Onocleaceae

Ti Onocleaceae ket ti bassit a pamilia dagiti naindagaan a pako iti urnos ti Polypodiales.  Ti pamilia ket mabalin nga aglaon manipud iti maysa aginggana kadagiti uppat a henero dagiti onocleoids, a mangbukel kadagiti lima a sebbangan a kaaduan kadagiti amianan a temperado a klima.  Dagiti uppat a henero: ti Matteuccia, Onoclea, Onocleopsis, ken ti Pentarhizidium ket mabalin a mairaman iti bugbugtong a henero ti Onoclea.

Deskripsion 
Dagiti kameng ti pamilia ket addaan kadagiti sumaganad a pakailasinan, mailasin babaen kadagiti napigsa a dimorpiko a saringit, a dagiti maitlogan a saringit manipud kadgiti di maitlogan a saringit. Dagiti risoma ket atiddog aginggana iti ababa a dumalapdap aginggana iti agpangato, ken sagpaminsan a stoloniferous (Matteuccia ken Onocleopsis). Dagiti bulong ket napigsa a dimorpiko ken ti pesiolo ket addaan kadagiti dua a baskular a reppet a maikaysa nga adayo iti bagi iti maysa a sukog kalasugan. Dagiti bulong ket pinnatifid wenno pinnado-pinnatifid. Awanan kadagiti urat wenno anastomosis, nga awanan kadagiti nairaman a babassit nga urat. Dagiti espora ket sukog bekkel, marakayumanggi aginggana iti berde. Dagiti sorus ket naabbonganda (sagpaminsan a nailet) babaen dagiti repleksado a naingpis a tuon dagiti para-igid, ken dagiti pay nakulanit, masansan nga umawan nga agpayso nga indusia.

Taksonomia 
Iti dati, dagiti dua a sebbangan iti henero ti Pentarhizidium ket naikeddengda idi a kameng ti Matteuccia, ngem ti henetiko a panagusig ket nangikeddeng a mangbukelda iti basalo a kabsat a klado iti amin a nabati a pamilia. Daytoy a pamilia ket naikeddengen babaen ti henetiko a panagusig nga asideg a maikuyog iti Blechnaceae, iti kaunegan dagiti klado dagiti pamilia a sagpaminsan nga ammo a kas ti Blechnales (a mangiraman kadagiti athyrioid a pako ken dagiti pay asplenioid a pako) (nupay kasta daytoy a klado ket masansan a matrato a kas parte ti urnos ti Polypodiales). Ti Matteuccia struthiopteris ket dati a naidasig babaen ti Dryopteridaceae, ken agdama pay laeng babaen ti USDA.

Dagiti pilohenetiko a pannakikabagian 
Ti sumaganad a kladograma para iti sub-urnos ti Aspleniineae (kas eupolypods II), a naibatay iti Lehtonen (2011), and Rothfels & al. (2012), ket mangipakita iti maysa a mabalin a pilohenetiko a pannakikabagian a pagbaetan ti Onocleaceae ken dagiti sabali a pamilia ti klado.

Dagiti sebbangan 
Dagiti uppat a henero, nga agraman iti dagup dagiti lima a sebbangan, ket isu dagiti maawat.

 Matteuccia
 Matteuccia struthiopteris (abestrus a pako) – adu a pannakaiwarwaras a mairaman iti Amianan nga Amerika, Europa, ken Asia
 Onoclea
 Onoclea sensibilis (sensitibo a pako) – Amianan nga Amerika ken akindaya nga Asia, a dagiti populasion ti Amerika ken Asia ket mabigbigan a kas dagiti naisangayan a kita
 Onocleopsis
 Onocleopsis hintonii – mabirukan iti maysa a maigawidan a sakup kadagiti nabasa a ginget ti bantay iti akin-abagatan a Mehiko ken Guatemala; adda met dagiti botaniko (a naipangpangruna ni Masahiro Kato) a mangikeddeng daytoy a sebbangan ti Matteuccia
 Pentarhizidium
 Pentarhizidium orientale – akindaya nga Asia aginggana iti ad-adayo ngem abagatan a kas ti Himalaya
 Pentarhizidium intermedium – Tsina aginggana iti India

Ti maysa a molekular a pilohenetiko a panagusig idi 2011 ket mangisingasing a dagiti uppat a henero ti Onocleacae ket asidegda unay nga agkakabagian ken mabalinda a mairaman babaen ti bugbugtong a henero ti Onoclea. Ti maysa a mabalin a piloheniko a pannakikabagian a pagbaetan dagiti sebbangan ti Onocleaceae (saan a signipikante dagiti linia dagiti kaatiddog) ket maipakita dita baba. Ti panangidasig ti Pteridophyte Phylogeny Group idi 2016 (PPG I) ket mangitalinaay dagiti uppat a henero.

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 

 
Polypodiales