Pudno nga amianan

Ti pudno nga amianan (heodetiko nga amianan) ket ti direksion iti rabaw ti Daga a mapan iti heograpiko nga Amianan nga Ungto.

Maigiddiat ti pudno a heodetiko nga amianan manipud iti magnetiko nga amianan (ti direksion dagiti puntos ti kompas a mapan iti magnetiko nga amianan nga ungto), ken manipud iti ugis nga amianan (ti direksion nga agpaamianan kadagiti linia ti ugis ti proyeksion ti mapa). Maigiddiat pay bassit ti heodetiko a pudno nga amianan manipud iti astronomikal a pudno nga amianan (kadawyan a dagiti bassit nga arkosegundo) gapu ti lokal a grabidad ket mabalin a saan a mangitudo iti eksakto a pagtayyekan nga aksis iti Daga.

Ti direksion ti astronomikal a pudno nga amianan ket namarkaan kadagiti langit babaen ti amianan a nainlangitan nga ungto. Daytoy ket addaan iti agarup a 1 a grado iti puesto ti Polaris, tapno ti bituen ket agparang a mangitugot iti bassit a sirkulo iti langit iti tunggal maysa nga aldaw.  Gapu ti presesion dagiti ekuinokso iti Daga, ti pudno nga amianan ket agtayyek iti maysa nga arko no maibatay kadagiti bituen a mangkompleto iti agarup a 25,000tawtawen.  Intono agarup a 2100 aginggana intono 2102 ti Polaris ket kaasitganto a mapan iti nainlangitan nga amianan nga ungto (naala manipud iti kinaudi a presesion ti Daga). Kadagiti napalabas a lima a ribu a tawen, ti kaasitgan idi a makita a bituen iti nainlangitan nga amianan nga ungto ket ti Thuban.

Kadagiti mapa nga inpablaak babaen ti United States Geological Survey ken ti Siiigam a Buyot iti Estados Unidos, ti pudno nga amianan ket namarkaan iti linia nga agpatingga iti lima-punto a bituen.  Ti daya ken ti laud nga ig-igid ti topograpiko a kuadranggulo a mapmapa ti USGS ti Estados Unidos ket dagiti meridiano ti longitud, isu a mangipakpakita ti pudno nga amianan (isu a saanda nga eksakto a paralelo).  Dagiti mapa nga inpablaak ti Ordnance Survey ti Nagkaykaysa a Pagarian  ket aglaon iti diagrama a mangipakita ti paggiddiatan a nagbaetan ti pudno nga amianan, grid nga amianan, ken magnetiko nga amianan iti punto ti sabanas; dagiti igid ti mapa ket kadawyan a sumurot kadagiti direksion ti grid imbes a ti pudno, ken isu a ti mapa ket pudno a rektanggulo/kuadrado.

Dagiti nagibasaran

Bibliograpia 

 

Kartograpia
Nabigasion
Orientasion (heometria)