Tawge

An Tawge (Ingles, Mung beansprouts) iyo an nagtarambô nang mga pisog kan monggo. Ini gamit na gayo sa pagkakan.

Paggibo nin tawge

Magkua nin monggo na bakong bâgong gunò kundi idtong haloy nang sinaray asin alang na nanggad ta ini an maray magtarambô. Pilion an mga monggong maray na klase paagi nin pagbuntog kaini sa tubig. An mga lataw asin dai nalubog, halion. Hugasan an mga monggo. Dangan ibabad o ihoom nin magdamlag sa tubig. Pagkaaga, sanglean an tubig. An kinaagan kan pinapatambô dapat ibugtak sa lugar na madiklom asin dai nasasaldangan. An ngawngaw kan bote o garapon ulosan nin tela na haraghag o gararat ngane garo may  "hangosan' an patamboon. Dai pwedeng an takop mayong alisngawan lamang. Sa laog nin duwang aldaw napoon nang magtarambô ini. Limang aldaw gabos na nagtarambô. Alagad, aro-aldaw pinapatetê an daan na tubig saka sinasanglean nin bâgo. Kun tarambô na, i-uray sa malinig na paalangan arog kan tela ngane maalang pero dai pagbaladon. Pwede nang iluto ini na ginisa sa karne asin pasayan na may sabaw-sabaw, o pritoson patos sa arina. Dakul pang luto ini na kasalak mga gulay-gulay. 

An sarong metodo nin pagpatambô dai na kaipohan maggamit nin bote, garapon o mangkô. An patamboon na hinoom magdamlag, ipatos sana sa telang haraghag pero dapat an tela mayômô o alumahad. Ipuyos an tela saka halaton sanang magtarambô. Kun medyo mag'alang, wirikan an tela na magbasâ naman. Sa duwang aldaw ini napoon nang magtarambô.

An mga arapodan kaini sa iba-ibang lugar

Intsik – Mandarin – pinyin: douya, dou ya, dou-ya, huangdouya; da dou ya o da dou-ya
(Intsik – Mandarin – Wade–Giles: touya, huangtouya, huang tou ya o huang tou-ya
Intsik – Cantones - Jyutping: daai6 dau2 ngaa4 coi3, ngan6 ngaa4 coi3; wong4 dau2 nga4; dau2 ngaa4; ngaa4 coi3
Filipino: togue, tawge, utaw
Indones: tauge (taugé) o kecambah
Hapon: daizu no moyashi
Khmer / Cambodian: sondek bondos
Koreano: kongnamul, kong namul o k’ong namul
Thai: thua ngawk
Byetnames: gia.

Sa habagatan kan Byetnam inaapod ining gia dau nanh. Sa amnayan kan Byetnam an apod kaini gia do tuong.

Mga panluwas na takod

 http://www.bbc.co.uk/food/beansprouts Kinua 20-02-14
 http://www.wikihow.com/Grow-Bean-Sprouts-Indoors Kinua 21-02-14
 http://www.vegrecipesofindia.com/making-moong-mungsprouts-at-home/ Kinua 21-02-14
 Video "How to grow mung bean sprouts":https://www.youtube.com/watch?v=XHGpqUXZFnY

Toltolan 

Mga kakanon sa Filipinas