Déterjèn

[[Gambar:Detergent.jpg|250px|thumb|right|Detergen]]Déterjèn''' iku salah sijinè pembersih, sing di wujud saka bahan-bahan turunanè lenga bumi. Katimbang sabun, détergèn duwèni kaluwihan yaiku daya umbahe luwih apik lan ora prabawa saka sadahè banyu.

Sajarah Déterjèn 
Déterjèn kapisan ana ing taun 1940-an, yaiku uyah natrium saka alkyl hydrogén sulfat. Alkohol rantai dawa di gawé saka penghidrogènan lemak lan lenga. Alkohol rantai dawa iki diréaksino karo asem sulfat lan ngasilakè alkyl hydrogen sulfat sing di nétralno karo basa.

Natrium lauril sulfat détergèn kurang apik, amarga uyahé dumadi saka asem kuat lan nètral. Uyah kalsium lan magnesium ora ngéndép ning jéro larutan, saéngga bisa nganggo banyu lunak utawa banyu sadah.

Ing jaman saiki, bahan sing di enggo yaiku alkil benzenasulfonat rantai lurus. Cara gawénè ana 3 tahap, yaiku Alkèna rantai lurus sing jumlah karbonè 14-14 direaksino karo bènzèna lan katalis Friedel-Craft (AlCl3 atau HF) lan dumadi alkil benzena. Sulfonasi lan penetralan nganggo basa kanggo nyempurnano prosès iki.

Rantai alkil iki luwih apik yèn ora ngepang, amarga Alkil benzenasulfonat sing ngepang sifaté ora bisa didégradasi karo jisim rènik (biodegradable). Nanging taun 1950-an, ana masalah saka panggunané détergèn iki, yaiku ana buih-buih putih ing unit-unit perjenihan, ing kali lan tlaga. Amarga iku, saka taun 1965-an, sing di enggo alkil benzenasulfonat sing ora ngepang. Detregen jinis iki gampang didégradasi nganggo lan ora gampang wujud akumulasi ing pangonan sakiwa-tengené.

Bahan-bahan kabentuke déterjèn 
Lumrahé détergèn dumadi saka 3 bahan, yaiku:

Surfakatan 
Surfaktan yaiku zat aktif sing duwèni pucuk sing béda yaiku hidrofil (seneng banyu) lan hidrofob (seneng lemak). Surfaktan fungsiné ana gayutané karo sudut kontak sistem pencucian. Surfaktan ana 4 kategori, kaya ta:
 Anionik:
 Alkyl Benzene Sulfonate (ABS)
 Linier Alkyl Benzene Sulfonate (LAS)
 Alpha Olein Sulfonate (AOS)
 Kationik: Garam Ammonium
 Non ionik: Nonyl phenol polyethoxyle
 Amphoterik: Acyl Ethylenediamines

Builder 
Builder duwèni fungsi kanggo ngèfisiènsi surfaktan ing prosès ngilangi reget. Kelebihane sing liyané yaiku ngilangi ion sing nyebabake sadahe banyu lan nyegah ion mau interaksi kari surfaktan. Contohe builder, kaya ta:
 Zeolit (Na2Ox.Al2O3y.SiO2z.pH2O)
 Clay
 Nitrilotriacetic acid
 Garam nétral

Aditif 
Aditif duwé fungsi kanggo ngundhakaké daya cuci. Peningkatan iku wujudé:
 Ningkataké èfék pembérsih lan pencerah
 Ningkataké daya kanggo ngilangi régèt
 Ningkataké daya pembusaan kaya sing diarépakè
 Ningkataké tingkat kelarutan déterjèn
 Ningkataké daya dorong marang logam-logam
 Ngurangi injury (kaya ta iritasi kulit ing manungsa, barang utawa kain, lan mesin)

Rujukan

Pranala njaba 
 Sejarah Detregen  (diunduh tanggal 29 September 2012)
 Detergen (diunduh tanggal 29 September 2012)

Kimiya
Èlmu
Èlmu alam