Beksan Janger

Jogèd Janger inggih punika salah satunggaling jogèd Bali ingkang paling misuwur.
Dipunciptakaken ing taun 1930-an, Janger inggih punika jogèd pergaulan nom-noman utawi mudha mudi ing Bali. Jogèd punika dipunbektakaken déning 10 penari ingkang berpasangan, inggih punika kelompok putri (janger) lan putra (kecak). Para penari nari sinambi nyekaraken Tembang Janger kanthi saut-sautan.

Gerakan Janger prasaja nanging regeng lan greget. Musik ingkang dados latar belakang jogèd inggih punika Gamelan Batel utawi Tetamburan lan gender wayang.

Sajarah lan perkembangan 
Minangka jinis jogèd kreasi ingkang langkung énggal, Janger dipunadaptasikaken saking aktivitas para wong tani ingkang suka panglipur dhiri amargi sayah anggénipun kerja. Cakepan tembangipun dipunadaptasikaken saking nyanyian Sanghyang, sawijining jogèd ritual. Manawi dipunkategorikaken ing Jogèd Bali, Janger kalebet Jogèd Balih-balihan, jogèd ingkang ngregengaken upacara punapa déné saperlu paring panglipur.

Amargi kondhangipun, nalika taun 1960-an, Janger wiwit dipunpentasaken ing kagiyatan manéka parté pulitik, boten ketinggalan PKI. Kelompok-kelompok jogèd Janger nyengkuyung Konfrontasi Indonésia-Malaysia utawi kampanye pemutusan gayutan RI kaliyan Malaysia ing taun 1963. Présidhèn Soekarno paring kathah kawigatosan tumraping jogèd punika, salah satunggalipun kanthi mbekta penari-penari Janger pentas ing Pura Tampaksiring. Sabibaring prastawa G30S/PKI, kathah seniman janger ingkang dipunanggep berpihak dhumateng PKI dipuntumpes.. Masa punika minangka periode kejatuhan Jogèd Janger. Tembe ing taun 1970-an, popularitasipun wangsul malih.

Ing perkembanganipun, sapunika Janger ugi saged dipunbektakaken déning tiyang diwasa. Wonten kelompok-kelompok jogèd ingkang anggotanipun wanita diwasa ingkang gadhah peran minangka janger punapa déné kecak. Janger ugi dipunbektakaken ing wujud drama jogèd ingkang dipunsebut Janger Berkisah. Kisah-kisah ingkang dipunpentasaken antawisipun Arjuna Wiwaha, Sunda Upasunda lan sanèsipun.

Antawis puluhan taun, Janger sampun dipunajaraken dhumateng para nom-noman pemudi ing Bali. Dangu-dangu, jogèd punika dados papan kenalan nom-noman désa satunggal lan sanèsipun. Amargi tumuwuh ing komunitas piyambak-piyambak, medal varian ingkang dipunbumboni kanthi gaya piyambak.

Pamarentah laladan Bali ndhèrèk mempopuleraken Janger minangka jogèd pambuka ing manéka kegiyatan lan adicara, kados ta program Keluarga Berencana, pemilihan umum, keséhatan tumrap lansia, dumugi kampanye anti narkoba.

Kajawi saking gerak jogèd, lagu Janger mbok manawi langkung misuwur ing njawi tlatah Bali. Tembang Janger kathaah dipunkenal amargi asring dipunsekaraken déning tim Indonésia ing kejuaraan paduan suara internasional.

Varian 
 Janger saking Tabanan. Ing Janger saking laladan punika, wonten Dag, tokoh kanthi rasukan bala Walanda ingkang tugasipun maringi aba-aba dhumateng penari.
 Janger saking Désa Metra, Bangli, dipunpentaskan kanthi ritual kesurupan ing pungkasanipun. Janger jinis punika sipun sukani nama Janger Maborbor, para penarinipun ingkang kesurupan nari sinambi ngidak mawa geni.
 Janger saking Désa Sibang, Badung, dipunsebut ugi Janger Gong amargi dipuniringi kaliyan Gamelan Gong Kebyar.
 Janger saking Désa Bulian, Buleleng, mliginipun dipunpentasaken dipentaskan déning warga désa ingkang ngalami tunawicara.
 
Wonten sekaa (organisasi nom-noman) ingkang mligi mentasaken Janger, antawisipun Janger Kedaton (Denpasar) lan Janger Singapadu (Gianyar).

Cathetan suku 

 THE JANGER DANCE
 Sejarah Janger
 Fragmen Arjuna Tapa
 Mencekam, Pementasan Sanghyang Janger Maborbor

Beksan
Kagunan
Budaya Indonésia
Warisan budaya