Sasao a Manus

Ti sasao a Manus ket grupo dagiti agarup a dua dosena a sasao nga Oceaniko a mabirukan idiay Isla Manus ken dagiti asideg nga isla ti Probinsia ti Manus ti Papua Baro a Guinea. Ti eksakto a bilang dagiti pagsasao ket narigat a maammuan gapu ta mangpormada iti lugar ti dialekto (Blust 2007:302). Ti nagan a 'Manus' (wenno 'Moanus') ket kasisigud a mangibaga ti maysa a grupo ti etniko a dagiti kamengna ket mangisasao kadagiti asideg nga agkakabagian a pagsasao ken dagiti agtataeng iti igid ti baybay ket kadawyanda a nagbagbangon kadagiti balayda kadagiti salingkadang iti rabaw ti baybay (Bowern 2011:6).

Ita nga aldaw ti sibubukel a populasion ti Probinsia ti Manus ket tinawtawagnda ti bagbagida a kas tattao a 'Manus', isu a dagiti kasisigud a Manusket mailasinda a kas Manus tru 'pudno a Manus' (wenno 'Manus sensu stricto'). Ti pagsasao ti tattao a Manus ket ekstensibo nga inad-adal babaen dagiti antropologo, manipud ken ni Georg Thilenius kadagiti nasapa a tawen ti 1900 aginggana ken ni Margaret Mead kadagiti agpakatengnga a tawen ti 1900, ken tinawtawagan itan iti Titan (Bowern 2011).

Dagiti pagsasao 
Segun da Lynch, Ross, & Crowley (2002), ti estruktura ti pamilia ket kas ti sumaganad:

Manus
Laud a Manus: Nyindrou, Sori-Harengan, Hermit (†), Bipi; Mondropolon, Tulu-Bohuai, Khehek (Drehet, Levei), Likum
Agpakatengnga: Loniu–Mokerang, Pak-Tong
Daya a Manus: Andra-Hus, Elu, Leipon, Papitalai, Ponam, Ere–Kele–Kurti, Koro–Lele–Nali–Titan

Dagiti nagibasaran 

 Blust, Robert (2007). The prenasalised trills of Manus. In Language description, history, and development: Linguistic indulgence in memory of Terry Crowley, ed. by Jeff Siegel, John Lynch, and Diana Eades, pp. 297–311. Creole Language Library vol. 30. Amsterdam: John Benjamins.
 Bowern, Claire (2011). Sivisa Titan: Sketch grammar, texts, vocabulary based on material collected by P. Josef Meier and Po Minis. Oceanic Linguistics Special Publication No. 38. Honolulu: University of Hawai‘i Press.
 Hamel, Patricia J. (1994). A grammar and lexicon of Loniu, Papua New Guinea. Pacific Linguistics C-103. Canberra: The Australian National University. 275 pp.
 Hamel, Patricia J. (1993). Serial verbs in Loniu and an evolving preposition. Oceanic Linguistics 32:111–132.
 Lynch, John, Malcolm Ross, Terry Crowley (2002). The Oceanic languages. Richmond, Surrey: Curzon. , OCLC 48929366.
 Ohnemus, Sylvia (1998). An Ethnology of the Admiralty Islanders: The Alfred Bühler Collection, Museum der Kulturen, Basel. Honolulu: University of Hawai‘i Press. .
 Ross, M. D. (1988). Proto Oceanic and the Austronesian languages of Western Melanesia. Pacific Linguistics C-98. Canberra: The Australian National University. 487 pp.

Sasao nga Is-isla Almiralidad
Dagiti pagsasao ti Papua Baro a Guinea