Karayan Yangtze

Ti Karayan Yangtze, wenno Chang Jiang (Mandarin ) ket isu ti kaatiddogan a karayan idiay Asia, ken ti maikatlo a kaatiddogan iti lubong.  Daytoy ket agayus iti  manipud kadagiti glasier idiay Banak ti Qinghai-Tibet idiay Qinghai nga agpadaya a bumallasiw ti abagatan a laud, tengnga ken akindaya a Tsina sakbay nga agayus idiay Baybay Daya a Tsina idiay Shanghai.  Daytoy pay ket maysa kadagiti kadakkelan a karayan iti lubong babaen ti tomo ti panagayus. Ti Yangtze ket agayus ti maysa a panglima a kalawa ti daga ti Republika dagiti Tattao iti Tsína (PRC) ken ti labneng ti karayanna ket pagtaengan dagiti maysa a pagkatlo ti populasion ti Tsina.

No mairaman ti Karayan Duyaw, ti Yangtze ket isu ti kangrunaan a karayan iti pakasaritaan, kultura ken ekonomia ti Tsina.  Ti nalames a Karayan Yangtze Delta ket agpatpataud ti ad-adu ngem 20% ti GDP ti Tsina. Ti Karayan Yangtze ket agay-ayus kadagiti nadumaduma a kita ti ekosistema ken kabukbukodanna pay a pagtaengan dagiti nadumaduma a endemiko ken dagiti nadangran a sebbangan a mairaman ti Insik a buaya ken ti esturion ti Yangtze.  Para kadagiti rinibu a tawen, dagiti tattao ket inus-usarda ti karayan para iti danum, panagsibog, kinadalus, pagluganan, industria, panagmarka ti pagbeddengan ken gubat.  Ti Penned ti Tallo a Baw-ang idiay Karayan Yangtze ket isu ti kadakkelan a hidro-elektriko nga estasion ti elektrisidad iti lubong.

Dagiti napalabas a tawen, daytoy a karayan ket nakasagsagaba maipud kadagiti karugitan ti industria, dagiti nagayusan ti agrikultura, panaglan-ak, ken dagiti pannakapukaw ti kalugnakan ken danaw, a dagitoy ket mangipakaro kadagiti natiempoan a panaglayos.  Adda dagiti paset ti karayan a nasalakniban tattan a kas dagiti katutubo a reserba.  Ti maysa bennat ti Yangtze nga agyayus ti adalem a karabukob iti akinlaud a Yunnan ket paset ti Tallo a Paralelo a Karkarayan dagiti Nasalakniban a Lugar ti Yunnan, ti Lugar a Tawid ti Lubong ti UNESCO.

Nagnagan 
Ti nagan a "Yangtze", a nailetra pay iti "Yangtse" wenno "Yangzi", ket naala manipud iti lokal a nagan para iti maysa a gay-at iti akin-baba a Yangtze idiay asideg ti Yangzhou.

Ti "Yangzi" () ket isu idi ti nagan ti purok ken ti lugar ti maysa a taga-ugma a pagballasiwan ti balsa, ken ti "Jiang" () ken maysa kadagiti Insika balikas para iti karayan. Idi maiak-13 a siglo, ti nadayeg nga opisial ti Song a Dinastia, a ni Wen Tianxiang ket nangsurat ti maysa a daniw a natituluan iti Yangzi Jiang.  Kalpasanna, dagiti Lumaud a Misionario ket nangngegda ti nagan ken impakatda iti intero a karayan.

Dagiti nagibasaran

Adu pay a mabasbasa 
 Carles, William Richard, "Ti Yangtse Chiang", Ti Heograpiko a Warnakan, Tom. 12, Blng. 3 (Sep., 1898), pp. 225–240; Inpablaak babaen ti: Blackwell Publishing para iti Kagimongan ti Naarian a Heograpiko  (a kaduna ti Instituto dagiti Britaniko a Heograpo)
Danielson, Eric N. 2004. Nanjing ken ti Akin-baba a Yangzi, Manipud ti Napalabas ken Agdama, Ti Baro a Trilohia ti Karayan Yangzi, Tom. II. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. .
Danielson, Eric N. 2005. Ti Tallo a Karabukob ken Ti Akin-ngato a Yangzi, Manipud ti Napalabas ken Agdama, Ti Baro a Trilohia ti Karayan Yangzi, Tom.. III. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. .
Grover, David H. 1992  Dagiti KOmersio a Barko ti Amerikano idiay Yangtze, 1920–1941. Wesport, Conn.: Praeger Publishers.
Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: katutubo, pakasaritaan, ken ti karayan. Ti Bassit a Libro ti Stanford . 
Winchester, Simon. 1996. Ti Karayan iti Tengnga ti Lubong: Ti angpangato a panagdaliasat idiay Yangtze ken Panagsubli iti Insik a Panawen, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pampanid,

Dagiti akinruar a silpo 

Palko ti Karayan Yangtze

 
Dagiti karayan ti Tibet
Dagiti karayan ti Tsina
Nangruna nga artikulo