Prepektura ti Gifu

Ti  ket maysa a prepektura a mabirukan idiay rehion ti Chūbu iti tengnga ti Hapon. Ti kapitoliona ket ti siudad ti Gifu.

Mabirukan idiay tennga ti Hapon, ti Prepektura ti Gifu ket napauten a nagpapel iti maysa a nangruna a parte kas pagsasabtan iti Hapon, mangisilpo daytoy ti daya iti laud babaen dagiti dalan a kas ti Nakasendō. Idi las-ud ti paset ti panawen ti Sengoku, adu a tattao ti mangibagbaga iti Gifu babaen ti panagkuna iti, "tenglen ti Gifu ken matengngelmo ti Hapon."

Pakasaritaan 
Ti kalawa ti daga a mangbukel ti moderno nga aldaw a Gifu ket nagbalin a parte ti Korte Yamato idi agarup ti tengnga ti maikapat a siglo. Gapu ta adda daytoy iti tengnga ti isla ti Honshū, daytoy ket lugar idin dagiti adu a mangipatingga a gubat iti amin a paset ti pakasaritaan ti Hapon, ti nangruna a kaduogan ket ti Gubat ti Jinshin idi 672, ken daytoy ti nakaiturongan ti pannakabangon ti panagbalin ni Emperador Temmu a kas ti maika-40 nga emperador ti Hapon.

Ti lugar ti ti Prepektura ti Gifu ket buklen dagiti daan a probinsia ti Hida ken Mino, ken dagiti pay babbabassit a parte ti Echizen ken Shinano.  Ti nagan ti prepektura ket naala manipud iti kapitoliona a siudad ti Gifu, a ninaganan met idi babaen ni Oda Nobunaga idi las-ud iti kampaniana a mangitipon iti amin a Hapon idi 1567. Ti umuna  anausar a karakter ket nagtaud manipud iti Qishan (岐山), ti naisalaysayan a bantay manipud idi iti kaaduan a nakaikaykaysaan ti Tsina, ken ti met maikadua a karakter ket nagtaud manipud iti Qufu (曲阜), ti nakaiyanakan a lugar ni Confucius. Pinili ni Nobunaga dagita a karakter gapu ta kinayatna a maikaykaysa amin iti Hapon ket kinayatna nga isu ket maimatangan a nalatak nga isip.

Iti pakasaritaan, ti prepektura ket nagserbi a kas sentro iti panagparnuay ti espada iti amin a Hapon, a ni Seki idi ti ammo a kalaingan a nagar-aramid kadagiti espada iti Hapon. Iti agdama, ti pigsana ket iti moda (kangrunaan idiar siudad ti Gifu) ken inhenniero iti aerospace (Kakamigahara).

Idi Oktubre 28, 1891, ti agdama nga aldaw a siudad ti Motosu ket isu idi ti episentro para iti gingined Mino-Owari, ti maikadua a kapigsaan a gingined a napasamak idiay Hapon.

Heograpia 
Maysa daytoy kadagiti bassit a napalikmutan ti daga a prepektura ti Hapon, ti Gifu ket makibinningay kadagiti pagbeddengan kadagiti pito a prepektura: Aichi, Fukui, Ishikawa, Mie, Nagano, Shiga ken Toyama. Dagiti kodigo ti koreo ti Hapon ket mangrugida amin kadagiti tallo a numero, manipud iti 001 aginggana iti 999. Ti paset ti Gifu ket addaa iti pasakbay iti 500, ken mangipaltiing daytoy iti lokasionna iti tengnga ti Hapon.
Ti sentro ti populasion ti Hapon ket agdama a mabirukan idiay Siudad ti Seki, Prepektura ti Gifu. Ti sentro ti populasion ket ti naipagpagarup a punto a ti pagilian ket perpekto a nabalanse a ti tunggal a maysa a tao ket adada iti agpapada a katayagt. Ti lugar ket nakarkulo idi babaen ti panagusar ti senso idi 2005.

Dagiti rehion 
Ti Gifu ket addaan kadagiti lima a saan nga opisial a rehion, ken mangpubos agtitinnulong dagiti lokal a munisipalidad a mangiragpat ti kaarrubayan a lugar. Dagiti lima a rehion ket ti Seinō, Gifu, Chūnō, Tōnō ken ti Hida. Dagiti pagbeddengan dagiti rehion ket saanda unay a nasayaat a naipalawag, ngem kadaywanda a namarkaan kadagiti nagruna a siudad.

Topograpia 
Ti akin-amianan a rehion ti Hida ket kaaduanna dagiti natayag a bantay, a mairaman dagiti paset ti Alpes ti Hapon.  Ti akin-abagatan a rehion ti Mino ket kaaduan a parte ti nalames a Tanap Nōbi, ti nalawa a lugar ti tantanap iti nalames a daga. Kaaduan iti populasion ti prepektura ket agtataengda iti akin-abagatan a parte ti prepektura, idiay asideg ti naidesgnado a siudad ti Nagoya.

Ti kabambantayan a rehion ti Hida ket aglaon iti Banbantay Hida, a naibagbaga met a kas ti "Akin-amianan nga Alpes," ken ti Banbantay Kiso, nga mmo met a kas ti "Tengnga nga Alpes" idiay Hapon. Ti Banbantay Ryōhaku ket adda met idiay rehion ti Hida. Dagiti dadduma a nangruna a kabambantayan ket mairaman ti Banbantay Ibuki ken ti Banbantay Yōrō.

Kaaduan ti rehion ti Mino ket buklen dagiti aluvial a tanap iti Tallo a Karkarayan Kiso, nga isu dagitoy ti Karayan Ibi, Karayan Kisor ken Karayan Nagara. Dagiti taudan dagiti amin a tallo a karayan ket idiay Prepektura ti Nagano ken kanungpalanda nga agayus iti uneg dagiti Prepektura ti Aichi ken Mie sakbay nga agayus idiay Luek Ise. Dagiti dadduma pay a nangruna a karayan ti prepektura ket mairaman dagiti karayan ti Jinzū, Takahara, Shō, Shōnai, Yahagi ken Itoshiro.

Klima 
Ti klima ti Gifu ket agdumaduma manipud iti klima ti nadam-eg a subtropikal iti abagatan, ken kanungpalan a mapan iti klima ti nadam-eg a kontinental iti amianan.

Gapu ta ti rehion ti Mino ket napalikmutan kadagiti baba a bantay, ti temperatura ket agbaliwbaliw iti amin a paset ti tawen, manipud kadagiti napudot akalgaw aginggana kadagiti nalamiss a panaglalam-ek. Kas pagarigan, ti akindaya a siudad ti Tajimi, ket masansan a mangirehistro kadagiti kapudotan a temperatura idiay Hapon iti tinawen ken naikeddeng nga isu ti kapudotan a siudad iti uneg ti Honshū ken addaan daytoy iti pagtengngaan a kapudot iti aldaw iti 34.1 °C iti las-ud ti tengnga ti kalgaw. Idi Agosto 16, 2007, ti Tajimi ket nakairehistro iti rekord ti kapudotannga aldaw iti pakasaritaan ti Hapon iti—40.9 gradgrado Celsius. Napudpudot dagiti kalgaw, ken ti napalikmutan ti daga a lugar ket agbalin nga isla ti pudot, ken ti temperatura ket ngumatngato no napudot, no agpul-oy dagiti namaga nga angin ti fohen kadagiti tuktok ti Banbantay Ibuki manipud iti rehion ti Kansai. Ti rehion ti Hida, iti nagatngato nga elebasionna ken iti agpaamianan a latitud, ket nalamlamiis ngem ti rehion ti Mino, ngem sagpaminsan met nga adda dagiti napudot unay nga aldaw. Ti rehion ti Hida ket nadaydayeg kadagiti nakaro a panaglalam-ek, a maikaiyeg kadagiti nakaro a panagniebe, a naipangpangruna kadagiti akin-amiana a lugar. Ti Shōkawa-chō, parset ti siudad ti Takayama, ket adda iti kabambantayan, ken ti lokasionna ket nakaiturongan iti pannakakuna iti klamiisan a natagitaon a lugar iti Honshū.

Dagiti munisipalidad 

Amin dagiti siudad, dagiti ili, dagiti purok ken dagiti distrito ti Prepektura ti Gifu ket nailista dita baba.

Dagiti siudad 
Adda dagiti duapulo ket maysa a siudad a mabirukan idiay Prepektura ti Gifu:

Ena
Gero
Gifu (kapitolio)
Gujō
Hashima

Hida
Kakamigahara
Kani
Kaizu

Mino
Minokamo
Mizuho
Mizunami

Motosu
Nakatsugawa
Ōgaki
Seki

Tajimi
Takayama
Toki
Yamagata

Dagiti ili ken dagiti purok 
Dagitoy dagiti ili ken dagiti purok iti tunggal maysa a distrito:

Distrito ti Anpachi
Anpachi
Gōdo
Wanouchi
Distrito ti Fuwa
Sekigahara
Tarui

Distrito ti Hashima
Ginan
Kasamatsu
Distrito ti Ibi
Ibigawa
Ikeda
Ōno

Distrito ti Kamo
Hichisō
Higashishirakawa
Kawabe
Sakahogi
Shirakawa
Tomika
Yaotsu

Distrito ti Kani
Mitake
Distrito ti Motosu
Kitagata
Ōno
Shirakawa
Distrito ti Yōrō
Yōrō

Dagiti nagibasaran 

 Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth (2005).  Japan Encyclopedia. Cambridge, Mass.: Harvard University Press. ; . .

Dagiti akinruar a silpo 

 
Tarabay iti panagbanniaga idiay Gifu

 
Rehion ti Chūbu
Gifu