Paciano Rizal

Ni Paciano Rizal (napno a nagan: Paciano Rizal Mercado y Alonso Realonda) (Marso 9, 1851 – Abril 13, 1930) ket maysa idi a Filipino a heneral ken rebolusionario, ken ti laklakay a kabsat a lalaki ni José Rizal, ti nailian a bannuar iti Filipinas.

Nasapa a biag 
Ni Paciano Rizal Valdez ket naipasngay kada Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro (1818–1897) ken ni Teodora Morales Alonso y Quintos (1827–1911; a ti pamiliada ket sinukatanda ti apelyidoda iti "Realonda"), a kas ti maikadua kadagiti sangapulo ket maysa nga annak a naipasngay iti nabaknang a pamilia iti ili ti Siudad ti Calamba, Laguna, ken dimmakel a nakakitkita kadagiti abuso ti klerhia ken ti Kolonial a gobierno ti Kastila. Ti nangisursuro ken asideg a gayyemna, ni Prayle José Burgos ket napabasol idi iti Yaalsa iti Cavite idi 1872 ken pinatay met idi.

Rebolusionario 
Ni Paciano ket nakitipon ken aktibo a nangsuporta ti Tignay ti Propaganda para kadagiti sosial a reporma, ken sinuportaranna ti warnakan ti Tignay, ti Diariong Tagalog. Isu ket maysa a naganetget a mangsupsuporta ti tiganay, ken nagobra isuna iti panagkolekta kadagiti pundo tapno mabayadan dayta a naibagbaga a gunglo, ken nagdawdawat iti kuarta para iti dayta a nasionalista a warnakan.

Iidi Enero 1897, kalpasan iti pannakapatay ti ub-ubng a kabsatna a lalaki, ni Paciano ket timmipon ken ni Heneral Emilio Aguinaldo idiay Cavite. Isu ket naidutok a kas brigada heneral dagiti puersa ti rebolusionario, ken nabutosan a Sekretario ti Pinansia iti Departamental a Gobierno ti Tengnga a Luzon.

Idi las-ud ti Gubat ti Filipino–Amerikano (1899–1913), isu ket nangimaton kadagiti puersa ti Filipino idiay Laguna. Isu ket natiliw babaen dagiti puersa ti Estados Unidos idiay Laguna idi 1900. Pinarruarda isuna iti nabiit, ken nagnaed idiay Los Banos, Laguna.

Ipupusay 
Isu ket natalna a nagbiag a kas maysa a mannalon, ken pimmusay idi agtawen iti 79 iti daig.

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 

 Monumento, Panteon, Parke ken Altar ni Heneral Paciano Rizal

1851 a pannakaipasngay
1930 nga ipupusay
Tattao ti Yaalsa ti Filipino