Grudziądz

Grudziądz (Jerman Graudenz) iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 99.827 jiwa.

Sajarah cekak 

Grudziądz (mbiyèn diarani Graudenc) olèh hak kutha ing taun 1291, lan nggabung karo Konfedherasi Prusia ing taun 1440. Antara taun 1466 lan 1772, kutha iki dadi péranganing Karaton Polen minangka provinsi Prusia Karajan.

Nalika Palihan Nagara Polen ing 1772, kutha iki dicaplok déning Ratu Friedrich II saka Prusia. Ing taun sabanjuré kutha iki dadi péranganing provinsi Prusia Kulon ing Karaton Prusia. Ing basa Jerman kutha iki diarani Graudenz. Ing taun 1871, Graudenz dadi péranganing Kakaisaran Jerman.

Sawisé ana kreteg rèl sepur binangun nyabrang kali Wisla ing 1878, Graudenz dadi sawijinig kutha indhustri sing bisa rikat tumuwuh lan sawijining kutha swapraja (kutha otonom, basa Jerman Kreisstads) ing 1900. Nalika Pemilu Jerman in 1912, 21% saka swara kanggo para kandhidhat parté-parté Polen, kamangka Parté Nasional Liberal Jerman olèh 53%.

Ing tanggal 23 Januari 1920, sawisé 150 taun dadi péranganing Prusia, Graudenz dadi tlatah Républik Polen manèh lan olèh jeneng ing basa Polen: Grudziądz.

Nalika Perang Donya II, Grudziądz dibedhah déning bala Nazi ing taun 1939 lan diwèhi jeneng Graudenz manèh. Ing taun 1945 kutha iki dibalèkaké marang Polen lan sing ndunungi sing keturunan Jerman utawa migunakaké basa Jerman diusir kabèh.

Padunung ing sajarah 

Perkembangan sing ndunungi sajarah Grudziądz

Putra-putri kutha 
 Johann Stobäus (1580-1646), komposer
 Karl Rudolf von Ollech (1811-1884), jèndral
 Alfred Wohl (1863-1939), ahli kimia
 Johannes Gronowski (1874-1958), pulitikus
 Ernst Hardt (1876-1947), panulis
 Erich Basarke (1878-1941), arsitèk
 Erwin Levy (1907-1991), ahli psikologi
 Uwe Holtz (1944), ahli pulitik
 Gerhard Witting, panyanyi opera

Kutha ing Polen