Dios

Ti Dios ket kankanayon nga isipen a kas ti kangatuan a parsua ken ti kangrunaan a banag iti pammati. Iti teismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat ken agtartaripatu iti law-ang. Iti deismo, ti Dios ket isu ti nagpartuat (ngem saan a nagtartaripatu) iti law-ang. Iti panteismo, ti Dios ket isu ti law-ang. Dagiti teologo ket nangibagbagada kadagiti nadumaduma a gupit kadagiti adu a paggiddiatan dagiti konsepto ti Dios. Kadawyan kadagitoy ket ti omnisiensia (awan inggana a pannakaammo), pannakabalin (awan patingga a bileg), omnipresensia (adda amin ti aniaman a lugar), omnibenebolensia (puro a kinaemma), nainlangitan a kinanumo, ken ti agnanayon ken kammasapulan a kaadda. Ti Monoteismo ket isu ti pammati ti kaadda ti Dios wenno iti kinaagmaymaysa iti Dios.

Ti Dios ket naisipan pay a kas ti  inkorporeal (di material), ti personal a parsua, ti taudan ti amina a moral a rebbeng, ken ti "kalatan a maisipan a kaadda". Dagitpy a gupit ket sinuportaran idi dagiti nadumaduma a degrado babaen dagiti nasapa a teologo a pilosopo a Hudio, Kristiano ken Muslim . Adu kadagiti nadayeg a mediebal a pilosopo ken moderno a pilosopo ket nakaparang-ay kadagiti argumento para ken suppiat ti kaadda ti Dios.

Adda ti adu a nagnagan para iti Dios, ken dagiti nadumaduma a nagan ket naikapet kadagiti nadumaduma a kultural a kapanunotan no sino ti Dios ken ania dagiti gupit a tagikuana. Iti Hebreo a Biblia "Siak ti Siak",  ken ti "Tetragrammaton" YHVH ket naus-usar a kas nagnagan ti Dios, bayat a ti Yahweh, ken Jehovah ket sagpaminsan nga inus-usar iti Kristianidad a panangiyebekkas iti YHVH. Iti Arabiko, ti nagan nga Allah ("ti Dios") ket isu ti naus-usar, ken gapu ti kadayeg ti Islam kadagiti agsasao ti Arabiko, ti nagan nga "Allah" ket adda dagiti kaibuksilanna iti Islamiko a pammati ken kultura. Dagiti Muslim ket agikedkeddengda a ti adu a titulo a nagnagan para iti Dios,  bayat nga ti Hudaismo ket kadawyan a mangitudtudo ti Dios babaen ti naitituluan a nagnagan ti  Elohim wenno Adonai. Iti Hinduismo, ti Brahman ket kankanayon a naikeddeng a ti monistiko a diosen. Dagiti dadduma pay a relihion ket addaanda ti nagnagan para iti Dios, kas pagarigan, ti Baha iti Bahá'í a Pammati, Ti Waheguru iti Sikismo, ken Ahura Mazda iti Zoroastrianismo.

Dagiti nota

Dagiti nagibasaran 
 
 Pickover, Cliff, Ti Paradokso iti Dios ken ti Siensia iti Omnisiensia, Pagmalditan ti Palgrave/San Martin, 2001. 
 Collins, Francis, Ti Pagsasao ti Dios: Ti maysa a Sientista ket Mangitited ti Ebidensia para iti Pammati, Free Press, 2006. 
 Harris interaktibo, Bayat nga Kaaduan kadagiti Amerikan ket Namatmati iti Dios, 36%  laeng ti Mapmapan kadagiti Relihioso a Serbisio iti Maminsan ti maysa a Bulan wenno Adadu pay
 Miles, Jack, Dios: A Biograpia, Knopf, 1995,  
 Armstrong, Karen, Ti Pakasaritaan ti Dios: Ti 4,000-a Tawtawen a Panagbirbiruk ti Hudaismo, Kristianidad ken Islam, Ballantine Books, 1994.

Dagiti akinruar a silpo 

 Konsepto ti Dios iti Kristianidad 
 Konsepto ti Dios iti Islam 
 Kristiano a perspektibo iti Dios
 Konsepto ti Dios iti Hindu 
 Hudio a Literasia 
 Mistiko a Pakaimatangan iti Dios
 Pakaikabagian ti Dios iti Law-ang