Pelagia Mendoza y Gotianquin

Si Pelagia Mendoza y Gotianquin (1867–1939) an pinakainot na babaying iskultor sa Pilipinas asin an inot na babaying estudyante kan Escuela de Dibujo y Pintura (Drawing asin Painting School).

Biograpiya 
Ipinangaki sa  Pateros distrito kan Manila kan ika-9 kan Hunyo 1867, sya an aking babayi ni Venancio Mendoza asin Evarista Gotianquin. Sa amay na edad, siya naging interesado sa sining, pagkurit kan mga tànawon, asin pagbuburda sa mga panyo, asin paggigibo nin mga modelong pigura kan mga tawo asin hayop.

Si Pelagia, kan 22 anyos, iyo an pinakainot na babayi na inakô sa eswkelahan kan sining, Escuela de Dibujo y Pintura. Si Lorenzo Rocha, an tagapamayo kan eskwelahan nagkaigwa nin personal na interes sa saiyang mga pag-adal. Nakua nya an saiyang diploma sa pagpinta kan 1892 asin sa iskultura kan 1898. Kan 1892, bago nya matapos an saiyang kurso sa iskultura, sya nanginot sa Columbus Quadricentennial Art Contest para sa rebulto ni Christopher Columbus. Iginawad ini kan Gobernador Heneral na si Eulogio Despujol y Dusay. Para sa saiyang gibo, si Pelagia nag-ikaduwa man sa 1893 World's Columbian Exposition.

Napamaray nya pa an saiyang talento sa pagpinta, lalo na sa mga tanawin asin nakakua pa nin magkapirang mga premyo. Dagdag pa sa saiyang pagpinta asin iskultura, nagkaigwa man siya nin interes sa pagbuburda asin pagdidisenyo sa mga panyo asin mga pantakop sa muwebles.

Kan 1892, Pelagia siya ikinasal sa paragibong tanso na si Crispulo Zamora (1871–1922), saro man na estudyante, asin sinda nagkaigwa nin pitong aki.

Toltolan 

 Mga artikulo sa Art+Feminism in the Philippines 2020