Al-Andalus

Al-Andalus (Arab: الأندلس al-andalus) inggih punika nama laladan ing Ujung Iberia (Spanyol kaliyan Portugal) ingkang dipunpandhégani tiyang Islam, utawi tiyang Moor, antawis taun 711 lan 1492. Al-Andalus ugi asring sinebat Andalusia, nanging sesebatan punika gadhah kaambiguan kaliyan wewengkon administratif ing Spanyol modhèren Andalusia.

Iberia dipunkuwaosi déning Islam wiwit Peperangan Guadalete, nalikanipun wadyabala Umayyah ingkang dipunpandhégani Tariq bin Ziyad saged nelukaken tiyang-tiyang Visigoth ingkang nguwaosi laladan Iberia. Wiwitanipun Al-Andalus punika mlebet provinsi saking Kakhalifahan Umayyah  (711-750), lajeng gantos dados Keamiran Kordoba (c. 750-929), Kekhalifahan Kordoba, (929-1031), lan pungkasanipun "taifa" ingkang tegesipun karajan-karajan alit pecahan kakhalifahan kasebat (1031-1492). Pungkasanipun tiyang-tiyang Kristen saged nguwaosi malih laladan Iberia saking umat Islam.

Nalika Bani Umayyah ing Damaskus rampung ing taun 750 M, kekhalifahan pindah menyang astane Bani Abbasiyah. Nanging, salah sawijining turuning Bani Umayyah yaiku Abdurrahman ad-Dakhil bisa lolos ing taun 755 M. Dheweke bisa lumayu saka oyakan prajurit Bani Abbasiyah lan lumebu Al-Andalus (Spanyol). Ing Spanyol akeh-akehe wong Islam isih setya marang Bani Umayyah. Dheweke banjur gawe papréntahan dhewe lan dadi amir (pemimpin) kanthi pusat papréntahan ing kutha Córdoba (iki dijenengi Keamiran Cordoba).

Nami Al-Andalus limrahipun boten tegesipun Iberia miturut limrahipun, nanging dhumateng laladan-laladan ingkang dipunkuwaosi kaliyan tiyang Islam ing jaman kapengker. Ing taun 1236, bètèng gadhah tiyang Islam ingkang pungkasan ing Spanyol, Granada nyatakaken kalah dhumateng Ferdinand III saking Kastilia, lan dados laladan jajahanipun Kastilia, ngantos taun 1492 Muhammad XII nyerah penuh dhumateng Los Reyes Católicos (Karajan Katulik Spanyol) ingkang dipunpandhégani Raja Ferdinand lan Ratu Isabella.

Cathetan suku

Pranala njawi 

  Terjemahan karya Ajbar Machmu'a, déning Lafuente 1867
 The routes of al-Andalus (dari situs web UNESCO)
 Spain's Islamic Legacy déning Prof. S.M. Ghazanfar, ing muslimheritage.com
 A History of Spain and Portugal, Chapter Two: Al-Andalus déning Stanley G. Payne
 Garis waktu lan gambar-gambar babagan Al-Andalus 

Sajarah Spanyol
Sajarah Portugal
Sajarah Islam
Sajarah Yahudi
Abad Patengahan
 
Artikel mawa basa krama