Sangkané kauripan



ASAL USULÉ AGESANG
Miturut A.I. Oparin, asal - usulé agesang kadadosan saka reaksi kimia antarané banyu, metana, amonia kanthi sumber ènèrgi dadi molekul organik prasaja lan ngrembaka dadi senyawa sing padha makluk urip. Asaling agesang punika kadadéan an ing njèro laut.

Téyori Téyori Liyané
 Herold Urey
Harold Urey uga duwé pamanggih yèn gas - gas métana, amonia, hidrogén lan uwab banyu kaéwangi déning cahya kosmis, ilining listrik halilintar kang mapan ana ing atmosfir bakal nyawiji dadi zat agesang kang prasaja, kanthi yutan taun bakal ngrembaka dadi organisme kang kompleks.
Téyori Urey kabuktèkaké déning Stainléy Miller kanthi pirantiné. Sawisé seminggu ketemokaké yèn zat organik kang wujud amino.Asam amino minangka substansi dhasar agesang. Sydnéy W. Fox nglakokaké pracoban manasi 18 - 20 asem amino asilé wujud protèin. Melvin Calvin njlèntrèhaken radiasi sinar bisa ngubah metana, amonia, lan hidrogen, banyu dadi molekul gula lan asem amino.
 Téyori Generatio Spontanea/Abiiogenesis kajlentrehake déning Aristoteles. Téyori Abiogenesis dianyari déning F.Redi, L. Spallanzani lan L. Pasteur mula muncul téyori Biogenesis kanthi slogan: " omne vivum ex ovo", utawa agesang asalé saka endhog. 
 Téyori Kosmos
Téyori kosmos njlèntrèhaké manawa agesang asalé saka spora - spora gesang, dijlentrehaké déning Arrhenius (1911).
Téyori Evolusi Biologi, diwiwiti saka dumadiné sèl wiwit sing wujud makluk sing duwé sèl. Wujud wiwit saka sèl tuwuhan ya iku ilangé flagel lan ngrembakané kloroplas. Wujud wiwit saka sèl kéwan ya iku ngrembakané flagel sing makili Protozoa. Radiasi kaping pindho, blastea ngrembaka dadi 2 lapisan lan ngrembakané kéwan dipoblastik. Radiasi kaping telu, ngrembakané kéwan tripoblastik sing diklompokaké dadi 4, Enterocoelomata, Acoelomata, Schizomata, lan Pseudocoelomata.
 Téyori Evolusi Kelompok Modern
Evolusi invèrtebrata diwiwiti saka nenek moyang sing wujud Protista sing urip ing sagara. Evolusi vèrtebrata bisa dirunut saka evolusi invèrtebrata, nenek moyang wujud Echinodermata. Vertebrata modhèren kasusun saka 17 ya iku: Agnata, Chondrichtyes, Osteichthyes, Amfibia, Reptilia, Aves, lan Mamalia.

Cathetan suku

Biologi
Filsafat