Salak

Salak iku uwit lan woh saka tuwuhan sing éwoning palma kanthi woh sing bisa dipangan. Uwit lan woh iki uga misuwur minangka sala (Min., Mak., Bug., dan Thai). Sajeroning basa Inggris diarani salak utawa snake fruit, sauntara jeneng ngèlmiahé yaiku Salacca zalacca.
Wohé kang bunder padha karo endhog nanging rada lancip ing sisih dhuwur, kulité coklat tuwa. Woh iki uga ingaran snake fruit amarga kulité mèmper sisik ula. Rasané sepet nanging saiki wis dibudidayakaké jinis unggulan.

Jinis 
 salak lokal 
 salak pondhoh
 salak Bali
Saliyané dadi laladan wisata kang éndah, Bali uga dadi sentral produksi salak ing Indonésia.
Salak kang asalé saka Bali iki jenengé salak Bali. Salak Bali daging buahé kandel lan wernané putih rada kuning. Tekstur salak Bali renyah. Wijiné uga cilik-cilik, cacahé 1-2 saben woh. Ukuran salak Bali rada cilik.
Salak Bali duwé sipat kas kleistogami. Tegesé, pembuahan salak Bali bisa kadadéan kanthi otomatis, or mrelokaké manungsa. Wit salak Bali dhuwuré kurang luwih lima nganti pitung mèter.

Woh salak bisa dipanén sawisé mateng lan umuré kira-kira enem wulan sawisé kembang mekar. Salak kang siyap panèn titikané sisiké jarang, warna kulité abang semu ireng utawa kuning tuwa lan wulu-wuluné wis ilang. Pucuké salak lancip lan empuk yèn dipenyèt.

Salak Bali akèh tinemu ing Sibetan lan Karangasem.

 salak gadhing
lan liyané

Carané nandur 
Saiki nandur salak wis tansaya maju. Olèhé nandur ora ndadak ndhedher kenthos. Carané luwih gampang lan rikat yaiku kanthi nyangkok nganggo pring utawa botol plastik lan saben dina kudu sregep nyirami. Manawa wis metu oyodé dikethok banjur ditandur.

Sadurungé ditandur lemahé didhudhuk dhisik banjur diwènèhi rabuk. Dientèni nganti sawatara wektu lagi cangkokan salak mau ditandur. Yèn wis metu ketheker digolèkaké kembang salak lanang sing banjur digepyokaké ing ketheker lan iki sing diarani kawin silang tumrap salak. Wiwit kembang, géyol nganti dadi salak mateng umuré sesasi.

Habitat 
Tuwuhan salak bisa urip ing laladan-laladan ing Indonésia. Tuladhané ing DKI Jakarta, Jawa Barat, Jawa Tengah, D.I.Yogyakarta, Jawa Wétan, Sumatra Lor, Sulawesi Utara, Sulawesi Kidul,
Maluku, Bali, NTB lan Kalimantan Barat.

Salak bisa urip ing lemah kang subur, gembur, lan lembab.

Derajat keasaman lemah utawa pH kang cocog kanggo nandur salak yaiku 4,5-7,5.
Wit salak bakal mati yèn lemah kang dianggo urip ngandhut banyu kang luwih-luwih. Wit salak bakal mati amarga kebacékén.
Nanging salak mbutuhaké lemah kang lembab kanggo urip.
Wit salak bisa urip ing laladan kang dhuwuré 100–500 m dpl.

Asil olahan 
Woh salak bisa dipangan langsung tanpa olahan apa-apa. Salak bisa kanggo buah sawisé mangan. Nanging yèn salak arep dipangan langsung, kudu ngenténi salak mateng. Salak yèn durung mateng rasané sepet. Salak uga bisa digawé manisan kang rasané legi uga bisa digawé asinan kang rasané rada asin. Saiki manisan salak bisa digawé saka salak sakulité, dadi tanpa diocéki. Wit salak ora bisa kanggo bahan yasan lan kayu bakar. Woh salak lumrahé disuguhaké dadi buah méja. Woh salak kang didol lumrahé isih wujud tandan utawa wis diprothéli dadi pethilan sawiji-wiji. Salak kang dipanén ing wulan kang kaping 4 utawa 5 lumrahé digawé manisan.

Gladri Salak

Rujukan

Pranala njaba 

 Salak, Palem eri asli anak negeri . Majalah Intisari online, Nop 2001.
 Baku standar salak Yogya 
 Salak pondoh ireng  ing IptekNet
 Wisata agro salak pondoh ing Turi, Yogya
 Salak nglumut  ing IptekNet
 Budidaya salak nglumut
 Salak Nglumut Lolos Ekspor, Suara Merdeka online 07/09/06
 Nggoreng Salak ala Haji Murtadho , Koran Tempo online 16/04/05

Woh-wohan