Sasao a Mangiko

Ti sasao a Mangiko, a mangiraman ti sasao a Pakaniko, ket buklen ti sanga ti sasao nga Austroasiatiko. Naisasaoda idiay akin-abagatan a Tsian ken historiko idiay sentral a Tsina ken akin-amianan a Bietnam. Ti sasao a Mangiko ket buklen ti Mang ken dagiti dua a pagsasao a Pakaniko ti Bolyu ken Bugan.

Pannakaidasig 
Ti tentatibo a panangidasig ni Paul Sidwell ket kas dagiti sumaganad.
Mangiko
Mang
Pakaniko: Bolyu, Bugan

Ti Mangiko, kas maysa a naikaykaysa a grupo ti pagsasao nga agraman kadagiti amin a tallo a pagsasao dita ngato, ket bigbigen babaen da Ilia Peiros (2004) ken Jenny & Sidwell (2015), a pinagkukuyogna nga indasigti Mang, Bolyu, ken Bugan. Inkeddeng da Jenny & Sidwell (2015) ti Mangiko a kas maysa a nawaya a sanga ti Austroasiatiko.

Adda dagiti nadumaduma a panangidasig a dati a nasingasing para kadagiti agmaymaysa a sasao a Mangiko. Idi 1990, inbagbaga ni Paul K. Benedict a ti Bolyu ket mangbukel iti maysa a sanga ti Mon-Khmer. Inlista ni Edmondson & Gregerson (1996) dagiti adu apanagpapada iti ponolohia ken leksiko nga ibingay babaen ti Bolyu ken sasao a Vietiko. Nupay kasta, Kanungpalan nga insingasing ni Gérard Diffloth a ti Pakaniko (kas ti Bolyu ken Bugan) ket makibinningayda iti maysa nga apinidad iti  sasao a Palaungiko ken parte idi ti nawatwatiwat a grupo ti Akin-amianan a Mon-Khmer. Indasig pay ni Nguyen Van Loi ti Mang iti kaunegan ti grupo ti Samtau iti Waic iti Palaungiko, uray no kanungpalan met laeng nga indasigna ti Mang a kas kabsat ti Waiko (Sidwell 2009:133). Iraman ni Peiros (2004) ti Mang iti kaunegan ti Pakaniko.

Ti Proto-Pakaniko, ti tinaudan a proto-pagsasao iti Bolyu ken Bugan ngem saan nga iti Mang, ket kinonstrukto manen idi babaen ni Andrew Hsiu (2016). Ni Hsiu (2017), a nagdakdakamat kenni Li Xulian (1999), ket nangipalpalagip a ti sasao a Pakaniko ket datida a naisasao iti ad-adayo a ngato ti amianan idiay Guizhou ken asidegda a naiyasideg iti Gelao. Ipalpalagip pay ni Hsiu (2017) a ti sasao a Pakaniko ket mangipapakita iti impluensia ti binulod a balikas manipud iti sasao a Kra, ken inimpluensianna pay ti sasao a Kra.

Kitaen pay 
Sasao a Mon–Khmer

Dagiti nagibasaran 

李云兵 / Li Yunbing. 2005. 布赓语研究 / Bugeng yu yan jiu (A Study of Bugeng [Bugan]). Beijing: 民族出版社 / Min zu chu ban she.

Adu pay a mabasbasa 
Sidwell, Paul (2009). Classifying the Austroasiatic languages: history and state of the art. LINCOM studies in Asian linguistics, 76. Munich: Lincom Europa.
Edmondson, Jerold A. 1995. "English-Bolyu glossary." Mon–Khmer Studies 24: 133-159.
Edmondson, Jerold A. and Kenneth J. Gregerson. 1996. "Bolyu tone in Vietic perspective." Mon–Khmer Studies 26: 117-33.
Sidwell, Paul. 1995. "Bolyu is a Mon–Khmer language: even if Benedict says so!" La Trobe working papers in linguistics. Volume 8 (1995). Bundoora, Victoria: Linguistics Program, La Trobe University.
Li Jinfang. 1996. "Bugan — A New Mon–Khmer Language of Yunnan Province, China." Mon–Khmer Studies 26:135-160.
Tan Sijie, et al. 2007. "Y-chromosome polymorphisms define the origin of the Mang, an isolated population in China." In Annals of Human Biology, Vol. 34, No. 5, Pages 573-581.

Insik
Dao Jie 刀洁. 2007. Bumang yu yanjiu 布芒语研究 [A study of Bumang]. Beijing: 民族出版社 [Nationalities Publishing House].
李旭练 / Li Xulian. 1999. 倈语硏究 / Lai yu yan jiu. Beijing: 中央民族大学出版社 / Zhong yang min zu da xue chu ban she.
高永奇 / Gao Yongqi. 2003. 莽语硏究 / Mang yu yan jiu (A Study of Mang).  Beijing: 民族出版社 / Min zu chu ban she.
高永奇 / Gao Yongqi. 2004. 布兴语研究 / Buxing yu yan jiu (A Study of Buxing). Beijing: 民族出版社 / Min zu chu ban she.
陈国庆 / Chen Guoqing. 2005. 克蔑语研究 / Kemie yu yan jiu  (A Study of Kemie). Beijing: 民族出版社 / Min zu chu ban she.
Liang Min [梁敏]. 1984. A sketch of Bolyu [俫语概况]. Minzu Yuwen 1984:4.
Li Jinfang [李錦芳]. 1996. A sketch of Bugan [布干语概况]. Minzu Yuwen 1996:6.
Gao Yongqi [高永奇]. 2001. A sketch of Mang [莽语概况]. Minzu Yuwen 2001:4.

Dagiti akinruar a silpo 
Mang vocabulary from SEAlang
Bolyu vocabulary from SEAlang
http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (Repository and Workspace for Austroasiatic Intangible Heritage)
http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-66B0-B@view Ti sasao a Pakaniko iti Dihital nga Arkibo ti RWAAI