Betutu (iwak)

Betutu (Oxyeleotris marmorata) iku jeneng sajinis iwak banyu tawa. Sanadyan wis rada arang sing ukuran gedhé, iwak sing nyebar ing Asia Kidul-wétan nganti Kapuloan Nusantara iki disenengi para pemancing amarga betotan (tarikan)né sing kuwat lan ujug-ujug.

Jeneng liya ing tlatah Indonésia ya iku bakut, bakutut, belosoh (jeneng umum), boso, boboso, bodobodo, iwak bodho, gabus bodho, ketutuk, iwak malas, iwak hantu lsp. Sajeroning basa Inggris karan marble goby utawa marble sleeper, ngarujuk maranga pola-pola warna ing awaké sing sarupa watu marmer semu abang.

Pangenalan 

Iwak sing awaké cilik nganti sedheng kanthi endhas gedhÉ. Dawaning awak (SL, standard length) maksimum nganti watara 65 cm, nanging akèh-akèhé mung watara 20–40 cm utawa kurang. Awarna abang bata pudhar, kacoklatan utawa semu ireng, kanthi pola-pola peteng simètris ing awaké. Tanpa bercak bunder (ocellus) ing pangkal buntuté.

Sirip dorsal (geger) sing pérangan ngarep ana enem jari-jari sing atos (eri); lan sing sisih mburi kanthi siji eri lan sanga jari-jari sing empuk. Sirip anal kanthi siji eri lan 7–8 jari-jari empuk. Sisik-sisik ing tengah geger, sakaimburi endhas nganti pangkal sirip dorsal (predorsal scales) ana 60–65 iji. Sisik-sisik ing pinggir awak, ing sadawaning gurat sisih (lateral row scales) ana 80–90 iji.

Kaya kacetha saka jenengé, iwak iki kesèd obah, kepara meneng waé ing dhasar banyu, sanadyan diusik. Mung ing wayah wengi betutu rada aktif, mburu urang, iwak-iwak cilik, yuyu, utawa siput banyu. Iwak betutu tinemu ing kali-kali ing pérangan sing lindhuk, rawa, wadhuk, saluran banyu utawa got.

Panyebaran 
Betutu nyebar ing Asia Kidul-wétan: Thailand, Vietnam, Brunei Darussalam, Kamboja, Laos, Ujung Malaya, Filipina, lan ing Indonesia: Sumatra, Kalimantan, Sulawesi lan Maluku. Ditemoni uga ing Jawa. Diintroduksi menyang Singapura, Taiwan, Cina, lan manawa uga menyang Fiji.

Iwak betutu disenengi minangka iwakn pancingan lan iwak konsumsi. Dagingé rasa énak lan lembut.

Rujukan

Pranala njaba 

 Oxyeleotris marmorata (Bleeker, 1852) pada laman ITIS
 MARBLE SLEEPER (Oxyeleotris marmorata): SPECIES ACCOUNTS
 Marbled Goby or Soon Hock  pada laman EcologyAsia
 Sudahkah Anda Tahu? Ikan Betutu (Oxyeleotris marmorata)

Iwak