François Bozizé

François Bozizé Yangouvonda (miyos 14 Oktober 1946) inggih punika Présidhèn Républik Afrika Tengah sapunika. Piyambakipun pikantuk kekuwasan nalika Maret 2003 sasampuning mimpin pemberontakan dhateng Présidhèn Ange-Félix Patassé lan nglantaraken masa transisi wonten ing papréntahan nagara punika. Piyambakipun menang wonten ing pemilu présidhèn 2005 kanthi pikantuk swanten ingkang kathah piyambak wonten ing babak kapisanan,  Maret 2005. Nanging cacahing swanten taksih kirang, saéngga piyambakipun kedah majeng dhateng babak ingkang angka 2 ingkang dipunmenangaken Mèi 2005.

Masa timur lan Papréntahan Kolingba 
Bozizé miyos wonten ing Gabon lan nglampahi pendidikan kanggé perwira militèr wonten ing provinsi Bouar, Afrika Tengah lan dados kapten taun 1975. Piyambakipun dipunangkat dados brigadir jenderal déning Kaisar Jean-Bédel Bokassa taun 1978. Sasampuning Bokassa dipunasoraken déning David Dacko taun 1979, Bozizé dipunangkat dados mantri pertahanan. Wonten ing masa papréntahan militèr André Kolingba (1981–1993), Bozizé dipunangkat dados mantri komunikasi, nanging dipuntuduh ngrantam usaha kudeta rikala Maret 1982. Sasampuning kecekel wonten ing Cotonou, Benin rikala Juli 1989, Bozizé dipunkunjara lan dipunsiksa, nanging lajeng dipunbebasaken nalika pungkasaning taun 1991.1

Kolingba ngawontenaken pemilihan umum taun 1993, lan Bozizé dados salah satunggaling kandidat. Piyambakipun asor déning Patassé, ingkang kapilih dados présidhèn.

Ndukung Patassé 
Sadanguning pinten-pinten taun, Bozizé dipunanggrp minangka pendukung Patassé lan mbiyantu nindes pemberontakan militèr taun 1996 lan 1997. Bozizé lajeng dipunangkat dados Kepala Staf Angkatan Bersenjata.

Bozizé boten ningalaken aktivitas inngkang nglawan Patassé lan asring piyambakipun ngasoraken pemberontakan ingkang nglawan présidhèn.

Kudéta pungkasan 
Nalika 15 Maret 2003, Bozizé pungkasanipun sukses ngrebut kakuwasan. Patassé saweg ngrawuhi sawijining pertemuan wonten ing  Niger lan boten saged kondur. Bozizé lan wadyabala-pasukanipun sampun nguwaosi Bangui lan papan anggegananipun. Patassé ndelik wonten ing Kamerun lajeng pindhah dhateng Togo.

Bozizé mbekukaken konstitusi 1995 nagara punika sasampuning ngrebut kakuwasan, lan sawijining konstitusi énggal, ingkang jaréné sami kaliyan ingkang dangu, dipunsarujuki déning para pamilih wonten ing sawijining referendum tanggal  5 Dhésèmber 2004. 
Sasampuning ngrebut kakuwasan, Bozizé wiwitan ngendika bilih piyambakipun boten badhé nyalonaken dhiri wonten ing pemilu kepresidenan ingkang badhé dipunadani, nanging sasampuning ferendum konstitusional ingkang sukses, piyambakipun mbiwarakaken niatipun saperlu nyalonaken dhiri minangka satunggaling kandidat.
Wonten ing pungkasaning Dhésèmber 2004, Bozizé minangka satunggaling ing antawising 5 kandidat ingkang badhé ndhèrèk wonten ing pemilu kepresidenan ingkang karantam ing wiwitan taun 2005.  wonten ing Januari 2005, Bozizé mbiwarakaken bilih wonten 3 calon ingkang dipuntampik ugi dipunkeparengaken ndhèrèk, déné bekas présidhèn Patassé boten kalebet ing salebetipun. Wonten ing pungkasaning Januari, kabiwarakaken bilih langkung kathah kandidat badhé dipunidinaken ndhèrèk wonten ing pemilu, saéngga cacahipun sadaya wonten 11 tiyang, lan namung Patassé kemawon ingkang dipunlarang. Pemilu ugi dipunitundha satunggal wulan saking rantaman wiwitan 13 Fèbruari dados 13 Maret.

Rujukan 
 Integrated Regional Information Networks (IRIN), "Bozize to contest presidency as an independent candhidate", December 13, 2004.

Cathetan suku 

Bozizé, François
Présidhèn Républik Afrika Tengah