Hidrokarbon aromatik

Sawijining hidrokarbon aromatik utawa arena (sok-sok uga diarani hidrokarbon aril) ya iku hidrokarbon kanthi roncèn tunggal lan utawa roncèn gandha ing antarané atom-atom karboné. Konfigurasi 6 atom karbon ing senyawa aromatik ditepungi kanthi cincin benzena. Hidrokarbon aromatik bisa wujud monosiklik utawa pulisiklik.

Sawetara senyawa aromatik kang dudu turunan benzena diarani heteroarena, senyawa-senyawa iki nututi Aturan Hückel. Ing senyawa-senyawa iki, paling ora ana atom karbon siji kang digantèkaké déning atom liyané, kaya ta oksigèn, nitrogen, utawa wlirang. Salah sawijiné tuladha ya iku furan, sawijining senyawa heterosiklin cincin kang nduwèni limang anggota, salah sawijiné oksigèn. Tuladha liyané ya iku piridina, sawijining senyawa heterosiklik cincin kanthi enem anggota, salah sawijiné ya iku nitrogen.

Jinis

Hidrokarbon aromatik pulisiklik 
Senyawa aromatik pulisiklik uga ditepungi kanthi aran senyawa aromatik polinuklir utawa cincin kapadhu. Ciri senyawa aromatik pulisiklik ya iku anané cincin-cincin aromatik kang nggunakaké atom-atom karbon tartamtu kanthi bebarengan, utawa loro utawa luwih cincin benzena kang didadèkaké siji. Hidrokarbon aromatik pulisiklik lan akèh saka turunané padatan nduwèni wangun padhet.

Réaksi arena
Arena wujud réaktan ing akèh reaksi organik.

Substitusi aromatik
Ing substitusi aromatik, 1 substituen ing cincin arena ya iku substitusi aromatik elektrofilik (reagen aktifé elektrofil) lan substitusi aromatik nukleofilik (reagené nukleofil). Ing substitusi aromatik radikal-nukleofilik, reagen aktifé wujud radikal. Salah sawiji tuladhané ya iku nitrasi saka asem salisilat::

Réaksi panggandhèngan
Ing réaksi penggandhèngan, logam bakal ngatalisasi panggandhèngan ing antarané 2 fragmèn radikal formal. Kasil kang padatan éntuk saka réaksi panggandhèngan ya iku pambentukan reroncèn karbon-karbon anyar, kaya ta alkilarena, vinil arena, biraril, roncèn karbon-nitrogen (anilina) utawa roncèn karbon-oksigèn anyar. Tuladhané ya iku arilasi saka perfluorobenzena:

Uga delengen 
 Aspaltena
 Hidrodealkilasi
 Cincin aromatik prasaja
 Substituen aromatik: Aril, Ariloksi lan Arenadil

Cathetan sikil

Pranala njaba 

ATSDR - Toxicity of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) U.S. Department of Health and Human Services
Fused Ring and Bridged Fused Ring Nomenclature
Database of PAH structures 
National Pollutant Inventory: Polycyclic Aromatic Hydrocarbon Fact Sheet
Understanding Polycyclic Aromatic Hydrocarbons  NASA Spitzer Space Telescope
Astrobiology magazine Aromatic World An interview with Professor Pascale Ehrenfreund on PAH origin of life. Accessed June 2006
Oregon State University Superfund Research Center focused on new technologies and emerging health risks of Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs)
 Carcinogenic FAC list  in Portable Document Format.
 Toxicological profiles of PAH.
 LIST of PAH.
 Abiogenic Gas Debate 11:2002 (EXPLORER)

Kimiya
 
Karsinogen
Astrokimia