Ihsan

Ihsan Ihsan saking témbung (khasuna) ing tégésé damél kaapikan. Béntuk masdaripun inggih punika (ihsan) ing tégésé kéapikan. <ref name"buku1"Tahmidi,Marhalah"."Tarbiyah Islamiyah".Robbani Press.Jakarta.(2009:244).
Ihsan saking tembung Hasana Yuhsinu, tégésipun inggih punika damél kébécikan, manawi wujud masdarnya inggih punika Ihsanan ing tégésipun kéapian. Allah. Bérfirman ing Al-Qur’an nganggo babagan punika. "Ménawi panjénéngan ngèlampahi kébécikankan, panjenéngan damél kaapian kanggé priyangga" (Al-Isra’: 7). "lan ngélampahi kébécikan dhumateng tiyang sanès, kados ta Allah nglampahi kebecikan dhumateng priyangga" (QS. Al-Qashash: 77).
Ihsan inggih punika nglampahi ngibadah kanti kusyuk, iklas, lan yakin Allah jaga kita lan mangertosi punapa kemawon ingkang manungsa lampahi.
Ihsan inggih punika Iklas lan pénuh perhatian, tégésipun sépénuhnya iklas kanggé Ibadah namung dateng Allah kanti penuh merhatekake.
Ihsan inggih punika pucak ngibadah lan Akhlak ingkang senantiasa dados target sadaya hamba Allah. Amergi, ihsan dadosaken kita sosok ingkang ngasilaken kamulyan saking Allah, manawi seorang hamba ingkang boten mampu nyapai target punika boten gadhah kasempatan ing duduki panggènan kahormatan saking Allah.
Islam kabangun saking 3 landasan inggih punika, Iman, Islam, saha Ihsan. Kados ingkang sampun dipunjlentrehaken dateng Rasulullah saw. Hadis ingkang sampun shahih. hadist punika nyariosaken wanci rasulullah saw, jawab pitakèn saking Malaékat Jibril ingkang nyamar dados manungsa, ngenani Islam, Iman, Ihsan. Rasulullah saw bersabda déning para sahabatipun "Punika Jibril ingkang dateng ngajaraken dateng sadaya babagan agami", Rasulullah saw nyebataken tiga kalawau dados agami, saha Allah, dawuh merintahaken nglampahi ihsan ing kathah panggènan ing salebeting Al-Qur’an.

Titikan gadhah keluwehan Ihsan 
Titikané wong kang gadhah kaluwehan sipat ihsan yaiku:
 Naati dhawuh utawa laranganipun Allah kanti Iklas.
 Amanah, Jujur, lan nepati janji.
 Karaos nikmat kaliyan Ibadah.
 Mujudakenkeharmonisan dateng braya.
 Angsal ganjaran utawa pahala saking Allah.

Tingkatan Ihsan 	
Nabi ugi dipuntangkleti déning Jibril babagan ihsan. Nabi bersabda, " engkau beribadah kepada Alloh seolah-olah engkau melihat-Nya, mila manawi panjenengan boten saged ngibadah seolah-olah mersani, mila sesungguhnya Alaah mersani panjenengan". Syaikh Ibnu Utsaimin njelentrehaken: faedah ingkang saged kapundut saking petikan Hadist inggih punika babagan Ihsan yaiku seorang manungsa nyembah Roobnya kaliyan ngibadah dipunpenuhi raos arep lab kapinginan, Allah mersani pramila manungsa kapingin ngantos kepada-Nya, lan punika drajat Ihsan ingkang paling sampurna.

Tiga Aspek Pokok ing Ihsan 
 Ibadah

Kita sédaya gadhah kéwajiban ihsan ing salébéting Ibadah, yaiku kanthi nunaikan sédaya ngibadah kados ta Salat, Syam, Haji saha kanthi cara ingkang trép, yaiku nyempurnaaken syarat, rukun, sunat saha adab-adabipun. Sakménika botén bakal kalaksanan déning manungsa, sanèsipun manawi pélaksanaan ngibadah mau dipunpenuhi kaliyan cita raos ingkang sanget mantep, ugi kaliyan kesadaran manawi Alaah mersani. Sapunika sampun gamblang tegesé ngibadah, mila sanèsipun ingkang sampun disebutaken kalawau, ugi sanget wigati kaya déné: Jihad, hormat kaliyan mukmin, dhidhik anak, nyenengaken garwanipun, niataken saben ingkang mubah kanggé pikantuk ridha Allah.

 Muamalah

Sedaya gadhah kéwajiban ihsan ing salèbéting ngibadah.
Kapisan, Ihsan dhateng kédua orang tuwa, Ihsan dhateng kerabat karib, Ihsan dhateng anak yatim lan fakir miskin, Ihsan dhateng tangga cérak, tangga tebih, sérta kanca séjawat, Ihsan dateng ibnu sabil lan hamba sahaya, Ihsan dateng perlakuan lan ucapan yang baik dateng manungsa, Ihsan dateng prilaku saé dateng kéwan.

 Akhlak

Ihsan ing salebeting akhlak sajatosipun buah saking ngibadah lan muamalah. Séséorang badhé gayuh tingkat ihsan ing akhlak manawi sampun ngélampahi ngibadah kados ta jumbuh kaliyan ingkang dipunarépakén déning Rasulullah ing hadist. Ménawi punika sampun kalémpahan déning manungsa utawi hamba, mila sajatosipun punika pucuk ihsan ing salebeting ngibadah, punika badhé kaubah dados akhlak tuwin tindak tanduk, pramila sédaya ingkang sampai tahap ihsan ing salebeting ngibadah katingal gamblang ing prilaku karakteripun.
Dudutan, Ihsan inggih punika pucuk prèstasi saking ngibadah, muamalah, saha akhlak.

Cathetan suku 

Istilah Islam
Aqidah
Filosofi sufi