[[File:Chuhuo.jpg|thumb|Gaza siruştî ku ji erdê derdikeve li [[Taywan]]ê.]]
'''Gaza siruştî'''<ref>https://www.rudaw.net/kurmanci/business/14012023</ref>, '''gaza xwezayî'''<ref>https://www.dengeamerika.com/a/swed_danimarka_nord-stream/6765229.html</ref>, mîna [[neft]]ê ji erdê derdikeve. Bi esasî [[organîk]] e. 
Gaza xwezayî (70%-90%) (CH4) ji gaza [[mêtan]] tê. Çakajî hindîrda [[êtan]] (C2H6), [[propan]](C3H8), [[bûtan]] (C4H10) jî heye. Di hindirê de peşkek ji (CO2), [[azot]] (N2), [[helyum]](He) û [[hîdrojensulfur]] (H2S) heye.

{{Sernav îtalîk}}

'''Lolê''', '''lolîpop''', '''mêtole''' cure [[şekir]]ek, berhemek ji [[şekiro]]yan e. Navê wê ji zimanê îngilîzî tê. Li [[Kurdistan]]ê zarok herwiha jê re ''topitop'', ''şekirê bi darik'' jî dibêjin. Di destpêka 1920'ê de dest bi firotina lolêyê hatiye kirin.

{{rms}}
{{bêçavkanî}}
'''Tirknasî''' ,'''Tirkzanî''' an jî '''Tirkolojî''' zanista ziman, wêje , dîrok, ol û çanda giyanî û madî ya gelên tirknîjad di demên berê û niha de ye. Koçberiya kedê ya tirkan di van dehsalên dawî de di warê naverok û erdnigariyê de qada kevneşopî ya tirknasiyê pir berfireh kiriye.

'''Dogma''' yan jî '''Dogmatîzm''', baweriyek yan jî komeke baweriyan e ku ji aliyê endamên komekê ve bê pirs û bê guman tê pejirandin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/dogma |sernav=Definition of DOGMA |malper=www.merriam-webster.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2022-04-29 }}</ref> Dogma, dibe ku ew di awayê pergalek fermî ya prensîb an doktrînên dîneke de be, wek mînakên [[Katolîkiya Roma]], [[Cihûdaîzm]], yan jî [[Protestanî|Protestantî]] û her weha helwestên fîlozofek yan jî ekolek felsefî yên wekî Pozîtîvîzm, [[Postmodernîzm]], [[Wekhevîxwazî]] ​​û [[Ronakbîriya tariyê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.newadvent.org/cathen/05089a.htm |sernav=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: Dogma |malper=www.newadvent.org |roja-gihiştinê=2022-04-29 }}</ref> Di heman demê de dibe dogmatîzm ku di pergalên baweriya siyasî de, wekî [[Marksîzm-Lenînîzm|Marksîzm]], [[Komûnîzm|Komunîzm]], [[Kapîtalîzm]], [[Pêşverûbûn]], [[Lîberalîzm]], [[Kevneperestî]] û di [[Faşîzm]]ê de jî were dîtin.<ref>{{Jêder-nûçe |url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/03/22/yes-liberal-democracy-is-struggling-progressive-left-isnt-helping/ |sernav=Opinion {{!}} Yes, liberal democracy is struggling, and the progressive left isn’t helping |malper=Washington Post |ziman=en-US |roja-gihiştinê=2022-04-29 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/09/challenging-the-dogmas-of-right-and-left/540093/ |sernav=Challenging the Dogmas of Right and Left |paşnav=Frum |pêşnav=David |tarîx=2017-09-18 |malper=The Atlantic |ziman=en |roja-gihiştinê=2022-04-29 }}</ref>

'''Heyva Sor a Kurdistanê''' di adara [[1993]]´î de li [[Almanya]] ji bo alîkariyên mirovî li [[Kurdistan]] û qada navneteweyî hatiye damezrandin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Wallersdorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Dingolfing-Landau]]
}}
'''Wallersdorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Dingolfing-Landau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''EKG ya pirralî''' yan '''ergometrî''' bi tevgera laşê ve girtina nirxên çalakiyên [[masûlke]]yên [[dil]] e. 

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| nav                = {{ubl|Hêrodotos|Ἡρόδοτος|Hêrodotos}}
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Kêm}}

'''Sersal''', roja yekemîna saleke nû ye. Li gora [[salname]]yên cuda, roja sersalê cuda ye. Di salnameya mîladî de, sersal roja [[1ê kanûna paşîn]] e.
* Binihêre jî: [[Sersal (folklor)]]
{{Kontrola otorîteyê}}
{{stub}}
[[Kategorî:Salname]]
[[Kategorî:Cejn]]

{{Agahîdank gund
| nav                = Goreşele
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Goreşeleyî]], xelkê Goreşelê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Goreşele''' ({{1957|Gořeşele}}), gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Îslam3}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Çinêran
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Hîran]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Çinêran
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Çinêran''', gundekî bi ser [[Hîran]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

{{Kirmaşanî}}
[[Kirmaşanî]] şêweziwan esłî [[kurdî xwarîn]] e. Elifbay latîn kurdî nasya we Hawar ki [[Celadet Bedirxan]] durisî kirdye 31 deň dîrî. Elifbay kirmaşanî 33 deň dîrî. Elifbay Hawar le ser bineway deňeyl şîweziwan [[kurmancî]] duris bîe û gişt deňeyl zwan kurdî le nawî nîe. Le kurmancî du deň dirîj (ê, o) hes ki le kirmaşanî peyda nîew, herleywa le kirmaşanî deňeyl (ł, ř, ň, ü) hen ki î deňeyle le xet kurmancî nîn.<ref>[https://books.google.com/books?id=6lgFBgAAQBAJ&dq=kurdish+phrasebook&source=gbs_navlinks_s Kirmaşanî Kurdish Phrasebook]</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Golzow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Märkisch-Oderland]]
}}
'''Amt Golzow''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Märkisch-Oderland]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''UTAMARA''' (Navenda Jivana Jinan UTAMARA) navendeke jinan li Almanyayê ye.

{{Agahîdank mirov
 | nav              = Hecî Qadirê Koyî
 | navê_rastî       = Ebdulqadirê kurê Mele Salihê kurê Mele Ehmedê Gewrê
 | wêne             = Haji qadir Koyi.jpg 
 | roja_jidayikbûnê = 1816
 | cihê_jidayikbûnê = [[Koye]], Gorqereç
 | roja_mirinê      = 1897
 | cihê_mirinê      = [[Stenbol]], [[Tirkiye]]
 | dê = Fatê
 | hevwelatî =  [[Împeratoriya Osmanî]]
 | netewe         = [[Kurd]]
 | destûrname       = Medrese
 | pîşe             = [[Helbestvan|Helbest]] û [[Edebiyat]]
 | bandorker = [[Hejar]], [[Celadet Alî Bedirxan]]
}}
[[File:حاجی قادری کۆیی 1.jpg|thumb|Hecî Qadirê Koyî ji qelema Badî Babajan]] 
'''Hecî Qadirê Koyî''' (b. 1816 [[Koye]] - m. 1897 [[Stenbol]]) [[helbestvan]]ekî neteweperwer ê [[kurd]] e. Di nav kurdan de weke [[Ehmedê Xanî]] yê duyem tê binavkirin.

'''Neuroz''' , nevroz an bi kurdî '''reha cinan''', '''reha aşkûyan''' ramanek, têgînek û herwiha nexweşiyeke psîkolojîk e. 

{{Agahîdanka giştî
| zimanê_navê_rastî = ar
}}
'''Tekasur''' yek sûreyek ji [[Quran]] a pîroz e û sûre li bajarê [[Mekkê]] ji [[Muhemmed]] pêxember ra hatîye wahîy kirin. Bi temamî ji 8 ayetan pêk tê. "Tekasur" bi [[kurdî]] tê maneya "xwe bi mal, xwedanî û zarokên xwe pesnîn".

'''Sembîsek''', [[kilor]]ek ji [[pêjgeha kurd]] e. Du awayê wê qijilandinê hene, sembîseka di [[rûnbirêşk]]a derxûnvekirî (qalpaxvekirî) de tê çêkirin û ya derxûngirtî de. [[Cemşîd Bender]] wekî ''sembîseka vekirî'', ''sembîseka girtî'', binavkiriye. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Speyer''', bajarekî serbixwe ye li herêma [[Rheinland-Pfalz]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{yekkirin|[[Parêv]]}}
'''Biryan''', xwarineke bigoşt ji pêjgeha kurd e. Li herêma [[Botan]]ê, bi taybetî li parêzgehên [[Sêrt]], [[Bidlîs]]ê navdar e.

{{kanûna paşîn}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}
'''Kevneşopî''', di jiyanê de anku jiyan li gor xalna zagonî de dide birêve birin. Di jiyanê de kevneşopî bi demê re tê afirandin. Jiyana mirovan a demên berê di roja me ya îro de dibê kevneşopî. Mirov û karên wan ên berê wek kevneşopî tê nasandin. kevneşopî  di temenê wê de Hizir, aqil, (Exlaq rewîst) û hwd heya. Bi taybetî, mirov dikare bêje ku xal, zagon û destûrên civakiyê bi xwe re diafirêne. Wê mirov çawa bijî ku wê civak xwediyê nêzîkatiyên çawa bê, wê cihê mirov di civatê de çawa be berpirsiyariyên mirovan wê çî bin di nav civatê de ku mirov di nav de ye an jî jê ye û hwd, ev hemû xal bi xal di kevneşopîyê de tên diyarkirin. Kevneşopî hertimî bûye xalaka taybetî bi demê re. Di roja me ya îro jî de. bahse "[[Modernîte]]"yê tê kirin. Modernîte bi xwe jî, ew ji gelek aliyan ve kevneşopiyê bi nerîna xwe ya ku bi awayê wê re lê dinerê re dike temenê xwe de. Ahlaq, destûr û nêzîkatiyên civatê bi kevneşopiyê re diafir in û li ser lingan in.

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Îtalîk sernav}}
{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
{{Agahîdanka giştî
}}
'''''The End of History and the Last Man''''' ({{bi-ku|''Dawiya dîrokê û mirovê dawî''}}) navê pirtûkeke [[Francis Fukuyama]] ye ku di sala 1992an de derket. Pirtûk firehkirina ceribandina wî ya 1989an ''Dawiya Dîrokê?'' (''The End of History?'') ye, ya ku di kovara têkiliyên navneteweyî ''[[The National Interest]]'' de hatiye weşandin. Di pirtûkê de, Fukuyama niqaş dike ku hatina [[Demokrasiya Lîberal]] a rojava dikare bibe nîşana xala dawî ya [[Guherîna sosyoçandî]] ya mirovatiyê û dikare bibe forma dawî ya rêvebirina hikûmetên miravatiyê.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Lobbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Lobbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Hûrek}}
{{Agahîdanka giştî
}}
'''iPhone 12 Pro''' û '''iPhone 12 Pro Max''' ew telefûnên zîrekin yên ku ji hêla [[Apple, Inc.|Apple Inc]] ve hatine çêkirin û pêşxistin[[Apple, Inc.|.]] Ew [[IPhone|iPhonên]] nifşa 14ê ne, û bûne cihgirên her yek ji [[IPhone 11 Pro]] û [[IPhone 11 Pro|IPhone 11 Pro Max]] . Amûrên li kêleka [[iPhone 12]] û [[IPhone 12|iPhone 12 Mini]] û li Çalakiyek Taybet de ya [[Apple, Inc.|apple]]-ê, ew li [[Apple Park]] a [[Cupertino]], [[Kalîforniya|California]] di 13-ê Çiriya Pêşîn a 2020-an de hatin eşkere kirin. Û di 13.10.2020. Bi rengekî normal ketine ber dest <ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://www.apple.com/iphone-12-pro/ |sernav=iPhone 12 Pro and iPhone 12 Pro Max |malper=Apple |ziman=en-US |tarîxa-gihiştinê=2020-10-13 }}</ref> <ref>{{Jêder-malper |url=https://www.apple.com/newsroom/2020/10/apple-introduces-iphone-12-pro-and-iphone-12-pro-max-with-5g/ |sernav=Apple introduces iPhone 12 Pro and iPhone 12 Pro Max with 5G |malper=Apple Newsroom |ziman=en-US |tarîxa-gihiştinê=2020-10-13 }}</ref>

{{Îslam stûn}}

'''Lahu''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 拉祜族) '''Ladhulsi''' , '''Kawzhawd'''; [[Zimanê viyetnamî|vîyetnamî]]: La Hủ) gelekî li [[Asya]]<nowiki/>ya [[Başûr]] dijîn e. Ew li [[parêzgeh]]<nowiki/>a [[Yunnan]] ya [[Çîn|Çînê]], [[Burma]], [[Taylenda]], [[Viyetnam]] û [[Laos]] dijîn.  Hejmara wan  711.500 kes e.  zimanê wan Lahuî ye. Baverîya wan bi olên [[Anîmîzm]], [[Budîzm]], [[Xiristiyanî]] va heye.

'''Têvelîtiya jiyanî''', ''Biodiversity'', fireh û navberpêwendiyê ji [[zîndewer]]ên dinê ye ku ser [[genetîk]] û hokarên jîngehî damezire.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Biyoerdnîgarî]]
[[Kategorî:Ekolojî]]

{{Bêçavkanî}}
'''Brusk Zanganeh''' [[viyolajen]]ek e ku bi eslê xwe lawê kurdên [[Rojhilata Kurdistanê]] ye. Ew di 1986an de li [[Ewropa]]yê hatiye dinyayê û li bajarê [[Goteborg]]a [[Swêd]]ê mezin bûye. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| nav                = Kaschenbach
| sernavê_wêne       = Dîmenek ji bajêr
| awayê binebeş2     = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
| navê binebeş2      = [[Rheinland-Pfalz]]
| awayê binebeş4     = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
| navê binebeş4      = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Kaschenbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Fesalî''' yan di hin devokan de ''feselî'' navê cureyekê [[kilor]]ê ye. Dişibe ''Cinnamon roll'' a îngilîzî. Li [[Kurdistan]]ê pirranî li [[Erdêxan]], [[Qers]], [[Meledî]] û [[Ezirgan]]ê tê çêkirin. 

| cure           = Stratovolkan
 | çalakbûna_dawî = 
 | yekem          = 
}}
'''Ûsû''' (bi [[japonî]]: 有珠山) [[volkan]]ek di giravê [[japon]]î bi navî [[Hokkaidō]] da ye. Ew 731 m bilinde.

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank nivîskar
| nav                = 
| wêne               = Berken Bereh.jpg
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = Helbestvanê kurd Berken Berek (2019)
| navê_jidayikbûnê   = 
| roja_jidayikbûnê   = {{jdbs|1954}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Şirnex]]
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| netewe             = [[Kurd]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| pîşe               = Helbestvan
| salên_çalak        = 1978 - heta îro
| serdem             = 
| berhem             = 
| tevger             = 
| şêwe               = 
| ziman              = [[Kurdî]]
| hevjîn             = 
| xelat              = 
| malper             = 
| mijar              = 
}}
'''Berken Bereh''' [[Helbestvan|helbestvanekî]] kurd e. Di sala [[1954]]an de li bajarê [[Şirnex]]ê ji dayîk bûye. Di sala [[1978]]an de dest bi nivîsandinê bi zimanê kurdî kiriye. Yekemîn car helbestên wî di kovara [[Tîrêj]] de (yekemîn kovara kurdî ye li Bakur) de hatiye belav kirin.

{{Agahîdank gund
| nav                = Teyrok
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Teyrokî]], xelkê Teyrokê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Teyrok''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

Di [[ferheng]]an da, bi awayekê giştî '''rastî''' bi ramanên mîna ''li goreyê tiştên heyî'', ''li goreyê rewşê'' an ''li goreyê ketwarê'' dihêt ravekirin. Lê di [[felsefe]]yê da çi pênase û raveyên wesa nînin ko hemî feylesof li ser lihevhatibin. Gelek hizirdoz behsa rastiyê dikin û li nêhêrînxalên cidacidayên mîna çawayî ya pênasekirina rastiyê, pêkhateyên rastiyê, rolê [[zanîn]]ê di eşkirabûna rastiyê da, û kanê rastî tiştekê [[objektîv]], [[subjektîv]], [[serberdayî]] (absolut) an [[rêjeyî]] (relative) e an ne li babetî hûr dibin.

{{Agahîdank gund
| nav                = Qilit
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Dereiçi
| wêne               = Qillit2.JPG
| sernavê_wêne       = Malek ji Qillitê
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Stewr]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 150
| sala_nifûsê        = [[2008]]
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 935
| koda_postayê       = 47860
| koda_telefonê      = 0482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|32|55|N|40|57|38|E|display=inline, title}}
}}
'''Qilit''' an jî '''Qiltê''' (carina wek ''Qillit'' tê nivîsandin, bi tirkî: ''Dereiçi'') gundekî navçeya [[Stewr]]a [[Mêrdîn]]ê di navbera Stewrê û Midyatê de ye. Debara gund bi xwedîkirina heywanan, çandina darê hewran, trî û berhemên trî ye.

{{Bêçavkanî}}

'''Chimmi''' bi japonî di wateya xweşçêşnî, çêj/tehma herî xweş de ye. 3 xweşçêşniyên Japon (bi japonî ''nippon sandai chimmi''), [[uni]], [[karasumi]] û [[konowata]] ne.

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wargeh= [[Regierungsbezirk]]
|nav=Karlsruhe
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neckargemünd
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Neckargemünd''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane)
}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Serî Qazî
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Serî Qazî
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Serî Qazî''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref>.

'''Turîzm''' an jî '''geştyarî''', geşt û vedîtin ji bo hemû wan kar û barên [[aborî]], [[çandî]], teknîkî û [[zanist]]î ne, yên ku ji bo meremên dest xistinên zanyariyên zanistî an kêfxweşiyê tên pêkanîn. Turîzm wan cihan dikin armanc ên ku xwediyê jîngeheke dilxweşker in an xwedî bahayên xwe yên taybetmend yên teknolojî, ekonomîk, zanistî û dîrokî û [[Kevneşopî|kevneşopiyê]] ne, wek [[muzexane]] û [[zanîngeh]]an û hemû wan cihan yên ku xwedî bahayên xwe yên taybet in. Herwisan bi rengekî dinê jî turîzm wek çavkaniyeke [[Aborî|ekonomîk]] dikare hinek welatan bikin xwediyê ekonomîk ê bihêz.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1065942/fc-barcelona-accounts-for-of-gdp-in-the-city-in-last-season |sernav=ekonomîk bi rêya Football FC Barcelona di demsala borî de ji sedî 1,5 ê GDP-ya bajêr pêk tîne }}</ref> "Di sala 2019an de, berhamêm navxweyî yên welatan bi rêya turîzmê 8,9 trîlyon dolar bûn, ev jî ku 10.3% ê GDP-ya pêk dihêt" li gorî malpera yahoo bo karê turîzmê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://ny.curbed.com/2016/12/19/14005846/new-york-city-tourism-2016-record |sernav=bajarê New Yorkê dê heya dawiya vê salê pêşwaziya 60,3 mîlyon turîzman kirye. }}</ref>

'''Simbile''' nîşana astronoiyê ♍) ye û [[komstêr]]eka di [[Eklîptîk]]ê de ye.
Simbile (ji dûv [[Marê Avî (komstêr)|Marê Avî]]) komstêra duyem mezintirîn e. Ew di navbera [[şêr (komstêr)|şêr]] û [[Mêzîn (komstêr)|Mêzîn]]ê de dimîne. Stêrên wê yên geştirîn kesekî ramediyayî nîşan didin.
Stêrê gêştirîn ê komstêrê [[Spica]] ye û [[qedra zahîrî|qedra xwe ya zahîrî]] 0,98<sup>m</sup> e. Bi dirêjkirina boça hirça mezin(an jî destiyê şiklê wê yê mîna çomçikê) re merîv dikine siftê bi [[Arktûrûs]] û paşê jî bi [[Spica]] gihîje û pêve merîv dikane Simbileyê bibîne<ref>http://earthsky.org/constellations/virgo-heres-your-constellation</ref>.
[[Image:Finding spica.png|thumb|250px|right|Dîtina Spica û pê ve Simbileyê ya di ser [[Arktûrûs]] re]]
Eklîptîk(rêgeha rojê) do komstêrê re derbas dibe û loma roj, hîv û gerrstêrk di wê re derbas dibin. Ew yek ji komstêreka di [[çembera bircan]] de ye. Ji ber liva tewereya dinê(Axial precession) heyama ku roj têde dimîne gorî berê guheriye. Roj di wê de di navbera 16'ê rezberê û 31'ê kewçêrê de dimîne û loma niha payîz di vê bircê de dest pê dike.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Ahlbeck
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Ahlbeck''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Hafiz Qazî''' [[nivîskar]] û [[ronakbîr]]ek navdar yê [[kurd]] e. Ew niha berpirsê [[Weşanxane]]ya [[Spîrêz]] e ku li [[Başûrê Kurdistan]]ê [[pirtûk]]an bi [[kurmancî]] diweşîne.

</ref>
| rûerd              = 2.250.000
| rûerd2 sal         = 1220
| rûerd2             = 3.750.000
| bûyer1             = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3             = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4             = 
| bûyer4 sal         = 
| bûyer5             = 
| sernav serokA      = 
| serokA1 sal        = 
| serokA1            = 
| serokA2 sal        = 
| serokA2            = 
| sernav serokE      = [[Siltan]] ([[keyakser]])
| serokE1 sal        = 1174–1193
| serokE1            = [[Selahedînê Eyûbî]]
| serokE2 sal        = 1193–1198
| serokE2            = [[Ezîz Osman]]
| serokE3 sal        = 1198–1200
| serokE3            = Mansur
| serokE4 sal        = 1200–1218
| serokE4            = Adil I.
| serokE5 sal        = 1218–1238
| serokE5            = Kamîl
| serokE6 sal        = 1238–1240
| serokE6            = Adil II.
| serokE7 sal        = 1240–1249
| serokE7            = Salehê Eyûbî
| serokE8 sal        = 1250–1254
| serokE8            = Eşref Musa
| cure_perleman1     = 
| perleman1          = 
| cure_perleman2     = 
| perleman2          = 
| cure_perleman3     = 
| perleman3          = 
| berê1              = [[Fatimî|Dûgela Fatîmiyan]]
| berê1_rûpel        = Dûgela Fatîmiyan
| berê1 al           = Rectangular green flag.svg
| berê2              = [[Zengiyan]]
| berê2_rûpel        = Zengiyan
| berê2 al           = Zengid dynasty, 1127 - 1183.PNG
| berê3              = Keyanîya Orşelîm
| berê3_rûpel        = Keyanîya Orşelîm
| berê3 al           = Vexillum Regni Hierosolymae.svg
| berê4              = 
| berê4 al           = 
| berê5              = 
| paşê1              = [[Dewleta Memlûkan]]
| paşê1_rûpel        = Dûgela Memalîkan
| paşê1 al           = Mameluke Flag.svg
| paşê2              = [[Xanedana Rasuliyan]]
| paşê2_rûpel        = Dûgela Rasuliyan
| paşê2 al           = Rasulid_1264.jpg
| paşê3              = 
| paşê3_rûpel        = 
| paşê3 al           = 
| nîşe               = 
}}
{{Kurd}}
'''Xanedana''' '''Eyûbiyan''', xanedanekî ya dîrokî bû. Malbata Selahaddîn Eyûbî, malbateke [[kurd]] e ji êla Rewadiyan e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britannica.com/topic/Ayyubid-dynasty |sernav=Ayyubid dynasty {{!}} Rulers, History, Founder, & Facts {{!}} Britannica |malper=www.britannica.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-06-02 }}</ref> Ji vê êlê [[Şadî]] bi herdû kurên xwe re Esededîn [[Şêrko]] û [[Necmedîn Eyûb]] ji gundê [[Ecdankan]]ê çûne [[Bexda]]yê û ji wir jî piştre çûn li Tikrîtê bicihbûn. Şadî li [[Tikrît]]ê mir û herdû kurên wî çûn ketine xizmeta [[Mucehededînê Gîtanî]] de. Gîtanî dît, ku Eyûb jîr û zane ye, rabû wî xist destkarê Tekrîtê. [[Selahedînê Eyûbî|Selaheddîn Eyûbî]] di [[1136]] an de li Tekrîtê hate dinyayê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/selahaddin-i-eyyubi |sernav=SELÂHADDÎN-i EYYÛBÎ |malper=TDV İslâm Ansiklopedisi |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-06-02 }}</ref> Bav û apê Selahedîn çûne cem [[Îmadedîn Zengî]] xwediyê [[Mûsil]]ê. Wî gelekî guh da wan û Eyûb kire waliyê [[Belbek]]ê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.britishmuseum.org/collection/term/x52008 |sernav=Collections Online {{!}} British Museum |malper=www.britishmuseum.org |tarîxa-gihiştinê=2023-06-02 }}</ref>

T1]]
 T5 Multivan]]
]]

{{Agahîdank zanyar
| nav                = David Graeber
| wêne               = David Graeber 2015-03-07 (16741093492) (cropped).jpg
| sernavê_wêne       = Graeber di 2015 de
| navê_jidayikbûnê   = David Rolfe Graeber
| roja_jidayikbûnê   = {{Roja bûyînê |1961|02|12}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[New York City]], [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]]
| roja_mirinê        = {{Roja mirinê û temen|mf=yes|2020|9|02|1961|02|12}}
| cihê_mirinê        = [[Wênîs]], [[Îtalya]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = {{Unbulleted list|State University of New York at Purchase|University of  [[Zanîngeha Şîkagoyê]]}}
| netewe             = 
| xelat              = {{Unbulleted list|Xelata Nan û Gularan]] | Civaka Mirovnasiya Çandî | Xelata Pirtûkê ya Bateson }}
| xebatên_navdar     = {{Unbulleted list|''Fragments of an Anarchist Anthropology'' (2004)|''Debt: The First 5000 Years'' (2011)}}
| jêrenot            = 
| qada_xebatê        = {{Unbulleted list|[[Mirovnasî|Mirovnasjiya]] aborî|mirovnasiya civakî}}
| sernavê_tezê       = The Disastrous Ordeal of 1987: Memory and Violence in Rural Madagascar
| şêwirmendên_doktorayê = [[Marshall Sahlins]]
| xwendekarên_doktorayê = 
| bandorbar          = {{Unbulleted list|[[Marcel Mauss]]|[[Edmund Leach]]|[[Marshall Sahlins]]|[[Peter Kropotkin]]|[[Pierre Clastres]]|[[Karl Polanyi]]}}
| bandorker          = Occupy Wall Street
| modul              = {{Deng| embed=yes |filename = David Graeber - voice - en.mp3 |title = David Graeber xwe danasîn |type = speech |description = recorded June 2018}}
}}
'''David Rolfe Graeber,''' (jdb.[[12ê sibatê|12ê sibata]] [[1961]] - [[2ê îlonê|2ê îlona]] 2020an) <ref name="Guardian">{{Jêder-nûçe |url=https://www.theguardian.com/books/2020/sep/03/david-graeber-anthropologist-and-author-of-bullshit-jobs-dies-aged-59 |sernav=David Graeber, anthropologist and author of Bullshit Jobs, dies aged 59 |paşnav=Cain, Sian |tarîx=3 îlon 2020 |malper=The Guardian |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200903155214/https://www.theguardian.com/books/2020/sep/03/david-graeber-anthropologist-and-author-of-bullshit-jobs-dies-aged-59 |tarîxa-arşîvê=3 îlon 2020 |tarîxa-gihiştinê=3 îlon 2020 }}</ref> [[Mirovnasî|mirovnas]], [[Çalakvanî|çalakvanê]] anarşîst û [[nivîskar]]ekî [[amerîkan]] bû ku bi pirtûkên xwe ''Deyn: Yekem 5000 Sal'' (2011) tê zanîn. Ew li Dibistana Aborî ya Londonê profesorê mirovnasiyê bû. <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.lse.ac.uk/anthropology/people/departmentalstaff.aspx |sernav=London School of Economics Department of Anthropology Staff List |weşanger=[[London School of Economics]] |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20171029225141/http://www.lse.ac.uk/anthropology/people/departmentalstaff.aspx |tarîxa-arşîvê=29 çiriya pêşîn 2017 |tarîxa-gihiştinê=30 îlon 2013 }}</ref>

'''Roja''' '''evîndaran'''<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.dengeamerika.com/a/evindaran/1603772.html |sernav=Îro Roja Evîndaran e |malper=Dengê Amerîka }}</ref> di [[14ê sibatê]] de tê pîrozkirin. Gerdîşên vê rojê vedigerin cejna [[Ezîz Valentîn]], [[Şehîd|pakrewanek]] ku di ezîznameya wî de dibe ku jiyana çend pakrewanên bi vî navî bi hev re herikî.

'''Tembûr & Harb''' albûma 4. [[Cemîl Koçgirî]] ye di sala 2015'an de derketiye. Bi harb'a [[Tara Caff]] û tembûra [[Cemîl Koçgirî]] muzîkeke nûjen a koka xwe ji melodiyên mîstîk û qedîm pêk hatiye.

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{Kêm|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank bajar
 | nav               = Machu Picchu
 | nexşeya_cihan_bin = Perû
 | nc_firehî         = 250
 | nc_relief         = erê
 | koordînat         = {{Koord|13|09|47|S|72|32|44|W|display=inline, title}}
 | welat             = {{ala|Perû}}
 | wêneSer           = 80 - Machu Picchu - Juin 2009 - edit.jpg
 | wêneSer_sernav    = Machu Picchu, şûnewarên înkayan yên dîrokî, Perû
}}
'''Machu Picchu''' (wekî ''Maçû Pîkçû'' tê bilêvkirin, dibe ku di zimanê kevnexwediyan de bûbe wateya ''şêwra kevn'') yek ji bermahiyên bêhempa yên cîhanê li [[Perû]]yê ye. Ji şarezayiya [[înka]]yan ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Willwerscheid
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Willwerscheid''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Futbola destan''' (bi îngilîzî: Table Football) [[Werziş|werzişa]] maseyê ye. Futbola destan bi gelemperî di navbera 2 an 4 kesan de li ser maseyeke taybetî ya ku bi dumikên bi daran ve girêdayî ye tê lîstin. Mezinahiya maseya lîstikê bi gelemperî 120 x 70&nbsp;cm û bilindahiya maseyê ji erdê 90&nbsp;cm ye. Firehiya dergehê 19 heta 21&nbsp;cm û bilindahiya wê jî 6,5 heta 8&nbsp;cm ye. Rûyê maseyê divê sivik û bi tevahî sax be, da ku top bi hêsanî li ser tevbigere. Maseya  ji dar e û barên wê jî ji Plastîk tê pêçandin. Li her tabloyê 8 rêz bar û 4 bar li her aliyekî hene. Ji bo lîstina lîstikê du celeb top têne bikar anîn: topê hêdî an tembel û topek bilez . Mezinahiya topê ya vê lîstikê ji mezinahiya topê ping pongê piçekî piçûktir e û materyalê wê plastîkek pêçayî ye ku xwedan elastîkê nîne.

{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Sincikê 
 | Navê_din           = 
 | Navê_fermî         = Sincik
 | Wêne               = 
 | Wêne_sernav        = 
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]] 
 | Parêzgeh           = [[Adiyeman (parêzgeh)|Adiyeman]]
 | Serbajar           = Sincik
 | Qeymeqam           = 
 | Hejmara_nahiyan    = 2 <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 2
 | Hejmara_taxan      = 
 | Hejmara_gundan     = 24
 | Hejmara_mezran     = 
 | Gelhê_navçeyê      = 20.888<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=02&p_yil=2009&p_dil=1&desformat=html&ENVID=nufus2000db2Env tuik, 2009]</ref><!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2009]]
 | Gelhê_bajaran      = 
 | Gelhê_gundan       = 
 | Rûerd_navçe        = 461<ref>www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=220</ref>
 | Berbelavî_navçe    = 45,31
 | Gelhe_serbajar     = 4.331  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2009]]
 | Rûerd_serbajar     = 
 | Bilindayî_serbajar = 1.330
 | Koda_postayê       = 02900
 | Koda_telefonê      = (+90) 416
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|38|1|45|N|38|37|10|E|display=inline, title}}
}}
'''Sincik''' ({{bi-tr|Sincik}}) qezaya [[Adiyeman (parêzgeh)|Adiyemanê]] ya herî piçûk e, li bakurê Semûrê, di navbera Semsûr û [[Meledî|Meletiyê]] da ye, nêzîkî 2.600 mirov lê dijiya. Herçar aliyê xwe çiyayên bilind in, li rojava [[çiyaye Belê]] ([[Nemrûd]]) li bakur [[çiyaye Spî]] û [[çiyaye Bega]], li başûr herdin çiyayên piçûk hene.

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = P
| wêne               = PhosphComby.jpg
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 1,82 g/cm<sup>3</sup> (sipî)<br/> 2,16  g/cm<sup>3</sup> (sor)<br/> 2,16  g/cm<sup>3</sup> (reş)
| giraniya_atomê     = 30,97376 u
| nîveşkêla_atomê    = 100 (98) [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 107 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 180 pm
| rewş               = Hişk
| xala_helînê        = sipî: 317,3 [[Kelvin|K]] (44,2 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 550 [[Kelvin|K]] (277 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 17,02 · 10<sup>-6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = ±3, 4, '''5'''
| oksîdên_xwe        = P<sub>2</sub>O<sub>5</sub>
| elektronegatîfî    = 2,19 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 28
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 270,3 [[Sanî|ms]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 14,332
 | ElementîNûh1         = [[Sîlîsyûm|<sup>28</sup>Si]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 29
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 4,14 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 4,943
 | ElementîNûh1         = [[Sîlîsyûm|<sup>29</sup>Si]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 30
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 2,49 [[Deqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 4,232
 | ElementîNûh1         = [[Sîlîsyûm|<sup>30</sup>Si]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 31
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = '''100'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 32
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 14,26 </sup> [[Roj|r]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 1,711
 | ElementîNûh1         = [[Kibrît|<sup>32</sup>S]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 33
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 25,34 </sup> [[Deqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,249
 | ElementîNûh1         = [[Kibrît|<sup>33</sup>S]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 34
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 12,43 </sup> [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 5,374
 | ElementîNûh1         = [[Kibrît|<sup>34</sup>S]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 35
 | Direfş               = P
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 47,3 </sup> [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 3,989
 | ElementîNûh1         = [[Kibrît|<sup>35</sup>S]]
}}
| nîşana_xeterê      = Fosforî sor {{Nîşana xeterê|F}} Fosforî sipî {{Nîşana xeterê|F|T+|C|N}}
}}
{{Wergerîne|de|ziman2=ar|bijartî=1}}
'''Fosfor''' ({{Bi-la|phosphorus}}, ji {{Bi-grc|φωσφόρος|phōsphóros|wate=hilgir ronahî}}) [[element]]ek û [[nemetal]]ek e. Ew di [[oksîjen]]ê da ronahiyê dide.

'''RNAyê hander''', (en:''catalytic RNA''), gerdê [[RNA]]'yê sirûştî yan cêkirî ku substraya RNA'yê dibirre.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Biyomolekul]]
[[Kategorî:ARN]]

{{Agahîdank gund
| nav                = Nawde
| navê_din           = Nawdê
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Nawdeyî]], xelkê Nawdê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Nawde''', '''Nawdê''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank bajar|nav=Taiyuan|rûerd=|wêne2_sernav=|wêne2=|wêneSer_sernav=Galeriya Taiyuanê|wêneSer=Taiyuan Montage.png|koda_telefonê=|koda_postayê=|bilindayî=|dem=UTC+8|berbelavî=|gelhe=4,2 milyon kes (2010)|şaredar=|navê_fermî=太原|parêzgar=|parêzgeh=|herêm=|welat={{ala|Çîn}}|mertal=|koordînat={{Koord|37|52|10|N|112|33|37|E|display=inline, title}}|nc_firehî=|nc_relief=na|nexşeya_cihan=Çîn|malper=}}

{{Agahîdank jînenîgarî2}}
'''Mela Mistefa Barzanî''' (jdb. [[14ê adarê|14 adara]] [[1903]] li gundê [[Barzan, Mêrgesor|Barzan (Mêrgesor)]] − m. [[1ê adarê|1 adara]] [[1979]] li [[Washington (District of Columbia)|Washington D.C]]), general û rêberê mezin ê [[kurd]] e û damezrînerê [[Partiya Demokrat a Kurdistanê|Partiya Demokrat a Kurdistan]]<nowiki/>ê ye.

'''Qûre''', amana ku tê de [[çay]] tê dem kirin, kelandin û pêşkêşkirin e. Heger binê wê de bo ava kelandinê parçeyek din jî hebe, bi hev re navê wê dibe '''çaydank'''. Li [[Kurdistana Bakur]] pirranî ji bo hemiyan dibêjin ''çaydank''.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Alsfeld''', bajarekî [[Almanya]]yê ye û yek ji bajarên herêma [[Hesse]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de|Alsfeld}}</ref>

{{Agahîdank nivîskar
| nav                = Katherine Mansfield
| wêne               = Katherine Mansfield (no signature).jpg
| mezinahiya_wêne    = <!-- 180px -->
| sernavê_wêne       = Katherine Mansfield
| navê_jidayikbûnê   = Kathleen Mansfield Beauchamp
| roja_jidayikbûnê   = {{birth date|df=yes|1888|10|14}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Wellington]], [[Zelanda Nû]]
| roja_mirinê        = {{death date and age|df=yes|1923|01|09|1888|10|14}}
| cihê_mirinê        = [[Fontainebleau]], [[Île-de-France]], Fransa
| cihê_goristanê     = Cimetiere d'Avon, [[Avon, Seine-et-Marne]]
| netewe             = Brîtanî ([[Zelanda Nû]])
| perwerde           = [[Queen's College, London]]
| pîşe               = Nivîskar, helbestvan
| serdem             = 1908 – 1923
| tevger             = Modernîst
| şêwe               = 
| ziman              = Inglîzî
| hevjîn             = {{ubl|{{marriage|George Bowden|1908|1917|end=div}}|{{marriage|[[John Middleton Murry]]|1918}}}}
| partner            = {{ubl|[[Maata Mahupuku]]|Edith Kathleen Bendall|Ida Constance Baker}}
| zarok              = 
| xizm               = [[Arthur Beauchamp]] (grandfather)<br>[[Harold Beauchamp]] (father)<br>[[Elizabeth von Arnim]] (cousin aunt)
| malper             = {{URL|https://www.katherinemansfield.com/}}
| mijar              = 
| şanenav            = 
}}
'''Kathleen Mansfield Murry''' (jdb. Beauchamp; 14ê çiriya pêşîn a 1888an - 9ê kanûna paşîn a 1923an) nivîskareke modernîst a navdar bû ku li [[Nû Zelenda|Zelanda Nû]] ji dayik û mezin bûye. Wê bi bernavê '''Katherine Mansfield''' [[kurteçîrok]] û helbest nivîsandin. Dema ku ew 19 salî bû, Zelanda Nû ya kolonyal terikand û li Înglistanê bi cih bû, li wir di {{girêdan|Koma Bloomsbury|en|Bloomsbury Group}} de bû hevala [[D. H. Lawrence]], [[Virginia Woolf]], [[Lady Ottoline Morrell]] û yên din. Di sala 1917an de hatiye teşhîskirin ku Mansfield bi [[tuberkuloz]]ê ketiye, û ew li Fransayê di 34 saliya xwe de mir.

'''''Panchatantra''''' ( [[IAST]] : Pañcatantra, [[ISO 15919|ISO]] : Pañcatantra, [[Zimanê sanskrîtî|Sanskrît]] : पञ्चतन्त्र, "Pênc Pêşniyar") berhevokek [[Hindistan]]ê ya kevnare ku ji çîrokên heywanan pêk tê. <ref name="pancatantrabrit">[https://www.britannica.com/topic/Panchatantra-Indian-literature Panchatantra: Indian Literature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230529071119/https://www.britannica.com/topic/Panchatantra-Indian-literature}}, Encyclopaedia Britannica</ref> Berhema herî kevin a ku maye bi qasî 200 sal berî zayînê ye, lê dibe ku çîrok pir kevntirin. <ref name="Olivelle1999xii">{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com/books?id=-BQj8cz0vvMC |sernav=Pañcatantra: The Book of India's Folk Wisdom |weşanger=Oxford University Press |sal=1999 |isbn=978-0-19-283988-6 |rr=xii-xiii }}</ref> <ref>{{Harvnb|Jacobs|1888}}, Introduction, page xv; {{Harvnb|Ryder|1925}}, Translator's introduction, quoting Hertel: "the original work was composed in Kashmir, about 200 B.C. At this date, however, many of the individual stories were already ancient."</ref> Nivîskarê nivîsê nenas e lê di hin çevkanî yan de tê gotin ku nivîskar [[Vishnu Sharma]] ye.<ref name="Olivelle1999xii" /> Dibe ku ew nivîsarek Hindû ye <ref name="Olivelle1999xii" /> <ref>{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com/books?id=5k6rAgAAQBAJ |sernav=A Communion of Subjects: Animals in Religion, Science, and Ethics |tarîx=22 gulan 2009 |weşanger=Columbia University Press |isbn=978-0-231-13643-3 |rr=186, 680 }}, Quote: "Pancatantra (Hindu text)..."</ref> û li ser bingeha kevneşopiyên devkî yên kevnar e ku tê de "çîrokên heywanan hene.

'''Balua'''  [[Gund|gundekî]] piçûk e, dikeve peravê bakurê [[çemê Ganges]], li nêzî [[Birpur]] li devardariya [[Ghazipur]], [[Uttar Prades]] ye.  Gund wek erdekî [[Çandinî|çandiniyê]] ye,  û [[Nifûs|nifûsa]] wan hindik in.

{{Bêçavkanî}}

{{Taxobox
| name = Şahîn
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN2012>{{IUCN|id=160032591 |title=''Buteo buteo'' | assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref>
| image = Buteo buteo -Netherlands-8.jpg
| image_caption=Li Holanda
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Accipitriformes]]
| familia = [[Accipitridae]]
| genus = ''[[Buteo]]''
| species = '''''B. buteo'''''
| binomial = ''Buteo buteo''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| range_map = Buteo buteo distribution map.png
| range_map_width =
| range_map_caption =Keskê tarî: Belavbûna tevahiya salê<br/>Keskê vekirî/hêşîn: ferx û hêlînkirin/Belavbûna şahînê çolê.
| subdivision_ranks = [[Binecure]]
| subdivision = 
}}{{Wergerîne|de|bijartî=1}}
'''Şahîn''' (''Buteo buteo''), [[cure]]yekî baziyan e.

'''Serpoş''' ji tevayiya xwekirinên, poşînên, cilûbergên serê mirov rê dibêjin. Gelek cureyên serpoşan hene. Dîroka serpoşan gelek kevn e. Hin [[stûmal]] hene (wekî [[şalgerdan]], [[poşî]] ûêd), wekî serpoş jî tên bikaranîn. Serpoş navê komekê cilûbergan e.

{{Agahîdanka giştî
|wêne=TRT Merkez Binası ORAN Ankara.jpg
|sernavê_wêne=Saziya Radyo û Televîzyonê ya Tirkiyeyê, Enqere (Tirkiye)
}}
'''Saziya Radyo û Televîzyonê ya Tirkiyeyê''', bi kurtî ''TRT'', anku bi tirkî ''Türkiye Radyo Televizyon Kurumu'', saziya fermî ya radyo û televîzyonê ya komara tirkî ye. Di sala 1964'an de hate avakirin.

'''Kolos''' [[serpoş]]eke [[kurdî]] ye. Dişibe [[papax]]ê. Papaxê bêhtir [[faris]], [[qefqaz]]iyan bikaranîne. Papax bi rîçik, gulik e yan bimû, pirçonek e. 

{{Agahîdank welat
| nav                = República Bolivariana de Venezuela
| navê_fermî         = 
| navê_kurdî         = Komara Bolîvarî ya Venezuelayê
| al                 = Flag of Venezuela (state).svg
| nîşan              = 
| sirûda_netewî      = Gloria al bravo pueblo
| cîh                = VEN orthographic.svg
| zimanên_fermî      = [[Spanî]]
| zimanên_tev        = 
| sîstema_siyasî     = Serokkomarî
| serxwebûn          = [[5'ê puşperê]] [[1811]] rave kir <br />di [[1821]]  de hat nasîn (ji Spanyayê)
| paytext            = [[Karakas]]
| serok_komar        = -
| serok_cure         = Cîgirê serok
| serok_nav          = Nicolás Maduro
| serok_wezîr        = 
| rûerd              = 912.050
| gelhe              = 31.775.371 (2016)
| berbelavî          = 
| dirav              = Bolîvar
| dem                = UTC-4
| nîşana_înternetê   = .ve
| koda_telefonê      = +58
}}
{{Wergerîne|sh|ziman2=fi|ziman3=ro|bijartî=1}}
'''Venezuela''' an jî '''Komara Bolîvarî ya Venezuelayê''' (bi spanî: ''República Bolivariana de Venezuela'') dewletek li beravê [[Karîbîk]] ê [[Amerîkaya Başûr]]ê ye. Bi [[Brezîl]], [[Kolombiya]] û [[Guyana]] re sînorên wê hene.

'''Hoym''' riwekên ku li ser gelek zil şîn dibine. Cudaya di anvbera dar û hoyman ew e: Daran kokeka xwe heye; hoyma gelek kokî xwe. Mînakî, dorên beriyê ku pût nakin diber kokê de gelek kok drêj dibin wek topeloq dimîne. Ema ku kokan gîçkan qut dikin û li cih yeka tenê dihêlin dibe dar. Riwekên wek [[Gul]], [[dirişk]] hwd. wek hoyman dibin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Riwek]]

{{Agahîdank jînenîgarî2
|wêne=Jorge Luis Borges 1951, by Grete Stern.jpg
|sernavê_wêne=Jorge Luis Borges [[1969]]
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = Bîrdarî, li Berlin kolana Ludwigkirchstraße
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Finkenbach-Gersweiler
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Donnersbergkreis]]
}}
'''Finkenbach-Gersweiler''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Donnersbergkreis]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Gaius Plinius Caecilius Secundus''' (61, [[Como]] -113, Bitinya ), [[parêzer]], [[nivîskar]] û [[magistratus]] ê [[Romaya Kevnare|Romaya kevnar]] e. Ew ji aliyê [[Mam|mamê]] xwe [[Gaius Plinius Secundus]] ve hat mezin kirin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rammingen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Unterallgäu]]
}}
'''Rammingen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Unterallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Herisa kîmyayî''', '''herisa enzîmî''' (bi îngilîzî:chemical digestion, enzymatic digestion<ref name="Villee">Villee, Claude Alvin, et al.( 1989) Biology. 2nd ed., Saunders College Publishing.  ISBN 0-03-023417-4 </ref>)

{{Bêçavkanî}}
{{Çav lê gerandin}}
'''Zimanên ergatîv-absolutîv''' an jî bi tenê '''zimanên ergatîv''', beşekî zimanên cîhanê ye ku diyardeyeke rêzimanî ya bi navê ''[[ergatîvî]]'' parve dikin. Ew diyarde ev e ku fail anko [[kirde]] (''subjekt'') bandorê li [[kar]] anko [[lêker]] (''verb'') nake, carina [[berkar]] anko [[bireser]] (''objekt'') jî li ser verb û lêkeran dibe xwedî-bandor. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Weinheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Weinheim''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Navikebendik''', an jî '''navikepetik''' (bi înglîzî: ''umbilical cord'') pêkhateyek lûleyî ye di navbera korpele û [[Plasenta|plasentayê]] de.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Wollin
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Potsdam-Mittelmark]]
}}
'''Wollin''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Potsdam-Mittelmark]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne = 
}}

'''Johannes Stark''' (jdb. [[15ê nîsanê]] [[1874]] li [[Schickenhof]], îro [[Freihung]]; m. [[21ê hezîranê]] [[1957]] li [[Traunstein]]) [[fizîk]]nasekî Alman bû. Sala [[1919]]î [[Xelata Nobelê ya Fizîkê]] wergirtiye.

{{Gotara bêçavkanî}}

{{Xiristiyanî}}

{{Çavlêgerandin}}
{{Sernav bi îtalîk}}
{{agahîdanka giştî
|wêne=payizadereng.jpg
|sernavê_wêne=Bergê ''Payiza dereng''
}}

'''Gulava Çemçemalê''', [[gulav]]a sereke ya [[başûrê Kurdistanê]] ye. Li hin devaran [[biharbêhn]]an lê zêde yan kêm dikin, lê standarda gulava herêmên [[Soran]]an ev e. 

'''Astrolab''' (Yewnanî: ἁστρολάβον, astrolabon)
ji bo pîvandina [[astronomî]]yê [[stêrk]], [[roj]], [[heyv]] hwd. tê xebitandin, haceteke gellekî dîrokî ye. 

'''Geliyê Sora''' ({{bi-tr|Güneli}}), gundekî girêdayî navçeya [[Mêrdîn]]ê [[Nisêbîn]]ê ye ku ji aliyê [[dewlet]]a [[tirk]] ve hatiye valakirin.

{{Agahîdank gund
| nav                = Sey Kawan
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Sey Kawan
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Sey Kawan''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

'''Serekxexam''', '''serekxaxam''' (bi tirkî: ''hahambaşı''), [[xexam]] û [[alim]]ê serekî yê dînê [[cihûtî|cihûtiyê]] ye, bi taybetî yên [[Konstantînopolîs]] û [[Stembol]]ê.

{{Maneyên din|Germik}}
{{Agahîdank gund
| nav                = Germik
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Germikî]], xelkê Germikê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Germik''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank mirov
 | nav              = Suleyman Nazif
 | sernavê_wêne      = Suleyman Nazif
 | roja_jidayikbûnê = 1869
 | roja_mirinê      = 1927
 | netewe         = [[Kurd]]
 | pîşe             = [[Nivîskar]] û [[Helbestvan]]
}}
'''Silêman Nazîf''' (z. [[1869]] – m. [[1927]]), yek ji [[nivîskar]] û [[helbestvan]]ên [[Amed]]ê ye.

'''.de''' [[navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet]]ê ya [[koda welat]] [[Almanya]] ye. ([[ccTLD]])

{{Bêçavkanî}}
{{Çavlêgerandin}}

]]

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| cihê_jidayikbûnê   = [[Tirbespî]] , [[Tilxatûnk]] , [[Rojavaya Kurdistanê]]
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Hoşeng Broka''' [[helbestvan]] û [[nivîskar]]ekî [[Kurd]]ê [[Êzdîtî|êzîdî]] ye ku di sala 1969an de li gundê bajarê [[Tirbespî|Tirbesipiyê]] [[Tilxatûnkê]] li Başûrê Rojavayî Kurdistanê ji dayîk bûye.

{{Agahîdank xwedî meqam
| nav             = Millard Fillmore
| wêne            = Millard Fillmore.jpg
| meqam          = 13<sup>em</sup> serokê [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA'yê]]
| dewr    = [[10ê tîrmehê]] [[1850]] – [[4ê adarê]] [[1853]]
| berê   = [[Zachary Taylor]]
| paşê  = [[Franklin Pierce]]
| roja_jidayikbûnê           = {{Jidayikbûn|7|1|1800}}
| cihê_jidayikbûnê             = {{sembola alayê|DYA}} Cayuga County, [[New York]]
| roja_mirinê           = {{Mirin|7|3|1874|7|1|1800|temen=erê}}
| cihê_mirinê      = {{sembola alayê|DYA}} [[Buffalo]], New York
| partî = [[Partiya Whig]]
| hevjîn           = Abigail Powers (1826–1853)<br> Caroline Carmichael (1858–1874)
| zarok           = Millard<br> Marry
| pîşe            = Dadnas
| şanenav         = Millard Fillmore Signature.svg
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Sernav bi îtalîk}}'''''Zerdeşt wiha ferman kir''''' (bi [[almanî]]: ''Also sprach Zarathustra'') navê pirtûka bi nav û deng a [[fîlozof]] û nivîskarê mezin ê [[Almanya]]yê [[Friedrich Wilhelm Nietzsche]] ye. Pirtûk ji çar beşan pêk tê û di navbera salên [[1883]] û [[1885]]'an de hat nivîsandin.

'''Sendroma Down''' an jî '''trîzomiya 21''' (bi înglîzî: ''Down syndrome-trisomy 21)'' rewşa têkçûnek bomaweyî yê, ji ber cihênebûna (bi înglîzî: ''nondisjunction'') kromozomek laşê peyda dibe. Kesên bi vê nexweşiyê ne, di xaneyên wan de ji kromozoma 21ê sê kopya hene.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}
'''Kevneşopî''', di jiyanê de anku jiyan li gor xalna zagonî de dide birêve birin. Di jiyanê de kevneşopî bi demê re tê afirandin. Jiyana mirovan a demên berê di roja me ya îro de dibê kevneşopî. Mirov û karên wan ên berê wek kevneşopî tê nasandin. kevneşopî  di temenê wê de Hizir, aqil, (Exlaq rewîst) û hwd heya. Bi taybetî, mirov dikare bêje ku xal, zagon û destûrên civakiyê bi xwe re diafirêne. Wê mirov çawa bijî ku wê civak xwediyê nêzîkatiyên çawa bê, wê cihê mirov di civatê de çawa be berpirsiyariyên mirovan wê çî bin di nav civatê de ku mirov di nav de ye an jî jê ye û hwd, ev hemû xal bi xal di kevneşopîyê de tên diyarkirin. Kevneşopî hertimî bûye xalaka taybetî bi demê re. Di roja me ya îro jî de. bahse "[[Modernîte]]"yê tê kirin. Modernîte bi xwe jî, ew ji gelek aliyan ve kevneşopiyê bi nerîna xwe ya ku bi awayê wê re lê dinerê re dike temenê xwe de. Ahlaq, destûr û nêzîkatiyên civatê bi kevneşopiyê re diafir in û li ser lingan in.

'''Gladio''' (ji bêjeya [[îtalî]] ''gladius'', ango ''şûr'') an jî ''Stay-Behind-Organisation'' navê saziya sîxûriya [[NATO]], [[CIA]] û [[MI6]]'ê ye bû ji bo birêvebirina pêdiviyên [[Şerê sar]] hatibû damezrandin. Di sala [[1952]]'î de bingeha wê tê avêtin û sala [[1956]]'î de gihîşt radeya navneteweyî.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Wetter
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Marburg-Biedenkopf]]
}}
'''Wetter''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Marburg-Biedenkopf]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Teschenmoschel
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Donnersbergkreis]]
}}
'''Teschenmoschel''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Donnersbergkreis]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Pirrlezîz''', '''pirr lezîz''' navê [[kufte]]yeke [[pêjgeha kurd]] e. Bi heman navê derbasê romiyan (tirkan) jî bûye (''pür lezzet'', ''pür leziz kuftesi''). 

'''Zilfiqar''', zulfîqar cureyeke ji [[şûr]]an e. Bi [[erebî]] ‏ ذو الفقار‎ / Ḏū ʾl-faqār e. Dibêjin şûrê Hêja [[Muhemmed]] Pêxember bûye û di şerê Bedrê de wekî xenîmet bidestxistiye. 

'''dicts.info''' [[pêşkêşker]]a '''Projeya ferhengên azad''' e. Di [[dicts.info]] de ferhengên azad bi gelek zimanan hene. Ev proje wekî [[Wîkîpediya]] projeyeke vekirî ye, her kes dikare peyvên nû zêde bike.

'''Serhildanên Stonewall''' (ku wekî "Serhildana Stonewall" an bi tenê "Stonewall" jî tê zanîn) rêzek xwenîşandanên spontan bûn ji hêla endamên civata [[hevzayend]] ve {{Sfn|Hoffman|2007|pp=79–81}}. Ew wek bersiva êrîşa polîsa di demjimêrên serê sibê yên 28ê hezîranê 1969 de li [[Stonewall Inn]] li taxa [[Greenwich Village]] ya [[Lower Manhattan]] li [[New York City]] dest pê kirin. Her dema ku polîs hêza tundûtûj bi kar dianî, patronên Stonewall, barên din ên [[lezbiyen]] û hemwelatiyên [[homoseksuel]] di gel mirovên kuçeyên taxê li ber xwe didan. Serhildan bi berfirehî wekî bûyera sereke tê hesibandin ku tevgera azadiya hevzayendan û şerê sedsala bîstan ji bo mafên [[LGBT]] li Dewletên Yekbûyî veguherand. <ref name="StonewallNYC1">{{Jêder-malper |url=https://theculturetrip.com/north-america/usa/new-york/articles/why-new-york-city-is-a-major-destination-for-lgbt-travelers/ |sernav=Why New York City Is a Major Destination for LGBT Travelers |nivîskar=Julia Goicichea |tarîx=16 tebax 2017 |weşanger=The Culture Trip |tarîxa-gihiştinê=2 sibat 2019 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.uky.edu/~lbarr2/gws250spring11_files/Page1186.htm |sernav=Brief History of the Gay and Lesbian Rights Movement in the U.S |weşanger=University of Kentucky |tarîxa-gihiştinê=2 îlon 2017 |tarîxa-arşîvê=18 çiriya paşîn 2019 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20191118054142/http://www.uky.edu/~lbarr2/gws250spring11_files/Page1186.htm |rewşa-urlyê=mirî }}; {{Jêder-malper |url=http://www.pinknews.co.uk/2013/06/28/feature-how-the-stonewall-riots-started-the-gay-rights-movement/ |sernav=Feature: How the Stonewall riots started the LGBT rights movement |nivîskar=Nell Frizzell |tarîx=28 hezîran 2013 |weşanger=Pink News UK |tarîxa-gihiştinê=19 tebax 2017 }}; {{Jêder-ensîklopedî |sernav=Stonewall riots |ensîklopedî=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Stonewall-riots |tarîxa-gihiştinê=19 tebax 2017 }}</ref><ref name="diversity">{{Jêder-malper |url=https://www.nps.gov/places/stonewall.htm |sernav=Civil Rights at Stonewall National Monument |nivîskar=US National Park Service |lînka-nivîskar=US National Park Service |tarîx=17 çiriya pêşîn 2016 |weşanger=[[US Department of the Interior]] |tarîxa-gihiştinê=6 tebax 2017 }}; {{Jêder-malper |url=http://www.northjersey.com/news/2012_Presidential_Election/Obama_inaugural_speech_references_Stonewall_riots.html |sernav=Obama inaugural speech references Stonewall gay-rights riots |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20130530065722/http://www.northjersey.com/news/2012_Presidential_Election/Obama_inaugural_speech_references_Stonewall_riots.html |tarîxa-arşîvê=30 gulan 2013 |rewşa-urlyê=mirî |tarîxa-gihiştinê=21 kanûna paşîn 2013 }}</ref>

{{Gotara salê b.z.|2}}

'''Christian Lous Lange''' (jdb. [[17ê îlonê]] [[1869]] li [[Stavanger]]; m. [[14ê sibatê]] [[1938]] li [[Oslo]]) polîtîkerekî norwêcî bû. Sala [[1921]]î bi tevî [[Karl Hjalmar Branting]] [[Xelata Nobel a aşitiyê]] wergirtine.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Hilscheid
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Hilscheid''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Vajînît''' (navê zanistî: ''vaginitis'' an ''kolpitis'') yek ji nexweşiyên [[mîkrob]]îk ê bi jinan re ye.

'''Kernel''' dendika [[sistema şixulandine]] ya [[Kompûter]] e. Em dikarin bêjin kernel [[mêji]]ye [[sistema şixulandine]] ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Komputer]]
[[Kategorî:Pergala xebitandinê]]

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = F
| wêne               = 
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 1,6965 kg/m<sup>3</sup> (273 [[Kelvin|K]])
| giraniya_atomê     = 18,9984 u
| nîveşkêla_atomê    = 50 (42) [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 71 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 147 pm
| rewş               = [[gaz]]
| xala_helînê        = 53,53 [[Kelvin|K]] (-219,62 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 85,03 [[Kelvin|K]] (-188,12 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 11,20 · 10<sup>−6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = -1
| oksîdên_xwe        = 
| elektronegatîfî    = 4,0 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 17
 | Direfş               = F
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 64,49 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 2,761
 | ElementîNûh1         = [[Oksîjen|<sup>17</sup>O]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 18
 | Direfş               = F
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 109,77 [[Deqîqe|d]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>+</sup>]], [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 1,656
 | ElementîNûh1         = [[Oksîjen|<sup>18</sup>O]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 19
 | Direfş               = F
 | LiCîhanê             = 100
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 20
 | Direfş               = F
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 26,91 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 7,025
 | ElementîNûh1         = [[Neon|<sup>20</sup>Ne]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 21
 | Direfş               = F
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 11,00 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 5,684
 | ElementîNûh1         = [[Neon|<sup>21</sup>Ne]]
}}
| nîşana_xeterê      = {{Nîşana xeterê|O|T+|C}}
}}
{{Wergerîne|ar|bijartî=1|ziman2=en|ziman3=de}}
'''Fluor''' [{{IPA|ˈfluːoːr}}] ({{Bi-la|fluorum}}, ji [[fluorite]]) elementek e. Direfşê xwe <sub>9</sub>F e. Navî Fluor ji peyvê [[latînî]] fluor „çem“ tê. [[Elektronegatîvbûn]]ê Fluor yê tewrî zêde di nav elementan da ye.

{{Taxobox
|image =Taraxacum_officinale_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-135.jpg
|image_caption = Xizêmok <ref>1897 illustration from Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen</ref>
|regnum = [[Plantae]]
|ordo = [[Asterales]]
|familia = [[Asteraceae]]
|tribus = [[Cichorieae]]
|genus = ''[[Taraxacum]]''
|species = '''''T. officinale'''''
|binomial = ''Taraxacum officinale''
|binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Georg Heinrich Weber|Weber]] ex [[F.H. Wigg]]
|synonyms =
*''Crepis taraxacum'' <small>(L.) Stokes</small>
*''Leontodon taraxacum'' <small>[[L.]]</small>
*''Leontodon vulgare'' <small>Lam.</small>
*''Taraxacum campylodes'' <small>G.E.Haglund</small>
*''Taraxacum dens-leonis'' <small>[[Desf.]]</small>
*''Taraxacum mexicanum'' <small>DC.</small>
*''Taraxacum retroflexum'' <small>[[Lindl.]]</small>
*''Taraxacum subspathulatum'' <small>A.J. Richards</small>
*''Taraxacum sylvanicum'' <small>R. Doll</small>
*''Taraxacum taraxacum'' <small>(L.) H. Karst.</small>
*''Taraxacum tenejapense''<small> A.J. Richards</small>
*''Taraxacum vulgare'' <small>Schrank</small>
|synonyms_ref=<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.tropicos.org/Name/2726999?tab=synonyms |sernav=Tropicos - Name - !Taraxacum officinale F.H. Wigg. |xebat=tropicos.org }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-49669 |sernav=Taraxacum campylodes G.E.Haglund — The Plant List |xebat=theplantlist.org |tarîxa-gihiştinê=2020-04-17 |tarîxa-arşîvê=2021-03-20 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20210320144423/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-49669 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
|}}

'''Mîtanî''', '''Dewleta Mîtanî''' yan jî '''Xanîgalbat''', padîşahiyek bakur a rojhilata nêzîk a kevnar e ku navenda qeraliyê li [[Rojavaya Kurdistanê|Rojavayê Kurdistan]] a îro bû û li sêgoşeya Xabûrê ku bi qasî di navbera sedsalên 17 û 13e yê {{bz}} de hikûm kiriye. Mîtanî şaxeke ji [[gelên arî]] ne ku kurd jî yek ji vî şaxê ne. Ji ber ku di cihwarên wî yên kolandinê de hêj ti dîrok an salname/sernivîsên padîşahiyê nehatine dîtin, zanyariyên li ser Mîtanî li gorî hêzên din ên herêmê kêm in û agahiyên di derbarê wan de girêdayî cîranên wan e ku di nivîsên xwe de çi şîrove kirine, ew in.

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Be
| wêne               = Be-140g.jpg
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 1,848 g/cm<sup>3</sup> (20 [[Selsiyus|°C]])
| giraniya_atomê     = 9,01218 u
| nîveşkêla_atomê    = 105 (112) [[metre|pm]]
| nîveşkêla_kovalansê = 96 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 153 pm
| rewş               = 
| xala_helînê        = 1560 [[Kelvin|K]] (1287 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 2742 [[Kelvin|K]] (2469 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 4,85 · 10<sup>-6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = 2
| oksîdên_xwe        = BeO
| elektronegatîfî    = 1,57 (Pauling-Skala)
| îzotop             = {{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 7
 | Direfş               = Be
 | LiCîhanê             = -1
 | DemêHebûnê           = 53,12 [[roj|r]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Girtina elektronan|ε]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,862
 | ElementîNûh1         = [[Lîtyûm|<sup>7</sup>Li]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 8
 | Direfş               = Be
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 6,722 · 10<sup>-17</sup> [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = 2 [[Tîrêjên alfayê|α]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,092
 | ElementîNûh1         = -
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 0
 | HijmaraBaristeyî     = 9
 | Direfş               = Be
 | LiCîhanê             = '''100'''
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 10
 | Direfş               = Be
 | LiCîhanê             = -1
 | DemêHebûnê           = 1,51 · 10<sup>6</Sup> [[sal]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 0,556
 | ElementîNûh1         = [[Bor|<sup>10</sup>B]]
}}
{{Agahîdank element/îzotop
 | HejmaraÇalakîyaAtomî = 1
 | HijmaraBaristeyî     = 11
 | Direfş               = Be
 | LiCîhanê             = 0
 | DemêHebûnê           = 13,81 [[Sanî|s]]
 | ÇalakîyaAtomî1       = [[Çalakiya beta|β<sup>-</sup>]]
 | EnerjîyêXerabûnê1    = 11,506
 | ElementîNûh1         = [[Bor|<sup>11</sup>B]]
}}
| nîşana_xeterê      = <ref name="win.gsi.de">http://www-win.gsi.de/kernchemie/English/Safety/documents/Beryllium_dt.pdf</ref>{{Nîşana xeterê|T+}}
}}
{{Wergerîne|en|ziman2=de|ziman3=ar|bijartî=1}}
'''Berîlyûm''' ({{Bi-la|beryllium}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.

{{Agahîdank mîr
| nav                = Ecgberth
| sernav             = 
| wêne               = Egbert - MS Royal 14 B V.jpg
| wêne sernav        =
| şûngirî            = Keyê Wessexê 
| serwerî            =  802-825
| tackirin           = [[Winchester]]
| yê pêşî            =[[Beorhtricê Wessexî]]
| yê paşî            =[[Æthelwulf keyê Wessexê]]
| şûngirî2           =
Keyê Kentê
| serwerî2           =825-839 
| tackirin2          =
| yê pêşî2           =[[Baldredê Kentî]] 
| yê paşî2           =[[Æthelwulf keyê Wessexê]]
| navê rastî         = 
| ziman1             = 
| ziman2             = 
| ziman3             = 
| ziman4             = 
| ziman5             = 
| ziman6             = 
| ziman7             = 
| ziman8             = 
| ziman9             = 
| sernavên din       = 
| imad               = 
| roja zayînê        = 771 yan 775
| cihê zayînê        = 
| roja mirinê        = 839 
| cihê mirinê        = 
| cihê defnkirin     = 
| roja defnkirin     = 
| suc-type           = 
| heir               = [[Æthelwulf keyê Wessexê]] 
| keybanû            = 
| consort            = 
| consortreign       = 
| consortto          = 
| spouse             = 
| spouse 1           = 
| spouse 2           = 
| spouse 3           = 
| spouse 4           = 
| spouse 5           = 
| spouse 6           = 
| spouse 7           = 
| spouse 8           = 
| spouse 9           = 
| dîn                = [[Xiristiyanî|Filletî]]
| royal house        = 
| xanedan            = [[Xanedana Wessex]]
| merşa xanedan      = 
| royal motto        = 
| bav                =[[Ealhmundê Kentî]]
| dayik              =
| zarok              = 
}}
'''Ecgberth''' (771/775 - 839), anku '''Ecgbert''', '''Egbert''' an '''Ecgbriht''' jî tê gotin, ji sala 802an heta mirina xwe di 839an de keyê Wessexê bû. Bavê wî [[Ealhmundê Kentî]] bû. Egberth di salên 870î de bi destê [[Offayê Merciayî]] û [[Beorhtricê Wessexî]] rezorê bi darê zorê ve qesra [[Charlemagne]] ku li [[Keyaniya Frankan]] bû,li vir ve hate sirgûnkirin. Lê Ecgbert, sala 802an de piştî mirina Beorhtricê vegeriya Wessexê û derket ser textê e.

'''Talişistan''' yan '''Tolişistan'''{{Çavkanî hewce ye|tarîx=nîsan 2024}} navê welatê [[taliş]]an e. Talişistan di nava [[Azerbaycan]] û [[Îran]]ê de hatiye parçe kirin û li ser [[Deryaya Xezer|Zeryaya Xezerî]] ye. Paytexa herêmê [[Lenkeran]] e.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kenesûr
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Kenesûrî]], xelkê Kenesûrê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kenesûr''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Bêçavkanî}}

Yek ji têgînên [[Stêrnasî|astronomîk]] e.Ji bo [[gerstêrk]]ên ku di [[Xulgeh|rêgeh]]<nowiki/>a herî derve ya [[Pergala Rojê|pergala rojê]] de dimînin, ji wan re tê gotin. [[Berçîs]], [[Keywan]], [[Ûranûs]], û [[Neptûn (gerstêrk)|Neptûn]] ji gerstêrkên derve ne. Van gerstêrkan piranî ji [[gaz]]ê pêk hatine û wek [[Dêwê gazê|dêwên gaz]]ê tên binavkirin.  

'''Silaxur''' herêmeke li Başurê kurdistanê ye. bajarên mezine yên vî herêmê [[Malayîr]], [[Nahavend]], [[Borujird]] in. 

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Egglham
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rottal-Inn]]
}}
'''Egglham''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rottal-Inn]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Adar}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Furtwangen im Schwarzwald
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Furtwangen im Schwarzwald''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Schwarzwald-Baar-Kreis|Schwarzwald-Baar]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Dîroka Çîn}}

{{Taxobox
| image = Çîqsor.jpg
| image_width = 290px
| image_caption = Çîqsorek li [[Bismil]]ê, Bakurê Kurdistanê
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=22693211 |title=''Tringa totanus'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2013.2 |year=2013 |accessdate=26 November 2013}}</ref>
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| subclassis = [[Neornithes]]
|<!-- infraclassis = [[Neognathae]]
| superordo = [[Neoaves]] [Enable when article is longer] -->
| ordo = [[Charadriiformes]]
|<!-- subordo = Scolopaci [monotypic - don't link. Enable when article is longer] -->
| familia = [[Scolopacidae]]
| genus = '' [[Tringa]] ''
| species = '''''T. totanus'''''
| binomial = ''Tringa totanus''
| binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)
| synonyms =
''Totanus totanus'' <small>(Linnaeus, 1758)</small>
}}

{{Binêre herwiha|[[Beran (komstêr)]]}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Westhofen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Westhofen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kirchheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Hersfeld-Rotenburg]]
}}
'''Kirchheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Hersfeld-Rotenburg]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Masthorn
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Masthorn''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Tîrgan'''<ref>{{Jêder-malper |url=https://rojnameyawelat2.com/newroz-cejna-sembol-u-liv-lebaten-siyasi/ |sernav=Newroz, cejna sembol û liv-lebatên siyasî |malper=Welat ( rojname) |ziman=ku |rewşa-urlyê=zindî |roja-gihiştinê=2022-05-06 }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=îlon 2023 }}</ref> cejna baranê ya kevnar a îranî ye ku li gorî [[salnameya Zerdeştî]] di 13ê meha Tîrê, roja Tîrê de, di destpêka tîrmeha [[salnameya gregorî]] de tê pîrozkirin.Wekî qaîdeyek, Tîrgan di 4ê tîrmehê de di salên normal ên gregorî de û di 3ê tîrmehê de di [[sala duşeşî]] de (mînak 2020) tê pîrozkirin. Salên paşerojê 2021, 2022 û 2023 Tîrgan dikeve 4ê tîrmehê; Sala 2024 saleke duşeşî ye û ji ber vê yekê Tîrgan di 4ê tîrmehê de ye.

{{Taxobox
| name = Şikok
| image = 
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Rosaceae]]
| subfamilia = [[Maloideae]]
| genus = ''[[Pear|Pyrus]]''
| species = Pyrus Pyraster
| binomial = 
| binomial_authority = 
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Jostein Gaarder''' (jdb. {{d|8|tebax|1952}}, [[Oslo]] -) [[nivîskar]] û [[rewşenhizir]]ekê [[norwêc]]î ye ku çendîn [[roman (wêje)|roman]], [[çîrok]] û kitêbên zarokan nivîsîne. Kitêba wî ya herî navdar romana [[Cîhana Sofî (pirtûk)|Cîhana Sofî]] ye, ku ji bo gelek zimanan hatiye wergerandin. [[Ahmet Gegez]]î jî ew wergerandiye [[kurdî]] û weşanxaneya [[Do (weşanxane)|Doyê]] li [[Stenbol]]ê ew çap kiriye.

'''Hokiya ser cemedê'''Hokiya qeşayê (bi îngilîzî: Ice hockey) navê yek ji werzîşên herî populer e ku li Amerîkaya Bakur (DYA û Kanada) tenê Hokiya ser cemedê jê re tê gotin. Hokiya lîstikek tîmê ye ku li ser berfê tê lîstin. Werzişa hokeyê li welatên sar ku demsala sar û sermayê dirêj e, gelekî populer e, ji ber ku li welatên Skandînavya û Kanadayê Hokiya yekem werzişa wan welatan tê dîtin. Hokiya qeşayê yek ji çar werzîşên sereke yên li Amerîkaya Bakur e, digel lîga pîşeyî ya herî populer ku wekî Lîga Hokiya Neteweyî (NHL) û ji bo jinan Lîga Hokiya ya Neteweyî ya Jinan (NWHL) tê zanîn.
== Dîroka ==

'''Pîrozname''' têt wateya ''[[Peymana Kevin|Peymana Kevn]]'' ([[Tewrat]]ê) ya ku ji [[Mûsa]] pêxember û ''[[Peymana Nû]]'' ([[Incîl]] anku [[Mizgîn]]ê) ya ku ji [[Îsa]] re hatine.

{{Bêçavkanî}}

'''Rêzimana Almanî''' Almanî wek zimanek ku li [[Almanya]] û [[Swîsre]] û [[Awistirya]] tê axiftin, ew jî mîne her zimanekî dinê çendîn zaravayin xwe hene,rêzimana Almanî perve dibe ser peyva û cênav û lêkera û tiştên din.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rhein-Neckar-Kreis
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]<br>(''Landkreis)''
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
}}
'''Rhein-Neckar-Kreis''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên (''Landkreis)'']] herêma [[Baden-Württemberg]]ê ya [[Almanya]]yê ye.
== Bajarok û şaredarî ==

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Gehlsbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Gehlsbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank zanîngeh
| logo                = Dicle Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi.JPG
| mezinahiyaLogo      = 250px
| binnivîs            = Dîmenek ji Fakulteya Endezyarî û Mîmariyê
| nav                 = 
| slogan              = 
| zimanê_perwerdehiyê = Fransî, îngilîzî û tirkî, 
| dîrok               = 1973 (hatiye avakirin)
| cure                = Zanîngehê dewletê
| personelên_akademîk = 
| hejmar              = 45.000 (xwendekar)
| derawa              = 
| malper              = [https://www.dicle.edu.tr/ dicle.edu.tr/]
| rektor              = 
| nexşeya_cihan       = Bakurê Kurdistanê
}}
'''Zanîngeha Dîcleyê''' ({{bi-tr|''Dicle Üniversitesi''}}) zanîngeha [[Tirkiye|dewletê]] ya bajarê [[Amed]]ê ye. Zanîngeh di sala 1974an de hatiye damezirandin ku saziya herî mezinê xwendina bilind a li Amedê ye. Li navçeyên wekê [[Erxenî]], [[Çêrmûg]], [[Şankuş]], [[Bismil]] û [[Farqîn]]ê dibistanên pîşeyî yên Zanîngeha Dîcleyê hene.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Poland: The First Thousand Years |paşnav=Dabrowski |pêşnav=Patrice M. |weşanger=Cornell University Press |tarîx=2014-10-01 |isbn=978-1-5017-5740-2 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=X__-DwAAQBAJ}}</ref>

{{Taxobox
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| status_ref =
| trend = left
| image = Uncia uncia.jpg
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Carnivora]]
| familia = [[Felidae]]
| subfamilia = [[Pantherinae]]
| genus = '''''Uncia''''' (ne misoger e)
| genus_authority = Gray, 1854
| species = '''''U. uncia'''''
| binomial = ''Uncia uncia''
| binomial_authority = ([[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]], 1775)
| range_map=snow leopard range.png
| range_map_caption=Bilavbûna parsên berfîn (''Uncia'' sp)
| synonyms =
*''Felis irbis'' <small>[[Christian Gottfried Ehrenberg|Ehrenberg]], 1830 (= ''Felis uncia'' Schreber, 1775), by subsequent designation ([[Theodore Sherman Palmer|Palmer]], 1904).
*''Panthera uncia'' <small>[[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]], 1775</small>
| subdivision_ranks = 
| subdivision =
}}
'''''Uncia''''' (wekî ''Ûnsiya'' yan ''Ûnkiya'' bixwîne), cinsê [[parsa berfîn|parsên berfîn]] ji [[binfamîle]]ya ''[[Pantherinae]]'' ji [[famîleya pisîkan]] (''[[Felidae]]'') ku [[guhandar]]ê [[goştxur]] û xwecihî [[çiya]]yên [[Asyayê Navîn]] e.

{{Gotara bê çavkanî}}
{{Agahîdanka giştî
}}
'''The Jerusalem Post''', rojnameyeke îsraelî ye ku weke [[Haaretz]]ê bi formata îngilîzî jî derdikeve. Di sala 1932an de bi navê ''The Palestine Post'' dest bi weşanê dike.

Ji bo geşebûn, peresîn û berdevamiya jiyanê divê dema dabeşbûna xaneyan û maweya dubarebûna [[Dabeşbûna xaneyê|dabeşbûna xaneyan]] were rêkxistin. Dabeşbûna xaneyê divê ji serî heta dawî gav bi gav di dema rast û bi dora rast de bi pêş ve biçe. Çalakiyên [[çerxa xaneyê]] di hin pêvajoyan de tên kontrolkirin. 

{{Taxobox
| name = Guhîj
| image = Crataegus, various species, fruit.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Guhîj
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Rosaceae]]
| subfamilia = [[Maloideae]]
| genus = '''''Crataegus'''''
| genus_authority = [[Joseph Pitton de Tournefort|Tourn.]] ex [[Carolus Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = Cure
| subdivision =
}}

{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || Amonyak
|-
| Navên din || Azan
|-
| [[Direfş]] || NH<sub>3</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 17 <math> \frac {g}{mol} </math><ref name="Paetec">''Formeln und Tabellen für die Sekundarstufe I und II'', Duden Paetec, Berlin / Frankfurt am Main, derxistinê 14'ê, ISBN 978-3-89517-253-3</ref>
|-
| [[Tîrbûn]] || 0,7198 <math> \frac {kg}{m^3}</math><ref name="Paetec"/>
|-
| Rewşa di germiya odê de || gaz
|-
| [[Xala helînê]] || -78 [[Grad Celsius|°C]]<ref name="Paetec"/>
|-
| [[Xala kelînê]] || -33,5&nbsp;°C<ref name="Paetec"/>
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center"|   
|-
| colspan="2" align="center"|'''T''', '''N''', '''C'''<ref name="BIA GESTIS">{{Jêder |sernav=BIA-Gestis Gefahrstoffdatenbank - biade.itrust.de |url=http://biade.itrust.de/biade/lpext.dll?f=templates&fn=main-hit-h.htm&2.0 |roja-gihiştinê=2007-06-14 |roja-arşîvê=2010-05-10 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20100510144649/http://biade.itrust.de/biade/lpext.dll?f=templates&fn=main-hit-h.htm&2.0 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
|}
'''Amonyak''' an jî '''amonya''',<ref>''Ferhenga Termên Fenî''(Kurdî-Tirkî-Îngilîzî)-''Prof. Dr. Bahattin Gumgum'', ISBN 978-605-9073-06-6</ref> gazeke bê reng û bi bêhneke pir pîs e. Ew gaza jehrî ye, çavên mera dişewtîne û nefesê mera qutdike. Tîrbûnê amonyak ji yê [[bê]] hindiktir e.

{{bêçavkanî}}
{{nerind kurdî}}
'''Dîroka Rûsyayê''' bi Slavên Rojhilatî dest pê dike. Kêmasî li ser dîroka [[rûs]]an beriya sala 864-an tê zanîn, dema ku alfabeya kîrîl hate kifş kirin. [[Mîrîtiya Kiev]] , yekem dewleta mezin a ku ji hêla rûsan ve hate damezrandin, ji hêla dagirkirina [[Mongol]]an ve di [[Sedsala 13an|sedsala 13-an de]] hate hilweşandin. [[Mîrîtiya Moscow]] , ku [[Sedsala 14an|di sedsala 14-an de hate]] damezirandin, bi demê re pêş ket û di [[Sedsala 16an|sedsala 16-an de]] bû [[Çarîtiya Rûsya|Çarîtî ya Rûsyayê]] . Vê Çarîtî di [[Sedsala 18an|sedsala 18-]] an de bihêztir kir û Împaratoriya [[Rûsyaya Çarî|Rusya ava kir]] .

{{Agahîdanka giştî}}
'''Asya''' ({{bi-la|Asia}}) parzemîneke ye ku hem ji hêla erd û hem jî ji hêla nifusê ve parzemîna herî mezin a cîhanê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/asia |sernav=Asia: Physical Geography |malper=education.nationalgeographic.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref> Parzemîn xwedî rubarek e ku 44 milyon kîlometre çarçik ruber werdigire. Asya bi qasî %30 ji tevahiya bejahiya erdê û %8 ji tevahiya rûyê cîhanê rûber werdigire. Jiber ku parzemîn malavaniya mirovên pêşîn kiriye bûye cihê gelek şaristaniyên pêşîn ê mirovahiyê. Bi 4.7 milyar nifusê bi qasî ji %60 ji nifusa cîhanê pêk tîne ku nifusa Asyayê ji tevahiya nifusa hemî parzemînên cîhanê zêdetir e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://worldpopulationreview.com/continents/asia-population |sernav=Asia Population 2023 |malper=worldpopulationreview.com |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.populationof.net/asia/ |sernav=Population of Asia. 2023 demographics: density, ratios, growth rate, clock, rate of men to women. |malper=www.populationof.net |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref>

{{bêçavkanî}}

{{Taxobox
| name = Pûng
| image = Mentha pulegium.jpg
| image_width = 
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[dicotyledon|Magnoliopsida]]
| ordo = [[Lamiales]]
| familia = [[Lamiaceae]]
| genus = ''[[Mentha]]''
| species = '''''M. pulegium'''''
| binomial = ''Mentha pulegium''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}
'''Pûng''' gihayekî çolê yî bi bihîn e. Bihînê xwe hilmê merîvan vedike. Ku meriv ev gîhayî bicû devî merivan hûnik dibe. Du cureyên xwe hene:

{{Agahîdank gund
| nav                = Sernîl
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Çoman (navçe)|Çoman]]
| nahiye             = [[Qesrê]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Sernîlî]], xelkê Sernîlê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Sernîl''', gundekî bi ser [[Qesrê|Qesra]] navçeya [[Çoman (navçe)|Çomanê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

Qîvar, Kîvar, Kîfar an Qifar bi latîni (''Carduus nutans'') [[Giya]]yek [[buhar]]ê di nav [[zad]]an, [[newal]]an û kêlekê [[rê]]yan da şên dihê. Dema şên e qaşikê wê dihê qeşirîn û navika wê ya rexdik  dihê xwarin; dema hişk dibe jî nêrekê wê dihê şikandin û mejîkê hundirê wê dihê derxistin û xwarin. [[Pel]]ên wê û şaxên wê giş bi [[strî]] ne. Di jiyana gundiyan de nexasim buharan ciyê wê cuda ye.

{{Kêm}}
[[Elok]]a nêr re '''Eloşîş''' an '''Eleşîş''' an jî '''Eleşîşk''' dibêjin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Balinde]]

'''rr''' (''rêya xurt, rêya tûj'') ji bo nivîsandina [[dengdara diranî ya herikiya lerzok a xurt]] [r] tê bikaranîn. Ev ne tîpeke serbixwe ye û di alfabeyê da cih nagire.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Stötten
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ostallgäu]]
}}
'''Stötten''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Keçika dê''', '''keçika diya xwe''' navê cure kufteyek ji [[pêjgeha kurd]] e. Tirk jî fêrî vê xwarinê bûne û navê wê jî kirine ''"anali kizli - bi dê û bi keçê".'' Bi taybetî li parêzgehên herêma [[Tolhildan]]ê, [[Sêwas]] û [[Ezirgan]]ê tê xwarin.

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Basibirin
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Haberli
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Şirnex (parêzgeh)|Şirnex]]
| navçe              = [[Hezex]]
| nahiye             = [[Basibirin]]
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 151<ref name="tuik">[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=73&p_yil=2009&p_dil=1&desformat=html&ENVID=nufus2000db2Env tuik, 2009]</ref>
| sala_nifûsê        = [[2009]]
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 980
| koda_postayê       = 73300
| koda_telefonê      = (+90) 486
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|18|37|N|41|37|15|E|display=inline, title}}
}}
'''Basibirin''' ({{bi-tr|Haberli}}), gundekî girêdayî navçeya [[Şirnex]]ê [[Hezex]]ê ye ku ji aliyê [[dewlet]]a [[tirk]] ve hatiye şewitandin.

'''Oogenesîs''' an jî '''ovogenesîs''', di laşê mêyan de pêvajoya çêbûna xaneya hêkê.

{{Paqij bike|tarîx=nîsan 2024}}
{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Solnhofen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Navîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Weißenburg-Gunzenhausen]]
}}
'''Solnhofen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Weißenburg-Gunzenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Kêm}}
Di [[laşkelêşî|laşkelêşiyê]] da, '''memik''' anko ''guhan'', yek ji endamên [[lawir]]ên [[memikdar]]an e ko di mêyan de ji bo zadpêdana [[zarok]]an şîrî çêdikin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Anatomî]]

{{Gotara bêçavkanî}}
'''Çengînî''' an '''Çîngînî''' nave eşîreke kurdan e. Vê eşîrê roleke mezin di etnogeneza kurdan, bitaybetî ji sedsala 15'emîn heta ya 18'emîn, lîstiye.

'''Bersing''', '''sutyen''' ''(bi zimanê kolanî, pêsîrdank, memikdank)'' xwekirineke jinan e. Him [[bincilk]] e, him jî kinc. Gelek cureyên wê hene.

{{Gotara bêçavkanî}}
]]
'''Kosegelî''' yek ji elementên zargotina kurdî ye. Li hin deveran bi navê "Kalê û Pîrê", "Apo û Etê", "Kalê Gaxan"{{Çavkanî hewce ye}}, "Serê salê" hwd jî tê binavkirin.

'''Komgirav''' an jî '''Arxîpel''' , wûşe ''archipelagus'' di zimanê [[latînî]] de derbasa zimanên din bûye. Ew ji bo koma giravên nêzî hev tê bikaranîn. Bi [[yewnanî]] "ἀρχι-" (''arxi'') ango "ser", "πέλαγος" (''pelagos'')  ango "derya" ye. Ew herî pêşîn ji bo giravên [[Ege]]yê dihat bikaranîn. Paş de jî bi gelemperî, ji bo komgiravên gîşkan hat xebitandin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Echternacherbrück
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Echternacherbrück''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Sernav bi îtalîk}}
<br/>al-Kitāb al-mukhtaṣar fī hisāb al-jabr wa’l-muqābala
 | wêne       = Image-Al-Kitāb al-muḫtaṣar fī ḥisāb al-ğabr wa-l-muqābala.jpg|thumb|<nowiki>Rûpeleke ji pirtûka Xwarezmî]]</nowiki>
 | binwêne    = 
 | nivîskar   = [[Xwarezmî]]
 | pêşgotin   = 
 | şêwe       = [[Stêrnasî]]
 | cîh        = 
 | sernivîser = 
 | ziman      = [[Erebî]]
 | dîrok      = Sala 820an
 | weşanxane  = 
 | rûpel      = 
 | wêneçêker  = 
 | ISBN       = 
}}
'''''Pirtûka puxteyê li ser hesaba cebîr û beramberiyê''''', anku '''''el-Kitab el-muxteser fî hisab el-cebr we'l-muqabele''''' ({{bi-ar|المختصر في حساب الجبر و المقابلة|al-Kitāb al-mukhtaṣar fī hisāb al-jabr wa’l-muqābala}}) an jî bi kurtî ''Hisab el-cebr we'l-muqabele'' pirtûka [[matematîk]]ê ko ji hêla [[Xwarezmî]] di salên dora 820an de hatibû nivisîn. 

'''Mala Bûbê''', yek ji şêxên mezin yên kurdistanê ne. Ev malbat ewqasî li kurdistanê belav bûye di nava biwêjan de jî qala vê malbatê tê kirin.
Şêxên Mala Bûbê niştecihê [[Xindeq]] a ku mezreyek [[Çilstûn]]([[Kirkdîrek]])a gundekî Stewrê ye.Ev gund di sala 1993 yan de hate valakirin.Nuha hîn jî gund vala ye.Ji bo wêneyan binêrin [[Xindeq]]
{{kêm}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Malbat]]

{{Gotara bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
}}

{{Agahîdank mirov
| nav                = Borzuya
| wêne               = File:BorzuyaArtwork.png
| sernavê_wêne       = Berhema hunerî ya Borzuya
| roja_jidayikbûnê   = Sedsala 5-an - sedsala 6-an (B.Z.)
| cihê_jidayikbûnê   = [[Merv]]
| roja_mirinê        = sedsala 6-an (B.Z.)
| cihê_mirinê        = [[Îran]]
| perwerde           = [[Akademîya Gondishapur]]
| xebatên_navdar     = Wergera gelek pirtûkan bo Pehlewî
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Gransee''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Oberhavel (navçe)|Oberhavelê]] li herêma [[Brandenburg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Xemgînî''' yan '''Xem''', rewşeke dilronî ([[psîkolojî]]) ye ba mirovan pir û her dem çêdibe. Xemgînî anku dilşikestî, dilmayî û dil bi kul û xem. Sedemên xemgînî gelekin ji evînî ye, [[êş]], zordestî, [[nexweşî]] û pir sedemên din ku di jînê mirovan re derbas dibin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]
[[Kategorî:Hest]]
[[Kategorî:Jiyana şexsî]]

]]
'''Mustafa Borak''' nivîskarê kurd e. Xelqê Îdirê, navçe ya Qulpê (Tuzluca) ye. Borak amadekarê [[ferhenga biwêjan]] ya kurdî-kurdî ye.

'''Fetîr''', '''vetîr''' navê şîraniyeke [[kate]]yî ya [[pêjgeha kurd]] e. Herwiha ji pelhevîrkê ([[şikeva]]) re jî ''fetîr/vetîr'' dibêjin. Bingeha peyvê ji ''"hevîrê tîr, hevîrtîr"'' tê. Peyveke [[kurdî]] ye. Li hin deverên [[Serhed]]ê, di nava kurdên [[YKSS]]ê de navdar e. 

{{îlon}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rauen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oder-Spree]]
}}
'''Rauen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oder-Spree]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}'''Pîroz Şah Zêrînkuleh''' an jî '''Pîrozê Kurd ê Sencarî''' ji pileya heftem dibe kalikê [[Safiyedînê Erdebîlî]]. Li gorî pirtûka ''Silsilat-ol-nasab-i Safawiya'' Pîroz Şah neviyê îmamên [[Şîa]]yan e.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.iranica.com/articles/ebn-bazzaz |sernav=R Savory,ینرنم "Ebn Bazzaz" in Encyclopaedia Iranica).  Online access at |tarîxa-gihiştinê=2011-06-18 |tarîxa-arşîvê=2010-12-08 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20101208203922/http://www.iranica.com/articles/ebn-bazzaz |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Ew neviyê [[Mûsayê Kazim]] e ku ew ji nav 12 îmamên şîa yê heftem e.<ref>In the Silsilat-ol-nasab-i Safawiya (composed during the reign of Shah Suleiman)(1667–1694), written by Shah Hussab ibn Abdal Zahidi, the ancestory of the Safavid is traced back to the first Shi'i Imam as follows: Shaykh Safi al-din Abul Fatah Eshaq ibn (son of) Shaykh Amin al-Din Jabrail ibn Qutb al-din ibn Salih ibn Muhammad al-Hafez ibn Awad ibn Firuz Shah Zarin Kulah ibn Majd ibn Sharafshah ibn Muhammad ibn Hasan ibn Seyyed Muhammad ibn Ibrahim ibn Seyyed Ja'afar ibn Seyyed Muhammad ibn Seyyed Isma'il ibn Seyyed Muhammad ibn Seyyed Ahmad 'Arabi ibn Seyyed Qasim ibn Seyyed Abul Qasim Hamzah ibn Musa al-Kazim ibn Ja'far As-Sadiq ibn Muhammad al-Baqir ibn Imam Zayn ul-'Abedin ibn Hussein ibn Ali ibn Abi Taleb Alayha as-Salam. There are differences between this and the oldest manuscript of Safwat as-Safa. Seyyeds have been added from Piruz Shah Zarin Kulah up to the first Shi'i Imam and the nisba "Al-Kurdi" has been excised. The title/name "Abu Bakr" (also the name of the first Caliph and highly regarded by Sunnis) is deleted from Qutb ad-Din's name. ُSource: Husayn ibn Abdāl Zāhidī, 17th cent. Silsilat al-nasab-i Safavīyah, nasabnāmah-'i pādishāhān bā uzmat-i Safavī, ta'līf-i Shaykh Husayn pisar-i Shaykh Abdāl Pīrzādah Zāhidī dar 'ahd-i Shāh-i Sulaymnān-i Safavī. Berlīn, Chāpkhānah-'i Īrānshahr, 1924 (1303). 116 pages. Original Persian language source of the lineage: شیخ صفی الدین ابو الفتح اسحق ابن شیخ امین الدین جبرائیل بن قطب الدین ابن صالح ابن محمد الحافظ ابن عوض ابن فیروزشاه زرین کلاه ابن محمد ابن شرفشاه ابن محمد ابن حسن ابن سید محمد ابن ابراهیم ابن سید جعفر بن سید محمد ابن سید اسمعیل بن سید محمد بن سید احمد اعرابی بن سید قاسم بن سید ابو القاسم حمزه بن موسی الکاظم ابن جعفر الصادق ابن محمد الباقر ابن امام زین العابدین بن حسین ابن علی ابن ابی طالب علیه السلام</ref> Her wiha li gorî hin çavkaniyan Pîroz Şah di sedsala 11'an de ji [[Kurdistan]]ê koçî [[Erdebîl]]ê kiriye.<ref name="Daftary">F. Daftary, "Intellectual Traditions in Islam", I.B.Tauris, 2001. pg 147: "But the origins of the family of Shaykh Safi al-Din go back not to Hijaz but to Kurdistan, from where, seven generations before him, Firuz Shah Zarin-kulah had migrated to Adharbayjan"</ref><ref>Barry D. Wood, The Tarikh-i Jahanara in the Chester Beatty Library: an illustrated manuscript of the "Anonymous Histories of Shah Isma'il", Islamic Gallery Project, Asian Department Victoria & Albert Museum London, Routledge, Volume 37, Number 1 / March 2004, Pp: 89 - 107.</ref>

{{Agahîdanka giştî}}
'''"Himno Nacional Mexicano"''' ji sala 1943an vir ve sirûda neteweyî ya fermî ya Meksîkê ye. Rêza yekem a nivîsê bi gelemperî wekî sernav tê bikar anîn: ''"Mexicanos, al Grito de Guerra"'' ("Meksîkî li banga şerê"). Sirûd ji sala 1854an vir ve di karanîna fermî de ye.

'''Masiyê keran''' masiyekî avê bêxa ye. Ew yî reng tarî ye û qasî pêçiyeke biçûk e. Bi [[teht]]an va dizeliqe bi tiştên nav kevz û gîhayên bina evê xwedî dibe. Masiyê keran wer [[şûton]]ekî ye lê dîsa jî ji xafil da meriv kane bi destan bigre. 
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Masî]]

<noinclude>{{Kêm}}</noinclude>

{{Bêçavkanî}}
 (Bakurê Kurdistanê)]]
, li [[Japonya]] ye. Pira hilawîstî ya herî dirêj ya cîhanê ye.]]
'''Pir''', '''pire''' an jî '''pird''' girêdana li ser newal û [[çem]]an ji bo pêya û wesaîta tên çêkirin. Hinekî pire bi temamî ji daran ve jî çêdikin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Gau-Bickelheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Gau-Bickelheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Living Things, albûma şeşem a [[Linkin Park]] e. Li yê di 2012an da albûm derket.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = 
| wêne               = Stefania Turkewich.jpg
| sernavê_wêne       = Stefania Turkewich
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|25|4|1898}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Lvîv]], [[Ûkrayna]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|8|4|1977|25|4|1898|temen=erê}}
| cihê_mirinê        = 
| hevwelatî          = Awistirya-Mecaristan
| pîşe               = [[Bestekar]], [[piyanîst]], [[Muzîknasî|muzînas]] û perwerdekara piyanoyê
| salên_çalak        = 1920 – 1970
| perwerde           = [[Zanîngeha Lvîvê]], [[Konservatuwara Lvîvê]] (Ûkrayna), [[Konservatuwara Berlînê]] (Almanya)
| hevjîn             = [[Robert Lisovskyi]], Narcyz Lukianowicz (Нарциз Лукіянович)
}}
'''Stefania Turkewich-Lukianovych''' (jdb. 25 nîsan 1898 – m. 8 nîsan 1977), bestekar, piyanojen û muzînaseke [[Ûkrayna|ûkraynî]] bû ku wekî yekem bestekara jin a [[Ûkrayna]]yê hatiye naskirin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.ukrainianartsong.ca/new-page-1/ |sernav=Stefania Turkewich — Ukrainian Art Song Project |tarîx=2016-03-22 |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2022-05-01 |roja-arşîvê=2016-03-22 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160322103631/http://www.ukrainianartsong.ca/new-page-1/ |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref> Berhemên Stefania Turkewich li Ûkraynayê ji aliyê [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Sovyetê]] ve hatibûn qedexekirin.

{{Bêçavkanî}}

{{Taxobox
| name = Çekem
| image = Juniperus sabina cult1.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = 
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Pinophyta]]
| classis = [[Pinophyta|Pinopsida]]
| ordo = [[Pinales]]
| familia = [[Cupressaceae]]
| genus = ''[[Juniperus]]''
| species = '''''J. sabina'''''
| binomial = ''Juniperus sabina''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}

{{Binêre|12 (cudakirin)}}
{{Gotara salê}}

'''Sema Yigit''' hunermendek Kurd ji bajarê Erzinganê ye. Ewî di navberî salan 1994-2000 endama koma muzîkê Koma Dengê Azadî bû. Yigit bi Koma Dengê Azadî albûmên "Welatê min/Roj wê bê" û "Hêvî" weşand û di van albûman de wek stranbêj (Keçikek bi çavên wek cîhan, Şêrînê nûgihayê, Zerî, Bêrîvan) xebitî.
{{Kontrola otorîteyê}}

{{Maneyên din|Boushaki|Boushaki}}
{{Wergerîne|ru}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
|wêne=
|sernavê_wêne=Daxwaznameya Boushaki ji bo mafên siyasî yên Cezayîrî
|çînaser =
}}
'''Daxwaznameya Boushaki ji bo mafên siyasî yên Cezayîrî''', bi navê '''Petitone Hejmar 30''', yekem daxwazname bû ku tê de [[Muhammed Al-Saghir Boushaki]] (1869-1959) daxwaza mafên siyasî yên [[Cezayîr]]î li Cezayîrê Fransî kir.<ref>{{Jêder-malper |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6466914t/f14.image.r=Boushaki |sernav=Journal officiel de la République française. Débats parlementaires. Sénat : compte rendu in-extenso |tarîx=19 gulan 1921 |malper=Gallica }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://books.google.com/books?id=7UjoDLhXLN8C&q=Boushaki |sernav=Annales du Sénat: Débats parlementaires |pêşnav=France Assemblée nationale (1871-1942) |paşnav=Sénat |tarîx=12 nîsan 1922 |weşanger=Imprimerie des Journaux officiels |via=Google Books }}</ref>

'''NGC 2119''', cîsmeke esmanî ye. Ji aliyê astronomê fransî [[Edouard Stephan]] ve di sala 1880an de hatiye vedîtin.

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Pêsîr''', '''çiçik''', '''memik''' , '''paxil''', '''paşil''', '''ber''',  (bi [[latînî]]: ''Mamma'') ew pişkên laşê mêya mirov an [[jin]]an yên [[şîr]] jê tê. Herwekî pêsîr organa jinan a duyemîn girîng ê di têkiliya seksî de ye.

{{Kurd}}
Li [[Kurdistan]]ê gelek êl an eşîrên [[kurd]]an hene, Çend ji wan ev in:

'''Qendole''', '''qende''', '''aqîde''' berhemeke ji [[şekir]]ê, beşek ji [[şekiro]]yan e (sakaroz, berhemên ji şekirê) ye. Şekir û têkel tên dakirin, dapalandin ango krîstalîzekirin. Ji [[kurd]] û gelên [[îranî]]yan derbasê [[ereb]]an bûye.

All We Know Is Falling, albûma şeşem a [[Paramore]] e. Li 'yê di 2005'an da albûm derket.

{{Bêçavkanî}}
Malbata Rockefeller, di dawiya sedsala 19an û serê sedsala 20an de John D. Rockefeller digel birayê xwe William Rockefeller di karê petrolê de (Standard Oil) serweta herî mezin a dinyayê çêkirine, malbateke navdar a Emerîkî ye ku bi karûbarên pîşesazî, polîtîkî û bankêrî ve mijûl bûne. Tê zanîn ku malbata Rockefeller li cûrbecûr deverên dinyayê bûrsan dide, li Tirkiye jî bûrs daye Bulent Ecevît û Denîz Baykal.

{{Şablon:Yekkirin|[[Poz]]}}
Bêhvil, qatek ji laşê me yê herî girîng a. Bêhvil jî, weke [[guh]], [[Çav]] û hwd, qatek ji qatê laşê me yê herî bi pergal û xwediyê tevlîhevîyaka bi pergalî ya pirr mazin a. Du qulên bêhvilê hene. Ev qul jî di kurdî de ji wan [[Firnik]] têne gotin. Gotina firnik ji kurdiya berê buhurtiya ya roja me. Hundurê herdû firnikên bêhvilê jî, li gor ku karibin pêdiviyên laş yên ku dikevina ser wan de bicih bênin bûna xwediyê awa bi mirov re. 

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| wêne               = EdmundSpenser.jpg
| sernavê_wêne       = Edmund Spenser
}}
'''Edmund Spencer''', helbestvanekî [[îngilîz]] e. Di dema Elîzabet û Jakoben de jiyaye. Edmund Spencer berbî salên [[1552]] hatiye dinê û di 13 kanûna paşîn a sala [[1599]]an de jiyana xe ji dest daye.

{{îlon}}

{{cudakirin}}
* [[Heftreng]], cilekî bûkan
* [[Heftreng (hewa)]], keskesor

'''Alkan''' di [[kîmyaya organîk]] da bestinên [[Karbon|karbonê]] ne ko tenê ji du [[hîman]] anko [[element|elementên]] Karbon û Hîdrojenê pêkhatine (anko [[hîdrokarbon]] in), bi awayekî ko her Karbonek bi [[besteka ket (kîmya)|bestekeka ket]] ve bi hîdrojenkê ra hatiye bestin (anko bestinên [[têrkirin (kîmya)|têrkirî]] ne) bê ko çi bazin an xirik (sîkil) têda hebin. Navê dî yê alkanan [[parafîn]] e. Alkan bestinên kîmyayî yên ji teherê [[rêzika hevsan (kîmya)|rêzikên hevsan]] in, anko her endamek ji vê rêzikê bi [[bariste]] an masseka [[baristeya atomî|atomî]] ya rêjeyî anko nisbî ya neguhêr ya 14ê ji endamên dî cida ye.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Wendorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Wendorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Worms''', bajarekî serbixwe ye li herêma [[Rheinland-Pfalz]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
{{Agahîdank navçe
| Nav                = Cizîr
| Navê_din           = Cizîra Botan
| Navê_fermî         = Cizre
| Wêne               = Cizre-July2012-01.JPG
| Wêne_firehî        = 
| Wêne_sernav        = 
| Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| Dûgel              = 
| Parêzgeh           = 
| Serbajar           = 
| Qeymeqam           = 
| Navê_nîştecihan    = 
| Hejmara_nahiyan    = <!--- BINEBEŞ ---------------->
| Hejmara_bajarokan  = 3
| Hejmara_taxan      = 12
| Hejmara_gundan     = 43
| Hejmara_mezran     = 3
| Gelhê_navçeyê      = <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| Gelhê_navçeyê_sal  = 
| Gelhê_navçeyê_çavkanî = 
| Gelhê_bajaran      = 
| Gelhê_gundan       = 
| Rûerd_navçe        = 468
| Berbelavî_navçe    = 
| Gelhe_serbajar     = 155.757 <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| Gelhê_serbajarê_sal = 
| Gelhê_serbajarê_çavkanî = 
| Şaredar            = 
| Rûerd_serbajar     = 
| Bilindayî_serbajar = 
| Koda_postayê       = 73200
| Koda_telefonê      = (+90) 486
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Şirnex
| koordînat          = 
| Nexşe_sernav       = 
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neuhausen/Spree
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Spree-Neiße]]
}}
'''Neuhausen/Spree''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Spree-Neiße]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara reklam|tarîx=adar 2024}}
{{Bêalî|tarîx=adar 2024}}

{{Sernav bi îtalîk}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = 2019
}}
{{Bêçavkanî}}
'''Osman Ozçelik''' ({{bi-tr|Osman Özçelik}}) (z. [[1952]] li [[Dêrika Çiyayê Mazî]]) nivîskar û siyasetmedarekî [[kurd]] û niha parlamenterê [[Sêrt]]ê yê DTPê ye{{Çavk}}.

{{Sernav bi îtalîk}}
{{Bêçavkanî}}
'''''Rastnivîsîna kurdî''''' pirtûka Nîzamettîn Akkurt e ku ji aliyê Navenda pedagojiyê ya kurdî (Kurdiska pedagogiska centrum) li Stockholmê di sala 2013an de derketiye.
Pirtûk ji xebateke lêkolînî pek hatiye sereke taybetmendiyên hêmanên zimanê kurdî weke peyv, navdar, cînav, rengdêr, hoker, lêker û hwd. di naveroka xwe de hewandiye.
Taybetmendiya cuda ya vê pirtûkê ku ji pirtûkên rêziman ên heyî vediqete ew e ku, ne tenê li ser rêziman rawestiyaye her wiha bi awayekî lêkolînî hêmanên sereke weke peyv, navdar, cînav, rengdêr, hoker, lêker û hwd. ji gelek aliyan ve hildaye dest û weke encameke payebend raxistiye holê. Ev desthildan û lêkolîna ku pirtûkê daye ber xwe di bin pênc qategoriyan de hatiye dabeşkirin. Bi vê wateyê hemû hêmanên sereke yên zimanê kurdî di bin navên qategoriyên weke ji aliyê wateyê ve, ji aliyê peyvsaziyê ve, ji aliyê peywirê ve, ji aliyê binkeyê ve û her wiha ji aliyê zayend/mêjerê ve hatine vekolandin.
Xaleke dî ya girîng ew e ku mijarên weke tewang, awayên veqetandekan, awayên qedînekan, hemû awayên deman û sereke hêmanên hevokê bi zelalî hatine ravekirin. Hêjayê gotinê ye ku mijarên tewang, veqetandek û awayên qedînekan li ber pêdiviya lêkolînê ne û ve pirtûkê bi lêkolîna xwe ve gaveke girîng avêtiyê di vê pêngavê de.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Pirtûk]]

'''Coldhackers''' di dîroka [[kurd]]an de rêxistina hackeran a pêşîn e{{Çavk}}.

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}

Lîsteya eşîrên li parêzgeha Îranê ya Luristan. 

'''Dahênerî''' tê wateya hilberîna tişt, fonksiyon an têkiliyek nû. Behremeniyeke mirovî ye. Kesên dahênerî pêk anîne re ''dahêner'' tê gotin. 

{{Wergerîne|hr|ziman2=no|ziman3=da|bijartî=1}}{{Agahîdank welat
| nav                = ليبيا
| navê_fermî         = 
| navê_kurdî         = Komara Lîbyayê
| al                 = Flag of Libya.svg
| nîşan              = Seal of the National Transitional Council (Libya).svg
| sirûda_netewî      = ''Libya Libya Libya''
| cîh                = Libya (orthographic projection).svg
| zimanên_fermî      = [[Erebî]]
| zimanên_tev        = 
| sîstema_siyasî     = Komar
| serxwebûn          = 
| paytext            = [[Trablûs]]
| koordînat_paytext  = {{Koord|32|52|N|13|11|E|type:country}}
| bajarê_mezin       = [[Trîpolîs]]
| serok_komar        = [[Muhammed el-Menfi]]
| serok_wezîr        = [[Abdul Hamid Dbeibeh]]
| rûerd              = 1,759,541 km2
| av                 = 
| gelhe              = 6,9 mîlyon<ref> https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL</ref>
| gelhe_sal          = 2022
| berbelavî          = 9.4
| dirav              = Dînarê
| dem                = [[UTC]] +1, havînê +2
| nîşana_înternetê   = .ly
| koda_telefonê      = +218
| nexşe              = 
| nexşe_sernav       = 
}}

Ji '''nirxandina wêjeyî''' re [[rexnegirî]] jî tê gotin. Di nirxandina wêjeyî de [[rexnegir]] li ser nirxa rastî ya berhemê radiweste.

'''Mobîlya''' ''(ji latînî mobilis=livdar, bi liv, bi hereket)'' ji alavên ku bi kêrî rûniştin, bicihkirin, xemlandin û gelek armancên din tên re dibêjin. 

{{Orphan|date=îlon 2021}}
{{Agahîdank mirov
| wêne = Howard Gardner.jpg
}}
'''Howard Gardner''' (jdb. [[1943]] li [[Scranton]], [[Pensîlvanya]], [[DYA]]) psîkologekî navdar ê Amerîkayî ye. Li ser [[neuroz]]an xebatên wî hene û bi pirtûkên xwe yî zîrek tê nasîn. Ew yek ji kedkarên [[hişmendiya kompleks]] e. Ango ew qîma xwe bi testên yekberî yên ku hişmendiya mirovan dipîvîn nayne û gorî tevlîhevî û kompleksbûna kesayetiyê pêwîstî bi test û normên nûjen û pirrberî dibîne.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neulußheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Neulußheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Tîrmeh}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Niedermoschel
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Donnersbergkreis]]
}}
'''Niedermoschel''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Donnersbergkreis]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov
| navê_jidayikbûnê   = Celadet Alî Bedirxan
| wêne               = Kurdish Writer Mir Celadet Bedir Khan (1893-1951).jpg
| sernavê_wêne       = 
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|26|04|1893}}
| cihê_jidayikbûnê   = Stembol, Împeratoriya Osmanî
| roja_mirinê        = {{Mirin|15|07|1951|26|04|1893|temen=erê}}
| cihê_mirinê        = Şam, Sûrî
| netewe             = 
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| pîşe               = [[Siyasetmedar]], [[Rojnamevan]] û [[Kurdnasî|Kurdnas]]
| salên_çalak        = 
| serdem             = Sedsala 20an
| rêxistin           = [[Xoybûn]]
| bandorbar          = [[Eliyê Herîrî]], [[Ehmedê Xanî]], [[Melayê Cizîrî]], [[Melayê Bateyî]]
| bandorker          = [[Wêjeya kurdî]], [[Mehmed Uzun]]
| hevjîn             = [[Rewşen Bedirxan]]
| dê                 = [[Senîha Xanim]]
| bav                = [[Emîn Alî Bedirxan]]
| malbat             = [[Malbata Bedirxaniyan]]
}}
'''Celadet Alî Bedirxan''' ({{Jidayikbûn|j=1|26|04|1893}},<ref>[http://www.kurdishacademy.org/?q=node/91 Jeladet Bedir Xan (1893-1951)]</ref> [[Stembol]] − {{Mr|m=1|15|07|1951}}, [[Hêcanê]], [[Şam]]) [[siyasetmedar]], [[rojnamevan]] û [[zimannas]]ê [[kurd]] e. Celadet kurê [[Emîn Alî Bedirxan]] û [[Senîha Xanim]]ê ye.

û [[Dîcle]]yê û milên wan xuya ne.]]
'''Mil''' ew çemekî tala çemekî din dibe ye. Ku çemek tala çemekî din bibe, çemê pêşîn mila çemê duyem e.

'''Heinrich Albertz''' (jdb. [[22ê kanûna paşîn]] [[1915]] li [[Breslau]]; m. [[18ê gulanê]] [[1993]] li [[Bremen]]) pastorekî evangelîk û polîtîkerekî sosyaldemokrat ê [[Alman]] bû. Sala [[1966]] heya [[1967]]î serokatiya şaredariya [[Berlîn]]ê kiriye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kuhstorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Kuhstorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Navê rasteqîn yê nivîskar-wergervanê '''Resûlê Qereqoçanî''' [[Resûl Yildirim]] e. Li Gundê [[Miramed]] ya [[Kovancilar]] a [[Xarpêt]]ê hatiye dine. Xwendina xweyi pêşin li Miramedê ya navîn ji Li [[îmam Hatîp Lisesi]] ya [[Xarpêt]]ê kiriye. Jiber dîtin û ramanên xweyî polîtîk berî qedandina dibistanê, jê hatiye avêtin. Demekê li gundan feqîtiyê kiriye. Paşê bi awayeki dijwar, Li Germenîstanê bûye penaber.

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = 
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Parmenîdês''' an jî '''Parmenîdêsê Eleayî''' ({{Bi-grc|Παρμενίδης|Parmenídēs}}, bi kurdî wekî ''Parmenîdis'' bixwîne) li salên 540ê berî Îsa heta 580ê berî Îsa jiyaye. Ew feylezofekî grekî li mêtingeha yewnanî ya [[Elea]]yê li başûrê Îtalyayê bû.

'''Trankîlîzan''' (Anksiyolîtîk) ji komeke madeyên raxwarinê re tê gotin. Herwekî di [[bijîşkî|bijîşkiyê]] de ji dermanên ku mirov ditevizîne, rehetiyekê dide re jî tê gotin. Derman an madeyên ku ditevizînin, rehetiyê didin in.

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = 2018
}}
'''Doğu Perinçek''' (jdb. [[17ê hezîranê]] [[1942]] li [[Dîlok]]ê, [[Bakurê Kurdistanê]]), [[parêzer]] û [[siyasetmedar]] û [[nivîskar]]ekî tirk e. Serokê partiya [[İşçi Partisi]] ("Partiya Karkeran") a Tirkiyeyê ye.
 
Li [[Enqere]]yê perwerdeya amadeyî û zanîngehê, beşa zanînên polîtîk dîtiye. Piştî cûntaya leşkerî ya [[1961]]î têkilî bi komên çepgîr û sosyalîstên [[Tirkiyê]] re datîne. Ji aliyê hemî koman ve wekî "sîxurê dewletê" tê binavkirin. Heya cûntaya [[1980]]î koma ku bi Perinçek ve girêdayî bû, rojnameyekî bi navê [[Aydınlık]] ("Ronahî") diweşandin û di vê rojnameyê de nav û navnîşanên aktîvîstên sosyalîst û çepgîr dihate aşkerakirin. Herçendî Perinçek bi xwe sîxuriya dewletê napejirîne jî hêj jî ji aliyê pirraniya ronakbîrên Tirkiyê ve wekî "ajan" tê binavkirin.

{{Gotara bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
|wêne=Christus Ravenna Mosaic.jpg
|sernavê_wêne=Mozaîka Îsa
|çînaser =
}}
'''Îsa''', (jdb. 4 {{bz}} – 30 yan 33ê yê {{pz}}) pêxembereke yekxwedayî ye ku di sedsala yekem de rêberê dînî yê Cihû'yan ne ku li Roma yê jidayik bûye û wekî kesayeta navendî ya [[Xiristiyanî|Xirîstiyantiyê]] ye. Gelek [[Xiristiyanî|Xirîstiyan]] bawer dikin ku Yêşû Mesîh, enkarnasyona Xwedê ye ku di [[Peymana Kevin|Peymana Kevn]] tê behs kirin.<ref>{{Jêder-kovar |tarîx=2023-02-21 |sernav=Jesus |url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jesus&oldid=1140632969 |kovar=Wikipedia |ziman=en }}</ref> Ji ber ku Yêşû li gorî [[Peymana Nû]] bi navê Yosef (Ûsiv) bavekî wî yê dinyayî hebû, di civata Cihûyan de "Yêşûyê wekî kurê Ûsiv" tê naskirin.

'''Rastîparêzî''', an realîzm ({{bi-zimanê|en|realism}}) bizaveke wêjeyî ye.

{{Adar}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Cochem
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Cochem''' şaredariyeke kolektîv ''([[Verbandsgemeinde]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

: ''[[The Signing of Peace in the Hall of Mirrors]].Navîş''andina peymanê di galeriya neynikên Qesra Versayê di sala 1919an de.]]

{{Hûrek}}
'''iPhone''' anku '''Ayfon''', telefoneke teknolojîk û multîmedî ye ku kompaniya amerîkî [[Apple Inc.]], ew hilberande. iPhone dikare dibestîne înternetê. Modela herî pêşî di sala [[2007]]an de derket piyasê<ref>{{Jêder |sernav=Apple unveils iPhone |url=http://www.macworld.com/article/54769/2007/01/iphone.html |tarîxa-gihiştinê=2011-10-17 |tarîxa-arşîvê=2008-04-15 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20080415223141/http://www.macworld.com/article/54769/2007/01/iphone.html |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>.

{{Agahîdanka giştî}}
'''Îyonya''' di demên kevnar da navê warekî rojavayê [[Anatolya]]yê bû. Navbera [[Îzmîr]] û [[Aydın|Aydin]]'ê bû. Di [[Yewnanistana Kevn|Yewnanistana kevn]] da ev dihat bi kar anîn. [[Aka]] yên ku ji dagirkeriya [[Dor]]an revî bûn wê heremê avakiribûn û wê navê hereme ra danîbûn. Ji donzdeh sîteyan pêk dihatin. Ji wan ya herî navdar [[Efes]] bû.

{{Agahîdank mirov
| nav                = Îbn Ruşd
| navê_rastî         = Ebû l-Welîd Mihemed ibn Ehmed ibn Ruşd
| wêne               = Statue of Averroes (Córdoba) - BAE09705.jpg
| sernavê_wêne       = Peykerê Ibn Ruşd li Córdoba'yê
| roja_jidayikbûnê   = 14´ê Nîsanê 1126
| cihê_jidayikbûnê   = [[Endulus]], [[Spanya]]
| roja_mirinê        = 10'ê Kanunê 1198
| cihê_mirinê        = 
| dîn                = [[Îslam]]
| dê                 = 
| bav                = 
| netewe             = [[Berberî]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| pîşe               = [[Felsefeya Îslamê]], [[Metafîzîk]], [[Matematîk]] û [[Stêrnasî]]
| salên_çalak        = 
| xebatên_navdar     = 
| malper             = 
| bandorbar          = [[Arîstotelês]], [[John Philoponus]], [[Farabî]], [[Îbn Bace]]
| bandorker          = [[Baruch Spinoza]], [[Îbn Meymûn]], [[Thomas Aquinas]]
}}
'''Îbn Ruşd''' an jî '''Ebû l-Welîd Mihemed ibn Ehmed ibn Ruşd''' ({{bi-ar|أبو الوليد محمد بن احمد بن رشد}} ''Abū 'l-Walīd Muḥammad ibn Aḥmad ibn Rushd''), di 1126an de li [[Kordoba]]yê (bi [[spanî]]: [[Kordoba|Córdoba]], îro li Spanyayê ye) ji dayîk bûye û di [[10'ê berfanbarê]] 1198an de li [[Merakeş]]ê miriye.

{{Agahîdanka giştî
|wêne = 
|sernavê_wêne = Kumkujiya Robozkê
}}

'''Tenîsa sermaseyê'''  an jî pîng-pong werzişek e ku li ser maseyê tê lîstin û du-çar lîstikvan tê de beşdar dibin û her lîstikvanek xwedan raketek e û bi karanîna wê li topê dixe. Di nîvê maseyê de tor heye û lêxistina topê li gorî hin qaîdeyan e. Top di vê werzîşê de sivik (spî an porteqalî) û vala ye. Mase ji darê  û camê hişk hatiye çêkirin.
== Dîrok ==
Eslê vê lîstikê li Brîtanya ye, ku di 1890-1880 de, mîrên çîna jorîn (dema Qral Victoria) piştî xwarina nîvro ew ji bo kêfê lîstin. Xuya ye ku wê demê ji dêvla ku di bin tavê de bileyizin, tenîsa li bin banî tercîh kirine, loma jî tenîsa maseyê çêkirine. Li hin welatên îngilîzîaxêv, zanîngeh, dibistan û navendên werzîşê ji bo vê werzîşê bikaranîna peyva pîng pongê qedexe ye û divê li şûna wan tenîsa maseyê bikar bînin. Sedema wê jî peyva pîng pongê ye, ku berê ji bo tinazî yan jî rûreşkirina niştecihên Rojhilata Asyayê dihat bikaranîn û bi nijadperestiyê tê barkirin. Her wiha tê gotin ku tenîsa maseyê navê werzişekî ye, lê pîng pong navê markayeke Amerîkî ye ku di sala 1901ê de hatiye tomarkirin û di malpera xwe de behsa cudahiya di navbera pênaseya tenîsa masê û pîngpongê de kiriye.

{{Gotara salê b.z.|34}}

{{Kêm|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank mirov
| nav                = 
| bilêvkirin         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| navê_rastî         = 
| zimanê_navê_rastî  = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| navê_din           = 
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = 
| imadkirin          = 
| roja_windabûnê     = 
| cihê_windabûnê     = 
| rewşa_windabûnê    = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| sedema_mirinê      = 
| vedîtina_bedenê    = 
| cihê_goristanê     = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| koordînatên_cihê_aramiyê = 
| cisn               = 
| abîde              = 
| esil               = 
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| destûrname         = <!-- tenê ji bo kesên kevn yên li medreseyê xwendine -->
| pîşe               = 
| salên_çalak        = 
| serdem             = 
| karder             = 
| rêxistin           = 
| ajans              = 
| sedema_navdarbûnê  = 
| xebat              = 
| xebatên_navdar     = <!-- Dewsa |xebat= tê bikaranîn, ji bo fîlm/rêzefîlm hwd  -->
| stîl               = 
| sermiyana_net      = 
| bejn               = 
| televîzyon         = 
| sernav             = <!-- Mînak: Jina Yekê ya DYAyê yan Profesorê Matematîkê -->
| meqam              = 
| dewr               = 
| berê               = 
| paşê               = 
| partî              = 
| tevger             = 
| dijber             = 
| endamên_desteyê    = 
| dîn                = 
| mezheb             = 
| gilîname           = 
| ceza               = 
| rewşa_cezayê       = 
| rewşa_hiqûqî       = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê_û_bav           = 
| dê                 = 
| bav                = 
| xizm               = 
| malbat             = 
| xelat              = 
| malper             = 
| şanenav            = 
| sernavê_şanenavê   = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| modul2             = 
| modul3             = 
| modul4             = 
| modul5             = 
| modul6             = 
| pênasê_pêşîn       = 
| pênasê_paşîn       = 
| embed              = 
| jêrenot            = 
| awayê_ser          = 
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| çînaser            = <!-- Ji bo aktor û aktrîsan li vir "sînema" binivîsin -->
| cihê aramiyê       = 
}}

{{Mapframe|zoom=17|36.631389, 44.446111|text=Avşara Geliyê Elî Beg}}
'''Avşara Geliyê Elî Beg''', yek ji avşarêt [[Başûrê Kurdistanê]] ye, devereka geştyarî ye û bi deh hezaran geştyar li [[Başûrê Kurdistanê]] û [[Iraq]]ê serdana wê dikin, ji bo aboriya herêmê gelek bixêre. Geliyê Elî Beg 12 km dirêj e û dikeve nav bera [[çiyayê Korek]] û [[çiyayê Biradost]] li navçeya [[Soran (navçe)|Soran]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]].

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_îtalîk     = erê
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}
, 1855.]]
'''Yeqûb''', '''Yaqûb''' an '''Aqûb''' yek ji pêxemberên [[dînên îbrahîmî]] ye.<ref>Şirîn (1996). Engliş-Kurmanji, Kurmancî-Inglîzî Word List. Zaxo.</ref><ref>http://kurtcekitap.com/Ronahi-Quran-D%C3%AErok-P%C3%AAxember-nubihar-kurd%C3%AE{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref>

{{Taxobox
| name = Beqê hêşîn
| image = Beqikê Hêşîn.jpg
| status = LC | status_system = IUCN3.1
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Amphibia]]
| ordo = [[Anura]]
| familia = [[Hylidae]]
| genus = ''[[Hyla]]''
| species = '''''H. savignyi'''''
| binomial = ''Hyla savignyi''
| binomial_authority = 
| synonyms = ''Hyla arborea'' an jî ''Hyla savignyi'' 
}}

{{cuda ji|Strasbourg}}

'''Çek û Çol''' bi hemû wan amêran tê gotin ku li dema şer de dê bikarhînan.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Auhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Donau-Ries]]
}}
'''Auhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Donau-Ries]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Amblem''' ([[Fransî]]: '''emblème''') peyveke fransiye ku ji îdeolojî, partî û ji temsilê tiştên dewlet, parti û organîzasyon û hwd. re tê bikaranîn.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Marsberg''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Hochsauerlandkreis (navçe)|Hochsauerlandkreisê]] li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar	
| hevwelatî          = {{ala|Brîtanî}}
| pênasê_pêşîn       = Sir
| pênasê_paşîn       = CBE FRS FMedSci
| wêne               = Gregory Winter, 2016 (cropped).jpg
}}

'''Gondwana''' yan jî '''Gondwanaland''', perçeyek bejahî ya mezin bû ku gelek caran wekî superparzemîn hatiye binavkirin ku di dema Neoproterozoîka dereng de (nêzîkî 550 milyon sal berê) kom bûye û di serdema Jurasî de (nêzîkî 180 milyon sal berê) dest bi perçebûnê kiriye. Qonaxên dawîn ên perçebûnê bi veqetandina [[Antarktîka]]yê ji [[Amerîkaya Başûr]] (bi avakirina Deryaya Drake) û [[Awistralya|Awistiralya]] yê di Dema Paleogene de qewimiye. Gondwana ji ber ku axa [[Baltîka]], [[Laurentia]] û [[Sîbîrya]]yê jê veqetiyane, ji hêla pênaseyên dawî ve wekî superparzemînek nayê hesabkirin.<ref>{{Jêder-kovar |paşnav=Bradley |pêşnav=Dwight C. |tarîx=2011-09-01 |sernav=Secular trends in the geologic record and the supercontinent cycle |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0012825211000717 |kovar=Earth-Science Reviews |ziman=en |cild=108 |hejmar=1 |rr=16–33 |doi=10.1016/j.earscirev.2011.05.003 |issn=0012-8252 }}</ref> Ji bo cudakirina Gondwana ji herêma Hindî ya bi heman navî gelek caran Gondwana wekî Gondwanaland jî tê binavkirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Gondwana |sernav=Definition of GONDWANA |malper=www.merriam-webster.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-03-20 }}</ref>

{{Taxobox
| name = Famîleya qazan
| image = Ruddy.shelduck.arp.2.750pix.jpg
| image_width = 
| image_caption = [[Soremiravî]] (''Tadorna ferruginea'')
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Balinde|Aves]]
| ordo = [[Balindeyên dirûvê qazan|Anseriformes]]
| familia = '''Anatidae'''
| familia_authority = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825
| subdivision_ranks = Binefamîle
| subdivision = 
[[Dendrocygninae]]<br />
[[Thalassorninae]]<br />
[[Anserinae]]<br />
[[Stictonettinae]]<br />
[[Plectropterinae]]<br />
[[Tadorninae]]<br />
[[Anatinae]]<br />
[[Aythyinae]]<br />
[[Merginae]]<br />
[[Oxyurinae]]<br />
}}
'''Anatidae''' yan '''famîleya qazan''', [[famîle]]yeke mezin ji [[balinde]]yên avî ye ku jê [[qaz]], [[mîravî]] yan [[werdek]] û [[qû]]yan û ji [[kom]]a dirûvê [[qaz]]an yan ''[[Balindeyên qazan|Anseriformes]]'' in. Famîleya [[qaz]], werdek û [[qû]]yan li hemû parzemînên Cîhanê dijî ji xeynî [[Antartîka]]yê. Famîleya qazan dikane malevanî bikin ser riwê avê û di hinek rewşan avjenî ta binî bikin.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Dahme-Spreewald
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]<br>{{biçûk|''(Landkreis)''}}
|awayê binebeş2=[[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2=[[Brandenburg]]
}}
'''Dahme-Spreewald''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên (''Landkreis)'']] herêma [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Sonnenberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberhavel]]
}}
'''Sonnenberg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberhavel]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Japonnasî''' an jî '''Japonolojî''' li ser lêkolînên herêmî an lêkolînên Asyayî yên Rojhilatî yên ku beşdarî zanistên civakî û Lêkolînên mirovan ên li Japonya ye .Ew qadên wekî xwendina [[zimanê japonî]], çand, dîrok, [[Wêjeya japonî|wêje]], huner,  muzîk û zanist dihewîne.Dibe ku kokên wê li Dejima, [[Nagasaki]] di serdema Edo de li holendî werin şopandin.Damezrandina [[Civaka Asyayî ya Japonya]] li [[Yokohama]] di sala 1872an de ji hêla zilamên wekî [[Ernest Satow]] û [[Frederick Victor Dickins]] di pêşveçûna  Japonnasiyê de wekî dîsîplînek akademîk bûyerek girîng bû.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Schongau
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jorîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Weilheim-Schongau]]
}}
'''Schongau''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Weilheim-Schongau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Schwalm-Eder-Kreis
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]<br>{{biçûk|''(Landkreis)''}}
|awayê binebeş2=[[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2=[[Hessen]]
}}
'''Schwalm-Eder-Kreis''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên (''Landkreis)'']] herêma [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.

{{hezîran}}

{{Bêçavkanî}}
{{Nîsan}}
'''Nîsan''' (an jî '''avrêl''') meha çarem ya [[Salnameya Gregorî|gregoryen]] e. Nîsan 30 [[roj]] diajo

{{bêçavkanî}}
'''Teorî''' peyveke xwedî du wateya giştgir e: yek ji wan duyan di [[zanistên ezmûnî]] da tê bikaranîn (hem [[xwezayî|zanista xwezayî]], hem jî [[civakî|zanista civakî]]), wê yeke din di [[felsefe]], [[bîrkarî]], [[lojîk]] û di nav parên dîtirên [[zanistên mirovî]] da tê bikaranîn. Ciyawazî û hetta mirov dikare bêje gengeşeyeke berçav heye navbera şaxên akademîk ên curbicur li dor çawahiya bikaranîna peyva ''teorî''.

<br /><small>Jomhuri-ye Islāmi-ye Irān</small>}}
| navê hevbeş        = Îran
| konvansiyonel navê dirêj = Komara Îslamî ya Îranê
| rewş               = 
| wêneyê ala         = Flag of Iran.svg
| sernav ala         = 
| wêneyê mertal      = Emblem of Iran.svg
| sernav mertal      = 
| dirûşma netewî     = {{Navê rastî|fa| استقلال. آزادی. جمهوری اسلامی |italics=no}} <br />{{Biçûk|''Esteqlāl, Āzādi, Jomhuri-ye Eslāmi''}}<br />("Serbixwebûn, Azadî, Komara Îslamî")
| dirûşma bi kurdî   = 
| sirûda netewî      = {{Navê rastî|fa|"سرود ملی جمهوری اسلامی ایران"|italics=no|icon=yes}}<br/>{{Biçûk|''Sorud-e Melli-ye Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān''}}<br/><br /><center></center>
| wêneyê nexşe       = Iran (orthographic projection).svg
| wêneyê nexşe2      = Iran map.png
| nexşe mezinî       = 250px
| nexşe mezinî2      = 250px
| nexşe sernav       = 
| nexşe sernav2      = 
| nexşe sernûçe      = 
| nexşe sernûçe2     = 
| cih                = 
| paytext            = [[Tehran]]
| paytext2           = 
| bajarê mezin       = paytext
| bicîhbûna mezin    = 
| awayê bicîhbûna mezin = 
| latd               = 35
| latm               = 41
| latNS              = N
| longd              = 51
| longm              = 25
| longEW             = W
| zimanên fermî      = [[Zimanê farisî|Farisî]]
| zimanên naskirin   = 
| zimanên herêmî     = 
| awayê ziman        = 
| awayê ziman2       = 
| ziman              = 
| ziman2             = 
| zimanên bin        = 
| zimanên bin2       = 
| komên etnîkî       = {{Unbulleted list |[[Faris]] 54% |[[Azerî (gel)|Azerî]] 16%|[[Kurd]] 10% |[[Lurî]] 6%|[[Mazenderanî (gel)|Mazendaranî]] 4%|[[Gîlekî (gel)|Gîlekî]] 3%|[[Erebî]] 3%|[[Beluçî]] 2%|[[Tirkmen]] 2% }}
| komên etnîkî sal   = 2015
| dîn                = 
| demonîm            = 
| awayê rêveberiyê   = [[Islam|Komara îslamî]]
| sernav rêber1      = Serokê dînî
| navê rêber1        = [[Elî Xaminêyî]] (سید علی خامنه‌ای)
| sernav rêber2      = Serkomar
| navê rêber2        = [[Ebrahim Raisi]]  (سیدابراهیم رئیسی)
| sernav rêber3      = 
| navê rêber3        = 
| sernav rêber4      = 
| navê rêber4        = 
| sernav rêber5      = 
| navê rêber5        = 
| pêşvebirî          = 
| meclîsa jorîn      = 
| meclîsa jêrîn      = 
| awayê serxwebûnê   = 
| nota serxwebûnê    = 
| bûyera avakirinê1  = {{Nowrap|Sazkirina Komara Îslamî}}
| dema avakirinê1    = {{Dîrok|1|nîsan|1979}}
| bûyera avakirinê2  = 
| dema avakirinê2    = 
| bûyera avakirinê3  = 
| dema avakirinê3    = 
| bûyera avakirinê4  = 
| dema avakirinê4    = 
| bûyera avakirinê5  = 
| dema avakirinê5    = 
| bûyera avakirinê6  = 
| dema avakirinê6    = 
| rûerd etîket2      = 
| rûerd dane         = 
| rûerd dane2        = 
| rûerd              = 
| rûerd km2          = 1873959
| rûerd magnitude    = 
| rûerd rêz          = 
| rûerd jêrenot      = 
| av                 = 0,7
| gelhe texmînkirin  = 79.966.230
| gelhe texmînkirin sal = 2017
| gelhe texmînkirin rêz = 
| gelhe giştejimar   = 
| gelhe giştejimar sal = 
| gelhe giştejimar rêz = 
| gelhe tîrbûn km2   = 48
| gelhe tîrbûn rêz   = 
| hejmara endaman    = 
| TBH PHK            = 
| TBH PHK sal        = 
| TBH PHK rêz        = 
| TBH PHK her kesekî = 
| TBH PHK her kesekî rêz = 
| TBH nomînal        = 
| TBH nomînal sal    = 
| TBH nomînal rêz    = 
| TBH nomînal her kesekî = 
| TBH nomînal her kesekî rêz = 
| Gini               = 
| Gini sal           = 
| Gini guherandin    = <!--zêdebûn/kêmbûn/neguhertî-->
| Gini rêz           = 
| Gini çavk          = 
| PPM                = <!--tenê hejmar-->
| PPM sal            = 
| PPM guherandin     = <!--zêdebûn/kêmbûn/neguhertî-->
| PPM rêz            = 
| PPM çavk           = 
| dirav              = [[Riyalê Îranî|Riyal]]
| dirav kod          = 
| demjimêr           = 
| utc offset         = 
| demjimêr DST       = 
| utc offset DST     = 
| DST not            = 
| dijrabertî         = 
| celebê dîrokê      = 
| hatûçûn            = 
| koda înternetê     = [[.ir]]
| iso3166kod         = 
| koda telefonê      = 0098
| berdilê hîmander   = 
| wêne nexşe3        = 
| nexşe sernav3      = 
| jêrenot a          = 
| jêrenot b          = 
}}
'''Îran''' an jî '''Komara Îslamî ya Îranê''' ({{bi-fa|جمهوری اسلامی ایران|Jomhuri-ye Islāmi-ye Irān}}) welatekî [[Rojhilata Navîn]] e. Îran li bakur bi [[Ermenistan]]ê, [[Azerbaycan]]ê û [[Tirkmenistan]]ê re, li rojava bi [[Tirkiye]] û [[Îraq]]ê re, li rojhilat bi [[Efxanistan]] û [[Pakistan]]ê re û li başûr bi [[Kendava Farisî]] û [[Kendava Omanê]] re û li aliyê din ê wan herduyan re bi [[Kuweyt]], [[Erebistana Siûdî]], [[Behreyn]], [[Qeter]], [[Mîrnişînên Erebî yên Yekbûyî]] û [[Oman]]ê re hevsî ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Gröden
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Elbe-Elster]]
}}
'''Gröden''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Elbe-Elster]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}
{{Kêm|tarîx=nîsan 2024}}

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}

{{Şablon:Lawirnasî}}
'''Protozoolojî''', şaxê [[zoolojî]]yê ye ku bi [[protozoa]]n re mijûl dibe. taybetmendiyên [[morfolojî]] û dewreyên jiyanê protozoan lêkolîn dike.

'''Seyadê Şamê''' bi navê rastî '''Veysel Çamlîbel''' (jdb. sala 1922an li bajarê [[Bazîd]]ê, [[Bakurê Kurdistanê]]<ref> {{Jêder-malper |url=https://kundir.net/kurt-ask-hikayeleri-seyade-same/ |sernav=Kürt Aşk Hikayeleri - Seyadê Şame Hayatı ve Kürtçe Hikaye {{!}} Kundir |tarîx=2022-01-13 |ziman=tr |roja-gihiştinê=2023-04-26 }}</ref> - m. 20ê îlonê sala 1992an li [[Krasnodar]], [[Rûsya]])<ref> {{Jêder-malper |url=https://artigercek.com/kultur-sanat/seyade-same-nin-yasami-belgesel-oldu-23928h |sernav=Seyadê Şamê'nin yaşamı belgesel oldu |malper=Artı Gerçek |ziman=tr |roja-gihiştinê=2023-04-26 }}</ref> dengbêjekî [[kurd]] ê efsanewî bû.

{{Bêçavkanî}}
'''Dîrok''', sirudî Dîrok, sirudekî [[Şoreşî Kurdistan]]ê ye. Hozana em sitrane [[Koma Amara]] ye{{Çavk}}.

'''Kêlik''' an '''kêl'''<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://tirsik.net/danegeh/pirtuk/abdurrahman%20durre/%c5%9eerha%20d%c3%aewana%20Ehmed%c3%aa%20Xan%c3%ae-Abdurrahman%20Durre.pdf |sernav=Şerha Dîwana Ehmedê Xanî |paşnav=Durre |pêşnav=Abdurrahman |weşanger=Keskesor |sal=2002 |isbn=975-93030-0-0 |çap=2 |cih=Stembol |rr=376 |ziman=ku }}</ref>, lîstikeke ji çanda kurdî ye. Ev [[lîstik]] li bakûrê Kurdistanê li dora [[Heskîf]]ê û [[Kercews]]ê tê zanîn.

'''Metroya Romayê''' (bi îtalî: Metropolitana di Roma) li [[Roma]] ya paytexta [[Îtalya]]yê pergaleke veguhestina gelemperî ya metroyê ye. Metroya Romayê di sala 1955an de hate vekirin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.atac.roma.it/page.asp?p=52 |sernav=ATAC S.p.A. {{!}} Azienda per la mobilità {{!}} azienda |tarîx=2016-07-23 |malper=web.archive.org |roja-gihiştinê=2021-12-26 |roja-arşîvê=2016-07-23 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160723131419/http://www.atac.roma.it/page.asp?p=52 |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref> Sê xetên metroyê bi navê A, B û C heye. Tora ku dirêjahiya wî digehije 60 km ye bi awaya X'ê ye. [[Rawestgeha Termini]] stasyona sereke ya metroya bajarê [[Roma]]yê ye.
== Dîrok ==
Yekem metro li Romayê di sala 1930an de di dema hukûmeta faşîst de hate sêwirandin û dest pê kir. Bi mebesta peydakirina veguhastinek bilez ji stasyona Termini, ku li navenda bajêr e, bi navçeya nû ya bi navê E42 re bê peydakirin, hate sewirandin. Lêbelê çêkirina metroyê di dawiya sala 1940an de ji ber ketina Îtalyayê ya Şerê Cîhanê yê Duyemîn de pêk nehat. Di dema qutbûna xebatan de, berê jî hin tunel hatibûn çêkirin (li beşa ji Termînî heta Pîramîdê) ku wekî stargeha bombeyan dihatin bikaranîn. Karên avakirinê di sala 1948an de ji nû ve dest pê kir û di heman demê de pêşdeçûna xebatên li devera ku pêşangeh lê dihat lidarxistin, ku beşekî xuyang, armanc (bû navçeyek îdarî) û navê (EUR) hate guhertin. Xet di 10ê Sibata 1955an de hate vekirin.

{{Agahîdanka giştî
}}
'' bi awayekî fermî tê xeberdan; navçeyên "bêalî" jî hene ku tê de herdu şêwezarên norwêcî fermî ne]]
'''Nynorsk''' ankû '''Landsmål''' (bixwîne: ''landsmol''), yek ji wan herdû zaravayên [[norwêcî]] ên ku heta roja me tên axiftin a. Zaravayê din jî jê re [[bokmål]] (bixwîne ''bûkmol'') tê gotin. Nynorsk, di naqabîna ji sadî 10 û an jî 15 de tê axiftin. Weke "zimanê vegotinê (''talemål'')" jî tê binavkirin. Berî ku jê re dihat gotin nynorsk, jê re dihat gotin landsmål. Bi teybetî, di roja me de, nynorsk, di norwêcê de, weke zimanê ku di pirtûkê perwerde de tê jiyîn a. Wekî din jî, weke zaravayekî teybetî ê ku di sazîyê dewletê ên fermî de tê bikar hanîn a jî. Di nava welêt de nynorsk di têkildanîn de tê bikar hanîn. Ivar Aasen, weke yê ku di temenê vê zaravayê avêtîya jî tê nasîn.

yê]]
'''Bender''' di qeraxa deryayê de rawestgeha keştiyan e. [[Benderên siruştî]] (benderên xwezayî) an [[benderên vekirî]] û [[benderên çêkirî]] hene.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Bender| ]]
[[Kategorî:Jêrxane]]

{{Adar}}

'''Rebî'ulaxer''' an '''rebî'usanî''' yan jî '''rebî'esanî''' (bi [[erebî]]: ربيع الثاني, ''Rabi' ath-Thani'') meha çarem a [[salnameya koçî]] ye. Ji bo [[salnameya koçî]] li [[salnameya zayinî]] 10 an jî 11 rojan hindik dajo, rebî'ulaxer gorî salnameya zayinî her sal dîrokên cuda tê dîjîn. 
 

'''Turgut Uyar''' ( 4 Tebax 1927, Ankara -  22 Aغustos 1985, İstanbul), [[Helbestvan]]ekî [[Tirk]] e.

{{Bêçavkanî}}
'''Ece Ayhan Çağlar''' (10 îlon 1931, [[Datça]], [[Tirkiye]] - 12 tîrmeh 2002, Îzmîr, Tirkiye), [[helbestvan]]ekî [[tirk]] bû. Pêşengekî helbesta [[Nûyê Duwem]] e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{kanûna pêşîn}}

{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+                                      <big><big>Niue'''<br>'''                                      Niûe
|-
| align="center" width="120px" style="vertical-align:bottom;" | <br/>[[Ala Niûe]] || align="center" width="110px"|<br/><br/>[[Arma Niûe]]
|-
| align=center colspan=2| 
|-
| '''[[Zimanê fermî|Zimanên fermî]]''' || [[Niûeyî]]; [[Îngîlîzî]]
|-
| '''[[Paytext]]''' ||       [[Alofi]]
|-
| '''[[Pergala siyasî]]''' ||  [[Deokrasiya Parlementî]], bi [[Zelanda Nû]] re [[Monarşî]] 
|-
| '''[[Serokkomar]]''' ||   [[Elisabeth II]]
|-
| '''[[Serokê hikûmetê]]''' ||   [[Young Vivian]]
|-
| '''[[Serxwebûn]]'''  ||   [[Xweserîtî]] [[19'ê kewçêrê]] [[1978]] <br/>
|-
| '''[[Srûda netewî]]:  || ''Ko E Iki He Lagi''
|-
| '''[[Rûerd]]''' || 260  km²
|-
| '''[[Nifûs]]''' ||2.166  <small>2005</small> 
|-
| '''[[Berbilavî]]''' ||8,2 kes/km² 
|-
| '''[[Dirav]]''' ||[[Dolara Zelanda Nû]]
|-
| '''[[navçeya demjimêrî]]''' || [[UTC-11]]
|-
| '''[[Nîşana înternetê]]'''  || . nu
|-
| '''[[Koda telefonê]]'''     || +683
|-
|}
{{Wergerîne|en}}
'''Niûe''' (navê berê ''Savage Island'') giraveke mircaniyê di [[Okyanûsa Mezin]] deye. Niûe 2.400 km li bakur-rojhelata [[Nû Zelanda]] û li başûrê [[Samoa]] û rojavayê [[Giravên Cook]] e.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Barkhagen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Barkhagen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

| sedem      = 
 | encam      = Serkevtina polon û lîtvanan
 | rewş       = 
 | şervan1    = [[Keyaniya Polonyayê]] <br> [[Mîrîtiya Mezin a Lîtvanyayê]]
 | şervan2    = Şovalyeyên Tîtanî <br> [[Xaçperest]]ên mêvan
 | şervan3    = 
 | fermandar1 = [[Jogaila]] <br> [[Vytautas]]
 | fermandar2 = [[Ulrich von Jungingen]]
 | fermandar3 = 
 | hêz1       = 16.000-39.000 şervan
 | hêz2       = 11.000-27.000 şervan
 | hêz3       = 
 | winda1     = 4.000-5.000 mirî <br> 8.000 brîndar
 | winda2     = 200-400 şovalyeyên mirî <br> 8.000 mirî <br> 14.000 bende
 | winda3     = 
 | nîşe       = 
}}

'''.cm''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Kamerûn]] e. ([[ccTLD]])

{{Agahîdanka giştî
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Grieben
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Nordwestmecklenburg]]
}}
'''Grieben''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Nordwestmecklenburg]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
|wêne=John Raleigh Mott, 1910.jpg
|sernavê_wêne=Mott, 1910
|çînaser =
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kinderbeuern
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Kinderbeuern''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Wächtersbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Kinzig-Kreis]]
}}
'''Wächtersbach''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Kinzig-Kreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Mapframe|zoom=14|latitude=37.911|longitude=40.236|geotype1=geoshape|ids1=Q20474885|text=Xançepek}}

{{Agahîdanka giştî}}
'''Pirtûkxaneya Hadrianus''' pirtûkxaneyeke mezin li Atînaya kevnare bû. Navê wê ji damezrînerê wê, împeratorê Romayê Hadrianus hatiye girtin.

{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}
'''Komara Çeçenistanê''' ([[rûsî]]: ''Чеченская Республика'') [[komar]]eke [[federal]] a li [[Rûsya]]yê ye.

'''Derûnnas''' an jî '''psîkolog''', kesên ku bi rêbazên zanîstiyê li ser derûniya (ruhê, giyanê) giyandêran lêkolîn dike, probleman tesbît dike û li tedawîkirina wan digerin in.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Reil
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Reil''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Sengerî Xwarû
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Sengerî Xwarû
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Sengerî Xwarû''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Maneyên din|Roman}}

{{Agahîdank mirov
| nav                = 
| bilêvkirin         = 
| wêne               = PTM Manzoor Pashteen.jpg
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| navê_rastî         = 
| zimanê_navê_rastî  = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| navê_din           = 
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = [[Şahûr]], [[Başurê Wazîristan]] , [[Pakistan]]
| imadkirin          = 
| roja_windabûnê     = 
| cihê_windabûnê     = 
| rewşa_windabûnê    = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| sedema_mirinê      = 
| vedîtina_bedenê    = 
| cihê_goristanê     = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| koordînatên_cihê_aramiyê = 
| cisn               = 
| abîde              = 
| esil               = [[Peştûn]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = [[Zanîngeha Gomal]]
| destûrname         = 
| pîşe               = [[Çalakvanî|çalakvan]]
| salên_çalak        = 2016–niha
| serdem             = 
| karder             = 
| rêxistin           = 
| ajans              = 
| sedema_navdarbûnê  = Çalakvana mafê mirovan
| xebat              = 
| xebatên_navdar     = 
| stîl               = 
| sermiyana_net      = 
| bejn               = 
| televîzyon         = 
| sernav             = 
| meqam              = 
| dewr               = 
| berê               = 
| paşê               = 
| partî              = 
| tevger             = 
| dijber             = 
| endamên_desteyê    = 
| dîn                = 
| mezheb             = 
| gilîname           = 
| ceza               = 
| rewşa_cezayê       = 
| rewşa_hiqûqî       = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê_û_bav           = 
| dê                 = 
| bav                = 
| xizm               = 
| malbat             = 
| xelat              = 
| malper             = 
| şanenav            = 
| sernavê_şanenavê   = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| modul2             = 
| modul3             = 
| modul4             = 
| modul5             = 
| modul6             = 
| pênasê_pêşîn       = 
| pênasê_paşîn       = 
| embed              = 
| jêrenot            = 
| awayê_ser          = 
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| cihê aramiyê       = 
| çînaser            = 
}}

'''Gehînkeya kîmyayî''', qada ragihandina erkê kar bi navbeynkariya madeyên kîmyayî.

{{Agahîdank gund
| nav                = Darî Îmam
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Darî Îmam
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Darî Îmam''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref>.

'''Aurora''' bernameyeke ji aliyê [[ESA]]yê ve tê meşandin ji bo kifşkirina [[Pergala Rojê]], bi taybetî [[Behram]]ê û [[Heyv]]ê.

'''Sarinc''', sarincok, sarker, dolaba qeşayê alaveke elektronîk e, bi pergala bikaranîna gazên herikbar dixebite û bo parastina xurdemeniyan kêrbar e. Xurdemeniyan bi sarkirinê, qerimandinê diparêze. Lewra di sermayê, di nava qeşayê de, xurdemenî zû xirab nabin. Di malê û kargehê de gelek tê bikaranîn.

{{Agahîdank mirov
 | nav              = Nefî
 | navê_rastî       = Omer beg Şah Mihemed begê kurrê Zulqeder
 | wêne             = Nefi.jpg
 | sernavê_wêne      = Wêneyê Nefî
 | roja_jidayikbûnê = 1572
 | cihê_jidayikbûnê = [[Hesenqela]], [[Erzîrom]]
 | roja_mirinê      = 1635
 | cihê_mirinê      = [[Stembol]]
 | hevwelatî = [[Bakurê Kurdistanê]]
 | netewe         = [[Kurd]]
 | pîşe             = [[Şiêra Dîwanê]] û [[Wêje]]van
}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Kespar
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Gürçayır
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = 
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] (2012)
| navçe              = [[Xinûs]] (2012)
| nahiye             = [[Xinûs]] (navend)
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Kesparî]], xelkê Kesparê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = 
}}
'''Kespar''' ({{1928|كسپار كومی , "Kaspar qumi" (Koma Kesparê)}}, {{1946|Kasparkomu}}, {{bi-tr|Gürçayır}}), gundekî bi ser navenda [[Xinûs]]a parêzgeha [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîromê]] ve ye.

{{bnr|Opera}}
'''Opera''' (ji zimanê [[îtalî]]: ''opera in musica'', "berhema muzîkê") berhemeke şanogeriyê ya muzîkdar e. Berhema pêşîn a ji bo operayê ''Daphne'' di sala [[1592]]-an de li [[Firenze]]yê ([[Florens]]ê) hate pêşkêşkirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Muzîk]]
[[Kategorî:Drama]]
[[Kategorî:Opera]]
[[Kategorî:Şano]]

{{Agahîdanka giştî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}
'''Mongolya Hundir''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 内蒙古 , ''Nèi Měnggǔ'', bi fermî '''Herêma Xweser a Mongolya Hundir''', bi mongolî: Өвөр Монгол, ''Övör Mongol''), herêmeke [[Xweserîtî|xweser]] a [[Çîn]]ê ye. Rûerdê wê 1.183.000 km² ye, di 2004an de hejmara niştecîhên parêzgehê digihe 23.840.000 kesî. Navenda wê ya îdarî [[Hohhot]] e.

{{Agahîdanka giştî
|sernavê_wêne = New York Tribune di sala 1864an de
|wdneyîne=dewlet
}}
'''New York Tribune''' yan jî '''New York Daily Tribune''', rojnameyeke emrîkî bû ku di sala 1841ê de bi destê [[Horace Greeley]] bidest weşanê kiriye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Aresing
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jorîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Neuburg-Schrobenhausen]]
}}
'''Aresing''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Neuburg-Schrobenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Sernav bi îtalîk}}

|Zimanê  orjînal=[[Spanî]]|Ziman=|Bernameyên têkilîdar=
}}

'''Dewran Agirî''', şanoger û lîstikvanekî kurd e.

{{Binêre|Heyal}}
{{Taxobox
| name = Heyal an sûsk
| image = Brown Quail.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = [[Heyalê qehweyî]], ''Coturnix ypsilophora''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Galliformes]]
}}
'''Heyal'''{{çp}}, '''Hewîrde'''{{çp}} an jî '''sûsk'''{{çp}}, grûpekî çûkan ku di bin koma balindeyên dirûvê mirîşkan an ''[[Galliformes]]'' tê dabeşandin.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| roja_jidayikbûnê   = 1937
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeremezre]], [[Xelfêtî]], [[Tirkiye]]
}}

{{Agahîdank jînenîgarî2}} 
'''Haci Arap Yaman''' lîstikvanekî  [[bîlard]]ê ye.

{{Navbox
|bodyclass  = 
|name       = Bajarên Gambiyayê
|title      = [[Gambiya|Bajarên Gambiyayê]]

'''.gy''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Guyana]] ye. ([[ccTLD]])

{{Sernav bi îtalîk}}
<br/>al-Kitāb al-mukhtaṣar fī hisāb al-jabr wa’l-muqābala
 | wêne       = Image-Al-Kitāb al-muḫtaṣar fī ḥisāb al-ğabr wa-l-muqābala.jpg|thumb|<nowiki>Rûpeleke ji pirtûka Xwarezmî]]</nowiki>
 | binwêne    = 
 | nivîskar   = [[Xwarezmî]]
 | pêşgotin   = 
 | şêwe       = [[Stêrnasî]]
 | cîh        = 
 | sernivîser = 
 | ziman      = [[Erebî]]
 | dîrok      = Sala 820an
 | weşanxane  = 
 | rûpel      = 
 | wêneçêker  = 
 | ISBN       = 
}}
'''''Pirtûka puxteyê li ser hesaba cebîr û beramberiyê''''', anku '''''el-Kitab el-muxteser fî hisab el-cebr we'l-muqabele''''' ({{bi-ar|المختصر في حساب الجبر و المقابلة|al-Kitāb al-mukhtaṣar fī hisāb al-jabr wa’l-muqābala}}) an jî bi kurtî ''Hisab el-cebr we'l-muqabele'' pirtûka [[matematîk]]ê ko ji hêla [[Xwarezmî]] di salên dora 820an de hatibû nivisîn. 

{{bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Heinersbrück
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Spree-Neiße]]
}}
'''Heinersbrück''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Spree-Neiße]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

Demhat Dêrikî rojnamenivîsekî kurd e ku di sala 1973'an de li gundekî rojavayê Kurdistanê bi navê Girbalat ku ser bajarokê Dêrika Hemko ye ji dayik bûye.
Demhat heta dibistana amadahî xwendiye. Berî nuka bi navê Demhat Hezexî di rojname Azadiya Welat, Kovara Peyv, Nûbûn, Zaxo û Hêzil de gotarên siyasi, nivisên wêjeyî (çîrok û helbest) nivisiye. Niviskar li herêma Başûrê Kurdistanê li bajarê Duhok û Zaxo maye piştî ku jiber rejîma Baas li sala 2004ê jiber egera serhildana Qamişlo direve. Her wisa li Duhokê endamê Sendîkaya Rojnamevanên Kurdistanê ye, endamê Yekîtiya Nivîskarê Kurd Tayê Duhok e. Di nava desteka nivîserên Kovara Zaxo de cî girtiye û di dengê Radyoya Zaxo û televîzyona Zagrosê de kar kiriye û nuke li welatê Almaniya dimîne. Berhemên wî yên çapkirî weku pirtûk ev in, şev jî diaxive ku helbestin ji aliyê Yekîtiya Nivîskarên Kurd Tayê Duhok ve hatiye çap kirin, Hest diaxivin ji aliyê Wezereta Rewşenbîrî û Lawan ve hatiye çap kiri, Esmera Bakur ji aliyê çapxana Ronahî ve li Amedê hatiye çap kirin, her weha Keçika Agirî ku hemû çîrok in ji aliyê çapxana Aram ve li Bakurê Kurdistanê bi nave Demhat Hezexî hatiye çap kirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Nivîskar-şitil}}
[[Kategorî:Nivîskar]]

{{bêçavkanî}}

'''Waşşûkanî''' paytexta<ref>http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781444338386.wbeah24220/abstract?deniedAccessCustomisedMessage=&userIsAuthenticated=false (Li gorî "The encyclopedia of ancient history, Wassukanî peytexta Mîtanî ne)</ref><ref>http://www.historytoday.com/historical-dictionary/w/washukanni{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=tebax 2021 }} (Li gorî kovara 3history today")</ref><ref>http://www.ancient.eu.com/Mitanni/ (ji Joshua J. Mark published on 28 Avrêl 2011, ji kovara "Ancient encyclopedia history")</ref><ref>http://books.google.fr/books?id=1-8ys6146S8C&pg=PA435&lpg=PA435&dq=washukanni&source=bl&ots=ND1VD4KaOh&sig=FlYxZB56SZF_Pi2wDI_jA_dxaVk&hl=fr&sa=X&ei=9rkZUrCyBOei0QX5hoCgBw&ved=0CDwQ6AEwAjgU#v=onepage&q=washukanni&f=false (Desi Words Speak of the Past Par By Dr. Liny Srinivasan, rûpela 435emin, Wassûkanî peytexta Mîtanî ye)</ref><ref>http://www.heritageinstitute.com/zoroastrianism/ranghaya/mitanni.htm (li gorî "Heritage institute, paytexta kralgeha Mîtanî, Wassûkanî ye)</ref> dewleta [[Mîtanî]] bû û gelek mezin bû.

{{Bêçavkanî}}
Ew lîsteya rêxistinên siyasî yên kurdî yên Kurdistanê û derveyî welêt.

{{sibat}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Hagenow''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]]ê li herêma [[Mecklenburg-Vorpommern]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Miguel Servet''' (z. 1509 - m. 1553), [[bijîşk]], [[matematîknas]], [[stêrnas]] û [[erdnîgarî]]nasekî [[aragonî]] yê bi nav û deng  bû. 

'''Mijarên Mîqro''' navê [[pirtûk]]eke [[Nivîskar]] [[Çiya Mazî]] ye.

'''Meltwater pulse 1B''' ( '''MWP1b''' ) navê ku ji hêla erdnasên Quaternary, paleoclimatologist, û okyanûsnasan ve ji bo heyamek bilindbûna asta deryayê ya bi lez an jî bilezkirî ye ku hin [[Holosen|hîpotez]] dikin ku di navbera 11,500 û 11,200 sal berê de destpêka [[Holosen|Holocene]] ê û piştî dawiya Dryasên Ciwan  de qewimiye. <ref name="Cronin2012">Cronin, T.M. (2012) ''Rapid sea-level rise.'' Quaternary Science Reviews. 56:11-30.</ref> Nebza avê ya helandinê 1B wekî '''bûyera bilindbûna karesatê ya 2yan'''( '''CRE2''' ) li Deryaya Karîbê jî  tê zanîn. <ref name="BlanchonOthers1995">Blanchon, P., and J. Shaw (1995) ''Reef drowning during the last deglaciation: Evidence for catastrophic sea-level rise and ice-sheet collapse.'' Geology. 23(1):4-8.</ref>

(bi îngilîzî: ''Ben Nevis'')]]
'''Ben Nevis''' ({{Bi-gd|Beinn Nibheis}}) qotê çiyayî yê herî mezin ê [[çiyayên Grampianê]] yê [[Skotland]]ê û [[Brîtaniya Mezin]] e. Bilindbûna Ben Nevis 1.344<ref>Wikipedia bi îngilîzî (20.02.2010)</ref> m ye.

'''Herka Kendavê''' (Îng. Gulf Stream) herkakê germê ava [[Okyanûsa Atlantîk]] e. Ew berve Ewropa diherike û navbera [[Grînlenda]] û parzemîna [[ewropa|Ewropayê]] re derbaz dibe û li [[Îrlanda|Îrlenda]]yê wê de wek [[Herka Atlantîka Bakur]] tê nav kirin.

'''Qiyamet''' an jî '''roja piştdawiyê''' ({{bi-ar|يوم القيامة‎|yom al-qiyamah}}) wekî bêje tê wateya "nûvejîn" û bi ola [[îslam]]ê ve derbasî zimanê kurdî bûye.

{{bnr|Krîm}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank bajar
 | nav              = Frankfurt
 | navê_fermî       = Frankfurt am Main
 | mertal           = Wappen Frankfurt am Main.svg
 | al               = Flag of the Free City of Frankfurt.svg
 | nexşeya_cihan    = Almanya
 | nc_firehî        = 250
 | koordînat        = {{Koord|50|06|37|N|8|40|56|E|display=inline, title}}
 | damezrandin      = Sedsala 1'an
 | welat            = {{Ala|Almanya}}
 | herêm            = Hessem
 | şaredar          = Mike Josef
 | gelhe            = 671.927
 | gelhe_sal        = [[2009]]
 | berbelavî        = 2706
 | rûerd            = 248.31
 | bilindayî        = 112
 | dem              = [[UTC+1]], [[UTC+2]]
 | koda_postayê     = 60308–60599 <br />65929–65936
 | koda_telefonê    =
 | nexşeSer         = 
 | nexşeSer_firehî  = 
 | nexşeSer_sernav  = 
 | wêneSer          = 
 | wêneSer_sernav   = 
 | malper        = {{URL|www.franKfurt.de}}
}}
'''Frankfurt''' bajarekî [[Almanya]] ye û mezintirîn bajarê eyaleta [[Hessen]]ê ye. Frankfurt weke navenda bazirganiyê û bankayên Almanya tê naskirin. Navenda [[Bankaya Navendî ya Ewropayê]] jî li Frankfurtê ye. Bi 659.000 rûniştvanên xwe ev bajar li paş [[Berlin]]ê, [[Hamburg]]ê, [[München]]ê û [[Köln]]ê pêncemîn mezintirîn bajarê Almanya ye.

{{Agahîdanka giştî}}

'''Tobias Michael Carel Asser''' (jdb. {{Jidayikbûn|28|nîsan|1838}} li [[Amsterdam]]; m. {{mirin|29|tîrmeh|1913}} li [[Den Haag]]) dadnas û polîtîkerekî Hollandî bû. Sala [[1911]]î [[Xelata Nobel a aşitiyê]] wergirtiye.

'''Sîrmastok''' ji sosên ku ji [[sîr]] û [[mast]]ê tên çêkirin re tê gotin. Helbet mirov dikare wekî xwarinên çorsane jî binav bike, ji ber ku sos wekî xwarinek jî dikare were ser destexaneyê.

ek kevirkana xwe bi kar tîne li dora 1900-1920]]
'''Kevirkan, kevkan, kevirkanî, kevkanî''' navê [[çek]] û pêlîstokek e. Gelek binavkirinên wê yên din jî hene. Ji bo zarokên mezin û kesên temenmezin e. Herwiha alaveke şer ê kevn e jî.

{{Bêçavkanî}}

'''Newroza Amedê''' yan jî '''Pîrozbahiya Newroza Amedê''' bernameyeke pîrozkirina [[Newroz]]ê ya herî mezinê li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û bernameya pîrozbahiya Newrozê ya herî mezinê li cîhanê ye ku di bernameya Newroza sala 2013an de nêzîkî 2 milyon welatî beşdarê şahiya Newrozê bûne.<ref>{{Jêder-nûçe |paşnav= |pêşnav= |tarîx=2013-03-21 |sernav=2 milyona yakın kişi Newroz alanında! |url=https://www.evrensel.net/haber/52141/2-milyona-yakin-kisi-newroz-alaninda |xebat=Evrensel |ziman=tr |jêgirtin=2 milyona yakın kişi Newroz alanında! |tercimeya-jêgirtinê=Nêzîkî 2 milyon kes li Amedê beşdarî pîrozbahiya Newrozê bûn }}</ref> Bername her sal di 21ê adarê de li [[Amed]]ê li [[Parka Newrozê ya Amedê]] tê pîrozkirin ku her sal di navbera 900.000 û 1.200.000 kes beşdarê şahiya Newrozê dibin. Di bernameya Newroza sala 2024an de hezar kes ji bo xebat û organîzekirinên roja Newrozê de wezîfe werbigirin ji aliyê komîteya amadekariyê ve hatine erkdar kirin.<ref name=":0">{{Jêder-malper |url=https://www.instagram.com/reel/C4xOvUlNsiw/?igsh=Z3owcTBhb2lkamt3 |sernav=Newroz Amedê (Vîdeo Nûçe) |malper=www.instagram.com |roja-gihiştinê=2024-03-21 }}</ref> Ji bo ku bernameya Newrozê bişopînin 223 rojnamevanên biyanî û xwemalî beşdarê bernameya Newroza Amedê ya sala 2024an bûne.<ref name=":0" /> Tê texmînkirin ku ji bo pîrozbahiya Newroza sala 2024an de ji 900.000 kesê zêdetir welatî beşdarê Newrozê bûne. Her sal ji gelek welatan hunermend, siyasetmedar û çavdêriyên mafên mirovan ji bo bernameya Newroza Amedê têne bajêr û beşdarê bernameya Newrozê dibin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Saldenburg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Freyung-Grafenau]]
}}
'''Saldenburg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Freyung-Grafenau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdanka giştî}}
'''Asya''' ({{bi-la|Asia}}) parzemîneke ye ku hem ji hêla erd û hem jî ji hêla nifusê ve parzemîna herî mezin a cîhanê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/asia |sernav=Asia: Physical Geography |malper=education.nationalgeographic.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref> Parzemîn xwedî rubarek e ku 44 milyon kîlometre çarçik ruber werdigire. Asya bi qasî %30 ji tevahiya bejahiya erdê û %8 ji tevahiya rûyê cîhanê rûber werdigire. Jiber ku parzemîn malavaniya mirovên pêşîn kiriye bûye cihê gelek şaristaniyên pêşîn ê mirovahiyê. Bi 4.7 milyar nifusê bi qasî ji %60 ji nifusa cîhanê pêk tîne ku nifusa Asyayê ji tevahiya nifusa hemî parzemînên cîhanê zêdetir e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://worldpopulationreview.com/continents/asia-population |sernav=Asia Population 2023 |malper=worldpopulationreview.com |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.populationof.net/asia/ |sernav=Population of Asia. 2023 demographics: density, ratios, growth rate, clock, rate of men to women. |malper=www.populationof.net |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Akrûs
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Wan]]
| şaristan           = 
| bexş               = 
| navçe              = [[Şax, Wan]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Akrûsî
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 65xxx
| koda_telefonê      = 432
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}

[[Şane (biyolojî)|Şane]] û [[Endam (biyolojî)|endamên]] laşê mêyan û nêran bi gelemperî dişibin hevdu lê ji bo çêkirina [[Xane|xaneyên]] hêkê, perisîna embriyo û xwedikirina korpeleyê, koendama zaûzê ya mêyan ji ya nêran cuda ye. Herwisa hin hormonên zaûzê jî taybet in bo mêyan. Çalakiya endamên zaûzê yê mêyan ji aliyên hormonên [[hîpotalamus]],[[hîpofîz]] û yên [[Hêkdank|hêkdankan]] ve tê rêkxistin.<ref name="VILLEE" /> Koendama zaûzê ya mêyan li gel berhemkirina hêkan, hin erkên din jî bi cih tîne,

{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="1" align="right"
|[[Direfş]] || Db
|-
|[[Grup]] || 5B (Lajwerda derbasbûnê) 
|-
|[[Hejmara atomê]] ||  105 
|-
|[[Giraniya atomê]] ||  262
|-	
|Rewşa di germiya odê de ||  Nayê zanîn
|-
|[[Xala helînê]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Xala kelînê]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Tîrbûn]] || Nayê zanîn
|-
|[[Vedîtina wê]] ||  1970 - Объединённый институт<br /> ядерных исследований, ОИЯИ<br /> (Obedijonnyj Institut Jadenyx<br /> Issledovanij, Dubna, Rusya)
|-
|[[Eşkêla atomê]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Elektronegatîfî]] ||  Nayê zanîn
|-
|[[Rêzbûna elektronan]] ||   1s22s2p63s2p6d104s2p6d10f145s2p6d10f146s2p6d37s2
|-
|[[Derenceya (hejmara) bilindbûnê]] ||   Nayê zanîn
|-
|[[Radyoîzotop]]ên wê ||  (tune)
|}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Dubniyûm''' ({{bi-la|Dubnium}}; {{bi-ru|Дубний|dúbnij}}, ji {{Girêdan|Dubna|ru|Дубна́|en|Dubna}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.

{{Muhemmed}}
'''Siyer''', lîteratûra [[îslam]]ê û jiyana [[Muhemmed]] pêxember, [[sehabe]], û pêşengan tê de ye<ref>http://www.sonpeygamber.info/siyer-yaziciligi-uzerine</ref>.

'''Ravekirina derûniyê''' yan îzahkirina [[Derûnnasî]], di psîkoanalîtîkê de armanca sereke ye û cihekê girîng digire. [[Psîkoanalîst]] lê dixebite ku, kesayetî, taybetî û binhişara nexweşê xwe rave bike, bigîhîje encamên berbiçav daku gorî wê li çareyan bigere.

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{ev gotar|li ser parzemîna Aûstralya ye. Ji bo wateyên dinên "Aûstralya", li [[Aûstralya (cudakirin)]] binihêre.}}
{{Wergerîne|en}}
[[Parzemîn]]a '''Awistralya''' ({{Bi-la|Australia}}) di welata Awistralya û girava [[Tazmanya]] û [[Gîneya Nû]] de pêk tê. Li bakur digehe [[Hevêrka Ekvatorê]], li başûr digehe başûra [[Tazmanya]] 43° hevrasta başûr, li rojhelat di qincoka 153'ê rojhelat de heta qincoka 113'ê rojhaletê ye. Bi 8.500.000 km² aqarê  Awistralya nêzik qasa [[Ewropa]] mezin e.  

{{Agahîdank jînenîgarî2
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 
| roja_jidayikbûnê   = sala 1912an
| cihê_jidayikbûnê   = [[Cizîra Botan]] (Bakurê Kurdistanê)
| roja_mirinê        = {{Mirin|17|12|1986|1|1|1912|temen=erê}}
| cihê_mirinê        = [[Dihok]], [[Badînan]] (Başûrê Kurdistanê)
| netewe             = Kurd
| perwerde           = 
| pîşe               = Dengbêj
| salên_çalak        = 
}}
'''Mihemed Arif Cizîrî''', hunermendê bi nav û deng û dengxoş di sala [[1912]]ê zayînî li [[Cizîra Botan]], cihê mêr maqûlên [[kurd]] hate dinê û çavê xwe vekir. Hatina [[Mihemmed Arif Cizîrî|Mihemmed Arif]] bo ser dinê hevçax bo tevî [[Împaratoriya Osmanî]] û şerê êke cîhanî û qir kirin û kuştina bi kome [[Ermeni]]yan bi destê dewleta Usmaî ku bêhna xwînê tevlî şîrê dayka Mihemmed Arif de bû.

'''Zîncîrçiya''' an '''rêzeçiya''' bi hejmareke mezin ji [[çiya]]yan ku li navçeyekî berfireh û berîn de ne tê gotin, mîna çiyayên [[Toros]], [[Zagros]] û [[Çiyayên Pontî|Alpên Pontî]].

{{Agahîdank hunermend
| paşbingeh          = solo    <!-- Ji bo stranbêjan: solo; koman: kom; enstrumantalîstan: enst  -->
| nav                = 
| pênasê_pêşîn       = 
| navê_rastî         = 
| zimanê_navê_rastî  = 
| pênasê_paşîn       = 
| wêne               = 
| bergeh             = <!-- Ji bo ku wêne wek landscape mode xuya bike -->
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| bernav             = 
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = 
| jêder              = <!-- Herî pêşî ev kom yan hunermend ji kû derketiye? Heke ji |cihê_jidayikbûnê cuda be -->
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| netewe             = 
| pîşe               = 
| amûr               = 
| salên_çalak        = 
| şirketa_muzîkê     = <!-- herwiha wek etîket tê nasîn, kîjan şirket albûmê difiroşe? -->
| çalakiyên_têkildar = 
| malper             = 
| endamên_niha       = 
| endamên_berê       = 
| modul              = 
| modul2             = 
| modul3             = 
| cureyê_muzîkê      = 
}}

{{nerind kurdî}}
'''Mia Khalifa''' (bi [[Zimanê erebî|erebî]] <bdi class="arabic spanAr" dir="rtl" lang="ar" style="unicode-bidi:isolate;font-size:120%;"> ميا خليفة</bdi>)  ( jdb. [[10ê sibatê|10.]] [[10ê sibatê|Sibat]] [[1993]] li [[Bêrût|Beyrûtê]], <ref>http://www.newsweek.com/meet-mia-khalifa-lebanese-porn-star-who-sparked-national-controversy-297023</ref> [[Libnan]] wekî Mia Mohammed)<ref>[http://www.sawtbeirut.se/articles/12579 اسمها ليس ميا خليفة.. هي من قضاء زغرتا وهذا هو اسمها الحقيقي !] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150827014327/http://www.sawtbeirut.se/articles/12579 |date=2015-08-27 }}, ''sawtbeirut.se'', 26. Januar 2015, abgerufen am 26. Januar 2015</ref> <ref>Fay Strang: [http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/who-mia-khalifa-everything-you-4921882 Who is Mia Khalifa? Everything you need to know about Lebanese beauty who's PornHub's number one porn star], ''mirror.co.uk'', 5. Januar 2015, abgerufen am 9. Januar 2015</ref> [[Pornostêrk|aktorekî porno]] [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|Amerîkî]]<nowiki/>ye, ya bi Eslê xwe Libnanî. Ji xeynî Mia Khalifa, wê ji bo hin fîlmên xweyên pornoyê bernavkê '''Mia Callista''' jî bikar di anî .

'''Şîleyî''', navê mirovên ku li [[Şîle]]yê dimînin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Gel]]
[[Kategorî:Şîle]]

{{Gotara bêçavkanî}}
'''Cejna Êzîd'''<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.ezidipress.com/blog/eziden-feiern-weltweit-das-cejna-ezid-fest/ |sernav=Êzîden feiern weltweit das Cejna Êzîd-Fest |tarîx=2017-12-15 |malper=Ezidipress.com |ziman=de |rewşa-urlyê=mirî |tarîxa-gihiştinê=2022-03-22 |tarîxa-arşîvê=2023-06-04 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20230604195017/https://www.ezidipress.com/blog/eziden-feiern-weltweit-das-cejna-ezid-fest/ }}</ref> an jî '''Eyda Êzîd'''<ref>[[Xanna Omerxalî]] (2007). Êzdiyatî. Avesta, Amed - Stembol.</ref> an '''Eyda Êzîdê Sor'''{{Çavkanî hewce ye}}, yek ji cejnên herî mezin ên [[Êzdî|êzdiyan]]{{Çavkanî hewce ye}} e. Ev cejin dikeve roja [[înî|îniyê]] û meha [[kanûna pêşîn]] tê derbazkirin.<ref>[[Xanna Omerxalî]] (2007). Êzdiyatî. Avesta, Amed - Stembol.</ref>

'''Genim geriya''', yek ji cureyên [[leyîstikên zarokên Kurd]] e. Leyîstikeka zivistanê ye. 

[[File:Chuhuo.jpg|thumb|Gaza siruştî ku ji erdê derdikeve li [[Taywan]]ê.]]
'''Gaza siruştî'''<ref>https://www.rudaw.net/kurmanci/business/14012023</ref>, '''gaza xwezayî'''<ref>https://www.dengeamerika.com/a/swed_danimarka_nord-stream/6765229.html</ref>, mîna [[neft]]ê ji erdê derdikeve. Bi esasî [[organîk]] e. 
Gaza xwezayî (70%-90%) (CH4) ji gaza [[mêtan]] tê. Çakajî hindîrda [[êtan]] (C2H6), [[propan]](C3H8), [[bûtan]] (C4H10) jî heye. Di hindirê de peşkek ji (CO2), [[azot]] (N2), [[helyum]](He) û [[hîdrojensulfur]] (H2S) heye.

'''Hozan Mistefa''' di sala [[1966]] de li bajarê [[Sêrt]]ê di navçeya [[Dih]]ê (Erûh) de hate Dinê. Zarokatiya xwe li ser axa bav û kalê xwe de derbas kir. Li ciwaniya xwe de dest bi muzîkê kir. Di sala [[1981]] de di kawirhana Cukurova’yê de (awaz) ku di nava muzîkvanên amator de, hate li darxistin, xelata yekemîn wergirt. Mîna gelek mirovên Kurd, zor û astengiyan ew jî bu penaberek û êdî li metrepolan jiyana xwe berdewam kir. Di sala [[1991]]'an û vir de xebatên xwe di NÇM ([[Navenda Çanda Mezopotamya]]) yê de bi rengekî profesyonel dimeşîne. Di despêka xebata NÇM’ê de du salan bi navê «[[Koma Dilbirîn]]» pişt re qasî sê salan bi “[[Koma Gulên Xerzan]]”’re xebatên xwe meşand. Hozan Mistefa  1997 vir de xebatên  xwe  ê hunerî bi rengekî hozantî dimeşîne, ji despêka NÇM’ê vir de di welat û derveya welat de gelek qonser darxist û naha jî  êş û daxwazên gelê xwe , xistiye dilê xwe  û bi tîna agir û roja gelê xwe bi hunera xwe diafirîne.

{{Agahîdank gund
| nav                = Qadir Axa
| navê_din           = Qadir Aẍa
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Qadiraxayî]], xelkê Qadir Axa
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Qadir Axa''', '''Qadir Aẍa''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{Gotara salê b.z.|3}}

'''Eşref Anyik''' ([[1960]]-[[1982]]) yek ji çar endamên [[PKK]]'ê bû ku di [[Şeva Çaran|Çalakiya Çaran]] şehîd ketine.

'''Heftok''', [[leyistin]]ek bi pênc [[kevir]] ên biçûk ji aliyê keçikan ve rûniştî dihê leyistin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Lîstik]]

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank bajar
 | nav           = Wuhan
 | navê_fermî    = 武汉
 | nexşeya_cihan = Çîn
 | nc_relief     = na
 | nc_firehî     =
 | koordînat     = {{Koord|30|35|14|N|114|17|17|E|display=inline, title}}
 | mertal        = 
 | welat         = {{ala|Çîn}}
 | herêm         = 
 | parêzgeh      = [[Hubei]]
 | parêzgar      = 
 | şaredar       =  
 | rûerd         = 
 | gelhe         =  19 milyon kes (2010)
 | berbelavî     = 
 | dem           = UTC+8 
 | bilindayî     =  
 | koda_postayê  = '''4300'''00–'''4304'''00
 | koda_telefonê = (+86) 27
 | wêneSer       =
 | wêneSer_sernav= Galeriya Wuhanê
 | wêne2         = 
 | wêne2_sernav  = 
 | malper        = 
}}
'''Wuhan''' (bi çîniya hêsankirî: 武汉; çîniya kevneşop: 武漢; pinyin: Wǔhàn) serbajarê herêma [[Hubei]] ya [[Komara Gel a Çînê]] ye. Ev bajar dikeve ser perê çemên [[Yangtze]] û [[Hanshui]] û li ser deşta [[Jianghan]] xwe belav dike. Di sala 1927'an de ji yekbûna sê bajarên mezin ên bi navê [[Wuchang]], [[Hankou]] û [[Hanyang]] pêk hat. Li Wuhana îro zêdeyî neh milyon kes akincî ne û di warê aborî, çandî û siyasî de navendeke girîng e. 

{{Agahîdank mirov
 | nav              = Elî Şerîetî
 | navê_rastî       = علی شريعتی
 | wêne = Dr Ali Shariati.jpg
 | sernavê_wêne      = Elî Şerîetî
 | roja_jidayikbûnê = 1933
 | cihê_jidayikbûnê = {{Ala|Îran}}
 | roja_mirinê      = 1977
 | cihê_mirinê      = {{Ala|Îngilistan}}
 | dîn      = [[Îslam]]
 | netewe         = [[Faris]]
 | bandorbar = [[Muhemmed Îqbal]], [[Muhemmed el-Cewad]] û [[Seyîd Qutib]]
 | perwerde = Zanistega Parîsê
 | pîşe             = [[Fîlozof]], [[nivîskar]] û [[sosyolog]]
}}
'''Elî Şerîetî''' ({{bi-fa|علی شريعتی‎|Ali Shariati}}; jdb. [[1933]], li nêzî [[Meşhed]] ([[Iran]]) - [[m.]] [[19ê hezîranê]] [[1977]]an li [[Brîtanya]]), rewşenbîr, [[fîlozof]] û [[civaknas]]ekî misilmanê [[faris]]ê bû.

{{bêçavkanî}}
'''Kurte vedor''' ({{bi-en|short circuit}}), vedora cêyranê ya ku xwe temam nekiriye ye. Yanê vedora ku herka cêyranê bêyî ku li ser endamê vedorê derbas bibe, herk biherike axê. yanê bi kurtasî gihaştina qabloyê [[faz]] û [[nêtar]] hev û din e. an jî qabloya erênî û neyînî.

'''Han''', ango '''çemê Han''' an jî '''robarê Han''' (bi [[korêyî]] ''한강'', ''Han Gang''; bi [[înglîzî]] ''Han River'') [[rûbar|robarekê]] welatê [[Korêya Başûr]] e ko bi nav [[Sêûl]]a paytextê welatî da derbaz dibit. Ev robar ji hevgirtina du tayên bakur û başûr her bi vî navî pêk dihêt. Tayê başûr ji [[Çiyayê Dêdûk]] û tayê bakur jî ji [[Çiyayê Gumgang]] dizêt. Herdu ta hev digirin û bi nav bajarê Sêûlê da derbaz dibit û dirijit nav [[Deryaya Zer]]. Dirêjiya robarê Han 514 [[km]] in.

'''Léo Morgan''' sirûda neteweyî a [[Maroko]]yê bi muzîk kiriye. Piştî ku [[Ali Squalli Houssaini]] peyvên sirûdê çêkir, piştre deng û muzîk dayîna sirûdê Léo Morgan çêkir. [http://www.everything-moroccan.com/moroccan-flag.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111012160108/http://www.everything-moroccan.com/moroccan-flag.html |date=2011-10-12 }}
* Sirûda Marokoyê; [[Hymne Chérifien]]
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Bestekar]]

'''Zîlqe'de''' yan jî '''zûlqe'de''' (bi [[erebî]]: ذو القعدة, ''Dhu l-Qa'adah'') meha yanzdehem a [[salnameya koçî]] ye. 

'''Pevçûna PKK û Îsraêlê''', pevçunê siyasî ye di navbera dewleta [[Îsraêl]] û [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] (PKK) de, û di heman demê de pevçûneke leşkerî ya berê ye di dema ku Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) de li Geliyê Beqaa, Libnan, bû. Piştî ku PKK ji Geliyê Beqayê derket jî, di çarçoveya doktrîna siyasî ya [[Abdullah Öcalan]] de helwesta xwe ya Dij-Siyonîst û dijberiya Îsraêlê domand.<ref name="auto2">{{Jêder-malper |url=https://internationalistcommune.com/jerusalem-the-capital-of-humanity/ |sernav=Jerusalem, the capital of humanity - INTERNATIONALIST COMMUNE |paşnav=InternationalistCommune |tarîx=2017-12-17 |ziman=en-US |roja-gihiştinê=2023-12-16 }}</ref>

{{sernavê îtalîk}}
 , {{ala|DYA}}
| Zimanê  orjînal    = 
| Ziman              = 
| Hejmara sezonan    = 1
| Hejmara beşan      = 42
| Lîsteya beşan      = 
| Rêveberên hilberîneriyê = [[Andy Heyward]]<br />Robby London<br />Michael Maliani<br />[[Janice Sonski]]<br />[[Ivan Reitman]]<br />[[Joe Medjuck]]<br />[[Daniel Goldberg (producer)|Daniel Goldberg]]
| Hilberîner         = [[Seth Kearsley]]
| Edîtor             = Mike DePatie
Gail McIntyre
| Cih                = 
| Sînematograf       = 
| Kamera             = 
| Mawe               = 22 hûrdem
| Şirket             = [[DIC Entertainment|DiC Entertainment, L.P.]]<br />[[Ivan Reitman|Northern Lights Entertainment]]<br /> [[Mook Animation]]
| Belavker           = [[Claster Television]]<br />[[Buena Vista International, Inc]]. (navneteweyî)<br/>[[DHX Media]]
| Kanal              = 
| Formata wenê       = [[NTSC]] / [[480i]]
| Formata deng       = Stereo
| Weşana ewilî       = 
| Weşana dawiyê      = 
| Rewşe              = Xelas bûye
| Ya pêşî            = 
| Ya piştî           = 
| Bernameyên têkilîdar = 
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Taxobox
| name = Mirov
| image = Akha cropped hires.JPG 
| image_caption = Mirov ([[mêr]] û [[jin]])
| status = LC
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| ordo = [[Primates]]
| familia = [[Hominidae]]
| genus = ''[[Homo (genus)|Homo]]''
| species = '''''H. sapiens'''''
| trinomial = ''Homo sapiens''
| trinomial_authority = [[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758
| range_map = Homo Sapien range.png
| range_map_caption = Belavbûna mirov ''Homo sapiens'' (bi rengê kesk)
|synonyms =
}}
'''Mirov''', '''merî''', '''merif''' yan jî '''meriv''' (bi [[latînî]]: ''Homo sapiens'') cureyê bi tenê yê giyanewerên ji cinsê ''Homo'' ye ku di destpêkê de ji Afrîkayê hatine û li hemû cîhanê belav bûne. Li gorî zanyaran, anatomiya mirovê îroyîn berî 300.000 salan<ref> {{Jêder-kovar |authors=David Richter |nivîskaran-nîşan-bide=etal |sernav=The age of the hominin fossils from Jebel Irhoud, Morocco, and the origins of the Middle Stone Age |kovar=Nature |tarîx=8 hezîran 2017 |cild=546 |hejmar=7657 |rr=293–296 |doi=10.1038/nature22335 |pmid=28593967 |bibcode=2017Natur.546..293R }}</ref> çêbûye û 50.000 salên ku reftara nûjen a mirov diyar bûye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Oberelsbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhön-Grabfeld]]
}}
'''Oberelsbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhön-Grabfeld]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
}}

'''Dermansazî''' zanist û teknîkeke amadekirin û belavkirina [[tiryak]] û [[derman]]an e. Karekî tenduristiyê ye ku zanistên tenduristiyê bi zanistên kîmyewî ve girê dide û bikaranîna biemniyet û tesîrdar ya dermanan armanc dike.

'''Mucîze''', '''behît''' an jî '''derhoze''', di gelek dînan de ew tişt e ku bi awayekî [[aqilder]] tê nîşandan û bi zanistiyê ve nayê fehmkirin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Dossenheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Dossenheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{| width="40%" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Şeklê wê
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | 
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Bi tevayî
|-
| Nav || 1,1-Dîmetîlhîdrasîn
|-
| Navên din || UDMH
|-
| [[Direfş]] || C<sub>2</sub>N<sub>2</sub>H<sub>8</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Sincî
|-
| [[Mol]] || 60,10 <math> \frac {g}{mol}</math>
|-
| [[Tîrbûn]] || 0,7914 <math> \frac{g}{cm^3}</math>
|-
| Rewşa di germiya odê de || ron
|-
| [[Xala helyanê]] || -58 [[Grad Selzîyus|°C]]
|-
| [[Xala kelînê]] || 63,9 °C
|- style="background-color:#FFDEAD;"
! colspan="2" | [[Nîşanên xeterê]]
|-
| colspan="2" align="center" |   
|}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdanka giştî
| wêne               = Shah Abbas and Wine Boy.jpg
| sernavê_wêne       = Minyatureke farisî ya sefewî ya ji sala 1627an, ku Ebasê Yekem ê Îranê bi rûpelekê nîşan dide. Louvre, Parîs.
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Elazar Menachem Men Shach''' (1 [[kanûna paşîn]] [[1899]] - 2 [[çiriya paşîn]] [[2001]]) rabiyekî navdar ê ultraortodoks bû ku ji destpêka salên 1970an heta mirina xwe serokatiya ortodoksên [[lîtvak]] ên [[nehasîdî]] kir. Wî wekî serokê encûmena [[Moetzes Gedolei HaTorah]] û wekî yek ji sê hevdekanên [[Yeşîvaya Ponevezhê]] li [[Bnei Brak]], li gel [[Shmuel Rozovsky]] û [[Dovid Povarsky]] kar kir. Ji ber cudahî wî yên bi serokatiya [[hasîdî]] ya partiya siyasî [[Agudat Yisrael]] re, bi [[Ovadia Yosef]] re hevalbendî kir û pê re [[partiya Shas]] di sala 1984an de damezrand.

'''Cat Stevens''' an jî '''Yûsif Îslam''' (z. 21 tîrmeh 1948, [[London]]) nivîskar{{Çavk}}, stranbêj û îlahîbêjekî [[îngilîz]] e.
Di sala 1977an de dînê xwe guherand bû [[misilman]] û navê kir Yûsif Îslam.

'''Hozan Sefkan''' ango '''Şehîd Sefkan''' (bi navê xwe yê fermî ''Celal Ercan'', z. [[1960]], [[Dersim]] - m. 16'ê [[nîsan]]ê [[1985]]'an, [[çiyayên Qendîl]]), [[hunermend]] û [[şehîd]]eke tevgera azadiya [[Kurd|gelê kurd]] e.

'''Berguhk''', amureke ji bo deng guhdarîkirinê tê bikaranîn.

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Kêm}}

Riwekên çolê hemû riwekên ku li çolê ji xwe berê, bê alîkariyan mîrovan, diçê ne. Riwek jî wek ajalên siftê li çolê ji xwe berê şîn dibûne lê paşê mîrovan çandin û lênêrîna wan hukiriye. Li çolê cureyên riwekan yên ku ji aliyê mîrovan tên bi kar anîn dîsa jî pirin.

{{nîsan}}

{{Agahîdank galaksî}}
'''NGC 11''' [[galaksî|galaksiyeke]] [[komstêr]]a [[Andromeda (komstêr)|Andromedayê]] ye. Galaksî di {{d|24|10|1881}} de ji aliyê [[stêrnas]]ê fransî [[Édouard Stephan]] ve hatiye vedîtin.

'''Cogên zeravê''', tora cogan e ku şileya [[zerav]]ê ji kezebê ber bi rûviya donzdetilîkê ve diguhezînê.

{{kêm}}
'''Becwanî''' an '''becwenî''' an jî '''baceronî''' navê terîqeteke şiî ye ([[ẍûlatî]]). Becwanî şaxeke dîrokî ya êla [[Bacelan]] a li [[xaneqîn]]ê ne, û rêxistina wan a civatî heta îro jî eşirî (trîbal) ye. Bacwanî li [[Başurê Kurdistanê]], li gundên 45-50 km li başûrê rojhilata [[Mûsil]]ê dijîn<ref>Gunter, M. Michael. Historical Dictionary Of The Kurds. The Scarecrow Press. 2004</ref>. Wana ola xwe wek [[yarsan]]tî dizanin, belê gelek kurdolog bawer dikin ku ola becwanan cûda ye, lê hemanên yarsantî, [[qizilbaş]]î û [[şebek]]î di nav de hene<ref>Moosa, Matti. Extremist Shiites: The Ghular Sects. Syracuse, NY: Syracuse University Press, 1988.</ref>.

{{Taxobox
| name =  Balîcan
| image = Solanum melongena ja02.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| division = [[flowering plants|Tracheobionta]]
| classis = [[dicotyledon|Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Asteridae]]
| ordo = [[Solanales]]
| familia = [[Solanaceae]]
| genus = ''[[Solanum]]''
| species = '''''S. melongena'''''
| binomial = ''Solanum melongena''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}

'''Kufteya bi cacix a Dîlokê''', '''zazkufte''', '''kufteya Wanê ya bi cacixê''' navê [[kufte]]yeke [[pêjgeha kurd]] e. Li vir terîfeya variyanta parêzgeha [[Dîlok]]ê hatiye dayîn lê ev kufte ne tenê li Dîlokê, li gelek deverên [[Kurdistan]]ê tê zanîn û xwarin. Li [[Sêrt]], [[Mûş]] û [[Dêrsim]]ê jî awayên wê hene lê ji ber ku biharbêhnên cuda bikartînin, carnan cureyekî din jî tê dîtin.

{{Agahîdank xwedî meqam
| nav                 = 
| navê_rastî          = مه‌سروور بارزانی
| zimanê_navê_rastî          = ckb
| wêne                = Secretary Pompeo Meets Security Chancellor Masrour Barzani (45765619795) (cropped).jpg
| roja_jidayikbûnê    = {{Roja bûyînê û temen|1969|3|2|df=y}}
| cihê_jidayikbûnê    = [[Dilman]], [[Çoman (navçe)|Çoman]], [[Başûrê Kurdistanê]]
| netewe              = [[Kurd]]
| perwerde            =  [[Zanîngeha Amerîkayê]] 
| malper              = {{Listeya sade|
* {{URL|https://gov.krd/|Hikûmeta Herêma Kurdistanê}}
* {{URL|twitter.com/masrour_barzani|Twittera şexsî}}}}
| meqam               = [[Hikûmeta Herêma Kurdistanê|Serokwezîrê Herêma Kurdistanê]]
| cîgirên_serokwezîrê = [[Qubad Talebanî]]<ref>{{Jêder-malper |sernav=Kurdistan Parliament approves nominees for new KRG cabinet |url=http://www.nrttv.com/en/News.aspx?id=13694&MapID=1 |malper=www.nrttv.com |weşanger=Corporation Nalia |tarîxa-gihiştinê=2020-12-15 |tarîxa-arşîvê=2020-06-07 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200607205042/https://www.nrttv.com/en/News.aspx?id=13694&MapID=1%2F |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| berê                = [[Nêçîrvan Barzanî]]
| serokkomar          = [[Nêçîrvan Barzanî]]
| destpêka_dewrê      = {{Dîrok|10|07|2019}}
| partî               = PDK
}}
'''Mesrûr Barzanî''' (jdb. [[1969]] li [[Çoman (navçe)|Çoman]], [[Başûrê Kurdistanê]]), siyasetmedar û dîplomatek [[kurd]] e ku ji hezîrana sala 2019an vir ve serokwezîrê [[Herêma Kurdistanê]] ye.<ref>{{Jêder-nûçe |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-28147263 |sernav=Iraqi Kurdistan profile |tarîx=2014-07-03 |malper=BBC News |ziman=en-GB |tarîxa-gihiştinê=2023-09-15 }}</ref> Barzanî di heman demê Şêwirmendê Encûmena Asayişa Herêma Kurdistanê û endamê [[Partiya Demokrat a Kurdistanê|Partiya Demokrata Kurdistanê]] ye. Di 10ê hezîrana sala 2019an de piştî ku ji 97 parlamenteran di [[Parlamena Kurdistanê]] de 87 deng bidest dixe di 10ê hezîrana sala 2019an de wek serokwezîrê kabîneya nehem a [[Hikûmeta Herêma Kurdistanê]] dest bi kar kiriye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/10072019 |sernav=rudaw.net/english/kurdistan/10072019 |malper=www.rudaw.net |tarîxa-gihiştinê=2023-09-15 }}</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Heisdorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Heisdorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

ê]]
'''Berzaxa Korîntê''' (bi yewnanî: {{polîtonî|Ισθμός της Κορίνθου}}, ''Isthmós tis Korínthou'') [[berzax]]eke di navbera reşahiyên bingehiyê [[Yewnanistan]] û nîvgirava [[Pelopones]]ê de ye. Li rojhelata berzaxê [[kendava Korîntê]] li rojava jî [[kendava Saronîk]] heye. Firehiya wê 6,3 km ye.

{{Wergerîne|ckb|ziman2=ar|ziman3=fr|bijartî=1}}
{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wêneyê aso=Petra Jordan BW 21.JPG
|wêne sernûçe=Xezne al-Fîraûn
}}
'''Petra''' ({{Bi-grc|Πέτρα|wate=kevir}}; {{Bi-ar|ٱلْبَتْرَاء‎|al-Batrāʾ}}) bajarokekî dîrokî yê dêris (xerabe) li [[Urdun]]ê ye. Bajarokê antîk ji şarezayiya [[Nebatiyan]] e û beriya ku têkeve destê Romayiyan demekê dîrêj ji wê re paytextî kiriye.

'''Pirbûn''', '''zêdebûn''' an jî '''zorbûn''' (bi înglîzî: ''reproduction'') yek ji taybetmendiyên bingehîn ên hemû cor ê zîndeweranan e. Zîndewer bi kiryara pirbûnê zindewerên mina xwe çêdikin. Ango bi pirbûnê hêjmara zîndewer zêde dibê. Bi vî awayê  gava zîndewer dimire, yên nû çêbûyî cihê wê digirin, loma  li ser rûyê erdê nifşa zîndewer didome û naqele.

{{Agahîdanka giştî
}}

{{kanûna pêşîn}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Gora Qin Shi Huang''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 秦始皇陵;  "''Qínshǐhuáng Líng"''), gora împeratorê yekemîn yê Çînê [[Qin Shi Huang]] e. 

{{bnr|Dûpişk}}

'''Birahîmê Newrozî''' an jî '''Xalê Birê''' (…, [[2001]], [[Gundê Conî]], [[Wirmê]]) [[dengbêj]]ekî ji [[Rojhilatê Kurdistanê]] ye.

{{tebax}}

{{Bêçavkanî}}
'''Bêjenasî''', '''peyvnasî''' an  '''etîmolojî''' (bi [[grekî]]: ''ετυμολογία - etimolojía''; bi [[yewnaniya kevn]]: ''έτυμος - étymos'', bi [[Latînî]]: ''etymologia'') wekî peyv tê wateya zanîstiya rastegînî yan zanîstiya bingehê. Li bingeha wateyên peyvên ziman digere.

{{Agahdarî
 |Danasîn= Wêneyê bergê kovarê ye.
 |Çavkanî= Pirs, Qamişlo, Binxetê (Sûrî).
 |Nûser= Kovara Pirs.
 |Dîrok= 1993
 |Lîsans={{kovar}}
}}

[[Fernando II]] {{•}} [[Hernan Cortes]] {{•}} [[Ignacio de Loyola]] {{•}} [[Carlos V]] {{•}} [[Teresa de Ávila]]  <br />
Rêza 2em: [[Miguel de Cervantes]] {{•}} [[Francisco Goya]] {{•}} [[José María de Pereda]] {{•}} [[Rosalía de Castro]] (galîsyayî ye) {{•}} [[Benito Pérez Galdós]] {{•}} [[Leopoldo Alas]]  <br />
Rêza 3em: [[Antoni Gaudí]] (ketelan e) {{•}} [[Pablo Picasso]] {{•}} [[Salvador Dalí]] (ketelan e) {{•}} [[Juan Carlos I]] {{•}} [[Antonio Banderas]] {{•}} [[Rafael Nadal]]
| wêne firehî        = <!----------------Gelhe (kom)------------>
| gelheKom           = {{ESP}} 46.196.278 <ref>http://www.ine.es/jaxiBD/tabla.do?per=01&type=db&divi=EPOB&idtab=2#nogo INE Gelhe Spanya 01ê kanûna paşîn a 2012an</ref>
Derveyî welat: 1.702.778, 2011 <ref>http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&file=pcaxis&path=%2Ft20%2Fp85001%2F%2Fa2011 INE lêpirsîn 2011, gihîştîn 12.03.2012</ref>
| salKom             = 1e kanûna paşîn a 2012an
| çavkKom            = <!----------------Gelhe li gor herêman--->
| herêm1             = {{ARG}}
| gelhe1             = 345.866
| çavk1              = <ref name="ine">[http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/p85001/a2011/l0/&file=01005.px&type=pcaxis&L=0] 2011 Statîstîkên Gelhe Spanî (İng.)12ê adarê 2012‎ gihîştîn</ref>
| herêm2             = {{FRA}}
| gelhe2             = 189.909
| çavk2              = <ref name="ine"/>
| herêm3             = {{VEN}}
| gelhe3             = 173.456
| çavk3              = <ref name="ine"/>
| herêm4             = {{DEU}}
| gelhe4             = 108.469
| çavk4              = <ref name="ine"/>
| herêm5             = {{SWE}}
| gelhe5             = 93.262
| çavk5              = <ref name="ine"/>
| herêm6             = {{MEX}}
| gelhe6             = 86.658
| çavk6              = <ref name="ine"/>
| herêm7             = {{BRA}}
| gelhe7             = 92.260
| çavk7              = <ref name="ine"/>
| herêm8             = {{USA}}
| gelhe8             = 79.495
| çavk8              = <ref name="ine"/>
| herêm9             = {{UK}}
| gelhe9             = 64.317
| çavk9              = <ref name="ine"/>
| herêm10            = {{URU}}
| gelhe10            = 58.623
| çavk10             = <ref name="ine"/>
 <!---------------- Ziman û dîn------------>
| ziman              = [[Spanî]]
| ol                 = [[Xiristiyan]] {{·}} [[ateîzm|bêdîn]] {{·}} [[budîzm]] {{·}}[[cihûtî]] {{·}} [[îslam]]
<!---------------- Gelên têkildar ------------------>| têkildar           = [[Gelê portûgalî]] {{·}}  [[Gelê îtalî]] {{·}} [[Gelê fransî]] {{·}} [[Gelê ketelanî]]
}}
'''Spanyol''' ({{bi-es|''españoles''}}, [[ketelanî]]: ''espanyols'', [[baskî]]: ''espainiarrak''), ew kesên ku li welatê [[Spanya]]yê hatine dinyayê, yan nasname û hevwelatiya wan a Spanyayê heye.

'''Çiyayê Bêxêr''' çiyayekî [[Başûrê Kurdistanê]] ye. Dikeve ber tenişta çiyayê [[Cûdî]] li milê çepê. Heger mirov ji [[Cizîra Botan]] û [[Silopiya]] diçe [[Zaxo]]yê, çiyayê Bêxêr dikeve pêşber.

{{Îslam}}

{{Bêçavkanî}}

'''Sîroz''' (bi [[grekî]]: ''κίρρωσις, kírrosis'') yek ji nexweşiyên kezebê ye.

'''NGC 2095''', cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî [[John Herschel]] ve di sala 1835an de hatiye vedîtin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://leda.univ-lyon1.fr/ledacat.cgi?o=NGC%202095 |sernav=HyperLeda -object description |malper=leda.univ-lyon1.fr |tarîxa-gihiştinê=2020-05-24 }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=nîsan 2021 }}</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Weinbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Limburg-Weilburg]]
}}
'''Weinbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Limburg-Weilburg]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Taxobox
| name = Beq
| image = Beqa_kurdistane_.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Beq li çemê Ferat
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Bejavî|Amphibia]]
| ordo = '''Anura'''
| ordo_authority = [[Blasius Merrem|Merrem]], 1820
| range_map = Frog distribution.png
| range_map_width = 240px
| range_map_caption = Bilavbûna beqan (reş)
| subdivision_ranks = Binekom
| subdivision = [[Archaeobatrachia]]<br />
[[Mesobatrachia]]<br />
[[Neobatrachia]] <br /> - <br />
[[Lîsteya famîleyên beqan]]
}}
'''Beq''' an '''boq''' ( bi latînî ''Anura'', ango "bêdûvik"), [[kom]]ek e mezin ji canewerên bejavî ne, ku him di nav [[av]]ê de û him jî li bejahiyê dijîn.
Dema hîn [[kurmik]] in bi berkurkê û dema mezin dibin jî pisikên xwe bihnê didin û distînin. Biharan beq xerzên xwe datînin. Di nav xerzeke beqê de bi hezaran hêk hene.

{{Paqij bike|tarîx=nîsan 2024}}

{{Agahîdanka giştî
}}

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Mîsojînî''' [[nefret]], biçûkxistin an pêşdaraziya li hember [[jin]]an e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.duden.de/rechtschreibung/Misogynie |sernav=Duden {{!}} Misogynie {{!}} Rechtschreibung, Bedeutung, Definition, Herkunft |malper=www.duden.de |ziman=de |roja-gihiştinê=2023-01-08 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/misogyny |sernav=Definition of MISOGYNY |malper=www.merriam-webster.com |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-01-08 }}</ref>

ê de.]]

ê (dendik bi rengê pembe xuya dike, ewra elektronan bi rengî reş e). Di wêneyê mezinkirî de, dendika atomê ku tê de du proton û du notron hene. [[Ångström]] û [[fm]] pîvanên dirêjbûyînê ne, 1 Å, anku 1 Ångström = 0,1 [[nanometre]] ye; 1 fm anku 1 [[femtometre]] = 10<sup>-15</sup> metre ye.]]
'''Atom''' (ji zimanê [[yewnanî]]: ἄτομος, ''átomos'', tê wateya "yê ku nayê parçekirin") an jî '''gerdîle''' ,parçeya [[element]]ê ya herî biçûk e û hemû taybetmendiyên [[kîmya]]yî yên elementê tê de dixuyînin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Stolpe
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ludwigslust-Parchim]]
}}
'''Stolpe''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ludwigslust-Parchim]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Tîrmeh}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Wadî Elusinc
| navê_din           = Wadî El'usic
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Wadî Elusinc
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Wadî Elusinc''', ''' Wadî El'usinc ''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Agahîdank mirov
| çînaser            =
| bilêvkirin         = 
| wêne               = Agit.jpg
| sernavê_wêne       = Mahsum Korkmaz (Egîd)
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|1956}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Amed]], [[Farqîn]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|28|3|1986}}
| cihê_mirinê        = [[Şirnex]], Çiyayê gabar
| hevwelatî          = [[Tirkiye]]
| pîşe               = Fermandarê (HRK) [[PKK]]ê 
| salên_çalak        = 1976–1986
| perwerde           = 
| destûrname         =
| esil               = [[Kurd]]
| şanenav            = 
| nav                = 
| navê_rastî         = Mahsum korkmaz 
| sernav             =
| zimanê_navê_rastî  = 
| mezinahiya_wêne    = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| imadkirin          = 
| roja_windabûnê     = 
| cihê_windabûnê     = 
| rewşa_windabûnê    = 
| sedema_mirinê      = 
| vedîtina_bedenê    = 
| cihê_goristanê     = 
| abîde              = 
| navê_din           = 
| rêxistin           = 
| bejn               = 
| televîzyon         = 
| partî              = 
| tevger             = 
| dîn                = 
| mezheb             = 
| gilîname           = 
| ceza               = 
| rewşa_cezayê       = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê_û_bav           = 
| xizm               = 
| xelat              =  
| mezinahiya_şanenavê = 
| sernavê_şanenavê   = 
| malper             = 
| cisn               = 
| cihê aramiyê       = 
| karder             = 
| ajans              = 
| embed              = 
| sedema_navdarbûnê  = 
| xebat              = 
| xebatên_navdar     = 
| stîl               = 
| serdem             = 
| dewr               = 
| sermiyana_net      = 
| berê               = 
| paşê               = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| koordînatên_cihê_aramiyê = 
| pênasê_pêşîn       = 
| pênasê_paşîn       = 
| meqam              = 
| dijber             = 
| endamên_desteyê    = 
| dê                 = 
| bav                = 
| malbat             = 
| jêrenot            = 
| awayê_ser          = 
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| rewşa_hiqûqî       = 
}}
'''Mahsum Korkmaz''' (bernavk '''Egîd''') (z. [[1956]] li [[Farqîn]]ê − m. [[28'ê adarê]] [[1986]] li çiyayê [[Gabar]]ê, [[Şirnex (parêzgeh)|Şirnex]]), endamê Komîteya Navendî yê [[Partiya Karkerên Kurdistanê|PKK]]'ê û fermandarê yekemîn ê [[Hêzên Rizgariya Kurdistanê|HRK]]ê bû.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Rottal-Inn
|wargeh=[[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]<br>{{biçûk|''(Landkreis)''}}
|awayê binebeş2=[[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2=[[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|mapframe=na
}}
'''Rottal-Inn''', yek ji [[Navçeyên Almanyayê|navçeyên (''Landkreis)'']] herêma [[Bavyera]], [[Almanya]]yê ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Jostein Gaarder''' (jdb. {{d|8|tebax|1952}}, [[Oslo]] -) [[nivîskar]] û [[rewşenhizir]]ekê [[norwêc]]î ye ku çendîn [[roman (wêje)|roman]], [[çîrok]] û kitêbên zarokan nivîsîne. Kitêba wî ya herî navdar romana [[Cîhana Sofî (pirtûk)|Cîhana Sofî]] ye, ku ji bo gelek zimanan hatiye wergerandin. [[Ahmet Gegez]]î jî ew wergerandiye [[kurdî]] û weşanxaneya [[Do (weşanxane)|Doyê]] li [[Stenbol]]ê ew çap kiriye.

{{Agahîdanka giştî
}}

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Plöwen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Plöwen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov
 | nav              = Yaşar Kemal
 | navê_rastî       = Kemal Sadık Gökçeli
 | şanenav          = Yaşar Kemal signature.jpg 
 | roja_jidayikbûnê = [[6ê çiriya pêşîn]] a [[1923]]
 | cihê_jidayikbûnê = [[Hemite]], [[Osmaniye]] ([[Tirkiye]])
 | roja_mirinê      = [[28ê sibatê|28ê sibata]] [[2015]]
 | cihê_mirinê      = [[Stembol]]
 | netewe         = [[Kurd]]
 | pîşe             = [[Nivîskar]]ê [[tirkî]] û [[rojnamevan]]
 | xelat            = Prix du Meilleur Livre Etranger ([[1979]])<br> Prix mondial Cino Del Duca ([[1982]])<br> Friedenspreis des Deutschen Buchhandels ([[1997]]<br>Grand Officier dans l'Ordre National de la Légion d'Honneur, 2011<ref>http://www.ambafrance-tr.org/spip.php?article2092</ref>
}}
'''Yaşar Kemal''' (jdb. [[6ê çiriya pêşîn]] a [[1923]] li bajarê [[Kinikan]]ê - m. [[28ê sibatê|28ê sibata]] [[2015]] li [[Stembol]]ê<ref>[http://anfkurdi.com/rojane/yasar-kemal-jiyana-xwe-ji-dest-da ''ANF'': Yaşar Kemal jiyana xwe ji dest da]</ref>), nivîskarekê [[kurd]] e ku bi zimanê tirkî karê xweyê nivîsandinê dikir.

{{Bêçavkanî}}
'''Ece Ayhan Çağlar''' (10 îlon 1931, [[Datça]], [[Tirkiye]] - 12 tîrmeh 2002, Îzmîr, Tirkiye), [[helbestvan]]ekî [[tirk]] bû. Pêşengekî helbesta [[Nûyê Duwem]] e.

{{Adar}}

'''Soza hevala'''<ref>{{Jêder |paşnav=Waar Kovely |sernav=Zincîra Kartonî SOZA HEVALA 01 Zimanê Kurdî |tarîx=2017-05-27 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_eJyAY9DO6s&feature=youtu.be |tarîxa-gihiştinê=2018-06-20 }}</ref>, anku '''Soza hevalan''' (ロミオの青い空 ''Romio no aoi sora'', "Romeo's Blue Skies"), [[rêzefîlm]]ekî anîme ye ku ji aliyê şirketa [[Nippon Animation]] ve hatiye hilberandin. Sernavê bi [[kurdî]] "Soza hevala" (Soza hevalan) wergera sernavê erebî "عهد الأصدقاء" " ye. Digel ku "Romeo's Blue Skies" wergera sernavê japonî ye, sernavê resen ku ji aliyê Nippon Animation ve hatiye danîn: "Romeo and the Black Brothers" e. Çîroka Soza hevalan li ser romana almanî ''Die schwarzen Brüder'' ("Birayên reş") binyatkirî ye. Ew roman ji hêla [[Lisa Tetzner]] ve hatiye nivîsandin <ref>{{Jêder-malper |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Romeo%27s_Blue_Skies |sernav=Romeo's Blue Skies - Wikipedia |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2018-06-20 }}</ref>.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
| hevwelatî          = {{ala|Înglîz}}
}}

'''Nicolas Appert''' (17.11.1749 li [[Châlons-en-Champagne]], [[Marne]] - 01.06.1841 li [[Massy]]) dahênerekî [[Fransa|fransayî]] bû. Ji dahênên wî yên herî giring awayê [[konserve]]kirina [[xwarina qutakirî]] bû, ji ber vê yekê dibêjin « bavê konservekirinê » ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dahêner]]
[[Kategorî:Jidayikbûn 1749]]
[[Kategorî:Mirin 1841]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Brieskow-Finkenheerd
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oder-Spree]]
}}
'''Amt Brieskow-Finkenheerd''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oder-Spree]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| cihê_jidayikbûnê   = [[Hewlêr (parêzgeh)|Parêzgeha Hewlêre]]
| netewe             = [[Kurd]]
| hevwelatî          = [[Iraq]]
| perwerde           = [[Zanîngeha Selahedînê]]
| pîşe               = [[Fermandar]]ê hezên pêşmerge
}}

{{jînedank
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 
| zimanê_navê_rastî  = he
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| netewe             = 
| hevwelatî          = 
| perwerde           = 
| pîşe               = 
| salên_çalak        = 
}}

{{Bêçavkanî}}

'''Fulgencio Batista y Zaldívar''' ([[16ê kanûna paşîn]], 1901, li [[Banes]], Kûba – [[6ê tebaxê]], 1973, li [[Marbella]], [[Spanya]]) leşker û dîktatorê [[Kûba]]yê ku ji aliyê dewleta [[amerîkan]] ve dihate piştgirîkirin. Di navbera salên 1940 - 1944 û 1952 - 1959 de weke serokdewletê Kûbayê yê fermî kar kiriye, heta ku ji aliyê şoreşvanên di bin serweriya [[Fidel Castro]] de ''([[Şoreşa Kûbayê]])'' hatiye têkbirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Siyasetmedar-şitil}}

{{Agahîdank bajar
 | nav             = Merîwan
 | navê_fermî      = Marivān
 | nexşeya_cihan   = Îran
 | koordînat       = {{Koord|35|31|15|N|46|10|49|E|display=inline, title}}
 | welat           = [[Rojhilatê Kurdistanê]]
 | dûgel           = [[Îran]]
 | parêzgeh        = [[Kurdistan (parêzgeh)]]
 | şaristan        = [[Merîwan (şaristan)|Merîwan]]
 | bexş            = [[Merîwan (bexş)|Navend]]
 | gundistan       = 
 | navê_nîştecihan = 
 | gelhe           = 172.248
 | gelhe_sal       = [[2016]]
 | rûerd           = 
 | bilindayî       = 1.310
 | wêneSer         = MeriwanPanorama.jpg 
 | wêneSer_sernav  = Merîwan
 | malper          = 
}}
'''Merîwan''' ({{bi-ckb|مەریوان}} {{audio|Merîwan.ogg|(listen)}}; {{bi-fa|مريوان}};) bajerekî kurdan e ku dikeve [[Rojhelatê Kurdistanê]].

'''Rêxistina Neteweyî ya Cihûyên Kurd li Israêlê''' rêxistineke kurdên cihû ye li Israêlê. Li sala 1951ê kurdên cihû bi [[Operesyona Ezra û Ehemya]] ji [[Başûrê Kurdistanê]] û [[Iraq]]ê ji aliyê hikûmeta Israêlê hatin anîn bo Îsraêlê. Van kesan ev rêxistin damezrand <ref>{{Jêder-malper |url=http://www.ivolunteer.org.il/Eng/Index.asp?ArticleID=246&CategoryID=128 |sernav=Kopîkirina arşîvê |tarîxa-gihiştinê=2020-07-24 |tarîxa-arşîvê=2020-07-24 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20200724093918/http://www.ivolunteer.org.il/Eng/Index.asp?ArticleID=246&CategoryID=128 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>

'''Ebdilhekîmê Arwasî''' (jdb. [[1865]] li gundê [[Arwas]] a [[Miks]]ê, parêzgeha [[Wan]]ê, [[Kurdistan]]; m. [[1943]] li [[Enqere]], [[Tirkiye]]) zanayekî olî yê [[kurd]] e.
<br />
Şagirtê [[Seyîd Fehîmê Arwasî]]ye û zêdetirî 30 salan li medreseyên Kurdistanê, bi taybetî yên li parêzgeha Wanê mamostetî kiriye. Bi hatina artêşa Rûs ve, bo demekê diçe [[Stembol]]ê. Li wir di nava kurdan de dersdariyê dike, têkilî bi sazî û komeleyên wê demê yên kurdan re datîne. [[Hüseyin Hilmi Işık]] jî şagirtê wî bûye.

{{Agahîdanka giştî
|sernavê_îtalîk=erê
}}
'''The Hunger for More''' ([[kurdî]]: ''Birçîbûna bo hê bêhtir'') [[albûm|albûma]] yekê ya [[rapvan|rapvanê]] [[DYA|amerîkî]] [[Lloyd Banks]] e. Ew di sala [[2004]]'an de derket. Hilberînerên vê albûmê ev in: [[50 Cent]], [[Eminem]], [[Havoc]], [[Ron Browz]], [[Thayod Ausar]], [[K1 Mil]], [[Hi-Tek]], [[Timbaland]], [[Scram Jones]], [[Chad Beat]], [[Sha Money XL]], [[Greg "Ginx" Doby]] û [[Black Jeruz]].

{{Rêzimana xelet}}
{{Agahîdank hunermend 
| nav                 = Enrique Iglesias 
| wêne                = Enrique_Iglesias_2011,_2.jpg
| paşbingeh           = solo_singer
| navê_rastî          = Enrique Iglesias Preysler
| roja_jidayikbûnê         = {{Roja bûyînê û temen|1975|05|08}}
 | cihê_jidayikbûnê =  [[Madrid]], [[Spanya]]
| netewe            = [[Spanyol]]
| cure                = [[Popa latînî]], [[Pop]], [[R&B]], [[Dance]], [[Synthpop]], [[Balada romantîk]]
| pîşe                = [[Hunermend]], [[Helbestvan]], [[Çêkerê stranê]], [[Lîstikvan]]
| amûr              = [[Deng]]
| salên_çalak         = 1994- heta niha
| şirketa_muzîkê = {{Listeya sade|
* [[Fonovisa]] (1995-1998)
* [[Interscope]] (1999-2010)
* [[Universal Music Latino]] (1999-2015)
* [[Universal Republic]] (2010-2015)
* [[Sony Music]] (2015-)}}
| çalakiyên_têkildar = [[Whitney Houston]], [[Romeo Santos]], [[Usher]], [[Julio Iglesias]], [[Kylie Minogue]], [[Jennifer Lopez]], [[Pitbull]], [[Wisin & Yandel]], [[Juan Luis Guerra]], [[Ludacris]], [[Marco Antonio Solis]], [[Flo Rida]], [[Juan Magan]], [[Gente De Zona]], [[Descemer Bueno]], [[Daddy Yankee]], [[Nicole Scherzinger]], [[Lil Wayne]], [[Sean Paul]], [[Mickael Carreira]], [[Luan Santana]], [[Nicky Jam]], [[Lionel Richie]]
| malper              = {{URL|www.enriqueiglesias.com}}
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| wargeh={{Hlist|Bajarên paytext}}
}}
'''Belgrad''' (bi [[Zimanê serbî|serbî]]: Београд ''Beograd''), paytext û bajarê herî mezin a [[Serbistan]]ê ye ku li hevberdana [[Çemên Savayê]] û [[Çemê Dunayê]] û li [[Deşta Panoniyan]] a li [[Nîvgirava Balkanê]] hatiye avakirin.<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.beograd.rs/index.php?kat=beoinfo&lang=cir&sub=1299561%3f |sernav=Why invest in Belgrade? |malper=Град Београд - Званична интернет презентација {{!}} Why invest in Belgrade? |ziman=sr-rs |tarîxa-gihiştinê=2023-06-27 }}</ref> Nifûsa herêma metropola Belgradê li gorî serjimêriya sala 2022an 1.681.405 kes e ku bi vê awayê bajêr bûye sêyemîn bajarê herî qerebalix a li ser peravên [[Çemê Dunayê]].<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.stat.gov.rs/en-us/vesti/statisticalrelease/?p=14061&a=31&s=3104 |sernav=Statistical Release {{!}} Statistical Office of the Republic of Serbia |malper=www.stat.gov.rs |tarîxa-gihiştinê=2023-06-27 }}</ref>

{{Taxobox
| name = Şaqaviyê gewr, şaq, şihaq
| status = LC | status_system = IUCN3.1
| image = Cерая цапля (Ardea cinerea) на сухом дереве, р. Зимёнка.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[bird|Aves]]
| ordo = [[Ciconiiformes]]
| familia = [[Masîxwar|Ardeidae]]
| genus = ''[[Ardea (genus)|Ardea]]''
| species = '''''A. cinerea'''''
| binomial = ''Ardea cinerea''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
| range_map = Ardea cinerea map.png
| range_map_width = 240px
| range_map_caption = '''Belavbûna şaqaviyê gewr li cîhanê:'''<br />Keskê vekirî: havînan<br />Keskê girtî: tevahiya salê<br />Heşîn: zivistanan
}}{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Şaqaviyê gewr''', '''şaq''' an jî '''şihaq''' (bi [[soranî]]: [[şîneşaho]] yan [[bizinler]],yan [[Qoxan]]; bi [[latînî]]: ''Ardea cinerea''), [[cure]]yekî [[masîxwar|şaqavi]]yan e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = 
| çînaser            = zanyar
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Ihringen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Ihringen''' şaredariyeke navçeya [[Breisgau-Hochschwarzwald]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdanka giştî}}

'''Lengolik''', [[pirrik]], [[koma cezayê]], [[li ser pireyê man]], [[mastxur]], mastxwar, hwd. di [[leyîstikên zarokên Kurd]]an de, kes an koma leyîstikvanên ku têkçûne yan cezaxwarine re tê gotin. Berevajî wê ji kes an koma ku biserketine re jî li hin deveran mîr, zal, beran, zêr, paşa, laser hwd tê gotin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Lîstik]]

{{Agahîdank hunermend
| paşbingeh        = solo    <!-- Ji bo stranbêjan: solo; koman: kom; enstrumantalîstan: enst  -->
| nav              = 
| pênasê_pêşîn     = 
| navê_rastî       = 
| zimanê_navê_rastî = 
| pênasê_paşîn     = 
| wêne             = 
| bergeh           = <!-- Ji bo ku wêne wek landscape mode xuya bike -->
| mezinahiya_wêne  = 
| sernavê_wêne     = 
| navê_jidayikbûnê = 
| bernav           = 
| roja_jidayikbûnê = 
| cihê_jidayikbûnê = 
| jêder            = <!-- Herî pêşî ev kom yan hunermend ji kû derketiye? Heke ji |cihê_jidayikbûnê cuda be -->
| roja_mirinê      = 
| cihê_mirinê      = 
| netewe           = 
| pîşe             = 
| amûr             = 
| salên_çalak      = 
| şirketa_muzîkê   = <!-- herwiha wek etîket tê nasîn, kîjan şirket albûmê difiroşe? -->
| çalakiyên_têkildar = 
| malper           = 
| endamên_niha     = 
| endamên_berê     = 
| modul            = 
| modul2           = 
| modul3           = 
| cureyê_muzîkê    = 
}}

'''Korik''' yan jî '''Çaleke biçûk''', (bi îngilîzî ''pothole'') çalek e ku jiber sedema avê ku xwe berdide bin asfaltê û bi bandora çunhatina wesayîta derdikeve holê. Çal bi gelemperî li ser rêyên çol û deştan hene. Gellek caran li ser rêyên kolan û bajêran jî tên dîtin. <ref name="FHWA">{{Jêder-kitêb |url=http://www.fhwa.dot.gov/publications/research/infrastructure/pavements/ltpp/99168/99168.pdf |sernav=Materials and Procedures for Repair of Potholes in Asphalt-Surfaced Pavements—Manual of Practice |paşnav=Wilson |pêşnav=T.P. |paşnav2=Romine |pêşnav2=A.R. |tarîx=June 1999 |weşanger=[[Federal Highway Administration]] |series=Strategic Highway Research Program |cild=FHWA-RD-99-168 |cih=Washington, DC |rr=85 }}
</ref>

'''Futurîzm''' an jî '''ayendegerî/ayindegerî''' bizaveke wêjeyî ye. 

'''Baserî''' gelekî koçber li başûrê [[Îran]]ê , li parêzgeha Farsê li dedora [[Şîraz]]ê ye.

{{Bêçavkanî}}

{{Wergerîne|ar|ziman2=de|ziman3=pt|bijartî=1}}
{{Agahîdank welat
 | nav               = საქართველო
 | navê_fermî        = Sakartvelo
 | navê_kurdî        = Gurcistan
 | al                = Flag of Georgia.svg
 | nîşan             = Greater coat of arms of Georgia.svg
 | sirûda_netewî     = თავისუფლება
 | cîh               = Georgia in Europe.svg
 | zimanên_fermî     = [[Gurcî]]
 | zimanên_tev       =  
 | sîstema_siyasî    = [[Komar]]
 | serxwebûn         = [[26'ê gulanê]] , [[1918]]
 | paytext           = [[Tibîlîsî]]
 | serok_komar       = [[Salomê Zûrabîşvîlî]]
 | serokwezir       = [[Îraklî Xarîbaşvîlî]]
 | rûerd             = 69 700 
 | gelhe             = 3.720.400 (2016)
 | berbelavî         = 53,4
 | dirav             = [[Larî]] (ლარი)
 | koda_dirav        = GEL
 | dem               = +4
 | nîşana_înternetê  = .ge
 | koda_telefonê     = +995
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Burgstetten
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Burgstetten''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rems-Murr-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bnr|Destan}}
'''Destan''', berhemên ku kirinên awarte yên lehengan bi coş, şêweyekî dêlindêz tîne zimên û bi piranî ji gelek beşan pêk tên û [[helbest]]î ne. Wekî [[Cureyên wêjeyî|cureyekî]] herî kevin ê [[wêje]]yî tê zanîn. Bi bêhtirên zimanên Ewropî, gotina "epos" tê bikaranîn, "epos" bi koka xwe ji zimanê Yewnanî hatîye. Destan, [[hêman]]ên [[mîtolojî]], gotegot ([[efsane]]), zargotin ([[folklor]]) û dîrokî jî di nav xwe de dihewîne. Destan û [[çîrok]]ên destanî, [[teşe]]yên wêjeyî ne ku ji [[çerx]]ên herî kevin ve li her aliyê dinê ji bo [[kevneşopî]] ji [[nifş]]ên nû re bête hilanîn, bi hevkarî (kolektif) hatine afirandin.

{{Agahîdank bajar
 | nav         = Dodoma
 | navê_fermî  = 
 | wêneSer      = 000 1333 Dodoma Cathedral.JPG
 | nexşeya_cihan= Tanzanya
 | koordînat    = {{Koord|6|10|23|S|35|44|31|E|display=inline, title}}
 | mertal       = 
 | al           = 
 | welat        = Tanzanya
 | herêm        = Herêma Dodomayê
 | parêzgeh     = 
 | rûerd        = 2,576 
 | gelhe        = 410.956 (2012)
 | berbelavî    = 159.5
 | dem          = 
 | bilindayî    = 1.120
 | wêne         =
 | wêne_sernav  = Navenda Dodomayê
 | wêne2        = 
 | wêne2_sernav = 
 | malper       = 
}}
'''Dodoma''' paytextî [[Tanzanya]] û [[herêma Dodoma]]yê ye. Rêveberiya Tanzanyayê di sala 1973'an de biryara barkirina parlemenê dide û di 1996'an de ji paytexta berê [[Daresselam]]ê parlemenê bardikine Dodomayê.

{{îlon}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Beelitz''', bajarekî [[Almanya]]yê ye û yek ji bajarên herêma [[Brandenburg]]ê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| navê_rastî         = عبد القادر الجيلانى
| zimanê_navê_rastî  = ar
| bernav             = Xews-ul A'zam<br>Qutb-î Rebbanî<br>Sultan-ul-Ewliya<br>Qutb-î A'zam<br>El-Baz el-Eşheb
| dîn                = [[Îslam]]
| bav                = Ebû Salih Bîn Mûsa
| netewe             = [[Fars]]
| zarok              = [[Şêx Ebdulezîzê Geylanî]]
| pîşe               = [[Fiqih]], [[Tefsîr]], [[Kelam]], [[Hedîs]], [[Îcma]], [[Şerîet]] û [[Mentiq]]
}}
'''Ebdulqadirê Geylanî''' (jdb. 1078 [[Gilan]] - m. 1166 [[Bexda]]) [[nivîskar]] û [[alim]]ekî [[misilman]] ê [[Fars]] ko [[Qadirî|terîqeta qadirî]] girêdayî baweriyên wî ye. Gora wî li [[Bexda]]yê ye.<ref>{{Jêder |sernav=From the 12th century onward, Sufism spread amongst the Kurds. The main Sufi orders amongst them are the Qadiriya who trace their origin to the Kurdish Sufi 'Abd al-Qadir al-Jilani |url=http://www.angelfire.com/az/rescon/mgckurds.html |roja-gihiştinê=2012-04-29 |roja-arşîvê=2012-09-11 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120911232951/http://www.angelfire.com/az/rescon/mgckurds.html |rewşa-urlyê=mirî }}</ref><ref>http://www.ehlisunnetbuyukleri.com/Islam-Alimleri-Ansiklopedisi/Detay/SEYYID-ABDULKADIR-I-GEYLANI/1440</ref>

| cure           = 
 | çalakbûna_dawî = 
}}
'''Bagok''' an jî '''çiyayê Bagokê''' ({{bi-tr|Dibek Dağı}}) [[çiya]]yekî [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Li bakûrê [[Nisêbîn]]ê ye.<ref>[[Gîwî Mukriyanî]] (2010). Ferhengî Kurdistan Kurdî-Kurdî. Enstîtuya Kurdî ya Amedê.</ref>

{{Gotara salê}}

{{Taxobox
| name = Fistix
| status = NT
| status_system = IUCN3.1
| image = Fistiqa_Kurdistane.jpg
| image_caption = Dara fistixê û fistixê lûtik
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Dicotyledon|Magnoliopsida]]
| ordo = [[Sapindales]]
| familia = [[Anacardiaceae]]
| genus = ''[[Pistacia]]''
| species = '''''P. vera'''''
| binomial = ''Pistacia vera''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
| origin = [[Iran]]}}

{{Bi zazakî|Roşan Lezgîn (kirmanckî)}}
{{Agahîdank nivîskar
 | nav              = Roşan Lezgîn
 | wêne             = Roşan Lezgîn.jpg
 | mezinahiya_wêne  = 210px
 | sernavê_wêne         = Nivîskarê kirmanc Roşan Lezgîn
 | roja_jidayikbûnê            = [[1964]]
 | cihê_jidayikbûnê      = [[Dingilhewa]] (mezreke [[Zoxsalan]]ê (''Kıpçak''), [[Licê]])
 | netewe         = [[Kird]]
 | ziman            = [[Kirmanckî]], [[kurmancî]] û [[tirkî]]
 | berhem           = 
* ''[[Binê Dara Valêre de]]'' (Çîrok, 2002)
* ''[[Dêsan de Sûretê Ma Nimite]]'' (Helbest, 2005)
* ''[[Halîn]]'' (Çîrok, 2006)
* ''[[Ez Gule ra Hes Kena]]'' (Çîrok, 2007)
* ''[[Tarîyîya Adirî de]]'' (2012)
* ''[[Dersê Ziwanî]]'' (2012)
* ''Ferhengê Kurdî (Zazakî)-Tirkî û Tirkî- Kurdî (Zazakî'') (Ferheng, 2013)
}}
'''Roşan Lezgîn''' [[çîroknivîs]], [[helbestvan]] û [[Werger|wergêrekî]] kurd e ku zêdetir bi kirmanckî ([[zazakî]]) û [[kurmancî]] dinivîse û hinek gotarên wî yê bi zimanê tirkî jî hatine weşandin.

{{bêçavkanî}}
{{kêm}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
}}
'''James Sie''' (z. [[18ê kanûna pêşîn]] [[1962]]'an li [[Summit]], [[Nû Jersey]], [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA]]) aktor amerîkî û medyayên civakî ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Uecker-Randow-Tal
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Amt Uecker-Randow-Tal''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî2}}

{{Agahîdanka giştî
}}

{{tebax}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Bettenfeld
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Bettenfeld''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara salê}}

{{Taxobox
| name = Pîzalok
| image = Vespula vulgaris5.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Artropod|Arthropoda]]
| classis = [[Mêş û mûr|Insecta]]
| ordo = [[Hymenoptera]]
| subordo = [[Apocrita]]
| familia = [[Vespidae]]
| genus = ''[[Vespula]]''
| subgenus = ''([[Paravespula]])''
| species = '''''V. vulgaris'''''
| binomial = ''Vespula vulgaris''
| binomial_authority = [[Carl von Linné|Linnaeus]], 1758
}}

'''Mirîd''' yek ji [[hiyerşî|hiyerşiyên]] dînî yên [[ezdî|ezdiyan]] e. Ji bo tevahiya mirîdan dibêjinê [[mirîdxane]] û li gorî nivîskara êzdî [[Xanna Omerxalî]] nêzîkî 93-94% ê hejmara giştî ya êzdiyan pêk tînin.<ref>Xanna Omerxalî (2007). Êzdiyatî . Avesta, Stembol-Amed.</ref> 

{{çiriya paşîn}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Pöttmes
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Pöttmes''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Aichach-Friedberg]] li herêma [[Bavyera]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Qazî''' an jî '''qadî''' ({{bi-ar|القاضي|el-Qadî|wate=dadger}} an jî "hakîm") wezîfeyeka li welatên [[misilman]]an e. Qazî ew kesê ku him dadgerî dikirî û him jî ew tiştan gorî [[Îslam]]ê, ango [[Quran]], [[Fiqih]], [[Sunet]] û [[Şerîet]]ê kontrol dikirin. Ew pê îslam li welatan belav bû û sînorên xelîfe berfireh bûbûn re, di wextê [[Ûmeyyeyan]] re êdî li her bajarên mezin qadî hatin tayîn kirin. Peyve Spaniyê ''alcalde'' yê ku tê maneyê "Şareder", bi gumanî ji peyva qadî ji [[erebî]], di demê [[Endulus]]ê re derbasa Spanî bûye.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Îslam-şitil}}
[[Kategorî:Îslam]]

{{Agahîdank komên etnîkî
 | nav         = Kurdên Urdunê
 | wêne        = 
 | ravek       = 
 | gelheKom    = 4.600<ref>[http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=12877&rog3=JO Joshuaprojekt: Kurds of Jordan]</ref> - 30.000<ref>[http://www.fanack.com/countries/jordan/population/ethnic-and-religious-groups.html Fanack.com: Ethnic and religious groups in Jordan]{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=sibat 2021 }}</ref> 
 | salKom      = 
 | çavkKom     =
 | herêm1      = [[Amman]]
 | gelhe1      = 
 | sal1        = 
 | herêm2      = [[Irbid]]
 | gelhe2      = 
 | sal2        = 
 | çavk2       = 
 | herêm3      = [[Assalt]] û [[al-Zarqa]]
 | gelhe3      = 
 | sal3        = 
 | çavk3       = 
 | ziman       = [[Kurdî]] ([[kurmancî]] û [[soranî]]), [[erebî]]
 | ol          = [[Îslam]]<br>
[[Sûnî]], [[Elewî]]
 | nîşan       = 
 | nîşanSernav = 
 | nexşe       = 
 | nexşeSernav = 
 | nîşe        = 
}}
'''Kurdên Urdunê''' yek ji gelên kêmjimarî yên li [[Urdun]]ê ne. Hejmara kurdan li Urdunê li dora 40 [https://krd.sputniknews.com/kurdistan/201702235506005-Kurden-Urdune-dirok-cand-utekiliyen-wan-bi-Kurdistane-re/] hezarî ye û paşnavê piraniya wan "kurdî ye" û yên hinekan li gorî navê eşîrên wan e.

'''Vajînît''' (navê zanistî: ''vaginitis'' an ''kolpitis'') yek ji nexweşiyên [[mîkrob]]îk ê bi jinan re ye.

'''Hozan Mistefa''' di sala [[1966]] de li bajarê [[Sêrt]]ê di navçeya [[Dih]]ê (Erûh) de hate Dinê. Zarokatiya xwe li ser axa bav û kalê xwe de derbas kir. Li ciwaniya xwe de dest bi muzîkê kir. Di sala [[1981]] de di kawirhana Cukurova’yê de (awaz) ku di nava muzîkvanên amator de, hate li darxistin, xelata yekemîn wergirt. Mîna gelek mirovên Kurd, zor û astengiyan ew jî bu penaberek û êdî li metrepolan jiyana xwe berdewam kir. Di sala [[1991]]'an û vir de xebatên xwe di NÇM ([[Navenda Çanda Mezopotamya]]) yê de bi rengekî profesyonel dimeşîne. Di despêka xebata NÇM’ê de du salan bi navê «[[Koma Dilbirîn]]» pişt re qasî sê salan bi “[[Koma Gulên Xerzan]]”’re xebatên xwe meşand. Hozan Mistefa  1997 vir de xebatên  xwe  ê hunerî bi rengekî hozantî dimeşîne, ji despêka NÇM’ê vir de di welat û derveya welat de gelek qonser darxist û naha jî  êş û daxwazên gelê xwe , xistiye dilê xwe  û bi tîna agir û roja gelê xwe bi hunera xwe diafirîne.

{{Agahîdanka giştî
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Niedereschach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Niedereschach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Schwarzwald-Baar-Kreis|Schwarzwald-Baar]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
| wêneyê_asoyê       = 
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Drehnow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Spree-Neiße]]
}}
'''Drehnow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Spree-Neiße]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{hezîran}}

'''Pîyûs III''', jidayikbûn: 1439´î - mirin: 18´ê Çirîya 1503 a. Navê wî yê ji dayikbûnê: Francesco Todeschini Piccolomini ya. zêde li ser taxt nemaya. Tenê çend hefteyan li ser taxt maya weke papa.

(''Iris versicolor'')]]

{{Agahîdank gund
| nav                = Xeyal
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Xeyalî]], xelkê Xeyalê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Xeyal''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.