Amomyrtus luma

Ti Amomyrtus luma, ammo a kas luma, ket ti sebbangan ti kayo iti pamilia ti Myrtaceae. Daytoy ket patneng iti Chile ken Arhentina.  Daytoy ket agtubo manipud iti Colchagua aginggana iti Aysen (34 aginggana iti 45°S). Daytoy a sebbangan ket mabirukan kadagiti katuduan a bakir, iti asideg dagiti waig, ken dagiti sabali pay a nadam-eg a lugar.

Deskripsion 
Ti Luma ket maysa a kankanayon a berde a kayo nga agrukod aginggana iti 25 m (80 ft) iti katayag ken aginggana iti 50 cm (25 in) iti diametro, nga addaan iti nalamuyot nga ukis ti kayo, dekortikanto, maralabbasit aginggana iti kayumanggi. Dagiti bulong ket agsumbangir, iti maysa nga immitlog aginggana iti arinduyog a sukog, nga agraman iti nakaro nga apex kadagiti patingga iti natirad a patingga aginggana iti 1 mm iti kaatiddog. Dagiti pesiolo ket nadutdotan, 2–4 mm iti kaatiddog. Dagiti baro a busel ket nadutdotan, a mangigiddiat daytoy iti Amomyrtus meli, ti maysa a kapadpadana unay a sebbangan. Dagiti sabong ket hermaproditiko, nga addaan kadagiti 5 a nagkakapet a sepalo ken dagiti 5 nawaya a puraw a petalo iti agarup a 4 mm iti kaatiddog. Adu dagiti estambre (30-45) ken 4–5 mm iti kaatiddog. Ti bunga ket nangisit aginggana iti purpura-nangisit a berry no maluom, 1-1.5 cm iti diametro, a kadawyan nga agraman kadagiti 3 a bukel, iti agarup a 3-4.5 mm.

Dagiti usar 
Dagiti bunga a matawtawagan iti "cauchaos," ket makan ken inus-usar iti panagaramid iti marmelada. Natangken unay ti kayo ken inus-usar a kas sungrod. Maimulmula pay daytoy idiay Espania.

Etimolohia 
Ti nagan nga Amomyrtus ket nagtaud manipud iti Griego nga Amos (nabanglo) ken ti nagan ti pamilia a Myrtus, ken Luma ket manipud iti Mapuche a nagan para iti kayo.

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 

Myrtaceae
Kaykayo ti Chile