Datu

An Datu iyo an titulo na nangangahulogan na namamayo (pigladawan nin manlainlain sa historikal na usipon bilang chiefs, sovereign princes, asin monarka) kan kadakol na mga tawong numerous indigenous sa bilog na kaislahan kan Filipinas. An titulo piggagamit pa man sa ngunyan, alagad bakô nang pirmi bakong siring kaidtong kaamayi kan kasaysayan kan Filipinas. Igwa iyan nin parehong etimolohiya kan ratu sa nagkapirang ibang tataramon na Austronesyo.

Terminolohiya 
An Datu iyo an titulo para sa chiefs, sovereign princes, asin monarka sa bilog na kaislahan kan Filipinas.<ref name=note1>For more information about the social system of the Indigenous Philippine society before the Spanish colonization see Barangay in Enciclopedia Universal Ilustrada Europea-Americana, Madrid: Espasa-Calpe, S. A., 1991, Vol. VII, p.624: Los nobles de un barangay eran los más ricos ó los más fuertes, formándose por este sistema los dattos ó maguinoos,  principes á quienes heredaban los hijos mayores, las hijas á falta de éstos, ó los parientes más próximos si no tenían descendencia directa; pero siempre teniendo en cuenta las condiciones de fuerza ó de dinero.</ref> An titulo piggagamit pa man sa ngunyan urog na sa Mindanao, Sulu asin Palawan, alagad lakop iyan na piggamit kaidtong kaamayi kan kasaysayan kan Filipinas, partikular sa central asin habagatan na Luzon, Visayas asin Mindanao. An ibang mga titulo na piggagamit pa sa ngunyan iyo an lakan sa Luzon, apo sa central asin amihanan na Luzon, asin sultan asin rajah, urog na sa Mindanao, Sulu asin Palawan. Depende sa  prestige kan soberanong pamilyang royal, an titulo na datu pwedeng katumbas kan royal princes, European dukes, marquesses asin konde. Sa darakulang suanoy na barangay, na igwa nin contacts sa ibang kultura sa Southeast Asia sa paagi kan pagkalakal, an ibang datus kinua an titulo na rajah o sultan.

An pinakadaan na historikal na rekord na nag-unabi sa datus iyo an ika-7 na siglo na inskripsyon kan Srivijaya siring kan Telaga Batu tanganing iladawan an lesser kings o vassalized kings. An katagang datu iyo an cognate kan mga terminong Malay na dato o datuk asin sa titulong Fijian na ratu''.

Toltolan