Sibil a Gubat ti Amerikano

Ti Sibil a Gubat ti Amerikano (1861–1865), wenno makunkunay a ti Gubat a Nagbaetan dagiti Estado wenno ti Sibil a Gubat, ket maysa idi a sibil a gubat a nailaban idiay Estados Unidos iti Amerika. Iti panagsungbat iti panakabutos ni Abraham Lincoln a kas Presidente iti Estados Unidos, 11 kadagiti akin-abagatan a dagiti adipen nga estado ket naiparangarang da iti isisina a manipud iti Estados Unidos ken nagpormada ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika ("ti Konpederasion"); dagiti dadduma a 25 nga estado ket sinuportaran da ti pederal a gobierno ("ti Kappon"). Kalpasan ti uppat a tawen a pangubguba, a kaaduan ket kadagidiay kaunegan ti Akin-abagatan nga estado, ti Konpederasion ket simmuko ken ti pannakaadipen ket naisupiat ti kalintegan iti amin a paset ti pagilian. Dagiti banbanag a gapuanan ti gubatidi ket sangkapaset laeng a naibanagan iti daytoy a sumaganad a Panagpabaro a Panawen, ngem adu pay dagiti dadduma a saan a naibanaga.

Iti panagbutos ti presidente idi 1860, ti Partido Republikano, la naimatunan babaen ni Abraham Lincoln, ket nag-kampania a maisuppiat ti panagipalawa ti pannakaadipen iti labes dagiti estado nga addan kadagiti pannakaadipen . Dagiti Republikano ket napigsada a nangitaktakder ti nasionalismo, ket ti 1860 a plataporma da, pinabasol da dagiti pangta iti panagisina a kas panagisawang iti panaglib-at. Kalpasan ti panangabak ti Republikano, ngem sakbay a nagtakem ti baro nga administrasion idi Marso 4, 1861, pito kadagiti kapas nga estado ket nagiparangarang kadagiti isisina ken naktipon nga agporma ti Konpederado dagiti Estado iti Amerika. Ti lumabas nga administrasion ni Presidente James Buchanan ken ti umuneg nga administrasion ket inwaksi da ti kalintegan iti daytoy nga isisina, nausigen da a daytoy a panagsukir. Dagiti dadduma a walo nga adipen nga estado ket nausigen da dagiti panagayayab para iti isisina iti daytoy a puntos. Awan kadagit pagilian iti lubong a ti nangbigbig ti Konpederasion.

Dagiti nagibasaran

Sibil a Gubat ti Estados Unidos