Abagatan

Ti abagatan (  ) ket ti pangnagan, pangilasin, wenno pangkadua a mangituding ti direksion wenno heograpia. Daytoy ket maysa kadagiti uppat a kardinal a direksion wenno dagiti puntos ti kompas. Ti abagatan ket ti polar a kasumbangir ti amianan ken daytoy ket perpendikular iti daya ken laud.

Nabigasion 
Iti kadawyan, ti akinbaba a bangir ti mapa ket ti abagatan, ngem mabalin met nga adda dagiti  nabaliktad a mapa a mangisungani iti daytoy a konbension. Ti mapan iti abagatan babaen ti panagusar ti kompas para iti nabigasion, isaad ti turong wenno asimut iti 180°. Iti pay mabalin, idiay Akin-amianan a Hemisperio ti Init ket agarupto nga adda iti abagatan iti tengnga ti aldaw.

Abagatan nga Ungto 
Ti pudno nga abagatan ket ti direksion a maiturong iti akin-abagatan a patingga ti pagtayyekan nga agarup nga isu ti paglikmutan ti Daga , a tinawtawagan daytoy iti Abagatan nga Ungto. Ti Abagatan nga Ungto ket mabirukan idiay Antartika. Ti magnetiko nga abagatan ket ti direksion a maiturong iti abagatan ti magnetiko nga ungto, nga adayo met bassit manipud iti abagatan a heograpiko nga ungto.

Ni Roald Amundsen ket isu idi ti immuna a nakaabot iti abagatan nga ungto, idi 14 Disiembre 1911, kalpasan idi napuersaran a nagsubli ni Ernest Shackleton iti asideg met bassit.

Heograpia 
Ti global nga Abagatan ket mangibagbaga iti saan unay a sosial ken ekonomiko a napadur-as nga akin-abagatan a gudua ti globo. 95% iti Global nga Amianan ket addaan iti makanayen a makan ken linong, ken agob-obra a sistema ti edukasion. Iti Abagatan , met, 5% laeng ti populasion ti addaan iti makan ken linong. Daytoy ket "awan iti maitunos a teknolohia, daytoy ket awan ti politikal a pannakatalinaay, dagiti ekonomia ket saan unay a nadur-as, ken dagiti gangganaet a pannakisukat a matgedanda ket agdepdepende kadagiti nangruna nga eksport ti produkto."

Ti panagusar ti termino ti 'Abagatan' ket mabalin pay a mainaig iti pagilian, ken naisangayan kadagiti kaso iti malaslasin a pannakabingay ti ekonomia wenno kultura – kas pagarigan ti Akin-abagatan nga Estados Unidos, a naisina manipud iti Akin-amianan a daya nga Estados Unidos babaen ti linia Mason–Dixon, wenno ti Abagatan nga INglatera, a politikal ken ekonomia a saan a maipada iti Amianan nga Inglatera.

Dagiti nagibasaran 

Orientasion (heometria)