Basa Pamona

Basa Pamona yaiku basa kang dituturaken karo sukubangsa Pamona (Wong Pamona) ning Kabupatén Poso lan Tojo Una-una, Sulawési Tengah. Basa Pamona manjing kelompok basa Selebik, Malayo Polinésia. Basa iki uga karan basa Baré’é atawa Ta’a kang tegesé ora. Tembung Pamona yaiku aran gunung ning Tentena, désa ning pasisir lor situ Poso.

Dialék 
Basa Pamona iki ana dialék-dialék, yaiku:

·        Dialék Ondaé ning Taripa

·        Dialék Puumboto ning Péndolo. Mayoa, Mangkutana, Wotu, lan Masamba

·        Dialék Pébaté ning Kasiguncu, Tangkura. dan Sulewana;

·        Dialék Lagé ning Lagé

·        Dialék Ta’a lan Ampana ning sekubengé Ampana

Ning jaman Walanda awal abad 20, basa Pamona lan wongé wis diteliti karo Nicolaus Adriani lan Albertus C. Kruyt. Adriani neliti basa iki ning buku telung jilid, sesirahé De Bare’e-sprekende Toradja’s van MiddenCelebes. Adriani ngebagi dialék basa Pamona dadi rong pérangan yaiku dialék mayoritas pusat tanah Pamona lan dialék minoritas pinggiran tanah Pamona.

Pusat tanah Pamona yaiku ning sekubengé setu Poso nganti pasisir teluk Tomini ning lor. Ciri dialék Pamona ning daérah iki yaiku ana tembung négatif “baré’é atawa aré’é”.

Rujukan 

Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 1