Sasao a Bahnariko

Ti sasao a Bahnariko ket ti grupo dagiti agarup a tallopulo a sasao nga Austroasiatiko nga insaao babaen dagiti agarup a 700,000 a tattao idiay Bietnam, Cambodia, ken Laos. Inbagbaga ni Paul Sidwell a ti Austroasiatiko/sasao a Mon–Khmer ket ad-aduda nga agpapada iti leksiko iti Bahnariko ken sasao a Katuiko no as-asidegda iti heograpia, a nawaya uray ania a sanga ti pamilia a mangtagikua kaniada, ngem ti Bahnariko ken ti Katuiko ket awananda iti ania man a pagbibingayan nga inobasion a mangisingasing nga isuda ket mangporma iti sanga ti pamilia ti Austroasiatiko.

Dagiti pagsasao 
Mangisingasing ti internal a dibersidad a ti pamilia ket nagsisinada iti agarup a 3000 ti napalabas. Nailasin ti Amianan a Bahnariko babaen ti pannakaigiddiat iti rehistro iti pagbaetan ti boses nga umanges ken modal.

Ti Lamam ket ti nagan ti sangkaputotan ti kaarruba a Tampuon ken Kaco’.

Tentatibo nga indasig ni Sidwell (2009) ti sasao a Bahnariko kadagiti uppat a sanga, a ti Cua (Kor) ket nawaya a naidasig a kas Daya a Bahnariko.

Dagiti saan a naidasig a sasao a Bahnariko ti Cambodia ket mairaman ti Mel, Khaonh, Ra’ong, ken Thmon.

Bahnariko
Laud a Bahnariko
Jru' (Laven), Juk, Su'
Nyaheun
Oi, The, Sok, Sapuan, Cheng
Brao, Laveh, Krung, Kravet
Tengnga a Bahnariko
Taliang (Kasseng)
Alak
Tengnga nga Abagatan
Tampuon
Bahnar
Abagatan a Bahnariko
Chrau
Sre
Stieng
Mnong
Amianan a Bahnariko
Halang, Kayong
Jeh
Kotau
Tadrah, Modrah
Sedang
Hrê
Monom (Bonam)
Rengao
Kaco’, Ramam
Daya a Bahnariko
Cua (Kor)

Amianan a Bahnariko 
Buklen ti Amianan a Bahnariko ti lugar ti dialekto a naisasao iti amianan ti sasao a Chamiko. Addaan ti Sedang ken Hre kadagiti kaaduan nga agsasao, iti tunggal maysa ket addaan iti agarup a 100,000.

Dagiti sabali pay a sasao nga Akin-amianan a Bahnariko a saan unay a nasayaat a maidasig ket ti Duan ken Katua.

Laud a Bahnariko 
Ti Laud a Bahnariko ket ti lugar ti dialekto iti laud ti Amianna a Bahnariko, Saan met a kas dagiti sasao a Bahnariko iti daya, ti sasao a Laud a Bahnariko ket adda iti baba ti Khmer imbes nga iti impluensia ti Chamiko, ken babaen pay ti sasao a Katuiko a kas parte ti sprachbund a Katuiko-Laud a Bahnariko (Sidwell 2003).
Laud a Bahnariko
Brao–Kavet: Lave (Brao), Kru'ng, Kravet
Laven, Sou [nagsina?]
Nyaheun
Oi–The: Jeng; Oy, Sok, Sapuan, The

Insingasing ni Sidwell (2003) ti sumaganad a pannakaigrupo ti Laud a Bahnariko, nga umuna nga agsanga iti Lavi, Jru'/Laven, Su', ken Juk a kas mangporma iti sanga a maikadua a nangsanga, ken ti nabati iti kaunegan ti grupo a bugas. Iti tunggal maysa ti Jru' ken Brao ket addaan kadagiti sangapulo a rinibo nga agsasao, bayat a dagiti sabali a pagsasao ket addaanda iti saan nga ad-adu ngem 1,000 nga agsasao iti tunggal maysa.

Laud a Bahnariko
Lavi
(sanga)
Jru'/Laven, Su', Juk
(sanga)
Nyaheun
Sapuan
Oi/Sok/Cheng
Laveh/Brao

Tengnga a Bahnariko 
Ti Tengnga a Bahnariko ket ti pamilia ti pagsasao a biningbingay babaen ti sasao a Chamiko, Ti Bahnar, Mnong, ken Sre (Koho) ket addaanda kadagiti 100,000 nga agsasao iti tunggal maysa.
Tengnga a Bahnariko
Alak
Cua
Taliang (Kassang)
Tengnga nga Abagatan: iti abagatan a laud ti Chamiko:
Tampuon
Bahnar
Abagatan a Bahnariko
Stieng–Chrau: Chrau, Stieng (Bulo, Budeh)
Sre–Mnong: Koho, Mnong

Ti Kassang ket pagsasao a Bahnariko(Sidwell 2003), ngem ti Ethnologue ket ilistana a kas Katuiko.

Inted ni Sidwell (2002, naibaga iti Sidwell 2003) ti sumaganad a pannakaidasig ti sasao a Tengnga a Bahnariko. Laglagipen a ni Sidwell (2009) ket kamaudianna nga indasig ti Cua a kas maysa a nawaya a sanga, a mainaganan a kas Daya a Bahnariko.

Tengnga a Bahnariko
Amianan a Tengnga
Alak (Halak)
Laud a Tengnga
Kasseng/Taliang
Yaeh
Daya a Tengnga
Cua
Abagatan a Tengnga
Tampuon
Bahnar
Abagatan a Bahnariko
Chrau
Koho
Ma'
Stieng
Mnong

Dagiti nota

Adu pay a mabasbasa 
Cheeseman, Nathaniel; Herington, Jennifer; Sidwell, Paul (2013). Bahnaric Bahnaric linguistic bibliography with selected annotations. Mon-Khmer Studies vol. 42 Mahidol University and SIL International.
Sidwell, Paul (2003). A Handbook of comparative Bahnaric, Vol. 1 : West Bahnaric. Pacific Linguistics, 551. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
Jacq, P., & Sidewell, P. (2000). A comparative West Bahnaric dictionary. Languages of the world, 21. München: LINCOM Europa. 
 Sidwell, Paul. (2002). Genetic Classification of the Bahnaric Languages: a comprehensive review. Mon-Khmer Studies, Vol. 32. Mahidol University, Thailand.
Sidwell, Paul (2000). Proto South Bahnaric: a reconstruction of a Mon–Khmer language of Indo-China. Pacific Linguistics, 501. Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. 
Smith, K. D. (1972). A phonological reconstruction of Proto-North-Bahnaric. Language data: Asian-Pacific series, no. 2. Santa Ana, Calif: Summer Institute of Linguistics.

Dagiti akinruar a silpo 
SEALang SALA – probisional a pannakaidasig ti Mon–Khmer
Sasao a Bahnariko (2003) 
http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-6711-8@view Sasao a Bahnariko ti Dihital nga Arkibo ti RWAAI

 
Dagiti pagsasao ti Cambodia
Dagiti pagsasao ti Laos
Dagiti pagsasao ti Bietnam