Departamento ti Amazonas

Ti Amazonas ket maysa a departamento ti Colombia idiay abagatan a paset ti pagilian.  Ti kapitoliona ket ti Leticia. Ti naganna ket nagtaud manipud iti Karayan Amasona a kaaduan nga agay-ayus idiay departamento ken ti kabakiran a mangsakop ti kadakkelan a paset ti departamento.

Toponimo 
Ti nagan ti departamento ket nagtaud manipud iti nagan ti Karayan Amasona. Ti karayan ket ninaganan ti Espaniol nga eksplorador a ni Francisco de Orellana (1511–1546), nga isu idi ti panagbanbanniagana, ket kinunana nga isu ket rinaut iti "naranggas a babbai"  a karuprupa met dagidi Amasona iti Griego a mitolohia, nupay kasta, ti kaadda ti tribu ti mannakigubat a babbai iti dayta a panawen ket saan pay a napaneknekan ken pasible nga adda idi dagiti atiddog ti buokna a Patneng nga Amerikano a mannakigubat a nangipasnek ti kongkistador a nagtawag ti kabakiran ken ti karayan iti nagan nga Amasona.

Kultura 
Iti kaunegan ti departamento mabirukan idiay dagiti etniko a grupo ti Bora, Cocama, Macuna, Mirana, Okaina, Ticunas, Tucano, Uitoto, Yagua , Yucuna, ken daddumapay.
Dagitoy a grupo ket mabalindan nga agtawen iti 5,000 .

Dagiti nailian a parke 
Ti Departmento ti Amazonas ket sumakop ti 109,665 km2 iti nasalakniban a lugar, kaaduan daytoy iti nagan babaen ti "reserba a kabakiran" manipud idi 1959, iti agdama daytoy ket addaan kadagiti 4 a "Nailian a Parke" ti Aacayacú, Cahuinarí, Yagoje Apaporis ken Rio Puree.

Dagiti munisipalidad ken komunidad 

 El Encanto
 La Chorrera
 La Pedrera
 La Victoria
 Leticia
 Mirití-Paraná
 Puerto Alegría
 Puerto Arica
 Puerto Nariño
 Puerto Santander
 Tarapacá

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 
 
 Sapot ti pagsaadan ti Teritorial-Enbironmental a Sistema ti Pakaamo ti Colombiano nga Amasona SIAT-AC

 
Dagiti departamento ti Colombia
Dagiti estado ken teritorio a nabangon idi 1991