Pagsasao a Bugan

Ti pagsasao a Bugan, Bogan, Pakan, wenno Bugeng (布甘语, 布干语, or 布赓语) ket ti maysa a pagsasao nga Austroasiatiko. Ti kaadda ti pagsasao a Bugan ketsaan nga ammo iti lubong aginggana iti nabiit. Adda dagiti agarup a 3000 nga agsasao, kaaduan kadagiti purok iti akin-abagatan a Guangnan (广南) ken akin-amianan a Xichou (西畴), Probinsia ti Yunnan , Tsina. Ti Bugan ket ti maysa nga analitiko a pagsasao, ken ti urnos ti balikas ken dagiti katakunaynay a balikas ket addaanda iti importante nga annong iti gramatika.

Pannakaiwarwaras

Li Jinfang (1996) 
Segun kenni Li Jinfang (1996), ti populasion ti agsasao iti Bugan ket naiwarwaras kadagiti pito a purok iti ballasiw ti akin-abagatan a Guangnan (广南) ken akin-amianan a Xichou (西畴), Probinsia ti Yunnan, Tsina. Gapu ta ti pagsasao ti nakaro nga agpapada, daytoy ket saan a nabingbingay kadagiti amia man a dialekto.

Laowalong 老挖龙 (populasion laeng ti Bugan); pagsasao a Bugan: 
Xinwalong 新挖龙 (populasion laeng ti Bugan); pagsasao a Bugan: 
Jiuping 九平 (populasion ti Bugan ken Insik a Han); pagsasao a Bugan: 
Shibeipo 石北坡 (populasion laeng ti Bugan); pagsasao a Bugan: 
Xinzhai 新寨 (populasion ti Bugan ken Insik a Han); pagsasao a Bugan: 
Malong 马龙 (populasion laeng ti Bugan); pagsasao a Bugan: 
Nala 那拉 (populasion ti Bugan ken Insik a Han)

Li Yunbing (2005) 
Segun iti naud-udi a panagsukisok babaen ni Li Yunbing (2005), ti tattao a Bugan, a mangbukel iti dagup dagiti 500+ a sangkabalayan dagiti 2,700+ nga agmaymaysa, ket agtataengda kadagiti sumaganad a lokasion.

Laowalong 老挖龙, Ili ti Nasa 那洒镇; pagsasao a Bugan: 
Xinwalong 新挖龙; pagsasao a Bugan: 
Xiaoping 小坪寨 ; pagsasao a Bugan: 
Nala 那腊; pagsasao a Bugan: 
Jiuping 九坪, Ili ti Zhuanjiao 篆角乡 (Ili ti Chongtian 冲天乡); pagsasao a Bugan: 
Shibeipo 石碑坡; pagsasao a Bugan: 
Manlong 曼龙; pagsasao a Bugan: 

Usaren pay ni Li Yunbing ti termino a Bùgēng (布赓) iti panagsukat iti Bùgān (布甘).

Tattao 
Ti autonimo ti tattao a Bugan ket , bayat a ti kaarruba nga Insika aHan ket tinawtawagan isuda iti Huazu (; literal a "tattao iti sabong") wenno Hualo () gapu kadagitinamarisan a kawesda (Li 1996). Dagitisabali nga autonimo ket   (iti Manlong, Kondado ti Xichou) ken  (iti Nala and Xinwalong idiay Kondado ti Guangnan). Isuda ket saan a mabigbigan a minoridad iti etniko, ken agdamada a naidasig a kas Yi. Dagiti Bugan ket endogamo, ken isu a saanda a mangasawa iti sabali a tao manipud iti sabali a grupo ti etniko (Li 2006).

Ti tattao a Bugan ket rambakanda pay ti Baro a Tawen iti Abril iti lunar a kalendario ti Insik, a sabali daytoy manipud iti Baro a Tawen ti Insik a Han.

Dagiti kadawyan nga apelyido iti Bugan ket mairaman ti Li 李, Wang 王, Guo 郭, Luo 罗, Yan 严, Lu 卢, Pu 普, ken Yi.

Dagiti nota

Dagiti nagibasaran 
Li Jinfang. 1996. "Bugan — A New Mon–Khmer Language of Yunnan Province, China." Mon–Khmer Studies 26:135-160.
Li Jinfang [李锦芳]. 2006. Studies on endangered languages in the Southwest China [西南地区濒危语言调查研究]. Beijing: Minzu University.
Li Yunbing [李云兵]. 2005. A study of Bugeng [Bugan] [布赓语研究]. Beijing: Ethnic Publishing House [民族出版社].

Sasao a Pakaniko
Dagiti pagsasao ti Tsina