Sasao a Tengnga a Tai

Ti sasao a Tengnga a Tai ket mairaman dagiti akin-abagatan a dialekto ti Zhuang, ken dagiti nadumaduma a dialekto ti Nung ken Tày ti akin-amianan a Bietnam.

Maigiddiat ti sasao a Tengnga a Tai manipud iti sasao nga Akin-amianan a Tai gapu ta ti Tengnga a Tai maigiddiat dagiti panankaibaga ti saan a maaspirado ken maaspirado, bayat a ti Akin-amianan a Tai ket kadawyan a saan (Li 1977). Mangiparang pay ti Akin-abagatan a laud a Tai iti daytoy a kita ti kontrasto ti aspirasion.

Pannakaidasig 
Inkeddeng ni William Gedney ti Tengnga a Tai nga as-asideg a kabagian ti Akin-abagatan a laud a Tai ngem ti Akin-amianan a Tai, bayat nga insuppiat ni André-Georges Haudricourt para iti as-asideg a pannakaikabagian iti Akin-amianan a Tai. Ti tentatibo apuon ni Pittayaporn (2009) iti sanga a Tai, nupay kasta, ket ikeddengna a parapiletiko ti Tengnga a Tai.

Adda dagiti nadumaduma a pagsasao iti kadagiti lugar a kaaduan nga agsasao iti Tengnga a Tai, a kas ti Caolan ken Nùng An iti akin-amianan a Bietnam, ket mangiparang pay kadagiti langa ti Akin-amianan a Tai. Dagitoy ket agparangda a kas aglalaok a pagsasao a saan a napno a Tengnga a Tai wenno Akin-amianan a Tai. Tawtawagan ni Jerold A. Edmondson ti Caolan a kas maysa a "tertium quid."

Ti komputasional a pilohenetiko a panagusig ni Jerold Edmondson (2014)iti sasao a Tai ket mangipakita ti Tay ken Nung a dagiti agsinnaranay a sanga iti baba ti Tengnga a Tai.
Tengnga a Tai
Bugas a Tengnga a Tai: Nung Chau, Pingxiang Zhuang, Leiping Zhuang, Ningming Zhuang
Tay: Tay Bao Lac, Tay Khanh Trung, Cao Lan
Nung: Nung Chao (Longzhou Zhuang), Nùng Phạn Slinh, Nung Inh, Akinlaud a Nung/Nung Din (Nong Zhuang), Nung Yang (Yang Zhuang), Nung An

Dagiti pagsasao 
Adu kadagiti sasao a Tengnga a Tai ket ammo a kas Nong 侬 (Nùng iti Bietamis) wenno Dai 岱 (Tày iti Bietamis).

Tsina 
Longzhou
Ningming
Nong Zhuang
Dai Zhuang
Min Zhuang
Yang Zhuang
Pyang Zhuang
Myang Zhuang

Bietnam 
Nung
Nùng Phạn Slinh
Nùng Cháo
Nùng Inh
Nùng An
Nùng Giang
Nùng Dín (=Akinlaud a Nùng wenno Nong Zhuang)
Tày
Tày Bảo Lạc
Tày Trùng Khánh

Dagiti nagibasaran 

Li, Fang-kuei. 1977. Handbook of Comparative Tai. Honolulu, Hawaii: University of Hawai’i Press.
Pittayaporn, Pittayawat. 2009. The Phonology of Proto-Tai. Ph.D. dissertation. Department of Linguistics, Cornell University.

Sasao a Tai