ꦒꦺꦥꦶ

ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦲꦶꦁ ꦧꦱ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦒꦸꦥꦶ (Gupi), ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦱꦺꦮꦸ, ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦕꦺꦫꦺ, ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦱꦸꦮꦢꦏꦂ ꦥꦺꦴꦱꦶꦭꦶꦪ ꦫꦺꦠꦶꦏꦸꦭꦠ (Poelicia reticulata) ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦱꦭꦃ ꦱꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦶꦁ ꦱꦥꦺꦱꦶꦪꦺꦱ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦲꦶꦪꦱ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦥꦭꦶꦁ ꦏꦮꦺꦤ꧀ꦠꦂ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦢꦺꦴꦚ. ꦲꦩꦂꦒꦶ ꦱꦏꦶꦁ ꦒꦩ꧀ꦥꦁꦔꦺ ꦲꦣꦥ꧀ꦠꦱꦶ ꦭꦤ꧀ ꦩꦏꦼꦩ꧀ꦧꦁ ꦧꦶꦪꦏ꧀. ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦥꦥꦤ꧀-ꦥꦥꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦲꦭꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦔꦼꦧꦏ꧀ꦏꦶ ꦥꦫꦶꦠ꧀-ꦥꦫꦶꦠ꧀.

ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦲꦱꦭ꧀ꦭꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦫꦮ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦤꦩ Poelicia reticulata guppy. ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦩꦏꦼꦩ꧀ꦧꦁ ꦧꦶꦪꦏ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦕꦫ ꦩꦤꦏ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ ꦏꦼꦢꦃ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦠꦺꦴꦪ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦉꦱꦶꦏ꧀ ꦲꦸꦏꦸꦂꦫꦤ꧀ ph ꦠꦂꦠꦩ꧀ꦠꦸ ꦏꦁꦒꦺ ꦒꦼꦱꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀. ꦩꦤꦮꦶ ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ ꦕꦼꦏꦥ꧀ ꦎꦏ꧀ꦱꦶꦒꦺꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦱꦒꦺꦢ꧀ ꦲꦸꦫꦶꦥ꧀.

ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦲꦶꦪꦱ꧀ ꦒꦼꦥꦶ ꦲꦸꦒꦶ ꦏꦮꦺꦤ꧀ꦠꦂ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦤꦩ millionfish ꦒꦣꦃ ꦮꦂꦤꦶ ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦮꦂꦤ-ꦮꦂꦤꦶ. ꦩꦤꦮꦶ ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦶꦁꦔꦏꦼꦤ꧀ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦱꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ ꦥꦥꦤ꧀, ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦮꦂꦤꦶ ꦏ꧀ꦭꦸꦄꦮꦸꦁ. ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦭꦭꦢ꧀ꦢꦤ꧀-ꦭꦭꦢ꧀ꦢꦤ꧀ ꦠꦂꦠꦩ꧀ꦠꦸ ꦲꦸꦒꦶ ꦒꦣꦃ ꦤꦩ ꦥꦶꦪꦩ꧀ꦧꦏ꧀-ꦥꦶꦪꦩ꧀ꦧꦏ꧀ ꦏꦁꦒꦺ ꦚꦼꦧꦸꦠ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦠ ꦒꦼꦥꦶ (ꦧꦼꦠꦮꦶ), ꦧꦸꦁꦏꦽꦵꦁ (ꦱꦸꦤ꧀ꦝ), ꦭꦤ꧀ ꦕꦼꦛꦸꦭ꧀ ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦕꦶꦛꦸꦭ꧀ (ꦗꦮ) .

ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦏꦭ ꦫꦸꦩꦶꦪꦶꦤ꧀ ꦲꦱꦿꦶꦁ ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦲꦁꦒꦼꦥ꧀ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦥꦫꦶꦠ꧀ ꦲꦮꦶꦠ꧀ ꦲꦱꦭ꧀ꦭꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦫꦮ. ꦢꦪ ꦠꦲꦤ꧀ ꦠꦸꦧꦸꦃꦲꦶꦁ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦲꦶꦁꦒꦶꦭ꧀ ꦱꦲꦺꦁꦒ ꦱꦩꦶ ꦏꦭꦶꦪꦤ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦭꦺꦭꦺ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦏꦭ ꦫꦸꦩꦶꦪꦶꦤ꧀ ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦲꦁꦒꦼꦥ꧀ ꦥꦼꦤꦸꦁꦒꦸ ꦱꦼꦥ꧀ꦠꦶꦏ꧀ ꦠꦺꦁ.

ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ꦱꦶꦁ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ 
ꦲꦶꦤ꧀ꦝꦸꦏ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦭꦤꦁ ꦒꦣꦃ ꦮꦂꦤꦶ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦕꦼꦫꦃ, ꦲꦮꦏ꧀ ꦫꦩ꧀ꦥꦶꦁ, ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦥꦸꦁꦒꦸꦁ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦭꦁꦏꦸꦁ ꦢꦮ, ꦭꦤ꧀ ꦒꦣꦃ gondopodium (ꦠꦺꦴꦚ꧀ꦗꦺꦴꦭ꧀ꦭꦤ꧀ ꦢꦮ ꦮꦎꦟ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦱꦮꦶꦁꦏꦶꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦮꦼꦠꦼꦁ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦏꦊꦧꦼꦠ꧀ ꦩꦺꦴꦣꦶꦥ꦳ꦶꦏꦱꦶ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦲꦤꦭ꧀ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦢꦮ). ꦏꦁꦒꦺ ꦲꦶꦤ꧀ꦝꦸꦏ꧀ ꦮꦢꦺꦴꦤ꧀ ꦒꦣꦃ ꦲꦮꦏ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦊꦩꦸ, ꦮꦂꦤꦶꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦶꦫꦁ ꦕꦼꦫꦃ, ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦥꦸꦁꦒꦸꦁ ꦲꦭꦶꦠ꧀, ꦭꦤ꧀ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦮꦼꦠꦼꦁ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦲꦭꦸꦱ꧀.

ꦏꦗꦮꦶ ꦱꦏꦶꦁ ꦮꦂꦤ, ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦣꦱꦂ ꦱꦏꦶꦁ ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦩꦤꦺꦏ ꦮꦂꦤꦶ, ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ:
 wide tail (ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦮꦶꦪꦂ).
 sword tail (ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦢꦮ).
 short tail (ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦕꦼꦤ꧀ꦝꦼꦏ꧀) .

ꦥꦼꦩꦼꦫꦶꦪꦤ꧀ 
ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦼꦥꦶ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦊꦧꦼꦠ꧀ ꦲꦁꦒꦎꦠ ꦱꦸꦏꦸ ꦱꦸꦏꦸ ꦥꦺꦴꦱꦶꦭꦶꦣꦌ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦲꦸꦏꦸꦂꦫꦤ꧀ ꦲꦭꦶꦠ꧀. ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦭꦤꦁ ꦭꦤ꧀ ꦮꦢꦺꦴꦤ꧀ ꦢꦶꦮꦱ ꦒꦩ꧀ꦥꦶꦭ꧀ ꦲꦁꦒꦺꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦩ꧀ꦧꦺꦢꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦲꦸꦏꦸꦂꦫꦤ꧀, ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ꦢꦶꦁ ꦲꦮꦏ꧀, ꦭꦤ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦮꦂꦤꦶꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ (ꦣꦶꦩꦺꦴꦂꦥ꦳ꦶꦱ꧀ꦩꦼ ꦱꦺꦏ꧀ꦱꦸꦮꦭ꧀). ꦢꦮꦤꦶꦁ ꦲꦮꦏ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦮꦢꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦶꦫꦁ ꦲꦶꦁ ꦲꦤ꧀ꦠꦮꦶꦱ꧀ꦱꦶꦥꦸꦤ꧀ 4-6 ꦱꦺꦤ꧀ꦠꦶ, ꦧꦶꦭꦶꦃ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦭꦤꦁ ꦭꦁꦏꦸꦁ ꦲꦭꦶꦠ꧀ ꦏꦶꦫꦁ ꦭꦁꦏꦸꦁ 2,5-3,5 ꦱꦺꦤ꧀ꦠꦶ. ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦭꦤꦁ ꦒꦣꦃ ꦮꦂꦤꦶ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦕꦼꦫꦃ ꦭꦤ꧀ ꦩꦤꦺꦏ ꦮꦂꦤꦶ, ꦩ꧀ꦭꦶꦒꦶꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦧꦿꦶꦣ. ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦲꦭꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦮꦂꦤꦶꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦭꦁꦏꦸꦁ ꦧꦶꦪꦱ ꦤꦔꦶꦁ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦭꦤꦁ ꦠꦼꦠꦼꦥ꧀ ꦩꦤꦺꦏ ꦮꦂꦤꦶ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ 2 ꦠꦶꦠꦶꦏ꧀ ꦲꦶꦉꦁ ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦩꦠ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦲꦮꦏ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦱꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦔꦤ꧀ꦝꦥ꧀ꦥꦶꦁ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦥꦸꦁꦒꦸꦁ ꦧꦶꦭꦶꦃ ꦱꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ ꦩꦭꦶꦃ ꦲꦶꦁ ꦔꦶꦁꦒꦶꦭ꧀ꦭꦶꦁ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦢꦸꦧꦸꦂ. ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦮꦢꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦲꦭꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦒꦣꦃ ꦲꦮꦏ꧀ ꦠꦩ꧀ꦧꦸꦤ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦮꦂꦤꦶ ꦏꦸꦤꦶꦁ ꦫꦢꦶ ꦱꦺꦴꦏ꧀ꦭꦠ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦱꦸꦱꦸꦤ꧀ꦤꦤ꧀ꦤꦶꦁ ꦩꦲꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦥꦺꦴꦭ ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦗꦭ (reticulata = ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦥꦺꦴꦭ ꦗꦫꦶꦁ ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦗꦭ) ꦭꦤ꧀ ꦮꦼꦠꦼꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦒꦼꦤ꧀ꦝꦸꦠ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦮꦂꦤ ꦥꦸꦠꦶꦃ .

ꦠꦏ꧀ꦱꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶTaksonomi 
ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦒꦺꦥꦶ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦥꦁꦒꦶꦃ ꦢꦺꦤꦶꦁ ꦫꦺꦴꦧꦺꦠ꧀ ꦗꦺꦴꦤ꧀ ꦭꦺꦃꦩꦺꦂ ꦒꦺꦥꦶ (Robert John Lechmere Guppy) ꦲꦶꦁ ꦠꦿꦶꦤꦶꦣꦢ꧀ ꦤꦭꦶꦏ ꦠꦲꦸꦤ꧀ 1866 . ꦄꦭ꧀ꦧꦼꦠ꧀ ꦕ꧈ꦭ꧈ꦒ꧈ ꦒꦤ꧀ꦠꦼꦂ (Albert C.L.G Gunther) ꦲꦶꦁ ꦠꦲꦸꦤ꧀ ꦩꦲꦸ ꦲꦸꦒꦶ ꦩꦫꦶꦁꦔꦶ ꦤꦩ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦩꦲꦸ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦱꦼꦧꦸꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦒꦶꦫꦂꦣꦶꦤꦸꦱ꧀ ꦒꦺꦥꦶ (Girardinus guppii) ꦏꦁꦒꦺ ꦥꦫꦶꦁ ꦥꦏꦸꦂꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦣꦠꦼꦁ ꦱꦁ ꦥꦤꦼꦩꦸ. ꦤꦔꦶꦁ ꦏꦱꦸꦚꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦲꦸꦭꦩ꧀ ꦩꦲꦸ ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦝꦺꦱ꧀ꦏꦿꦶꦥ꧀ꦱꦶ ꦭꦁꦏꦸꦁ ꦫꦸꦩꦶꦪꦶꦤ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦤꦩ ꦱꦃ ꦥꦺꦴꦱꦶꦭꦶꦪ ꦫꦺꦠꦶꦏꦸꦭ (Poecilia reticula) ꦢꦺꦤꦶꦁ ꦮꦶꦭ꧀ꦲꦺꦊꦩ꧀ ꦥꦶꦠꦼꦂꦱ꧀ (Wilhelm Peters) ꦤꦭꦶꦏ ꦠꦲꦸꦤ꧀ 1859, ꦱꦲꦺꦁꦒ ꦤꦩ ꦒꦶꦫꦂꦣꦶꦤꦸꦱ꧀ ꦒꦺꦥꦶ (Girardinus guppii) ꦤꦩꦸꦁ ꦥꦶꦏꦤ꧀ꦠꦸꦏ꧀ ꦱꦡꦠꦸꦱ꧀ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦱꦶꦤꦺꦴꦤꦶꦩ꧀ ꦗꦸꦤꦶꦪꦺꦴꦂ ꦱꦶꦤꦺꦴꦤꦶꦩ꧀ (junior syninym). ꦤꦔꦶꦁ ꦤꦩ ꦲꦶꦁꦏꦁ ꦏꦁꦒꦺ ꦲꦸꦩꦸꦩ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦮꦺꦤ꧀ꦠꦂ ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦤꦩ ꦒꦺꦥꦶ (guppy) .

ꦕꦛꦼꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦱꦸꦏꦸ 

Iwak hias
Iwak
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ