Dagiti rehion ti Filipinas

Idiay Filipinas, dagiti rehion (), (ISO 3166-2:PH) ket dagiti administratibo a pannakabingbingay a ti nangruna a serbina ket ti mangurnos dagiti probinsia () ti pagilian para iti panagipalaka ti administrasion. Iti agdama, ti purpuro a republika ti Filipinas ket nabingbingay kadagiti 17 a rehion (16 nga administratibo ken 1 nga autonomo). Kaaduan kadagiti opisina ti nailian a gobierno ket mangitedda kadagiti serbisio babaen kadagiti rehional a sangada imbes a ti kadda kadagiti dagus nga opisina ti probinsia. Dagitoy a rehional nga opsina ket kadawyanda (ngem saan a kankanayon) nga adda iti siudad a naidesignado a kas rehional a sentro.

Dagiti rehion ket agtagikuada met iti sabali a lokal a gobierno, malaksid iti Agwaywayas a Rehion ti Bangsamoro iti Muslim a Mindanao, nga addaan iti maysa a nabutosan a rehional nga asemblia ken gobernador. Ti Rehion Administratibo ti Kordiliera ket kasisigud idi a naikeddeng nga agwaywayas (Agwaywayas a Rehion ti Kordiliera), ngem gapu kadagiti napaay a plebisito,  ti kasasaadna a tentatibo nga administratibo a rehion ket awan inggana a naipapaut.

Pakasaritaan 
Immuna a rimsua dagiti rehion idi Septiembre 24, 1972, idi dagiti probinsia ti Filipinas ket naurnosda kadagiti sangapulo ket maysa a rehion babaen ti Presidential Decree № 1 a kas parte ti Integrated Reorganization Plan ni Presidente Ferdinand Marcos.

Manipud iti daytan apanawen, napartuaten dagiti sabali a rehion ken adda met dagiti dadduma a probinsia a naiyakar manipud iti maysa a rehion iti sabali.

 Hunio 22, 1973: naiyakar idi ti Pangasinan manipud iti Rehion III iti Rehion I.
 Hulio 7, 1975: napartuat ti Rehion XII ken adda bassit a panagurnos manen kadagiti rehion ti Mindanao.
 Hulio 25, 1975: nairangarang a kas dagiti Agwaywayas a Rehion ti Rehion IX ken XII iti Akinlaud ken Tengnga a Mindanao.
 Agosto 21, 1975: nabingbingay ti Rehion IX iti Sub-Rehion IX-A ken Sub-Rehion IX-B. Bassit a panagurnos manen kadagiti dadduma a rehion ti Mindanao.
 Nobiembre 7, 1975: napartuat ti Metropolitano a Manila.
 Hunio 2, 1978: nairangarang ti Metropolitano a Manila a kas ti Nailian a Kapitolio a Rehion.
 Hulio 15, 1987: napartuat ti Rehion Administratibo ti Kordiliera.
 Agosto 1, 1989: napartuat ti Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao (ARMM). naipasubli ti Rehion XII iti maysa nga administratibo a rehion.
 Oktubre 23, 1989: Immuna a pannakapartuat iti Agwaywayas a Rehion ti Kordiliera. Napaay ti ratipikasion babaen dagiti agtataeng iti maysa a plebisito.
 Oktubre 12, 1990: Bilin Ehekutibo 429 babaen ni Presidente Corazon Aquino tapno maurnos manen dagiti rehion ti Mindanao ngem saan a napasamak ti panagurnos manen (gapu ti kaawan ti magastos ti gobierno).
 Pebrero 23, 1995: napartuat ti Rehion XIII (napartuat ti Caraga) ken tibassit a panagurnos manen kadagiti dadduma a rehion ti Mindanao. Naiyakar ti Sultan Kudarat iti Rehion XI.
 1997: Bassit a panagurnos manen kadagiti dadduma a rehion ti Mindanao.
 Disiembre 22, 1997: Maikadua a pannakapartuat iti Agwaywayas a Rehion ti Kordiliera. Napaay ti ratipikasion babaen dagiti agtataeng iti maysa a plebisito.
 Disiembre 18, 1998: naisubli ti Sultan Kudarat iti Rehion XII.
 Marso 31, 2001: naipadakkel ti ARMM.
 Septiembre 19, 2001: kaaduan kadagiti rehion ti Mindanao ket naurnosda manen ken adda metdagiti nanaganan manen.
 Mayo 17, 2002: napartuat ti Rehion IV-A (Calabarzon) ken Rehion IV-B (Mimaropa) manipud iti dati a Rehion IV (Akin-abagatan a Tagalog). Naiyakar ti Aurora iti Rehion III.
 Mayo 23, 2005: naiyakar ti Palawan manipud iti Rehion IV-B iti Rehion VI; nanaganan manen ti Mimaropa iti Mimaro.
 Agosto 19, 2005: Naiyakar ti Palawan iti Rehion VI gapu ta temporario a saan a maus-usar wenno nasuspende.
 Mayo 29, 2015: napartuat ti Rehion ti Isla ti Negros (NIR). Ti Negros Occidental ken Bacolod manipud iti Rehion VI ken Negros Oriental manipud iti Rehion VII ket naiyakarda tapno mapartuat ti baro a rehion.
 Hulio 17, 2016: Inpatakder ti Tignay ti Republika Blng. 10879 ti Rehion ti Akin-abagatan a Tagalog (Rehion ti MIMAROPA) manipud iti dati a Rehion IV-B (nanginagan laeng manenn daytoy ken ti saan a panangituloy ti panangikeddeng ti "Rehion IV-B" gapu ta awan met dagiti panagbaliw kadagiti pagbeddengan).
 Agosto 9, 2017: pinirmaan ni Presidente Rodrigo Duterte ti  Bilin Ehekutibo Blng. 38 a mangwaswas ti Rehion ti Isla ti Negros.

Listaan dagiti rehion

Dagiti administratibo a rehion 

Manipud idi Agosto 2017, ti Filipinas ket buklen dagiti 17 nga administratibo a rehion, ken maysa kadagitoy ket autonomo. Dagitoy a rehion ket naurnosda babaen ti heograpia kadagiti tallo a grupo ti isla ti Luzon, Visayas ken Mindanao.

Dagiti nagan ti rehion ti CALABARZON, MIMAROPA, ken SOCCSKSARGEN ket dagiti akronimo a mangibagbaga kadagiti komponente a probinsiada ken dagiti siudad; ken naipadakkel dagiti letra kadagiti opisial a dokumento ti gobierno.

 Dagiti komponente a yunit ti lokal a gobierno: ti datos ti batong ket limitado kadagiti nangruna nga LGU, a maitunos kadagiti mangbukel a probinsia, dagiti urbano unay a siudad ken dagiti nawaya a komponente a siudad, ken dagiti pay nawaya nga ili ti Pateros. Amin dagiti nagan ti siudad, malaksid kadagiti adda iti Nailian a Kapitolio a Rehion, ket nakairigda.
 Lokasion: ti batong ti  mapa ti lokasion ket mabalin a maurnos manipud iti Amianan-aginggana iti-Abagatan, Laud-aginggana iti-Daya.

Dagiti rehion ti ukoman 
No maikeddeng iti ukoman, naipangpangruna iti umuna ken maikadua nga agpang dagiti korte, ti pagilian ket nabingbingay kadagiti rehion ti ukoman a kas inted babaen ti Batas Pambansa Bilang 129.  Ti sakup dagitoy a rehion ti ukoman ket kadawyanda a maitunos kadagiti administrtibo a rehion iti Ehekutibo a sanga ti gobierno.

Dagiti naisingasing a rehion 
 Bangsamoro (naisingasing a kas mangsukat iti ARMM. Mangiraman kadagiti lugar iti ruar ti agdama nga ARMM.)
 Cordillera Autonomous Region (naisingasing a pagbaliwen ti Rehion Administrtibo ti Kordiliera iti agwaywayas a rehion.)

Dagiti awanen a rehion 
Ti sumaganad ket dagiti awanen a rehion, nailistada nga agraman kadagiti agdama a kasasaadda:
 Akin-abagatan a Tagalog (Rehion IV, nabingbingay itan iti CALABARZON ken MIMAROPA)
 Akinlaud a Mindanao (ninaganan manen a kas Peninsula ti Zamboanga, naidesgnado pay laeng a kas Rehion IX)
 Tengnga a Mindanao (kaaduan itan a kas SOCCSKSARGEN, naidesgnado pay laeng a kas Rehion XII)
 Akin-abagatan a Mindanao (ninaganan manen a kas Davao Region, naidesgnado pay laeng a kas Rehion XI)
 Rehion ti Isla ti Negros (nawaswas; naisubli ti Negros Occidental iti Laud a Visayas ken ti Negros Oriental iti Tengnga a Visayas)

Kitaen pay 
 ISO 3166-2:PH

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 

 National Statistical Coordination Board 
 National Statistics Office 

Dagiti rehion ti Filipinas
Dagiti simang ti Filipinas
Dagiti simang ti pagilian ti Asia