ការយាងមករបស់អទិទេពក្មែរ (ព្រះម៉ែ)...

ចុះគាត់មកធ្វើអ្វី?

គាត់មកប្រាប់កូនគាត់ពីការដឹកនាំប្រទេសអោយបានរុងរឿង ហើយអោយនាំគ្នា កសាងប្រាសាទថ្មឆ្លាក់រឿងរ៉ាវរបស់គាត់ទុកព្រោះគាត់ដឹងថា  ទៅថ្ងៃក្រោយគាត់ចេញពីទីឃុំឃាំងលែងរួចហើយ
ពេលនោះកូនម៉ែប្រុសស្រីច្បាស់ជាលែងដឹងលែងស្គាល់គាត់ អ្នកដែលអាចស្គាល់គាត់ទៅថ្ងៃក្រោយលុះត្រាតែ យល់ពីអាថ៌កំបាំងនៅក្នុងថ្ម (ប្រាសាទ) ក្នុងធម្មជាតិ  ក្នុងរឿងព្រេង  ទំនៀម​ទំលាប់​
ប្រពៃណី និង ឈ្មោះភូមិស្រុក ឬ រុក្ខជាតិទាំងឡាយ ទើបកូនរបស់គាត់អាចយល់បានពីអត្ថន័យ ទស្សនះគំនិតរបស់ម៉ែដែលបានចារិកទុកនៅសម័យអង្គរ  ។    តែឯកសារកំណត់ហេតុនោះ​បាន
និយាយថាបិសាចពស់នោះមករួមរ័ក នោះជាពាក្យមិនពិត  មិត្តអ្នកអានពិចារណាទៅមើលពេលណាកូនបានជួបម៉ែ (នាគ) នគររុងរឿង ស្តេចមានអាយុ ពេលណាដែលមិនបាន​ជួបម៉ែនគរកើត​
កល់យុគ ស្តេចអស់អាយុ ដូច្នេះយើងអាចដឹងថា (គាត់ជាម៉ែនាគ ជាអទិទេពរបស់កូន(ស្តេច)  ជាអ្នកប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់…)ពេលណាកូនបានជួបអ្នកប្រាជ្ញ ឬ បណ្ឌិតនគររុងរឿង ពេលណា​ដែលកូន​
មិនបានជួបបណ្ឌិត អ្នកប្រាជ្ញដែលជាអទិទេពនគរនោះ   នគរនឹងល្ងិត កើតកលយុគ បែកបាក់ចុះទន់ខ្សោយ (ហេតុនេះបានជាក្រោយពេលបោះបង់ចោលក្រុងអង្គរក្មែរចាប់ផ្តើម ចុះខ្សោយមក​
ដល់សព្វថ្ងៃ ព្រោះយើងលែងមានអទិទេពមកចង្អុលបង្ហាញគំនិតដឹកនាំប្រទេសដូចពីមុនទៀតហើយ ព្រោះគាត់ពុំអាចចេញពីទីឃុំឃាំងក្នុងសមុទ្រទឹកដោះបានទៀតឡើយ  ដូច្នេះហើយ​ទើប​
នគរយើងចាប់ផ្តើមចុះទន់ខ្សោយរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ  មិនត្រឹមតែចុះទន់ខ្សោយទេ កូនៗរបស់គាត់ជំនាន់ក្រោយនាំគ្នាជេរនិងប្រមាទគាត់ជាម៉ែដែលជាអាទិទេពមហានគរដោយពុំដឹងខ្លួន ដោយ​
សារតែពុំយល់ទើបធ្លោយមាត់ស្ទើរតែគ្រប់ៗកូនក្មែរទាំងប្រុសស្រី ទាំងក្មេង ទាំងចាស់ តួយ៉ាងគឺពាក្យ ចុយម្រាយ ឬ ចុយម៉ាយ=ចុយម្តាយ   (រំលោភម្តាយដោយវាចារ)   ខ្ញុំគិតថាអ្នក​នគរនេះ​ភាគ​
ច្រើនបានប្រព្រឹត្តិ  ។

ជនជាតិនេះមានបាបកម្មខ្លាំងណាស់ហេតុតែពុំបានដឹងនូវពាក្យដែលប្រើសព្វថ្ងៃជាពាក្យប្រមាថចំពោះបុព្វជនខាងដើម និង បុព្វជន​​បច្ចុប្បន្ន (មាតា) បង្កើត ។ តើអោយពួកគេអាច​រុងរឿងថ្កុំថ្កើន​
ម្តេចទៅ បើពួកគេមានកំហុសមាក់ងាយអ្នកមានឧបការះគុណម្លឹងៗ អញ្ចឹងហើយបានជាអ្នកនគរនេះពេលស្លាប់ទៅ គេតែងតែលើកទង់ក្រពើពណ៏សអោយម្នាក់មួយៗ គ្រប់ៗគ្នារាល់​ពេលស្លាប់​
ទាំងគ្រហស្ថ បព្វជិត អ្នកមានអ្នកក្រអ្នកតូចអ្នកធំបុរសស្រ្តីបណ្ឌិត…។ល។

ព្រោះហេតុអ្វី? 

ដោយសារតែពួកគេរស់ក្នុងភូមិម៉ែបានកេរពីម៉ែ   តែទីបំផុតពុំដឹងគុណម៉ែ ហើយនាំគ្នាជេរម៉ែថែមទៀត  នេះសមនឹងគេលើកទង់ក្រពើអោយហើយ  ដោយពាក្យក្រពើមានពាក្យពីរម៉ាត់ (ក្រ+ពើ)
ក្រ=អត់មាន ក្សត់ ពើ=ធ្វើមិនដឹង នៅរស់នាំគ្នាលើកទង់ក្រពើធំៗ នៅមុខព្រះវិហារ (វត្ត) ពណ៍ក្រហម ខៀវ លឿង…ដល់ពេលស្លាប់ទៅត្រូវគេលើកទង់ក្រពើពណ៍សឲ្យនៅមុខផ្ទះ   ព្រោះអ្នក​
នោះស្លាប់ទៅដោយទទេរស្អាត គឺ មួយជីវិតនៃចន្លោះការកើតនឹងស្លាប់ ពុំបានដឹងរឿងម៉ែ ហើយនាំគ្នាប្រមាថម៉ែ  នេះហើយជាកំហុសរបស់កូនក្មែរប្រុសស្រី ។   កូនប្រុសស្រីធ្វើពើពុំដឹងហើយ  ថែម​ទាំងបរទេសអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបង្វែរការពិតទៅទៀត រឹតតែធ្វើអោយល្ងិត  ហើយថែមទាំងល្ងង់ទៀតផង  តើឲ្យប្រទេសរុងរឿងដូចម្តេចទៅ បើយើងនាំគ្នាប្រមាទអាទិទេពខ្លួនឯង មាតា​
ខ្លួនឯង  រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះកូនខ្លះហ៊ានដល់ទៅសម្លាប់មាតាបិតាទៅទៀតផង  (តាមរយះសារព័តមានរាល់ថ្ងៃ) ។
 
ដោយការបកស្រាយរបស់ខ្ញុំទៅលើកំណត់ហេតុរបស់ចិន យើងឃើញថាសម័យមុនគេរុងរឿងដោយបានជួបមាតា (ម៉ែ) ជានាគ ជាអ្នកដែលប្រសើរ     ដល់សម័យក្រោយគាត់​មិនអាច​ចេញពីរ
ការ​ឃុំឃាំង  ទើបយើងបាត់បង់អ្នកចង្អុល បង្ហាញក្នុងការដឹកនាំនគរ គឺមាតាមហានគរ  (រឿងនេះមាននៅក្នុងចម្លាក់លើផ្តែរប្រាសាទ បន្ទាយស្រី សព្វថ្ងៃតាំងនៅសារមន្ទីរជាតិ ភ្នំពេញ)  ។

មិត្តអ្នកអានទាំងឡាយពេលដែលបានតាមដានមកដល់ត្រឹមនេះទើបយល់ថា វាគួរអោយសង្វេកណាស់ ពេលដែលយើងពុំបានដឹងនូវរឿងពិតរបស់​ខ្លួនប្រៀបបី​ដូចជាមនុស្សខ្វាក់​ដើរកណ្តាល​
ថ្ងៃត្រង់ ហើយនៅក្នុងដៃមានកាន់ចង្កៀងមួយទៀតតែទីបំផុតតើមានប្រយោជន៍អ្វីដល់មនុស្សដែលខ្វាក់ចំពោះពន្លឺដែលខំចែងចាំងនោះ ។ យើងជាកូនក្មែរប្រុសស្រីក៏មិនខុសគ្នាដែរ (គឺរស់នៅ​
ក្នុងភូមិម៉ែបានកេរ៌្តពីម៉ែនាំគ្នាជេរប្រមាទម៉ែ ព្រោះអ្នកស្រុកនេះគេមិនដែលជេរឪឡើយ) រឿងរ៉ាវដែលនាំឲ្យជេរម៉ែនោះ គេបានឆ្លាក់ទុកនៅប្រាសាទនាគព័ន្ធ (រូបម៉ែពាក់ម្កុដរាជកប់ត្រឹមក រួចហារ​
មាត់ស្រែកដង្ហោយឲ្យកូនប្រុសស្រីជួយតែនៅលើម្កុដរបស់គាត់គេអោយទូលយោនី (ភេទរបស់ស្រ្តី) នេះជាហេតុនាំអោយកូនក្មែរជេរម៉ែ ព្រោះគេពុំអា​ចមើលឃើញក្បាល​ម្តាយឡើយគឺ​ឃើញតែ​
ភេទ​របស់គាត់  ។  តើពេលណាទើបម៉ែអាចអង្គុយលើភេទរបស់ខ្លួនបានវិញ ?