Genghis Khan

Si Genghis Khan ( c. 1162 – 18 August 1227),namundag sa pangaran na Temüjin, iyo an kagtogdas asin Dakulang Khan (emperador) kan Imperyong Mongol, na iyo an nagin dakulaon, largong imperyo sa lawig nin historya kan siya nagadan na.

Nagsakat siya sa poder paagi nin pagburunyog niya kan mga nomadikong tribu kan Norte-subangan nin Asya. Pakatogdas niya kan Imperyong Mongol asin  naproklamang "Genghis Khan", ginibo niyang magsakyada kan haros kabiyoan kan Eurasia. Kabali igdi an pagsakyada sa Qara Khiytai, Caucasus, Imperyo Khwarezmid, Habagatan Xia asin  an mga Dinastiyang Jin. Parati daa an mga kampanyang ini imbwelto an makuri asin daing herak na pagmasaker kan  populasyon na sibilyan. Sa pagtapos kan saiyang buhay, an Imperyo Mongol sinasakop an haros gabos na rona kan Asya Sentral asin  Tsina.

Pagsakop naka-unong asin nagpagantad man

An kontemporaryo asin modernong mga pagmasid kan pamomoon ni Genghis Khan naghahayag na an pananakop niya makuri an ratak na sinapo' sa mga teritoryong rinadas niya, mala ta grabeng pagpuho sa populasyon na nagdara pa nin labilabing kagutoman. An konserbatibong tantya mga apat na milyon na sibilyan (na sa iba ngani daa an nagkagaradan yaon sa pag'ultan nin 40 abot 60 milyon katawo) an binawian-buhay huli kan mga kampanya militar ni Genghis Khan. Sa kabaligtaran, buddhist Uyghurs kan kahadean nin Qocho, na nagkuyog na magharale sa imperyo nin Qara Khitai ta tugot nagin sindang mga sakop kan Mongol, an paghiling ninda ki Genghis Khan sarong liberador. Si Genghis Khan minimirar man na may pag'umaw sa mababasang kan mga kasuratan gikan sa amay na Renaissance huli ta siya an kagkawsa kan marikas na pagpalakop kan kultura, syensia asin teknolohiya sa Imperyong Mongol. Sa paghinapos kan saiyang buhay, an Imperyong Mongol nalaklakan an kahiwasan kan Sentral Asia asin an Tsina. Huli sa pambihirang abilidad niya sa pagpanakop paagi kan mga kampanya militar, si Genghis Khan hinihiling na iyo na siya an pinakadakulang konkistador sa bilog na panahon.

Mga panluwas na takod

   CIA: The World Factbook. Kinua 24-12-15.

Toltolan 

Mga lider kan Mongolia kan antigong panahon