Muammar al-Qaddafi

Muammar al-Qaddafi jeneng jangkepé Muammar Abu Minyar al-Qaddafi (tanggal lair 7 Juni 1942, ing Sirte, Tripolitania-tilar donya 20 Oktober 2011, idem) iku  iku tokoh militèr, pulitikus lan pamimpin Libya. Tokoh kang dadi inspirasiné Qaddafi iku Gamal Abdel Nasser, nagarawan saka Mesir. Qaddafi dadi présidhèn Libya, kariré diwiwiti saka kudeta militèr marang Raja Idris nalika taun 1969. Wiwitané, Qaddafi (nalika njabat Dewan Komando Revolusi) mbubaraké sistem monarki kang dipanggedhèni déning Raja Idris. Banjur Qaddafi ngadegaké rezim anyar, ngganti Libya dadi Nagara Républik. Kolonel Muammar Qaddafi (pimpinan Dewan Komando Revolusi) nalika iku uga kanthi cara de facto dadi présidhèn Nagara Libya.

Qaddafi iku anak pungkasan saka kulawarga Badawi (Bedouin), kulawarga nomadik ing laladan ara-ara pasir ing Sirte. Dhèwèké sekolah ing sekolah tradhisional lan religius ing SMU Sebha ing Fezzan wiwit taun 1956 nganti taun 1961. Nalika taun 1961 Qaddafi ditokake saka Sebha amarga dhèwèké mèlu pulitik.

Bubar ditokake saka SMU Sebha, Qaddafi banjur kuliah ing Universitas Libya. Dhèwèké lulus kanthi biji apik. Banjur Qaddafi mèlu nggabung Akademi Militer ing Benghazi nalika taun 1963. Ing kono Qaddafi nggawe golongan rahasia kang duwé tujuan mbubarke rezim monarki Libya. Tahun 1965 Qaddafi lulus, dhèwèké dikirim menyang Karajan Manunggal kango latihan lan bali ing Libya taun 1966 minangka opsir ing Korps Sinyal.

Qaddafi nduwé anak wolu, sing lanang cacahé 7, lan sing wadon 1. Anake sing tuwa dhéwé, Muhammad Khadafi, dhewéké dadi Komite Olimpiade Libya. Sing nomer 2 Al-Saadi Khadafi, dhèwèké dadi ketua Federasi Sepak Bola Libya, kang main ing Seri A Italia, timé arané Perugia, dhèwèké uga dadi juru main filem. Ayesha Khadafi, anak wedoké Qaddafi dadi pengacarané Saddam Hussein.

Wiwit dadi présidhèn taun 1969, Qaddafi yasa sistem pulitik dhéwé, ya iku sistem kang nggabungake sipat sosialisme lan Islam. Sistem papréntahan Qaddafi iki diarani The Third International Theory. Qaddafi ngaku yèn dhèwèké iku pimpinan Revolusi, wiwit taun 1970-an nganti 1980-an.
Amarga anggoné yasa nasionalisme Arab ora kasil, Qaddafi banjur ngganti jeneng nagarané dadi Great Socialist People’s Libyan Arab Jamahariya utawa al-Jumahariyah al-‘Arabiyyah al-Libiyah as-Shabiyah al-Ishtirakiyyah al-Uzma. Qaddafi ngakoni nagara Libya iku nagara Jamahariya (Nagara Rakyat). Nanging iku mung téyori, nyatane Libya iku nagara diktator militèr.
Qaddafi saben lunga menyang endi waé mesthi dikawal déning para wadya utawa pengawal mirunggan. Para pengawale Qaddafi kabèh wadon. Ana kabar yèn pengawale Qaddafi kudu perawan, para pengawal Qaddafi iku diarani Guard Amazon.

Éjaan 
Jeneng présidhèn Libya iki akèh banget éjaané, béda karo présidhèn liyané, iki contoné éjaan jenengé prèsidhen Libya; Qaddafi, Muammar (paling akèh digunakaké ing basa Inggris), Al-Gathafi, Muammar, al-Qadhafi, Muammar, Al Qathafi, Mu'ammar, Al Qathafi, Muammar, El Gaddafi, Moamar, El Kadhafi, Moammar, El Kazzafi, Moamer, El Qathafi, Mu'Ammar, Gadafi, Muammar, Gaddafi, Moamar, Gadhafi, Mo'ammar, Gathafi, Muammar, Ghadafi, Muammar, Ghaddafi, Muammar, Ghaddafy, Muammar, Gheddafi, Muammar, Gheddafi, Muhammar, Kadaffi, Momar, Kad'afi, Mu`amar al-, Kaddafi, Muamar, Kaddafi, Muammar, Kadhafi, Moammar, Kadhafi, Mouammar, Kazzafi, Moammar, Khadafy, Moammar, Khaddafi, Muammar, Moamar al-Gaddafi, Moamar el Gaddafi, Moamar El Kadhafi, Moamar Gaddafi, Moamer El Kazzafi, Mo'ammar el-Gadhafi, Moammar El Kadhafi, Mo'ammar Gadhafi, Moammar Kadhafi, Moammar Khadafy, Moammar Qudhafi, Mu`amar al-Kad'afi, Mu'amar al-Kadafi, Muamar Al-Kaddafi, Muamar Kaddafi, Muamer Gadafi, Muammar Al-Gathafi, Muammar al-Khaddafi, Mu'ammar al-Qadafi, Mu'ammar al-Qaddafi, Muammar al-Qadhafi, Mu'ammar al-Qadhdhafi, Mu`ammar al-Qadhdhāfī, Mu'ammar Al Qathafi, Muammar Al Qathafi, Muammar Gadafi, Muammar Gaddafi, Muammar Ghadafi, Muammar Ghaddafi, Muammar Ghaddafy, Muammar Gheddafi, Muammar Kaddafi, Muammar Khaddafi, Mu'ammar Qadafi, Muammar Qaddafi, Muammar Qadhafi, Mu'ammar Qadhdhafi, Muammar Quathafi, Mulazim Awwal Mu'ammar Muhammad Abu Minyar al-Qadhafi, Qadafi, Mu'ammar, Qadhafi, Muammar, Qadhdhāfī, Mu`ammar, Qathafi, Mu'Ammar el, Quathafi, Muammar, lan Qudhafi, Moammar.

Krisis Libya 

Ing jaman papréntahan Qaddafi kang wis umur 40 taun, dhèwèké digugat déning rakyat Libya kang wis ora seneng marang Qaddafi. Wiwit ing taun 2011 akèh kang padha nggugat Qaddafi supaya mudhun saka kalungguhan présidhèn. Akehe gugatan marang Qaddafi iku amarga Libya lagi krisis pulitik. Ing ngisor iki urutne kadadéan krisis pulitik ing Libya.
 Sadurungé tanggal 16-17 ana dhémonstrasi sing dilakokake déning para pendhukung lan abdine Qaddafi ing kutha Tripoli.
 Tanggal 16-17 diwiwiti dhémonstrasi 300 wong ing Benghazi nuntut ngebarake prakara HAM ing taun 2005 lan 1990 an. Nalika demo para rakyat padha ngobong kantor pulisi, potone Qaddafi lan kitab ijo kang dianggep ideologi resmi Libya. Ing kadadéan iku sing mati 2.
 Bubar kabar wong 2 kang mati mau keprungu déning warga Benghazi, mula akèh wong kang padha welas banjur padha demo, nggugat Qaddafi. Pulisi ing Benghazi kuwalahen banjur ngundang bala saka Tripoli.
 Bubar kadadéan iku akèh demo ing kutha-kutha ing Libya, kaya ta Baidha, Ajdabiya, Sirte, Misrata, Sabrata, Zawiyah, Sabha, Tobruk.
 Ing kadadéan iku akèh tembak-tembakan, sing mati punjul 100.
 Ngerteni kadadéan iku banjur Saiful Islam, pidhato nawarake rekonsiliasi lan reformasi Libya
 Ing Tripoli perang gedhen-gedhenan antarané para pendhukung Qaddafi lan para penentang Qaddafi.
 Qaddafi sesorah ing Aziziyah Tripoli, supaya para warga tetep njurung Qaddafi.
 Sawisé Qaddafi pidhato, akèh para warga kang njurung Qaddafi. Warga padha demo ing alun-alun Tripoli.
 Bubar ana demo gedhé, banjur para duta besar Nagara-nagara Éropah lan militèr Libya nganakake konferènsi.
 Bubar ana konferènsi kutha Tripoli rada tentrem, ora kaya racaké.
 Kutha Benghazi, Baidha durung dikuasai pamaréntah, nanging akèh para pambrontak kang durung menehake senjata marang wadya.
 Kota Sirte, Sabha, Zawiyah, Misrata, Sabrata wis dikuwasani pamaréntah.

Sédané 
Muammar séda nalika tanggal 20 Oktober 2011. Muammar séda sawisé Sirte diserang déning tamtama Transisi Nasional Libya (NTC) kang disengkuyung NATO.

Cathetan suku 

Présidhèn Libya
Lair 1942
Pati 2011