Mga tataramon na Tomini–Tolitoli

An Mga tataramon na Tomini–Tolitoli iyo an saróng pigdedebatehan o pig-iiwalang sub-grupo sa pamilya nin tataramon na Austronesyo na pigtataram sa Golpo kan Tomini asin sa distrito kan Tolitoli sa norteng provincia nin Sentral Sulawesi, Indonesia, na may duwang sangâ, viz. "Tomini" asin "Tolitoli". An pagkasararó kan grupong ini, dae pa sa ngunyan naipapa-demonstrate o napapahiling, asin pwede na an mga duwang sangâ dae gayod gayo magkaano-ano sa lambang saró imbis sa ibang mga tataramon na Austronesyo sa Sulawesi.

Mga Tataramon
An mga minasunod na tentatibong klasipikasyon kan mga tataramon na Tomini–Tolitoli gikan ki Himmelmann (2001:20).

Tolitoli
Totoli
Boano
Tomini
Norteng Tomini
Ampibabo
Lauje
Tialo (Tomini)
Dondo
Sur na Tomini
Balaesang
Pendau
Dampelas
Taje (Petapa)
Tajio

Magkaano-ano an Totoli asin Boano sa lambang saró alagad magkaiba nin maray sa ibang mga tataramon sa mga termino kan leksikon,ponolohiya asin sa iba pan mga lugar. Pwedeng naimpluwensyan an duwang tataramon na ini kan mga tataramon na Gorontaliko asin sa ngunyan man na Mga tataramon na Sur na Sulawesi arog man kan Bugis asin kan Makassar (Himmelmann 2001:20).

Demograpiko
Gikan ki Himmelmann (2001:18) an mga Demograpiko sa ibabâ.

 Sulnupang Baybayon
Balaesang: 3,200
Pendau (Ndau): 3,200
Dampelas (Dampal): 10,300
Dondo: 13,000
Totoli (Tolitoli): 25,000

 Subangang Baybayon
Taje (Petapa): 350
Ampibabo-Lauje: 6,000
Tajio (Kasimbar): 12,000
Lauje (Tinombo): 38,000
Tialo (Tomini): 30,000
Boano (Bolano): 2,700

Total 145,000

Pambitis-tala

Mga Toltolan
Nikolaus Himmelmann (2001), Sourcebook on Tomini–Tolitoli languages. Celebes.

 
Mga tataramon kan Indonesya