Tekèk

Tekèk, Tokèk, Gecko lan sapanunggalé tansah sapaduluran karo kulawarganing kadhal utawa ing basa latiné kalebu kulawarga Gekonidae. Ukurané rupa-rupa, ana kang cilik lan uga ana kang gedhé, racaké ukuran tekèk iku luwih gedhé tinimbang cecek.

Keliré tekèk ana akèh. Ana kang warnané soklat, ana kang wujud bathik kaya ta ijo, biru, utawa ireng-putih.

Tekèk uripé ana ing alas, lan ana kang urip ning omahé manungsa. Yèn ing omahé manungsa, tekèk bisa dirungokaké swarané kang uniné tek-kèèk, tek-kèèèk. Dadi saka kono dijenengaké tekèk.

Ing nagara manca, tekèk wis akèh kang ndadèkaké kéwan klangenan, lan ana organisasi kang ngurusi tekèk iki.

Marga Gekko nyebar ing Asia Kidul lan Asia Kidul-wétan, mangalor tekan Koréa lan Jepang, mangétan—nglintasi Kapuloan Nuswantara lan Filipina—tekan Kapuloan Solomon lan Santa Cruz ing Pasifik.

Dhèskripsi
Tèkèk mempèr cecek mawa ukuran sedheng nganti gedhé. Kulit geger katutupi déning sisik-sisik granular, campur karo bintil-bintil kang rada gedhé. Pupil mata jejeg wangun jorong, kanthi pinggiran mawa gerigi. Driji-driji sikil ngarep lan mburi tuwuh sampurna, saya amba ing pucuk, sok-sok mawa slaput ing antarané pangkal driji, cakar (kuku) ana ing driji-driji sisih njaba, sisih ngisor driji kanthi sadhèrètan bantalan panèmpèl (diarani scansor) kang nrembaka becik lan ora kabelah (kapérang).  Ana uga pori-pori preanal utawa preano-femoral, sarta bintil post-anal.

Kéwan iki akèh-akèhé aktif nalika soré lan wengi, sanajan swara undanganné sok-sok keprungu nalika awam. Tokèk mapan ing bolongan wit-witan ing alas utawa ing rekahan batuan utawa guwa; nanging sapérangan jinisé uga adhaptasi karo lingkungan manungsa lan asifat komensil. Tekèk mburu manéka gegremet lan invertebrata liya minangka pakanané, sanajan uga ora wegah mangsa vertebrata liya kang luwih cilik ukurané. Tekèk wadon racaké ngetokaké sapasang endhog, kang disimpen dhèmpèt ing pojok bolongan utawa tèmbok. Papan nyimpen endhog iki biyasa digunakaké bola-bali déning tekèk kang padha.

Spesies
Tekan seprené kacathet ana 44 spésies kang dianggep valid:

 Gekko albofasciolatus  Günther, 1867
 Gekko athymus  Brown & Alcala, 1962
 Gekko auriverrucosus  Zhou & Liu, 1982
 Gekko badenii  Shcherbak & Nekrasova, 1994
 Gekko canhi  Rösler, Nguyen, van Doan, Ho, Nguyen & Ziegler, 2010
 Gekko carusadensis  Linkem, Siler, Diesmos, Sy & Brown, 2010
 Gekko chinensis  (Gray, 1842)
 Gekko crombota  Brown, Oliveros, Siler & Diesmos, 2008
 Gekko ernstkelleri  Rösler, Siler, Brown, Demegillo & Gaulke, 2006
 Gekko gecko  (Linnaeus, 1758)
 Gekko gigante  Brown & Alcala, 1978
 Gekko grossmanni  Günther, 1994
 Gekko hokouensis  Pope, 1928
 Gekko japonicus  (Schlegel, 1836)
 Gekko kikuchii  (Oshima, 1912)
 Gekko lauhachindai  Panitvong, Sumontha, Konlek & Kunya, 2010
 Gekko melli  (Vogt, 1922)
 Gekko mindorensis  Taylor, 1919
 Gekko monarchus  (Schlegel, 1836)
 Gekko nuthaphandi  Bauer, Sumontha & Pauwels, 2008
 Gekko palawanensis  Taylor, 1925
 Gekko palmatus  Boulenger, 1907
 Gekko petricolus  Taylor, 1962
 Gekko porosus  Taylor, 1922
 Gekko romblon  Brown & Alcala, 1978
 Gekko rossi  Brown, Oliveros, Siler & Diesmos, 2009
 Gekko russeltraini  Ngo, Bauer, Wood & Grismer, 2009
 Gekko scabridus  Liu & Zhou, 1982
 Gekko scientiadventura Rösler, Ziegler, Vu, Herrmann & Böhme, 2004
 Gekko shibatai  Toda, Sengoku, Hikida & Ota, 2008
 Gekko siamensis  Grossmann & Ulber, 1990
 Gekko similignum  Smith, 1923
 Gekko smithii  Gray, 1842
 Gekko swinhonis  Günther, 1864
 Gekko taibaiensis  Song, 1985
 Gekko takouensis  Ngo & Gamble, 2010
 Gekko tawaensis  Okada, 1956
 Gekko taylori  Ota & Nabhitabhata, 1991
 Gekko verreauxi  Tytler, 1865
 Gekko vertebralis  Toda, Sengoku, Hikida & Ota, 2008
 Gekko vietnamensis  Sang, 2010
 Gekko vittatus  Houttuyn, 1782
 Gekko wenxiaensis  Zhou & Wang, 2008
 Gekko yakuensis  Matsui & Okada, 1968

Deleng uga 
 Kadal
 Cecek

Cathetan sikil

Pranala njaba 

Gekko
Rèptilia