Isla Pan de Azucar (Iloilo)

Ti Pan de Azucar (makunkunapy a kas Isla Tampisaw wenno Tambaliza [nagan pay ti maysa kadagiti baranggay iti isla]) ket ti matagtagitao nga isla iti Baybay Bisayano iti Filipinas.  Ti isla ket ammo para iti Bantay Pan de Azucar ti maysa a napadsok a balisongsong ti bulkan ken ti maysa a prominente a dulon ti daga iti akin-amianan a pagserrekan ti  Lingsat Guimaras.

Ti Pan de Azucar ket iturayan ti ili ti Concepcion, Iloilo iti Isla Panay, ti maysa kadagiti kadakkelan ken nangruna nga isla iti Filipinas. Ti Pan de Azucar ket ti kadakkelan kadagiti 16 a kabangibang nga isla iti ili ken mangbukel iti gangani a 19 porsiento iti dagup a kalawa ti daga ti Concepcion. Segun ti senso idi 2010, ti isla ket addaan iti populasion iti 2,999.

Mabalin nga aglaon ti isla kadagiti deposito ti napateg a mineral ken agdama nga inad-adal para iti panangiyaon iti mineral, a mabalin a mangdadael iti masna a kapintas iti isla ken bantay.

Etimolohia 
Ti Bantay Pan de Azucar ket maysa kadagiti bantay ken dagiti turod iti sangalubongan a nanaganan iti "Pan de Azucar" gapu iti natayag a balisongsong a sukog a kapada iti Pan de Azucar iti maika-19 a siglo, a saan a gapu ta maipada iti Bantay Pan de Azucar iti Rio de Janeiro, Brasil a kas palso a naireporta kadagiti sumagmamano a lokal a website.

Heograpia 

Mabirukan ti isla iti  iti daya ti Isla Panay ken  iti amianan a daya ti maitutop nga ili ti Concepcion. Dagiti asideg nga isla ket mairaman ti Isla Sombrero, Isla Naburut, Isla Magaisi, ken Bassit nga Isla Bocot.

Iti , ti napadsok ti barasna a Bantay Pan de Azucar (matawtawagan pay iti Bantay Manaphag) ket ti kaprominentean a langa ken ti nasayaat a mailasin a dulon ti daga iti isla. Ti natayag a bbalisongsong ket maysa kadagiti di aktibo a bulkan iti pagilian. Napalikmutan ti isla kadagiti aplaya, kas ti Aplaya Lumpatan iti Bagotao, Brgy. Macatunao a nabalitokan-duyaw aginggana iti puraw iti maris.

Ti Ladawan ti Daga ti Pan de Azucar ket ti kalawaiti 2,480.1478 a kuadrado metro a mangiraman iti luglugar ti daga ken danum iti likmut ti isla. Dagiti opisial ti lokal a gobierno ket bigbigenda ti ladawan ti baybay a kas maysa a nasalakniban a santuario, ngem ti met gobierno ti Filipinas ket sanna pay nga irangarang ti ladawan ti baybay kas maysa nga opisial a nasalakniban a lugar.

Pakasaritaan

Nasapa a pakasaritaan 
Kadagiti tawen ti 1600, napasamak ti maysa a bakalan iti asideg ti Pan de Azucar a nagbaetan dagiti puersa ti Filipino ken Espaniol. Ni Kapitan Juan Salagao, nga isu idi ti mayon ti Sugbú iti dayta a panawen, ket inabakda dagiti puersa ti Espaniol a nagtaud manipud idiay Mindanao, a nangikeddeng a mangpuor iti Arevalo ken Octóng.

Panagmina 
Naipagpagarup aa ti Pan de Azucar ket mabalin nga aglaon iti deposito iti balitok, pirak, gambang, ken zinc. Nangrugi iti eksplorasion a panagkulokol ti Mindoro Resources, Ltd. idi 2012 ken nakaawat kadagiti pangiyunaan a positibo a resulta.

Bagio Haiyan 
Dagus a limmabas ti Bagio Haiyan iti Pan de Azucar idi 2013, a nagdadaek ladagiti balay, dagiti paglakuan iti makan, ken dagiti pagkalapan a banka. Nangiyeg ti Siigam a Buyot iti Filipinas (AFP) kadagiti kammasapulan a pagimbagan iti isla idi nalpas a limmabas. Saanmet a naglapped ti bagio kadagiti operasion iti panagmina iti Pan de Azucar.

Pagluganan 
Maserrekan ti Pan de Azucar manipud iti Concepcion babaen ti bangka.  Adda maysa a publiko a panagbiahe iti tunggal maysa nga aldaw; dagiti panagbiahe iti ruar iti opisial nga iskediul ket maiyurnos kadaiti pribado nga agtagikua iti bangnka.

Kitaen pay 
Listaan dagiti isla ti Filipinas

Dagiti nagibasaran

Dagiti akinruar a silpo 
Isla Pan de Azucar iti OpenStreetMap
Isla Pan de Azucar iti Explore Iloilo
Concepcion, Iloilo iti Iloilo Blogzine

Is-isla ti Filipinas