Silliman University

Ang Silliman University (usahay ginatawag sa pangalan nga Silliman o SU) usa ka pribadong unibersidad sa Dakbayan sa Dumaguete nga makit-an sa Negros Oriental, usa sa mga probinsya sa Pilipinas. Kini gitukod niadtong 1901 sa mga misyonaryong Amerikano pagkahuman sa gubat sa Espanya ug Amerika. Natukod ang maong unibersidad pinaagi sa usa ka donasyon nga gihatag sa usa ka pilantropong Amerikano nga nikabat ug $10,000. Ang maong tawo mao si Horace Brinsmade Silliman nga taga Cohoes, New York.

Tungod kay kini natukod man human sa gyera sa Espanya ug Amerika, ang Silliman mao ang kinaunahang Protestanteng eskwelahan nga naestableser dinhi sa Pilipinas, ug ang kinaunahang pribadong tulunghaan nga natukod sa mga Amerikano dinhi sa nasod. Usa usab kini sa mga kina-unahang unibersidad nga na estableser sa mga Kano dinhi sa Asya. Sa pagkakaron, ang Silliman adunay napulo ka mga kolehiyo, upat ka mga eskwelahan, ug duha ka mga institusyon. Ang mga estudyante niini nagakigan sa lainlaing lugar sa Pilipinas ug sa kalibotan. Ang mga langyaw nga mga estudyante sa Silliman nagagikan sa sobra sa baynte ka mga nasod sa kalibotan. Ang Silliman ginalista isip usa sa mga National Landmarks sa Pilipinas ug usa sa dyutay nga mga unibersidad nga gitagaan og awtonomiya sa Commission on Higher Education (CHED).

Sa pagkakaron, ang Silliman nagahatag ug mga kurso sa Accountancy, Business Administration, Engineering, Information Technology, Law, Medicine, Nursing, Biology, Chemistry, Education, Marine Sciences, Physics, Theology, Philosophy, Psychology, Public Administration, ug uban pa.

Ang Institusyon

Kaagi 
Ang Silliman gitukod niadtong Agosto 28, 1901 sa mga Presbyterong Amerikano human sa gyera sa Espanya ug Estados Unidos. Kini natukod pinaagi sa usa ka donasyon nga gihatag sa usa ka pilantropong Amerikano nga naga-pangalan ug Dr. Horace Brinsmade Silliman. Tungod sa iyang tabang, ang tulunghaan ginganlan sa iyang apelyido bilang pahidungog sa iyang ka maayo.  Sa sugod, ang Silliman nagahatag lamang ug edukasyon para sa mga bata nga lalaki. Pero niadtong 1910, kini gitagaad ug katungod sa gobyerno sa Pilipinas nga mohatag ug mga degree sa kolehiyo nga ni resulta sa pagkahimo nga Kolehiyo (College) niini. Niadong 1912, ang maong tulunghaan nisugod ug dawat ug mga babayi nga mga estudyante, ug niadtong 1938, kini nahimong unang tulunghaan nga nahimong unibersidad gawas sa Manila.

Sa Ikaduhang Gubat sa Kalibotan (World War II), ang Silliman gi okupahan ug gihimong kampo sa mga mananakop na Hapones. Tungod niini, napugos ang mga estudyante ug mga maestra nga mo ikyas paingon sa kabukiran sa Negros Oriental. Didto sa maong mga kabukiran gi padayaon sa unibersidad ang operasyon niini.

Pagkahuman sa Ikaduhang Gubat sa Kalibotan, hinay-hinay nga gihatag sa mga Amerikano didto sa mga Pilipino ang pagdala ug ang pagpangulo sa tulunghaan.  Tungod niini, sa tuig 1952, ang Silliman ni tahas sa pinaka-unang Pilipino nga presidente sa unibersidad.

Mga Pagranggo 
Matod sa usa ka report nga gipagawas sa Commission on Higher Education o CHED niadtong 2007, ang Silliman nahimutang sa ikaupat nga pwesto sunod sa tulo ka tulunghaan sa University of the Philippines (U.P.). Ang maong mga tulunghaan mao ang U.P. Diliman (una), U.P. Los Banos (ikaduha) ug U.P. Manila (ikatulo). Kon usahon ang tulo ka tulunghaan sa U.P. System, mahimutang ang Silliman sa ikaduha nga pwesto (ikaduha). Ang maong report gibase sa mga resulta sa board exams gikan sa 1991-2001 sa tanang kurso ug tanang tulunghaan sa Pilipinas. Ang maong report ginapagawas lamang sa kada ikapulo ka tuig.

Sa uban pang mga pagranggo nga gipagawas sa CHED, ang Silliman nanguna sa Nursing Education, ug nahimutang sa ikaduha nga pwesto sa Accountancy ug Mechanical Engineering.

Mga Kolehiyo, Eskwelahan, ug Institusyon

Mga Letrato sa Campus

Mga Sentro sa Pagsusi 

Ang Silliman usa sa mga dyutay nga tulunghaan sa Pilipinas nga naga hatag ug dugang nga atensyon sa mga nagkalain-laing pagsusi (researches) kalabot sa syensya (sciences).  Ang naga-una sa maong mga pagsusi mao ang pagtuki sa kondisyon sa atong mga kadagatan ug kabaybayonan (marine sciences ug coastal resources).  Ang sentro sa maong mga pagtuki mao ang Institute of Environmental and Marine Sciences (kaniadto Silliman University Marine Laboratory).  Kuyog sa tabang pinansyal gikan sa USAID (United States Agency for International Development), ug sa mga nagkalain-laing koneksyon sa Amerika, ang Silliman nahimong usa Center of Excellence sa Coastal Resource Management. Usa sa mga nilampos nga proyekto niini mao ang pagtukod ug mga marine sanctuary sa mga isla sa Apo ug Sumilon.  Tungod sa maong mga pamalakad, ang Apo nahimong usa sa mga pinaka bilisitahunong lugar para sa mga daybers.

Ang uban pang mga sentro sa pagsusi sa Silliman mao ang mga mosunod: Center for Gender Studies and Development, Center for Tropical Conservation Studies (CENTROP) , CHED-SU Zonal Research Center , Salonga Center for Law and Development , ug ang SU-Angelo King Center for Research and Environmental Management (SUAKCREM) .

Kinabuhing Estudyante

Pa-ugnat sa Kusog 
Ang Silliman adunay mga pasilidades sa nagka-lain-laing isports o pa-ugnat sa kusog.  Aduna kini usa Gymnasium nga gigamit para sa pagdula ug basketball, volleyball, badminton, table-tennis, rock-climbing ug uban pa. Ang Silliman Ballfield gigamit kini para sa soccer, ug uban pang track and field nga kompetisyon.  Aduna usab kini usa ka swimming pool, tulo ka tennis courts, duha ka pelota courts, ug usa ka archery range.

Aduna usab mga nagkalain-laing mga varsity teams sulod sa maong tulunghaan tungod kai kini usa man ka regular nga partisipante sa Philippine University Games (UniGames) ug sa Private Schools Athletic Association (PRISAA). Sa pinaka-ulahing Beijing Olympics, si Mark Javier, usa ka Sillimanian, ang ni reprisintar sa Pilipinas sa dula nga archery. Siya lamang ang usa ka lalaking partisipante sa maong klase sa dula. Ang uban pang mga partisipante sa Olympics nga nagagikan sa Silliman mao si Jennifer Chan, nga bago lamang nga nakadaog ug gold medal sa 25th Southeast Asian Games, si Lisa Ygnalaga, ug ang long jumper nga si Simeon Toribio.

Mga Dormitoryo 

Ang Sillima adunay ubay-ubay ka mga dormitoryo nga makapapuyo ug sobra sa 800 ka mga estudyante.    Ang maong mga dormitoryo gi panganlan ug nagkalain laing mga ngalan sama sa mga bulak, mga kahoy, o importanteng mga tawo sa kaagi sa maong tulunghaan. Ang maong mga dormitoryo gi grupo sa duha ka klase: regular ug cooperative.  Aduna kini unom ka regular nga mga dormitoryo ug pito ka mga cooperative nga dormitoryo.  Ang unang klase sa mga dormitoryo mao ang mga regular nga dormitoryo. Ang mga regular nga dormitoryo para sa mga babayi mao ang Edith Carson, Ethel Chapman, Larena, ug Woodward Hall.  Ang mga regular nga dormitoryo sa mga lalaki mao ang New Men's Dorm, ug ang Doltz Hall.  Ang pagkaon sa mga estudyante nga nakapuyo niining maong mga dormitoryoha ginaluto ug ginaandam pinaagi sa University Food Services.  Ang paglimpyo ginabuhat sa usa ka janitor.

Ang ikaduhang klase mao ang mga cooperative nga mga dormitoryo.  Ang paglimpyo sa niining klase sa dormitoryo ginabuhat sa mga estudyanteng nakapuyo niini. Ang pagluto ug pag-andam sa pagkaon, ginabuhat usab sa mga lumulupyo.  Ang mga cooperative nga dormitoryo para sa mga babayi mao ang Azucena, Rosal, Sampaguita ug Channon Hall.  Ang sa mga lalaki mao ang Ipil, Molave, ug Narra Cottages.

Dugang sa maong mga dormitoryo mao ang mga nagkalain-laing mga balay para sa mga maestro, maestra ug mga bisita sa maong tulunghaan. Ang maong mga balay gitawag kini ug Cottages.

Mga Reperensya

Mga sumpay sa gawas

 Silliman University Opisyal nga website
 Silliman University Facebook
 Silliman Song sa YouTube

Protestantismo
Kristyanismo sa Pilipinas
Mga unibersidad sa Pilipinas
Negros Oriental