Ukum

jmpl|338x338px|Simbol Lex Heraldic

Ukum (serepan saka   ) yaiku kumpulan pranata kang dumadi saka norma lan sanksi.  Ukum minangka sakabèhé kaedah-kaedah uga dhasar-dhasar sing ngatur tatanan kang kalebu bebadan lan proses-proses kanggo mujudake aturan kasebut dadi kasunyatan ing masyarakat. Ukum iku perkara kang nduweni gegayutan raket karo panguripane manungsa, tegesé yaiku tatanan kang paling wigati sajroné ngleksanakaké rangkaiankekuwatan penegakan ukum dening bebadan penegak ukum amarga kabeh panguripane manungsa diwatesi dening ukum.   

Ukum ngatur sanksi kanggo penyalahgunaan kekuwatan ing bidang pulitik, ekonomi, lan masyarakat kanthi werna-werna cara, uga tumindak dadi perantara utama ing hubungan sosial antar bebrayan marang pelanggaran hak-hak individu ing ukum perdata, saha ukum pidana sing ngupayakake cara nagara kanggo nuntut pelaku pelanggaran ukum ing masyarakat. 

Administratif ukum digunakaké kanggo mriksa ulang saka pamrentah, dene ukum mancanegara ngatur perkara antara nagara mardika ing kegiyatan mulai saka dol-tinuku, lingkungan, peraturan, utawa tumindhak militer. Filsuf Aristoteles nyatakaké yen "supremasi hukum bakal luwih apik tinimbang aturan tirani sing akeh banget."