Tugu Ngejaman

Tugu Ngejaman (rumiyin naminipun stadsklok utawi "jam kota") utawi wayah titiyoni inggih punika tetenger wekdal ingkang mapan wonten ing ngajeng Geréja Protestan di Indonesia bagian Barat (GPIB) Marga Mulya Yogyakarta, peneripun ing margi Marga Mulya, Kalurahan Ngupasan, Kamantrèn Gandamanan, Kitha Ngayogyakarta, Propinsi Daerah Istimewa Yogyakarta (DIY). Tugu jam kasebat dipun yasa kanggé persembahan saking bebrayan Walandi dhateng pamaréntah kolonial Hindia Walandi ingkang gadhah kuwaos wangsul ing Jawi  wonten ing wiwiting abad kaping 19, sasampunipun sadèrèngipun dipunkuwaosi déning pamaréntah Inggris udakawis warsa 1811–1816.

Kawontenan Tugu Ngejaman 
Adhedhasar cathetan saking Balai Palestantunan Cagar Budaya (BPCB) Ngayogyakarta, Tugu Ngejaman kasebat dipun yasa wonten ing warsa 1916 dados persembahan saking bebrayan Walandi dhateng pamaréntah kolonial Hindia Walandi ingkang gadhah kuwaos wangsul wonten ing Kawi ing wiwiting abad kaping 19.   Sapérangan masyarakat Ngayogyakarta mastani jam punika wayah titiyoni. Wayah gadhah artos "wekdal", ugi dipunsebat wanci, déné titiyoni gadhah makna "mangsa". Tembung titiyoni mèmper kaliyan tembung titisoni lebeting kamus Basa Kawi artosipun sirep, ingkang gadhah artos "tilem". 

Bangunan puniki madeg saking kalih pérangan, inggih punika alas awujud pesagi lan setunggaling tabuh awujud bunder ingkang wonten ing inggilipun.  Alas tabuh puniku nggadhahi inggil sawetawis 1,5 mèter saking praèn margi kaliyan nggadhahi diameter tabuh ukuran 45 sèntimèter.  Dom tabuh punika piyambak gerak kaliyan sistem pegas ingkang kedah diuter saben wekdal tinamtu.  Bab puniki lah ingkang damel wargi ing sawetawis tabuh kasebat gantosan anggènipun muter pegas tabuh supados tetep gerak kanggé kewigatosan umum. 

Bangunan puniku dipuntetepaken dados tilaran budaya nglangkungi serat keputusan Wali Kutha (kepwal) Nomer 297 warsa 2019 Babagan Daftar Tilaran Budaya Laladan. Penetapan kasebat rumujuk dhateng Perda DIY Nomer 6 warsa 2012 Babagan Palestantunan Tilaran Budaya lan Cagar Budaya.

Rujukan 

WikiPlesir