Lakan

Ti lakan ken kasisigud a naibagbaga iti ranggo iti sakbay ti Espaniol a nobilidas a Filipino iti isla ti Luzon, a ti kayatna a sawen ket "kangatuan nga agturay."  Naisingsingasing daytoy a daytoy a ranggo ket kapada ti Raha, ken dagiti nadumaduma a grupo ti etniko ket nagus-usarda iti maysa a termino wenno iti sabali, wenno agsisinnublat nga inus-usarda dagiti dua a balikas. Idiay Visayas ken Mindanao, daytoy a ranggo ket "datu". Inus-usar pay idi ti "sultan" kadagiti narangrang-ay ken narikut nga Islamisado a prinsipalidad ti Mindanao.

Ita nga aldaw, ti termino ket manmano pay laeng a maus-usar a ti kayatna sawen ket "natakneng a tao", ngem kaaduanen a naampon kadagiti sabali a panagusar. Iti Ar-arte ti Pannakilaban ti Filipino, mangibaga iti Lakan a kas maysa a kapada iti ranggo ti nangisit a barikes. Ken dagiti pay binglayan ti kapintas iti Filipinas ket kinunkunada dagiti nangabaken a kas "Lakambini", ti babai kapada ti Lakan.  Kadagiti kasta a kaso, dagiti naited nga eskorte dagiti makibingbinglay ket makunkunada a kas Lakan.  Iti pay masansan, ti lalaki a nangabak iti pagpinnintasan ket managanan iti Lakan.

Panagusar 
Ti titulo ti Lakan ket mabalin a sabali a mailetra manipud iti nagan ti tao (kas ti "Lakan Dula"), wenno mabalin nga inayon iti maymaysa a nailetra a balikas (kas ti "Lakandula").

Ti Raha ken Lakan. Daytoy ket sagpaminsan a maisupsuppiat a gapu ta dagiti balikas a Raha ken Lakan ket agpada iti kaibuksilanda, dagiti dua ket nasken koma nga agkuyogda a mausar.  isu a, ti popular a reperensia kenni Raha Lakan Dula ket makunkuna a resulta ti panagkamali a ni Lakan Dula ket ti husto a napno a nagan ti historiko nga ari.

Dagiti prominente a Lakan 

Dagiti agus-usar iti titulo ti Lakan kadagiti pakalagipan ti kolonia ti Espania iti pakasaritaan ti Filipinas iti maika-16 ken maika-17 a siglo ket mairaman ni:
Lakandula, kanungpalan a nanaganan iti Don Carlos Lacandola, ti ari ti Tondo, idi nangrugi ti kolonisasion ti Espania iti Is-isla ti Filipinas.
Lakatagkan, ti kalatakan a nagturay iti Pagarian ti Namayan.
Lambusan (Lakan Busan), ti ari iti Mandaue iti panawen ti sakbay ti Espaniol.
Lakan Usman, ti ari ti bangsa Usman.

Iti popular a kultura 
Ti nagan ti Palasio Malakaniang, ti opisial a pagtaengan ti Presidente ti Repubika ti Filipinas, ket tradisional a naigupit iti insasao a may lakan diyan, wenno ti "ayan a pagtaengan ti ari [wenno daulo]".

Kitaen pay 
Maginoo
Datu
Baranggay

Dagiti nagibasaran 

Pakasaritaan ti Filipinas (900–1521)