Akinlaud a Hemisperio

Ti Akinlaud a Hemisperio ket ti heograpikal a termino para iti gudua ti Daga ta naisanglad iti laud ti Kangrunaan a Meridiano (a mangballasiw ti Greenwich, Londres, Nagkaykaysa a Pagarian) ken ti daya ti Antimeridiano, ti sabali a gudua daytoy ket tinawtawagan ti Akindaya a Hemisperio.

Iti daytoy a kapanunotan, ti Akinlaud a Hemisperio ket buklen ti Kaamerikaan, dagiti akinlaud a paset ti Europa ken ti Aprika, ti adayo nga akindaya nga ungto ti Rusia, dagiti nadumaduma a teritorio idiay Oceania, ken ti paset ti Antartika, bayat a saan a mangiraman dagiti dadduma nga Is-isla ti Aleutiana iti abagatan a laud ti nangruna a daga ti Alaska.

Ti termino ket masansan a naus-usar iti politikal a retoriko tapno mangibaga laeng ti Amianan ken Abagatan nga Amerika (wenno ti Baro a Lubong) ken dagiti kadenna nga isla; nupay kasta, ti Akinlaud a Hemisperio ket teknikal a mangiraman amin kadagiti teritorio a naibagbaga dita ngato.

Iti maysa a ganetget tapno maipalawag ti Akinlaud a Hemisperio a kas dagiti paset ti lubong a saan a paset ti Daan a Lubong, adda met dagiti proyeksion nga agus-usar ti maika-20 a meridiano laud ken ti diametriko a kasumbangir iti maika-60 a meridiano daya tapno maipalawag ti hemisperio. Daytoy a proyeksion ket saan a mangiraman dagiti nangruna a daga ti Europa ken Aprika ken ti bassit a paset ti amianan a daya a Greenland, ngem mangiraman ti ad-adu nga akindaya a Rusia ken Oceania (kasla ti Baro a Selanda).

Ti populasion ti heograpiko anga Akinlaud a Hemisperio ket sumurok iti maysa a bilion.

Ti kangatuan a bantay iti Akinlaud a Hemisperio ket ti Aconcagua iti .

Pagpagilian kadagiti dua a hemisperio 
Ti adda dita baba listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a Hemisperio iti Reperensia ti Meridiano ti IERS, iti urnos manipud iti amianan aginggana iti abagatan:

 Nagkaykaysa a Pagarian
 Dinamarka (gapu ti Greenland ken ti Is-isla ti Peroe; ti nangruna a daga ti Dinamarka ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
 Norwega (gapu ti Jan Mayen; ti nangruna a daga ti Norwega ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
 Olanda (Ti is-isla ti Olanda a Karibe ket intero a naisanglad iti kaunegan ti akinlaud a hemisperio bayat a ti Europeano nga Olanda ket intero a naisanglad iti akindaya a hemisperio).
 Pransia
 Espania
 Arhelia
 Mali
 Burkina Faso
 Togo
 Ghana

Ti adda dita baba a listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a hemisperio iti igid ti maika-180 a meridiano, iti urnos manipud iti amianan aginggana ti abagatan:
 Pederasion ti Rusia
 Estados Unidos (is-isla ti Estados Unidos)
 Kiribati
 Tuvalu
 Wallis ken Futuna (Pransia)
Fiji

Pagpagilian nga adda iti Akinlaud a Hemisperio ngem saan nga iti Kaamerikaan 

Dagiti sumaganad a pagilian ket naisanglad iti ruar ti Kaamerikaan ngem paset wenno intero nga adda iti kaunegan ti Akinlaud a Hemisperio.

 Arhelia
 Amerikano a Samoa (Estados Unidos)
 Burkina Faso
 Cabo Verde
 Is-isla ti Cook (Baro a Selanda)
 Is-isla ti Peroe (Dinamarka)
 Fiji
 Pransia (Metropolitano)
 Pranses a Polinesia
 Wallis ken Futuna
 Gambia
 Ghana
 Greenland (Dinamarka) (nota: heograpiko a paset ti Amianan nga Amerika, ngem politikal a paset ti Europa)
 Guinea
 Guinea-Bissau
 Islandia
 Irlanda
 Côte d'Ivoire
 Kiribati
 Liberia
 Mali
 Mauritania
 Morocco
 Akinlaud a Sahara
 Niue (Baro a Selanda)
 Portugal
 Rusia
 Samoa
 Senegal
 Sierra Leone
 Espania
 Togo
 Tokelau (Baro a Selanda)
 Tonga
 Tuvalu
 Nagkaykaysa a Pagarian
 Gibraltar
 Guernsey
 Isla ti Man
 Jersey
 Is-isla ti Pitcairn
 Sanata Elena, Ascension ken Tristan da Cunha

Dagiti nagibasaran 

Dagiti hemisperio ti Daga