Katha Upanishad

An Katha Upanishad (Sanskrito: कठोपनिषद् o कठ उपनिषद्) (Kaṭhopaniṣad) saro sa mukhya (primaryo) Upanishad, nakalaag sa huring walong halipot na seksyon kan eskwelahan nin Kaṭha Yajurveda kan Krishna Yajurveda. Midbid man ini bilang Kāṭhaka Upanishad, asin piglista bilang numero 3 sa kan Muktika kan 108 Upanishad.

Binibilog an Katha Upanishad nin duwang kapitulo (Adhyāyas), na an kada saro binanga sa tolong kabtang (Vallis). Pigkokonsiderar an enot na Adhyaya na mas gurang pa na ginikanan kisa sa ikaduwa. An Upanishad iyo an osipon na istorya kan sarong sadit na aking lalaki, si Nachiketa - aki ni Sage Vajasravasa, na namidbidan si Yama (an dios kan kagadanan). An saindang pakikipag-olay nakadepende sa pagtukar manongod sa naturalesa nin tawo, kaaraman, Atman (Sadiri) asin moksha (liberasyon).

Bakong malinaw an kronolohiya kan Katha Upanishad, alagad kabilang sa nahuring bersikulo na Upanishads, na kaidto pang ika - 5 sagkod enot na mga siglo BCE.

An Kathaka Upanishad sarong importanteng suanoy na corpus kan mga Vedanta sub-eskwelahan, asin sarong maimpluwensiyang  Śruti sa manlaen-laen na eskwelahan nin Hinduismo. Pigsasabi kaini na an "Atman (Sadiri) an nag-eerok," nagtutukdo kan presepto na "hanapon Sadiring-kaaraman, na iyo an Pinakahalangkaw na Kaogmahan," asin pinapaliwanag sa premise na ini arog kan iba pang panginot na Upanishad kan Hinduismo. An detalyadong katukduan kan Katha Upanishad ininterpretar nin manlaenlaenaen na bersiyon, bilang Dvaita (dualistiko) asin bilang Advaita (non-dualistic).

Sarô ini sa mga may pinakamahiwas na inadalan na Upanishad. Trinadusir sa Persiano an Katha Upanishad kan ika-17 na siglo, na an mga kopya kaiyan trinadusir kaidto sa Latin asin idinistribwir sa Europa. Inomaw iyan kan iba pang pilosopo arog ni Arthur Schopenhauer, trinadusir iyan ni Edwin Arnold sa bersikulo na "An Sekreto kan Kagadanan," asin si Ralph Waldo Emerson tinawan nin kredito an Katha Upanishad para sa pangenot na estorya sa katapusan kan saiyang komposisyon na Imortalidad, siring man an saiyang rawit na "Brahma".

Toltolan