Baniko (tanom)

Ang Iris domestica (sa Binisaya baniko), espesiye sa  ornamental nga tanom nga liryo sa Iridaceae nga kabanay. Pinasikad sa ebidensiya sa han-ay sa DNA adtong 2005, ang Belamcanda chinensis nga bugtong sakop sa Belamcanda nga kahenera gibalhin ngadto sa Iris , ug giilisan ang ngalan og Iris domestica. Laing ngalan niini mao ang Epidendrum domesticum L., Vanilla domestica (L.) Druce, Belamcanda punctata Moench, Gemmingia chinensis (L.) Kuntze, Ixia chinensis L., Morea chinensis, ug Pardanthus chinensis Ker Gawl.)

Pagtubo 

Ang mga tanom motubo og 60-90 cm ka taasa. Sagad ni maoy nagdaghan nga tanom sa bakilid sa bungtod; ang mga bulak makadaiya gikan sa pula ngadto sa dulawon, usahay saksak sinagol, ug mamusikad inig ka ting-init. Ang mga dahon motubo daw paypay nga hiposhipos. Ang mga tagobinhian niini moabli inig ka tinghabagat na ug mopakita sa bulig sa itom nga mgs liso.

Medisinal nga gamit 
Gisugdan ron ang mga pagtuon sa potensyal ning tanoma batok sa prostate cancer. Ang uga nga saha niini dugay ra nga gigamit sa pagtambal sa kagalkal sa tutunlan, hubak, hubag sa atay ug sikilsikil, tulo, malarya, ug sa taroy sa hiniloan nga udyong. Kining tanomay nag-unang panakot sa bulong batok sa paghubag sa baga ug mopakunhod pud sa impeksyon nga dala sa virus.

Tan-awa usab 
 Dieffenbachia (leopardo lirio)

Ang mga pakisayran

Gallery

Ang mga gi basihan niini

Gikan sa gawas nga tinubdan 
 (Norwegian) Belamcanda chinensis
 Belamcanda chinensis sa USDA PLANTS Database
 
Iris (Iridaceae)
Tanom nga asparagos