Sasao a Celebiko

Ti sasao a Celebiko ket dagiti naisingasing ngem saan a nasayaat a nasuportaran a grupo ti sasao a Malayo-Polinesio a naisasao idiay isla ti Sulawesi, daytoy ket dati a nailetra a kas Celebes. Daytoyton ti kadakkelan a pamilia dagiti pagsasao iti dayta nga isla.

Dagiti pagsasao 
Indasig ni David Mead (2003a:125) ti sasao a  Celebiko a kas dagiti sumaganad.
Kaili–Pamona
Tomini–Tolitoli
Wotu–Wolio
 Akindaya
Saluan–Banggai
Akin-abagatan a daya
Bungku–Tolaki
Muna–Buton

Akinruar a pannakaikabagian 
Ti Sulawesi ket addaan kadagiti nadumaduma nga agsmang dagiti pagsasao. Dagiti pamilia ti amianan—Gorontalo, Sangiriko, ken sasao a Minahasan—ket addaan iti sistema ti pannakailinia nga Austronesio ti sintaksis a kadawyan kadagiti pagsasao ti Filipinas ken Borneo, ken nakonstrukto manen para iti proto-Malayo-Polinesio.

Dagiti pagsasao ti tengnga ken abagatan ti isla ket napukawdan daytoy a sistema. Inbagbagada Wouk ken Ross (2002) manipud iti daytoy a ti Sulawesi ket isu idi ti tengnga ti pannakaiwarwaras para iti grupo dagiti pagsasao a makibinningay iti daytoy a pannakapukaw, a tinawtawaganda iti Nuklear a Malayo-Polinesio. Binaybay-anda ti Gorontalo, Sangiriko, ken Minahasan iti ruar ti Nuklear a Malayo-Polinesioda, ken dagiti sabalia nadumaduma a pamilia ti Sulawesi a kas dagiti nangruna a sanga ti Nuklear a Malayo-Polinesio. Da Adelaar ken Himmelmann (2005) ad-aduda pay a mapmapan ken idasigda ti Gorontalo, Sangiriko, ken Minahasan a kas sasao a Filipino, a ti Gorontalo iti sanga ti "Kalatakan a Tengnga a Filipino" a maikuyog ti Tagalog.

Pangbalbaliw iti uni 
Inlista ni David Mead (2003a:125) dagiti sumaganad a panagbalbaliw ti uni para iti Celebiko ken dagiti sugrupona.

1. Proto-Malayo-Polinesio iti Proto-Celebiko
 *C1C2 > *C2 (C1 not nasal)
 *h > Ø
 *d > *r
 *ay, *-ey > *e
 *-aw, *-ew > *o
 *j > *y, Ø

2. Proto-Celebiko iti Proto-Akindaya a Celebiko
 *e (schwa) > *o
 *-iq > *eq
antepenultimato *a < *o

3. Proto-Akindaya a Celebiko iti Proto-Saluan–Banggai
 *-awa- > *oa
 *-b, *-g > *p, *k
 *q > *ʔ

4. Proto-Akindaya a Celebiko iti Proto-Akin-abagatan a daya a Celebiko
 *-w- > Ø
 *s > *s, *h
 *Z > *s
 *ñ > n
 *b > *b, *w

5. Proto-Akin-abagatan a daya a Celebiko iti Proto-Bungku–Tolaki
 *q > *ʔ
 *w- > *h
 *ʀ > Ø immuna ken mairaman iti *i

6. Proto-Akin-abagatan a daya a Celebiko iti Proto-Muna–Buton
 *w > Ø
pagtungpalan a pannakapukaw ti konsonante (?)

Dagiti nota

Dagiti nagibasaran 
K. Alexander Adelaar and Nikolaus Himmelmann, The Austronesian languages of Asia and Madagascar. Routledge, 2005.
Mead, David. 2003a. "Evidence for a Celebic supergroup." In Issues in Austronesian historical phonology, John Lynch (ed.). pages 115-141. Pacific Linguistics 550. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
Mead, David. 2003b. "The Saluan-Banggai micro group of eastern Sulawesi." In Issues in Austronesian historical phonology, John Lynch (ed.). pages 65–86. Pacific Linguistics 550. Canberra: Pacific Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
Fay Wouk and Malcolm Ross (ed.), The history and typology of western Austronesian voice systems. Australian National University, 2002.