Genetika

Génétika iku cabang biologi kang nyinaoni gen, variasi genetis, lan hereditas ing organisme urip. Iku dianggep lapangan biologi, nanging kereb nugel akèh karo èlmu kauripan lan banget sambungané karo sinau saka sistem informasi.

Bapak saka génétika ya iku Gregor Mendel, ilmuwan abad-19 pungkasan lan friar Agustinian. Mendel nyinaoni 'pawarisan sipat', pola ing carané sipat tumurun saka tuwané kanggo turunane. Dhèwèké ngamati yèn organisme (tetuwuhan polong) warisan sipat kanthi cara "unit warisan" kang diskrét. Istilah iki, isih digunakaké saiki, iku dhéfinisi kang luwih ambigu saka kang diarani gen.

Pawarisan sipat lan mékanisme pawarisan molekul gen isih prinsip utama saka génétika ing abad ke-21, nanging génétika modern wis ngluwihi pawarisan nganti sinau fungsi lan prilaku gen. Struktur lan fungsi, jinis, lan distribusi gen disinaoni ing kontèks saka sèl, organisme (tuladhané dominasi) lan ing kontèks saka populasi. Génétika wis mènèhi munggah kanggo sawatara sub-babagan kalebu epigénétika lan génétika populasi. Organisme sing disinaoni ing lapangan kang amba iki nyakup domain gesang, kalebu baktèri, tetuwuhan, kéwan, lan manungsa.

Prosès genetik ing kombinasi karo lingkungan lan pengalaman kanggo mengaruhi perkembangan lan prilaku organisme, asring diarani alam mungsuh piwulang. Lingkungan intra- utawa ekstra-sèlulèr saka sèl utawa organisme bisa nguripké utawa matèni transkripsi gen. Tuladha klasik iku loro wiji saka jagung kang gèné podho rupo, siji diselehake ing iklim sedheng lan siji ing iklim garing. Nalika dhuwur rata-rata ing loro jagung uga ditemtokake gen dadi padha, kang ing iklim garing mung mundak setengah saka dhuwuré sijiné ing iklim sedheng amarga kurang banyu lan gizi ing lingkungan.

Réferènsi

Wacan luwih lanjut

Pranala njaba