Rosales

Ti Rosales ket ti maysa nga urnos dagiti agsabsabong a mula. Daytoy ket kabsat iti maysa a klado a mangbukel iti Fagales ken Cucurbitales. Daytoy ket aglaon iti agarup a 7700 a sebbangan, a naiwarwaras kadagiti agarup a 260 henero. Buklen ti Rosales dagiti siam a pamilia, ti kita ti pamilia iti pamilia ti rosas, ti Rosaceae. Ti kadakkelan kadagitoy a pamilia ket ti Rosaceae (90/2500) ken ti Urticaceae (54/2600). Ti urnos ti Rosales ket nabingbingay kadagiti tallo a klado a saan pay a naikkedeng iti taksonomiko a ranggo. Ti klado a basalo ket buklen ti pamilia ti Rosaceae; ti sabali pay a klado ket buklen dagiti uppat a pamilia, a mairaman ti Rhamnaceae; ken ti maikatlo a klado ket buklen dagiti uppat a pamilia ti urticaleano.

Ti urnos ti Rosales ket napigsa a masuportaran a kas monopiletiko iti panagusig a pilohenetiko kadagiti panagsasaruno ti DNA, kas dagiti inaramid babaen dagiti kameng ti Grupo ti Pilohenio ti Angiospermae. Iti bukodda a sistema ti APG III iti pannakaidasig ti mula ipalawagda ti Rosales a kas mangbukel kadagiti siam a pamilia a nailista iti kahon iti kanawan. Ti pannakaikabagian kadagitoy a pamilia ket saan a nalawag aginggana idi 2011, idi nasolbarda iti maysa a molekular a pilohenetiko a panagadal a naibatay kadagiti dua a nuklear a gene ken dagiti sangapulo a kloroplasto a gene.

Taksonomia 
Iti sistema ti panangidasig ni Dahlgren dagiti Rosales ket super-urnos a Rosiflorae (tinawtawagan pay iti Rosanae). Iti nasukatanen a sisteama ni Cronquist, ti urnos idi ti Rosales ket adu a beses a polipiletiko. Daytoy ket buken idi ti pamilia ti Rosaceae ken dagiti 23a sabali a pamilia nga itan ket naikabkabil kadagiti nadumaduma a sabali nga urnos. Dagitoy a pamilia ken dagiti pannakaikabilda iti sistema ti APG III ket ti:

 Alseuosmiaceae (Asterales)
 Anisophylleaceae (Cucurbitales)
 Brunelliaceae (Oxalidales)
 Bruniaceae (Bruniales)
 Byblidaceae (Lamiales)
 Cephalotaceae (Oxalidales)
 Chrysobalanaceae (Malpighiales)
 Columelliaceae (Bruniales)
 Connaraceae (Oxalidales)
 Crassulaceae (Saxifragales)
 Crossosomataceae (Crossosomatales)
 Cunoniaceae (Oxalidales)
 Davidsoniaceae (Cunoniaceae, Oxalidales)
 Dialypetalanthaceae (Rubiaceae, Gentianales)
 Eucryphiaceae (Cunoniaceae, Oxalidales)
 Greyiaceae (Melianthaceae, Geraniales)
 Grossulariaceae (Saxifragales)
 Hydrangeaceae (Cornales)
 Neuradaceae (Malvales)
 Pittosporaceae (Apiales)
 Rhabdodendraceae (Caryophyllales)
 Rosaceae
 Saxifragaceae (Saxifragales)
 Surianaceae (Fabales)

Pilohenio 
Ti sumaganad a pilohenetiko a kayo ket manipud iti kladistikoa panagusig iti DNA a naipablaak idi 2011.

Ti Rosales ket ti maysa nga urnos a maikabil babaen ti pagarian ti Plantae. Daytoy a tsart dita baba ket mangipakita ti pannakaidasig iti urnos tapno makapan iti urnos ti Rosales.

Pannakaiwarwaras 
Dagiti nadumaduma a mula a maikabil babaen ti urnos ti Rosales ket agtubo kadagiti nadumaduma a parte iti lubong. Mabirukanda kadagiti bantay, topiko ken artiko. Uray no makabirukka iti kameng ti urnos ti Rosales iti ania man a lugar kadagiti naisangayan a pamilia nga agtubo kadagiti nadumaduma a naisangayan a heograpiko a lokasion.  Ti polinasion iti angin ket isu ti waya iti iti polinasion iti kaaduan dagiti pamilia a maikabil babaen ti urnos ti Rosales (a mairaman ti Moraceae, Ulmaceae, ken Urticaceae kdpy.).

Kinapangruna 
Iti kaunegan ti urnos ti Rosales ket ti pamilia ti Rosaceae, a mangiraman kadagiti adu a sebbangan a naimuymuyong para kadagiti bungada, a mangaramid daytoy a kas maysa kadagiti kangrunaan iti ekonomia a pamilia dagiti mula. Ti prutas a patauden babaen dagiti kameng iti daytoy a pamilia ket mairaman ti mansanas, peras, plums, melokoton, seresa, almendras, strawberries, blackberries, raspberries, rimas, ken langka. Dagiti bulong ti mulberry ket mangipaay a kanen dagiti igges ti seda a naus-usar iti panagpataud iti komersial a seda. Adu kadagiti  ornamental a sebbangan ti mula ket adda pay iti pamilia a  Rosaceae a mairaman ti rosas a nakainaganan iti pamilia ken urnos. Ti rosas, naikeddeng a simbolo iti ayat kadagiti adu a kultura, ket prominente a nailadawan iti daniw ken literatura. Dagiti moderno a karuay ti hardin dagiti rosas a kas dagiti hybrid a tsa, floribunda, ken grandifora, ket nagtaud manipud kadagiti kompleks a hybrid dagiti nadumaduma a sabali a naatap a sebbangan a patneng kadagiti nadumaduma a rehion iti lubong.

Ti kayo maipud iti nangisit a seresa (Prunus serotina) ken ti nasam-it a seresa (P. avium) ket inus-usar iti panagaramid iti kalidad a muebles gapu iti marisna ken abilidad a masukog.
Dagiti mula iti urnos a Rosales ket naus-usarda idi iti tradisional nga agas kadagiti adu a kultura. Ti latex dagiti dadduma a sebbangan dagiti kayo a higos ket aglaon iti ensima nga epektibo a mangpatay kadagiti ariet a mangimpekto kadagiti ayup.

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 
 
 
 Rosales  Iti:  Trees  Iti:  Angiosperm Phylogeny Website  Iti:  Missouri Botanical Garden Website
Rosales – Plant Life Forms