Hainuwélé

Hainuwele, "Gadis Kelapa", kalebu tokoh saka crita rakyat Wemale lan Alune ing Pulo Seram ing Kepulauan Maluku, Indonesia . Crita kasebut minangka mitos asal .

Mitos Hainuwele kacathet dening etnis Jerman Adolf E. Jensen sawise ekspedisi Institut Frobenius 1937-8 menyang Kepulauan Maluku. Panliten mitos iki sajrone riset babagan pangurbanan agama nyebabake Jensen ngenalake konsep Dema Dewa ing etnologi .

Joseph Campbell pisanan nyritakake legenda Hainuwele menyang pamirsa sing nganggo basa Inggris ing karyane The Masks of God .

Mitos 
Nalika mburu ing sawijining dina, ana wong lanang sing jenenge Ameta nemokake klapa, ana sing durung nate dingerteni ing Seram, sing kejiret ing cangkang babi hutan . Ameta, sing dadi bagean saka salah sawijine kulawarga asli saka Ceram Kulon sing metu saka gedhang, nggawa klapa kasebut mulih. Wengi iku, ana tokoh sing muncul ing impen lan menehi arahan nandur klapa kasebut. Ameta nindakake, lan mung sawetara dina, klapa kasebut tuwuh dadi wit sing dhuwur lan mekar. Ameta menek wit kanggo ngethok kembang kanggo nglumpukake getah, nanging nalika proses kasebut, driji lan getihe mudhun dadi kembang. Sangang dina mengko, Ameta nemokake ing papan kembang iki bocah wadon sing dijenengi Hainuwele, tegese "Cabang Kelapa". Dheweke bungkus sarung banjur digawa mulih. Dheweke diwasa kanthi cepet banget. Hainuwele duwe talenta sing luar biasa: nalika dheweke buang air besar, dheweke ngetokake barang-barang sing terkenal. Amarga iki, Ameta dadi sugih banget.

Ing tarian kanthi berturut-turut, para pria ngubengi para wanita ing tengah lapangan nari, ing antarane Hainuwele, sing menehi hadiah. Sadurunge wengi kaping sanga, para pria ndudhuk jugangan ing tengah lapangan nari lan, nuwuhake Hainuwele, sajrone nari dheweke terus maju terus nganti dheweke disurung lumebu ing jugangan kasebut. Wong lanang kasebut kanthi cepet nyapu bocah wadon kasebut, nutupi tangisane karo lagune. Mula Hainuwele dikubur urip-urip, nalika para pria padha nari terus ing rereget sing nuli mudhun.

Ameta, sing ilang ing Hainuwele, nggoleki dheweke. Liwat oracle dheweke nemokake apa sing kedadeyan, banjur dheweke njupuk mayit kasebut lan dipotong-potong, banjur dikubur maneh ing desa kasebut. Potongan-potongan kasebut tuwuh dadi macem-macem tanduran migunani anyar, kalebu umbi-umbi, mula dadi panganan utama sing wis dinikmati masarakat Indonesia wiwit saiki.

Ameta nggawa tangane Hainuwele menyang mulua Satene, dewa sing nguwasani manungsa. Karo wong-wong mau, dheweke nggawe gerbang kanggo spiral sing kudu dilewati kabeh wong. Wong-wong sing bakal bisa melintasi gerbang bakal tetep dadi manungsa, sanajan saiki bisa uga fana, dadi dipisahake dadi Patalima (Pria lima) lan Patasiwa (Pria nomer sanga). Sing ora bisa liwat ambang dadi jinis kewan utawa memedi anyar . Satene dhewe nilar Bumi lan dadi panguwasa ing alam mati. Patasiwa minangka klompok sing dadi anggota Wemale lan Alune.

Referensi 

Ékologi
Folklor Indonésia