Bantay Bongao

Ti Bantay Bongao (ammo pay a kas Bud Bongao) ket ti bantay a mabirukan iti Isla Bongao iti probinsia ti Tawi-Tawi. Daytoy ket maysa a bantay a binukel dagiti innem nga adigi ti apug a bato nga agserbi a kas dagiti 6 a pantokna.

Ti Bud Bongao ket mabirukan iti uneg ti Parke ti Eko-Turismo ti Pantok Bongao a naisibbo idi Hulio 3, 2017. Daytoy ket 250-ektaria a bakir a maysa kadagiti naudi a nabati a nadam-eg a bakir iti Purpuro ti Sulu.

Ti bantay ket naikeddeng a sagrado a naipampamattian a dagiti dua a manangaskasaba a dagus a simmursurot ken ni Karim ul-Makhdum, ket naipumponda iti makunkuna a Batbato ti Tampat, ngem sagrado metten daytoy a lugar uray idi sakbay a simmangpet ti Islam. Inyeg ni Karim ul-Makhdum ti Islam iti Filipinas idi 1380.

Dagiti pisikal a pakailasinan 
Ti Bud Bongao ket buklen dagiti innem nga adigi ti apug a bato a mangbukel kadagiti innem a pantokna, nga agserbi a kas dagiti punto apagbuyaan para kadagiti isla ken dagiti lokasion a nakainagananda. Dagitoy a pantok ket ti Bongao, Pajar, Sibutu (pantok), Simunul, Tambisan, ken Tinondakan.

Aktibidad ti pannagna 
Malaksid a kas maysa a sagrado a bantay, ti Bud Bongao ket nadayeg paya kadagiti agpagpagna. Nabangonen ti 3,608 nga addang a bato a dalan  manipud iti pagrugian iti Baranggay Pasiagan nga agpatingga iti pagbuyaan a kadsaaran a nabangon iti Pantok Tambisan. Ti pagbuyaan a kadsaaran ket makaited ti punto a pagtan-awan iti Baybay Celebes ken Isla Tambisan iti Sabah iti  iti ngato ti pantar ti baybay.

Endemiko a fauna 
Dagiti sunggo nga endemiko iti Bud Bongao ket mairaman ti Macaca fascicularis.

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 

Banbantay ti Filipinas
Sagrado a banbantay