Tembung éntar

Tembung Éntar ya iku tembung loro utawa luwih sing digabung dadi siji lan tegesé dadi béda saka asal-usulé. Tembung éntar tegesé ora kaya teges saluguné (kata kiasan) utawa tembung kang ora kena ditegesi sawantahé baé. Ing basa Indonésia diwastani tembung silihan (kiasan), ing basa Walanda diwastani Figuurlijke betekenis.

Tuladha tembung éntar:

A

 Abang kupingé tegesé nesu
 Abang-abang lambé tegesé Ora tenanan/ lamis
 Abang rainé tegesé nandhang isin
 Abot sanggané tegesé rekasa
 Adol ayu tegesé pamèr ayu
 Adol kringet tegesé nyambut gawé abot banget
 Amba jangkahé tegesé akèh pangudiné
 Ala jenengé tegesé ora bisa dipercaya
 Ati kethul tegesé ora bisa ngrasa
 Atiné momot tegesé sabar banget

B

Mbalang liring tegesé nglirik
Bening ati tegesé sumèh
Buwang tilas tegesé nutupi tumindak ala
Bau tengen tegesé wong sing dipercaya

C

Cagak urip tegesé kanggo nyukupi kabutuhan urip
Cangkemé gatel tegesé seneng ngrasani
Cangkem turah tegesé kakèhan ngomong sing ora perlu
Cendhak umuré tegesé gelis mati
Cepak jatukramané tegesé rikat olèh jodho
Cupet atiné tegesé gampang nesu
Cupet pangandel tegesé ora percaya

D

 Dawa tangané, tegesé clemer, seneng nyolong.
Dawa ususe tegesé sabar
Ndhedher kautaman tegesé nandur kabecikan
Dhuwur atiné tegesé gumedhe

E
Empuk rembugé tegesé kepénak omongané
Entek atiné tegesé kuwatir banget
Èntheng tangané tegesé seneng milara

F

G

Gantung kepuh tegesé nyandhang ora ganti-ganti
Gantung untu tegesé selak arep mangan
Gedhé atiné tegesé teguh, tatag
Gilik rembugé tegesé padha sarujuk
Gilud kawruh tegesé mempeng sinau

H

I

Idu geni tegesé omongané mesthi kelakon
Ijo matané tegesé seneng dhuwit
Ilang klilipé tegesé ilang mungsuhé

J

Jembar kawruhé tegesé pinter
Jembar kuburé tegesé lumebu suwarga
Jembar segarané, tegesé seneng ngapura kasalahané liyan

K

Kakéhan tangan tegesé kakéhan sing tandang gawé
Kaku atiné tegesé gampang nesu
Kandel kupingé tegesé ora nggugu pitutur
Kuat isin tegesé ora tau isin

L

Landhep bahuké tegesé lantip, pinter, wasis
Lara owah tegesé édan
Lunyu ilaté tegesé méncla-ménclé

M

Manis eseme tegesé èsem ngresepakake ati
Mata yuyu tegesé gampang nangis
Matèni pangan tegesé gawé ilang rejekiné wong liya
Métani  luput tegesé nggolèki luputé
Lumaku nengen tegesé tumindak bener lan jujur
Lumaku ngiwa tegesé tumindak culika, tumindak ala utawa nasingsir saka paugeran

N
Ngabangake kuping tegesé nggawé nesu
Ngangsu kawruh tegesé meguru
Ngemut driji tegesé ora olèh apa-apa
Nggedhèkaké puluk tegesé nengenaké mangan
Ngilani dhadha tegesé nantan

O

P

Padhang jagaté tegesé katon tentrem
Padhang ulaté tegesé sumèh
Peteng atiné tegesé kuciwa, serik
Puput yuswa tegesé séda

R

Rai gedhèg tegesé ora duwé isin
Rengga praja tegesé njaga pribadi
Rupak segarané tegesé ora gampang ngapura

S

Sabuk gelang tegesé sugih sawah
Sumpek atiné tegesé susah banget

T

Tanpa tilas tegesé ora oléh gawé
Tipis lambéné tegesé seneng rerasan

U

Utang pati tegesé gawé patiné liyan

W

Wedi getih tegesé jirih
Weteng karèt tegesé akèh mangané

Tembung