Tikrit

Tikrit (ﺗﻜﺮﻳﺖ, ugi dieja Takrit utawi Tekrit) inggih punika kitha ingkang wonten Irak, udakara 140 km sisih  kilèn sagara Bagdad wonten Kali Tigris. Tikrit inggih punika punjering papréntahan provinsi Salah ad Din. Gunggung tiyangipun 260.000 jiwa (2002). Tikrit misuwur dados papan panggènan miyosipun mantan présidhèn Irak, Saddam Hussein. Sanèsipun punika, sapérangan anggota senior ingkang wonten papréntahanipun ugi saking Tikrit.

Sajarah

Jaman kina 
Minangka bètèng biara wonten sakdhawaning Kali Tigris (Akkadia: Idiqlat), kitha punika sepisanan disebataken wonten Kisah Jatuhnya Assiria minangka papan pengayoman kanggé raja Babel Nabopolassar sadangunipun serangan wonten kitha Assur 615 SM. Tikrit padhatan diidentikaken kaliyan padhaleman Helenistik Birtha.

Tikrit Kristen 
Sanajan Kristen Sasania ingkang mapan minangka ingkang utami nganut dyophysite sangandhaping Gréja Timur, Tikrit majeng minangka punjering kegiyatan Miaphysite. Biskop sepisanan Miaphysite Ahudemmeh  ngendika manawi sampun ditahbisaken déning Pemimpin Katholik Armenia Christopher I utawi déning Jacob Baradaeus. Ing sangandhaping Marutha, keuskupan diangkat dados maphrianate saha yurisdiksi gerejawi kitha diwiyaraken kados wiyaripun Asia Tengah. Nanging kitha punika tetep didominasi Kristen Assyur wonten abad-abad wiwitan papréntahan Islam saha pikantuk kakondhangan minangka punjering wigatos beasiswa saking sastra Arab Kristen saha Syria. Pira-pira jeneng wigati kaya ta biskop Cyriacus ingkang munggah wonten patriarki Antiokhia, saha teolog Abu Zakariya Denha saha Abu Raita saha panerjemah Yahya bin Adi. Saking abad kesanga tiyang Kristen sarta migrasi wonten lor, kathah ingkang manggon wonten Mosul saha sakiwa-tengene mligi Bakhdida kalih Tur Abdin mligi amarga tumindakan pembatesan dipundhut kalih pira-pira gubernur Muslim. Komunitas Kristen nrima kamunduran wonten gubernur marentahaken ngancuraken Katedral utama ingkang kondhang dadi "Gréja Ijo" wonten 1089, maphrian kudu pindah wonten Mosul kalih kathahipun tiyang Kristen. Gubernur liyané ngijinaken rekonstruksi katedral.Nanging, kagoyahan bali saha maphrian pindah tanpa bates wonten Mosu wonten 1156. Kutha punika tetep dadi pusat Kristen Assyrian ingkang wigati nganti ancuranipun kalih wadyabala Mongol pimpinan Tamerlane wonten akir abad kaping 14. Anane Kristen keri dhéwé kacathet wonten abad kaping 17.

Abad pertengahan Tikrit 
Kutha punika uga griya kanggo suku Kristen Arab Iyad. Tiyang-tiyang Arab saking kutha tanpa dingerteni mbantu Muslim wonten dhèwèké ngubengi kutha. Kaum Muslim mlebet Tikrit wonten 640, sabanjuré punika dianggap dadi péranganing provinsi Jazira, sabanjuré dianggep dadi nduwéne Irak kalih ahli géografi Arab. Dinasti Arab Uqaylid nyekel Tikrit wonten 1036. Wonten 1138, Salahuddin Ayyubi lair wonten punika. Jeneng provinsi modern saking Tikrit dijenengi miturut namanipun. Kutha punika ancur wonten abad kaping 14 kalih Tamerlane. Sasuwene periode Ottoman Tikrit wonten panggonan alit ingkang asalipun saking Rakka Eyalet saha ingkang populasinya boten ngeluwihi 4.000-5.000.

Abad ke-20 
Wonten September 1917, wadyabala Britania Raya ngrebut kutha punika sesuwene kemajuan ageng. Nglawan Kamaharajan Ottoman wonten Perang Donya Kapisan.Kutha punika mungkin paling kondhang kalih Kulon amarga dadi papan kelairan Saddam Hussein, wonten taun 1937, ingkang kathah seneng bandingaken dhèwèké kalih Salahudin al-Ayyubi. Kathah anggota senior pamaréntah Irak sesuwene papréntahanipun mundhut saking suku Saddam dhéwé Tikriti, Al-Bu Nasir, kaya anggota Pengawal Republik Irak, mligi amarga Saddam jayane ngraos punika dhèwèké paling saged ngandalaken kulawarga saha sekuthu kaluwarganipun. Tikriti ngakehi papréntahan Irak dadi ingkang ngisinaken kanggo Hussein saha, wonten taun 1977, dhèwèké apusaken nggunakaken jeneng kulawarga wonten Irak kanggo ndelikake kanyataan punika kathah sanged pendukung kuncinipun gadhah jeneng ingkang sami, al-Tikriti (kaya ingkang dilakokaken Saddam dhéwé). Saddam Hussein dimakamaken cedhak Tikrit wonten kalurahanipun wonten Owja wonten tanggal 30 Dhésèmber 2006.

Tikrit