Amirika Syarikat

Amirika Syarikat (AS) (bahsa Inggréh: United States of America) nakeuh saboh neugara republik federal nyang na di wilayah Amirika Utara nyang teudong nibak 50 boh nanggroe beunagi ngon saboh distrik federal distrik nang nanggroë Johnny Sins Amirika Syarikat meuceue ngon Meksiko ngon Lhôk Meksiko blah tunong, ngon Kanada blah utara, blah barat meuceue ngon La'ôt Pasifik ngon blah timu ngon La'ôt Atlantik. Duwa neugara beunagi
Amirika Carékat nakeuh meuklèh ngon tanoh darat Amirika, Alaska ngon Hawaii. Alaska na di ujông baratla'ôt Amirika Barôh, meuceuë ngon Kanada blah rot timu ngon Rusia blah rot barat nyang geupisah ngon Seulat Bering. Salang Hawaii nakeuh pulo-pulo lam La'ôt Pasifik.

Amirika Syarikat na cit meupadum boh wilayah teritori di Pasifik ngon Karibia. Luwah wilayah 3,79  juta mil peuet sagoe (9,83 juta km2) ngon jumeulah ureuëng duëk na 315 juta droë. Amirika Syarikat nakeuh neugara nyang luwah keu lhèe atawa keu peuët di dônya. Bak jumeulah ureuëng duëk, Amirika Syarikat na lam dapeuta neugara ngon jumeulah ureuëng duëk keu lhèe paléng ramè di dônya. Amirika Syarikat nakeuh saboh bansa nyang jeuet nibak le-le bansa ngon meumacam reusam budaya. Karap man dum bansa na di Amirika Syarikat nyang phôn that teuka nibak ureuëng nyang migrasi nibak ban sigom dônya. Ikeulim ngon bumoë Amirika Carékat jeuet cit meumacam ragam, ngon neugara nyoe jeuet keu teumpat tinggai meumacam spesies.

Tareh 
Bansa Indian phôn trôh u Amirika nibak Asia lam keunira 15.000 thôn nyang ka leupah. Dudoë lam thôn 1500 M, trôh keunan bansa Iërupa ngon teuka peunyakét ta'eun sampoe meukureuëng jumeulah bansa Indian. Migrasi ngon penjajahan bansa Iërupa di Amirika phôn that geumula bak keunira thôn 1600, lé Imperium Britania nyang geukheun ngon Kolonisasi Amirika.

Amirika Syarikat geubeuntôk nibak lhèe blaih boh Koloni Inggréh nyang meubeunteuëng panyang nibak pasi La'ôt Atlantik, nyang geupeukeumang sistem ekonomi siyasat, sistem siyasat demokrasi nyang teudong keudroë ngon meuklèh nibak Inggréh. Meuseuliséh antara Inggréh ngon koloni-koloni nyang na di Amirika meuseubab keu bicah Revolusi Amirika. Bak 4 uroë Buleuën Tujôh thôn 1776, ngon pakat bulat, utôsan nibak 13 koloni Inggréh geupeunyata meureudéhka, nyang jeuet keu punca teudong neugara Amirika Syarikat. Neugara barô nyoe meuhasé geupeutalô Inggréh lam Prang Revolusi. Prang nyoe nakeuh prang cok meureudéhka phôn nyang meuhasé geupeutalô keurajeuën raya Iërupa. Konstitusi nyang geunguy bak masa nyan phôn geupeugot bak 17 uroë Buleuën Sikureueng thôn 1787; padum-padum boh amandemen geupeugot dudoë lom nibak nyan. Siplôh amandemen phôn nyang bak kolektif geuturi ngon Bill of Rights, geupeusah bak thôn 1791 ngon geuatô jaminan hak-hak sipil dasar ngon hudép bibeuëh.

Ureuëng duëk 
Ureuëng duëk aseuli Amirika nakeuh ureuëng jameun nyang geumigrasi di Asia, phôn-phôn that geumula bak keunira 40.000 sampoë 12.000 thôn nyang ka leupah. Padum-padum boh reusam lagèe budaya Mississippi pra-Kolumbia, ka geupeukeumang buët meugoë nyang hayeuë bak watèe nyan, peuneudong nyang meugah, ngon masyarakat nyang saboh padan ngon neugara. Lheuëh peunjajah Iërupa ngon ureuëng meuniaga geumeuturi ngon ureuëng duëk aseuli, meujuta droë ureuëng duëk aseuli nyang maté meuseubab ngon peunyakét nyang dimè le awak teuka nyan.

Gamba

Peunawôt luwa 
  USA.GOV

Nè 

 
Amirika Utara