Jerman Nazi

Jerman Nazi utawa Reich Katelu iku ngarujuk mligi mangsa wiwit taun 1933 nganti 1945, nalika Adolf Hitler mimpin nagara Jerman minangka diktator lan nyebaraké ideologi nasional-sosialisme (Nationalsozialismus). Reich iku tembung Jerman kanggo "karajan". Disebut karajan katelu amarga karajan pisanan yaiku Kakaisaran Romawi Suci, déné karajan kaloro yaiku Kakaisaran Jerman.

Sajeroning periode iki Jerman tuwuh saka nagara kang kalah Perang Donya I nganti dadi salah siji kakuwatan militèr gedhé dhéwé ing donya. Ing ing sajeroning wektu iku uga ditindakaké pulitik rasis kang ngagungaké bangsa Arya lan ora ngajèni ras-ras liya.

Mliginé bangsa Yahudi didiskriminasèkaké lan dikumpulaké kanggo dipatèni ing kamp konsèntrasi. Saliyané wong Yahudi kaum Nazi uga ndiskriminasi lan mbesmi bangsa Gipsi (Roma lan Sinti) sarta bangsa Slavia. Jerman Nazi bubar nalika kalah sajeroning Perang Donya II nglawan Uni Soviet lan kakuwatan Sakuthu kang dibawahi Amérika Sarékat. Kasil saka kakalahan iki nagara Jerman banjur dipérang, yaiku Républik Federasi Jerman ing sisih kulon lan Républik Dhémokratis Jerman ing sisih wétan sarta wewengkon ing wétané Kali Oder lan Neisse diwènèhaké marang Polen lan Uni Soviet.

Wewengkon taklukan Nazi Jerman 
 Ostenrik (Maret 1938)
 Cekoslowakia
 Polen (September 1939)
 Dhènemarken (April 1940)
 Nurwègen (April 1940)
 Walanda (Mèi 1940)
 Bèlgi (Mèi 1940)
 Luksemburg (Mèi 1940)
 Prancis (Juni 1940)
 Yunani (April 1941)
 Yugoslavia (April 1941)
 sawatara nagara ing pérangan Afrika Lor
 sewetara wewengkon Uni Soviet/Ruslan (ora kasil nguasani kabèh wewengkon sadurungé mangsa adhem)

Deleng uga 

 Nazi
 Holocaust

Sajarah Jerman
Nazi