Désa

Désa (ꦢꦺꦯ), miturut dèfinisi universal, yaiku aglomerasi panggonan ing karang padésan (rural). Ing Indonésia, istilah désa iku kanggo wewengkon administratif ing Indonésia sing ana ing ngisoré kacamatan lan dipandégani déning Kepala Désa. Kepala Désa iku racaké diarani Lurah. 
Wiwit lumakuné otonomi laladan istilah désa bisa karan mawa jeneng liya, upamané ing Sumatra Kulon karan nagari, lan ing Papua lan Kutai Kulon, Kalimantan Wétan karan kampung. Semana uga kabèh istilah lan institusi ing désa bisa karan kanthi jeneng liya miturut karakteristik adat désa mau. Bab iki dadi pangaku lan pangajining pamaréntah marang mula buka lan adat enggonan.

Désa ing Indonésia 
Miturut Peraturan pamaréntah Nomor 72 Tahun 2005 ngenani Désa, karan yèn désa iku kesatuan masarakat hukum sing duwé wates-wates wewengkon sing duwé wewenang kanggo ngatur lan ngurus kapentingan masarakat saenggon, miturut asal-usul lan adat istiadat saenggon sing diakoni lan diurmati sajeroning sistem papréntahan Nagara Kesatuan Républik Indonésia.

Désa iku dudu bawahan kacamatan, amarga kacamatan minangka péranganing perangkat laladan kabupatèn/kutha, lan désa dudu péranganing perangkat laladan. 
Béda karo Kalurahan, désa duwé hak ngatur wewengkoné luwih ombèr. Nanging sajeroning perkembangan sabanjuré, sawiji désa bisa diowahi statusé dadi kalurahan.

Kawenangan désa yaiku:
 Nyelenggarakaké urusan papréntahan sing wis ana miturut hak asal usul désa
 Nyelenggarakaké urusan papréntahan sing dadi kawenangan kabupatèn/kutha sing dipasrahaké pengaturané marang désa, yaiku urusan papréntahan sing kanthi langsung bisa ngundhakaké pelayanan masarakat.
 Tugas pembantuan saka pamaréntah, pamaréntah Provinsi, lan pamaréntah Kabupatèn/Kuthta
 Urusan papréntahan liya sing dpasrahaké marang désa.

papréntahan Désa 
Désa duwé papréntahan dhéwé. papréntahan désa dumadi saka pamaréntah désa (sing nyakup Kepala Désa lan Perangkat Désa) lan Badan Permusyawaratan Désa (BPD)

Wewengkon administratif papréntahan