Kasunduan sa Escazú

An Regional Agreement on Access to Information, Public Participation and Justice in Environmental Matters in Latin America and the Caribbean, na mas bisto bilang Kasunduan sa Escazú (), sarong internasyunal kasunduan na pinirmahan nin 25 Latin American asin Caribbean na mga nasyon dapit sa mga karapatan sa akses sa impormasyon manungod sa kapalibutan, partisipasyon kan publiko sa pankapalibutan na pagdedesisyon, hustisyang pankapalibutan, asin marhay asin sustenableng kapalibutan para presente asin paabot na mga henerasyon.  An kasunduan bukas sa 33 na mga nasyon sa Latin America asin Caribbean. Sa 24 na mga signataryo, nairatipika ini nin 12: Antigwa asin Barbuda, Argentina, Bolivia, Ecuador, Guyana, Mexico, Nicaragua, Panama, Saint Vincent and the Grenadines, Saint Kitts and Nevis, Saint Lucia, and Uruguay.

Gikan an kasunduan sa 2012 United Nations Conference on Sustainable Development asin iyo an solamentang kasunduan na inaprubahan bilang bunga kan kumperensya. An Economic Commission for Latin America and the Caribbean (ECLAC) kan UN bilang teknikal na sekretarya para sa proseso, pigdisensyo ini sa pag-ultanan nin 2015 asin 2018 asin inaprubahan sa Escazú, Costa Rica, kan 4 Marso 2018. Pinirmahan an kasunduan kan 27 Setyembre 2018 asin nagdanay na bukas para sa pirma sagkod 26 Setyembre 2020. Kinaipuhan an onseng ratipikasyon para matawan ini pwersa, na nahaman kan 22 Enero 2021 sa  Mexico asin Argentina. An kasunduan nagkaigwa nin pwersa kan 22 Abril 2021.

An Escazú Agreement iyo an pinakainot na internasyunal na kasunduan sa Latin America asin Caribbean mapadapit sa kapalibutan, asin an pinakainot sa kinaban na ipigbali an mga probisyon dapit sa karapatan kan mga parasurog sa kapalibutan. Pinapakusog kan kasunduan sa koneksyon kan mga karapatan pantawo asin kan pagprotektar sa kapalibutan sa paagi nin pagpautob nin kahagadan sa mga myembrong estado mapadapit sa karapatan kan mga parasurog sa kapalibutan. Katuyuhan kaini na makataong hustong impormasyon sa publiko dapit sa kapalibutan, pankapalibutan na pagdedesisyon, asin legal na proteksyon asin remedyo samga bagay-bagay dapit sa kapalibutan. Rinerekonoser man kaiyan an diretso kan presente asin paabot na henerasyon sa marhay na kapalibutan asin sustenableng pag-uswag.

Mga Kabtang asin Tanda

Abala sa mga ratipikasyon 
An nagkapirang komentarista nagpahayag nin pagduda kun raratipikahan baya kan Brazil an kasunduan sa iraraom ni Jair Bolsonaro, na an gobyerno dai nagsusuporta sa mga mekanismong surog sa kapalibutan o mga karapatan pantawo.  Siring man, may mga paghahandal sa dai pagratipika kan Colombia sa kasunduan, urog na nanginginutan ini sa nasyon sa rehiyon sa bilang nin mga ginadan na parasurog pankapalibutan.

Hobenes na Kampyon 
Kan 2020, para sa ikaduwang anibersaryo kan kasunduan, an The Acess Initiative (TAI), an United Nations Economic Commission for Latin America and the Caribbean (UN ECLAC), asin an Gobyerno kan Costa Rica nagpili nin 5 bagong hoben na kampyon, na nagsalida ki David R. Boyd, gikan sa hoben na mga aktibista sa bilog na Latin America asin Caribbean.

Susugan 

WikiForHumanRights
WikiParaSaKarapatanPantawo
WPSKP2022