Artiko

Ti Artiko ket ti polar a rehion a mabirukan idiay akin-amianan unay a paset iti Daga. Ti Artiko ket buklen ti Taaw Artiko ken dagiti paset ti Kanada, Rusia, ken ti Estados Unidos (Alaska), Dinamarka (Greenland), Norwega, Suesia, Pinlandia, ken Islandia. Ti rehion ti Artiko ket buklen ti nawatiwat, a naabbongan ti yelo a taaw, ken napalikmutan baaen ti awan kayo a permafrost. Ti lugar ket mabalin a maipalawag a kas ti amianan ti Sirkulo ti Artiko (66° 33'N), ti aproksimado a patingga ti init ti tengnga ti rabii ken ti polar a rabii. Iti pay sabali, mabalin pay a maipalawag a kas ti rehion nga ayan ti natimbeng a temperatura para iti kapudotan a bulan (Hulio) ket baba ti ; ti akin-amianan unay a linia ti kayo ket agarup a surotenna ti isotermia idiay pagbeddengan iti daytoy a rehion.

Iti sosial ken politikal, ti rehion ti Artiko ket mangiraman kadagiti akin-amianan a teritorio dagiti walo nga estado ti Artiko, uray no babaen dagiti panangipalawag ti masna a siensia iti daytoy a teritorio ket subartiko. Ti rehion ti Artiko ket naisangayan a lugar kadagiti ekosistema ti Daga. Dagiti kultura iti rehion ken indihenio a tattao ti Artiko ket nasanaydan iti kalamiisna ken dagiti nakaro a kondision. Kadagiti naudi a panawen ti gay-at ti yelo ti baybay ket bimmassiten. Biag idiay Artiko ket mangiraman kadagiti organismo nga agnanaed iti yelo, zooplankton and pitoplankton, ikan ken dagiti mamalia ti baybay, dagiti billit, dagiti ayup ti daga, mulmula ken dagiti kagimongan ti tao.

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 

 
Dagiti polar a rehion ti Daga