Sasao a Reefs – Santa Cruz

Ti sasao nga Is-isla Reef – Santa Cruz (kadawyan a maipangyababa iti Reefs – Santa Cruz) ket ti bassit a pamilia ti pagsasao ti Is-isla Santa Cruz ken Is-isla Reef:

Äiwoo (ammo pay a kas Reefs)
Dagiti pagsasao ti Isla Nendö (Santa Cruz):
Nanggu (ammo pay a kas Engdewu)
Natügu
Nalögo

Pakaaammo 
Ti debato iti lingguistika iti Oceaniko ket nangrugin manipud iti  Maikadua a Sangalubongan a Komperensia iti Lingguistika ti Austronesio idi 1978, a naipresenta idi dagiti dua nga agsuppiat a papel. Kinunkuna ni Peter Lincoln a ti sasao a Reefs – Santa Cruz ket Oceanikoda kano idi, bayat a ni Stephen Wurm ket kinunkuna nga isuda ket sasao a Papuano.

Pannakaidasig 
Dagitoy a pagsasao ket depinitoboda laeng a naidasig a kas parte ti subgrupo ti Oceaniko ti pamilia nga Austronesio kalpasan dagiti serye dagiti papel a a nagsuppiat dagiti tallo a nangruna nga argumento para iti panangidasig kaniada a kas nangruna a sasao a Papuano wenno ti nakaro a naimpluensiaan a sub-estrato ti Papuao.
Inpakita da Malcolm Ross ken Åshild Næss (2007) dagiti pagtutnosan ti kadawyan nga uni a pagbaetan ti Reefs – Santa Cruz ken Proto-Oceaniko.
Inpakita ni Åshild Næss (2006) a dagiti "nadumaduma a klase ti pangsandi" iti Reefs – Santa Cruz ket saan a maipada iti estilo ti Papuano dagiti sistema ti henero, ngem addaan dagiti paralelo kadagiti sabali a sasao nga Oceaniko iti asideg ti Vanuatu.
Iti kanungpalan, inpakita da Åshild Næss ken Brenda H. Boerger (2008) a dagiti nariku nga estruktura ti berbo ti Reefs – Santa Cruz ket naala babaen ti kadawyan a pannakarunoror ti morpolohia ti berbo ken ti gramatikalisasion ti serialisasion ti berbo a kadawyan a mabirukan dagiti sasao nga Oceaniko, ken isu a saan a mangipaltiing iti sub-estrato ti Papuano.

Mangidaton da Ross ken Næss (2007) ti retrospektibo  a kanungpalan:

Apay koma nga inpagarup ni Stephen Wurm a ti sasao a Reefs – Santa Cruz ket Papuan? Iti bassit, daytoy ket gapu ti pannakaikontrukto manen ti POc kadagiti tawen ti 1970 ket saan a nagprogreso iti ayanna iti tatta nga aldaw. Iti ad-adu a gapu ket dagiti tipolohiko a langa a nabirukanna iti sasao a Reefs – Santa Cruz ket saan pay a nadokumentuan kadagiti sabali a sasao nga Oceaniko. Ken gapu ta dagiti sasao a Reefs – Santa Cruz ket napandan kadagiti ponolohiko a panagbaliw a nagipakita kadagiti sangkabassit a saan a pannakadlaw a kognado ken nakaiturongan iti pannakaisukat dagiti dadduma.

Dagiti nagibasaran 

Dagiti pagsasao ti Is-isla Solomon
Sasao a Temotu