Pagsasao a Kayeli

Ti pagsasao a Kayeli () ket ti maysa nga awanen a pagsasao nga Austronesio a dati nga insasao baba ti tattao a Kayeli iti isla ti Buru ti Indonesia. Adda dagiti dua a mabigbig a dialekto, ti Leliali (Liliali) ken Lumaete (Lumaiti, Mumaite, Lumara).

Pakasaritaan 
Uray no adda dagiti agarup a 800 a tattao a Kayeli nga agdama nga agtataeng idiay akin-abagatan nga igid ti Luek Kayeli, iti akindaya a parte ti Buru, manipud idi 1995, 3 laengen a lallakay a tattao ti makabael nga agsao iti pagsasao ken saandan nga inus-usar kadagiti napalabas a tallo a dekada; dagiti daduma a patneng ket immallatiwda iti dialekto nga Ambon iti pagsasao a Malayo (Melayu Ambon). Ti naud-udi a naibaga ket adu a naus-usar idiay Is-isla Maluku a kas maikadua a pagsasao a ket ti napalaka a porma ti pagsasao nga Indones nga agraman kadagiti nainayon a lokal a leksikon.

Ti panagrepaso ti literatura idi 1983 ket nangibaga nga adda agarup a 1,000 nga agsasao iti Kayeli, nupay kasta ti panagsukimat a naaramid idi 1989 iti isla ti Buru ket nakabirukda laeng iti uppat, dua a lallaki ken dua a babbai, amin isuda ket agatawen iti innem a pulo. Saandan nga unus-usar ti pagsasaokadagiti napalabas a tallo pulo a tawen ken marigrigatanda a mangipupok ti batayan a leksikon. Ti naudi nga agsasao iti dialekto a Leliali ket pimmusay idi 1989 ken awan ti nabirukan nga agsasao iti Lumaete. ADda ad-adu ngem 400 dagiti batayan a balikas ti Kayeli ti naurnong, kadagitoy ket 13% ket dagitibinulod a balikas manipud iti Malayo, Arabiko, Portuges ken Sanskrito. Nakaiparangda ti adu a paggiddiatan itiponetiko ken leksikon iti pagsasao a Buru – ti pannakaipada ti leksikon iti dialekto a Leliali iti kaasitgan a dialekto ti Buru iti Masarete kets 45%.

Ti kaaduan ti salaysana a panagadal iti pagsasao a Kayeli ket naaramid kadagiti tawen ti 1980 babaen ni Charles E. Grimes ken Barbara Dix Grimes –dagiti Australiano a misionario ken etnograpo, nga aktibo a kameng ti SIL International (saanda koma a maiyallilaw kada Joseph E. Grimes ken Barbara F. Grimes, dagiti nagannak kenni Charles, nga amo pay ida nga Australiano nga etnograpo. Inusarda ti pagsasao a Kayeli a kas maysa a pagarigan iti panagusig kadagiti gapuanan ti kinaudi a panagawan dagiti dadduma a sasao a Malayo-Polinesio.

Dagiti nagibasaran 

Sasao a Tengnga a Maluku
Dagiti pagsasao ti Indonesia
Naisagmak a sasao nga Austronesio