Sasao a Ramu

Ti sasao a Ramu ket ti pamilia dagiti agarup a tallo pulo a pagsasao ti akin-amianan a Papua Baro a Guinea. Nailasinda a kas pamilia babaen ni John Z'graggen idi 1971, ken insilpo iti sasao a Sepik babaen ni Donald Laycock kalpasan ti dua a tawen. Idasig ni Malcolm Ross (2005) isuda a kas maysa a sanga ti pamilia ti pagsasao ti Ramu – Akinbaba a Sepik. Inraman ni Z'graggen ti sasao a Yuat, ngem madudua itan. Ikkaten isuda ti Ethnologue (2009), a mairaman pay ti Mongol–Langam ken Arafundi (nga awaten ti Ross), ken idasigna isuda kas maysa kadagiti nawaya a pamilia.

Pannakaidasig 
Dagiti bassit a pamilia a nailista dita baba iti napuskol ket nalawagda nga umiso a yunit. Dagiti immuna a lima, ken sagpaminsanda nga agkukuyog a maidasig a kas Akinbaba a Ramu, ket agtutunosda babaen ti datos ti leksiko, isu a ti pagkakabggianda ket adu a maawat. Dagiti sabali nga uppat a tradisional a pamilia a Ramu ket naikonektada laeng kadagiti bukodda a paradigma a pangsandi, ken awaten laeng ti Ethnologue ti pannakainayon ti Tamolan ken Annaberg.

Dagiti pagsasao ti pamilia nga Ottilien ket makibinningay iti ad-adu ngem maysa a morpolohia iti Nor–Pondo. 

Ilista ti Ethnologue (2009) ti Mongol–Langam a kas maysa a nawaya a pamilia.

Inraman ni Laycock (1973) ti pamilia nga Arafundi, mabalin nga impresionistiko, ngem ti Arafundi ket saan unay nga ammo. Ibati daytoy ni Ross (2005) iti Ramu a saan nga agraman iti komentario, ngem likudan ni Foley (2005) ti pannakairaman. Iraman pay ni Laycock (1973) ti sasao a Piawi a kas sanga, ngem da Ross (2005) ken Foley (2005) ket likudanda ti pannakairaman.

Dagiti nagibasaran 

 

 
Dagiti pagsasao ti Papua Baro a Guinea