Saeculum obscurum

Ti Saeculum obscurum ()iket isu ti nagan a naited iti paset ti panawen iti pakasaritaan ti papa idi las-ud ti maika-10 a siglo, idi rugi ti pannakaikabil ni Papa Sergio III idi 904 ken nagpaut kadagiti innem a pulo a tawtawen aginggana iti ipupusan ni Papa Juan XII idi 964. Iti las-ud iti daytoy a panawen, dagiti Papa ket napigsa a naimpluensiaan babaen ti nabileg ken madaksen nga aristokratiko a pamilia, ti Theophylacti, ken dagiti kabagianda.

Paset ti panawen
Ti paset ti panawen ket immuna idi a naisalumina ken ninaganan babaen ti Italiano a Kardinal ken historiador iti simbaan a ni Caesar Baronius iti bukodna nga Annales Ecclesiastici idi maikasangapulo ket innem a siglo. Ti nangruna a nangalaan ni Baronius para iti daytoy a pakasaritaanna para iti daytoy a paset ti panawen Liutprand ti Cremona. Dagiti dadduma nga eskolar ket pinetsaanda daytoy a paset ti panawen iti nalaw-lawa ken ak-akikid, ken dagiti sabali a termino, a kas ti Pornokarasia (, manipud ti pornokratiā ti Griego ti "turay ti pampam").

Ti historiador a ni Will Durant ket nangibagbaga a ti paset ti panawen manipud ti 867 aginggana ti 1049 a kas ti "kasumbangir ti kinapapa".

Dagiti nagibasaran
 Church and Society in a Crisis Age: Tenth and Eleventh Century Europe babaen ni Harlie Kay Gallatin .
 Ti naikabil para iti Liutprand ti Cremona ti Ensiklopedia Katoliko

Dagiti nota

Lislistaan dagiti papa ti Romano Katoliko