Perang Adhem

Perang Dingin iku sebutan kanggo sawijining periodhe nalika dumadi konflik, kategangan, lan kompetisi antarané Amérika Sarékat (sarta sekuthu-sekuthuné karan Blok Kulon) lan Uni Sovyet (sarta sekuthu-sekuthuné karan Blok Wétan) kang dumadi antarané taun 1947—1991. Persaingan kekaroné dumadi ing manéka warna babagan: koalisi militèr; idéologi, psikologi, lan telik sandhi; militèr, indhustri, lan pangembangan tèknologi; pertahanan; lomba nuklir lan senjata; lan akèh manèh. Sing diwedèni, perang iki bakal kapungkasan kanthi perang nuklir, kang akiré ora dumadi. Istilah "Perang Dingin" dhéwé kawanuhaké ing taun 1947 déning Bernard Baruch lan Walter Lippman saka Amérika Sarékat kanggo nggambaraké gayutan kang dumadi ing antarané kaloro nagara adhikuwasa mau.

Sawisé AS lan Uni Sovyèt sekuton lan kasil ngancuraké Nazi Jerman, kaloro pihak béda pendhapat ngenani priyé cara kang trep kanggo yasa Éropa pascaperang. Sakwéné sapérangan dhékade sabanjuré, saingan antarané kekaroné nyebar metu Éropa lan ngrambah ing saindhenging donya nalika AS yasa "pertahanan" marang kuminisme kanthi mbentuk sapérangan aliansi karo sapérangan nagara, mligi karo nagara ing Éropa Kulon, Timur Tengah, lan Asia Kidul-Wétan.

Sanajan kaloro nagara adhikuwasa iku ora tau perang kanthi langsung, nanging konflik ing antarané kaloroné kanthi ora langsung wis njalari sapérangan perang lokal kaya Perang Koréa, invasi Sovyèt marang Hungaria lan Cekoslovakia lan Perang Vietnam. Asil saka Perang Dingin kalebu (saka sapérangan kaca tingal) kadiktatoran ing Yunani lan Amérika Kidul. Krisis Rudal Kuba uga akibat saka Perang Dingin lan Krisis Timur Tengah uga wis dadi luwih kompleks amarga Perang Dingin. Dampak liyané ya iku kapérangé Jerman dadi rong pérangan ya iku Jerman Kulon lan Jerman Wétan kang dipisahaké déning Tembok Berlin. Nanging ana uga wektu-wektu ing ngendi kategangan lan pasaingan ing antarané kaloroné susut. Perang Dingin wiwit rampung ing taun 1980-an nalika Pamimpin Uni Sovyèt Mikhail Gorbachev ngluncuraké program réformasi, perestroika lan glasnost. Sacara konstan, Uni Sovyèt kelangan kakuwatan lan kakuwasaané marang Éropa Wétan lan pungkasané dibubaraké ing taun 1991.

Sajarah

Latar wingking 
Tekané lan kakuwatané Nazi Jerman meksa wadyabala Sakuthu Kulon lan wadyabala Sovyèt manunggal kanggo ngadhepi. Priye waé, wiwit awal aliansi antarané Uni Sovyèt, nagara kuminis sepisanan ing donya, Amérika Sarékat, nagara kapitalis paling sugih ing donya, lan Britania Raya, karaaan gedhé dhéwé ing donya, diwernani déning silih ora percaya lan tekanan idéologi.

Perang Dingin kapérang ing 5 éra wektu: 
1947–1953 | 1953–1962 | 1962–1979 | 1979–1991 | 1985–1991

Kedadèan kang ana gayutané karo perang dingin 
 Perang Vietnam
 Perang Koréa
 Perang Sovyet-Afganistan
 Perang sipil Kamboja
 Perang sipil Angola
 Perang sipil Yunani
 Krisis Kongo
 Runtuhé Tembok Berlin
 Révolusi Honggari
 Krisis Iran
 Krisis misil Kuba

Sing kalibat Perang Dingin 
 NATO
 Pakta Warsawa
 Gerakan Non-Blok
 Républik Rakyat Tiongkok
 Sakuthu Amérika Sarikat sanjabané NATO
 Sakuthu Uni Sovyet sanjabané Pakta Warsawa

Pirsanana uga 
 Kakaisaran Sovyet

Perang