Sasao a Khmuiko

Ti sasao a Khmuiko ket ti sanga ti sasao nga Austroasiatiko a kaaduan a naisasao idiay akin-amianan a Laos, ken idiay pay kaarruba nga akin-amianan a Bietnam ken ti akin-abagatan a  Yunnan, Tsina. Ti Khmu ket ti kaikaisuna a pagsasao iti grupo nga addaan kadagiti adu a mangisasao.

Homeland 
Insingasing ni Paul Sidwell (2015) a ti Khmuiko Urheimat (homeland) idi ket itan ti Probinsia ti Oudomxay, akin-amianan a Laos.

Dagiti pagsasao 
Ti sasao a Khmuiko ket dagiti sumaganad:
Bit, Mlabri (Yumbri), Khang (Mang U’), Phong (Kniang, Tay Phong), Puoc (Puok, Pou Hok, Khsing-Mul), Khmu’, Khuen, O’du, Lua’ (Pray), Mal (Thin), Phray (Pray), Phai (Pray, Theen, Kha Sam Liam)

Adda met dagiti saan a pagtutunosan no ti Bit ket Khmuiko wenno Palaungiko; namatmati ni Svantesson a daytoy ket Palaungiko, ken daytoy ket sagpaminsan a naikabkabil iti Mangiko, ngem kaaduan kadagiti panangidasig ditoy ket alaenda a kas Khmuiko. Iti pay maipada, ti Phuoc (Xinh Mul) ken Khang ket sagpaminsanda pay a maidasig a kas Mangko.

Ti kaudian a pannakaduktal ti pagsasao a Bumang ket mabalin pay a pagsasao a Khmuiko wenno Palaungiko. Inkeddeng ni Jerold A. Edmondson a daytoy ket kaasitgan a kabagian ti pagsasao a Khang. Ti pay, Quang Lam ket saan a nasayaat a napasingkedan a pagsasao idiay Bietnam a mabalin nga asideg a kabagian ti Khang wenno Bit.

Pannakaidasig 
Dagiti panagkakabagian dagitoy a pagsasao ket di nalawag. Idasig isuda ti Ethnologue 19 a kas dagiti sumaganad:

Khmuiko
Khao: Khao, Bit
Mlabri: Mlabri
Xinh Mul: Khang, Phong-Kniang, Puoc
Mal–Khmu’
Khmu’, Khuen, O’du
Mal–Phrai: Lua’, Mal, Prai, 

Ti maysa a probisional a pannakaidasig iti SEALang ket ibatina ti Mal–Phrai, ngem ikapetna ti Khao iti Khang imbes nga iti Bit, tratuenna ti Khuen a kas dialekto ti Khmu':

Khmuiko
Bit
Khao–Khang: Khao, Khang
Mlabri
Phong
Puoc
Khmu’
O’du
Mal–Phrai: Lua’, Mal, Phray, Phai

Diffloth & Proschan (1989) 
Ti Chazée (1999), nga agdakdakmat iti Diffloth & Proschan (1989), ket addaan iti sumaganad:

Khmuiko
(Khang?)
Khmu
Phray–Pram
Mlabri
Phay/Mal/T'in
(Sanga)
Ksing Moul (Ksongmul)
Pramiko
Tai Hat (Iduh)
Tai Then
Phong Laan, Phong Phène, Phong Tapouang
Kaniang, Phong Piat, (Phong Saloey)

Peiros (2004) 
Ti Ilia Peiros (Peiros 2004:39) ket addaan iti sumaganad:

Khmuiko
(Sanga)
Khang
Bit
(Sanga)
Mlabri–Pray
Mlabri
Pray
(Sanga)
Kmu
(Sanga)
Kxinh Mul
Ksinmul
(Sanga)
Phong
Iduh

Sidwell (2014) 
Naibatay kadagiti panagrang-ay iti Proto-Khmuiko nga *aː₁, idasig ni Paul Sidwell (2014) ti sasao a Khmuiko a kas dagiti sumaganad.

Khmuiko
Khmu
Mlabri-Pram
Mlabri
Phay-Pram
Phay/Mal/T'in
Khsing Mul
Pramiko
Tai Hat
Phong Laan, Phong Phène, Phong Tapouang
Kaniang, Phong Piat, (Phong Saloey)
Tai Then

Dagiti panagrang-ay ti Proto-Khmuiko nga *aː₁ segun kenni Sidwell (2014) ket:
Proto-Khmuiko: *aː₁
Khmu: *aː
Proto-Mlabri-Pram: *ɛː
Proto-Pray-Pram: *iə
Proto-Pramiko nga *iː

Kitaen pay 
Pagsasao a Khmu
Tattao a Khmu

Dagiti nagibasaran

Adu pay a mabasbasa 
Chazée, Laurent. 1999. The Peoples of Laos: Rural and Ethnic Diversities. Bangkok: White Lotus.
Cheeseman, Nathaniel; Paul Sidwell and Anne Osborne. 2017. Khmuic Linguistic Bibliography with Selected Annotations. JSEALS vol. 10 issue 1. pages i-xlvi.
Filbeck, David. 1978. T’in: a historical study. Pacifĳic Linguistics Series B-49. Canberra: Australian National University. [Mairaman ti rekonstruksion ti Proto-T’inic]
Peiros, Ilia J. 2004. Geneticeskaja klassifikacija aystroaziatskix jazykov. Moskva: Rossijskij gosudarstvennyj gumanitarnyj universitet (doktorskaja dissertacija).
Sidwell, Paul. 2014. "Khmuic classification and homeland ". Mon-Khmer Studies 43.1:47-56

Dagiti akinruar a silpo 
RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
The Kammu Project (Lund University) 
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-66E8-9@view Sasao a Khmuiko iti Dihital nga Arkibo ti RWAAI