(1715–1790) ve hatîye çêkiri û [[Liu Bei]], [[Guan Yu]] û [[Zhang Fei]] nîşan dide. ]]
'''''Çîroka Sê Keyaniyan''''' ( [[tîpên çînî yên kevneşopî|Çînî ya kevneşopî]] : 三國演義; [[Nivîsara çînî ya hêsankirî|Çînî ya hêsan]] : 三国演义; [[Hanyu Pinyin|pinyin]] : sān guó yǎn yì) [[Sê Împeratorî|çîrokek]] e ku ji hêla [[Luo Guanzhong]] ve di sedsala 14 an de li ser salên dawîn ên [[Xanedana Han]] de hatî ye nivîsandin. Behsa navbera salên 169 an û 280 an dike. Behsa salên dema [[Sê Împeratorî]] ya dike. <ref name="kongming">{{Jêder-malper |url=http://kongming.net/novel/intro/ |sernav=Romance of the Three Kingdoms Novel and History Introduction |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160111150032/http://kongming.net/novel/intro/ |roja-arşîvê=11.01.2016 |rewşa-urlyê= |roja-gihiştinê=11.11.2007 }}</ref>

{{Çav lê gerandin}}
{{Kêm}}

'''Mala Dengbêjan a Amedê''', projeyeke [[dengbêj]] û kevneşopiya dengbêjiyê ye ku di 30'ê [[gulan]]a 2007'an de li [[Amed]]ê dest pê kir. Armanca vê projeyê xwedîlêderketin û parastina dengbêjan û kevneşopiya dengbêjiyê ye û di çarçoveya projeyê de ji dengbêjên Diyarbekrê re Mala Dengbêjan hat avakirin.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}'''Mazdek''' (m. [[524]] an jî [[528]]), [[fîlozof]]ekî [[Îranî]] bû.

'''Newroza Amedê''' yan jî '''Pîrozbahiya Newroza Amedê''' bernameyeke pîrozkirina [[Newroz]]ê ya herî mezinê li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û bernameya pîrozbahiya Newrozê ya herî mezinê li cîhanê ye ku di bernameya Newroza sala 2013an de nêzîkî 2 milyon welatî beşdarê şahiya Newrozê bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |paşnav= |pêşnav= |tarîx=2013-03-21 |sernav=2 milyona yakın kişi Newroz alanında! |url=https://www.evrensel.net/haber/52141/2-milyona-yakin-kisi-newroz-alaninda |xebat=Evrensel |ziman=tr |jêgirtin=2 milyona yakın kişi Newroz alanında! |tercimeya-jêgirtinê=Nêzîkî 2 milyon kes li Amedê beşdarî pîrozbahiya Newrozê bûn }}</ref> Bername her sal di 21ê adarê de li [[Amed]]ê li [[Parka Newrozê ya Amedê]] tê pîrozkirin ku her sal di navbera 900.000 û 1.200.000 kes beşdarê şahiya Newrozê dibin. Di bernameya Newroza sala 2024an de hezar kes ji bo xebat û organîzekirinên roja Newrozê de wezîfe werbigirin ji aliyê komîteya amadekariyê ve hatine erkdar kirin.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://www.instagram.com/reel/C4xOvUlNsiw/?igsh=Z3owcTBhb2lkamt3 |sernav=Newroz Amedê (Vîdeo Nûçe) |malper=www.instagram.com |roja-gihiştinê=2024-03-21 }}</ref> Ji bo ku bernameya Newrozê bişopînin 223 rojnamevanên biyanî û xwemalî beşdarê bernameya Newroza Amedê ya sala 2024an bûne.<ref name=":0" /> Tê texmînkirin ku ji bo pîrozbahiya Newroza sala 2024an de ji 900.000 kesê zêdetir welatî beşdarê Newrozê bûne. Her sal ji gelek welatan hunermend, siyasetmedar û çavdêriyên mafên mirovan ji bo bernameya Newroza Amedê têne bajêr û beşdarê bernameya Newrozê dibin.

[[File:Lautrec in bed 1893.jpg|thumb]]

{{Agahîdanka giştî
}}
'' bi awayekî fermî tê xeberdan; navçeyên "bêalî" jî hene ku tê de herdu şêwezarên norwêcî fermî ne]]
'''Nynorsk''' ankû '''Landsmål''' (bixwîne: ''landsmol''), yek ji wan herdû zaravayên [[norwêcî]] ên ku heta roja me tên axiftin a. Zaravayê din jî jê re [[bokmål]] (bixwîne ''bûkmol'') tê gotin. Nynorsk, di naqabîna ji sadî 10 û an jî 15 de tê axiftin. Weke "zimanê vegotinê (''talemål'')" jî tê binavkirin. Berî ku jê re dihat gotin nynorsk, jê re dihat gotin landsmål. Bi teybetî, di roja me de, nynorsk, di norwêcê de, weke zimanê ku di pirtûkê perwerde de tê jiyîn a. Wekî din jî, weke zaravayekî teybetî ê ku di sazîyê dewletê ên fermî de tê bikar hanîn a jî. Di nava welêt de nynorsk di têkildanîn de tê bikar hanîn. Ivar Aasen, weke yê ku di temenê vê zaravayê avêtîya jî tê nasîn.

{{Kanûna paşîn}}

{{Îtalîk sernav}}
{{Agahîdanka giştî
}}

Presence, albûma şeşem a [[Led Zeppelin]] e. Li 'yê di 1976'an da albûm derket. 

{{Gotara bê çavkanî}}

'''Belemvanî''' (bi îngilîzî: Canoeing), werzîş û seyrangehek li derve ye ku bi kano û kayakan tê kirin. Di qada navneteweyî de, ji karanîna kayak û kanoyan re Belemvanî tê gotin.
Ev werzîş yekem car di Olîmpiyadên Havînê yên sala 1936an de li Berlînê hat lidarxistin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Briesen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oder-Spree]]
}}
'''Briesen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oder-Spree]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Bad Endbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Marburg-Biedenkopf]]
}}
'''Bad Endbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Marburg-Biedenkopf]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Roth bei Prüm
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Roth bei Prüm''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Kilarift
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Kilariftî]], xelkê Kilariftê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kilarift''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Spiyaw''' cureyek ji [[pudra]]yê ye, di [[kozmetîk]]ê de bi spîkirina demûrûyê tê bikaranîn. Di zimanê kurdî de herwiha bo hemiyan jî pudra tê bikaranîn. Carnan tevlîhevî derdikevin. 

'''Pênckevirk''', yek ji cureyên [[leyîstikên zarokên Kurd]] e. 

{{Agahîdank gund
| nav                = Diremîr
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Herîr]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Diremîrî]], xelkê Diremîrê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Diremîr''', gundekî bi ser [[Herîr]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = 
| navê_rastî         = Abu al-Hasan Ali ibn Muḥammad ibn Habib al-Basri al-Mawardi
| zimanê_navê_rastî  = أبو الحسن علي بن محمد بن حبيب البصري الماوردي
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|972}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Besre]], [[Îraq]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|27|5|1058}}
| cihê_mirinê        = [[Xanedana Ebasiyan]]
| hevwelatî          = Xanedana Ebasiyan
| pîşe               = {{Lîsteyapehn}}
* Îlahîyata Îslamî
* Fiqh
* [[Tewhîd]]
* Regeza Fiqha Îslamî
* [[Şerîet]]
* [[Hedîs]] 
* [[Tefsîr]]
* [[Civaknasî]]
* Zanista Siyasî
{{Endflatlist}}
| xebat              = {{Listeya sade|
* al-Ahkam al-Sultaniyya w'al-Wilayat al-Diniyya (Fermana Hikûmetê)
* Qanun al-Wazarah (Zagona Wezîran)
* Kitab Nasihat al-Mulk (Şîretên jidil ji rêveberan re)
* Kitab Aadab al-Dunya w'al-Din (Sincâ dîn û vê cîhanê)
* Personas of the Prophethood "Kesîtîyê Pêxembertîyê"
* al-Nukat wa’l-ʿuyūn fī tafsīr al-Qurʾān}}
| meqam              = {{Listeya sade|
* Dadwerê Bilind ê Ebasi (1000-1058)
* Balyozîyâ Ebasi (1031, 1037, 1042, 1043)
}}
| dîn                = [[Îslam]]
| mezheb             = [[Şafiî]]
| zarok              = Hasen
| bav                = Mihemed ibn Hebîb
| bandorbar          = {{Listeya sade|
* [[Îmam Şafiî]]
* [[Ebûlhesen Eş'erî|Ebû Hesen El-Eşerî]] 
* Ebû Îshaq El-Îsferayînî}}
| bandorker          = Îbn Xeldûn
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Agahîdank nivîskar 
| nav = Feqî Huseyîn Sagniç
| pîşe = Wêjevan,  Zimannas 
| roja_jidayikbûnê = 1926
| cihê_jidayikbûnê = Taxa [[Xorûs|Xoros]] , [[Xîzan]], [[Bedlîs]]
| roja_mirinê = 2003 (77 Salî)
| cihê_mirinê = [[Tetwan]]
| ziman = Kurdî
| tevger = [[Wêjeya kurdî]]
| berhem =
*1. ''Yûsiv û Zuleyxa, ''1998 - ( ji tîpên Erebî tîpguhêzî)
*2. ''[[Çîrokên kurdî: Fabl (pirtûk)|Çîrokên Kurdî: Fabl]]''
*3. ''Hêmana Rêzimana Kurdî, ''
*4. ''Pêşeriya hewisîna Zimanê Kurdî 1, ''
*5. ''Pêşeriya Hewisîna Zimanê Kurdî 2, ''
*6. ''Dîroka Wêjeya Kurdî, ''
}}

{{Bêçavkanî}}
{{Çavlêgerandin}}{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}

di sala 1964an de]]

{{Gulan}}

{{Tîrmeh}}

{{Agahîdank malper|nav=Deezer|logo=|screenshot=|binnivîs=|ziman=Pir zimanî|avabûn=22ê Tebaxa 2007an|avaker=|gerû=|xwedî=Blogmusic SAS|destpêkirin=2007|hejmara_karkeran=|dirûşm=|malper=[https://www.deezer.com deezer.com]|endam=|statû=|pêşxistin=}}
'''Deezer''' yanjî '''Deezer muzîk''', platformeke muzîkê ye bi awayeke onlîne muzîkan pêşkêşê endamên xwe dike.

{{Agahîdank mirov
| çînaser            =
| bilêvkirin         = 
| wêne               = Agit.jpg
| sernavê_wêne       = Mahsum Korkmaz (Egîd)
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|1956}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Amed]], [[Farqîn]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|28|3|1986}}
| cihê_mirinê        = [[Şirnex]], Çiyayê gabar
| hevwelatî          = [[Tirkiye]]
| pîşe               = Fermandarê (HRK) [[PKK]]ê 
| salên_çalak        = 1976–1986
| perwerde           = 
| destûrname         =
| esil               = [[Kurd]]
| şanenav            = 
| nav                = 
| navê_rastî         = Mahsum korkmaz 
| sernav             =
| zimanê_navê_rastî  = 
| mezinahiya_wêne    = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| imadkirin          = 
| roja_windabûnê     = 
| cihê_windabûnê     = 
| rewşa_windabûnê    = 
| sedema_mirinê      = 
| vedîtina_bedenê    = 
| cihê_goristanê     = 
| abîde              = 
| navê_din           = 
| rêxistin           = 
| bejn               = 
| televîzyon         = 
| partî              = 
| tevger             = 
| dîn                = 
| mezheb             = 
| gilîname           = 
| ceza               = 
| rewşa_cezayê       = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê_û_bav           = 
| xizm               = 
| xelat              =  
| mezinahiya_şanenavê = 
| sernavê_şanenavê   = 
| malper             = 
| cisn               = 
| cihê aramiyê       = 
| karder             = 
| ajans              = 
| embed              = 
| sedema_navdarbûnê  = 
| xebat              = 
| xebatên_navdar     = 
| stîl               = 
| serdem             = 
| dewr               = 
| sermiyana_net      = 
| berê               = 
| paşê               = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| koordînatên_cihê_aramiyê = 
| pênasê_pêşîn       = 
| pênasê_paşîn       = 
| meqam              = 
| dijber             = 
| endamên_desteyê    = 
| dê                 = 
| bav                = 
| malbat             = 
| jêrenot            = 
| awayê_ser          = 
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| rewşa_hiqûqî       = 
}}
'''Mahsum Korkmaz''' (bernavk '''Egîd''') (z. [[1956]] li [[Farqîn]]ê − m. [[28'ê adarê]] [[1986]] li çiyayê [[Gabar]]ê, [[Şirnex (parêzgeh)|Şirnex]]), endamê Komîteya Navendî yê [[Partiya Karkerên Kurdistanê|PKK]]'ê û fermandarê yekemîn ê [[Hêzên Rizgariya Kurdistanê|HRK]]ê bû.

'''Konseya Ewropayê''' (bi [[îngilîzî]]: ''Council of Europe''; bi [[fransî]]: ''Conseil de l'Europe''), rêxistineke navneteweyî ya mafên mirovane ku ji bo demokrasiyê, parastina mafên mirovan û ji bo parastina rêgeza dadgehî ya [[Ewropa]] yê, piştê [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] di sala 1949an de hatiye damezrandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.coe.int/en/web/about-us/did-you-know |sernav=Did you know? |malper=The Council of Europe in brief |ziman=en-GB |tarîxa-gihiştinê=2020-05-30 }}</ref>  [[Dadgeha Mafên Mirovan ya Ewrûpayê|Dadgeha Mafên Mirovan ya Ewropayê]] girdayê Konseya Ewropayê ye.<ref>{{Jêder-nûçe |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/4816408.stm |sernav=Profile: The Council of Europe |tarîx=2010-12-11 |ziman=en-GB |tarîxa-gihiştinê=2020-05-30 }}</ref>

{{Gotara salê b.z.|2}}

{{Agahîdank xwedawend
| cure               = yewnan
| hevjîn             = [[Zeus]]
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Kongreya Civaka Demokratî''' (tr.: ''Demokratik Toplum Kongresi'') ji bo ku tevgera kurd hêsantir tevbigere hate avakirin.

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Drachhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Spree-Neiße]]
}}
'''Drachhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Spree-Neiße]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Zîlqe'de''' yan jî '''zûlqe'de''' (bi [[erebî]]: ذو القعدة, ''Dhu l-Qa'adah'') meha yanzdehem a [[salnameya koçî]] ye. 

'''Encûmena Parêzgeha Kerkûkê''' yek ji [[encûmen]]ên parêzgehên Îraqê ku piştî ketina rejîma [[be'es]] a [[Sedam Huseyn]] di nîsana 2003an de hate sazkirin. Encûmena Parêzgeha Kerkûkê bi dûçûna hilbijartinên 2005ê ya Îraqê hatiye dabeşkirin. 

{{Agahîdank gund
| nav                = Navdarok
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Hîran]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Navdarokî]], xelkê Navdarokê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Navdarok''', gundekî bi ser [[Hîran]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank nivîskar
| nav                = Mehmet Aslan
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = Mehmet Aslan
| roja_jidayikbûnê   = [[1977]]
| cihê_jidayikbûnê   = [[Nisêbîn]] – [[Mêrdîn]]
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| netewe             = [[Kurd]]
| pîşe               = [[Nivîskar]], [[Siyasetmedar]]
| tevger             = 
| şêwe               = [[Çîrok]] , [[Helbest]]
| ziman              = [[Kurdî]]
| şanenav            = |
}}

'''Xirbê Elî''' ({{bi-tr| Üçköy}}) gundekî girêdayî navçeya [[Nisêbîn]] a girêdayî [[Mêrdîn]]ê ye.

{{Agahîdank hunermend
 | nav              = Fatma Îsa
 | roja_jidayikbûnê = [[1934]]
 | cihê_jidayikbûnê = Gundê Erezegin  ([[Azerbaycan]])
 | roja_mirinê      = {{dîrok|15|kanûna paşîn|2010}}
 | cihê_mirinê      = [[Ermenistan]]
 | cureyê_muzîkê = Muzîka kurdî
 | pîşe          = [[Stranbêj]]
}}
'''Fatma Îsa''' (jdb. 1934-[1933]-, [[Azerbaycan]],-[navbera Ermenîstan û Nexcivanê]- gundê [[Erezegin]] -[Erezdeyanî]-− m. 15ê kanûna paşîn a 2010an, [[Ermenistan]]) [[stranbêj]]eke [[jin]]e ku li [[Ermenistan]]ê<nowiki> dijiya. Di roja 15ê kanûna paşîn a 2010an de jiyana xwe li Ermenistanê ji dest da. [ Fatima Îsa di zarokatiya xwe da daykûbabê xwe ji dest dide û pîrika wê, wê xudan dike. Piştra bi Hemzê Sinco re dizewice û zarokên wê tunenin. Bi giştî 5 sitran gotine û sitrana MIĤO ji pîrejineke bi navê Têliya Evdile bihîstiye. Kilamê wê yên di erşîva raydoya Rewanê da ev in : Miĥo, Êrê Dînê, Şêro Dîno Lewendo, Lo Lo Gede û Herdem e.Tosinê Reşîd dibêje: di erşîva me da dara 20 sitranên Fatma Îsa hebûn. Ez û Nûra Cewarî bi taybet ji bo tomarkirina sitranên Fatma Îsa çûne gundê wan...wê ji me re 20 sitran gotin. Gava em çûne Awistiraliya me nekarî erşîvê bi xwe re bibin, dema em vegeriyan ji wê erşîvê kêm tişt mabûn...yên mayî jî niha li Awistiralyayê ne û Nûra Cewarî li ser wan kar dike....jêder: nivîsên di nava [ ] Tahir Agûr. dumehnameya Beyan bi serperiştiya Dr. Îsma'îl Mistefazade li Mehabadê ...veguhastin ji aramî, înstagram  @usibe_bemal ]</nowiki>

'''Kateter''' (bi [[grekî]]: ''καθíημι'' = xişkirin, şandin, têdebirin) yek ji alavên lêgerîn û operasyonên nevekirî yên di bijîşkiyê de tên bikaranîn e.

{{Maneyên din|Canterbury (cudakirin)}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rivenich
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Rivenich''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}
'''Îyon''' ([[înglîzî]]: ''ion'') pirtikek bi barê elektrîke. Kengê [[atom]] an [[molekûl]] (pirtik) bar dibe bi elektron an jî ji vê elektron diqetîne ev pirtik dibe îyon. Îyon dibe [[pozîtîf|erênî]] an jî dibe [[negatîf|neyînî]].
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Fizîk]]

''''Peyka hewayê'''', [[Peyk]]a ku hatiye şandin li [[Feza]]yê ku ji bo ku rewşên hewayê ragihinê [[dinya]] yê. ev peyk, aliyekî wan yên lêkolînê jî hena. Bi wê re karekî yê peyka hewayê ew a ku qişînên fezeyî ên bi elektro manyatikî ku kifş bike ya. Minaq, hin ji wan peykên hewayê ev in; [[METEOSAT]], [[MetOp]], [[NOAA]], [[GOES]].
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Peyk]]

'''Mustafa Erdoğan''' (bilêvkirina bi [[kurdî]]: ''Mistefa Erdogxan'', * [[1965]] li [[Colemêrg]]ê) yek ji koreograf û gerînendeyê koma zargotinê ya bi navê [[Anadolu Ateşi]] (Agirê Anatoliyayê) ye. 

'''Textê Silêman''', yek ji nahiyeyên ku bi [[Tîkab (navçe)|navçeya Tîkabê]] ve girêdayî ye. Nahiye dikeve [[Azerbaycana Rojava (parêzgeh)|parezgeha Azerbaycana Rojava]] a [[Rojhilata Kurdistanê]].

'''Simîlan''', bajarok û nahiyeya bi ser navçeya [[Çoman (navçe)|Çomanê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Bêçavkanî}}

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Ti
| wêne               = Titan-crystal bar.JPG
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 4,50 <sup>3</sup> (25 [[Selsiyus|°C]])
| giraniya_atomê     = 47,867 u
| nîveşkêla_atomê    = 140 (176) [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 160 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 
| rewş               = hişk
| xala_helînê        = 1941 [[Kelvin|K]] (1668 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 3560 [[Kelvin|K]] (3287 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 10,64 · 10<sup>-6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = +2, +3, '''+4'''
| oksîdên_xwe        = TiO<sub>2</sub>
| elektronegatîfî    = 1,54 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 44
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 49 [[sal]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,268
 | ElementîNûh1         = [[Skandiyûm|<sup>44</sup>Sc]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 45
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 184,8 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,062
 | ElementîNûh1         = [[Skandiyûm|<sup>45</sup>Sc]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 46
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 8,0
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 47
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 7,3
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 48
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = '''73,8'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 49
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 5,5
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 50
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 5,4
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 51
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 5,76 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,471
 | ElementîNûh1         = [[Vanadyûm|<sup>51</sup>V]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 52
 | Direfş               = Ti
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 1,7 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 1,973
 | ElementîNûh1         = [[Vanadyûm|<sup>52</sup>V]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|F|Xi}}
}}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Tîtan''' ({{Bi-la|Titanium}}, ji navê [[Tîtan (mîtolojî)|Tîtanî]], {{bi-grc|Τιτᾶνες|Titânes}}) [[metal]]ek û yek ji [[element]]an e.
{{Kontrola otorîteyê}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| mapframe           = na
}}
'''Lamanş''' an jî '''La Manche''' [{{IPA|la mɑ̃ʃ}}] (bi [[îngilîzî]]: ''English Channel'') [[kanal]]eke [[Okyanûsa Atlantîk]] di [[Tengava Dover]] re bi [[Deryaya Bakur]] ve girê dide ye. Ew di navbera [[Fransa]] û [[Brîtanya Mezin]] de dime ye. Di Kanalê de [[giravên Kanalê]] yên Brîtanya Mezin hene. Çemê herî mezinî tala Kanalê dibe çemê [[Seine]] ye. Bajarên girîngên li dor rêz dibin [[Le Havre]] (Fransa), [[Southampton]] û [[Plymouth]] (herdu Brîtanya) ne.

{{Bêçavkanî}}
'''Dewleta yekneteweyî''', '''dewleta neteweyî''', '''welatê neteweyî''' coreyekê [[welat]]an e ko ji bo desteberkirin û ewlekirina ax û [[serwerî|serweriyê]] ji bo [[netewe|neteweyekê]] pêkdihêt û [[rewayî]] ya xwe ji vê ewlekirinê werdigirit. Welat hebûneka [[siyasî]] û [[siyasî-cihnaskî]] (geopolîtîk); û netewe hebûneka [[kultur|kulturî]] û [[nejadî]] ye. [[Zarav|Zarava]] ''netewe-welat'' digehînit ko ev herdu raman bi hev ra in, û ev wê ji coreyên dî yên welatan ko berî wê hebûne cida dikit. Eger bi diristî bihêt avakirin, ramana wê ew e ko hemî [[welatî|welatiyan]] [[ziman]], kultur û [[biha|bihayên]] hevpişk hene. Ev tişt di piraniya coreyên dî yê welatan da nebûn. Cîhana nî avabûyî li ser hîmê netewe-welatan [[mafê çareya-xwe-nivîsînê]] û [[mafê xwe-rêvebirinê]] didit hemî neteweyan ko hizreka cewgerîn ya [[aydîolocî]] (îdeolojî) ya [[neteweparêzî]] anko nasyonalîzmê ye{{Çavk}}.

{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="1" align="right"
|[[Direfş]] || Nb
|-
|[[Wêne]] || 
|-
|[[Grup]] || 5B (Lajwerda derbasbûnê) 
|-
|[[Hejmara atomê]] ||  41 
|-
|[[Giraniya atomê]] ||  92,90638
|-	
|Rewşa di germiya odê de ||  Hişk
|-
|[[Xala helînê]] ||  2468&nbsp;°C
|-
|[[Xala kelînê]] ||  4744&nbsp;°C
|-
|[[Tîrbûn]] || 8,57 g/cc
|-
|[[Vedîtina wê]] ||  1801 - [[Charles Hatchet]]
|-
|[[Eşkêla atomê]] ||   2,08 Å
|-
|[[Elektronegatîfî]] ||  1,6
|-
|[[Rêzbûna elektronan]] ||
|-
|[[Derenceya (hejmara) bilindbûnê]] ||   5, 3
|-
|[[Radyoîzotop]]ên wê ||  (tune)
|}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Niyobyûm''' ({{Bi-la|Niobium}}, ji {{Girêdan|Niobê|en|Niobe}} {{Bi-grc|Νιόβη|Nióbē}} an ''{{Ziman|la|Columbium}}'', ji {{Girêdan|Columbia|en|Columbia (personification)}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Element]]

{{Agahîdank bajar|nav=Nanchang|navê_fermî=南昌|nexşeya_cihan=Çîn|nc_relief=na|nc_firehî=|koordînat={{Koord|28|41|00|N|115|53|00|E|display=inline, title}}|mertal=|welat={{ala|Çîn}}|herêm=|parêzgeh=|parêzgar=|şaredar=|rûerd=|gelhe=5 milyon kes (2010)|berbelavî=|dem=UTC+8|bilindayî=|koda_postayê=|koda_telefonê=|wêneSer=Nanchang Montage.png|wêneSer_sernav=Nanchang|wêne2=|wêne2_sernav=|malper=}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = [[Bêstûn]]: Wêneyê herî mezin ê Dara ye, li bin lingê wî Gomada li erdê ye
}}

{{Quran}}
'''Qurana bi zimanê kurdî''' an '''Wergera quranê ya kurdî''' an jî '''Meala Qur'ana kurdî''', wergera [[Quran]]ê bi [[zimanê kurdî]] ye. Piştî [[Belavbûna Îslamê]], tercime kirine zimanên din jî, îro Quranê tercime kirine hemî zimanan.<ref>https://kaniyasor.wordpress.com/2014/11/23/qurana-piroz-bi-meala-kurdi/</ref><ref>https://m.turktelekommuzik.com/?a=300758{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref>

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kaisersbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Kaisersbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rems-Murr-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Di zimanê teknîk ê kurdî de ji amûra ku weşana torê tê de tê kirin, '''pêşkêşker''' tê gotin. Di îngilîzî de ''server'' û di tirkî de jî ''sunucu'' ye.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank jînenîgarî2
| sernavê_wêne = Kazuki Takahashi (2005)
}}

'''Bûyera Kerbela''', yan jî '''Komkujiya Kerbelayê''', di sala [[680]]<nowiki/>an (Hîcrî 61, 10 Muharrem) de di navbera artêşek biçûk ya neviyê [[Muhemmed]] pêxember, [[Huseyn bin Elî|Huseyn bîn Elî]] û artêşa xelîfeyê dewleta Emewiya [[Yezîd I|Yezîd]] de qewimiye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.tarihiolaylar.com/tarihi-olaylar/kerbela-olayi-98 |sernav=Kerbela Olayı |malper=Tarihi Olaylar |tarîxa-gihiştinê=2020-05-18 }}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Şîraniya devtiyê''' ''(ji devtiyê re nîşa, nîşaste jî dibêjin)'' yan '''tene''', yek ji şîraniyên [[pêjgeha kurd]] e. 

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
}}
Lucius (? ) '''Apuleius''' (an jî ''Apuleius Madaurensis'', ''Apuleius of Madauros'' ji dayîk buyin 123, Madauros, M'Daourouch, bakurê rojhilatê [[Cezayir|Cezayîrê]]; mirin 170) [[nivîskar]]<nowiki/>ek kevnar û [[fîlozof]]<nowiki/>ek [[Platon]]<nowiki/>îst e. Berhemên xwe bi [[Zimanê latînî|latînî]] nivîsî ye. Berhema wî ya herî naskirî romana bi zimanê latînî, "v''eguherîn"'' e, ku bi navê "[[Kerê zêr]]" jî tê zanîn. Ev roman di [[wêjeya cîhanê]] de xwedî cihekî girîng e û şirovekirina wê îro jî ji bo [[Fîlolojî|fîlolog]]<nowiki/>ên klasîk mijareke girîng e.

{{Agahîdanka giştî}}

<includeonly>{{#ifexist:Kategorî:{{PAGENAME}}<!-- 
##kategoriya xwe heye?
 -->|[[Kategorî:{{PAGENAME}}| ]]<!-- 
## tine ye loma li Kategorî:Sal zêde bike:
 -->|[[Kategorî:Sal]]
 }}</includeonly><noinclude>
[[Kategorî:Şablon]]
</noinclude>

{{Bêçavkanî}}

'''Mamostên Zinaran''' pirtûka [[Fêrgîn Melîk Aykoç]] e, ku ji hêla [[Weşanên Rewşen]] ve çap bûye.Mijara pirtûkê li ser gundekî [[Kurdistan]]ê û ew mamosteyên ku dewleta tirk dişîne wir e. Têkiliyên mamostan û gundiyan bi şêweyekî mîzahî hatiye şuxulandin.

{{îlon}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Banebor
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Baneborî]], xelkê Baneborê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Banebor''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Bêçavkanî}}
 li [[Washington]]ê ([[DYA]]), yek ji girîngtirîn pirtûkxaneyên neteweyî yên cîhanê ye.]]
'''Pirtûkxaneya neteweyî''' [[pirtûkxane]]yeke giştî ya welatekî ye. Wê, di di pirtûkxaneya neteweyî de wê hemû xebatên wê yên nivîskî, dîtbarî û dengî, werinê qeydkirin. Wê, ew weke xêva civakê a giştî were dîtin. Ji bilî pirtûxaneyên tax bi tax, bajarok bi bajarok û gund bi gund ya giştî  û weke li ser hemûyan re hebê. Pirtûxaneya netewî wê, di hanav hemû welatan de hene. Wê, weke navenda berhevkirinê a xabatên nivîskî, dengî û dîtibarî û hemû çavkaniyên din ên civakî be. Hemû xabatên weke lêkolînî wê di wê de  werina bi cihkirin. Wê, pirtûkxane weke cihê ku wê hemû zanîna civakê  di wê de wê berbev were kirin.

{{Îtalîk sernav}}
'''''Mewlûda Melayê Bateyî''''' an '''''Mewlûda Kurdî''''' helbesta [[Melayê Bateyî]] ye ku di hemû mihrîcanên rojbûna [[Muhemmed|Muhemmed Pêxember]] de tê xwandin. Ev helbest dîrokî û wêjeyî ye. Her neteweyek bi zimanê xwe [[mewlûd]] gotiye û ev jî ya [[kurmancî]] ye. Ya [[zazakî]] jî [[Ehmedê Xasî]] gotiye. [[Seydayê Tîrêj]] jî mewlûdek kurmancî gotiye lêbelê Mewlûda Batê ji hemûyan girîngtir e<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.cizremedya.com/melaye-bateyi-u-mewluda-serif-1531h.htm |roja-gihiştinê=2015-09-11 |roja-arşîvê=2016-04-08 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160408104950/http://www.cizremedya.com/melaye-bateyi-u-mewluda-serif-1531h.htm |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Planebruch
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Potsdam-Mittelmark]]
}}
'''Planebruch''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Potsdam-Mittelmark]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Girînek giyayek zerardar.Di qurma şitilan de şên dihê û xwe li wan dipêçe bi gulîkên xwe yên zirav û drêj.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
}}

'''Ruçiyar û Ayvat''' (yek caran Aqîq û Yaqîq) ji [[haftan]] herdû [[milyaket]]ên dawîn ên [[yarsan]]an e.

'''Hey bin Yeqzan''' (bi [[erebî]]: حي بن يقظان‎, ''Ḥayy bin Yaqẓān'', bi [[latînî]]: ''Philosophus Autodidactus'', bi [[kurdî]]: ''Jîndar, lawê Hêşyar'') çîroka erebî ya pêşin, ji hêlekê ya pêşina xelkên [[Rojhelata Navîn]] û çîroka [[fîlozofî]]ya pêşina ji aliya doktor û [[fîlozof]]ê [[Endulus]]ê [[Îbn Tufeyl]] hatiye nivisandine. Paldanka Îbn Tufeyl nivisîna vê pirtûkê de çîrokekê ko [[Îbn Sîna]] li ber wî nivisî bû.

{{hezîran}}

{{Bêçavkanî}}

Di rêza nukleotîdên ADN-ya zîndewerê de rûdana guherînên mayînde wekî '''mutasyon''' an jî '''bazdan''' (bi înglîzî: ''mutation'') tê navkirin.<ref name="Campbell">Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2008). Biology (8th ed.). San Francisco, CA: Benjamin-Cummings Publishing Company.</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane)
}}

'''Mala Dengbêjan a Amedê''', projeyeke [[dengbêj]] û kevneşopiya dengbêjiyê ye ku di 30'ê [[gulan]]a 2007'an de li [[Amed]]ê dest pê kir. Armanca vê projeyê xwedîlêderketin û parastina dengbêjan û kevneşopiya dengbêjiyê ye û di çarçoveya projeyê de ji dengbêjên Diyarbekrê re Mala Dengbêjan hat avakirin.

'''Klasisîzm''' bizavek wêjeyî ye.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kelawe
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Kelaweyî]], xelkê Kelawê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kelawe''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

'''Dêrandêz''' cejneke ji cejnên kurdan e. Di meha adarê de tê pîrozkirin. Ev cejn li ber bîrkirinê ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Cejn]]

{{Wergerîne|en|ziman2=ar|bijartî=1|ziman3=ga}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Kreuztal''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Siegen-Wittgenstein (navçe)|Siegen-Wittgensteinê]] li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Xerabya
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Yenice
| wêne               = Xerabya.JPG
| sernavê_wêne       = Dîmenek ji Xerabya (Serê Kelehê)
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Midyad]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 18 <ref name="tuik">[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=47&p_yil=2010&p_dil=1&desformat=html&ENVID=nufus2000db2Env tuik, 2010]{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=nîsan 2021 }}</ref>
| sala_nifûsê        = [[2010]]
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 910
| koda_postayê       = 47500
| koda_telefonê      = (+90) 482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|22|56|N|41|28|33|E|display=inline, title}}
}}
'''Xerabya''' ({{bi-tr|Yenice}}), gundekî navçeya [[Mêrdîn]]ê [[Midyad]]ê ye.

{{Taxobox
| name = Xilxil
| status = LC 
| status_system = IUCN3.1
| status_ref =
| image = Garganey (Anas querquedula) RWD3.jpg
| image_caption = Nêr
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Anseriformes]]
| familia = [[Anatidae]]
| subfamilia = [[Anatinae]]
| genus = ''[[Anas]]''
| species = '''''A. querquedula'''''
| binomial = ''Anas querquedula''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
}}
'''Xilxil''' an '''pişteçavbaz''' (''Anas querquedula''), [[cure]]yekî [[werdek]] an [[mîravî|mîravi]]yan ku cot û hêk kirinê di hevînê li [[Ewropa]] û rojavayê [[Asya]]yê û li başûrê [[Afrîka]], [[Hindistan]] û [[Awistralya]]yê di [[zivistan]]ê koçer dibe.<ref name="Clements">Clements, James, (2007) [http://www.cornellpress.cornell.edu/cup_detail.taf?ti_id=4566 ''The Clements Checklist of the Birds of the World''], Cornell University Press, Ithaca</ref> 

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| mezinahiya_wêne    = 180px
| salên_çalak        = 1969–1991
}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
{{Islûb}}
{{Îtalîk sernav}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Banzemîn Seyid Kerîm
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Banzemîn Seyid Kerîm
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Banzemîn Seyid Kerîm''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Bêçavkanî}}
, [[DYA]] (1918)]]
'''Arsima spanyolî''' an '''grîba spanyolî''' [[pandemî|pandemiyeke]] arsimê ku di navbera salên 1918 û 1920an de daket. Arsima spanyolî bû sedemê mirina 50 mîlyon mirovî{{Çavk}}.

'''Mont Blanc''' ({{bi-it|Monte Bianco}}), çiyayek ji [[Çiyayên Alp]] e. Navê xwe bi kurdî ''Çiyayê Spî'' ye. Mont Blanc 4.792 m bilind e. Ew çiyayê tewrî mezin ê [[Alp]] e. Mont Blanc li [[Fransa]] û li [[Îtalya]] ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

'''Karakilîsa''' li [[Gurcistan]]ê gundekî kurdên ji eşîra [[Redkî]] û azeriyan e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Gurcistan]]
[[Kategorî:Kurd]]

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Rheinbach''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Rhein-Sieg-Kreis]]ê li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Strannivîs''' [[muzîkvan]]ek e ku bi profesyonelî pêkhateyên muzîkê çêdike û ji bo stranan gotinan dinivîse. Di heman demê de ji strannivîsek re dibe ku [[bestekar]] jî were gotin, her çend ev peyva paşîn bi gelemperî ji bo kesên ji çensa muzîka klasîk û muzîka fîlmê tê bikaranîn, lê di heman demê de bi nivîsandin û berhevkirina berhevoka muzîka orjînal an nivîna muzîkê re têkildar e.

'''Adaptasyon''' veguhestina cureyekî wekî [[roman (wêje)|roman]], [[çîrok]], [[bîranîn]] û hwd a li [[şano]] û sînemayê û hwd. e. An jî veguhestina berhemeke ji cureyekî din a li roman, [[destan]], çîrok û hwd. 

{| border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="width:300px; float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Fruktoz
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Agahiyên gelemper
|-
| Nav || Fruktoz
|-
| Navên din || Şekirê fêkiyê, fêkîşekir?
|-
| [[Direfş]] || C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Taybetmendî
|-
| [[Baristeya molekulî]] || 180,16 <math> \frac {g}{mol}</math>
|-
| [[Tîrbûn]] || 1,59 <math> \frac {kg}{m^3}</math>
|-
| Rewşa di germiya odê de || hişk
|-
| [[Xala helînê]] || 100–104 [[Grad Selzîyus|°C]]
|}
'''Fruktoz''' (bi latînî: ''fructus'', tê wateya "fêkî") an jî '''şekirê fêkiyê.'''   Di nav hegzozan da şekira herî tehmşirîn fruktoz e. 
Wekî levuloz ji bi nav dibe. Ji ber ku di nav fêkiyên wekî tirî, sêv, û hirmiyan da fruktoza serbest bi mêjerek mezin 
heye, fruktoz wekî şekira fêkî jî tê bi nav kirin. [[Hingiv]] û 
nektar(şîreya şîrîn a kulîlkan) jî gelekî fruktoz dihundirînin. 
Şekira çayê([[sukroz]]) ji fruktoz û [[glukoz]]ê pêk tê. 
Fruktoz di [[kezeb]]a  mirov de tê guherandinê, ji fruktoz molekulên wekî [[glîserol]] û [[trîglîserîd]] çêdibin. Ji van molekulan jî dibe ku molekulên [[rûn]]ê, glukoz û [[glîkojen]]ê çêbibin. Hema hemû [[xane]]yan ji bo peydakirina enerjiya [[ATP]]yê ligel glukoz, fruktozê jî bi kar tînîn. Fruktoz cureyek [[monosakkarîd]] e. Formula wî ya kîmyayî C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> ye. Cudahiya wê ji [[glukoz]] ew e ku şekirê fêkiyê [[kêton]] şûna [[aldehîd]] pêve ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Biyokîmya]]
[[Kategorî:Adan]]

'''Daniel Defoe''' (ji Daniel Foe jdb. texmînen [[1660]] li [[London]]; m. [[24ê nîsanê]] [[1731]] li [[London]]) [[nivîskar]]ekî [[îngilîz]] ji zûdemiya [[Serdema ronahîdariyê]] bû kuê bi taybet bi romana xwe [[Robinson Crusoe (pirtûk)|''Robinson Crusoe'']] li cîhanê de navdar bû. Daniel Defoe wek yek ji damezrînerên romana înglîzî tê nasîn.
{{Agahîdank jînenîgarî2}} 

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}

{{yekkirin|[[Maristan]]}}
'''Marîstan''', di destan û vegotina [[Şahmaran]] ji welatê ku Şahmaran bixwe têde dijî re tê gotin. Marîstan, di vegotinê de bi awayekî vegotinî weke bajerekî ku pirr pêşketî tê ser ziman. Ji dunya ku em mirov têde dijîn, bi afsûnê mirov karê herê û bikeviyê de.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Şahmaran]]

'''.bg''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Bulgaristan]] e. ([[ccTLD]])

li [[bajar]], [[parêzgeh]], [[welat]] -->
| avaker                = [[Liu Chuanzhi]]
| jinavçûyî             = <!-- {{dawîya dem|sal|meh|roj}} -->
| cihê sergeh           = 
| cihê sergeh bajar     = [[Pekîn]], [[Çîn]]
| cihê sergeh welat     = 
| koordînat             = 
| hejmara deveran sal   =
| xizmeta li herêmê     = 
| mirovê girîng         = [[Yang Yuanqing]]<br />{{small| (Pêşewar û [[CEO]])}}
| berhem                = 
| marka                 = 
| hilberîn              = 
| hilberîn sal          = 
| xizmet                = 
| deramet               = {{Decrease}} US$ 34.91 milyar (2016)
| deramet sal           = 
| derametê xebatê       = 
| derametê xebatê sal   = 
| net deramet           = 
| net deramet sal       = 
| aum                   = 
| hebûn                 = 
| hebûn sal             = 
| dadvanî               = 
| dadvanî sal           = 
| xwedî                 = 
| endam                 = 
| endam sal             = 
| hejmara karmendan     = 33,000
| hejmara karmendan sal = 
| bingeha şîrketê       =
| parî                  = 
| şîrketa girêdayî      = 
| dirûşm                = 
| module                = 
| ratio                 = 
| nirxandin             = 
| jêrenot               = 
| intl                  = 
| malper                = {{URL|http://www.lenovo.com}}
}}
Şîrketekê ku navenda wê li [[Çîn]]ê ye û hilberana [[komputer]], [[nivîsbarî]], [[hişkalav]] û [[tablet]], [[Telefona destan|telefon]]ê  dike. Sala 1984 an de Legend Holdings(navê berê yê Lenovoyê ye) bi 25000 dolarê li Çînê hate damezirandin. Legend Holdings sala 2004 an de navê xwe guhert û sala 2005 an de jî beşa [[komputera kesanî]] ya [[IBM]]ê stend.

{{Gotara bê çavkanî}}

'''Çerxa xaneyê''' an jî '''çerxa dabaşbûna xaneyê''' (bi înglîzî: ''cell cycle – cell division cycle'') navê gelemperî yê ji bo şîrovekirina rêzebûyerên jiyana xaneyê ji dabeşbûna makexaneye heta çêbûna du xaneyên keç.<ref name="OpenStax, Biology"> Rye, C., Wise, R., Jurukovski, V., Desaix, J., Choi, J., & Avissar, Y. (2017).Biology. Houston, Texas : OpenStax College, Rice University,</ref>

{{Îslam stûn}}

Di 25'ê sermawezê [[1960]]‘an de xûşkên [[Minerva Mirabel|Minerva]], [[Maria Teresa Mirabel|Maria Teresa]] û [[Patria Mirabel]] ku wekî [[Perîdank|perperok]] jî tên bîr anîn, hatin qetilkirin. Her sê di [[Komara Domînîk]] de li dijî dîktatoriya Trujillo berxwe dabûn. Roja 25'ê sermawez Ev roj ji ber vê wekî '''roja li dijî şîdeta li dijî jinan''' hat îlan kirin.

{{Îtalîk sernav}}
{{Agahîdanka giştî
}}

{{Agahîdank mirov
| nav                = Jesper Söder
| wêne               = Jesper Söder 2016 (PICT8849).jpg
| sernavê_wêne       = Jesper Söder li [[Pêşangeha Pirtûkan a Göteborgê]], Swêd (2016)
| navê_jidayikbûnê   = 
| roja_jidayikbûnê   = {{Roja bûyînê û temen|1991|2|13}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Trollhättan]], [[Swêd]]
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| netewe             = 
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| pîşe               = Rêberê xwendekaran
| salên_çalak        =
| tê_nasîn           = [[Şervanê navneteweyî]] li [[Rojavaya Kurdistanê]]
| sermiyana_net      = 
| sernav             = 
| endamên_desteyê    = 
| hevjîn             = 
| zarok              = 
| dê                 = 
| bav                = 
| malper             = 
| şanenav            = 
}}
'''Jesper Söder''' (bixwîne: ''Yesper Swêder'') ciwanekî swêdî ye ku li [[Rojavaya Kurdistanê]] di nav refên [[YPG]]ê de li dijî çeteyên [[Daiş]]ê şer dike. Ew di 1991ê de li bajarê [[Trollhättan]]ê yê rojavaya [[Swêd]]ê hatiye dinyayê.

{{Agahîdank gund
| nav                = Tirgale
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Hîran]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Tirgaleyî]], xelkê Tirgalê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Tirgale''', gundekî bi ser [[Hîran]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank jînenîgarî2
| wêne               = Professor Challenger.jpg
| sernavê_wêne       = Profesor Challenger (rûniştî), wekî ku ji hêla Harry Rountree ve di kurteçîroka Arthur Conan Doyle de hat çapandin The Poison Belt di Beach Magazine de nîşan dide.
| navê_rastî         = George Edward Challenger
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
}}

{{Agahîdank xwedawend
| cure               = yewnan
}}

{{yekkirin|[[Dewlet (Platon)]]}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Başkoy
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Başköy
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = 
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] (2012)
| navçe              = [[Xinûs]] (2012)
| nahiye             = [[Xinûs]] (navend)
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Başkoyê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = 
}}
'''Başkoy''' ({{1928|باشكوی , "Bach keuy" (Baş köy)}}, {{1946|Başköy}}, {{bi-tr|Başköy}}), gundekî bi ser navenda [[Xinûs]]a parêzgeha [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîromê]] ve ye.

'''Dewleta giravî''' ew [[dewlet]]eke, ji girav an giravan de pêk tê û tu axên xwe li ser [[parzemîn]] de tine re tê gotin. 

{{Bêçavkanî}}
{{Kêm}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]|wêne sernûçe=Ji bajêr wêneyekî}}
'''Lozan''' ({{Bi-fr|Lausanne}}) bajarekê para Fransî-axêv ya [[welat]]ê [[Swîsre|Swîsrayê]] ye ko dikevit perava [[Gola Jinêvayê]] (bi Fransî: ''[[Lac Léman]]'' û berê wî li [[Évian-les-Bains]] a [[Fransa]]yê ye. [[Çiyayê Jura]] dikevit bakurê Lozanê. Lozan nêzîkî 50 kîlometiran (30 mîlan) li bakurê rojhilata bajarê [[Jinêva]]yê ye.

{{sernav bi îtalîk}}
{{Agahîdank pirtûk
| sernavê xwemalî = Bir Halkı Savunmak (tirkî)
| wergêr          = [[Rêşad Sorgul]]
| wêne            = Parastina gelekî.jpg
| binwêne         = Berga bi kurdî
| nivîskar        = [[Abdullah Öcalan]]
| ziman           = [[Kurdî]]
| dîrok           = [[2004]]
| weşanxane       = PAJK
| rûpel           = 527
| ISBN            = ISBN 978-3931885670
}}

'''Stîmûlûs - respons''', ango '''tîşk - berpê''' yek ji mekanîzmayên derûniya mirovan e. Psîkologên dibistana tevgerzaniyê nerxeke mezin didin vê sîstemê. Li gorî wan ev sîstem an mekanîzma ya herî girîng e di fêrbûn û derûniya mirovan de. Heger mirov derziyê di yekî re bike (ango [[stîmûlûs]]) ew jê haydar dibe yan digirî (ango berpê).
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]

{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank jînenîgarî2}}
'''Simone Weil''' (z. [[3ê sibatê|3ê sibata]] [[1909]] li [[Parîs]], [[Fransa]] - m. [[24'ê gelawêjê|24 gelawêj]] [[1943]] li [[Ashford (Kent)]], [[Brîtanya]]) [[Çalakvanî|çalakvan]], [[fîlozof]] û [[Mîstîker|mîstîkera]] navdar a fransî bû. 

{{Taxobox
| name = Gabelek
| image = Lanius nubicus.jpg
| range_map =Lanius nubicus distr.png
| range_map_caption ='''Pirteqalî''':Havîn<br/> '''Şîn''':Zivistan<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Shrikes and Bush-Shrikes |sal=2000 |weşanger=Helm |isbn=0-7136-3861-3 |nivîskar=Tony Harris & Kim Franklin }}</ref>
| status = LC | status_system = IUCN3.1
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Balinde|Aves]]
| ordo = [[Fîkar|Passeriformes]]
| familia = [[Kêzxwer|Laniidae]]
| genus = ''[[Lanius]]''
| species = '''''L. nubicus'''''
| binomial = ''Lanius nubicus''
| binomial_authority = [[Martin Lichtenstein|Lichtenstein]], 1823
}}
'''Gabelek''' (bi soranî: ''perrbellekey qeşan'', bi [[latînî]]: ''Lanius nubicus''), cureyek e [[balinde]]yên [[kêzxwer]] e ji [[cinsa]] [[Lanius]] e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

{{Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane)
| sernavê_wêne       = Maşallah Etherî li gorî [[Albrecht Dürer]]
}}

'''Alfabe''' koma sembolên standard ([[tîp]]) yên di zimanekî de ji bo nivîsandinê tên bikaranîn e. Peyva ''alfabe'' ji zimanê grekên berê tê. Alfabe ji navên herdu tîpên grekî yên pêşin, ''Alfa'' û ''Beta'', çêbûye. Paşê jî ereban alfabeya xwe çêkirin û navên wan tîpên siftê ''Elif'' û ''Be'' bûn. Wê lewma şûna ''Alfabe'', berê digotin ''Elifba''.

'''Siyehçal''' yan jî '''Çala Reş''' bi Înglîzî "Black hole" Objêkteka Astronomî ye, ku di derdor û Navenda wê çi Tişt nikare xwe ragire yan jî jê xelas bibe!
Her çend Wateya Navê Siyehçal Çal yan jî Bîra-Reş e, lê ew bi xwe ne Çale, belkû Zêdemayê Stêrên mirî ye!
Her Stêrek wê rojekê bimire û ev yêk bi Teqînekê pir bi hêz çêdibe, lê pêwist nake em bitirsin, ji ber ku Teqîna Pergala Rojê di 5,5-Milliard Salan de çêdibe! 
Siyehçal ji Stêrên gelek mezin çêbûye, kû piştî teqîn yan jî mirina van Stêran Ew ew qas tên prêss kirin kû êdî ew zêde nayên givişandin û ew keps dibin.
Hêza Rakêş (bi Înglîzî Gravitation) a Sîyehçalan ew qas xorte kû heta Ronahî jî nikare xwe jê xelas bike û têda wenda dibe, ji ber wê jî Navê wan Siyehçal e.
Sîyehçal ne tene Ronahî belkû her tişt û her Matêrîyek kû nêzî wê bibe bi alîyê xwe dikêşe û nav xwe wenda dike û Hêza wê ew qas xorte, kû dikare Stêran bi saxî bixwe!
Lê pêwist nake em ji Siyehçalan bitirsin, ji ber ku di nêzê [[Dinya (gerstêrk)|Erd]] û [[Pergala Rojê|Pergala Roja]] me de Sîyehçal tune ne!

{{Sernav bi îtalîk}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Sernav bi îtalîk}}

{{Kêm}}

'''Berahî''' an '''realîte''', rewşa ku ji mirov û ji hizira mirov azad he ye û li gorî dibêtiyên xwe dilibite. ''[[Rastî]]'' bi mirov û hizir û nirxên mirov ve girêdayî ye û guherbar e lê ''berahî'' ji mirov û nirxên mirov azad e. Mînak ''"Her êvar roj diçe ava û her sibeh ji nû ve dizê."'' gotinek rast lê ne bera ye. Lewra roj ne dizê ne jî diçe ava.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Felsefe]]
[[Kategorî:Empîrîzm]]
[[Kategorî:Teoriyên epîstemolojiyê]]
[[Kategorî:Teoriyên metafizîkê]]
[[Kategorî:Metafizîka hişî]]
[[Kategorî:Ontolojî]]
[[Kategorî:Mantiqa felsefî]]
[[Kategorî:Felsefeya dîn]]
[[Kategorî:Dîn]]
[[Kategorî:Raman]]
[[Kategorî:Realîzm]]
[[Kategorî:Realîte]]

'''Herêm''' an '''dever,''' beşeke cografîk an parçeyeke dabeşkirina kargêriyî ya welatekî ye.

'''Harbûn''' ''(bi [[latînî]]: rabies)'' yek nexweşiyeke [[mîkrob]]îk e û pirranî ji ajalan derbasî mirov dibe.

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}

{{Gotara salê b.z.|21}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Oderaue
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Märkisch-Oderland]]
}}
'''Oderaue''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Märkisch-Oderland]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Di bijîşkiyê de, [[tesîra advers]] bizerer e û encama tesîra nedaxwazkirî ye bi bikaranîna derman an jî midaxaleyeke din wek cerrahî.Tesîreke advers dikare wek ''[[Tesîra rexnak]]'' jî bê nîşan dan, ndema wek tesîra esas an jî ya tedawîker bi awayeke sekonder tê nirxîn.Eger encamên wê ji doz an jî prosedûreke çewt hatibe, ev rewş wek çewtiya dermankirinê tê nasîn ,ne wek [[komplîkasyon]].
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derman]]
[[Kategorî:Dermannasî]]

'''Temerzê''', gundekî li ser navçeya Hezex ya Şirnex e.Temerzê serê pêşîn di destê Filehan de bû.Bi şûn de Kurdên misilman ketine.Niha 60 xanî tê de heye.Nîvî bêhtir ji silsila Şêx in.
Gundekî derdora we zehf mezin e.Temerzê li ser sê gundên kavil ava bûye.Eserên tarîxî û xaniyên
kevirîn gelek in.Şikeft û mixare zehf in.Şêtika û xerabe bilind du gund inn ku temerzê li ser wan hatiye avakirin.Hewayeke hênik û xweş lê heye.Gundên cîranê wê [[Araban]], [[Axrit]], [[Zinarix]], [[Hacîkesen]], [[Delave Qesrê]], [[Bêzirkê]] û [[Midihê]] ye. Midihê gundekî [[fileh]]an e.Li wê derdorê de gundê mezin yên filehan Midihê ye.Axayê gund Hecî Mehmûd e. Ku emrê wî 95 an bêhtir e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Gundên Hezexê]]
[[Kategorî:Tor]]

'''Ebdilhekîmê Arwasî''' (jdb. [[1865]] li gundê [[Arwas]] a [[Miks]]ê, parêzgeha [[Wan]]ê, [[Kurdistan]]; m. [[1943]] li [[Enqere]], [[Tirkiye]]) zanayekî olî yê [[kurd]] e.
<br />
Şagirtê [[Seyîd Fehîmê Arwasî]]ye û zêdetirî 30 salan li medreseyên Kurdistanê, bi taybetî yên li parêzgeha Wanê mamostetî kiriye. Bi hatina artêşa Rûs ve, bo demekê diçe [[Stembol]]ê. Li wir di nava kurdan de dersdariyê dike, têkilî bi sazî û komeleyên wê demê yên kurdan re datîne. [[Hüseyin Hilmi Işık]] jî şagirtê wî bûye.

, wekî ku bi çav tê dîtin.]]
'''Stêr''' (an ''stêrk'') ew e, ku ji hêza xwe wek goyekî ja gazê ronahî dide, di hundirê wê de reaksiyona atomî pêk tê û tîrêj jê peyda dibin. Bi gelemperî di hundirê wê de [[hîdrogen]] di bin pestan û zora reaksiyona atomî de dibe [[hêliyûm]].

{{Ne rind kurdî}}

{{bnr|Zembîlfiroş}}
{{Sernav bi îtalîk}}
[[File:Zembîlfiroş.png|thumb|Zembîlfiroş û Xatûna Mîr]]
'''Zembîlfiroş''' navê [[destan|destaneke]] kurdî ye. Ya ku dinivîsîne, [[Feqiyê Teyran]] e. Di wê de ku [[Derwêş|Derwêşek]] li bajarê [[Ferqîn|Ferqînê]] zembîlan difiroşe. Jina Mîrê bajêr wî dibîne û dilê wê dikeve Zembîlfiroş . Di dawiya destanê de Zembîlfiroş yan xwe di kelhê de dike xwarê (strana Zembîlfiroş ji devê [[Xerapêtê Xaço]]), yan jî duayê wî Xwedê dipejirîne û ew dibe latek (di hin versiyonan de dibe kevokek). Sebeba vê biryara wî ew e ku jina mîr êdî rê nadiyê ku ji jina xwe û zarokê xwe re rast be. Tirba Zembîlfiroş li Gundê Sîrkutkî a girêdayi [[Zaxo]] a [[Başurê Kurdistanê]] ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
| roja_jidayikbûnê = {{Jidayikbûn|1|1|1953|j=1}}
| roja_mirinê = {{Mirin|2|3|2007|1|1|1953|temen=erê}}
| wêne = Nedîm Dagdeviren 1998.JPG
| sernavê_wêne = Nedîm Dagdeviren ligel hevkarekê di sala 1998an de li Kitêbxaneya Kurdî ya Stokholmê
}}

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Cl
| wêne               = 
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 1.5625<ref> Chlorine, Gas Encyclopaedia, [[Air Liquide]]</ref> g/cm<sup>3</sup> (0 [[pileya celsius|C]])
| giraniya_atomê     = 35.45 u<ref>http://www.rsc.org/periodic-table/element/17/chlorine</ref>
| nîveşkêla_atomê    = 100 [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 99 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 175 pm
| rewş               = [[gaz]]
| xala_helînê        = 171,6 [[Kelvin|K]] (-101,5 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 239,11 [[Kelvin|K]] (-34,04 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 
| derenceya_bilindbûnê = +1, -1, 3, 5, 7
| oksîdên_xwe        = 
| elektronegatîfî    = 3,16 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 
 | HijmaraBaristeyî     = 
 | Direfş               = 
 | LiCîhanê             = 
 | DemêHebûnê           = 
 | ÇalakîyaAtomî1       = 
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 
 | ElementîNûh1         = 
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 
 | HijmaraBaristeyî     = 
 | Direfş               = 
 | LiCîhanê             = 
 | DemêHebûnê           = 
 | ÇalakîyaAtomî1       = 
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 
 | ElementîNûh1         = 
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|T+}}
}}
{{Wergerîne|ar|ziman2=de|ziman3=en|bijartî=1}}
'''Klorîn''' ({{Bi-en|chlorine}}, ji {{Bi-grc|χλωρός|xlōrós|wate=kesk}}) [[element]]<nowiki/>eke kîmyewî ye ku kurtebêjeya wê Cl ye. Nimroya wê ya atomî 17  e. Giraniya wê ya atomî jî 35.45 e. Ew yek ji elementên stûna 7em a tabloya periyodîk e ku wek [[halojen]]<nowiki/>iyan jî tê nasîn. Klorîn li serzemînê weke elementekê nayê dîtin. 
== Gewşînên wê ==

{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || Amonyak
|-
| Navên din || Azan
|-
| [[Direfş]] || NH<sub>3</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 17 <math> \frac {g}{mol} </math><ref name="Paetec">''Formeln und Tabellen für die Sekundarstufe I und II'', Duden Paetec, Berlin / Frankfurt am Main, derxistinê 14'ê, ISBN 978-3-89517-253-3</ref>
|-
| [[Tîrbûn]] || 0,7198 <math> \frac {kg}{m^3}</math><ref name="Paetec"/>
|-
| Rewşa di germiya odê de || gaz
|-
| [[Xala helînê]] || -78 [[Grad Celsius|°C]]<ref name="Paetec"/>
|-
| [[Xala kelînê]] || -33,5&nbsp;°C<ref name="Paetec"/>
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center"|   
|-
| colspan="2" align="center"|'''T''', '''N''', '''C'''<ref name="BIA GESTIS">{{Jêder |sernav=BIA-Gestis Gefahrstoffdatenbank - biade.itrust.de |url=http://biade.itrust.de/biade/lpext.dll?f=templates&fn=main-hit-h.htm&2.0 |roja-gihiştinê=2007-06-14 |roja-arşîvê=2010-05-10 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20100510144649/http://biade.itrust.de/biade/lpext.dll?f=templates&fn=main-hit-h.htm&2.0 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
|}
'''Amonyak''' an jî '''amonya''',<ref>''Ferhenga Termên Fenî''(Kurdî-Tirkî-Îngilîzî)-''Prof. Dr. Bahattin Gumgum'', ISBN 978-605-9073-06-6</ref> gazeke bê reng û bi bêhneke pir pîs e. Ew gaza jehrî ye, çavên mera dişewtîne û nefesê mera qutdike. Tîrbûnê amonyak ji yê [[bê]] hindiktir e.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Qozlî
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Ovakozlu
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = 
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] (2012)
| navçe              = [[Xinûs]] (2012)
| nahiye             = [[Xinûs]] (navend)
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Qozliyê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Bakurê Kurdistanê#Ewropa#Tirkiye
| koordînat          = 
}}
'''Qozlî''' ({{1928|اووه‌ قوزلی , "Ouva kozli" (Ove qozlî)}}, {{1946|Ovakozlu}}, {{bi-tr|Ovakozlu}}), gundekî bi ser navenda [[Xinûs]]a parêzgeha [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîromê]] ve ye.

{{Bêçavkanî}}
{{Sernav bi îtalîk}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Sulzbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Taunus-Kreis]]
}}
'''Sulzbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Taunus-Kreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Alotrop''' heman [[atom|atomên]] ku cînsîn, taybetmendiyê wan yên kîmyawî û [[krîstalîzasyon]]a wan a di rêzgirtina fezayêde ji hev cuda bin, ji wan re tê gotin.

'''Dahênerî''' tê wateya hilberîna tişt, fonksiyon an têkiliyek nû. Behremeniyeke mirovî ye. Kesên dahênerî pêk anîne re ''dahêner'' tê gotin. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Marktoffingen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Donau-Ries]]
}}
'''Marktoffingen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Donau-Ries]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Êrîşên li ser Parîsê yên 13ê çiriya paşîn a 2015an''', pênc suîqest in ku di 13ê [[çiriya paşîn]] a sala [[2015]]an de, li [[Parîs]]a paytexta [[Fransa]]yê bi destê terorîstên tundkarên îslamî pêk hatin. Li gor agahiyên nûçeyan 132 kesan jiyana xwe ji dest da.<ref>[http://rudaw.net/kurmanci/world/131120153 Li Parîsê çend teqîn û êrîşên çekdarî - Fransa rewşa awarte ragihand] Rudaw.</ref><ref>[http://edition.cnn.com/2015/11/13/world/paris-shooting/index.html Paris attacks: At least 153 killed in gunfire and blasts, French officials say], CNN.</ref> Ew cihên çêbûyîna suîqestan yek jê [[Stade de France]] bû ku tê de maça futbolê di navbera [[Almanya]] û Fransayê de hebû; yek jî tiyatroya bi navê Bataclan û hin deverên din in. [[Dewleta Îslamî ya Iraq û Şamê|DAIŞ]] ew êrîş girtin ser xwe.<ref>[http://ku.hawarnews.com/dais-erisen-parise-girt-ser-xwe/ DAIŞ êrîşên Parîsê girt ser xwe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160630073240/http://ku.hawarnews.com/dais-erisen-parise-girt-ser-xwe/ |date=2016-06-30 }}, Ajansa Nûçeyan a Hawar.</ref>

{{Bêçavkanî}}
'''Şerê Iraqê''' [[şer|şerek]] bû ko ji 20ê adara 2003an heta 1ê gulana 2003an ji aliyê [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]] û hevalbendên wê ve dijî [[Iraq|Iraqê]] çêbû. Giraniya şer li ser milê şervanên DYA û [[Keyatiya Yekbûyî ya Brîtaniya Mezin û Îrlanda|Brîtanya]]yê bû, lê hijmareka kêm ji şervanên welatên mîna [[Polonya]], [[Danîmarka]], [[Spanya]] û [[Awistralya]]yê jî arîkariya wan kir. Piştevan anko hevalbendên DYAyê di nava Îraqê de hêzên [[pêşmerge]] yên herdu partiyên siyasî yên serekî yên [[Başûrê Kurdistanê]] anko [[PDK|Partiya Demokrat a Kurdistanê]] û [[YNK|Yekîtiya Niştîmanî ya Kurdistanê]] û hinek hêzên erebî bûn. Di encama wî şerî da desthilata [[Sedam Huseyn]] li Îraqê bi dawî bû.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| nav                = Bermersheim
| sernavê_wêne       = Dîmenek ji bajêr
| etîketa_binebeşê2  = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
| navê_binebeşê2     = [[Rheinland-Pfalz]]
| etîketa_binebeşê4  = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
| navê_binebeşê4     = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Bermersheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Atting
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Straubing-Bogen]]
}}
'''Atting''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Straubing-Bogen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Google Werger}}
'''Meteorolojî''' yan jî '''Hewanasî''', ({{bi-grc|μετεωρολογία|meteōrología}}) şaxeke zanistên atmosferê ye (ku [[kîmya]] û [[fizîk]]ê ya atmosferê dihewîne) bi giranî li ser pêşbînkirina [[hewa]]yê ye. Lêkolîna meteorolojiyê bi hezarsalan e ku heye. Pêşketinên girîng di meteorolojiyê de heya sedsala 18an dest pê nekiriye. Di sedsala 19an de piştî ku torên çavdêriya hewayê li seranserê herêmên berfireh hatin damezrandin, di vî warî de pêşketineke kêm bi dest ket. Hewldanên berê yên pêşbînkirina hewayê bi daneyên dîrokî ve girêdayî dihatin şopandin. Heta ku piştî zelalkirina qanûnên fizîkê û bi taybetî di nîvê dawiya sedsala 20an de bi pêşketina [[komputer]]ê (destûrê dide çareseriya otomatîkî ya gelek hevkêşeyên modelkirinê) de, di warê pêşbînkirina hewayê de pêşketinên girîng hatin bidestxistin. Şaxeke girîng a pêşbînkirina hewayê pêşbînkirina hewaya deryayî ye ji ber ku ew bi ewlehiya deryayî ve girêdayî ye ku tê de bandorên hewayê di heman demê de danûstendinên atmosferê bi beşên mezin ên avê re jî vedihewîne. Pîvanên cihêreng ji bo ravekirin û pêşbînkirina hewayê li ser astên cih, herêmî û gerdûnî têne bikaranîn.

{{Tîrmeh}}

{{Agahîdank galaksî}}
'''NGC 20''' [[galaksî|galaksiyeke]] [[komstêr]]a [[Andromeda (komstêr)|Andromedayê]] ye. Galaksî di {{d|18|9|1857}} de ji aliyê [[stêrnas]]ê îngilîz/îrlendî [[William Parsons]] ve hatiye vedîtin.

{{Bêçavkanî}}
{{Kêm}}

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}
'''Ladîno''' (ladino), '''judeospanyol''', '''spaniya cihûyî''' (espanyoliko, ispanyolit), '''djudyó''', '''sefardî''' (ji îbranî ''s(ĕ) farad'' bi maneya Îberya), li [[Mexrib]]ê dibêjinê '''hakitiya'''<ref>[[Marie-Christine Varol]] (1998). Manuel de Judéo-Espagnol: langue et culture. Langues & Mondes/L'Asiathèque, Parîs (Fransa).</ref>, zimanekî romanî ye ku ji hêla cihûyên sefardî ve ji [[Serdema Navîn]] ve hatî pêşvexistin. Ew bi sedsalan curbicur zimanên [[îbero-romansî]], nemaze zimanê kastîlî û di bin bandora çend zimanên têkiliyê de pêşve çûn. Wekî zimanekî cihû ji spanî ya cihû gelek bandor e, ku ji îbranî û aramî jî hene, lê di heman deman ji [[zimanê erebî]], [[tirkî]], [[îtalî]], [[yewnanî]] û [[slavî]] jî heye. Li gorî herêma sefardî lê bicih bûne ji [[nîvgirava îberî]] ve girêdayî ye. Deynên ji [[fransî]] li gelek welatên [[Deryaya Navîn]] wekî zimanekî perwerdehiyê hate fêrkirin. Di warê dîroka çandî û aliyên civaknasî de têkiliya di navbera ladîno û sefardî ve di navbera [[zimanê yîdîş]]ê ye.

Babez for Breakfast, albûma şeşem a [[Lordi]] e. Li 'yê di 2012'an da albûm derket. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}
'''Amazîx''' an xelkê berber an jî [[imazighen]] gelekî li [[Afrîkaya Bakur]] e. Ji zimanên wan re jî [[Zimanê amazigh|berberî]] tê gotin. Navê berberî bê guman ji peyva yewnanî [[barbar]] tê. Li Romaya kevnare barbar ji bo gelên Afrîkayê dihat bikaranîn.

{{Yekkirin|[[Komar (Platon)]]}}

'''Apollo''' 8 navê duyemîn bernameya [[Apollo]] ya kozmozê (valahî) ye. [[Astronot]]ên vê bernameyê, bo cara yekemîn lêpandina [[heyv]]ê kirine.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Stêrnasî-şitil}}
[[Kategorî:Bernameya Apollo]]
[[Kategorî:NASA]]
[[Kategorî:1968 li DYAyê]]

'''Tûra''' yek ji cureyên hilperkînên Kurdan e. Pirranî li herêmên [[Tolhildan]]ê tê lîstin. Govend tenê ya mêran e, ango mêr dilîzin. Bêî destgirtinê govendger wekî bazan milên xwe vedikin û berepêşiyê ve dikevin rêzê. Bi rêzek an komên dijber tê lîstin. Gorî pergala lîstinê 1 an zêdetir [[qamçî]] tên bikaranîn. Ji bo ku laşê mirovan ne zêde biêşe bi tiştekê ku dişibe qamçiyan jî tê lîstin.

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Willingshausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Schwalm-Eder-Kreis]]
}}
'''Willingshausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Schwalm-Eder-Kreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{jînedank}}

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{kanûna paşîn}}

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{sibat}}

{{Agahîdank welat2
| wêneyê ala         = Flag of Scotland.svg
| awayê rêveberiyê   = {{Unbulleted list|[[Keyaniya makezagonî]]|[[Demokrasiya parlamenê]]}}
| navê rêber1        = [[Elizabeth II]]
| sernav rêber1      = [[Keybanû]]
| rûerd km2          = 77925
| gelhe texmînkirin  = 5.463.300<ref>{{Jêder-malper |sernav=Population estimates for the UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland – Office for National Statistics |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/mid2019estimates |malper=www.ons.gov.uk }}</ref>
| gelhe texmînkirin sal = 2019
| gelhe giştî sal    = 2011
| gelhe giştî        = 5.295.403<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.ons.gov.uk/census/2011census/2011ukcensuses |sernav=2011 UK censuses - Office for National Statistics |malper=www.ons.gov.uk |tarîxa-gihiştinê=2021-03-16 }}</ref>
| gelhe tîrbûn km2   = 70<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.nrscotland.gov.uk/statistics-and-data/statistics/statistics-by-theme/population/population-estimates/mid-year-population-estimates/mid-2019 |sernav=Mid-2019 Population Estimates Scotland |tarîx=2013-05-31 |malper=National Records of Scotland |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2021-03-16 |tarîxa-arşîvê=2021-03-16 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20210316092205/https://www.nrscotland.gov.uk/statistics-and-data/statistics/statistics-by-theme/population/population-estimates/mid-year-population-estimates/mid-2019 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| iso3166kod         = GB-SCO
| koda telefonê      = +44
| konvansiyonel navê dirêj = Skotlenda
| wêneyê mertal      = Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg
| wêneyê nexşe       = Scotland in the UK and Europe.svg
| wêneyê nexşe2      = 
| demonîm            = Skotî<br/>({{ziman-en|Scots, Scottish}})
| paytext            = [[Edinburgh]]<br/>{{Koord|55|56|58|N|3|9|37|W|display=inline, title}}
| bajarê mezin       = [[Glasgow]]<br/>{{Koord|55|51|39|N|4|15|5|W|display=inline, title}}
| zimanên fermî      = [[Zimanê inglîzî|Inglîzî]], [[Zimanê skotî|skotî]],<br/>[[Zimanê skotiya gaelî|skotiya gaelî]]
| nav                = ''Scotland''<br/>
| hatûçûn            = çep
| dirav              = [[Sterling]]
| dirav kod          = GBP
| demjimêr           = UTC
| demjimêr DST       = +1 seet
| utc offset DST     = +1
| sernav rêber2      = [[Serokwezîr]]
| navê rêber2        = [[Nicola Sturgeon]]
}}
'''Skotlenda''' an '''Skoçya''' an jî '''Skotistan''' ({{ziman-en|Scotland}}; {{ziman-sco|Scotland}}; {{bi-gd|Alba}}), yek ji çar [[welat]]ên bingehîn ên [[Keyaniya Yekbûyî]] e. Paytexta Skotlendayê [[Edinburgh]] e û bajarê herî mezin [[Glasgow]] e.

{{Agahîdank bajar|nav=Guangzhou|navê_fermî=广州市|nexşeya_cihan=Çîn|nc_relief=na|nc_firehî=|koordînat={{Koord|23|08|00|N|113|16|00|E|display=inline, title}}|mertal=|welat={{ala|Çîn}}|herêm=|parêzgeh=|parêzgar=|şaredar=|rûerd=|gelhe=13,08 milyon kes (2014)|berbelavî=|dem=UTC+8|bilindayî=|koda_postayê=|koda_telefonê=|wêneSer=Guangzhou montage.png|wêneSer_sernav=Galeriya Guangzhouyê|wêne2=|wêne2_sernav=|malper=}}

{{Bêçavkanî}}
'''Exlaq''' yek ji tayên serekî yên [[felsefe]]yê ye ko li [[biha]]yan, [[qencî]] û [[neqencî]] û [[sinc (felsefe)|sincî]] hûr dibit. Exlaq [[çemk]] û [[têgeh]]ên mîna [[rast]], [[nerast]], [[qenc]], [[xirab]], [[berpirsyarî]] û [[rewayî]] û [[nerewayî|nerewayiyê]] şirove dikit. Exlaqê sê tayên serekî hene:

{{Agahîdanka giştî
 | nav              = GMA Network
 | logo             = GMA Network logo.png
 | screenshot       = 
 | binnivîs         = 
 | ziman            = 
 | avabûn           = [[1950]]
 | avaker           = 
 | gerû             = [[Bajarê Quezon]], [[Fîlîpîn]]
 | xwedî            = 
 | destpêkirin      = 
 | hejmara_karkeran = 
 | dirûsm           = 
 | malper           = {{URL|gmanetwork.com}}
 | endam            = 
}}

'''Stres''' tê wateya "giraniya borandina jiyanê". Di jiyanê de hêz û giraniyeka her tiştî heye. Di kargehê de, di têkiliyên mirovan de, di malbatê de hwd jiyan xwedî tempoyek e. Ev [[tempo]]ya han hin caran zora tempoya mirov dibe û mirov xwe di bin giraniyê de hîsdike. Ev e stres.

'''Voleybol ''' an jî top û tora werzîşeke komê ye ku tê de lîstikvan di du tîmên şeş kesî de, li her du aliyên torê têne bicihkirin û li gorî qaîdeyên lîstikê hewl didin ku topê li qada tîma dijber bixin. Voleybol yek ji werzişên herî populer û navdar ên cîhanê ye. Dirêjiya qada voleybolê 18 metre û firehiya wê jî 9 metre ye, her tîm ji bo bi ser bikeve divê ji 5 setan 3 setan bi dest bixe, her setek bi 25 pûanan e û ger bikeve destê pêncan (destê dawîn)ew 15 pûanan pêk tê 

'''Kulîçeya Hewlêrê''', '''kulîçeya Kerkûkê''', '''kulîçeya Soranan''' navê [[kulîçe]]yeke [[kurd]]î ye. Pirranî li [[başûrê Kurdistanê]] tê xwarin. Cudatiya wê û [[kulîçeya Şingalê]] nîne, tenê kulîçeya Şingalê şîrîntir e ya [[Hewlêr]]ê jî bo tenduristiyê û nexweşên diyabetîkê baştir e.

'''Yılmaz Odabaşı''' ({{Jidayikbûn|15|8|1962|j=1}})<ref>https://web.archive.org/web/20151229091152/http://www.yilmazodabasi.com.tr/yazi-250-Yilmaz-Odabasi-OTOBiYOGRAFi.html</ref> helbestvanekî bi eslê xwe kurd e. Odabaşı helbestên xwe bi tirkî dinivîsîne.

{{Agahîdank rêxistinên leşkerî|çalak=2013 - niha|îdeolojî=[[Cîhadîzm]] û [[Selefîtî]]|wêne=|serok=Hesham Azizi (2013 - 2015)<br>Jalil Qanbarzehi (2015 - 2017)|herêm=[[Sîstan û Belûçistan (parêzgeh)]]<br>[[Xûzistan (parêzgeh)]]|perçeyek ji=[[Elqaîde]]|dijber={{Ala|Îran}}}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Dittenheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Navîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Weißenburg-Gunzenhausen]]
}}
'''Dittenheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Weißenburg-Gunzenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}

'''Çiyayê Kurtikê''' çiyayek li [[Bakurê Kurdistanê]], di ber bajarê [[Mûş]]ê de ye. Lûtkeyeke [[Çiyayên Xaçreşê]] ya ku ji rêzeçiyayên [[Toros]]êye ye.

{{bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdanka giştî
}}

'''Karl Adolf Gjellerup''' (jdb. [[2ê tîrmehê]] [[1857]] li [[Roholte]], m. [[11ê çiriya pêşîn]] [[1919]] li [[Klotzsche]] a nêzîkî [[Dresden]]) nivîskarekî Danimarkayî bû û [[Xelata Nobelê]] ya wêjeyê wergirtî bû.

{{Gotara bê çavkanî}}

'''Întroversiyon''' ji taybetiyeke kesayetiyê re tê gotin. 

{{sibat}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Mecaran
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Altınpınar
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = 
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] (2012)
| navçe              = [[Xinûs]] (2012)
| nahiye             = [[Xinûs]] (navend)
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Mecaran
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Bakurê Kurdistanê#Ewropa#Tirkiye
| koordînat          = 
}}
'''Mecaran''' ({{1928|مجاران مع كومی, "Nédjaran (Médjaran) ma qumi" (Mecara tevî koma wî)}}, {{1968|Macaran}}, {{bi-tr|Altınpınar}}), gundekî bi ser navenda [[Xinûs]]a parêzgeha [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîromê]] ve ye.

{{Gotara salê}}

'''Entomolojî''' yan jî '''kêziknasî''' liqeke ji [[artropodolojî]]yê ye ku lêkolînê di layenê [[morfolojî]], [[anatomî|enatomî]], têkiliyên [[ekolojî]] û peresandina hemû [[kêzik]]an lêkolîn dike.
== Tesnîfa Zanistê ==
*[[Zanistên Siruştî]] 
**[[Biyolojî]] 
***[[Zoolojî]] 
****[[Artropodolojî]] 
*****'''Entomolojî'''

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = hunermend
| nav                = Ibrahîm Kêvo
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|4|1|1965|temen=erê}}
| cihê_jidayikbûnê   = Parêzgeha [[Hesîçe]]yê, Rojavaya Kurdistanê, Sûrî
| wêne             = 
| sernavê_wêne     = 
}}

'''Hong Xiuquan''' ('''Hung Hsiu-chuan'''; 1'ê çîle ya 1814 - 1'ê hezîran a 1864), Ew serokê [[serhildana Taiping]] û serwerê dewleta Taiping  e. Dema ku ew mezin bû, wî navê [[Huoxiu]] (火 秀) bikar anî. Ew îdîa kir ku birayê [[Îsa]] ye.

{{kêm}}
'''Ernst Tremel''' zimannasekî alman e. Pisporê [[Zimanê hindî]] ye. Xebatên wî ser [[zimanê kurdî]] jî gelek heye.

'''Perçoka Alfa'''´yê,  dema dendika [[Helyum]]a bi +2 barkirî <math>He^{2+}</math>, bi du [[proton]] u bi du [[notron]]a pêk werê, tê gotin
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Kîmya]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Lindenau
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberspreewald-Lausitz]]
}}
'''Lindenau''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberspreewald-Lausitz]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Stralendorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Stralendorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Kuşk
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Kuşkî]], xelkê Kuşkê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kuşk''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Laudenbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Laudenbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de|Laudenbach}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neuenkirchen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Neuenkirchen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Google Werger}}
{{Agahîdanka giştî
| sernavê_îtalîk     = erê
}}

{{hezîran}}

'''Vîtalî Lazarevîç Gînzburg''' (bi [[rûsî]]: Виталий Лазаревич Гинзбург, ''Vitaly Lazarevich Ginzburg''; [[4'ê kewçêrê]] [[1916]]'an de li [[Moskow]]ê - [[8'ê sermawezê]] [[2009]]) hatiye dinê û fîzîknasekî navdar ê [[Rûs]] e. Sala [[2003]]'î bi tevî [[Aleksey Abrîkosov]] û [[Anthony James Leggett]] [[Xelata Nobel a fîzîkê]] wergirtiye.

{{Navbox
| name      = Sîmya û kîmya di îslamê de
| title     = Sîmya û kîmya di îslamê de
| listclass = hlist

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Mönchweiler
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Mönchweiler''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Schwarzwald-Baar-Kreis|Schwarzwald-Baar]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Oremarî''', navê [[eşîr]]eke Kurdan e. Eşîra Oremarî li herêma [[Oremar]], li derdorê gundê [[Oramar]], [[Geverê ya Colemêrgê ]] dijîn

{{Bêçavkanî}}
{{Kêm}}
[[File:1873_Pierre_Auguste_Cot_-_Spring.jpg|thumb|Pierre Auguste Cot (1873)]]

{{hezîran}}

{{Agahîdanka giştî
}}
 dixe ({{Dîrok|26|tebax|2001}})]]
'''Zayendperestî''' an '''seksîzm''' [[pêşdarazî]] an [[Cudakarî|cudakariya]] li ser cins û [[Zayendîtiya mirovan|zayenda mirovan]] e. Zayendperestî dikare bandorê li her kesî bike, lê ew di serî de [[jin]] û [[keç]]an bandor dike.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/topic/sexism |sernav=Sexism {{!}} Definition, Types, Examples, & Facts {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-01-08 }}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Rottal-Inn
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]<br>{{biçûk|''(Landkreis)''}}
|awayê binebeş2=[[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2=[[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|mapframe=na
}}
'''Rottal-Inn''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên (''Landkreis)'']] herêma [[Bavyera]], [[Almanya]]yê ye.

{{Taxobox
| name = Nîsk
| image = 3 types of lentil.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Nîskên sê rengan
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fabales]]
| familia = [[Fabaceae]]
| subfamilia = [[Faboideae]]
| tribus = [[Vicieae]]
| genus = ''[[Lens]]''
| species = '''''L. culinaris'''''
| binomial = ''Lens culinaris''
| binomial_authority = Medikus
}}
'''Nîsk''' (bi [[latînî]]: ''Lens culinaris''), [[giya]]yeke ji famîleya ''Lens'' e. 

'''Howto''' ''(îng: çawa)'' belgeyek e ku  bi [[program]]ên kompûterê tê belavkirin, em nikarin bejin [[lisans]], le ew ne lisanse.

'''Tortorîk'''<ref>[[Kurmancî (kovar)|Kovara kurmancî]], instituta kurdî li Parîs</ref> an jî '''rûviya dawîn'''<ref>[[Kurmancî (kovar)|Kovara kurmancî]], instituta kurdî li Parîs</ref> ''(bi îngilîzî: rectum)'' navê beşa dawî ya [[rûviya stûr]] e. Di laşê mirovan de dirêjahiya wê nêzîkê 12 cm ye. Berî ku terxê mirovan ji laş werê avêtin di tortorîkê de dimîne. Çeperê tortorîkê ya ber bi dawiyê ve xwediyê masulkeyên mîna çerm e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = Bîrdarî, li Berlin kolana Ludwigkirchstraße
}}

'''Stêrnasî di cîhana  îslamî''' de pêşketinên stêrnasî pêk anîne. Nemaze di [[Serdema Zêrîn a Îslamê]] de (sedsal 8 û 15), û piranî bi [[erebî]] hatine nivîsîn. Ev geşedan bi taybetî li rojhilata dûr û [[Hindistan]], piştre li [[Rojhilata navîn]], [[Asya]]ya Navîn, [[Endulus]] û [[Afrîka]]ya bakur pêk hatin. Wekî din jî  ji ber ku stêrnasiya îslamî bandoreke girîng li ser stêrnasiya Bîzansî û Ewropî kir (binihêre wergerandinên latînî di sedsala 12an de), di gel li ser stêrnasiya [[Çîn]] û [[Malî]] ji bandorek gelek mezin dikir. Hejmarek ber bi çav ji stêrkên li esman, wek "[[Aldebaran]]", "[[Altair]]", û "[[Deneb]]", û têgehên stêrnasî kî yên wekî "Alîdade" "Azimuth" û "Nadir" hîn jî bi bêjeyên erebî têne bi navkirin. Îro jî piraniya wêjeyê hejî ji stêrnasiya îslamî tê. Di seransera cîhanê de zêdetirî 10.000'an destnivîsê îslamî yên derbarê stêrnasiyê de hene li piraniya wan nayê xwendin an jî tomarên ku katelogê wan nehatiye amadekirin. Dîsa jî, çalakiya îslamî ya di qada stêrnasiyê de dikare bi rengekî rehetî were şîrovekirin.<ref>https://archive.aramcoworld.com/issue/201005/arabic.in.the.sky.htm</ref><ref>https://archive.org/details/islamsciencechal0000dall</ref>

Du [[lîstikvan]] çend gavan ji hev dûr derin û berê xwe didin hev. Bi dorê yek piyekî davêje û dibêje: "Bizd im!" Yê din piyekî davêje û dibêje: "Bad im". Bi vî avahî qinika "Biz dim, bad im, yasîn im, kir misîn im, hatime te di xesîn im" tê gotin. Piyê kê, berê bigihihêje yê din ew ji pîriktiyê rizgar dibe.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Lîstik]]

'''Nînok''', '''neynok''' an jî '''neynûk''' yek ji endamên poşerekoendama (bi îngilîzî: ''integumentary system'') mirov e<ref name="Human Biology.">Starr, C., & McMillan, B. (2010). Human Biology (8th ed.). Pacific Grove, CA: Brooks/Cole Publishing Company.</ref>.

{{Taxobox
| name = Riwek
| fossil_range = 
| image = Diversity of plants (Streptophyta) version 2.png
| image_caption =
| domain = [[Eukaryota]]
| unranked_regnum = [[Archaeplastida]]
| regnum = '''Plantae'''
| regnum_authority = ''sensu'' Copeland, 1956
| subdivision_ranks = Divisions
| subdivision =
* [[extinction|†]]'''[[Nematophytes]]''' (?)
* '''[[Chlorophyta]]'''
** [[Palmophyllales]]
** [[Prasinophyceae]]
** [[Nephroselmidophyceae]]
** [[Pseudoscourfieldiales]]
** [[Pyramimonadophyceae]]
** [[Mamiellophyceae]]
** [[Scourfieldiales]]
** [[Pedinophyceae]]
** [[Chlorodendrophyceae]]
** [[Trebouxiophyceae]]
** [[Ulvophyceae]]
** [[Chlorophyceae]]
*'''[[Streptophyta]]''' s.l.
** [[Chlorokybophyceae|Chlorokybophyta]]
** [[Mesostigmatophyceae|Mesostigmatophyta]]
** [[Klebsormidiophyceae|Klebsormidiophyta]]
** [[Charophyta]] (stoneworts)
** [[Chaetosphaeridiales]]
** [[Coleochaetophyceae|Coleochaetophyta]]
** [[Zygnematophyceae|Zygnematophyta]]
** [[Embryophyta]] (land plants)
| synonyms=
* [[Viridiplantae]] <small>Cavalier-Smith 1981</small><ref name=CavalierSmith1981>{{Jêder-kovar |pêşnav=T. |paşnav=Cavalier-Smith |tarîx=1981 |sernav=Eukaryote kingdoms: Seven or nine? |kovar=BioSystems |cild=14 |hejmar=3–4 |rr=461–481 |doi=10.1016/0303-2647(81)90050-2 |pmid=7337818 }}</ref>
* Chlorobionta <small>Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis and McCourt 2004</small><ref name=LewisMcCourt>{{Jêder-kovar |paşnav1=Lewis |pêşnav1=L.A. |pêşnav2=R.M. |paşnav2=McCourt |tarîx=2004 |sernav=Green algae and the origin of land plants |kovar=American Journal of Botany |cild=91 |rr=1535–1556 |doi=10.3732/ajb.91.10.1535 |pmid=21652308 }}</ref>
* Chlorobiota <small>Kenrick and Crane 1997</small><ref name=KenrickCrane1997>{{Jêder-kitêb |paşnav1=Kenrick |pêşnav1=Paul |paşnav2=Crane |pêşnav2=Peter R. |tarîx=1997 |sernav=The origin and early diversification of land plants: A cladistic study |url=https://archive.org/details/originearlydiver0000kenr |cih=Washington, D. C. |weşanger=Smithsonian Institution Press |isbn=1-56098-730-8 }}</ref>
* Chloroplastida <small>Adl et al., 2005 </small><ref name=Adl>{{Jêder-kovar |authors=Adl, S.M. |tarîx=2005 |sernav=The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists |kovar=Journal of Eukaryote Microbiology |cild=52 |rr=399–451 |doi=10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x |nivîskaran-nîşan-bide=etal |pmid=16248873 }}</ref>
* Phyta Barkley 1939 emed. Holt & Uidica 2007
* Cormophyta Endlicher, 1836
* Cormobionta Rothmaler, 1948
* Euplanta Barkley, 1949
* Telomobionta Takhtajan, 1964
* Embryobionta Cronquist et al., 1966
* Metaphyta Whittaker, 1969
}}
'''Gil û giya''' (bi latînî ''Plantae''), navê cîhana botanîk a [[riwek]]an e. Di zimanê Kurdî de hemû riwek di bin [[dar|dar û ber]] û [[gîha|gil û gîhayan]] da tên hesibandin.

{{Bêçavkanî}}

'''Nirxandin.com''' malperek ser "[[Nirxandin]], danasîn û [[rexne|rexneyên]] [[wêje|wêjeyî]]" e. Nirxandin.com yekemîn û tekane malpera rexnegirî, danasîn û nirxandina wêjeya kurdî ye. Malper wekî  '''Atolyeya Wêjeya Kurdî'''  tê bikaranîn û endamên malperê xebatên xwe bi hev re dikin.

'''Peykerê xaneyê''' (bi înglîzî: ''cytoskeleton'' / ''cell skeleton'') tora rîşên proteînên nav sîtoplazmayê ye

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Auw bei Prüm
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Auw bei Prüm''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Hubrî''' Navê [[simal]]a pîrekan e diavêjin serê xwe ye. Hubrî wisa tê girêdan ;
*Berê pîrek kumé xwe î bi destan çékirine dixine serê xwe
*Dû re kitané péda dikin
*Hubriyé jî li dora seré xwe digerînin
Hubriya herî navdar jê re dibêjin ''hubriyé binya xetê''. Navé hubriyan jî hene. Wekî pitikhûr, sêvkî, pelbahcan û hubriya reş. Pîrekén yextiyar an jî pîrekén gedeyên wan, mêrê wan hwd. dimire hubriya reş bikartînin. 
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Cil]]

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Ballrechten-Dottingen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Ballrechten-Dottingen''' şaredariyeke navçeya [[Breisgau-Hochschwarzwald]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank xwedawend
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
}}

'''Lorê Biçûk'''<ref>Cigerxwîn (1987). Tarîxa Kurdistan 2.</ref>, '''[[Lur]]î Giçke'''<ref>Gîwî Mukriyanî (2010). Ferhengî Kurdistan. Înstîtuta Kurdî ya Amedê.</ref>, '''Lorî Kuçug'''<ref> Ismail Kamandar Fattah (2000). Les dialectes kurdes méridionaux.</ref>, '''Lurê Piçûk'''{{Çavkanî hewce ye}} an jî '''dewleta Xurşîdiyan''' (bi lurî û farisî: لُر کُوچَک, ''Lor-e Kūček'' an jî ''Ḵoršīdī''<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/atabakan-e-lorestan Iranica: Atabekan-e Lorestan]</ref> yek ji dewletên kurdan ên dîrokî ye. [[Şerefxanê Bedlîsî]] di [[Şerefname]]yê de behsa wê dike.

'''Metafizîk''' yek ji şaxên [[fîlozof]]iyê ye. Di dema Şarezayiya [[Yewnanistana Kevn]] de fîlozofan mijarên ku li derê tixûbên fizîkê diman bi vî navî binavdikirin. Wê demê zanîstî wekî îro nepêşketî bû. Di dema nûjen de wate û mijarên metafîzîkê hatine guhertin. Lewra zanîstî gelek pêşketiye. Metafîzîk pirranî bu mijarên ontolojîk (ango afirandinê) re bilî dibe.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Lonsheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Lonsheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara salê}}

{{ev gotar|li ser dewleta Awistralya ye. Ji bo wateyên din a "Awistralya", li [[Awistralya (cudakirin)]] binihêre.}}
{{Agahîdank welat
| nav                = ''Commonwealth of Australia''
| navê_fermî         = 
| navê_kurdî         = Awistralya (Ostralya)
| al                 = Flag of Australia.svg
| girêdana_alê       = Ala Awistralyayê
| nîşan              = Coat of Arms of Australia.svg
| girêdana_nîşanê    = Arma Awistralyayê
| dirûşm             = 
| sirûda_netewî      = [[Advance Australia Fair]]
| cîh                = AUS orthographic.svg
| cîh_sernav         = 
| zimanên_fermî      = [[Îngilîzî]]
| zimanên_tev        = 
| paytext            = [[Kanberra]]
| koordînat_paytext  = {{Koord|35|15|S|149|08|E|type:country}}
| bajarê_mezin       = [[Sydney]]
| sîstema_siyasî     = [[Keyaniya makezagonî]]
| serok_cure         = Key
| serok_nav          = [[Charles III]]
| serok_cure1        = Serokwezîr
| serok_nav1         = [[Anthony Albanese]]
| serok_cure2        = 
| serok_nav2         = 
| rûerd              = 7.686.850
| av                 = 1
| gelhe              = 22 607 571
| gelhe_sal          = [[2011]]
| berbelavî          = 2,1
| serxwebûn          = [[1ê kanûna paşîn]] [[1901]]
| TBH_giştî          = 
| TBH/kes            = 
| TBH_sal            = 
| dirav              = Dolarê awistralyayî (AUD)
| dem                = UTC+8 hetanî +11½
| nîşana_înternetê   = .au
| koda_telefonê      = +61
| nexşe              = As-map.png
| nexşe_sernav       = Nexşeya Awistralyayê
}}
'''Awistralya''', '''Ostralya''' ({{Ziman-en|Commonwealth of Australia}}) [[welat]] û [[parzemîn]]ek<nowiki/>e dikeve [[başûrê rojava]]yê cîhanê. Ev [[erdzemîn]]a cîhanê di nava [[okyanûs]]an de ye. û bejahiya wê para bêhtir [[girav]]ek e.

'''Gaz''', pîvana ku maweya wê, 68 [[cm]], ji [[sersîng]]ê heya serê [[tilî|tiliyan]] e<ref>[[Umîd Demîrhan]] (2007). Ferhenga destî: kurdî bi kurdî. Sewad 1428, [[Bazîd]]</ref>.

{{Bêçavkanî}}

{{tebax}}

{{çiriya paşîn}}

'''Keyîtiya serberdayî''' cureyekê [[Keyîtî|keyaniyê]] ko têda [[key]] anko [[şah]] bi awayekê azadane û serberdayî bê berengarbûna çi [[qanûn]] an hêzeka berbendker dikarit bi awayekê bi tevavî kesane biryarê li ser erd û xelkê [[welat]] anko keyaniya xwe bidit.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Siyaset]]
[[Kategorî:Monarşî]]
[[Kategorî:Teoriyên siyasetê]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Steinhöfel
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oder-Spree]]
}}
'''Steinhöfel''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oder-Spree]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Psîkotrop''' ji komeke madeyên raxwarinê re tê gotin. Maddeyên kû kêfê didin, organîzmaya mirov dixin bin bandoreke kurtdemî ya kêfê ne. 

'''Silaxur''' herêmeke li Başurê kurdistanê ye. bajarên mezine yên vî herêmê [[Malayîr]], [[Nahavend]], [[Borujird]] in. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Gladenbach''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Marburg-Biedenkopf]]ê li herêma [[Hesse]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank welat
 | nav               = ''Република България<br />Republika Bǎlgarija''
 | navê_fermî        = 
 | navê_kurdî        = Komara Bulgaristanê
 | al                = Flag of Bulgaria.svg
 | nîşan             = Coat_of_arms_of_Bulgaria.svg
 | sirûda_netewî     = Mila Rodino
 | cîh               = EU-Bulgaria.svg
 | zimanên_fermî     = [[Bulgarî]]
 | zimanên_tev       = 
 | paytext           = [[Sofya]]
 | koordînat_paytext = {{Koord|42|41|N|23|19|E|type:country}}
 | sîstema_siyasî    = [[Komar]]
 | serok_cure        = Serkomar
 | serok_nav         = [[Rumen Radev]] (Румен Радев)
 | serok_cure1       = Serekwezîr
 | serok_nav1        = [[Kiril Petkov]] (Кирил Петков)
 | serxwebûn         = 3 adar 1878
 | rûerd             = 110.994
 | av                = 2,16
 | gelhe             = 6.875.040
 | berbelavî         = 63
 | dirav             = [[Lev]]a nû (BGN)
 | dem               = UTC+2
 | nîşana_înternetê  = .bg
 | koda_telefonê     = +359
 | nexşe             = Bu-map.jpg
 | nexşe_sernav      = Nexşeya Bulgaristanê li Ewropa
}}
'''Bulgaristan''' ([[bulgarî]]: България ''Bǎlgarija'') [[dewlet]]eke li [[başûr]]-[[rojhilat]]ê [[Ewropa]]yê ye. Li wir nêzîkî 6,916,548 kes hene ([[2020]]). Paytexta wê [[Sofya]] ye.

'''Şêx Taho''' ("Tahir"), di dema [[Evdalê Zeynikê]], [[Feqiyê Qizqapanê]] û [[Sêwî Silo|dengbêj Şêx Silê]] de dengbêjek bû. Ji gundê [[Ziyaret]]a [[Panos]]a [[Agirî|Agiriyê]] bû. Li gundê Ziyaretê dengbêjê [[Emîn Paşa]] bû.<ref> Hevpeyvîna Nîhat Öner a bi neviyê Hiseyîn Paşa, Ferîdûn Süphandağ re, 2018. </ref> Ji ber ku Ziyaret gundê şêxan e û hemû xizmên hev in, ên ji vî gundî hertim bi nasnavê "şêx" tên nasandin.

{{Taxobox
| name = Famîleya kûçikan (''Canidae'')
| fossil_range =
{{Fossil range|39.75|0}}<small> ji [[dema eosen a paşîn]] heta nuha</small>
| image = Familia Canidae.jpg
| image_caption = Cinsên kûçikan yên serekî: ''Canis'', ''Cuon'', ''Lycaon'', ''Cerdocyon'', ''Chrysocyon'', ''Speothos'', ''Vulpes'', ''Nyctereutes'', ''Otocyon'' û ''Urocyon''
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Guhandar|Mammalia]]
| ordo = [[Carnivora]]
| subordo = [[Caniformia]]
| familia = '''Canidae'''
| familia_authority = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]], 1817
| subdivision_ranks =
| subdivision = 
}}
'''Famîleya kûçikan''' yan '''famîleya segan''' (''Canidae''), [[famîle]]yeke mezin ji [[guhandar]]ên [[Carnivora|goştxwer]] e wek [[kûçik]], [[gur]], [[keftar]], [[rûvî]] û gelek [[cure]]yên din ku li hemû parzemînên Cîhanê dijîn.

{{Gotara salê}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Innernzell
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Freyung-Grafenau]]
}}
'''Innernzell''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Freyung-Grafenau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Imre Kertész''' [ˈimrɛ ˈkɛrtes] (jdb. [[9ê çiriya paşîn]] [[1929]] li [[Budapeşt]], [[Mecaristan]]) yek ji nivîskarên navdar ên Mecar e. Di sala [[2002]]î de xelata [[Nobel]]ê ya wêjeyê wergirtiye.

Weşanên Weşanxaneya Xanî & Bateyî:

'''Pîrozname''' têt wateya ''[[Peymana Kevin|Peymana Kevn]]'' ([[Tewrat]]ê) ya ku ji [[Mûsa]] pêxember û ''[[Peymana Nû]]'' ([[Incîl]] anku [[Mizgîn]]ê) ya ku ji [[Îsa]] re hatine.

{{Bêçavkanî}}
        
| Tomarkirin        = îlon 2006-çiriya pêşîn 2007
| Stûdyo            = {{flatlist|
* Angel Studios 
* Bimbos 
* [[Highline Ballroom]]
* [[Metropolis Studios]]
* [[Olympic Studios]] 
* [[RAK Studios]] 
* [[Konk]] 
* Roxy 
* The Townhouse 
* World Café
}}
| Cure              = [[Blue-eyed soul]]
| Format            =
| Dirêjahî          = 43:41
| Ziman             = [[Îngilîzî]]
| Berhemhêner       = {{flatlist|
* [[XL Recordings|XL]]
* [[Allido Records|Allido]]
* [[Columbia Records|Columbia]]
}}
| Çêker             = {{flatlist|
* [[Jim Abbiss]] 
* [[Mark Ronson]]
* [[Eg White]]
}}
| Albûma berê       = 
| Ev albûm          = 19<br>(2008)
| Albûma piştre     = [[21 Adele albûm|21]]<br>(2011)
| ên din            = {{Single
| Nav               = 19
| Tûr               = stûdyo
| Single 1          = [[Hometown Glory]]
| Single 1 dem      = 22 çiriya pêşîn 2007
| Single 2          =  [[Chasing Pavements]]
| Single 2 dem      = 14 kanûna paşîn 2008
| Single 3          = [[Cold Shoulder (stran)|Cold Shoulder]]
| Single 3 dem      = 21 nîsan 2008
| Single 4          =  [[Make You Feel My Love#versîyona Adele|Make You Feel My Love]]
| Single 4 dem      = 27 çiriya pêşîn 2008
}}
}}

'''Hîsterî''' ji peyva ''hîsteron'' a [[Grekî]] tê. Wateya wê [[malzarok]] e. Di dema Grek a Antîk de bijîşkên wekî [[Hîpokrat]] difikirîn ku jinên pêdiviya wan bi têkiliya cinsî hene û nikarin bicihbînin, [[malzarok]] a wan di laşê wan de digere û nexweşiyan çêdike. Lewra jinên ku hîsterîk bûn laşê wan reaksiyonên cinsî nîşan didan. Heya serdema 19. dihat zanîn ku ev nexweşî tenê ya jinan e û sedemê wê jî pêdiviya ducanîmayina malzarokê ye.

'''Peresan''' ango '''werar''' an jî '''evolusyon''' behsa guhertina taybetiyên genetîk ên populasyona cureyekê dike, yên ku derbasî cisnên/neslên nu dibin.

{{Agahîdank gund
| nav                = Qilit
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Dereiçi
| wêne               = Qillit2.JPG
| sernavê_wêne       = Malek ji Qillitê
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Stewr]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 150
| sala_nifûsê        = [[2008]]
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 935
| koda_postayê       = 47860
| koda_telefonê      = 0482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|32|55|N|40|57|38|E|display=inline, title}}
}}
'''Qilit''' an jî '''Qiltê''' (carina wek ''Qillit'' tê nivîsandin, bi tirkî: ''Dereiçi'') gundekî navçeya [[Stewr]]a [[Mêrdîn]]ê di navbera Stewrê û Midyatê de ye. Debara gund bi xwedîkirina heywanan, çandina darê hewran, trî û berhemên trî ye.

'''Azadî''', [[komelgeh]]eke [[wilayet]]a [[Dihok]]ê ([[Badînan]], [[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1992an de hatiye avakirin. Di sala 1998an de hijmara şêniyên komelgehê gihaye 800 kesan<ref>Gareth R.V. Stensfield (2003). Iraqi Kurdistan: Political development and emergent democracy. RoutledgeCurzon, London.</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Waldstetten
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Waldstetten''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostalbkreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

ê]]
'''Bajarê Qedexe''' ji destpêka [[Xanedana Ming]] heta dawiya [[Xanedana Qing]] 'ê qesra împeratorîya [[Çîn]]'ê bû. Li nîvê [[Pekîn]]'ê dimîne û niha mîna Qesra Mûzeyî tê bikaranîn. Di navbera salên 1406 û 1420'an de hatîye çêkirin. Bi 980 avahiyên bermahî re xwedî 8,707 mezela ye û 720,000 metre çarqoşeye ku ji aliyê [[UNESCO]] ve di sala 1987'an de cihê firehtirîn yê mîratî ya çandî hatiye pejirandin.
{{Kontrola otorîteyê}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Nefertîtî''' (li dora 1370 {{bz}} – 1330 {{bz}}), şahjina xanedaniya 18an a [[Misira kevnare]] ye ku hevjîna qiral (firewn) [[Akhenaton]] e. Nefertîtî û hevjîna wê ji bo sererastkirina radîkal a siyaseta dînî ya dewletê ku di nav de forma herî pêşîn a yekxwedayî ya naskirî (Atenîzm) hatine naskirin ku li ser dîska rojê û girêdana wê ya rasterast bi malbata qiral ve ye tên nas kirin. Misira kevnare di hemaya serweriya Nefertîtî û hevjîna wê de serdema herî dewlemend derbas dike. Her çend ev nasname mijarek nîqaşa berdewam be jî hinek lêkolîner bawer dikin ku Nefertîtî piştî mirina hevjîna xwe û berî bilindbûna qiral Tutankhamun wekî şahjin bi navê Neferneferuaten li Misira kevnare hikum kiriye.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Perre |pêşnav=Athena Van der |sernav=VAN DER PERRE, A., &#39;The Year 16 Graffito of Akhenaten in Dayr Abu Hinnis&#39;, JEgH 07.01 (2014), 67-108. |url=https://www.academia.edu/6682743/VAN_DER_PERRE_A_The_Year_16_Graffito_of_Akhenaten_in_Dayr_Abu_Hinnis_JEgH_07_01_2014_67_108 |kovar=VAN DER PERRE }}</ref> Ger Nefertîtî piştî mirina mêrê xwe wekî şahjina hikum kiribe dibe ku hilweşîna Amarna û veguhestina paytext a bajarê kevneşopî ya Thebesê di dema serweriya wê de pêk hatîye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.youtube.com/watch?v=czSww5m39q4&t=2259s |sernav=- YouTube |malper=www.youtube.com |tarîxa-gihiştinê=2024-01-29 }}</ref>

Helbestvan [[Ehmed Qerenî]] di sala [[1955]]-an de, li bajêrê Akrê ji diya xwe bûye,li wê derê xwendiye û paşî bûye mamoste. Em nizanîn kengî dest bi nivîsîna helbestan kiriye, lê wek ez agehdar im, ew piştî sala 1974-an hate qada edebiyatê. Helbestên xwe di rojname û kovarên kurdî de belav kirîne. Endamê [[Yekîtiya Nivîskarên Kurd]] bû li Kurdistana başur. Herwesa di nav rêzên şoreşa kurdî de, me Yekîtiya Nivîskarên Kurdistanê ava kiribû. Ew jî di sala 1983-an de hate cem me û bû endamê wê û her ji hîngê were pêşmerge ye...

, komek ramyaran e]]
'''Siyasetmedar''' an jî '''ramyar''', kesek ku di siyaseta partiyê de çalak e, an kesek ku li hukûmetê nivîsgehek digire an digere. Siyasetmedar pêşniyar, piştgirî û avakirina zagon an polîtîkayên ku erdê desthilatê û, bi dirêjkirinê, mirovên wê dikin. Bi berfirehî, "siyasetmedarek" dikare her kesê / a ku di saziyek burokratîkî de dixwaze bigihîje hêza siyasî.

{{Wergerîne|en}}
{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}
'''Samoa''' ([[samoanî]] ''Malo Tutoatasi o Samoa''; [[Îngîlîzî]] ''Independent State of Samoa'') [[girav dewlet]]eke, li ser rojavaya giravên [[Samoa (komgirav)|Samoa]] dimê û vê sedeme wek "Samoaya Rojava" tê navandin e. Rojhelata wan giravan navçeyeke [[DYA|Dewletên Yekbûyî Emerîka]] ye.

{{Agahîdank jînenîgarî2
|wêne=Menachem_Begin.jpg
|sernavê_wêne=Menaxem Begîn li [[Camp David]]
}}

'''Rêxistina Neteweyî ya Cihûyên Kurd li Israêlê''' rêxistineke kurdên cihû ye li Israêlê. Li sala 1951ê kurdên cihû bi [[Operesyona Ezra û Ehemya]] ji [[Başûrê Kurdistanê]] û [[Iraq]]ê ji aliyê hikûmeta Israêlê hatin anîn bo Îsraêlê. Van kesan ev rêxistin damezrand <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.ivolunteer.org.il/Eng/Index.asp?ArticleID=246&CategoryID=128 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2020-07-24 |tarîxa-arşîvê=2020-07-24 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200724093918/http://www.ivolunteer.org.il/Eng/Index.asp?ArticleID=246&CategoryID=128 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Bourgogne
|wargeh=[[Herêm]]
|awayê binebeş2=[[Herêmên Fransayê]]
|navê binebeş2=
|awayê binebeş3=
|navê binebeş3=
}}
'''Bourgogne''' (Bixwîne:Bûrgoyn) yek ji [[herêmên Fransayê|herêmên]] [[Fransa]]yê ko li navenda Fransayê dikeve ye. Ew li rohelat bi herêmê [[Franche-Comté]], li bakur bi [[Champagne-Ardenne]] û [[Île-de-France]], li rojava bi [[Centre]], û başûr jî bi [[Auvergne]] û [[Rhône-Alpes]] tê sînor kirin.

{{Agahîdanka giştî
}}
'''{{ziman|la|Encyclopædia Britannica}}''' ([[Zimanê latînî|latînî]] ji bo "Ensîklopediya brîtanî") [[Ensîklopedî|ensîklopediyeke]] bi [[Zimanê inglîzî|zimanê îngilîzî]] ya agahiyên gelemper e. Ensîklopedî ji aliyê [[Encyclopædia Britannica, Inc.]] ve tê weşandin. Şirket ji sedsala 18an vir ve heye, her çend di nav sedsalan de gelek caran xwediyê wê guheribe. Ensîklopedî ji aliyê bi qasî 100 edîtorên tam-wextî û ji 4.000î zêdetir beşdaran vê tê birêvebirin. Guhartoya 2010an ya çapa 15an, ku 32 cild<ref name="nytstop">{{Jêder-nûçe |paşnav=Bosman |pêşnav=Julie |tarîx=13 adar 2012 |sernav=After 244 Years, Encyclopædia Britannica Stops the Presses |url =https://mediadecoder.blogs.nytimes.com/2012/03/13/after-244-years-encyclopaedia-britannica-stops-the-presses |rojname=The New York Times |roja-gihiştinê=13 adar 2012 |roja-arşîvê=14 adar 2012 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120314014911/http://mediadecoder.blogs.nytimes.com/2012/03/13/after-244-years-encyclopaedia-britannica-stops-the-presses/ |rewşa-urlyê=zindî }}</ref> vedihewîne û ji 32.640 rûpelan pêk tê, çapa dawî ya çapkirî bû. Ji sala 2011an vir ve, ew tenê wekî ensîklopediya online tê weşandin.

[[File:Wadi Rum Paraglider, Jordan.jpg|thumb|Çalakiya li gel paramotorê li ser çola Wadî Rûma [[Urdun]]ê.]]

'''Direfşa atomê''' kurteya Nn atomê ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

{{Binêre|16 (cudakirin)}}
{{Gotara salê}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| hevwelatî          = {{ala|Îtalî}}
}}

'''Rêbaza tevgerzaniyê''' ango '''behaviorizm''', yek ji dibistanên psîkologiyê ye û pirranî li [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA]] pêşketiye. Behaviorizm di şerê dinyayê ye I. de ji hin psîkologên Emerîkayî hatiyê pêşxistin. Behaviorizm, metoda şopandin û ceribandinê bikartîne. Stîmulûs (niqurç) û response (berpê) bingeha lêkolînan e. Psîkologên ku vê rêbazê dihewînin metodên din zanîstî nabînin. Gorî wan destkeftiyên ku bi rêbazên zanîstî nehatine holê, qîmeta wan nînin. Tevgerên mirov û ajalan heman mekanîzmayê dihewînin. Ji ber wê psîkologên vê dibistanê li ser ajalan jî ceribandinan dikin. Navdarên vê dibistanê [[Îwan Pawlow]] , [[Dashil]], [[Watson]] hwd in. Pawlow bi kuçikên xwe tê nasîn.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]
[[Kategorî:Felsefeya derûnnasiyê]]

{{Kêm}}
'''Dijwate''', [[wate]]ya [[ango]] [[mane]]ya [[dij]]î tiştekî ye. Mînak: "sar" dijwateya "germ" e.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Kurt}}
[[Kategorî:Zimannasî]]

'''Mewîj''' (bi [[soranî]]: mewîj, mêwij) ji [[tirî]] tê hişkkirin û amedekirin. Mewîj bi armanca ku [[zivistan]]ê werê xwarin tê çêkirin.

{{hezîran}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Dranske
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Dranske''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Mittelsinn
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Spessart]]
}}
'''Mittelsinn''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Spessart]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Bêçavkanî}}

ê, 2006]]
'''George Grigore ''' [[nivîskar]], [[wergêr]], [[lêkolîner]], fîlolog, profesor û [[Rojhilatnas|rojhilatnasêkî]] [[roman (wêje)|roman]] e .

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Peterswald-Löffelscheid
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Peterswald-Löffelscheid''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Îbrahîmê Mewsilî''', ango '''Îbrahîm el-Mewsilî''' ([[Erebî]], '''ابراهیم ﺍﻟﻤوصلی'''‎,
z. 742 - m. 804), [[wêje]]van û [[stranbêj]]ê [[kurd]]<ref>Gérard Chaliand, The Kurdish Tragedy</ref> yê [[sedsala 8'an]] e. Malbata wan ji [[Mûsil]]ê koçî [[Kufe]]yê bûbûn bixwe li wê derê ji dayik bûye.<ref> R. Izady, Mehrdad (1991). The Kurds: a concise handbook</ref>

'''Mengîwerî''' an [[Felsefe|felsefeya]] '''mengîwer''' an jî '''îdealîzm''', xwediyê dîrokeke mezin e. Pir [[dîroknas]] û hizirzan li ser hizre tênine ser [[ziman]] û ani ser ziman. Lê ti kesekî heya nahaka xwe ne gahandiye dewiyê ancama wê. Ji ber ku fersefe mengîwer, li ser baweriye xwûde ava ya. Ji bo ku mirov xwe bidigihê wê amcama dawiyê, divêt ku mirov xwe bigihinê hizre [[Xwedê]] ji, ji ber ku ev yeke nebe, êdî xwe gahandina dawiyê wê ji nabe. Dîroke giştî ya mirovahiyê de pir filozofên mazin derketine û hizre xwe li ser vê felsefe anîne ser ziman. Felsefevanên ku têne ji vê koma felsefê re felsefecîti kirina derketine.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| nav                = Sûdak
| wargeh             = [[Bajêr]]
| dûgel = {{UKR}}
| wêneyê ala =COA Sudak.svg
| wêne sernûçe       = Dîmenên ji bajarê
}}

'''Mizgeft''' cihê [[nimêj]] kirin, [[wikt:peristin|peristin]]/taetkirina [[Dîn|ol]]<nowiki/>a [[Îslam]]<nowiki/>ê ye.

{{Adar}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rieps
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Rieps''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = 1910
| çînaser            = zanyar
}}

[[File:Duhok, Mangêšk.jpg|thumb|Rê nêzîkî [[Mangêşkê]], parêzgeha [[Dihok]]ê]]
[[File:Chaussée Romaine. (3).jpg|thumb|Riyeke romayî li Fransayê]]
{{Wîkîferheng}}
'''Rê''' yan jî '''rêk''' cihê hişk û taybet e ku li ser çûnûhatin tê pêkanîn. Ew dibe ku ji ber sedemên xwezayî pêk tê an jî bi destên mirovan ve hatî amadekirin. Alîkariya [[mirov]]<nowiki/>an, [[ajal]]<nowiki/>an û [[wesayît]]<nowiki/>an dike ku pêşveçûnek zû, bi hêsanî û bi ewlehî pêşve bibin.
<br />

'''Waterpolo '''Avterpolo werzîşek tîmê ye ku bi topê di avê de tê lîstin. ku du tîm bi 6 lîstikvanan û di her tîmekê de golparêzek ligel 6 lîstikvanên rezervê beşdarî vê werzişê dibin û di qadeke 30x20 metreyî de di nava hewzê de dilîzin. Divê lîstikvan bi avjeniyê tevbigerin. Ev lîstik dê di 4 demên 8 deqeyan de "ji bo jinan 6 deqîqe" were kirin. Tîma ku di van 4 caran de zêdetir goga bavêje dervazeyê alîyê din serketî ye.
== Dîroka ==

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}
'''Thiago De Mello''' [[helbestvan]]ekî brezîlî ye.

{{Agahîdank pirtûk
| sernav             = Gera li dor dinyayê di 80 rojan de
| sernivîser         = <!-- Berg û Rûpelsazî (edîtor) -->
| ISBN               = 978-975-8242-29-0
| pîvan              = <!-- Pîvana pirtûkê -->
| wêneçêker          = <!-- Wêneyên bergê û pirtûkê kî cêkir? -->
| rûpel              = 
| weşanxane          = [[Weşanên Aram]] (bi kurdî)
| dîrok              = <!-- Çapa yekemîn -->
| ziman              = 
| sererastkirin      = 
| cîh                = 
| sernavê xwemalî    = Tour du monde en quatre-vingts jours
| welat              = 
| şêwe               = 
| pêşgotin           = 
| nivîskar           = [[Jules Verne]]
| binwêne            = Bergê pirtûkê ji bo çapa fransî ya 1896an a romana Jules Verne ya Gera li dor dinyayê di 80 rojan de
| mezinahiyawêne     = 
| wêne               = Nyolcvan nap alatt a Föld körül.jpg
| wergêr             = [[Aynur Ilı]]
| pirtûk             = 
}}
'''Gera li dor dinyayê di 80 rojan de''' romaneke nivîskarê fransî [[Jules Verne]] e. Roman yekem car di 30ê kanûna paşîn a 1873an de bi sernavê fransî ''Le Tour du monde en quatre-vingts jours'' ji hêla weşanger [[Pierre-Jules Hetzel]] ve hate weşandin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.j-verne.de/verne14.html |sernav=Die Reise um die Erde in 80 Tagen (1873) |paşnav=Fehrmann |pêşnav=Andreas |malper=www.j-verne.de |ziman=de |roja-gihiştinê=2012-12-30 }}</ref>

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_îtalîk     = erê
}}

ê]]

'''Lêvenî''', '''şorbeya serlêvî''', navê [[şorbe]]yeke kurdî ye ku ji hebên biçûk ên kufteyan (kutilkan) tê çêkirin. Navê xwe ji hebên kufteyan ên wekî leblebiyan tên ser lêva mirov digire. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Dissen-Striesow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Spree-Neiße]]
}}
'''Dissen-Striesow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Spree-Neiße]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}
'''Augustînus''' anjî '''Aurelius Augustînus''' ya '''Augustînus ji Hîppo''' (jdb. [[13ê çiriya paşîn]] a [[354]]an li Souk Ahrasa, [[Cezayêr]]; m. [[28ê tebaxê|28ê tebaxa]] [[430]]an li [[Annaba]], Cezayêr), yek ji giringtirîn Zanayê ola [[Xirîstiyanî]] û [[Fîlozof]]ekî mezîne.  Augustînus gelek pirtûkên olî nivîsandine ku piraniya wan heta îro hatîna parastin. Weke [[olzanî|olzan]]  û [[fîlozof]]ekî mezin Augustînus bandorek mezin li fikir û ramanên Xirîstiyaniya rojava kiriye.

{{Gotara salê}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wargeh=Herêma Xweser
}}
'''Ningxia''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 宁夏, "Ninghsia'''"''') Bi fermî '''Herêma Xweser a Ningxia Huy'''. herêmeke [[Xweserîtî|xweser]] a [[Çîn]] e. Ew li [[bakur]]ê welat ta cîh digire. Ew di nabera [[Mongolya Hundir]] , [[Shaanxi]] û [[Gansu]] da ye. Rûerdê wê 66.000 km² ye, di 2004an de hejmara niştecîhên parêzgehê digihe 5.880.000 kesî. Navenda wê ya îdarî [[Yinchuan]] e.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Haiger''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Lahn-Dill-Kreis]]ê li herêma [[Hesse]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neuburg an der Donau
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jorîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Neuburg-Schrobenhausen]]
}}
'''Neuburg an der Donau''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Neuburg-Schrobenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
|wêne=Joseph Brodsky 1988.jpg
|sernavê_wêne=Joseph Brodsky (1988)
}}
'''Joseph Brodsky''' an jî [[Îosîf Aleksandrovîç Brodskî]] (ji dayîkbûnê navê wî yê bi [[rûsî]]: Иосиф Александрович Бродский, ''Iosif Alexandrovich Brodskiy'') * [[24ê gulanê]] [[1940]] li [[Lenîngrad]]ê; m. [[28ê kanûna paşîn]] [[1996]] li [[New York]]ê) helbestvanekî rûs-amerîkî ye. Sala [[1987]]î de [[Xelata Nobelê]] ya wêjeyê wergirtiye.

]]
]]
]]
]]

'''Kaset''' curekî [[teyp]]a ku ji bo tomarkirina elektromagnetîk û [[analog]] û ji nû ve hilberandina [[sînyal]]ên deng hilgirê deng e. Ew kasetek dihewîne ku ji bo karanîna hêsan û parastinê di nav qabeke plastîk de tê girtin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Triglitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Prignitz]]
}}
'''Triglitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Prignitz]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank bajar
 | nav            = Duisburg
 | navê_fermî     = Duisburg 
 | mertal         = DEU Duisburg COA.svg
 | al             = 
 | nexşeya_cihan  = Almanya
 | koordînat      = {{Koord|51|26|6.53|N|06|45|45.69|E|display=inline, title}}
 | welat          = {{Ala|Almanya}}
 | parêzgeh       = Nordrhein-Westfalen
 | gelhe          = 485.465
 | gelhe-sal      = [[2014]]
 | rûerd          = 232,8
 | bilindayî      = 33
 | wêneSer        = Innenhafen Duisburg.jpg
 | wêneSer_sernav = Bajarê Duisburgê
 | malper         = [http://www.duisburg.de/ www.duisburg.de]
}}
'''Duisburg''' bajerekî [[Almanya]] ye û dikeve navenda herêma [[Nordrhein-Westfalen]]ê. Li gorî hijmartina sala 2014'an 485.465 kes lê dijîn.<ref>[http://www.it.nrw.de/statistik/a/daten/bevoelkerungszahlen_zensus/index.html Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922024704/http://www.it.nrw.de/statistik/a/daten/bevoelkerungszahlen_zensus/index.html |date=2013-09-22 }}, Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW).</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Jämlitz-Klein Düben
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Spree-Neiße]]
}}
'''Jämlitz-Klein Düben''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Spree-Neiße]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| mapframe           = na
| wargeh             = Tengav
| wêneyê nexşe       = Map indicating Davis Strait.png
}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Hacîawa
| navê_din           = Ḧacîawa
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Hacîawayî]], xelkê Hacîawayê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Hacîawa''', '''Ḧacîawa''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

<small>Hîpoteza '''îzafiyeta zimanî''', wekî '''hîpoteza Sapir–Whorf''' jî tê zanîn, prensîpek e ku pêşniyaz dike ku pêkhateya zimanekî bandor li cîhanbînî û têgihiştina axiverên wî dike, bi vî awayî fehma mirovan bi zimanê wan têkildar e.</small>

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Glewitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Glewitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Rojên salê li gora sîstemen cur be cur tên hesîbandin. Ji van sîsteman re '''salname''' an '''teqwîm''' tê gotin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Altwigshagen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Altwigshagen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

(''Iris versicolor'')]]

{{tebax}}

{{sibat}}

{{Sernav bi îtalîk}}
'''Geisterjäger John Sinclair''' ("Nêçîrvanê pêrewan John Sinclair") sernav û herwiha navê serlehengê aşopî yê romanên lênûsk (romana erzan ya biperoş, bi inglizi: ''dime novel'') e. [[Helmut Rellergerd]] bi bernavka xwe Jason Dark John Sinclair di sala 1973an de dahênand.

'''Kixse''', '''kexs''', '''kixs''' an '''kixsik''' pîvazên serî yên biçûk in. Kixse ji bo çandinê tên bikaranîn. Kixseyan dikin erdê, ser wan digrin. Di wir de nêrî (zîl) didin û pelçên xwe derdikevin rûyê erdê. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kogel
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Kogel''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Rêxistina Neteweyî ya Cihûyên Kurd li Israêlê''' rêxistineke kurdên cihû ye li Israêlê. Li sala 1951ê kurdên cihû bi [[Operesyona Ezra û Ehemya]] ji [[Başûrê Kurdistanê]] û [[Iraq]]ê ji aliyê hikûmeta Israêlê hatin anîn bo Îsraêlê. Van kesan ev rêxistin damezrand <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.ivolunteer.org.il/Eng/Index.asp?ArticleID=246&CategoryID=128 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2020-07-24 |tarîxa-arşîvê=2020-07-24 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200724093918/http://www.ivolunteer.org.il/Eng/Index.asp?ArticleID=246&CategoryID=128 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Setzingen''' şaredariyeke navçeya [[Alb-Donau-Kreis]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Neçoyê Babasî''' yan '''Neçoyê Cemal''' yek ji dengbêjên mezin ên [[Serhed]] û Kurdên Sovyeta Berê ye. Piştî [[Komkujiya Ermeniyan]] di sala [[1918]]'î de ji [[Qers]]ê hatiye û li [[Ermenistan]]ê bicihbûye. Ji ber wê hin caran wekî '''Neçoyê Qersê''' jî tê binavkirin.

{{Bêçavkanî}}

{{Îslam}}
'''Serdema zêrîn a îslamê''' navê serdema ku ji sedsala 8an û heta sedsala 13-14an de çêbûye û tê de [[zanist]], [[endezyarî]], [[teknolojî]], [[tucar]]tî, [[pîşesazî]], [[hunermend]], [[wêje]] û [[felsefe]] di nav cîhana [[misilman]]an de pir pêşve ketiye ye.<ref>http://m.jap.physiology.org/content/105/6/1877{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref><ref>http://www.bianet.org/bianet/kultur/76317-arap-biliminin-altin-cagi</ref>
t ya [[Al-Hariri of Basra|al-Hariri]] li gorî [[Yahya ibn Mahmud al-Wasiti]], [[Bexda]], 1237 piştre Îsa.]]
Li gorî hinekî çavkaniyan ev dewre heta sedsala 15an berxwedaye.<ref>http://www.history-science-technology.com/Articles/articles%208.html</ref>
Wê dewrê di nav misilmanan de pir [[zanistvan]] û [[fîlozof]]ên mezin derketine û gellekî vedîtin çêdikin.

{{Kurd}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || Bafûnsulfat
|-
| Navên din || -
|-
| [[Direfş]] || Al<sub>2</sub>(SO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 342,1 <math> \frac {g}{mol}</math><ref name="Paetec">''Formeln und Tabellen für die Sekundarstufe I und II'', Duden Paetec, Berlin / Frankfurt am Main, derxistinê 14'ê, ISBN 978-3-89517-253-3</ref>
|-
| [[Tîrbûn]] || 2,7 <math> \frac {kg}{m^3}</math><ref name="Paetec"/>
|-
| Rewşa di germiya odê de || hişk
|-
| [[Xala helînê]] || 770 [[Grad Selzîyus|°C]] (ji hev dere)<ref name="alfa">{{Jêder |sernav=Sicherheitsdatenblatt (alfa-aesar); alfa-chemcat.com |url=http://www.alfa-chemcat.com/daten_msds/D/44573_-_Aluminum_sulfate_(D).pdf |roja-gihiştinê=2007-06-14 |roja-arşîvê=2007-09-30 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20070930030348/http://www.alfa-chemcat.com/daten_msds/D/44573_-_Aluminum_sulfate_(D).pdf |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
|-
| [[Xala kelînê]] || -
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center"| 
|-
| colspan="2" align="center"|'''Xn'''<ref name="alfa"/>
|}
'''Bafûnsulfat''' bestinekî vê reng e. Bafûnsulfat baş kane di avê da bihele.

{{Bêçavkanî}}
{{Kêm}}

{{nîsan}}

{{Gotara salê b.z.|11}}

{{Bêçavkanî}}
[[File:Red_star.svg|thumb|Stêrka sor]]
'''Stêrka sor''', stêrkeke pênc goşedar e, [[nîşane]]ya [[sosyalîzm]] û [[komûnîzm]]ê ye{{Çavk}}.

{{Taxobox
| name = Xiyar
| image = PicklingCucumbers.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Xiyar
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Cucurbitales]]
| familia = [[Cucurbitaceae]]
| genus = ''[[Cucumis]]''
| species = '''''C. sativus'''''
| binomial = ''Cucumis sativus''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}
'''Xiyar'''  (''Cucumis sativus'') [[sebze]]yekî rengkesk e. Qalikê wî sût e lê wer girniş girnişî ye. Şi famîleyê [[xite]]ya î [[encûr]]an ne. Di [[selete]], [[cacix|cêcix]] an di [[tirşo]] de tê bikaranîn. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Hupperath
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Hupperath''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Direfşa atomê''' kurteya Nn atomê ye.

*[[Cegerxwîn]]
*[[Can Yücel]]
*[[Edgard Allan Poe]]
*[[Federico García Lorca]]
*[[Nazim Hikmet]]
*[[Mayakovskî]]
*[[Metîn Altiok]]
*[[Orhan Veli]]
*[[Pablo Nerûda]]
*[[Paul Eluard]]
*[[Sûnay Akin]]
*[[Yannîs Rîtsos]]
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Lîste]]
[[Kategorî:Helbestvan]]
[[Kategorî:Wêje]]

'''Hejeka peyhate '''an jî '''paşlerze, '''hejeka ku piştî [[Erdhej|hejek]]<nowiki/>a asas pêk tê ye. Hejekên peyhate, li cihê ku hejeka asas diqewime,li wê derê çê dibe.Mezinayiya wê kêm e.Lê belê avahiyên ku piştî hejeka asas zerar dibînin, bi vê paşlerzeyê van avahiyan karin bipelişin.Ji ber vê yekê paşlerze mijareke girîng e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Erdhej]]
[[Kategorî:Sîsmolojî]]

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar	
| hevwelatî          = {{ala|Brîtanî}}
| pênasê_pêşîn       = Sir
| pênasê_paşîn       = Bt KH FRS
}}

'''Hêza karebayî''', '''hêza elektrostatîk (karebayî-rawestayî)''' an '''hêza Coulombî''' di navbera heyberên xwedî [[barê karebayî]] de pêk tê. Hêza karebayî jî wek [[rakêş]]ê ji dûr ve dixebite, pêdivî bi temasê tune ye.

'''Florence Nightingale''' (jdb. [[12ê gulanê]] [[1820]] li [[Florenz]], [[Îtalî]]; m. [[13ê tebaxê]] [[1910]] li [[London]], [[Brîtanya]]) yek ji xûşkejînên (hemşîre) navdar ên ku wekî pîşe, hemşîretî bipêşxistiye ye.

{{Agahîdank bajar
 | nav           = Dakar
 | navê_fermî    = Ville de Dakar <span style="color:grey;">(Frensî)</span><br />
 | nexşeya_cihan = Senegal
 | koordînat     = {{Koord|14|41|34|N|17|26|48|W|display=inline, title}}
 | mertal        = Dakar_CoA.png 
 | welat         = {{ala|Senegal}}
 | herêm         = Dakar (herêm)
 | parêzgeh      = 
 | parêzgar      = Abdoulaye Wade (ji 2002'an ve)
 | şaredar       = Khalifa Sall 
 | rûerd         = 82,38
 | gelhe         = 1.146.053
 | gelhe_sal     = [[2013]]
 | berbelavî     = 12,510
 | dem           = 
 | bilindayî     = 
 | wêne          = Senegal baie de Dakar 800x600.jpg
 | wêne_sernav   = 
 | wêne2         = Senegal Grande Mosquee de Ouakam 800x600.jpg
 | wêne2_sernav  = Mizgefta Ouakam
 | malper        = http://www.dakarville.net
}}
'''Dakar''' navê paytext û bajarê herî mezin ê [[Senegal]]ê ye. Bajar li ser keviya dawî ya [[Afrîka]] ya rojava hatiye avakirin. Gelê bajar bi giştî [[misilman]] in, herwiha [[fileh]] jî lê dijîn. Cara pêşi ji [[Ewropa]] mirovên [[Portugalî]] têne vê herêmê û di sala 1444'an de li ser girava [[Gorée]] gundekî ava dikin. Piştre mirovên din ji Ewropa tên. Piraniya gelheya bajêr bi [[Zimanê fransî|fransî]] diaxivê.

{{Bêçavkanî}}
'''Guneh''' di tevnax anko konteksteka [[dîn]]î da, binpêkirin an pêşêlkirina [[qanûn]]eka [[xweda]]yî ye. Wer weha, guneh dikare her hizir an kiryarek be ko havilî û peywendiya dilxwaz û îdeal di navbera Xûdê û kitekesî da xerab bike an wekî varrêbûneka ji jiyana îdeala mirovan be. Her weha, guneh dikare wekî binpêkirina binemayên [[exlaq]]î jî bihêt dîtin.

'''Qomançêro''', [[Dîn (bêaqil)|dînekî]] navdar ê [[Qoser]]ê ye. Felsefeya wî ya jiyanê [[mînîmalîzm]] e. Navê wî yê rastîn Evdila ye bi kurtasî jê re evdo tê gotin. Her çiqas tim pereyan bixwaze jî pere ne xema wî ye. Peyva wî ya ku herî zêde bi kar tîne "heval" e. Hevoka wî ya ku herî zêde bi kar tîne jî "tişt tune heval?" e. Hobiya wî ya herî xurt çêrkirina (xeberdan) ji zarokan e. Bi taybetî pir ji diya wan re xeberan dide. Heta nuha tu berhem nenivîsandiye lê belê elbûmeke wî ya bi navê "Qomançêro" heye {{Çavk}}. Van salên dawî bi hatina [[înternet]]ê û kêmeleqeya nivşên nû popularîteya xwe wenda kiriye.

'''Îvan Alekseyevîç Bunîn''' (bi [[rûsî]]: Иван Алексеевич Бунин, ''Ivan Alexeyevich Bunin''), jdb. 10'ê [[kewçêr]]ê / [[22'ê kewçêrê]] [[1870]] li [[Voroneş]]ê; m. [[8'ê sermawezê]] [[1953]] li [[Parîs]]ê) [[nivîskar]], wergêr û [[lîrîknivîs]]ekî [[rûs]] bû. Sala [[1933]]'î guncavê [[Xelata Nobelê]] ya wêjeyê hatiye dîtin.

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}

{{Agahîdank welat
| nav                = ''Koninkrijk der Nederlanden''
| navê_fermî         = 
| navê_kurdî         = Keyaniya Nederlendayê
| al                 = Flag of the Netherlands.svg
| nîşan              = Royal Coat of Arms of the Netherlands.svg
| sirûda_netewî      = Het Wilhelmus
| cîh                = EU-Netherlands.svg
| zimanên_fermî      = [[Holendî]] û [[frîzî]]
| zimanên_tev        = 
| sîstema_siyasî     = [[Monarşî]]
| serxwebûn          = {{Dîrok|2|tîrmeh|1581}}
| paytext            = [[Amsterdam]]
| koordînat_paytext  = {{Koord|52|22|N|04|54|E|type:country}}
| bajarê_mêzin       = [[Amsterdam]]
| serok_cure         = Key
| serok_nav          = [[Willem-Alexander]]
| serok_cure1        = Serokwezîr
| serok_nav1         = [[Mark Rutte]]
| serok_cure2        = 
| serok_nav2         = 
| rûerd              = 41.543
| av                 = 18,41
| gelhe              = 17.016.967
| gelhe_sal          = 2016
| berbelavî          = 409,6
| dirav              = Ewro ([[EUR]])
| dem                = [[UTC+1]]
| nîşana_înternetê   =.nl
| koda_telefonê      = +31
| nexşe              = Map provinces Netherlands-en.svg
| nexşe_sernav       = 
}}
{{Wergerîne|ar|bijartî=1}}

{{nîsan}}

{{Agahîdank bajar
 | nav           = Şanghay
 | navê_fermî    = 上海
 | nexşeya_cihan = Çîn
 | nc_relief     = na
 | nc_firehî     =
 | koordînat     = {{Koord|31|12||N|121|30||E|display=inline, title}}
 | mertal        = 
 | welat         = {{Ala|Çîn}}
 | herêm         = 
 | parêzgeh      = Şanghay
 | parêzgar      = 
 | şaredar       = Han Zheng 
 | rûerd         = 7,037
 | gelhe         = 23.019.148 kes (2010)<ref>{{Jêder |sernav=www.stats.gov.cn |url=http://www.stats.gov.cn/english/newsandcomingevents/t20110429_402722516.htm |tarîxa-gihiştinê=2011-06-30 |tarîxa-arşîvê=2013-07-27 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20130727021210/http://www.stats.gov.cn/english/newsandcomingevents/t20110429_402722516.htm |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
 | berbelavî     = 3.271
 | dem           = UTC+8
 | bilindayî     = 4 
 | koda_postayê  = 200000–202100
 | koda_telefonê = (+86) 21
 | wêneSer       = Shanghai montage.png
 | wêneSer_sernav= Galeriya Şanghayê
 | wêne2         = 
 | wêne2_sernav  = 
 | malper        = {{URL|www.shanghai.gov.cn}}
}}
'''Şanghay''' (bi [[çînî]]: 上海; [[Hanyu Pinyin|pinyin]]: {{Audio|Zh-Shanghai.ogg|Shànghǎi}}; [[şanghayî]]: Zånhae {{IPA|[z̥ɑ̃̀hé]}}), navê bajarê herî mezin ê [[Çîn]]ê ye û herwiha di cîhanê de bi mezinahiya xwe yê heştem e. Mîna şaredariyê tê birêvebirin. Li kêleka [[Yangtsê|çemê Yangtzeyê]] hatiye avakirin. Di sala 2005an de Şanghay bûye bendera kargoyê ya herî mezin a cîhanê. Şanghay ji aliyê aborî ve zûka bi pêş de diçe. Di sala 1990an de reformên pêşvebirina aboriya bajêr ji aliyê [[Deng Xiaoping]] ve hatin danasîn û bi awayekî lezgîn bi ser ketin. Jixwe îroj Şanghay weke nîşana berbiçav a pêşveçûna aboriya [[Çîn]]ê tê dîtin.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7373394.stm</ref><ref>http://www.thehindubusinessline.com/life/2003/01/27/stories/2003012700170300.htm</ref> Ev bajar ji aliyê turîstan ve gelekî tê ziyaretkirin. Weke [[perestgeha Yezdanê Bajêr]], [[muzeya Şanghayê]] û [[baxçeyê Yuyuanê]] gelek cihên turîstîk hene.

'''NGC 2094''', cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî [[John Herschel]] ve di sala 1836an de hatiye vedîtin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://leda.univ-lyon1.fr/ledacat.cgi?o=NGC%202094 |sernav=HyperLeda -object description |malper=leda.univ-lyon1.fr |tarîxa-gihiştinê=2020-05-24 }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=nîsan 2021 }}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Seyid Mistefa
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Seyidmistefayî]], xelkê Seyid Mistefa
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Seyid Mistefa''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

'''Çortan''' an ji '''Şîrêj''' xwarinek ji [[şîr]] e. Çawa ku jê re Çortan tê gotin, li hin herêmên [[Kurdistan]]ê jê re '''Keşk''' jî tê gotin. Çortan di nava Kurdan de xwarineke pir kevn e. 

{{Agahîdank gund
| nav                = Dalikan
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Çoman (navçe)|Çoman]]
| nahiye             = [[Qesrê]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Dalikan
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Dalikan''', gundekî bi ser [[Qesrê|Qesra]] navçeya [[Çoman (navçe)|Çomanê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

'''Radyoîzotop''', [[îzotop]]ên [[radyoaktîf]] in.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Kîmya]]

{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="1" align="right"
|[[Direfş]] || Tl
|-
|[[Grup]] || 3A (Lajwerd) 
|-
|[[Hejmara atomê]] ||  81 
|-
|[[Giraniya atomê]] ||  204,3833
|-	
|Rewşa di germiya odê de ||  Hişk
|-
|[[Xala helînê]] ||  304&nbsp;°C
|-
|[[Xala kelînê]] ||  1473&nbsp;°C
|-
|[[Tîrbûn]] || 11,85 g/cc
|-
|[[Vedîtina wê]] ||  1861 - [[Sir William Crookes]]
|-
|[[Eşkêla atomê]] ||   2,08 Å
|-
|[[Elektronegatîfî]] ||  2,04
|-
|[[Rêzbûna elektronan]] ||
|-
|[[Derenceya (hejmara) bilindbûnê]] ||   3, 1
|-
|[[Radyoîzotop]]ên wê ||
|}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Talyûm''' ({{Bi-la|thallium}}, ji {{Bi-grc|θαλλός|thallós|wate=şaxa ciwan}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.

'''.cu''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Kûba]] ye. ([[ccTLD]])

'''Cins''', celeb (herwiha {{Bi-la|'''genus'''}}) di birêkûpêkiya yan sîstematîka [[riwek]] û [[ajal]]an de navê hiyerarşiyekê ye. Cins di nava xwe de [[cure]]yan dihewînin. Ji cinsê mezintir [[famîle]] ye. Herî kêm du cins dibin famîleyek. 

{{Adar}}

{{Îtalîk sernav}}

'''Asîda amînî''' an jî '''tirşa amînî''' (bi înglîzî: ''amino acid'') yekeya pêkhateya proteînan ê. 

{{Gotara salê b.z.|18}}

{{cudakirin}}
'''Hf'''  kurtenavê
* Di kîmya da '''Hf''' kurtenavê [[Hafniyûm]] e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Kab''' [[hestî|hestiyê]] kaba [[mih|miyê]] ye. Bi van kaban lîstikeke bi heman navî heye. Mîna lîstika [[zar]]ê tê lîstin.
=== Galerî ===
<gallery>
Wêne:Kap-Diz.jpg|Diz
Wêne:Kap-Ker.jpg|Ker
Wêne:Kap-Mîr.jpg|Mîr
Wêne:Kap-Sofi.jpg|Sofî
</gallery>
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Lîstik]]

{{Tîrmeh}}

'''Salnameya Rojê''' gorî tevgera dinêyê dor [[roj]] re tê hejmartin. Ji bo salnameyên roj gorî salnameyên [[hîv|hîvê]] hîn rind bi salê rastî va hev digire, êdî li welatan bi piranî salnameyê roj tê bikaranîn. Di salnameyên hîvê de demsal û meh sal bi sal di demaka din de tê dijîn, lê salnameyên roj de ew tim di demakê de tê dijîn.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| nav                = Mahour Bagheri
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| navê_rastî         = Mahour Bagheri
| zimanê_navê_rastî  = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| navê_din           = 
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|03|03|1988|temenê=erê}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[îran]], [[tehran]]
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| sedema_mirinê      = 
| cihê_goristanê     = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| netewe             = [[Farsi]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = [[Îran]], 
| pîşe               = [[Stranbêj]]
| salên_çalak        = 2000–niha
| tê_nasîn           = 
| xebatên_navdar     = 
| sermiyana_net      = 
| televîzyon         = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê                 = 
| bav                = 
| xelat              = 
| malper             = https://mahoorbagheri.com/fa/
| şanenav            = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| modul2             = 
| çînaser            = muzîk
}}
'''Mahour Bagheri''', ([[bi farsî]]:ماهور باقری) stranbêj, muzîkvan, dengbêj û nivîskarê popê ye ku di 3ê Îlona 1988an de li [[Tehran]] hatiye dinyayê. Ew li piraniya enstrumanan dixe û demekê mamostetiya [[muzîk]] dike.<ref>[https://mahoorbagheri.com/fa/ Mahûr Bagerî stranbêj, muzîkjen, dengbêj û nivîskarê popê ye] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220524022700/https://mahoorbagheri.com/fa/ |date=2022-05-24 }} Malpera nûçeyan e. 13 Kanûn 2021</ref> <ref>[https://and0.ir/tag/بیوگرافی-ماهور-باقری/ Strana Babek Mafî ya bi navê Hasas dakêşin]{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=çiriya pêşîn 2022 }}Malpera nûçeyan e. 13 Kanûn 2021</ref>

{{Îslam stûn}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Großbeeren
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Teltow-Fläming]]
}}
'''Großbeeren''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Teltow-Fläming]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Lorraine
|wargeh=[[Herêm]]
|awayê binebeş2=[[Herêmên Fransayê]]
|navê binebeş2=
|awayê binebeş3=
|navê binebeş3=
}}
'''Lorraine''' (bi [[almanî]]. ''Lothringen'') yek ji [[herêmên Fransayê|herêmên]] [[Fransa]]yê ko li rohelata Fransayê dikeve. Ew ji çar [[departman]]ên bi navên [[Meurthe-et-Moselle]], [[Meuse]], [[Moselle]] û [[Vosges]] pê tê. Navenda wê herêmê bajarê [[Metz]] e.

{{Maneyên din|Derbendok}}
{{Agahîdank gund
| nav                = Derbendok
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Herîr]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Derbendokî]], xelkê Derbendokê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Derbendok''', gundekî bi ser [[Herîr]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Dassow''', yek ji bajarên [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg (navçe)|Nordwestmecklenburgê]] li herêma [[Mecklenburg-Vorpommern]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Helbesta kilasîk a kurdî''', li gor belge û helbestên nivîskî ku destê me de mane helbesta kurdî bi [[Eliyê Herîrî]] destpê dibe û bi hatina [[Melayê Cizîrî]] û [[Xanî]] xurt dibe û heya îro li nav hemû dewerên kurdnişîn de didome. Dema em basa helbesta kilasîk dikin em ji alî şikl û sûretê helbestê ve li helbestê dinêrin û wate û derûniya helbestê ne pirr girîng e, yanî em tenê qala helbestên kevnar yên ku zêde olî û irfanî ne nakin û her helbesta ku taybetmendiyên helbesta kilasîk berçav bigire di nav mijara me de cih digire, niha wate dixwaze ol û irfan be, dixwaze evîn be, dixwaze mijarên nûjen û modern bin yan her mijareke din. Helbesta kilasîk gelek qalibên taybet bi xwe hene ku hinek ji wan zêdetir hatîne bikaranîn û zêdetir nasiyar in. Berî em biçin ser qalibên helbesta kilasîk em ê bizanin ku helbesta kilasîk ji kîjan pêkhateyan pêk hatiye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}
'''Mongolya Hundir''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 内蒙古 , ''Nèi Měnggǔ'', bi fermî '''Herêma Xweser a Mongolya Hundir''', bi mongolî: Өвөр Монгол, ''Övör Mongol''), herêmeke [[Xweserîtî|xweser]] a [[Çîn]]ê ye. Rûerdê wê 1.183.000 km² ye, di 2004an de hejmara niştecîhên parêzgehê digihe 23.840.000 kesî. Navenda wê ya îdarî [[Hohhot]] e.

{{Agahîdank navçe
| Nav                = Silîvan (Meya Farqîn)
| Navê_din           = 
| Navê_fermî         = Silvan
| Wêne               = Farqîn.jpg
| Wêne_sernav        = Dîmenek ji Farqînê
| Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
| Dûgel              = [[Tirkiye]]
| Parêzgeh           = [[Diyarbekir (parêzgeh)]]
| Serbajar           = Farqîn
| Qeymeqam           = 
| Navê_nîştecihan    = [[farqînî]], [[silîvî]]
| Hejmara_nahiyan    = 3 <!--- BINEBEŞ ---------------->
| Hejmara_bajarokan  = 2
| Hejmara_taxan      = 
| Hejmara_gundan     = 83
| Hejmara_mezran     = 
| Gelhê_navçeyê      = 87. 639<ref name="tuik">[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=21&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env tuik, 2008]</ref>   <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| Gelhê_navçeyê_sal  = [[2020]]
| Gelhê_bajaran      = 
| Gelhê_gundan       = 
| Rûerd_navçe        = 1.379
| Berbelavî_navçe    = 62,5
| Gelhe_serbajar     = 42.736  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| Gelhê_serbajarê_sal = [[2008]]
| Rûerd_serbajar     = 
| Bilindayî_serbajar = 835
| Koda_postayê       = 21640
| Koda_telefonê      = (+90) 412
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Diyarbekir
| koordînat          = {{Koord|38|8|30|N|41|0|25|E|display=inline, title}}
}}
'''Farqîn''' an '''Silîvan''' (1928: فارقين / ''Farqine'' (Farqîn, navend), Sîlvan (qeza); 1946: ''Silvan'') bajêr û navçeya [[Amed]]ê ye. Navê wê yê [[Tirkî]] ''Silvan'' e.

{{nîsan}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = hunermend
| nav                = Ibrahîm Kêvo
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|4|1|1965|temen=erê}}
| cihê_jidayikbûnê   = Parêzgeha [[Hesîçe]]yê, Rojavaya Kurdistanê, Sûrî
| wêne             = 
| sernavê_wêne     = 
}}

]]
'''Barûd''', di sedsela 9'an de li [[Çîn]]ê tê vedîtin. Di ss 13'emîn de li [[Ewropa]]yê tê bikaranîn. Di ss 16'an de ji hêla kîmyagerên elmanî ve [[Nîtroglîserîn]] û [[Dînamît]] tê dîtin.
Barût ji [[Kerkûd]] (S), [[Azot]] (N) û [[Karbon]] (C) ê pêk tê.
Bi bandora agir, basinc, tevger û girnozbûnê pir zû diteqe.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Teqemenî]]

{{kêm}}
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| mapframe           = na
| navê rastî         = {{ubl|Λυδία|Lydia}}
| nexşe binnivîs     = Nexşeya Împeratoriya Lidya ({{bi-en|Kingdom of Lydia}}) di dema herî xurt de, di sedsala 6. b.z. de.
| çespandina nexşeyê binnivîs = Lidya li Turkiyeyê
| wargeh             = {{ubl|Keyaniya dîrokî|Herêm dîrokî}}
}}
'''Lidya''' (bi [[Asûrî]]: ''Luddu'', {{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) welatek û herêmekê dîroki di dewera [[Anatoliya]] bû, niha dikeve ser parizgehên [[Îzmîr]] û [[Manisa]] li [[Tirkiye]]yê. Paytextê wê, bajarê [[Sardîs]]ê bû.

'''Reşîdê Baso''' di 1ê Gelawêja sala 1926 an de li gundê [[Keleşbeg]] yê li ser bi herêma [[Tahlîn]] ([[Ermenistan]]) di nava malbatekê de ji dayika xwe bûye. Dengbêj
ku him evîndarên ziman û hunera Kurdî bûn, him jî ji bo xatirê doza Kurdistanê ji erdê bav û kalên xwe (Serhed) rewiya bûn nava Kurdên Ermenistanê. Reşîdê Baso di sala 2006 an de bi hevpeyvîkîde ji Derwêş Serhedî rê gıtibû pêşiyên me ji [[Dutax]]'a ([[Êzdîxane]]) Agiriyê hatine Qersê ji wê derê re jî derbasî Sovyetê bûne.

{{cudakirin}}
*[[Bernameya alavên ragihandinê]]
*[[Bernameya komputeran]]
*[[Bernameya projeyan]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Altdöbern
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberspreewald-Lausitz]]
}}
'''Amt Altdöbern''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberspreewald-Lausitz]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
ê ([[Ketelonya]], [[Spanya]])]]

'''Beşena girtî''' an jî '''asteroîda qefilandî-girtî''', yek ji têgînên [[Stêrnasî|astronomi]]<nowiki/>yê ye. Beşena girtî ji bo terîfkirina cîsmên ku dikevin [[Xulgeh|rêgeh]]<nowiki/>a [[gerstêrk]]<nowiki/>ê û jê pê ve dibin [[peyk]]<nowiki/>a wê gerstêrkê, tê bikaranîn. Bi giştî [[asteroîd]] wexta ku nêzîkî gerstêrkekê dibin, yan ber bi [[Valageh|feza]]<nowiki/>yê ve tên avêtin yan jî li gerstêrkê tên xistin. Digel vê yekê carinan jî li rêgeha derdora gerstêkê de tên qefilandin. Ji bo van astreoîdan jî têgînê asteroîda qefilandî an jî asteroîda girtî tê bikaranîn. Peyka [[Neptûn (gerstêrk)|Neptûn]]<nowiki/>ê ya bi navê [[Trîton (peyk)|Trîton]], yek ji beşenên girtî yê esmanî ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Stêrnasî]]
[[Kategorî:Têgînên stêrnasiyê]]

{{Paqij bike|tarîx=adar 2024}}
'''Roîng''' cureyek werzîşê ye ku tê de werzişvan li ser Qaîkek bi rindên di çem, gol an deryayê de bi hev re pêşbaziyê dikin. 
== Dîroka ==

{{Taxobox
| name = Hirmî
| image = Pears.jpg
| image_caption = 
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = Rosaceae
| subfamilia = [[Maloideae]]
| genus = '''''Pyrus'''''
| genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision = 
}}
'''Hirmî''' dareke bi fêkî ye. Rehekê xwe bi sêvan ve ji bin malbata [[Maloideae]] (malbata [[sêv]]an) de di famîleya [[Rosaceae]] (famîleya gulan) de ye. Bi hirmiyên çolê re dibêjin [[şikok]]. Navên wê yên din ew in:
* [[Pyrus elaeagrifolia]]
* [[Girsik]] 
* [[Hermî]] 
* [[Karçik]] 
* [[Keregêj]] 
* [[Karçîn]]

'''Yekîtiya Demokratîk a Gelê Kurd''' (YDK) di 2-10 gulan sala 2000î de di dewsa [[ERNK]] de hate avakirin.

'''Weşanxaneyê Roşna''' bi pirranî kitêben bi [[Zazakî|kirdkî]]  diweşîne. Di sala 2012an de li Diyarbekirê dest bi weşanê kiriye. Îdarekerê weşanxaneyê [[Roşan Lezgîn]] e.<ref>{{diq}} "Weşanxaneyê Roşna", [http://www.kurdilit.net/?p=2569 kurdilit] </ref> Di nav heşt salan ji 60î zêdetir bi kirmanckî kitêb weşandine<ref>{{diq}} [http://rosanlezgin.blogspot.com/2018/08/wesanxaneye-rosna.html ''rosanlezgin.blogspot.com'':  ''Weşanxaneyê Roşna''] (29.08.2018)</ref>. Kitêbên ku weşandine wek hîkaye, helbest, folklor, lêkolîn, ferheng, gramer û roman ji mijarên cûda cûda ne. Bilî zazakî bi kurmancî û tirkî jî hin kitêb hatiye weşandin.

'''rr''' (''rêya xurt, rêya tûj'') ji bo nivîsandina [[dengdara diranî ya herikiya lerzok a xurt]] [r] tê bikaranîn. Ev ne tîpeke serbixwe ye û di alfabeyê da cih nagire.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Peenetal/Loitz
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Amt Peenetal/Loitz''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Bilê
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Mêrgesor (navçe)|Mêrgesor]]
| nahiye             = [[Barzan, Mêrgesor|Barzan]]
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Bileyî, Xelkê Bilê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
{{Mapframe|36.86589, 44.06904|zoom=11|text=Bilê}}
'''Bilê''' yek ji bajarokên [[Başûrê Kurdistanê]] ye. Ev bajarok li devera [[Barzan (dever)|Barzan]] û ser bi navçeya [[Mêrgesor (navçe)|Mêrgesorê]] li stan anko parêzgeha [[Hevlêr]]ê ye. Niha, Bilê yek ji navendên bazirganî û kargêrî yên çalak li devera Barzan e.

'''Fulgencio Batista y Zaldívar''' ([[16ê kanûna paşîn]], 1901, li [[Banes]], Kûba – [[6ê tebaxê]], 1973, li [[Marbella]], [[Spanya]]) leşker û dîktatorê [[Kûba]]yê ku ji aliyê dewleta [[amerîkan]] ve dihate piştgirîkirin. Di navbera salên 1940 - 1944 û 1952 - 1959 de weke serokdewletê Kûbayê yê fermî kar kiriye, heta ku ji aliyê şoreşvanên di bin serweriya [[Fidel Castro]] de ''([[Şoreşa Kûbayê]])'' hatiye têkbirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Siyasetmedar-şitil}}

'''Çeka rûxandina girseyî''' yan '''çeka komkuj'''<ref>{{Jêder-malper |url=https://ku.wiktionary.org/wiki/komkuj |sernav=komkuj - Wîkîferheng |malper=ku.wiktionary.org |ziman=ku |tarîxa-gihiştinê=2021-03-26 }}</ref>, çekên [[Çeka nukleerî|nukleerî]], radyolojîk, kîmyayî, biyolojîk, an çekên din in, ku dikarin gelek mirov bikujin û ziyaneke mezin bidin pêkhateyên mirov-çêkirî (mînak, avahî), pêkhateyên xwezayî (mînak, çiya), yan jîngehê. Di destpêkê de, têgih di dema [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de ji bo bombebarana esmanî bi teqemeniyên kîmyayî hatiye çêkirin. Niha, têgih ji bo nîşandana çekên teknolojiyên din, wek şerê, kîmyayî, bîyolojîk, radyolojîk, nukleerî, tê bikaranîn.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/technology/weapon-of-mass-destruction |sernav=Weapon of mass destruction {{!}} weaponry |malper=Encyclopedia Britannica |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2021-03-26 }}</ref>

'''Kutilka îsotê''', '''dolmeha îsotê''' ji cureyên [[kutilk]]an (dolmehan) e û di [[pêjgeha kurd]] de cihê wê girîng e. Ji [[îsot]]ê hêşîn û glover ên kutilkan tên çêkirin.

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank welat
| nav                = ''République Gabonaise''
| navê_fermî         = 
| navê_kurdî         = Komara Gabonê
| al                 = Flag of Gabon.svg
| girêdana_alê       = Ala Gabonê
| nîşan              = Coat of arms of Gabon.svg
| girêdana_nîşanê    = Arma Gabonê
| dirûşm             = "Union, Travail, Justice"
| sirûda_netewî      = [[La Concorde]]
| cîh                = Gabon (orthographic projection).svg
| cîh_sernav         = 
| zimanên_fermî      = [[Fransî]]
| zimanên_tev        = 
| paytext            = [[Libreville]]
| koordînat_paytext  = {{Koord|0|23|N|9|27|E|type:country}}
| bajarê_mezin       = [[Libreville]]
| sîstema_siyasî     = [[Komar]]
| serok_cure         = Serokkomar
| serok_nav          = [[Brice Clotaire Oligui Nguema|Brice Oligui]]
| serok_cure1        = 
| serok_nav1         = 
| serok_cure2        = 
| serok_nav2         = 
| rûerd              = 267.745
| av                 = 3,76
| gelhe              = 1.475.000
| gelhe_sal          = [[2009]]
| berbelavî          = 5,5
| serxwebûn          = [[17ê tebaxê]] [[1960]]
| TBH_giştî          = 
| TBH/mirov          = 
| TBH_sal            = 
| dirav              = Franc CFA (XAF)
| dem                = [[UTC+1]]
| nîşana_înternetê   = .ga
| koda_telefonê      = +241
| nexşe              = Topographic map of Gabon-fr.svg
| nexşe_sernav       = 
}}
{{Wergerîne|fr|ziman2=en}}
'''Gabon''' welatekî li ser xêza [[ekvator]]ê, parzemîna [[Afrîka]]yê ber peravê [[Okyanûsa Atlantîk]] e.

'''Sêderiyê''' ({{bi-tr|Üçyol}}) gundekî girêdayî navçeya [[Nisêbîn]] a girêdayî [[Mêrdîn]]ê ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Offstein
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Offstein''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Seyid Sexî
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Seyid Sexî
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Seyid Sexî''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank nivîskar
| nav                = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| navê_rastî         = <!-- Navê bi zimanê zikmakî heke ji rûpelê cuda be-->
| navê_jidayikbûnê   = 
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| netewe             = 
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| destûrname         = 
| pîşe               = 
| salên_çalak        = 
| serdem             = 
| berhem             = <!-- Berhemên navdar -->
| tevger             = <!-- Tevgera wêjeyî -->
| şêwe               = <!-- Şêweya wêjeyî -->
| ziman              = <!-- Zimanê nivîsê -->
| hevjîn             = <!-- zewicî -->
| partner            = <!-- nezewicî -->
| zarok              = 
| dê                 = 
| bav                = 
| malper             = <!-- bi vî awayî: {{URL|mînak.com}} -->
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| şanenav            = <!-- îmze -->
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| jêrenot            = <!-- Agahiyên din (bûyer, ...) -->
| bernav             = 
}}

[[File:Coat_of_arms_of_Brazil.svg|200px]]

[[File:Rafts on the Volga, c. 1913.jpg|thumb|Kelek li ser robarê [[Volga]], [[Rûsya]] (1913)]]
'''Kelek''', [[navgîn]]a ku di [[çem]] û [[robar]]an de lê siwar dibin<ref>[[Umîd Demîrhan]] (2007). [[Ferhenga Destî]]: kurdî bi kurdî. Sewad 1428, [[Bazîd]].</ref>. Kelekên li ser [[Dîcle]]yê di navbera [[Amed]] û [[Cizîra Botan]] de hatî ajotin bi nav û deng bûn.

'''Gurr''' (bi [[îngilîzî]] scabies) nexweşiyekê ku li [[çerm]]ê [[ajal]] û [[mirov]]an peyda dibî ye. Ev nexweşi ji [[kurm]]ekî bi navî ''[[Sarcoptes scabiei]]'' çêdibe.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Nexweşî]]
[[Kategorî:Nexweşiyên ajalan]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Laubach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Laubach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Tîrmeh}}

{{tebax}}

{{Sernav bi îtalîk}}
{{Bêçavkanî}}
'''''Kela Dimdimê'''''  ango '''Keleha Dimdimê''' pirtûka pêşîn a nivîskarê kurd [[Jan Dost]] e, wî ev dastan sala 1985an nivîsiye{{Çavk}}, ango temenê wî wê demê bîst û yek sal bûn. Sala 1991 an ji hêla [[Weşanxaneya Rewşen]] li [[Bonn]] hate wesandin. Di eynî salê de jî li [[Stembol]]ê ji alî Weşanxaneya [[Melsa]] yê ve dûbare hate weşandin.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kanîzîl
| navê_din           = Kanî Zîl
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Çoman (navçe)|Çoman]]
| nahiye             = [[Gelale]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Kanîzîlî]], xelkê Kanîzîlê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kanîzîl''', '''Kanî Zîl''', gundekî bi ser [[Gelale]]ya navçeya [[Çoman (navçe)|Çomanê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

'''Plazmaya xwînê''' an jî '''plazma,''' şileyek bi rengê zer e. 

{{kêm}}

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne = Titanic di 10ê nîsana 1912an de ji bendera Southamptonê (Brîtaniya) derket
}}
 (1912)]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Markt Berolzheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Navîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Weißenburg-Gunzenhausen]]
}}
'''Markt Berolzheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Weißenburg-Gunzenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Eisenhüttenstadt''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Oder-Spree (navçe)|Oder-Spreeê]] li herêma [[Brandenburg]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

= Parvebûne grûpên zayendê =

[[File:BjarneStroustrup.jpg|thumb|Bjarne Stroustrup]]

ê (2014)]]
a [[Yewnanistan]]ê (2015). ]]
'''Penaber''' kesên ji ber raman, bawerî, aîdiyeta xwe bi komekê re, ol û tercihên xwe yên zayendî, ji aliyê dûgel an hêzên bi rêxistinî jiyana wan ketiye xetereyê, di bin gefxwarin û biryara [[êşkence]] û [[cezayê mirinê]] (dardekirin, berdarî, îdam, xenaq) de ne yan jiyana xwe di xetereyê de dibînin û ji ber wan sedeman [[herêm]] an welatê xwe diterikînin, re tê gotin. Penaberî mafeke mirovî ye û di [[Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovan]] de jî cih digire.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

'''Coldhackers''' di dîroka [[kurd]]an de rêxistina hackeran a pêşîn e{{Çavk}}.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane| çînaser = zanyar}}'''Îvan Petrovîç Pavlov''' [[bijîşk]] û [[psîkolog]]ekî [[ûris]] e. Di sala [[1849]]'an de li [[Ryazan]]ê ji dayîk bûye û di sala [[1936]]'an de li [[Lenîngrad]]ê jiyana xwe ji dest daye. Di sala [[1904]]'an de [[Xelata Nobel]] wergirtiye.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Cochem-Zell
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]<br>{{biçûk|''(Landkreis)''}}
|awayê binebeş2=[[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2=[[Rheinland-Pfalz]]
}}
'''Cochem-Zell''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên]] ''(Landkreis)'' herêma [[Rheinland-Pfalz]]ê ya [[Almanya]]yê ye.

{{Hûrek}}

{{Gotara bê çavkanî}}

{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || Ûndêkan
|-
| Navên din ||
* n-Ûndêkan
* Hendêkan
|-
| [[Direfş]] || C<sub>11</sub>H<sub>24</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 156,31 <math> \frac {g}{mol}</math>
|-
| [[Tîrbûn]] || 0,74 <math> \frac {g}{cm^3}</math>
|-
| Rewşa di germiya odê de || ron
|-
| [[Xala helînê]] || -26 [[Grad Selzîyus|°C]]
|-
| [[Xala kelînê]] || 195&nbsp;°C
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center" |
|-
| colspan="2" align="center"|'''Xn'''<ref>{{Jêder |sernav=uni-duisburg.de |url=http://lims.uni-duisburg.de/Lehre/Material/PrAnalytik/GC_Shimadzu_IS.pdf |roja-gihiştinê=2007-04-30 |roja-arşîvê=2007-09-30 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20070930075707/http://lims.uni-duisburg.de/Lehre/Material/PrAnalytik/GC_Shimadzu_IS.pdf |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
|}
'''Ûndêkan''' ron û vê reng e. Ûndêkan [[alkan]]ek e, direfşê xwe C<sub>11</sub>H<sub>24</sub> e.

{{ev gotar| ser serxwebûna di siyasetê de ye. Ji bo wateyên din a Serxwebûn, li [[Serxwebûn (cudakirin)]] binihêre}}
{{kêm}}
'''Serxwebûn''' têgînek e ku di [[polîtîka]]yê de tê bikaranîn. Ew tê maneya ku dewletek, gelek, xwe bi xwe karger dike. Dewletên serxwebûyî bi împeryalîzm û koloniyê kergarî nabin. Roja dewlet tê de serxwebûyî bi [[roja neteweyî]] tê navkirin.

{{Yekkirin|[[Komar (Platon)]]}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Eyn Xeşîlat Şêx Birayim
| navê_din           = 'Eyn Xeşîlat Şêx Birayim
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Eynxeşîlatşêxbirayimî]], xelkê Eyn Xeşîlat Şêx Birayim
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Eyn Xeşîlat Şêx Birayim''', ''' 'Eyn Xeşîlat Şêx Birayim ''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Hamm
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Hamm''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Bêçavkanî}}

Living Things, albûma şeşem a [[Linkin Park]] e. Li yê di 2012an da albûm derket.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neunkirchen-Seelscheid
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Nordrhein-Westfalen]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Herêma hikûmetê]]<br/>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Köln (dever)|Köln]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhein-Sieg-Kreis]]
}}
'''Neunkirchen-Seelscheid''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Sieg-Kreis]] li [[Nordrhein-Westfalen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Dîroka mirovahiyê û pêşdîrok}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Sulzbach-Rosenberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Amberg-Sulzbach]]
}}
'''Sulzbach-Rosenberg''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Amberg-Sulzbach]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}

, [[Ûral]]]]
'''Mîxaîl Tîmofeyevîç Kalaşnîkov''' (bi [[rûsî]]: Михаи́л Тимофе́евич Кала́шников, ''Michail Timofeevich Kalashnikov''), * ([[10'ê sermawezê]] [[1919]] li gundê [[Kûrya]] [[wîlayeta Altay]] a [[Sîbîrya]]yê), [[Endezyarî|endezyarekî |]] bêhempa ya [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst]] yê li ser [[Çek (amûr)|çekên]] otomatîk e. Kalaşnîkov mirovekî tenê ye, ku di heman demê de navê Qehremanê Rûsyayê û du car serhev navê Qehremanê Keda Sosyaylîtê standiye. 

{{Agahîdank giştî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| welat=
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Klützer Winkel
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Amt Klützer Winkel''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Titiri''' [[qorix]]ê bi xa ye. hebên qorix jêdikin û dikin tasekê. çîkek avû xayinê bera serdidin. derî tasê bi paçekî girêdidin hêldikin heta ku xa helîye. ew wek [[dembûl]]ên kesk tê xwarin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{xwarin-şitil}}
[[Kategorî:Xwarin]]
[[Kategorî:Fêkî]]

'''Palmiyeya Zêrîn''', '''Palmiya Zêrîn''', '''Darqespa Zêrîn''' (bi fransî: ''Palme d'Or'') xelata bilindtirîn e ku li [[Festîvala Fîlman a Cannesê]] tê xelatkirin.

{{Îtalîk sernav}}{{Wergerîne|en}}'''''Mîr''''' ({{bi-it|Il Principe}}) kitêba herî navdar a hizirvanê siyasî yê [[îtalya]]yî [[Niccolò Machiavelli]] (''Nîkolo Makyavêlî'' bixwîne) e. Li berahiyê, navê wê {{bi-la|De Principatibus}} anko Derheqa mîrgehan da bû. Mîr li sala 1513'ê hat nivîsîn, lê 5 salan piştî mirina nivîskarê wê, li sala 1532'ê hat weşandin. Kitêba belavbûyî ne ew e ya ko li dema jiyana wî da hebû, lê hemî navûbangê xirabê ko li pey Machiavelli maye ji ber vê kitêbê ye.

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Samo ku waar''' sirûda neteweyî ya [[Somalîlenda]] ye. Sal 1991ê de sirûd hatiye qebûlkirin. Li [[Somaliya]]yê jî ew sirûd tê gotin. <ref>{{Jêder-malper |nivîskar=Cahoon, B. |sernav=Somalia |xebat=Worldstatesmen |url=http://www.worldstatesmen.org/Somalia.html |tarîxa-gihiştinê=2011-07-06 }}</ref>

{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="1" align="right"
|[[Direfş]] || -
|-
|[[Grup]] || - (Lajwerd) 
|-
|[[Hejmara atomê]] ||  115 
|-
|[[Giraniya atomê]] ||  Nayê zanîn
|-	
|Rewşa di germiya odê de ||  Nayê zanîn
|-	
|[[Xala helînê]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Xala kelînê]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Tîrbûn]] || Nayê zanîn
|-
|[[Vedîtina wê]] ||  2004 – Enstîtûya Lêkolînên Nuklêr a Yekbûyî (Dubna, Rusya)
|-
|[[Eşkêla atomê]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Elektronegatîfî]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Rêzbûna elektronan]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Derenceya (hejmara) bilindbûnê]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Radyoîzotop]]ên wê ||  Nayê zanîn
|}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Moskovîyûm''' ({{Bi-la|Moscovium}}, ji [[Mosko]]) [[metal]]ek û [[element]]ek e.

'''Nûrbexşiye''', anku '''terîqeta nûrbexşiyeyê''', [[terîqet|terîqeteke]] [[sofîtî|sofîyan]] e ko mirîdên [[Mehmedê Nûrbexş]] damezirînerê wê terîqetê ne. Ev terîqet bi xwe tayek ji tayên terîqeta [[kubrewiye|kubrewiyeyê]] ye ko damezirînerê wê [[Necmedînê Kubra]] ye.

{{Maneyên din|Mîtanî}}
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
.]]
'''Xanîgalbat''' navekî din î dewleta '''[[Mîtanî]]''' ye<ref>http://empires.findthedata.org/q/132/2518/What-was-the-Mitanni-Empire{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=tebax 2021 }}</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=qho7AAAAIAAJ&pg=PA5&lpg=PA5&dq=khanigalbat&source=bl&ots=Gi2d297UmN&sig=EQU14-2xM2u58TFM1Degnv0x0x8&hl=fr&sa=X&ei=evEYU (The Cambridge Ancient History (fascicle): 49: Assyrian ..., Volume 2,Partie 25 Par J. M. Munn-Rankin)</ref>.

'''Gastrît''' ''(Gastritis)'' nexweşiyeke [[made]]yê ye û bi werimgirtina [[mûkoza]] madeyê xwe dide der.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Zuzenhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Zuzenhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Halil Çavgun''', an jî '''Xelîl Çavgun''' endamê Komîta Navendî ya [[PKK]]'ê bû. Ew di 19'ê gulana [[1978]]'an de li [[Hîlwan]]ê hate kuştin.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| perwerde           = Zanîngeha Portlandê
Dibistana Bilind a Buenayê
}}

{{Agahîdank sirûd
|title = {{ziman|ckb|ئەی ڕەقیب}}
|transcription = ''Ey Reqîb''
|image =
|image_size = 
|caption = Flag of Kurdistan
|prefix = 
|country ={{Ala|Hikûmeta Herêma Kurdistanê}}
----
Sirûda netewî ya {{Ala|Komara Kurdistanê}}
|author = [[Dildar]]
|lyrics_date = 1938
|composer =
|music_date =
|adopted = 1946 <small>([[Komara Kurdistanê]])</small><br>1991 <small>([[Herêma Kurdistanê]])</small>
|until = 1946 <small>(by Mahabad)</small>
|sound = ئەی ڕەقیب - تاكا بك.ogg
|sound_title =Melodîya sirûda neteweyî
}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
'''Nasyonalsosyalîzm''', '''nazîzm''' an jî '''Hitlerîzm''' peyveke kolanî ya bo alîgir û birêveberên [[Adolf Hitler]] û sosyalîstên neteweperest (bi [[almanî]]: ''Nationalsozialist'') tê bikaranîn. Peyv ji kurtkirina peyva almanî ''Nationalsozialismus'' tê. Herwekî [[neonazî]] (anku, "tezenazî", "nûnazî") jî tê wateya nasyonalsosyalîstên nû. Îdeologiya nasyonalsosyalîzmê di [[Şerê Cîhanî yê Duyem]] de bo sedemê mirina nêzîki 50 milyon mirovî û têk çû. Nazî, di deme şerê cihanê yê duyem de li Almanya hatina ser desthilatdariyê. Avakerê bîrdoziya Naziyan Adolf Hitler, bi eslê xwe yekî ku Awistiryayî bû. Pênaberekî ku li Almanya bû. Piştre li wir xwe avêta nava Siyasetê û pêde çû. Hitler, li Almanya, hemû nirxên mirovatî bikarhanîn bi wan bilind bû û hat û bû desthilatdar. Pêşî di partiya Almana ya ku weke partiyeka karkeran bû "[[Partiya Karkerên Alman a Nasyonalsosyalîst]] " ku bi almanî navê wê "Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, (kinasî; NSDAP)" Li ser wê wê re bilind bû û hat ser desthilatdariyê.

{{Wergerîne|ar|ziman2=en|ziman3=fr}}

'''Plastîd''' kîsikên bi cotparzûn dorpêçkirî ne. Ji proplastîdan çêdibin. Proplastîd, plastîdên ku hîn neguherîn in. [[Riwek]]an rengên xwe, ya ji antosîyanîn ên nav [[vakuol]]an digirin, an jî ji plastîdan digirin. Kevzên avê, protîstên wek euglena, kevz û riwek di xaneyên xwe de plastîd dihundirînin. Wekî mîna [[mîtokondrî]], plastîd jî xwediyê [[ADN]], [[ARN]], [[enzîm]] û [[rîbozom]]ên bi xwe ne.Li gor '''teoriya endosîmbiosîsê'''  plastîd bi eslê xwe xaneyek prokaryotî ya bi [[klorofîl]] bû, xaneyek prokaryotî ya heterotrof(hazirxwur) wî digire nav xwe û bi wî re jiyana hevpar ava dike bi vî awayê lebatoka kloroplast çêdibe.

ê ya Śląsk Wrocław de di sala 2012 de]]
'''Antîkomunîzm''' dijberiya siyasî û [[îdeolojî]]k a li hemberî bawerî, kom û kesayetên [[Komûnîzm|komûnîst]] e. Antîkomûnîzma birêxistinkirî piştî [[Şoreşa Cotmehê]] ya 1917an li [[Împeratoriya Rûsî]] pêş ket, û ew di dema [[Şerê Sar|Şerê Sar de]], dema ku [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|Dewletên Yekbûyî]] û [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Yekîtiya Sovyetê]] di nav hevrikiyek dijwar de bûn, gihîşt asta gerdûnî. Antîkomûnîzm di nav de anarşîzm, navendparêzî, [[Muhafizekarî|kevneperestî]], [[faşîzm]], lîberalîzm, [[Neteweperwerî|neteweperestî]], [[Sosyaldemokrasî|sosyal demokratî]], sosyalîzm, çepgirî û azadîxwazî û her weha tevgerên berfireh ên li dijî rêveberiya komûnîst di nav de, di nav de anarşîzm, navendparêzî, kevneperestî, [[Lîberalîzm|faşîzm]], lîberalîzm, neteweperestî, [[sosyalîzm]], sosyalîzm, [[Siyaseta çepgir|çepgirparêzî]] û azadîxwazî jî di nav de, di [[Şebenga siyasî|çarçoveyeke siyasî]] de bûye hêmaneke gelek tevger û helwestên siyasî yên cuda. Antîkomûnîzm di felsefeyê de, ji hêla çend komên olî ve û di edebiyatê de jî hatiye îfade kirin. Hin alîgirên navdar ên antîkomûnîzmê komûnîstên berê ne.

'''Serhildanên Stonewall''' (ku wekî "Serhildana Stonewall" an bi tenê "Stonewall" jî tê zanîn) rêzek xwenîşandanên spontan bûn ji hêla endamên civata [[hevzayend]] ve {{Sfn|Hoffman|2007|pp=79–81}}. Ew wek bersiva êrîşa polîsa di demjimêrên serê sibê yên 28ê hezîranê 1969 de li [[Stonewall Inn]] li taxa [[Greenwich Village]] ya [[Lower Manhattan]] li [[New York City]] dest pê kirin. Her dema ku polîs hêza tundûtûj bi kar dianî, patronên Stonewall, barên din ên [[lezbiyen]] û hemwelatiyên [[homoseksuel]] di gel mirovên kuçeyên taxê li ber xwe didan. Serhildan bi berfirehî wekî bûyera sereke tê hesibandin ku tevgera azadiya hevzayendan û şerê sedsala bîstan ji bo mafên [[LGBT]] li Dewletên Yekbûyî veguherand. <ref name="StonewallNYC1">{{Jêder-malper |url=https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/why-new-york-city-is-a-major-destination-for-lgbt-travelers/ |sernav=Why New York City Is a Major Destination for LGBT Travelers |nivîskar=Julia Goicichea |tarîx=16 tebax 2017 |weşanger=The Culture Trip |tarîxa-gihiştinê=2 sibat 2019 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.uky.edu/~lbarr2/gws250spring11_files/Page1186.htm |sernav=Brief History of the Gay and Lesbian Rights Movement in the U.S |weşanger=University of Kentucky |tarîxa-gihiştinê=2 îlon 2017 |tarîxa-arşîvê=18 çiriya paşîn 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20191118054142/http://www.uky.edu/~lbarr2/gws250spring11_files/Page1186.htm |rewşa-urlyê=mirî }}; {{Jêder-malper |url=http://www.pinknews.co.uk/2013/06/28/feature-how-the-stonewall-riots-started-the-gay-rights-movement/ |sernav=Feature: How the Stonewall riots started the LGBT rights movement |nivîskar=Nell Frizzell |tarîx=28 hezîran 2013 |weşanger=Pink News UK |tarîxa-gihiştinê=19 tebax 2017 }}; {{Jêder-ensîklopedî |sernav=Stonewall riots |ensîklopedî=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Stonewall-riots |tarîxa-gihiştinê=19 tebax 2017 }}</ref><ref name="diversity">{{Jêder-malper |url=https://www.nps.gov/places/stonewall.htm |sernav=Civil Rights at Stonewall National Monument |nivîskar=US National Park Service |lînka-nivîskar=US National Park Service |tarîx=17 çiriya pêşîn 2016 |weşanger=[[US Department of the Interior]] |tarîxa-gihiştinê=6 tebax 2017 }}; {{Jêder-malper |url=http://www.northjersey.com/news/2012_Presidential_Election/Obama_inaugural_speech_references_Stonewall_riots.html |sernav=Obama inaugural speech references Stonewall gay-rights riots |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20130530065722/http://www.northjersey.com/news/2012_Presidential_Election/Obama_inaugural_speech_references_Stonewall_riots.html |tarîxa-arşîvê=30 gulan 2013 |rewşa-urlyê=mirî |tarîxa-gihiştinê=21 kanûna paşîn 2013 }}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Hollstadt
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhön-Grabfeld]]
}}
'''Hollstadt''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhön-Grabfeld]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov
| nav                = Seyîd Riza
| bernav             = Lacê Baboyî
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = Seyîd Riza
| roja_jidayikbûnê   = 1862
| cihê_jidayikbûnê   = Gundê [[Lirtîk]], [[Dêrsim]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|15|11|1937|01|01|1862|temen=erê}}
| mezheb             = [[Elewîtî]]
| malbat             = [[Şêx Hesenan]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| pîşe               = 
| salên_çalak        = 
| xebat              = Serhildana Dersimê
| cihê_mirinê        = [[Xarpêt]]
| sedema_mirinê      = Ji aliyê dewleta Tirk ve hatiye dardekirin
| netewe             = 
| hevjîn             = Anî Xatûn
| bav                = Seyîd Îbrahîm (bernav: ''Babo'')
| zarok              = {{Indented plainlist|
* Şêx Hesen (lawkê herî gir; m. 17.08.1937)
* Bira  Îbrahîm (''Bira'')
* Resik Huseyîn (lawkê herî piçûk; m. 15.11.1937)
* Leyla Ağlar (1918 – 15.07.2015 li Sêxangê, [[Mamekî]])<ref>[http://anfkurdi.com/kurdistan/keca-seyid-riza-leyla-aglar-wefat-kir ANF: Keça Seyîd Riza Leyla Aglar wefat kir]</ref>}}
}}
'''Seyîd Riza''' (jdb. 1862 li gundê [[Lirtîk]]a [[Pilûr]]ê, herêma [[Dêrsim]] − m. [[15ê çiriya paşîn]]<ref>M. Kalman (1995) Belge ve taniklariyla Dersim Direnişleri. Nûjen, Stembol; Cumhuriyet, 16.11.1937: "Seyid Riza ile 6 avenesi dün idam edildiler."</ref> a 1937 li [[Xarpêt]]ê) yek ji pêşengên [[serhildana Dêrsimê]] bû.

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = H
| wêne               = Hydrogenglow.jpg
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 0,0899 kg/m<sup>3</sup> (273 [[Kelvin|K]])
| giraniya_atomê     = 1,00794 u
| nîveşkêla_atomê    = 25 (53) [[Metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 31 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 120 pm
| rewş               = [[gaz]]
| xala_helînê        = 14,01 [[Kelvin|K]] (-259,14 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 20,28 [[Kelvin|K]] (-252,87 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 11,42· 10<sup>-6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = +1, 0, -1
| oksîdên_xwe        = H<sub>2</sub>O, H<sub>2</sub>O<sub>2</sub>
| elektronegatîfî    = 1,61 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 1
 | Direfş               = H
 | LiCîhanê             = '''99,985'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 2
 | Direfş               = H
 | LiCîhanê             = 0,0145
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 3
 | Direfş               = H
 | LiCîhanê             = 10<sup>-15</sup>
 | DemêHebûnê           = 12,33 [[sal]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,019
 | ElementîNûh1         = [[Sîlîsyûm|<sup>3</sup>He]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|F+}}
}}
{{Wergerîne|ar|ziman2=fa|ziman3=en|bijartî=1}}
'''Hîdrojen''' ({{Bi-fr|hydrogène}}) [[element]]a bi hejmara 1 e. Hîdrojen gazek e. Gerdûn bi piranî ji hîdrojen pêk te.

'''.sz''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Swazîland]] e. ([[ccTLD]])

{{hezîran}}

{{Rêzimana xelet|tarîx=adar 2024}}
{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}
'''Îngûşetya''', bi fermî '''Komara Îngûşetyayê''' (bi [[îngûşî]]: ГӀалгӏайче, ''Ẍalẍayçye'', bi [[ûrisî]]: Ингушéтия, ''Îngûşêtiya''), komar û welatekî xweser ê [[Rûsya]]yê ye li [[Qefqasya|Bakurê Qefqasyayê]]. Welat li başûr bi [[Gurcistan]] û [[Bakur Osetya-Alanya]]yê re û li aliyê rojava û bakur ve jî bi [[Çeçenistan]]ê re sinor e. Paytextê welêt bajarê [[Magas]] e û bajarê herî qerebalix bajarê [[Nazran]] e. Welat bi rûbera 3.600 kîlomêtre çargoşê yek ji welatên xweser ên herî biçûk ên komara federal a [[Rûsya]]yê ye{{Çavkanî hewce ye|tarîx=adar 2024}}.

'''Mirina masûlkeyên dil''' ([[miyokardînfarkt]], [[înfarkta dil]], [[qeyrana dil]] an jî [[krîza dil]]) yek ji nexweşiyên ku di rêzên pêşîn de can digirin, ziyaneke mezin î aborî didin e.

'''Kerdîz''' ({{1946|Kardıs}}, {{bi-tr|Yazlık}}) gundekî bi ser navenda [[Semsûr]]a [[Adiyeman]]ê ve ye.

'''Radyo''', teknolojiyeke ji bo weşandina deng û muzîk ser mesafeyên mezin bi awayeya [[pêlên elektromagnetîk]] e.

{{Agahîdanka giştî}}
'''Charlie û febrîqeya çîkolatan''' ( sernavê resen: ''Charlie and the Chocolate Factory'') romaneke zarokan a sala 1964an a nivîskarê brîtanî [[Roald Dahl]] e.Di çîrokê de serpêhatiyên ciwan Charlie Bucket di hundurê kargeha çîkolata ya çîkolatavanê eksentrîk Willy Wonka de vedibêje.

{{Orphan|date=kanûna paşîn 2023}}

{{Taxobox
| name = ''Puma''
| image = CMM_MountainLion.jpg
| image_caption = ''[[Kûgar|Puma concolor]]''
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Carnivora]]
| familia = [[Felidae]]
| subfamilia = [[Felinae]]
| genus = '''''Puma'''''
| genus_authority = [[William Jardine (naturalist)|Jardine]], 1834
| range_map = Puma (genus) range.png
| range_map_caption = Belavbûna pumayan li dinyayê.
| subdivision_ranks = Cureyên pumayan
| subdivision =
''[[Kûgar|Puma concolor]]'' <br/>
{{extinct}}''[[Parsê Owên|Puma pardoides]]''<br>
''[[Jaguarûndî|Puma yagouaroundi]]''
| synonyms = Hevwate
''Herpailurus'' <small>Severtzow, 1858</small><br>
''Viretailurus'' <small>Hemmer, 1965</small>
| type_species = ''[[Kûgar|Felis concolor]]''
| type_species_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1771
}}

{{îlon}}

{{Agahîdank çiya
 | nav            = Çiyayên Xamîrpêtê 
 | nav1           = 
 | wêne           = Akdogandaglari1.jpg
 | wêne_sernav    = 
 | çîyayê_bilind  = 
 | bilindayî      = 2.879
 | dirêjayî       = 
 | cih            = [[Gimgim]]-[[Xinûs]]-[[Kop]]-[[Qereçan]]
 | nexşeya_cihan  = Mûş#Bakurê Kurdistanê
 | koordînat      = {{WikidataCoord|Q31532963|region:TR_type:mountain|display=inline}}
 | cure           = 
 | çalakbûna_dawî = 
}}
'''Çiyayên Xamîrpêtê''', rêzeçiyayekî volkanîk e ku li ser sinorên parêzgehên [[Mûş]] û [[Erzîrom]]ê ye û li ser xaçesinorê navçeyên [[Gimgim]], [[Kop]], [[Xinûs]] û [[Qereçan]]ê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://mus.ktb.gov.tr/TR-56115/daglar.html |sernav=Dağlar |tarîx=2020-09-26 |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2023-10-19 |roja-arşîvê=2020-09-26 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200926093928/https://mus.ktb.gov.tr/TR-56115/daglar.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref>

{{Agahîdanka giştî
| wêne = Goristana Kela Heskîfê.jpg
| sernavê_wêne = [[Heskîf]]ê, Bakurê Kurdistanê.
}}

{{Agahîdank mirov
| nav                = 
| navê_rastî         = 
| zimanê_navê_rastî  = 
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 
| mezinahiya_wêne    = 
| navê_din           = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|2|5|1982|temen=erê}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Enqere]]
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| sedema_mirinê      = 
| cihê_goristanê     = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| perwerde           = [[Zenîngeha Bîlkent]], [[Zanîngeha Galatasarayê]]
| netewe             = [[Tirk]]
| hevwelatî          = [[Tirkiye]]
| pîşe               = Rojnamevan, nivîskar
| tê_nasîn           = 
| televîzyon         = 
| salên_çalak        = 2005-niha
| xebatên_navdar     =  
| sermiyana_net      = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê                 = 
| bav                = [[Şahîn Mengü]]
| xelat              = 
| malper             = 
| şanenav            = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| modul2             = 
}}

'''Sefarî''', '''sefartî''' an jî '''sefarkarî''', paqijkirina firaqên [[sifir]] ji tenî yan jî ji qilêrê. Ji kesê ku sefariyê dike re [[sefar]] dihate gotin. Berê ev kar li [[Kurdistan]]ê bi giranî ji aliyê [[file|fileh]]an ve dihate kirin.

{{Agahîdanka giştî}}
'''Charlie û febrîqeya çîkolatan''' ( sernavê resen: ''Charlie and the Chocolate Factory'') romaneke zarokan a sala 1964an a nivîskarê brîtanî [[Roald Dahl]] e.Di çîrokê de serpêhatiyên ciwan Charlie Bucket di hundurê kargeha çîkolata ya çîkolatavanê eksentrîk Willy Wonka de vedibêje.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Tröbitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Elbe-Elster]]
}}
'''Tröbitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Elbe-Elster]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

| sedem      = 
 | encam      = Serkevtina polon û lîtvanan
 | rewş       = 
 | şervan1    = [[Keyaniya Polonyayê]] <br> [[Mîrîtiya Mezin a Lîtvanyayê]]
 | şervan2    = Şovalyeyên Tîtanî <br> [[Xaçperest]]ên mêvan
 | şervan3    = 
 | fermandar1 = [[Jogaila]] <br> [[Vytautas]]
 | fermandar2 = [[Ulrich von Jungingen]]
 | fermandar3 = 
 | hêz1       = 16.000-39.000 şervan
 | hêz2       = 11.000-27.000 şervan
 | hêz3       = 
 | winda1     = 4.000-5.000 mirî <br> 8.000 brîndar
 | winda2     = 200-400 şovalyeyên mirî <br> 8.000 mirî <br> 14.000 bende
 | winda3     = 
 | nîşe       = 
}}

{{Bêçavkanî}}
'''Xefnêrî''' kiryara bidestxistina agahdariya veşartî an nepenî an eşkerekirina heman tiştî bêyî destûra xwediyê agahdariyê ye. Ji kesê ku xefnêriyê dike re wekî sazûmanê xefnêrî an jî xefnêr re tê gotin. Xefnêr alîkariya saziyan dikin ku agahiyên veşartî derxînin holê.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rohrenfels
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jorîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Neuburg-Schrobenhausen]]
}}
'''Rohrenfels''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Neuburg-Schrobenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| hevwelatî          = {{ala|Amerîkan}}
| çînaser            = zanyar
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 2007
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Avram Noam Chomsky''' (jdb. 7 [[kanûna pêşîn]] a 1928an) kevne dersdêrê [[zimannasî|zimannasiyê]] li [[Înstîtuya Teknolojiyê ya Massachusettsê|Enstîtuya Teknolojiyê ya Massachusettsê]]) ye. Navûbangên wî ji ber afirandina [[Rezmana Zayîndek]] e ko wesa dihêt hesibandin ko mezintirîn pêşkevtin di warê [[zimanzanistê tiyorî]] da bûbit li sedsala 20an. Wî bi pêdaçûna [[Riftara Peyvanî]] ya [[F. B. Skinner]]î harîkarî ya serhildana [[şoreşa zanînbaweriyê]] di [[revanzanist|revazanistî]] da kir. Di wê pêdaçûna xwe da wî rikeberî ya boçûna [[riftarbawerî|riftarbaweran]] di xwîndina [[ziman]] û [[hiş]]î da kir ko li salên 1950î gelek baladest bûn. Boçûna wî ya [[siruştbawerî|siruştbawerane]] di ware xwîndina zimanî da [[felsefeya zimanî]] jî bandora xwe hişt.

{{multiple image
 | align     = right
 | direction = vertical   
 | width     = 250
 | footer    = Guherînên nîgarkirina dest û nîgarkirina kompûter yên nexşeya hişî.
 | image1    = Guru Mindmap.jpg
 | alt1      = Mind maps are used to get lots of ideas into one idea 
 | caption1  = 
 | image2    = MindMapGuidlines.svg
 | alt2      =  
 | caption2  = 
}}
'''Nexşeya hişî''' an '''nexşeya zihnî''' diyagramek ku ji bo zanînan tê bikaranîn. Nexşeyeka hişî gelek caran bi peyvekê an jî nivîsekê tê afirandin, tê bicî kirin li navendê, ku bi raman, peyv an jî têgehiştinên têkildar lê hatîne pêvekirin. Kategoriyên sereke tên zêdekirin ji girîka navendî û kategoriyên biçûktir, binekategoriyên kategoriyên mezintir in. Kategoriyên nexşeya hişî an zihnî peyv, [[raman]], erk an jî tiştên din ku bi peyv an jî ramana enextar ve têkildar arast dikin.

{{bnr|Ta}}

{{Navbox
|bodyclass  = 
|name       = Bajar û gundên Aşqelayê
|title      = [[Aşqela|Bajar û gundên Aşqelayê]]
|titleclass = 
|state      = autocollapse
|titlestyle = background:#98d482
|basestyle  = background:#bde4aa
|groupstyle = background:#bde4aa
|liststyle  = 
|image      = 
|above      = '''Parêzgeh:''' [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] • '''Navçe:''' [[Aşqela]] (navend)

{{Agahîdank jînenîgarî2
| wêne               = Army Chief of Staff General George C. Marshall official Portrait.jpg
}}
 
 '''George Catlett Marshall, Jr.''' (jdb. [[31ê kanûna pêşîn]] [[1880]] li [[Uniontown]], [[Pensîlvanya]]; m. [[16ê çiriya pêşîn]] [[1959]] li [[Washington, District of Columbia|Washington D. C.]]) yek ji generalên [[DYA]]yî bû. Sala [[1953]]î [[Xelata Nobel a aşitiyê]] û sala [[1959]]î jî [[Xelata Karl]] wergirtiye.

{{Çavlêgerandin}}
[[File:Owen Jones - Joseph dreams of stars.JPG|thumb|Yûsif dozdeh stêrkan di xewnên xwe de dibîne.]]
[[File:Joseph with his father Jacob and brothers in Egypt.JPG|thumb|Yûsif bi bav û birayên xwe li Misirê]]

'''Lekistan''' navê [[gundistan]]eke li navçeya [[Salmas]]ê (Dilmaqan) ya parêzgeha [[Azerbaycana Rojava]]yê ye. Ev gundistan (nahiye) ji 15 gundan pêk tê. Navê xwe ji êla [[lek]] girtiyê, ya ku di sedsala 18'emîn de li vê herêmê hatiye akincîhkirin. Niha piraniya lekan ên ku di wê demê de li vira hatina bicîhkirin asîmîle bûne û bi zimanê [[azerî]] ve diaxivin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{erdnîgarî-Îran-şitil}}
[[Kategorî:Lekistan]]
[[Kategorî:Azerbaycana Rojava (parêzgeh)]]

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{çavlêgerandin}}
Qijik navê malpereke komedî ya kurdî ye. Demeke dirêj weşana xwe kir. Lê ji ber êrişan hate şikandin. Wê çaxê nivîseke bi vî renî ji aliyê edîtorê Qijikê ve hatibû weşandin ku niha di malpera [[Roja Ciwan]] de cih digire. 

'''Stovank''', '''kravat''' cureyeke ji stûmalan e. Ji bêjeya [[fransî]] ''cravate'' belav bûye. Tê wateya ''kroatî'', kesê ji [[Kroatiya]]yê. Lewra ev cure stûmal ji wan derketiye. Ji zimanê fransî, di dema [[Osmanî]]yan de derbasê zimanê [[kurdî]] bûye.

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
{{Wergerîne|ar|ziman2=de|ziman3=en|bijartî=1}}
{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Ne
| wêne               = Neon-glow.jpg
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 0,900 kg/m<sup>3</sup> (273 [[Kelvin|K]])
| giraniya_atomê     = 20,1797 u
| nîveşkêla_atomê    = (38 pm)
| nîveşkêla_kovalansê = 58 [[metre|pm]]
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 154 pm
| rewş               = [[gaz]]
| xala_helînê        = 24,56 [[Kelvin|K]] (-248,59 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 27,07 [[Kelvin|K]] (-246,08 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 13,23 · 10<sup>−6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = 0
| oksîdên_xwe        = nayê zanîn
| elektronegatîfî    = 
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 18
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 1,67 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 4,446
 | ElementîNûh1         = [[Fluor|<sup>18</sup>N]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 19
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 17,34 [[Sanî|ms]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 3,238
 | ElementîNûh1         = [[Fluor|<sup>19</sup>N]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 20
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = '''90,48'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 21
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = 0,27
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 22
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = 9,25
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 23
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 34,24 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 4,376
 | ElementîNûh1         = [[Natriyûm|<sup>23</sup>Na]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 24
 | Direfş               = Ne
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 3,38 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,470
 | ElementîNûh1         = [[Natriyûm|<sup>24</sup>Na]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|-}}
}}
'''Neon''' ({{bi-grc|νέον|néon|wate=nû}}) elementek e. Hêmaya wê kîmyayî H ye û nimroya atomî jî 10 e. Neon bi reng, bi tam û bi bêhn e. Neon di [[ba|bê]] da jî heye (0,0018 %).

{{taxobox
|name = Zengila Zoma
|image = Inverted tulips in the village of kırıkdag - panoramio.jpg
| image_caption = Ji gundê [[Dêrz]]ê.
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Monocots]]
|ordo = [[Liliales]]
|familia = [[Liliaceae]]
|genus = ''[[Fritillaria]]''
|species = '''''F. imperialis'''''
|binomial = ''Fritillaria imperialis''
|binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
|}}
'''Zengila Zoma''', '''gulderxûn''' an jî '''gulnexûn''' an jî şilêr be kurdî soranî/navendî (''Fritillaria imperialis'') cureyekî riwekên famîleya [[pîvaz]], [[pîvok]] û [[sosin]]an (bi [[latînî]]: ''[[Liliaceae]]'') e.

{{zazakî}}

'''Gaius Plinius Caecilius Secundus''' (61, [[Como]] -113, Bitinya ), [[parêzer]], [[nivîskar]] û [[magistratus]] ê [[Romaya Kevnare|Romaya kevnar]] e. Ew ji aliyê [[Mam|mamê]] xwe [[Gaius Plinius Secundus]] ve hat mezin kirin.