Hak manungsa ing Komoro

Ing sajarahé, Komoro ndarbèni cathetan hak manungsa kang lumayan ala. Ing wiwitan taun 1979, pamaréntah Komoro nangkep kira-kira 300 panyengkuyung rézim Soilih lan ngunjara dhèwèké padha tanpa ana pangadilan ing Moroni. Papat tilas mantriné Soilih uga ngilang. Rong taun sabanjuré, ana panangkepan, pambedhilan, lan pangilangan kang luwih akèh. Éntuk tekanan saka France, sawetara pangadilan ditindakaké, nanging akèh wong Komoro kang panggah dadi tahanan pulitik, senadyan ta ana protès saka Amnesty International lan organisasi kamanungsan liyané. Rézim Abdallah uga matesi kamardikan wicara, pèrs, sarékat, hak warga nagara ngowahi pamaréntahané, hak wanita, lan hak wong kang makarya. Sawisé Abdallah tilar donya nalika 27 Novèmber 1989, cathetan hak manungsa ing nagara iki samsaya apik. Wadyabala bayaran Éropa kang mréntah pulo iki kapréntah nangkep sawetara wong lan nguculaké mèh kabèh tahanan pulitik kang katahan sawisé upaya kudéta 1985–1987.

Trèn iki terus lanjut teka Maret 1990, nalika Djohar dadi Présidhèn Komoro. Tumindak memungsuhan marang rézimé bakal njalari praktik-praktik hak manungsa kang ora becik. Tuladhané, sawisé upaya kudéta 18–19 Agustus 1990 kang ora kasil, pamaréntah nahan 24 wong tanpa pangadilan jalaran ana sesambungan karo kraman. Ing Oktober 1990, pasukan kamanan matèni Max Veillard, pangarsa komplotan. Taun sabanjuré, sawisé upaya nyopot Djohar saka palungguhan kaprésidhènan ora kasil, dhèwèké mréntah panangkepan Mahkamah Agung lan mbiwara kaanan darurat nagara. Uga ana upaya kudéta liya kang ora kasil nalika 26 Sèptèmber 1992, marakaké pamaréntah nahan 20 wong punjul, salah sijiné Mantri Jero Nagari Omar Tamou. Pulisi nahan para tahanan tanpa ana pacelukan lan dilapuraké nyiksa sawetara para tahanan. Asosiasi Hak Manungsa Komoro uga ndakwa rézim Djohar ngèksekusi wong-wong kang disujanani nyengkuyung klumpukan oposisi kang nganggo sanjata. Ing pungkasan 1993, organisasi kaya ta Amnesty International mbacutaké monitor kaanan hak manungsa ing Komoro, lan nentang rézim Djohar.

Kaanan historis 
Ing isor iki kapacak bagan peringkat Komoro awit 1975 ing lapuran Freedom in the World kang dibabar taunan déning Freedom House. Peringkat 1 iku "mardika"; 7, "ora mardika".

Prajanjèn internasional 
Solahé Komoro ngenani prajanjèn hak manungsa internasional:

Uga delengen 
 Kamardikan agama ing Komoro
 Hak LGBT ing Komoro
 Pulitik Komoro

Cathetan 
1.Gatèkna yèn "Taun" ing kéné satemené "Taun nalika dilapuraké". Mangkono iku, katrangan kang tinengeran taun 2008 iku lapuran kang dibabar taun 2009, lan sabanjuré.
2.Per 6 Juli (Dina Kamardikan) ing 1975; 1 Januari lan sabanjuré.
3.Lapuran taun 1982 ngrakup taun 1981 lan paruh kapisan taun 1982, lan lapuran taun 1984 sabanjuré ngrakup paruh kapindho taun 1982 lan sakabèhing taun 1983. Kanggo kaprasajan, rong lapuran "setaun setengah" kang nyimpang iki wis dipisah dadi lapuran telung taun lumantar interpolasi.

Rujukan

Pranala jaba 
 Lapuran Freedom in the World taun 2012, déning Freedom House

Hak manungsa
Komoro