Sasao nga Akin-abagatan nga Oceaniko

Ti sasao nga Akin-abagatan nga Oceaniko ket ti pannakaisilpo ti Oceaniko a naisasao idiay Vanuatu ken Baro a Caledonia. Daytoy ket insingasing babaen da Lynch, Ross, ken Crowley idi 2002 ken sinuportaran babaen ti kanungpalan a panagadal. Inkeddengda daytoy a maysa a pannakaisilpo imbes a maysa a grupo ti pagsasao nga agraman iti maysa a nasayaat a naipalawag a naiyumok nga estruktura.

Pannakaidasig 
Agkadua nga igrupo ni Clark (2009) dagiti pagsasao nga Amianan a Vanuatu ken Tengnga a Vanuatu iti maysa a grupo ti Amianna–Tengnga aa Vanuatu (North–Central Vanuatu-NCV) ken konstruktuenna manen ti Proto-Amianan–Tengnga a Vanuatu, ngem daytoy ket saan nga awaten babaen ni Lynch (2018).

Iti pay maipatinayon iti sasao a Reefs – Santa Cruz ken ti sasao a Meso-Melanesio iti akinlaud nga Is-isla Solomon, ibagbaga pay ni Geraghty (2017) nga adu kadagiti sasao nga Akin-abagatan nga Oceaniko ket masansanda a dagiti leksiko ken tipolohiko nga aggiddiat a pagsasao a mabalin nga iti sub-estrato a Papuano – a naipangpangruna ti Santo, Malakula, Abagatan a Vanuatu, ken ti sasao a Baro a Caledonio, ken sumagmamano pay a mabalin ti sasao a Tengnga a Vanuatu ti Ambrym ken Efate. Nupay kasta, dagiti pagsasao iti akindaya nga Is-isla Solomon, a mairaman ti Guadalcanal, Malaita, Makira, ken dagiti kaariping nga isla, ket ad-aduda a konserbatibo, ken saanda unay a leksiko nga agiddiat ngem ti sasao a Temotu ken dagiti pagsasao ti akinlaud a Solomon.

Dagiti pagsasao 
Iti panagsurot ken ni Clark (2009) ken ti Glottolog 4.0, adda dagiti uppat a nagruna a grupo ti maipalawag, dagitoy ket ti Amianan a Vanuatu, Tengnga a Vanuatu, Abagatan a Vanuatu, ken ti Baro a Caledonio. Amin dagiti uppat a grupo ket dagiti pannakaisilpo.

Aminana a Vanuatu
Torres–Banks
Espiritu Santo
(dadduma pay)
Tengnga a Vanuatu
Malakula
(dadduma pay)
Abagatan a Vanuatu
Baro a Caledonio

Lynch (1995) 
Tentatibo nga ingrupo ni Lynch (1995) dagiti pagsasao a kas dagiti sumaganad:

Pamilia ti Banks–Torres
Pamilia ti Amianan a laud a Santo
Pamilia ti Abagatan a laud a Santo
Sakao
Pamilia ti Daya a Santo
Pamilia ti Ambae–Maewo
Pannakaisilpo ti Nuklear Snga Akin-abagatan nga Oceaniko
Pannakaisilpo ti Tengnga a Vanuatu
Aplaya a Malekula
Interior a Malekula
Pentecosta
Ambrym–Paama
Epi–Efate
Epi
Shepherds–Amianan nga Efate
Abagatan nga Efate – Pannakaisilpo ti Akin-abagatan a Melanesio
Network ti dialekto ti Abagatan nga Efate
Pamilia ti Akin-abagatan a Melanesio
Pamilia ti Akin-abagatan a Vanuatu
Pamilia ti Baro a Caledonio

Dagiti saan a nuklear a sanga ket nairamanda iti Akin-amianan a Vanuatu.

Ross, Pawley, & Osmond (2016) 
Insingasing da Ross, Pawley, & Osmond (2016) ti sumaganad nga internal a pannakaidasig para iti Akin-abagatan nga Oceaniko.

Pannakaisilpo ti Akin-abagatan nga Oceaniko
Pannakaisilpo ti Amianan a Vanuatu
Pannakaisilpo ti Nuklear nga Akin-abagatan nga Oceaniko
Pannakaisilpo ti Tengnga a Vanuatu
Sasao nga Abagatan a Vanuatu
Sasao a Loyalties-Baro a Caledonio

Kitaen pay 
Dagiti pagsasao ti Vanuatu

Dagiti nagibasaran 

Lynch, John, ken ni Terry Crowley. 2001. Languages of Vanuatu: A New Survey and Bibliography. (Pacific Linguistics, 517.) Canberra: Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University.
Lynch, John, Malcolm Ross & Terry Crowley. 2002. The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon Press.
Clark, Ross. 2009. *Leo Tuai: A comparative lexical study of North and Central Vanuatu languages. Canberra: Pacific Linguistics (Research School of Pacific and Asian Studies, The Australian National University).

 
Sasao a Tengnga–Akindaya nga Oceaniko