Bathara Kuwéra

Wonten agama Hindhu, Kuwera  inggih punika déwa ingkang mandhegani bangsa yaksa utawi raksesa. Nanging, piyambakipun langkung saé saha ingkang utama tinimbang raksesa sanèsipun. Kuwera gadhah jejuluk "bendahara para Déwa", saéngga piyambakipun ugi dipunsebat Déwaning Kesugihan. Bathara Kuwera inggih punika putranipun Sang Hyang Ismaya kaliyan Dewi Senggani, ingkang kaping tiga. Piyambakipun satunggal rama kaliyan Rahwana, nanging bènten ibu. Bathara Kuwera gadhah sanga sadulur, kadosta: Bathara Wungkuam, Bathara Tambora, Bathara Wrahaspati, Bathara Siwah, Bathara Surya, Bathara Candra, Bathara Yama/Yamadipati, Bathara Kamajaya dan Dewi Darmanasti. Bathara Kuwera nggarwa Dewi Sumarekti, putranipun Sang Hyang Caturnaka kaliyan Dewi Hira putra Sang Hyang Heramaya. Kuwera jumeneng nata wonten ing Lokapala, ajejuluk Prabu Danaraja, nanging kakuwasanipun dipunrebat déning Rahwana. Kuwera maringaken dhamparipun, amargi piyambakipun ngraos boten sagah ngawontenaken Rahwana.

Bathara Kuwera punika minangka pralambang kasekten saha kamanungsan. Pakaryanipun Bathara Kuwera punika paring pituduh, ganjaran, kaslametan sarta pitulungan dhumateng titah wonten ing Arcapada. Wonten ing jaman Ramayana, panjenenganipun nitis dados Brahmana Sutiksna-brahmana suci ing Redi Citrakuta/Kutarunggu. Brahmana Sutiksna punika ingkang paring wejangan ngelmi Asthabrata (piwulang kapamimpinan ingkang dipunilhami keagenganipun saha kasaimbanganipun wolung unsur alam) dhumateng Ramawijaya. Manawi wonten ing jaman Mahabharata, Bathara Kuwera ‘’nitis’’ dados Resi Lomosa, brahmana suci nagari Amarta ingkang sampun setya paring wejangan dhumateng Prabu Yudhistira. Resi Lomosa setya ngampingi dumugi ngembara wonten ing alas nalika panjenenganipun kalah ‘’taruan’’ dolanan dadu kaliyan kulawarga Korawa.

Sesarengan kaliyan Sang Hyang Cakra, putra Sang Hyang Manikmaya kaliyan Dewi Umarakti, Bathara Kuwera dipundadosaken minangka ‘’juru tulis’’ utawi ingkang nyerat kasil pirembagan para dewa ing babagan mengsah-mengsah ingkang sami perang wonten ing perang Baratayuda, antawisipun kulawarga Kurawa lumawan kulawarga Pandawa wonten ing Kurusetra.

Rujukan 

Déwa-Dèwi Hindhu
Tokoh Ramayana