Maliyabara

Maliyabara (Jawa: ꦢꦭꦤ꧀ꦩꦭꦶꦪꦧꦫ, basa Indonésia: Jalan Malioboro) iku papan pariwisata wujud dalan gedhé ing Dhaérah Istiméwa Ngayogyakarta. Ing dalan iki éntèn Gedhong Agung, Pasar Beringharja, lan Musiyum Bèntèng Vredeburg sing marai dalan iki dadi dalan strategis ing Kutha Yogyakarta.  Dalan iki duwé watès karo Dalan Mangkubumi ing sisih ngalor, Dalan Trikora ing sisih Kidul, Dalan Abu Bakar Ali lan Dalan Senopati ing sisih Wétan, Dalan Pasar Kembang lan K.H. Ahmad Dahlan ing sisih ngulon. Dalan iki mujur saka Kraton Ngayogyakarta tèkan Sètasiyun Tugu. Dalan iki dadi papan panggon manéka warna aktipitas masyarakat kaya dodolan, jasa, lan pariwisata.

Sujarah 
Awalé Dalan Maliyabara digawé kanggo kapèntingan acara-acara kraton, kaya acara nyambut gubernur jendral utawi nyambut tamu-tamu sing ngunjungi kraton. Dalan Maliyabara ugi dadi bagiyan sumbu filosofis Kraton Ngayogyakarta saka Panggung Krapyak-Kraton Ngayogyakarta-Tugu Yogyakarta sing duwé makna sangkan paraning dumadi utawi asal lan tujuané urip.

Akéh pendapat babagan asalipun jènèng  Maliyabara. Miturut cathètan saking pihak kapujanggan kraton, jènèng Maliyabara dijupuk saking salah sawijining jènèng pesanggrahan Jayanegara ing roman Jawa-Islam populer. Miturut C. C. Berg, jènèng Maliyabara dijupuk saking basa Sangsekerta yaiku malyhabara sing duwé arti yaiku "dalan sing dihiasi kembang". Miturut garis filosofi Kraton Ngayogyakarta saking Panggung Krapyak nganti Tugu Yogyakarta,  jènèng Maliyabara katuran saking malia sing duwé arti wali lan bara katuran saking ngumbara. Uga ana pendhapat sing nyebut jeneng Maliyabara kapundhut saking  jènèng  basa Inggris yaiku Marlborough, nanging teori iki dibantah dening sejarawan Peter Carey amarga mboten nawi jènèng dalan utama kanggo kraton kapundhut saking basa Inggris. Miturut Peter Carey,  jènèng  Maliyabara kapundhut saking  jènèng  pesanggrahan sing dianggo dening Jayengrana ing Hikayat Amir Hamzah utawa Crita Menak ing basa Jawa.

Aktipitas Ing Maliyabara 
Ing kiwa tengen dalan Maliyabara akèh bakul kang dodolan manéka warna barang kas Yogyakarta kaya bathik lan panganan kas Yogyakarta kaya gudheg, bakpia, lan dodolan angkringan sing dodolan kanthi didhasaraké ing lemah (lèsèhan). Nanging wiwit taun 2022, kabéh bakul ing sisih dalan sampun dipindhah mènyang Teras Maliyabara 1 lan Teras Maliyabara 2. Bakul-bakul dipindhah amarga Maliyabara mlèbu kawasan sumbu filosofis Kraton Ngayogyakarta sing lan bakal diusulake dadi salah sawijining warisan budaya dunya déning UNESCO.

Dalan iki ugi dadi papan panggonan aktipitas-aktipitas masyarakat Yogyakarta kaya acara jathilan, konser gamelan karo sindhen, lan dina bebas kendaraan utawa car free day saben dina minggu. Saben dina selasa wage, mboten enten bakul sing dodolan ing Dalan Maliyabara. Tradisi iki diwiwiti awit taun 2017. Dina selasa wage dipilih marga dina iki dadi dina pasaran utawa dina lair Sultan Hamengkubuwana X. Ing selasa wage, aktipitas dodolan ing Maliyabara diganti karo kerja bhakti reresik kawasan Maliyabara dening bakul-bakul ing kawasan Maliyabara.  Saliyane reresik uga ana kegiyatan selasa wagen sing diisi karo acara pentas seni lan pentas busana tradisional.

Pranala njaba 
 Panduan Pariwisata Yogyakarta lan saubengé 

Pariwisata
Pariwisata ing Ngayogyakarta
Ngayogyakarta

Rujukan