Kasultanan Samudra Pasai

Kasultanan Samudera Pasai utawa dikenal Samudera, Pasai utawa Samudera Darussalam, ya iku Karajan Islam kang ana ing pasisir sagara lor Sumatera kurang luwihé ing Lhokseumawe, yèn saiki ing Acèh Utara. Karajan iki diadhegké déning Marah Silu kang duwé gelar Malik al-Saleh ing kiwa-tengené taun 1267 lan pungkasané pasai dicekel bangsa Portugis ing taun 1521. Raja pisanan ya iku Sultan Malik as-Saleh séda taun 696 H utawa 1297 M, banjur ditrusaké déning Sultan Malik az-Zahir.

Kasultanan Samudera Pasai uga lumebu ing kitab Rihlah ilal Masyriq kang artiné (Pengembaraan ke Timur) karya Abu Abdullah ibn Batuthah (1304–1368), musafir Maroko kang dagang ing Samudera Pasai nalika taun 1345. Ibnu Batuthah uga carita yèn Sultan Malik az-Zahir ing negri Samatrah seneng nampa tamu kanti bungah. Miturut Ibnu Batuthah, warga Samatrah (Samudera) nganut Madahab Syafi`i.

Durung akèh bukti lan warta bab karajan iki kanggo kajian sajarah. Bukti, lan informasi bab keberadaan karajan Samudera Pasai mligi saka 3 sumber:

 Prasasti Minye Tujoh ing Pasai lan watu-watu nisan kuna kang ana kaligrafi Arab ing Komplek Makam Raja-Raja Samudera Pasai,
 Duit emas (Dirham) tinggalan Kasultanan Pasai kang mènèhi informasi jeneng Sultan kang nembé maréntah lan taun papréntahan,
 Inskripsi kuna saka Karajan Islam ing Sumatera, Jawa lan Kalimantan kang kaitané karo bab panyebaran agama Islam ing Indonesia karo ulama saka Karajan Samudera Pasai, kaya ta Babad Tanah Jawi, lan Hikayat Banjar.

Ing Prasasti Minye Tujoh angka taun 1380M saliyané nyebutké mangkaté raja Pasai, uga nyebutké yèn panguwasan Samudera Pasai ing wektu iku tekan laladan Pasai lan Kedah, Malaysia. Pawarta ing prasasti nudhuhaké yèn Samudera Pasai minangka kutha Pelabuhan kang duwé kapentingan ing bab dagang ing Selat Malaka.

Cathetan suku 

Karajan ing Nusantara
Karajan ing Acèh
Kasultanan Samodra Pasai