។

Sarcocystis Spp (Sarcosporidiosis)

របៀបឆ្លងជំងឺ (Transmission) 
មានវដ្តជីវិតមិនច្បាស់លាស់ វាអាចឆ្លងតាមចំណីដែលមានមេរោគ

រោគសញ្ញា (Clinical Signs) 
សញ្ញាពុំមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់ ស្លាកស្នាមនៅលើស្បែក ស្លាកស្នាមនៅលើសាច់ដុំ ខ្ចើកខ្ចកជើង Paralysis ហើយបក្សីអាចស្លាប់។

រោគវិនិច្ឆ័យ (Diagnosis) 
ការប្រែប្រួល (ស្លាកស្នាម) នៅលើសាច់ដុំ ការវះកាត់សាច់ដុំ ដើម្បីរកកន្លែងដែល Cyst នៅ និងធ្វើ Histopathology នៃសាច់ដុំ ដើម្បីរកមើល Sac like bodies។

ការព្យាបាល (Treatment) 
ពុំមានការព្យាបាលណាមួយអាចទទួលលទ្ធផលវិជ្ជមានទេ (មិនអាចព្យាបាល) បក្សីស្លាប់ត្រូវយកទៅចោលឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។