Vanuatu

Ti Vanuatu opisial a ti Republika ti Vanuatu (, Bislama: Ripablik blong Vanuatu), ket ti pagilian nga isla idiay Oceania a mabirukan idiay Abagatan a Taaw Pasipiko. Ti purpuro ket nagtaud iti bulkan ken mabirukan iti  iti daya ti akin-amianan nga Australia, iti  iti amianan a daya ti Baro a Caledonia, iti daya ti Baro a Guinea, iti abagatan a daya ti Is-isla ti Solomon, ken laud ti Fiji.

Ti Vanuatu ket immuna idi a tinagtagitao babaen dagiti tattao a Melanesia. Dagiti immuna a Europeano a nangbisita dagiti isla ket ti ekspedision ti Espania nga indauluan babaen ni Portuges a nabigador Fernandes de Queirós, nga isu ket simmangpet iti kadakkelan nga isla idi 1606. Tinuntonna ti purpuro para iti Espania, kas paset ti kolonial a Daya nga India ti Espania, ken ninagananna iti Austrialia del Espiritu Santo.

Kadagiti tawen ti 1880s, ti Pransia ken ti Gran Britania ket nagtunton kadagiti paset ti purpuro, ken idi 1906 nagtunosda iti alagaden para iti panagkadua a panagtaripato ti purpuro a kas ti Baro a Hebridas babaen ti Britaniko-Pranses a Kondominio. Ti maysa a tignay ti wayawaya ket rimsua kadagiti tawen ti 1970, ken ti Republika ti Vanuatu ket napundar idi 1980.

Etimolohia 
Ti nagan ti Vanuatu ket naala manipud iti balikas a vanua ("daga" wenno "pagtaengan"), a mapasamak kadagiti nadumaduma a sasao nga Austronesio, ken ti balikas a tu ("tumakder"). No agtipon dagitoy dua a balikas ket mangibaga ti nawaya a kasasaad ti baro a pagilian.

Dagiti nagibasaran

Bibliograpia 
 Census of Agriculture 2007 Vanuatu, Vanuatu National Statistics Office (2008)

Dagiti akinruar a silpo 

 
 Vanuatu manipud iti UCB Libraries GovPubs
 
 
 Gobierno ti Vanuatu 
 Portal ti Turismo ti Vanuatu, ti opisial a website ti Opisina ti Nailian a Turismo ti Vanuatu
 Vanuaflora ; Database ti flora para iti Vanuatu 

 
Dagiti purpuro ti Taaw Pasipiko
Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Ingles
Dagiti pagilian ken teritorio nga agsasao ti Pranses
Dagiti pagilian nga isla
Dagiti kabassitan a naparang-ay a pagilian
Melanesia
Dagiti estado a kameng ti Mankomunidad ti Pagpagilian
Dagiti estado a kameng ti Nagkaykaysa a Pagpagilian
Dagiti pagilian idiay Oceania
Dagiti republika
Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi  1980
Dagiti mankomunidad a republika