Utilitarianisme

Utilitarianisme asalipun saking tèmbung Latin utilis, ingkang tegesipun migunani, mupangati, berfaedah, utawi nguntungaken.<ref name="isme">A. Mangunhardjana. 1997. Isme-isme ing Etika saking A ngantos Z. Jogjakarta: Kanisius. Hal.228-231.</ref> Istilah punika ugi asring dipunsebat minangka téyori kebahagiaan terbesar (the greatest happiness theory''). Utilitarianisme sebagai téyori sistematis pertama kali dipunpaparaka\èn déning Jeremy Bentham dan muridnya, John Stuart Mill. Utilitarianisme punika suatu paham etis ingkang gadhah gègayutan manawi ingkang saé inggih punika ingkang migunani, berfaedah, lan nguntungakèn. Sawalikè, ingkang jahat utawi buruk inggih punika ingkang boten mupangati, boten berfaedah, lan merugikan. Amargi punika, saé lan alanipun prilaku an perbuatan dipuntétépakèn saking segi migunani, berfaedah, lan nguntungakèn utawi tidak. Saking prinsip punika, tersusunlah téyori tujuan perbuatan.

Téyori Ancas Perbuatan 
Miturut kaum utilitarianisme, ancas perbuatan kirang-kirangipun nghindari utawi ngirangi kerugian ingkang dipunsebabagen déning perbuatan ingkang dipunlampahi, manawi kanggé diri sendiri tiyang sanès. Utawi maksimalipun ya iku kaliyan ngagengaken kegunaan, mupangat, lan keuntungan ingkang dipunkasilaken déning perbuatan ingkang badhé dipunlampahi. Perbuatan kedah dipunusahakaken supados mendatangkan kebahagiaan manawi penderitaan, mupangat manawi kesia-siaan, keuntungan manawi kerugian, kanggé sapérangan ageng tiyang. Manawi makaten, perbuatan manungsa baik kanthi etis lan mbeta dampak sebaik-baik kanggé piyambakipun lan tiyang sanès.

Pinten-pinten Ajaran Pokok 
 Seseorang hendak nglampahi makaten rupa, sehingga memajukan kebahagiaan (kesenangan) ingkang ageng saking sejumlah ageng tiyang.
 Tindakan kanthi moral saged dipuleresaken manawi piyambakipun ngasilaken langkung kathah kabacikan manawi kejahatan, dipunbandingaken tindakan ingkang manawi dipunpendhet ing salebeting kaanan lan kondisi ingkang sami.
 Secara umum, harkat utawi aji moral tindakan dipunnilai miturut kasaenan lan keburukan akibatipun.
 Ajaran bahwa prinsip kagunaan ingkang ageng hendaknya dados kriteria ing prakara etis. Kriteria punika kedah dipunterapaken ing konsekuensi-konsekuensi ingkang timbul saking putusan-putusan etis.

Utilitarianisme Peraturan 
 Kriteria penilaian moral angsal dhasar ing ketaatan kaliyan perilaku moral umum.
 Tindakan moral ingkang dipunleresaken inggih punika tindakan ingkang dhedhasar ing peraturan moral ingkang ngasilaken akibat-akibat ingkang langkung saé.

Cathetan suku 

Filsafat
Etika