Yanusa Nugroho

Yanusa Nugroho () inggih punika salah satunggalipun sastrawan saking Indonesia. Namanipun kasuwur ing jagat kasusastran Indonesia miyos pakaryanipun awujud carita cekak, carita sambung, lan novèl ingkang kamot ing sawenenèh ariwarta lan kalawarta. Piyambakipun ingkang dados pandhéga pagelaran wayang kulit televisi Kalasena sesarengan Ki Manteb Sudharsono lan dipunangkat dhumateng film, lajeng dipunbabar ing Universitas Glasgos, Sekotlan.

Latar wingking 
Yanusa Nugroho lair ing Kutha Surabaya, Jawa Timur tanggal 2 Januari 1960. Awit taksih nèm wonten Surabaya dumugi taun 1969, piyambakipun sampun remen maos, mliginipun carita wayang. Napa malih wekdal punika kesenian kados ta ludruk, kethoprak, wayang wong, lan wayang kulit, saèstu regeng. Taun 1970, Yanusa Nugroho ndhèrèk tiyang sepuhipun dhumateng Palembang, Sumatera Selatan.
 
Pendhidhikan dhasaripun kawiwitan wonten SD YMCA Surabaya, nanging piyambakipun ngrampungaken wonten ing SD Methodist II Palembang (1974). Lajeng nerasaken wonten SMP Negeri I Sidoarjo, Jawa Timur (1977) lan SMA wonten ing SMAN 43, Jakarta (1981). Nalika ing pawiyatan menengah punika piyambakipun miwiti nyerat lan dipunkintunaken dhumateng ariwarta. Sasampunipun SMA, piyambakipun mlebet pawiyatan luhur Institut Pertanian Bogor (IPB) nanging mboten jangkep amargi mlebet Jurusan Sastra Indonesia, Fakultas Sastra Universitas Indonesia, ingkang dipunrampungaken taun 1989. Awit saking punika, kiprahipun ing jagat kasusastran sansaya saé. Carita cekak anggitanipun kathah ingkang kamot wonten sawenèh ariwarta lan kalawarta kados ta Kompas, Matra, Horison, Suara Pembaruan, Media Indonesia, Koran Tempo, Suara Merdeka, Republika, Femina, Amanah, Syir’ah, Noor, Ayahbunda, lan sanèsipun.

Katrésnanipun dhumateng wayang, mliginipun wayang awit taksih nèm dumugi sapunika, ingkang kawujudaken dados karya sastra dhedhasar carita wayang. Kalih novèl anggitanipun, Di Batas Angin lan Menyura dipunserat dhedhasar cariyos pewayangan Jawi. Saking cariyos wayang punika, lair konsèp pagelaran wayang kulit televisi Kalasinema, ingkang dipungarap sesarengan Ki Manteb Sudharsono lan para seniman dhosèn STSI, Surakarta. Pagelaran wayang purwa ugi dipunangkat dados film. Mathew Cohen, juru kritik seni Asia lan dhosèn ing Universitas Glassgow Sekotlan, naté mbabar Kalasinema wonten ing pawiyatanipun. Kajawi punika, piyambakipun ugi ndamel filem pamaosan carita cekak 40 menit, kanthi judhul Anjing, ingkang kapundhut saking kempalan carita cekakipun, Kuda Kayu Bersayap. Wondéné carita cekak Orang-orang yang Tertawa anggitanipun, naté dipunpertal dhumateng basa Inggris, wonten kempalan carita cekak asesirah Diverse Lives, dipunbesut déning Jeanette Lingard (1995). Yanusa Nugroho ugi nyerat lakon sèri animasi sesirahipun Dongèng Untuk Anak dan Kau, ingkang dipundamel déning Red Rocket Bandung. Skénario sanèsipun inggih punika Bung Hatta lan Gallery of Kisses ingkang dipunmainaken déning Eki Dance company.

Pedamelan 

 Dhosèn Penulisan Persuasif/Iklan ing Program D3 Fakultas Sastra Universitas Indonesia
 Dhosèn Penulisan Kreatif (copywriting) ing Yayasan Buda Dharma Indonesia (BDI)
 Pambimbing panyeratan naskah pariwara, pambimbing workshop panyeratan carita cekak
 Pambimbing panyeratan artikel
 Tim kreatif ing SET Production,
 Tim kreatif ing Deddy Luthan Dance Company
 Awit taun 2000, dados narasumber Bengkel Sastra ingkang dipuncakaken déning sakpérang Balai Bahasa.

Pakaryan

Carita cekak 

 Bulan Bugil Bulat (1989)
 Cerita di Daun Tal (1992)
 Menggenggam Petir (1996)
 Segulung Cerita Tua (2002)
 Kuda Kayu Bersayap (2004)
 Tamu dari Paris (2005)
 Setubuh Seribu Mawar (2013)

Carita cekak sesarengan
 Di dalam Kado Istimewa (1992)
 Lampor (1994)
 Laki-Laki yang Kawin dengan Peri (1995)
 Mata yang Indah (2001)
 Jejak Tanah (2002)
 Sepi pun Menari di Tepi Hari (2004)
 Kurma (2003)
 Cina Moon (2003)
 Cerpen yang diterjemahkan ke dalam bahasa Ingris, Diverse Lives (editor Jeanette Lingard) (1995)

Novèl 

 Di Batas Angin (2003)
 Manyura (2004)
 Boma (2005)

Bebungah 

 Bebungah Multatuli saking Radio Nederland Belanda miyos pakaryanipun, Kunang-Kunang Kuning (1987)
 Nominasi Katulistiwa Literary Awards miyos pakaryanipun, Segulung Cerita Tua
 Anugerah Kebudayaan saking Mantri Kebudayaan dan Pariwisata Republik Indonesia miyos pakaryanipun, Wening (2006)
 Bebungah Sastra saking Pusat Bahasa miyos novelipun, Boma (2007)
 Bebungah Kesetiaan Berkarya saking ariwarta Kompas ing adicara Anugerah Cerpen Kompas ing Bentara Budaya Jakarta
 Carita Cekak ingkang saé piyambak pilihanipun Kompas  miyos pakaryanipun, Salawat Dedaunan (2012)

Deleng ugi 

 Penyair PMK
 Kusala Sastra Khatulistiwa
 Taman Ismail Marzuki

Rujukan 

Sastrawan Indonésia
Seniman Indonesia
Tokoh dari Surabaya
Tokoh dari Jawa Timur
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 1