Anak Usia Dini

Sasuwene urip, manungsa duwé sebutan kang béda-béda. Sebutan iku miturut umur lan fase perkembangan kang nembé dilakoni. Miturut Sugiyanto lan Sudjarwo (1991), garis besar perkembangan manungsa ana limang fase, ya iku:
 Fase Prenatal (sadurungé lair).
 Fase Infant (bayi). Ya iku fase perkembangan wiwit lair nganti umur 1-2 taun. Wiwit lair nganti 4 minggu kasebat fase klairan utawa neonatal.
 Fase Childhood (anak-anak). ya iku fase perkembangan wiwit ummur 1 utawa 2 taun nganti umur 10 utawa 12 taun. Fase Childhood dhéwé diperang dadi loro. ya iku Fase early Childhood (bocah cilik), udakara 1-6 taun lan Fase later Childhood (bocah gedhé), udakara 6-12 taun.
 Fase Adolescence (Remaja Awal).
 Fase Adulthhood (Dewasa).

Anak Usia Dini miturut Beeker dikelompokake ing anak umur 3-6 taun, kang padatan mèlu program pendidikan dini utawa kindergarten. Ing wayah iku, Soemiarti (2003) nyebut fase Anak Prasekolah.. Ing Indonesia racaké pada mèlu program Tempat Penitipan Anak/ Panggonan Nitipake Anak (3 wulan-5 taun), Kelompok Bermain/Kelompok Dolanan (umur 3 taun), lan Taman Kanak-Kanak (TK) ing umur 4-6 taun.

Titikané Tahap Perkembangan Anak Usia Dini 
 Perkembangan Jasmani. Ing umur 3 taun, anak wis bisa lumaku mundur, lumaku njinjit, lan lumayu. Bisa nggambar wujud-béntuk prasaja, kaya ta lingkaran, segi-3, segi-4.
 Perkembangan Kognitif. Diwujudake kanthi pertumbuhan kemampuan ngrancang, ngeling-eling, lan nggoleki jawaban masalah kang diadhepi.
 Perkembangan Basa. Anak Usia Dini bisa ngembangaké keterampilan micara kanthi pacelathon lucu, kang bisa nggawé wong liya kesengsem, carané kanthi takon, pacelathon, lan nyanyi.
 Perkembangan Emosi lan Sosial, ya iku anané adhaptasi ing lingkungan kulawarga, sekolah, lan kanca dolan.

Titikané Anak Usia Dini Miturut Snowman 
 Ciri Fisik. Anak Usia Dini iku banget aktif, seneng playon, menek, mlumpat, kabèh kagiyatan kang dilakokake dhéwé. Amarga aktife iku, anak mbutuhake istirahat kang cukup, nanging prakara iki akèh disepelekakae, mula anak kudu duwé jadwal aktivitas kang stabil. Otot-otot gedhé lan kontrol marang motorik alus kaya driji tangan, durung tumuwuh kanthi sampurna, mula durung bisa nglakokaké kagiyatan rumit, kaya naleni sepatu. Anak uga kangelan nggatekake obyek-obyek kang cilik ukurane, amarga koordinasi tangan lan mripate durung sampurna. Awak lan otot wis lentur nanging tengkorak sirah isih lunak, mula yèn padha gelut karo kancane kudu énggal dipisah.
 Ciri Kognitif. Anak Usia Dini wis terampil micara, luwih-luwih ing sakelompoke. Ing wayah mangkene luwih becik anak diwènèhi kesempatan micara, uga dilatih dadi pangrungu kang apik. Potensi Kognitif dikembangake kanthi interaksi, minat, kesempatan, lan sih-tresna. Ainswort lan Wittig (1973) kang dikutip Padmonegoro (2000) mratelakake tatacara ngembangaké potensi anak supaya bisa optimal, ya iku kanthi interaksi kang asring lan variasi. tuduhake minat marang apa kang digawé lan dicritakake anak. Wenehana kasempatan marang anak kanggo neliti lan éntuk pengalaman akèh. Wenehana kesempatan supaya anak mandiri. temtokake wates perilaku anak.
 Ciri Sosial. Ing Tahapan Anak Usia Dini, padatan anak wis duwé 1-2 kanca raket, nanging rikat anggoné gonta-ganti. kelompok dolanane isih kapetung kelompok cilik. Dolanane isih variasi, miturut kanca kelompok.
 Ciri Emosional. Anak Usia Dini ngandharake èksprèsi emosine kanthi tinarbuka lan bébas. asring rebutan karo kancane, rebutan jajan, dolanan, uga rebutan perhatian guru.

Tahap Prosès Perkembangan Keterampilan Motorik anak Usia Dini 
 Tahap Verbal Kognitif. Ya iku tahap awal ing sinau obah. Disebut Verbal Kognitif amarga perkembangan kang luwih katon ing anak, ya iku anak mangerteni obahan kang disinaoni, nanging durung bisa nglakokaké obahan iku kanthi apik, amarga isih taraf coba-coba obahan. Anak sinau gerak saka informasi kang diwènèhake marang dhèwèké. informasi utawa kawruh iku bisa awujud verbal lan visual. kawruh verbal ya iku kawruh kang awujud tetembungan. ing babagan iki, pangrungon kang aktif. Déné Kawruh Visual awujud gambar uatawa obahan, kang aktif mripate.
 Tahap Asosiatif. Uga karan tahap tengah. Katitik yèn anak bisa nglakokaké obahan lancer kang tumata kanthi runtut. Sansaya dibaleni, sansaya lancar.
 Tahap Otomasi. Disebut tahap akir. Anak wis bias nglakokaké obahan runtut kanthi otomatis.

Aktivitas kang diperlokake Anak Usia Dini 
 Aktivitas Fisik kang cukup lan obahan kang migunakaké otot gedhé (suku, lengen), kaya ta: playon, penekan, gandhulan, guling-guling ing matras, lan mbrangkang.
 Dolanan cilikan kang ora angèl, kaya ta dhelikan, jogedan, lan nembang.
 Nirokake obahan, dolanan bal, nuthuk-nuthuk, nirokake lakuné kéwan (jaran, kodhok, kelinci.
 Latihan kerja kelompok karo kanca-kancane.

Uga delengen 
 Pendhidhikan dhasar
 Pendhidhikan menengah
 Pendhidhikan tinggi
 Pendidikan anak usia dini

Cathetan suku