Julian Assange

Si Julian Paul Assange (namundag, Hulyo 3, 1971) sarong Australyanong tagapaglagda', peryodista, kompyuter programer, asin aktibista sa Internet. Siya an pamayong editor kan Wikileaks, sarong websayt na bulosan asin tagabuyagyag nin mga baretang pigririrong. An pusog na pilosopiya kan Wikileaks iyo na dapat an mga gobyerno silag asin biklad kan saindang ginigiribo asin daing pigririrong sa saindang mga namamanwaan. Si Assange sarong "hacker" kan hubin pa, bago siya nagin kompyuter programer. Nag'erok na siya sa iba-ibang nasyon asin nagparalektura na sa publiko sa manlaenlaen na parte kan kinaban sa mga sensitibong isyu orog na manongod sa libreng prensa, pagbagat sa prensa, asin an dapit man sa "investigative journalism'".
Si Assange nagsisirbe sa hunta kan Wikileaks bilang advisor. An Wikileaks nagpublikar na nin mga materyal manongod kan garadanan sa Kenya na dai nag'agi sa proseso nin hustisya, an pagtapok nin mga ramog na toxic sa Cote d'Ivoire, an mga palakaw sa laog kan preso sa Guantanamo Bay asin dapit sa bangko kan Kaupthing asin Baer. Kan 2010, an Wikileaks nagbuyagyag kan mga dokumento dapit  sa Gerang Iraq asin Gerang Apganistan y an mga aktibidad kan Amerika igdi sa mga gerang ini. Kan Nobyembre 28, 2010, nagpoon na an Wikileaks asin an lima niyang katuwang sa internasyunal na media siring kan Der Spiegel, The New York Times, Le Monde, The Guardian asin an El Pais na magwa'wa' kan mga E.U. na kable diplomatiko ngane mabasa asin madangog kan mga namamanwaan.

Huli sa mga naginibohan niya, si Assange ginawadan na nin magkapirang onra asin mga nominasyon, kabali na diyan an 2009ng Amnesty International Media Award huli sa pagpublikar kan si inapod na extrajudicial killings sa Kenya asin siya man an nagin Readar's Choice kan magasin na TIME bilang "2010 Person of the Year".

Pero may peligrong madamay si Assange sa sarong personal na kaso. Mala ta pig'apelar ni Assange an Pebrero 2011ng desisyon kan sarong korte sa Inglatierra na ma'extraditar siya sa Sweden ta boot siyang siyasaton duman kun ano baga an katotohanan sa akusasyon saiya nin duwang babae na soboot piglogosan sinda ni Assange. Sinasabi niya an mga balubagi saiya bakong totoo, na an relasyon sekswal niya sa mga babaeng nagaakusar may pag'ooyon; alagad an korte nagtalaan na nin bista na mapoon sa Hulyo 12. Siya dai nakakulong ta nagpiyansa siya.

An mga nag'aandorog saiya an paghiling saiya sarong maisog na kampyon nin "libreng pagpahayag" alagad an iba man nagsasabi na siya sarong terorista sa internet.

Mga panluwas na takod

 Wikirebels (Documentary about Julian Assange)
 home page on Julian Assange's web site iq.org (at the Internet Archive)
 Profile: Wikileaks founder Julian Assange at BBC News
 Julian Assange: Hero or Villain?  slideshow by Life
 Interview with Julian Assange on release of Afghan war files – 1 August 2010 Russia Today via YouTube
 Frost Over the World – Julian Assange – December 2010. Al Jazeera English via You tube
 Julian Assange interviewed by John Pilger on New Statesman January 2011
 Julian Assange: The "60 Minutes" Interview interviewed by Steve Kroft on 60 Minutes January 2011.
 Interview Julian Assange. Frontline. 4 April 2011.

Toltolan