{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Eppenschlag
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Freyung-Grafenau]]
}}
'''Eppenschlag''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Freyung-Grafenau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Julbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rottal-Inn]]
}}
'''Julbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rottal-Inn]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdanka giştî}}

{{tebax}}

{{Taxobox
| name = Rêwas, ribês
| image = Rheum rhabarbarum.2006-04-27.uellue.jpg
| image_width = 225px
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Caryophyllales]]
| familia = [[Polygonaceae]]
| genus = '''''Rheum'''''
| genus_authority = [[Carl von Linné|L.]]
| subdivision_ranks = Cureyên rêwas
| subdivision = Li dor 60 cureyên rêwas hene, çend ji wan ev in:
* ''[[Noble rhubarb|Rheum nobile]]''
* ''[[Rheum officinale]]''
* ''[[Rheum palmatum]]''
* ''[[Rheum rhabarbarum]]''
* ''[[Rheum rhaponticum]]''
}}

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = 
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Parmenîdês''' an jî '''Parmenîdêsê Eleayî''' ({{Bi-grc|Παρμενίδης|Parmenídēs}}, bi kurdî wekî ''Parmenîdis'' bixwîne) li salên 540ê berî Îsa heta 580ê berî Îsa jiyaye. Ew feylezofekî grekî li mêtingeha yewnanî ya [[Elea]]yê li başûrê Îtalyayê bû.

'''Karbohîdrat''' an ji bi navekî din "sakkarîd" ji atomên [[karbon]], [[hîdrojen]] û [[oksîjen]]ê pêk tê. Di zimanê yewnanî de wateya ‘’sakkharon’’ şekir e. Karbohîdradên wekî [[glukoz]], [[sukroz]], [[maltoz]] molekulên hûrik in û bi gelemperî wekî şekir tên binavkirin, lê [[glîkojen]], [[seluloz]], [[kîtîn]] û [[nîşa]], karbohîdradên makromolekul (polîsakkarîd) in.

{{Gulan}}

{{Agahîdank komên etnîkî
 | nav          = Lezgîn
 | wêne         = 
 | wêne firehî  = 200px
 | ravek        = territory lezghin peoples
 <!----------------Gelhe (kom)------------>
 | gelheKom     = 1.000.000
 | salKom       = 
 | çavkKom      = <ref>[http://books.google.de/books?id=u9Lq_8Ozf5cC&pg=PA1084&dq=Lezgin+actual+number+azerbaijan&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=Lezgin%20actual%20number%20azerbaijan&f=false]</ref><ref>[http://www.ethnologue.com/language/lez]</ref>
 <!----------------Gelhe li gor herêman--->
 | herêm1   = <div style="font-size:115%;">'''[[Lezgistan]]'''</div>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neuheilenbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Neuheilenbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Emerkingen''' şaredariyeke navçeya [[Alb-Donau-Kreis]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{nîsan}}

{{Agahîdank jînenîgarî2
| sernavê_wêne = Kazuki Takahashi (2005)
}}

( tevnê wênekirî ji  sedsala 18-an).]]

{{ne rind kurdî}}
{{gotara bê çavkanî}}
'''Materyalîzm''' navê aliyek û ankû kutubeka felsefeyê ye. Ev alî, vajî kutuba [[Îdealîzm|îdealîzmê]], wê diparêzê ku zanîna mirov ji têrkerê ye. Yanî, zanîn, pêşiya wê têrker heya. [[Îdealîzm]] jî, vajî wê diparêzê ku hizir û ankû zanîn ji ber ku heya, em di zanin ku tişt heya. Ev herdû alî, di temenê ku li berhevdû sekinîna, piştî [[ronesans]]ê û pêde, demeka dirêj bi hev re ketina tekoşînê û şer de. Fîlozofên weke [[Berkeley]], [[Calvin]] û hwd, weke fîlozofên wê kutuba îdealîzmê ne. Kutuba materyalîzmê jî filozofên wê, weke [[René Descartes|Descartes]], Huma, Bacon û hwd in. Marksîzm, weke xatek û herikineka materyalîzmê jî ye.

(''Aquarius'') de.]]
'''Trappist-1''', di heman demê de wek '''2MASS J23062928-0502285'''<ref>*"2MASS J23062928-0502285". SIMBAD. Centre de données astronomiques de Strasbourg.</ref> jî tê binavkirin, di nav [[komstêrka Dewlikê]] (''Aquarius'') de<ref> Gillon, M.; Jehin, E.; Lederer, S. M.; Delrez, L.; De Wit, J.; Burdanov, A.; Van Grootel, V.; Burgasser, A. J.; Triaud, A. H. M. J.; Opitom, C.; Demory, B.-O.; Sahu, D. K.; Bardalez Gagliuffi, D.; Magain, P.; Queloz, D. (2016). "Temperate Earth-sized planets transiting a nearby ultracool dwarf star" (PDF). Nature. 533 (7602): 221–224. Bibcode:2016Natur.533..221G. doi:10.1038/nature17448.</ref> [[stêr]]keke bejnbihost e ku ji [[Roj (stêrk)|Ro]]<nowiki/>jê 39,5 [[Sala tîrêjê|sala roniyê]] (12,1 parsek) dûrtir e.<ref> Chang, Kenneth (22 February 2017). "7 Earth-Size Planets Identified in Orbit Around a Dwarf Star". New York Times. Retrieved 22 February 2017.</ref><ref>http://www.nerinaazad.net/kr/news/life/politics/nasay-askere-kir-7-gerstrkn-n-hat-dtin-dibe-li-ser-3yan-av-hebe</ref>

{{Agahîdank xwedawend
| cure               = yewnan
}}

{{nîsan}}

Eva ha lîsteya navçeyên [[Ketelonya]]yê ye. Ketelonya ji 42 navçeyan (''comarca'' [kuˈmarkə]) pêk tê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=249 |sernav=Densitat de població. Comarques i Aran, àmbits i províncies. Generalitat de Catalunya |malper=www.idescat.cat |roja-gihiştinê=2020-03-28 }}</ref>

{{Agahîdank bajar
 | nav                  = 
 | navê_din             = 
 | navê_fermî           = 
 | mertal               = 
 | al                   = 
 | nexşeya_cihan        = Çîn
 | nc_relief            = erê <!-- "Nexşeya topografî" derdikeve -->
 | nc_firehî            = 250px
 | koordînat            =   
 | damezrandin          = 
<!------- Kargêrî ------->
 | welat                = [[Çîn]]
 | dûgel                = 
 | kargêrî_sernav       = 
 | kargêrî              = 
 | herêm                = 
 | parêzgeh             = 
 | şaristan             = 
 | bexş                 = 
 | navçe                = 
 | nahiye               = 
 | gundistan            = 
 | serbajar             = 
 | parêzgar             = 
 | şaredar              = 
<!------- Demografî ----->
 | navê_nîştecihan      = 
 | gelhe                = 478.410
 | gelhe_sal            = 2010
 | berbelavî            = 
<!------- Erdnîgarî ----->
 | rûerd                = 1.723
 | rûerd1_sernav        = 
 | bilindayî            = 
 | koordînat            = 
 | dem                  =  UTC+8 (CST)
<!------- Agahiyên din -->
 | koda_postayê         = 437300
 | koda_telefonê        = + 86 (0) 
 | malper               = [http://www.chibi.gov.cn/ Rûpela fermî]
<!------- Nexşe --------->
 | nexşeSer             = ChinaXianningChibi.png
 | nexşeSer_firehî      = 250px
 | nexşeSer_sernav      = Nexşeya rêveberiya bajarê
 | nexşe                = 
 | nexşe_firehî         = 
 | nexşe_sernav         = 
 | nexşe2               = 
 | nexşe2_firehî        = 
 | nexşe2_sernav        = 
<!------- Wêne ---------->
 | wêneSer              = Chibi.jpg
 | wêneSer_firehî       = 250px
 | wêneSer_sernav       = Wêneyek ji xwezaya bajarê
 | wêne                 = 
 | wêne_firehî          = 
 | wêne_sernav          = 
}}
''''Chibi''' ([[Zimanê çînî|Çînî]]: 赤壁)  [[bajar]]<nowiki/>ek di [[parêzgeh]]<nowiki/>a [[Hubei]] ya [[Çîn]]<nowiki/>ê da ye. Navê rastîn ê bajar Puqî (蒲 圻) bû. Lêbelê, navê bajar bi biryara ku di 11ê hezîran a 1998an da li meclîsa bajar hat girtin, hate guhertin. Navê Chibi [[ji şerê chibi]] pêk tê, ku şerekî dîrokî li wê deverê ye.  Rûerdê bajar 1723 km² , niştecîhên bajar 506509 kes e.
==Gelhe==
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 478.410 kesî
== Cihên dîrokî ==
Yanloudong (羊 楼 洞) navenda hilberîn û [[Bazirganî|bazirganiî]]<nowiki/>ya [[çay]] a kevin e. Ew li kêleka bajarê [[Zhaoliqiao]], ku li ser sînorê [[Hubei]], ye. Ew ji Chibi 26 [[km]] dûr e.
<br />
<br />

{{Agahîdank pirtûk
| sernav             = Mîrzayê dilşad  ( Prense Bextewar )
| sernivîser         = <!-- Berg û Rûpelsazî (edîtor) -->
| ISBN               = 
| pîvan              = <!-- Pîvana pirtûkê -->
| wêneçêker          = <!-- Wêneyên bergê û pirtûkê kî cêkir? -->
| rûpel              = 
| weşanxane          = 
| dîrok              = <!-- Çapa yekemîn -->
| ziman              = 
| sererastkirin      = 
| cîh                = 
| sernavê xwemalî    = The Happy Prince
| welat              = 
| şêwe               = 
| pêşgotin           = 
| nivîskar           = [[Oscar Wilde]]
| binwêne            = 
| mezinahiyawêne     = 
| wêne               = Happy prince.jpg
| wergêr             = 
| pirtûk             = 
}}
'''Mîrzayê dilşad''' <ref>https://www.youtube.com/watch?v=b4Kk4Jcu-e0</ref>, '''Prensê bextewar''' an jî '''Prensê dilşad''' çîrokeke ji pênc çîrokên pirtûka bi navê ''The Happy Prince and Other Tales'' ya nivîskarê îrlendî [[Oscar Wilde]] e.

Li gel '''sîtoplazma''', tegîna [[protoplazma]] jî ji boy vî pêkhateyê tê bikaranîn. Sîtoplazma dişibe [[spîka hêkê]], [[nîvherikoyî]] û [[nîvruhnik]] e. Ji ber ku di nava wê de molekulên hûrik û gir hene û bi hev re tevdigerin, sîtoplazma madeyek kolloîdal e û hundirê xaneyê de, navbera [[endamok]], [[navik]] û parzûnê tijî dike. Sîtoplazma bi [[parzûna xaneyê]] dorpêçî ye.

Ev, lîsteya welatên û girêdayînên derkeft di aliyê piraniya şêniya mirovan, û pîvana bi hejmara niştecihên mirovan her kîlometrên çargoşe an mîl çargoşe ye.

{{Tîrmeh}}

'''Xaneyên glîa''', '''demareglîa''' an jî '''glîa''' (bi îngilîzî: ''glial cells'', ''neuroglial'', ''glia'' )<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology">Betts, J., Desaix, P., Johnson, E., Johnson, J., Korol, O., & Kruse, D. et al. (2017). Anatomy & physiology. Houston, Texas: OpenStax College, Rice University,</ref> xaneyên palpişt in ji  bo  demarexaneyan. 

'''Pilor''' navê komekê [[şîranî]]yên ji hevîr tên çêkirin e. Mirov dikare bêje ku di standarda wê de [[darçîn]] heye, bêî wê nabe. Ji ber ku zimanzanên [[kurd]] li ser [[pêjgeha kurd]], standardkirina nav û têgînan nexebitîne û lêkolîn nekirine, carnan tevlîhevî derdikevin. 

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane)
}}

{{Gulan}}
'''Gulan''' meha pêncem ya [[Salnameya Gregorî|gregoryen]] e. Li [[Kurdistan]]ê di vê mehê de [[gul]] tên çinîn

'''EKG''' an '''elektrokardiyogram''' navê grafîka ku bi elektrokardiyografiyê tê pîvandin e. Rewşa çalakiyên elektrîkê di [[masûlke]]yên dil de nîşan dide. 

'''Riwekên malan''' an '''riwekên malovî''' hemû riwekên ku ji aliyê mirovan ve di malê de tên çandin in. Mirovan cara pêşin li [[Mezopotamya]]yê wexta [[dema neolîtîk]] (10.000 sal BZ) de, dest bi karê çandina [[riwek]]an kirine, [[genim|gênim]] çandine. 

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdanka giştî
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Barth''', bajarekî [[Almanya]]yê ye û yek ji bajarên herêma [[Mecklenburg-Vorpommern]]ê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Îslam}}
'''Serdema zêrîn a îslamê''' navê serdema ku ji sedsala 8an û heta sedsala 13-14an de çêbûye û tê de [[zanist]], [[endezyarî]], [[teknolojî]], [[tucar]]tî, [[pîşesazî]], [[hunermend]], [[wêje]] û [[felsefe]] di nav cîhana [[misilman]]an de pir pêşve ketiye ye.<ref>http://m.jap.physiology.org/content/105/6/1877{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref><ref>http://www.bianet.org/bianet/kultur/76317-arap-biliminin-altin-cagi</ref>
t ya [[Al-Hariri of Basra|al-Hariri]] li gorî [[Yahya ibn Mahmud al-Wasiti]], [[Bexda]], 1237 piştre Îsa.]]
Li gorî hinekî çavkaniyan ev dewre heta sedsala 15an berxwedaye.<ref>http://www.history-science-technology.com/Articles/articles%208.html</ref>
Wê dewrê di nav misilmanan de pir [[zanistvan]] û [[fîlozof]]ên mezin derketine û gellekî vedîtin çêdikin.

{{Yekkirin|[[Tendûr]]}}

{{Soranî}}
{{Koord|36|46|03|N|45|42|06|E|type:landmark|display=title|name=Bendava Mehabadê}}

'''Fîgûran''', ew kes e ku di fîlm, rêzefîlm an bernameyên televîzyonê de, di lîstikên şanoyê, bernameyê muzîkê û opera û baleyê de xuya dike, lêbelê qet napeyive an jî pir hindik dipeyive. Temaşevanên bernameyên televîzyonê, di fîlman de kesên amator ku li kûçe û kolanan in, an li cihê bûyerekê ne, hemû fîgûran in. Di fîlmên şer an lehengî de koma rêvebereriya fîlm gellek fîgûran bi kar tînin. Bi taybet jî di berhemên van demên dawî ku pir biha ne, bi hezaran fîgûran cih digrin. 

{{Agahîdank ziman (kevn)
| nav                = Oksîtanî<br />''Occitan''
| rengamalbat        = mediumseagreen
| rengapişt          = #E8FCD4
| welat              = [[Fransa]], [[Spanya]], [[Italya]], [[Monako]]
| hêrem              = [[Ketelonya]], [[Lîgûrya]] û [[Welatê Baskî]], [[Midi-Pyrénées]], [[Languedoc-Roussillon]], [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]], [[Limousin]]
| zimanaxêv          = Nêzîkî 1.939.000 milyon
| Zimanmalbat        = [[Malbata zimanên hind û ewropî|Hind û ewropî]]<br />
:[[Îtalî]]
::[[Romanî]]
:::[[Italî-Rojavayê]]
::::[[Rojavayê]]
:::::[[Galî-îberî]]
::::::[[Galoromansî]]
:::::::[[Oksîtanoromans]]
::::::::[[Oksîtanî]]
| zimanafermî        = [[Ketelonya]] ji [[Spanya]]yê
| rêxistin           = ''Conselh de la Lenga Occitana''
| iso1               = oc
| iso2               = oci
| iso3               = [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=oci Oci]
| sil                = OCI
}}

{{Bêçavkanî}}
'''Geltûrî''', hin kes dibêjin berekeke eşîra [[celalî|celaliyan]] e, hin kes jî dibêjin eşîreke serbixwe ye. Li gorî tahrîr defterî ya Dewleta Osmanî, geltûrî di salên 1500î de li [[Amed]]ê bûne. [[Mela Mehmûdê Bazîdî]] jî geltûriyan wek eşîreke di bin banê [[Konfederasyona Zîlan]] de dide. Geltûrî li [[Îdir]], [[Agirî]], [[Qers]] û [[Erdêxan]]ê dijîn. Geltûrî piştî koça ji Amedê pêşiyê li rojhilatê Kurdistanê bicih dibin. Paşê ji wir têne devdora Bazîdê û ji eşîra [[redkî]] daxwaziya cih dikin. Begê eşîra redkî, [[Eleşref Beg]] wan li hin gundên Îdirê bicih dike. Bi demê re li bajarên cîran jî cih dibin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Arnstorf
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rottal-Inn]]
}}
'''Arnstorf''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rottal-Inn]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Divitz-Spoldershagen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Divitz-Spoldershagen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Burgsalach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Navîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Weißenburg-Gunzenhausen]]
}}
'''Burgsalach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Weißenburg-Gunzenhausen]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Taxobox
| name = Daykemar, Dêlemar
| image = Jaszczurka trójpręga.jpg
| status = LC | status_system = IUCN3.1
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Xijende|Reptilia]]
| ordo = [[Squamata]]
| familia = [[Marmaroka dîwaran|Lacertidae]]
| genus = ''[[Lacerta]]''
| species = ''L. trilineata''
| binomial = '''''Lacerta trilineata'''''
| binomial_authority = [[Jacques von Bedriaga|Bedriaga]], 1886
| synonyms = 
}}
'''Daykemar''', '''dêlemar''', '''pifa diyamar'''<ref>avê qirtîşê li herêma Farqînê li Bakurê Kurdistanê</ref>, '''bûkmar''', '''balîfamar'''<ref>Navê qirtîşê li herêma Stewrê li Bakurê Kurdistanê</ref>  an '''marmaroka kesk''' (''Lacerta trilineata''), [[cure]]yekî [[marmaroka dîwaran]] e.

'''Sazek ji çavên Kurdistan re''', kitêbeke helbestan ya [[Jan Dost]] e, ku bi zimanê Erebî û Kurdî (Kurmancî) li sûriyê derketîye. orîjînal Kurdî ye û bi Erebî jî hatine wergerandin. Helbestên di vê kitêbê de di navbera sala 1989 û 1992 an de hatine nivîsandin. Ew helbest bi temamiya xwe helbestin neteweyî û welatperwer in. Ew bi rengekî Illegal li sûryê hatibû çapkirin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Pirtûk]]

'''Pêçange''', '''kilora bêçiyê''' yek ji cureyên [[kilor]]ê ye. Li [[Kurdistan]]ê û  tevahiya herêmên gelên [[îranî]] bi heman navê tê naskirin. Bi forma ''paçanga boregi'' derbasê romî (tirkî) jî bûye. Ji bêjeya ''pêçî ([[bêçî]])'' û ''pêçandinê'' ye, lewra [[şikeva]]yê dipêçin dişibînin pêçiyê. Li tevahiya herêmên [[Kurdistan]]ê pêçange hezkirî ye.

{{Agahîdank bajar
 | nav             = Hezar Kaniyan 
 | navê_fermî      = 
 | nexşeya_cihan   = Îran
 | koordînat       = {{Koord|35|31|15|N|46|10|49|E|display=inline, title}}
 | welat           = [[Rojhilatê Kurdistanê]]
 | dûgel           = [[Îran]]
 | parêzgeh        = [[Kurdistan (parêzgeh)]]
 | şaristan        = [[Dîwandere (şaristan)|Dîwandere]]
 | bexş            = 
 | gundistan       = 
 | navê_nîştecihan = 
 | gelhe           = 1000
 | gelhe_sal       = [[2016]]
 | rûerd           = 
 | bilindayî       = 
 | wêneSer         =  
 | wêneSer_sernav  = 
 | malper          = 
}}
'''Hezar Kaniyan'''{{bi-fa|هزارکانیان}} bajerekî kurdan e ku dikeve [[Rojhelatê Kurdistanê]].

{{Taxobox
| name = Kund
| image = Rinjani Scops Owl Otus jolandae, Lombok - journal.pone.0053712.g001-right.png
| image_alt = 
| image_caption = Two Rinjani Scops Owls perched on a branch
| image2 = Otus jolandae song - pone.0053712.s008.oga
|regnum = [[Heywan|Animalia]]
|phylum = [[Chordata]]
|classis = [[Aves]]
|subclassis = [[Neornithes]]
|infraclassis = [[Neognathae]]
|superordo = [[Neoaves]]
|ordo = '''Strigiformes'''
|ordo_authority = [[Johann Georg Wagler|Wagler]], 1830
| range_map = Owl range.png
| range_map_caption = Belavbûna Famîle û cureyeên kundan
|subdivision_ranks = Famîleyên kundan
|subdivision =
[[Strigidae]]<br />
[[Tytonidae]]<br />
[[Ogygoptyngidae]] ([[fosîl]])<br />
[[Palaeoglaucidae]] ([[fosîl]])<br />
[[Protostrigidae]] ([[fosîl]])<br />
[[Sophiornithidae]] ([[fosîl]])
|synonyms =
Strigidae <small>sensu Sibley & Ahlquist</small>
}}{{Wergerîne|he|ziman2=sr|bijartî=1}}
'''Kund''' ('''''Strigiformes'''''), [[kom]]eke [[balindeyên dirende]] yên ku jê du [[famîle]]yên mayî hene:
* Famîleya kundan ([[Strigidae]])
* Famîleya kundên kadînan ([[Tytonidae]])

{{Kêm}}
'''Mil û Zil''' du bendên eşîrên kurdan ên xwederî (menşeyî) ne. Gorê efsaneyê Mîl û Zil du bira bûne. Yek ji wanan ji başur yek ji rojhilatê hatiye Kurdistanê. Kêm û zêyde baweriya hemû eşîrên kurdên kurmancî- û [[kirmanckî]]axiv ewe ku koka wan ji van herdû birayan hatiye. Herwiha li Kurdistanê du êlên kurdan ên mezin, bi navên [[Mîllî]] (Mîlan) û Zillî ([[Zîlan]]) hene. Bênden eşîrên kurdan ên xwederiye din Botî, Mehmedî, [[Babanî]] (Bebeyî), [[Silivî (êl)|Silivî]], Xorkan û Cûwana<ref>McDowall, David. A Modern History of the Kurds. New York 2007, rp. 16.</ref> ne.

{{yekkirin|[[Kotirî]]}}
'''Qumrî''' çûkekî çolê ye. Ew çûk û [[kewkûrk]]ê mîna hev û din in. Bi kewkûrkê ra cudaya xwe dengê xwe ye. Dengê kewkûrkê wek 'kûû kû kû' ye. Dengê qumrîye wek 'kûû' ye. Ne tam aşkereye lê cudayeka din jî li piş hustî Kewkûrkê daxime ka reş heye lê li ya qumrî tuneye.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Çûk]]

{{Bêçavkanî}}{{Jînedank
| mezinahiya_wêne    = 150px
| roja_jidayikbûnê   = {{jdb|7|7|1962|temen=erê}}
}}

* [[Emewî]]
* [[Ebbasî]]
* [[Selçûqî]]
* [[Dagîrkirinên Moxolan|Dagirkirinên Moxolan]]
* [[Dewleta Sefewiyan|Sefewî]]
* [[Eyûbî]]
* [[Mervanî]]
* [[Împeratoriya Osmanî]]
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Dîrok]]

{{Agahîdanka giştî}}
'''Festîvala Navneteweyî ya Fîlman a Berlînê''', an jî bi kurtasî '''Berlinale''', festîvaleke fîlman a salane ya Berlînê ye. Li gel festîvalên [[Festîvala Fîlman a Cannesê|Cannes]] û [[Festîvala Fîlman a Venedîkê|Venedîkê]], ew yek ji girîngtirîn festîvalên fîlman e û di pîşesaziya fîlman de yek ji girîngtirîn bûyerên cîhanê tê hesibandin.

{{Agahîdanka giştî}}

'''Pirtik''' navê çend xwarinan e di [[pêjgeha kurd]] de. [[Kilor]]a wê jî heye. Wekî [[şîranî]] li [[Amed]]ê tê xwarin. Dîsa li [[Botan]] û herêma [[tolhildan]]ê jî ji hin şîraniyan re ''pirtik'' dibêjin. Herçendî hinekê cuda bin, jî têkela wan nêzîkê hevûdu ne.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
}}

{{Wergerîne|de|bijartî=1|ziman2=hu|ziman3=fi}}
{{Agahîdank mirov
| nav                = Arîstoteles
| navê_rastî         = Ἀριστοτέλης
| wêne               = Aristotle Altemps Inv8575.jpg
| sernavê_wêne       = Peykerê Arîstoteles ku li [[Muzeya Louvre ya Parîsê]]
| roja_jidayikbûnê   = 384 {{bz}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Yewnanistan]]
| roja_mirinê        = 322 {{bz}}
| cihê_mirinê        = [[Yewnanistan]]
| netewe             = [[Yewnanî]]
| bandorbar          = [[Platon]], [[Demokrîtos]]
[[Teofrastos]], [[Thomas Aquinas]], [[Hegel]], [[Bîrûnî]], [[Îbn Sîna]], [[Farabî]], [[Kindî]], [[Îbn Ruşd]], [[Îbn Heysem]]
| pîşe               = [[metafîzîk]], [[fîzîk]], [[felsefe]] [[polîtîka]], [[helbest]]
}}

, li [[Bakurê Kurdistanê]]]]
'''Goristan''', cihê ku [[gor]] û [[mezel]] lê tên kolan û mirî lê tên çalkirin.<ref>[[Umîd Demîrhan]] (2007). Ferhenga destî kurdî bi kurdî. [[Sewad 1428]], [[Bazîd]].</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Mörstadt
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Alzey-Worms]]
}}
'''Mörstadt''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Alzey-Worms]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| cihê_jidayikbûnê   = [[Hewlêr (parêzgeh)|Parêzgeha Hewlêre]]
| netewe             = [[Kurd]]
| hevwelatî          = [[Iraq]]
| perwerde           = [[Zanîngeha Selahedînê]]
| pîşe               = [[Fermandar]]ê hezên pêşmerge
}}

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}{{Agahîdank nivîskar
| nav                = Mehmed Uzun
| wêne               = 
| pîşe               = Romannivîs, helbestvan
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|1|1|1953}}
| cihê_jidayikbûnê   = [[Sêwereg]], [[Riha]]
| roja_mirinê        = {{Mirin|11|10|2007|1|1|1953|temen=erê}}
| cihê_mirinê        = [[Amed]] ([[Tirkiye]])
| netewe             = [[Kurd]]
| ziman              = [[Kurdî]] û [[tirkî]]
| şêwe               = Roman, helbest
| malper             = [http://mehmeduzun.org/ mehmeduzun.org]
| berhem             = {{Indented plainlist|
* ''[[Tu]]'' (roman, 1984)
* ''[[Antolojiya edebiyata kurdî]]'' (antolojî, 1995)
* ''[[Bîra qederê]]'' (roman, 1995)
* ''[[Hawara Dîcleyê]] 1'' (roman, 2001)}}
}}
'''Mehmed Uzun''' (jdb. [[1ê kanûna paşîn]] a [[1953]]<ref>http://www.gundem-online.net/haber.asp?haberid=62397{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=sibat 2021 }}</ref> li [[Sêwreg]] ([[Riha]]) – m. [[11ê çiriya pêşîn]] a [[2007]] li [[Amed]], [[Bakurê Kurdistanê]]), [[nivîskar]]ekî [[kurd]] bû.

{{Sêwî|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{Sernav bi îtalîk}}
'''Evîna Feqiyê Teyran''' albûma hunermendê ermen [[Aram Dîkran]] e. Albûm ji deh stranan pêk tê û ji aliyê [[Mîr]] Musikverlag ([[Düsseldorf]], Almanya) û [[Kom]] Müzik Yapım ([[Stembol]], Tirkiye) ve hat çêkirin.<ref>Aram Tîgran, Evîna Feqiyê Teyran. Mîr, Düsseldorf/Kom, Stembol.</ref>

'''Moda Frîgyen''' ew mod e ku ji navberên 1 nîvçe, 3 tam, 1 nîvçe, 2 tam pêk tê. Dema ku em ji notaya 3yemîn a modeye iyonyan (gama major) dest pê bikin û werin heta oktava wê, em gamekê bi dest dixin; ev gam moda frîgyen e.
Dema ku em ji notaya Mîyê heta oktava wê bê rasthatinî werin, em moda frîgyen bi dest dixin.

'''Rojvegera havînê''', kêliya ku [[tîrêj]]ên rojê li [[Kelûya Kêvjalê|kelûya kevjalê]] salê carek<ref>https://www.timeanddate.com/calendar/december-solstice.html</ref> bi awayekî çik tên e. Li [[Nîvkada Bakur|nîvkada bakur]] de roya herî dirêj tê dîtin û roj dest pê kinbûnê dikin. Li [[Nîvkada Başûr|nîvkada başûr]] de jî roya herî kin tê dîtin û roj dest pê dirêjbûnê dikin. Ev tarîx li hin welatên ku li nîvkada bakur de ne<ref>https://www.timeanddate.com/calendar/june-solstice.html</ref>, wek destpêka [[havîn]]ê tê pejirandin. Îcar li hin [[welat]]ên ku li nîvkada başûr de ne jî, vê rojê wek destpêka [[zivistan]]ê qebûl dikin. Li ber vana jî li hin welatan de ev roj wek nava havîn an jî nava zivistanê tên pejirandin.<ref>https://global.britannica.com/topic/solstice{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=tebax 2021 }}</ref>

{{Bêçavkanî}}
'''Bêjenasî''', '''peyvnasî''' an  '''etîmolojî''' (bi [[grekî]]: ''ετυμολογία - etimolojía''; bi [[yewnaniya kevn]]: ''έτυμος - étymos'', bi [[Latînî]]: ''etymologia'') wekî peyv tê wateya zanîstiya rastegînî yan zanîstiya bingehê. Li bingeha wateyên peyvên ziman digere.

'''Tevgera Ciwanên Azad a Kurdistanê''' (''TECAK'') di sala 2003'an de hat damezrandin û di sala 2005'an de hat fesihkirin. Şûna wê [[Komalên Ciwanan]] hatin avakirin. 

[[File:Haim Nahum Effendi.jpg|thumb|Hayim Nahum (z. 1872 - m. 1960), di navbera 1908 û 1918an de serekxexamê împeratoriya Osmanî bû.]]
[[File:Isaac Haleva.jpg|thumb|Serekxexamê îro (2020) Ishak Haleva ye.]]
Va ye lîsteya [[serekxexam]]ên dewleta Osmanî û komara Tirkî ye<ref>Nesim Benbanaste (1988). Örneklerle Türk Musevi basınının tarihçesi. Stembol.</ref>.

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Jet d’Eau''' (gotin: [ʒɛ do]; bi zimanê fransî tê wateya "avpîjên") şirşirik ango [[avpîjên]]eke di behra Jenevê de ye û bi pijiqandina xwe heta 140 metreyan ber bi jor dipijiqe. Sembola bajarê [[Jenev|Jenevê]] ye.

'''Salnameya heyvê''' ew [[salname]]yên ku li gorî heyvê tên hejmartin.

{{Agahîdank gund
| nav                = Tobzawa
| navê_din           = Komelgeha Tobzawa
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = 
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = 
| nahiye             = 
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = 
| nifûs              = 16.500
| sala_nifûsê        = 1987
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Başûrê Kurdistanê
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Tobzawa''' (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: ''Tobzawa''), [[komelgeh]]eke [[Hewlêr]]ê ([[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1987an de hatiye avakirin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Oettingen in Bayern
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Donau-Ries]]
}}
'''Oettingen in Bayern''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Donau-Ries]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Kêm|tarîx=adar 2024}}

'''Xilyas yan kî Xizir û Rojeyê Xizirî'''

{| border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1" style="width:300px; float:right; clear:right; margin:1em 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; border-collapse:collapse; font-size:95%; empty-cells:show; "
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Glukoz
|- style="background-color:#ffffff;"
| colspan="2" align="center" | <br />
D-Glucose '''(çep)''', L-Glucose '''(rast)'''
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Agahiyên gelemper
|-
| Nav || Glukoz
|-
| Navên din || Şekirê tirî, tirîşekir?
|-
| [[Direfş]] || C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub>
|- style="background-color:#ffdead;"
! colspan="2" | Taybetmendî
|-
| [[Baristeya molekulî]] || 180,16 <math> \frac {g}{mol}</math>
|-
| [[Tîrbûn]] || 1,562 <math> \frac {kg}{m^3}</math>
|-
| Rewşa di germiya odê de || hişk
|-
| [[Xala helînê]] || 146  [[Grad Selziyus|°C]]
|}
'''Glukoz''' ({{Bi-grc|γλυκύς|glukús|wate=şêrîn}}) an şekirê tirî ({{Ziman-en|grape sugar}}) [[monosakkarîdek]] e. Di siruşte de şekira herî belavbûyî glukoz e.Formula kîmyayî ya glukozê C<sub>6</sub>H<sub>12</sub>O<sub>6</sub> e. Navê din a glukozê dekstroz e. Her wîsa glukoz wekî şekira xwîne jî tê bi nav kirin. Ji ber ku di nav tirî de gelek glukoza serbest heye,li hin deveran şekira tirî jî ji boy navê glukozê tê bi kar anîn. [[Hingiv]] ji %35 ê giraniya xwe ji glukoza serbest distîne. Hemû polîsakkarîd ji molekulên glîkozê pêk tên.

{{kanûna pêşîn}}

{{Taxobox
| name = Zîqzîke
| image = Linnet-Mindaugas Urbonas-1.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Zîqzîkeke mê
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Balinde|Aves]]
| ordo = [[Balindeyên wîçwîçok|Passeriformes]]
| familia = [[Fringillidae]]
| genus = ''[[Carduelis]]''
| species = '''''C. cannabina'''''
| binomial = ''Carduelis cannabina''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Am Peenestrom
|wêne sernûçe=Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Amt Am Peenestrom''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Pûjana çîmenê''', '''pûjana mêrgan''' ''(mentha arvensis)'' jî wekî [[nane]], [[tihtavik]], [[pûng]] ûêd cureyek ji [[pûjan]]ê (mentha) ye. Pûjan navê vê komê ye ku ji [[famîleya gezika derewîn]] (lamiaceae) ye.

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}

{{Gotara sedsalê b.z.|2}}

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank welat
 | nav               = ''República Portuguesa''
 | navê_fermî        = 
 | navê_kurdî        = Komara Portûgalê
 | al                = Flag of Portugal.svg
 | nîşan             = Coat_of_arms_of_Portugal.svg
 | sirûda_netewî     = A Portuguesa
 | cîh               = EU-Portugal with islands circled.svg
 | zimanên_fermî     = [[Zimanê portûgalî|Portûgalî]]
 | zimanên_tev       = 
 | sîstema_siyasî    = 
 | serxwebûn         = 
 | paytext           = [[Lîsabon]]
 | serok_komar       = [[Marcelo Rebelo de Sousa]]
 | serok_wezîr       = [[António Costa]]
 | rûerd             = 92.345
 | gelhe             = 10.584.344 (2006)
 | berbelavî         = 114
 | dirav             = Ewro ([[EUR]])
 | dem               = UTC+0
 | nîşana_înternetê  = .pt
 | koda_telefonê     = +315
 | nexşe             = 
 | nexşe_sernav      = 
}}
{{Wergerîne|pt|ziman2=es|bijartî=1|ziman3=ar}}
'''Portûgal''' [[welat]]eke li [[Ewropa]]yê ye. Portûgal di keve başûrê Ewropa. Ev welat dikeve ser [[nîvgirava Îberî]]. Rêja 16% nîvgirava Îberî ji axa vî welatî pêk tê. [[Spanya]] bi tenê dibe hevsûyê (drawsê) Portûgal herwesa giravên [[Azor]] ji yên vî welatî ne.

'''Heşhaşî''' an jî [[heşhaşîtî]] (bi [[erebî]]: الحشاشون, ''al-hashashîn'', pirjimer: ''al-hashâshiyûn'' an الاسماعيليون, ''îsmaliyûn'') [[terîqet]]eke [[şiî]] ya [[îsmaîlî]] ya ku ji aliyê [[Hesenê Sebah]] hat avakirin. Dibêjin ku, navê wan ji wateya [[xaşxaş]], [[haşhaş]], ango [[xaşxaşk]] de hat afirandin û wan di navbera 1080 û 1270an de bi hinekên navdar ve gelek kes kuştî bûn. Ew wateya ''haşhaşîn'' ji pê re bi destên [[xaçperest]]an û [[Marco Polo]] (di sala 1271ê de) li Ewropayê jî hat bihîstin û bi cudayiyên biçûk re wek ''assassin'' (anku, mêrkuj) derbasî zimanên Ewropayê bû. 

'''Ezîz Sancar''' an jî '''Aziz Sancar''' (bi erebî: عزيز سانجار, ''Aziz Sanjar''; z. 8ê îlona 1946, [[Mêrdîn]]), zanistê Tirk kîmyayê ye ku di 2015an de [[Xelata Nobelê]] stand.

'''Sîtogenetîk''', şaxeke zanîstî yê ku beşeke alîgir ê jînekolojiyê ye û rewşa hêjmar, tevnî, û rola tevlêbûna [[kromozom]]<nowiki/>an lêkolîn dike.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Wittlich''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Bernkastel-Wittlich (navçe)|Bernkastel-Wittlichê]] li herêma [[Rheinland-Pfalz]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank nivîskar
 | nav              = 
 | navê_rastî       = 
 | bernav           = 
 | wêne             = Mehmet_Hakki_Sucin.jpg
 | mezinahiya_wêne  = 
 | sernavê_wêne     = 
 | pîşe             = 
 | navê_jidayikbûnê =
 | roja_jidayikbûnê = 1970
 | cihê_jidayikbûnê = Qulp, Îdir
 | roja_mirinê      = 
 | cihê_mirinê      = 
 | koordînatên_cihê_goristanê =
 | netewe           = 
 | hevwelatî        = Tirkiye
 | perwerde         = 
 | destûrname       = 
 | ziman            = <!-- Zimanê nivîsê -->
 | tevger           = <!-- Tevgera wêjeyî -->
 | şêwe             = <!-- Şêweya wêjeyî -->
 | serdem           = 
 | salên_çalak      = 
 | berhem           = <!-- Berhemên navdar -->
 | bandorbar        = 
 | bandorker        = 
 | hevjîn           = <!-- zewicî -->
 | partner          = <!-- nezewicî -->
 | bav              = 
 | dê               = 
 | zarok            = 
 | malper           = {{URL|ceviriveotesi.org}}
 | şanenav          = <!-- îmze -->
 | mezinahiya_şanenavê =  
 | modul            = 
 | jêrenot          = <!-- Agahiyên din (bûyer, ...) -->
}}
'''Mehmet Hakkı Suçin''' [[nivîskar]], [[Werger|wergêrê]] [[wêjeya erebî]] û [[zimannas]] e.

{{tebax}}

{{Gotara bêçavkanî}}
'''Jajerûn''', navê xwarineke ji [[pêjgeha kurd]] e.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com.tr/books?id=5QCDCwAAQBAJ&pg=PA186&lpg=PA186&dq=Jajer%C3%BBn&source=bl&ots=7s6kggzVG3&sig=ACfU3U0WY2XeXJ8B74E8n0U-PJu6MNuDHw&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwisnLWi2vjtAhV7wAIHHTSsBEo4ChDoATAGegQICBAC#v=onepage&q=Jajer%C3%BBn&f=false |sernav=Ferhenga Destî (Kurdî bi Kurdî) |paşnav=Demîrhan |pêşnav=Umîd |tarîx=2006 |weşanger=Sewad |ziman=ku }}</ref> Li [[Serhed]]ê tê xwarin.

{{Agahîdanka giştî
}}

'''Terorîzma Îslamî''' (ku bi navê terorîzma îslamîst an terorîzma radîkal-îslamî jî tê zanîn) çalakiyên terorîstî yên bi mebestên olî ne, yên ku ji hêla [[Îslamîzm|îslamîstên]] [[Fundamentalîzma îslamî|milîtanên fundamentalîst]] û tundrewên îslamî ve têne kirin.<ref>{{Jêder-ensîklopedî |sal=2009 |sernav=Terrorism |ensîklopedî=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |weşanger=[[Oxford University Press]] |cih=[[Oxford]] and [[New York City|New York]] |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195305135.001.0001/acref-9780195305135-e-0796 |lînka-nivîskar1=Augustus Richard Norton |paşnavê-edîtor=Esposito |pêşnavê-edîtor=John L. |lînka-edîtor=John Esposito |isbn=978-0-19-530513-5 |paşnavê-nivîskar2=Kéchichian |pêşnavê-nivîskar2=Joseph A. |paşnavê-nivîskar1=Norton |pêşnavê-nivîskar1=Richard A. |lînka-nivîskar2=Joseph A. Kéchichian }}{{Subscription required}}</ref><ref>{{Jêder-ensîklopedî |sal=2013 |sernav=Terrorism |ensîklopedî=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought |weşanger=[[Princeton University Press]] |cih=Princeton, New Jersey |paşnavê-edîtor1=Böwering |pêşnavê-edîtor1=Gerhard |rr=545–547 |nivîskar=Thomas Hegghammer |lînka-edîtor1=Gerhard Böwering |paşnavê-edîtor2=Crone |pêşnavê-edîtor2=Patricia |lînka-edîtor2=Patricia Crone }}</ref><ref name="French 2020">{{Jêder-kitêb |sernav=And God Knows the Martyrs: Martyrdom and Violence in Jihadi-Salafism |paşnav=French |pêşnav=Nathan S. |weşanger=[[Oxford University Press]] |sal=2020 |isbn=978-0-19-009215-3 |cih=[[Oxford]] and [[New York City|New York]] |rr=36–69 |beş=A Jihadi-Salafi Legal Tradition? Debating Authority and Martyrdom |doi=10.1093/oso/9780190092153.003.0002 |lccn=2019042378 |urlya-beşê=https://books.google.com/books?id=dWHdDwAAQBAJ&pg=PA36 }}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Tilzeter''' an '''Tel ez-Ze'eterê''' (bi erebî: تل الزعتر‎, ''Tal al-Zaatar'') navê wargeheke [[filistînî|Filistiniyan]] a [[Bêrût]]ê ye ku tê de li roja 12'ê tebaxa 1976'an '''Komkujiya Tilzeterê''' pêk hatiye. Ev komkujî bi destê Îsraelê, çend dewletên ereban û dewletên mezin ên emperyal hatîye lidarxistin {{fact}}. Li Tilzeterê bi hezaran mirovên filistînî hatine kuştin.

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| hevwelatî          = {{ala|Alman|împeratorî}}
}}
{{Wergerîne|fr|bijartî=1}}
'''Gustav Stresemann''' (jdb. [[10ê gulanê]] [[1878]] li [[Berlîn]]ê - m. [[3ê çiriya pêşîn]] [[1929]] li [[Berlîn]]ê) polîtîkerekî [[alman]] bû.

'''Vîtalî Lazarevîç Gînzburg''' (bi [[rûsî]]: Виталий Лазаревич Гинзбург, ''Vitaly Lazarevich Ginzburg''; [[4'ê kewçêrê]] [[1916]]'an de li [[Moskow]]ê - [[8'ê sermawezê]] [[2009]]) hatiye dinê û fîzîknasekî navdar ê [[Rûs]] e. Sala [[2003]]'î bi tevî [[Aleksey Abrîkosov]] û [[Anthony James Leggett]] [[Xelata Nobel a fîzîkê]] wergirtiye.

{{tebax}}

{{îlon}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Schwalmstadt
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Schwalm-Eder-Kreis]]
}}
'''Schwalmstadt''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Schwalm-Eder-Kreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Wiedergeltingen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Unterallgäu]]
}}
'''Wiedergeltingen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Unterallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Lok''' navê [[hêştir]]ê nêr e. Di erebî de ''camel'', di tirkî de ''deve'' tê gotin. Li gelek herêmên Kurdistanê jî ji hêştiran re ''deve'' tê gotin. '''Lok''' jî hêştirê nêr e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Guhandar]]

{{Pergala hikûmetan li cîhanê}}
'''Pergala serokatiyê''', '''perganla serokatiyê''' an jî '''serokatiya hikûmetê''' , li gor modela amerîkayî yek pergala dewletê ye. Li ser yek serokatiyê de fonksiyonên ji [[serokê dewletê]], [[serokê hikûmetê]] û [[fermandarê leşkerî]] enîya tetbîqatê dibe. Berevajî li welatekî demokratî ye, ji berpirsiyariya dewletê ji bo ku hevceyê bedena hilbijartinê ji aliyê gel ve awayî tînin, bi vî prensîpa jêkcidakirina desthilatan û şideta dualî de pêşîlêgir bihêztir dibe.

{{Bêçavkanî}}
 li [[Washington]]ê ([[DYA]]), yek ji girîngtirîn pirtûkxaneyên neteweyî yên cîhanê ye.]]
'''Pirtûkxaneya neteweyî''' [[pirtûkxane]]yeke giştî ya welatekî ye. Wê, di di pirtûkxaneya neteweyî de wê hemû xebatên wê yên nivîskî, dîtbarî û dengî, werinê qeydkirin. Wê, ew weke xêva civakê a giştî were dîtin. Ji bilî pirtûxaneyên tax bi tax, bajarok bi bajarok û gund bi gund ya giştî  û weke li ser hemûyan re hebê. Pirtûxaneya netewî wê, di hanav hemû welatan de hene. Wê, weke navenda berhevkirinê a xabatên nivîskî, dengî û dîtibarî û hemû çavkaniyên din ên civakî be. Hemû xabatên weke lêkolînî wê di wê de  werina bi cihkirin. Wê, pirtûkxane weke cihê ku wê hemû zanîna civakê  di wê de wê berbev were kirin.

'''Sersal''', roja yekemîna saleke nû ye. Li gora [[salname]]yên cuda, roja sersalê cuda ye. Di salnameya mîladî de, sersal roja [[1ê kanûna paşîn]] e.
* Binihêre jî: [[Sersal (folklor)]]
{{Kontrola otorîteyê}}
{{stub}}
[[Kategorî:Salname]]
[[Kategorî:Cejn]]

{{Taxobox
| name = Famîleya qazan
| image = Ruddy.shelduck.arp.2.750pix.jpg
| image_width = 
| image_caption = [[Soremiravî]] (''Tadorna ferruginea'')
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Kordat|Chordata]]
| classis = [[Balinde|Aves]]
| ordo = [[Balindeyên dirûvê qazan|Anseriformes]]
| familia = '''Anatidae'''
| familia_authority = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825
| subdivision_ranks = Binefamîle
| subdivision = 
[[Dendrocygninae]]<br />
[[Thalassorninae]]<br />
[[Anserinae]]<br />
[[Stictonettinae]]<br />
[[Plectropterinae]]<br />
[[Tadorninae]]<br />
[[Anatinae]]<br />
[[Aythyinae]]<br />
[[Merginae]]<br />
[[Oxyurinae]]<br />
}}
'''Anatidae''' yan '''famîleya qazan''', [[famîle]]yeke mezin ji [[balinde]]yên avî ye ku jê [[qaz]], [[mîravî]] yan [[werdek]] û [[qû]]yan û ji [[kom]]a dirûvê [[qaz]]an yan ''[[Balindeyên qazan|Anseriformes]]'' in. Famîleya [[qaz]], werdek û [[qû]]yan li hemû parzemînên Cîhanê dijî ji xeynî [[Antartîka]]yê. Famîleya qazan dikane malevanî bikin ser riwê avê û di hinek rewşan avjenî ta binî bikin.

'''Sîstema temamker''' an jî '''sîstema tewawker''' (bi [[Zimanê îngilîzî|îngilîzî]]: ''complement system'')<ref>Lawrence, E. (2005). Hendersons dictionary of biology. Harlow: Pearson/Prentice Hall. ISBN  978-0-13-127384-9   Complement system </ref> beşek ji sîstema [[bergiriya giştî]] ye. Sîstema temamker ji komek proteînên navber ên xwînê pêk tê<ref name="OpenStax, Anatomy & Physiology"/>. Ev sîstem zêdetirî 30 cure proteînên pêşeng lixwe digire.<ref name="ANCYCLOPÆDIA BRITANNICA"> https://www.britannica.com/science/complement-immune-system-component</ref><ref name="Microbiology">OpenStax, Microbiology, openstax, 2016  p743,744
 [https://openstax.org/details/books/microbiology] </ref> Proteînên sîstema tewawker (temamker) di [[Kezeb|kezebê]] de tên çêkirin<ref name="ANCYCLOPÆDIA BRITANNICA"/> û gava tevlî [[Xwîn|xwînê]] dibin hê neçalak in. Heke proteînên sîstema temamker di nav xwînê an jî di navbera [[Tevinek|şaneyan]] de rastê hokarên nexweşiyê ([[dijepeydaker]]) werin, wê gavê çalak dibin.<ref name="Microbiology"/> Di nav xwînê û navbera şaneyan de  hertim proteînên sîstema temamker hene, loma li dij hokarên nexweşiyê, bersîvdana sîstema temamker bi lez çêdibe.<ref name="OpenStax, Biology"> OpenStax Biology.  2013. p1219,1220 [http://cnx.org/content/col11448/latest] </ref> Çalakbûna sîstema temamker ne bi yek carê de, lê gav bi gav, bi rêzereaksiyonan (zincîra reaksiyonan) rû dide. Gava proteînek çalak bû, îcar ev [[Proteîn|proteîna]] çalak, proteînek neçalak, ji bo çalakbûnê hand dike. 

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}

{{Bêçavkanî}}

{{bnr|Ali Şen}}
'''Ali Haydar Şen''', karsaz, serokê tîma futbolê [[Fenerbahçe]] ya [[Tirkiyê]] yê berê ye. Li [[Sirbistan]]ê hatiye dinyayê û bi eslê xwe [[Boşnak]] e.

'''Qelitmera''' ({{bi-tr|Eskikale}} ) gundekî girêdayî bajarê [[Mêrdîn]]ê ye.

'''Skandînavya''' herêmek e li bakurê Ewropayê û ji van welatan pêk tê: [[Danîmarka]], [[Norwêc]] û [[Swêd]]. Bi gelemperî, [[Fînlenda]] û [[Îslenda]] jî wek welatên Skandînavyayê tên pejirandin.

'''Serhildana Boxer''' ([[Zimanê çînî|Çînî]]: 義和團起義, pinyin: Yìhétuán qǐyì), ew serhildanek li dijî bandora aborî û siyasî ya welatê [[rojava]] li ser [[Çîn]]<nowiki/>ê, di sedsala 19an de bû. Armanc ew e ku hemû biyanî ji welat were derxistin<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://www.worldcat.org/oclc/870272576 |sernav=The origins of the Boxer War : a multinational study |paşnav=Xiang, Lanxin, 1956- |isbn=978-1-136-86589-3 |cih=London |oclc=870272576 }}</ref>. Ew di meha [[mijdar]]<nowiki/>a 1899 de dest pê kir û di 7ê [[îlon]]<nowiki/>a 1901an de bi dawî bû. Di dema serhildan û tepisandina serhildanê de, bi hezaran serhildêr, biyanî û sîvîlan jîyana xwe ji dest dan.<br />

'''Psîkopatolojî''' yek ji beşên zanîstiya psîkolojiyê ye. Lêkolîn, lêgerîn û dermankirina li ser nexweşiyên derûnînasiyê (psîkolojî) dike, zagonên anormaliteyê kivşe dike. [[WHO]] (Rêxistina Tenduristiyê ya Dinyayê) dide zanîn ku ji 1800´î zêdetir nexweşiyên psîkolojîk hene.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rettenbach am Auerberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ostallgäu]]
}}
'''Rettenbach am Auerberg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}
'''Şêx Sefiyedîn Îsheqê Erdebîlî''', (z. 1252 - m. 1334) [[kurd]]ekî<ref name="Tapper">[http://books.google.com.tr/books?id=uAzGTtWlp7gC&printsec=frontcover&dq=Richard+Tapper,+Frontier+nomads+of+Iran:+a+political+and+social&hl=tr&ei=-FkrTKfvFIGlcezT8JUD&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCcQ6AEwAA#v=onephttp://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Safi-ad-din_Ardabili&action=editage&q&f=false Richard Tapper, ''Frontier nomads of Iran: a political and social history of the Shahsevan'', Cambridge University Press, 1997, ISBN 978-0-521-58336-7, p. 39.]</ref><ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/ebn-bazzaz EBN BAZZAZ Encyclopedia Iranica]</ref><ref name="MuhammadKamal">Muḥammad Kamāl, ''Mulla Sadra's Transcendent Philosophy'', Ashgate Publishing Inc, 2006, ISBN 0-7546-5271-8, [http://books.google.de/books?id=EwB7Zo7lVp0C&pg=PA12&dq=%22According+to+Mulla+Salih+Ibrahimi,+Shahab+al-Din+Suhrawardi+was+originally%22&hl=en&redir_esc=y#v=snippet&q=Kurdish&f=false p. 24.]</ref><ref name="Minorsky">Minorsky Vladimir, The Turks, Iran and the Caucasus in the Middle Ages. Preface by J.A. Boyle. Variorum Reprints, London 1978; page 517-518</ref> navdar e ku [[terîqeta Sefewiye]] ava kiriye û navê [[dewleta Sefewiyan]] ji navê wî tê. Şagirtê Şêx [[Zahid Gîlanî]] yê damezrînerê [[terîqeta Zahidiye]]yê bû. Melayekî pir zana bû. Sefiyedîn Îsheq dibe kalikê [[Şah Îsmaîl]]. Şêx Erdebîlî bi zimanê [[azeriya kevn]] (pir nêzîkî kurdî ye)<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.payvand.com/news/06/jul/1269.html |sernav=Payvand News |tarîxa-gihiştinê=2011-06-18 |tarîxa-arşîvê=2016-03-04 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160304205231/http://www.payvand.com/news/06/jul/1269.html |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> û [[Zimanê farisî|farisî]] helbest nivîsandine. Tê gotin ku Erdebîlî bi [[kurdî]] jî helbest nivîsîne. Helbestên hatine parastin binavê ''Dubeytî'' tên nasîn.

'''Mastxur''', mastxwar, [[li ser pireyê man]], [[koma cezayê]], [[pirrik]], [[lengolik]] hwd. di [[leyîstikên zarokên Kurd]]an de, kes an koma leyîstikvanên ku têkçûne yan cezaxwarine re tê gotin. Berevajî wê ji kes an koma ku biserketine re jî li hin deveran mîr, zal, beran, zêr, paşa, laser hwd tê gotin.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Lîstik]]

{{Agahîdank hunermend
 | nav              = Fatma Îsa
 | roja_jidayikbûnê = [[1934]]
 | cihê_jidayikbûnê = Gundê Erezegin  ([[Azerbaycan]])
 | roja_mirinê      = {{dîrok|15|kanûna paşîn|2010}}
 | cihê_mirinê      = [[Ermenistan]]
 | cureyê_muzîkê = Muzîka kurdî
 | pîşe          = [[Stranbêj]]
}}
'''Fatma Îsa''' (jdb. 1934-[1933]-, [[Azerbaycan]],-[navbera Ermenîstan û Nexcivanê]- gundê [[Erezegin]] -[Erezdeyanî]-− m. 15ê kanûna paşîn a 2010an, [[Ermenistan]]) [[stranbêj]]eke [[jin]]e ku li [[Ermenistan]]ê<nowiki> dijiya. Di roja 15ê kanûna paşîn a 2010an de jiyana xwe li Ermenistanê ji dest da. [ Fatima Îsa di zarokatiya xwe da daykûbabê xwe ji dest dide û pîrika wê, wê xudan dike. Piştra bi Hemzê Sinco re dizewice û zarokên wê tunenin. Bi giştî 5 sitran gotine û sitrana MIĤO ji pîrejineke bi navê Têliya Evdile bihîstiye. Kilamê wê yên di erşîva raydoya Rewanê da ev in : Miĥo, Êrê Dînê, Şêro Dîno Lewendo, Lo Lo Gede û Herdem e.Tosinê Reşîd dibêje: di erşîva me da dara 20 sitranên Fatma Îsa hebûn. Ez û Nûra Cewarî bi taybet ji bo tomarkirina sitranên Fatma Îsa çûne gundê wan...wê ji me re 20 sitran gotin. Gava em çûne Awistiraliya me nekarî erşîvê bi xwe re bibin, dema em vegeriyan ji wê erşîvê kêm tişt mabûn...yên mayî jî niha li Awistiralyayê ne û Nûra Cewarî li ser wan kar dike....jêder: nivîsên di nava [ ] Tahir Agûr. dumehnameya Beyan bi serperiştiya Dr. Îsma'îl Mistefazade li Mehabadê ...veguhastin ji aramî, înstagram  @usibe_bemal ]</nowiki>

{{nîsan}}

'''Mizûrî Bala''' an '''Mizûrî jorî''' beşeke li eşîreta [[Mizûrî]] di keve devera [[Barzan (dever)|Barazan]], dikevite ser sinorê parêzgeha [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]. Mizûrî Bala ji 47 gundan pêk tê û yek ji heft eşîrên [[Berzanî|Barzane]].<ref>{{Jêder-malper |sernav=* - تۆپۆگرافيا گوندێن دەڤەرا مزويري بالا رێکارێ مزويری |url=http://davarybarzan.blogfa.com/post/619 |malper=davarybarzan.blogfa.com }}</ref> Ji sala 1890 wek nahiye hate sazkirin û navenda wê li [[Şêrwan Mezin]] hate danîn, û niha bi nihiya Şêrwan Mezin dihê nasandin. [[Pêndro]] yek ji gundên herî mezine li eşîra Mizûrî Bala.<ref>{{Jêder-malper |sernav=Eşîreta Mizûrî |url=http://www.historyofkurd.com/2017/06/15/عەشيرەتا-مزويريان/ |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20170624100136/http://www.historyofkurd.com/2017/06/15/%D8%B9%DB%95%D8%B4%D9%8A%D8%B1%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%B2%D9%88%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D8%A7%D9%86/ |tarîxa-arşîvê=2017-06-24 }}</ref>

[[File:Duhok, Mangêšk.jpg|thumb|Rê nêzîkî [[Mangêşkê]], parêzgeha [[Dihok]]ê]]
[[File:Chaussée Romaine. (3).jpg|thumb|Riyeke romayî li Fransayê]]
{{Wîkîferheng}}
'''Rê''' yan jî '''rêk''' cihê hişk û taybet e ku li ser çûnûhatin tê pêkanîn. Ew dibe ku ji ber sedemên xwezayî pêk tê an jî bi destên mirovan ve hatî amadekirin. Alîkariya [[mirov]]<nowiki/>an, [[ajal]]<nowiki/>an û [[wesayît]]<nowiki/>an dike ku pêşveçûnek zû, bi hêsanî û bi ewlehî pêşve bibin.
<br />

{{sibat}}

'''Deryaya Sargasso''' [[derya]]yeke di [[Okyanûsa Atlantîk]] de li rohilata [[Florîda|Florîdayê]] û li başûra [[Bermûda]] dimê. 

{{Gotara salê}}

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}

'''Têvelîtiya jiyanî''', ''Biodiversity'', fireh û navberpêwendiyê ji [[zîndewer]]ên dinê ye ku ser [[genetîk]] û hokarên jîngehî damezire.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Biyoerdnîgarî]]
[[Kategorî:Ekolojî]]

{{Agahîdanka giştî
|wêne=The Seine as seen from the Eiffel Tower, June 2002.jpg
|sernavê_wêne=Seine ji [[Birca Eyfelê]] de
}}
'''Seine''' ([[keltî]]: ''Sequana'') çemekî li bakura [[Fransa]]yê ye. Ew ji herêma [[Burgund]]ê nêzî [[Dijon]]ê dizê, ji rohelat de berve rojava diherike û li [[Le Havre]] jî teva [[La Manche]] dibe. Bi 776 km dirêjahiya xwe ew sêyem dirêjtir çemê Fransayê ye. 

'''Mahîdeşt''' an '''Maydeşt''' navê [[gundistan]]eke li parêzgeha [[Kirmaşan]]ê ye. Di 2006an de gelheyê vê gundistanê ji 21.399 kesan, 4.885 malbatan, pêk hatiye. Navenda gundistanê bajarokê [[Robatî Mahîdeşt]]ê. Vê deverê navê xwe ji gelê [[med]]î girtiye. Mahîdeşt tê wateya ''[[deşt]]a [[med]]an'' (māh < māδa-).<ref>http://www.iranicaonline.org/articles/central-dialects Central Dialects, Iranica</ref>

'''Orhan Asena''' di sala 1922an de li [[Amed]]ê ji dayik bû. Dibistana seretayî û navîn li Amedê xwend. Fakulteya Tibbê li Stenbolê di sala 1945an de qedand.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Rewandiz
|wargeh=[[Navçe]]
|welat={{Başûrê Kurdistanê}}
|wêne sernûçe=Dîmenek ji navçeyê}}
'''Rewandiz''', navçeyeke [[Herêma Kurdistanê]] ye û yek ji navçeyên parêzgeha [[Hewlêr]]ê ye ku nêzîkî sînorên [[Rojhilata Kurdistanê]] û [[Bakurê Kurdistanê]] ye û 10 kîlomêtre li rojhilata [[Şelala Bêxalê]] ye. Navçe 123 kîlomêtre dûrî [[Hewlêr (paytext)|Hewlêrê]] ye û bi zincîre çiyayên [[Zagros (rêzeçiya)|Zagrosê]] hatiye dorpêçkirin ku li başûr [[Çiyayê Korekê|Çiyayê Korek]], li bakur [[Çiyayê Hindrenê|Çiyayê Hindren]], li rojava [[Çiyayê Zozikê]] û li rojhilat [[Çiyayê Bradostê]] heye.

{{cudakirin}}
* [[Heftreng]], cilekî bûkan
* [[Heftreng (hewa)]], keskesor

{{Agahîdank gund
| nav                = Bahîzey Gewre
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Bahîzegewreyî]], xelkê Bahîzey Gewre
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Bahîzey Gewre''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Roskow
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Potsdam-Mittelmark]]
}}
'''Roskow''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Potsdam-Mittelmark]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Mühlhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Erlangen-Höchstadt]]
}}
'''Mühlhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Erlangen-Höchstadt]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}

ê ([[Almanya]])]]
yê ([[Spanya]])]]
'''Hewra'''<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.jcjcr.org/kyn_article_view.php?aid=20 |sernav=Kurdish Jewish Community in Israel |tarîx=2013-07-28 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-04-14 |tarîxa-arşîvê=2013-07-28 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20130728230338/http://www.jcjcr.org/kyn_article_view.php?aid=20 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>, anku '''sînagog''' ({{bi-he|בית כנסת}}, {{bi-en|Synagogue}}, {{bi-grc|συναγωγή}}) tê wateya "Civîn", avahiya ji bo civîn, perestiya hevpar û pir caran jî wekî xaniyek xwendinê ya civakek cihû tê bikar anîn. Di Cihûtiyê de saziya herî girîng e û bi girîngî bandor li îbadeta hevparê dînê [[Xiristiyanî]] û [[Îslam]]î kiriye.

'''Lîberalîzm'''/'''lîberasyonîzm''', nêrîneke siyasî û exlaqî ye ku li ser bingeha mafên takekesî û azadiyê disekine.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://www.worldcat.org/oclc/28111574 |sernav=Western political theory in the face of the future |paşnav=Dunn |pêşnav=John |tarîx=1993 |weşanger=Cambridge University Press |sal=1993 |isbn=0-521-43755-5 |çap= |cih=Cambridge |oclc=28111574 }}</ref> Lîberalîzma ku bi fikra azadiya takekesî û mafên takekesî dest pê kir, di salên pêş de li cûrbecûr dabeş bû û dest pê kir ku girîngiya prensîba wekheviya kesan giran bike. Dema ku lîberalîzma klasîk girîngiyê dide rola azadiyên takekesî, lîberalîzma civakî jî bi qasî ku; balê dikişîne ser girîngiya prensîba mafê wekheviya kesan û armanc dike ku hevsengiyek di navbera azadî û wekheviyê de çêbike. Nêrîna lîberal gelek nêrînan digirin ku ew bi gelemperî piştgirî didin ramanên wekî azadiya axaftinê, azadiya baweriyê, azadiya çapemeniyê, mafên sivîl û azadiya sivîl, dewleta laîk, demokrasiya lîberal û azadiya aborî.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://books.google.com.tr/books?id=htuTnexZAo8C&pg=PA1&dq=liberalism+freedom+of+religion&redir_esc=y&hl=ku#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false |sernav=Freedom from Want: American Liberalism and the Idea of the Consumer |paşnav=Donohue |pêşnav=Kathleen G. |tarîx=2003 |weşanger=JHU Press |isbn=978-0-8018-7426-0 |ziman=en }}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Hagen''', bajarekî li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Xulgeh''' an '''rêgeh''' (bi îngilîzî: ''orbit''; bi soranî: ''xulge'', ''خولگە'') ew rêye ku tenekî esmanî li ber digre dema ku di [[valageh]]ê de li dora [[stêrk]]ekê digere.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Stêrnasî]]

{{Agahîdank bajar
 | nav            = Hesîçe
 | navê_fermî     = {{ziman|ar|‏الحسكة‎}}, ''al-Ḥasaka''
 | nexşeya_cihan  = Rojavaya Kurdistanê#Sûrî
 | koordînat      = {{Koord|36|30|8|N|40|44|47|E|display=inline, title}}
 | welat          = [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]]
 | dûgel          = [[Sûrî]]
 | parêzgeh       = [[Hisiça (parêzgeh)|Hesîçe]]
 | gelhe          = 188.160
 | gelhe_sal      = [[2004]]<ref>http://www.citypopulation.de/Syria.html</ref>
 | rûerd          = 
 | bilindayî      = 305
 | nexşe          = Al-Hasakah districts (ku).PNG
 | nexşe_sernav   = Nexşeya parêzgehê
 | wêneSer        = Al-Hasakah Collage.jpg
 | wêneSer_sernav = 
 | malper         = 
}}
'''Hesîçe''' an jî '''Hesekê''' ({{bi-ar|‏الحسكة‎|al-Ḥasaka}}), parêzgeh û bajarekî [[Başûrê Rojavaya Kurdistanê]] ye. Li Hesîçê hindikahî pir in wekî [[aramî]], [[suryanî]], [[cihû]], [[çerkez]], [[ermenî]], [[Kildanî|kildan]], [[kurd]] û hindek [[ereb]] û [[Tirkmen (gel)|tirkman]]{{Çavk}}.

'''Şînok'''<ref>{{Jêder-malper |url=http://zaroktv.com.tr/Kurmanci/Program/Sinok |sernav=Zarok TV |paşnav=TV |pêşnav=Zarok |malper=zaroktv.com.tr |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2018-06-23 }}{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=adar 2021 }}</ref> ({{bi-fr|Les Schtroumpfs}}) kesên [[Xêzeroman|xêzeromanekê ne]] ku wek kesên dumahiyê rêzeya xêzeromana ''Johan et Pirlouit'' (Johan û Pirlouit) ji hêla kovara [[Spirou]] û xezkarê belcîkayî [[Peyo]] dihatin afirandin. Peyva "şînok" ji renge şîn tê . Çinkî şînok şînin. Şînokan afirîdên merivî bi kulik û şelên spî ne ku li nav daristane li malên kivar de dijîn . Ew ji 100 şînok pirtir he ne. Markeya Şînokê bi xêzeroman destpê dikir ema paşê bi [[fîlm]], [[rêzefîlm]], lîstikên xêvjimêrê, lîstok, parka kêfê û hwd ve berbelav dibû.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kanîpaşa
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Bemo]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Kanîpaşa
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kanîpaşa''', gundekî bi ser [[Bemo]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

{{sibat}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Schollbrunn
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Frankonyaya Jêrîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Main-Spessart]]
}}
'''Schollbrunn''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Main-Spessart]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Mirina Jaro''' [[xêzeçîrok]]a pêşîn a bi kurdî ye. Xêz ji aliyê [[Lewent Ozkan]] ve hatiye pêkanîn û [[Mamê Elî]] Mamoste (Erdal Alper) destan nivîsiye.<ref>[https://www.evrensel.net/haber/241223/jaro-un-fendi-olumu-yener-mi Jaroun fendi ölümü yener mi? ]</ref> Di 2007an de ji aliyê [[Weşanên Berçem]] ve hat çapkirin<ref>[https://www.nadirkitap.com/mirina-jaro-xezeroman-kurtce-cizgi-roman-lewend-ozkan-kitap10191383.html Mirina Jaro ]</ref>.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kurtqozlî
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Alınteri
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = 
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîrom]] (2012)
| navçe              = [[Xinûs]] (2012)
| nahiye             = [[Xinûs]] (navend)
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Kurtqozliyê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Bakurê Kurdistanê#Ewropa#Tirkiye
| koordînat          = 
}}
'''Kurtqozlî''' an '''Qozlîya Botan''' ({{1928|كورت قوزلی, "Qurte Kozli" (Kurt Qozlî)}}, {{1946|Kürtkozlu}}, {{bi-tr|Alınteri}}), gundekî bi ser navenda [[Xinûs]]a parêzgeha [[Erzîrom (parêzgeh)|Erzîromê]] ve ye.

'''Karl Hjalmar Branting''' (jdb. [[23ê çiriya paşîn]] [[1860]] li [[Stockholm]]; m. [[24ê sibatê]] [[1925]] li heman derê) polîtîkerekî [[Swêd]]î bû. Di nava salên [[1920]] heya [[1925]]î de serokwezîrtî kiriye.

'''Şûrê bacgiran''' ''(bi îngilîzî Katzbalger dibêjin)'', cureyek ji [[şûr]]an e. Li [[Kurdistan]]ê karmendên key û mîran, bi taybetî bacgiran, girêdane. Sedemê wê rindî û kêrbariya vê şûrê ye. Timtêla wê dûz, sîmetrîk e. 

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Fehmi Koru''', (jdb. [[1950]] [[İzmir]]) rojnamevan û nivîskarekî navdar ê romî ([[tirk]]) ye. Di rojnameya tirk-îslamîst [[Zaman]]ê de dest bi nivîsandinê dike. Demekê di [[Turkish Daily News]]ê de dinivîsîne. Niha di rojnameya neteweperwer-adetperest [[Star (rojname)|Star]]ê de quncika wî heye.

{{hezîran}}

'''Trankîlîzan''' (Anksiyolîtîk) ji komeke madeyên raxwarinê re tê gotin. Herwekî di [[bijîşkî|bijîşkiyê]] de ji dermanên ku mirov ditevizîne, rehetiyekê dide re jî tê gotin. Derman an madeyên ku ditevizînin, rehetiyê didin in.

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Ferdinand Wilhelm Jacob Justi''' (jdb. 2ê hezîrana 1837an li Marburg ; m. 17ê sibata 1907an li Marburg) rojhilatnasekî alman bû ku di dawiya sedsala 19'an de li Hessenê jî wekî pêşkêşvan û lêkolînerê çanda cotkariya gundan hate nasîn.

{{Kurd}}

{{tebax}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Grenoble
|wargeh=Bajar
| sernavê_wêne =Dîmenek ji ji bajêr}}
'''Grenoble''', parêzgeh û bajarê herî mezin ê li departmena [[Isère]] a li [[Herêmên Fransayê|herêma]] [[Auvergne-Rhône-Alpes]]ê ye ku li başûrê rojhilata [[Fransa]]yê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.insee.fr/fr/recherche?q=Seine-et-Marne&debut=0 |sernav=Résultats de la recherche {{!}} Insee |malper=www.insee.fr |tarîxa-gihiştinê=2023-11-17 }}</ref>

Babeta beşê '''jeomorfolojî''' yê erdnîgariyê, bûyerên li [[kada kevirîn]] ([[lîtosfer]]) e. Bûyerên hundir û derve ev in: [[Zelzele]], [[volqan]], [[bûyerên tektonîk]], [[çem]], [[cemed]], [[ba]], [[maşîna pêlan]] û hwd.
{{erd}}
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Jeomorfolojî| ]]
[[Kategorî:Zanistên Erdê]]
[[Kategorî:Erdnasî]]
[[Kategorî:Erdnîgariya fizîkî]]
[[Kategorî:Topografî]]
[[Kategorî:Sîsmolojî]]

{{Tîrmeh}}

'''Alfabetîzm''' an '''xwendewarî''' pêvajoya fêrbûna [[xwendin]] û [[Nivîsandin|nivîsandinê]] ye. Asta şarezayiya xwendin û nivîsandinê (bo civak an serdemekê) dikare wekî rêjeyek bê dayîn. Têgeha alfabetîzmê wek [[Perwerde|perwerdehiya]] bingehîn tê dîtin. Kêmasiya xwendin û nivîsandinê[1] wekî [[analfabetîzm]] an nexwendewarî tê binavkirin.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Elazar Menachem Men Shach''' (1 [[kanûna paşîn]] [[1899]] - 2 [[çiriya paşîn]] [[2001]]) rabiyekî navdar ê ultraortodoks bû ku ji destpêka salên 1970an heta mirina xwe serokatiya ortodoksên [[lîtvak]] ên [[nehasîdî]] kir. Wî wekî serokê encûmena [[Moetzes Gedolei HaTorah]] û wekî yek ji sê hevdekanên [[Yeşîvaya Ponevezhê]] li [[Bnei Brak]], li gel [[Shmuel Rozovsky]] û [[Dovid Povarsky]] kar kir. Ji ber cudahî wî yên bi serokatiya [[hasîdî]] ya partiya siyasî [[Agudat Yisrael]] re, bi [[Ovadia Yosef]] re hevalbendî kir û pê re [[partiya Shas]] di sala 1984an de damezrand.

{{Bêçavkanî}}

{{Adar}}

{{çiriya paşîn}}

'''Burmanniaceae''' [[famîle]]yeke [[riwek]]an e, di koma [[Dioscoreales]] de cih digire. Famîle sala 1830'yê ji aliyê [[Carl Ludwig Blume]] ve hatiye binavkirin û ravekirin. Nêzîkî 100 [[cure]]yên riwekan hene di vê famîleyê de û pirranî jî monotîpîk in. Ji cihên tropîk hez dikin. Bi taybetî li başûrê [[Asya]], navend û rojavayê [[Afrîka]] diçên.

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Navenda PEN a Kurd''', ango '''PENa Kurd''' yekîtiyeke nivîskar û rewşenbîrên kurd e ku ji bo bihêzkirina wêje û zimanê kurdî dixebite. Beşeke ji [[PENa Navneteweyî]] ye û ji sala 2013an û vir de di komîteya nûhilbijartî de nûneriya xwe ya her çar perçeyên welêt û zaravayên zimanê kurdî tê de reng girtine û sê jin di komîteya birêveber a giştî de cih girtine. Di 2013an de serokê PENa Kurd a Amedê [[Şêxmûs Sefer]] e.

{{Wergerîne|de|ziman2=nl|ziman3=bg}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

| zincîreçiya    = 
 | nexşeya_cihan  = Arjentîn
 | nc_firehî      = 200
 | koordînat      = {{Koord|32|39|12.35|S|70|00|39.9|W|type:mountain|display=inline, title}}
 | cure           = 
 | çalakbûna_dawî = 
 | yekem          = 
}}
'''Aconcagua''' (bixwîne ''Akonkagwa'') bilindtirîn kopîtka çiyayî ya nîvgoka rojavayî ya [[Erd]]ê ye. Ew di nav [[zincîra çiyayên Andê]] da li rojavaya welatê [[Arjentîn]]ê nêzî sînorê [[Şîle]]yê cih digire.

'''Metoxe''' navê xwarineke çorsane û amadekirina wê hêsan e ye. Li  [[Botan|Botanê]], [[Serhed]], [[Xerzan]] û gelek herêmên din navdar e. Helbet li tevahiya [[Kurdistan]]ê jî tê zanîn.

'''Mizgeft''' cihê [[nimêj]] kirin, [[wikt:peristin|peristin]]/taetkirina [[Dîn|ol]]<nowiki/>a [[Îslam]]<nowiki/>ê ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Steingaden
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Bavyeraya Jorîn]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Weilheim-Schongau]]
}}
'''Steingaden''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Weilheim-Schongau]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Orphan|date=kanûna pêşîn 2020}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| hevwelatî          = {{ala|Spanî|1785}}
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Gustavo Adolfo Bécquer''' (jdb. [[17ê sibatê|17ê sibata]] [[1836]] li [[Sevilla]] li ser navê ''Gustavo Adolfo Domínguez Bastida;'' [[m.]] [[22ê kanûna pêşîn|22ê kanûna pêşîn a]] [[1870]] li [[Madrîd]]) yek ji navdartirîn [[nivîskar]]ê [[Romantîzm]]a spanî bû.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne = 
}}

{{Tîrmeh}}

{{Agahîdank mirov
| nav                = Nesredîn Tûsî
| navê_rastî         = {{ziman|fa|نصیرالدین طوسی}}
| sernavê_wêne       = Nesredîn Tûsî
| roja_jidayikbûnê   = 1201
| cihê_jidayikbûnê   = Xorasan
| roja_mirinê        = 1274
| cihê_mirinê        = [[Bexda]], [[Îraq]] (73 Salî)
| hevwelatî          = {{ala|Îran}}
| serdem             = [[Serdema Zêrîn a Îslamê]]
| bandorbar          = [[Îbn Sîna]], [[Fexredîn Razî]]
| netewe             = Faris
| bandorker          = [[Îbn Xeldûn]], [[Qutbedîn Şîrazî]] û [[Fexredînê Exlatî]], [[Îbn el-Şatir]], [[Nicolaus Copernicus]]
| pîşe               = [[Felsefe]], [[Matematîk]], [[Teolojî]] û [[Astronomî]]
| xebat              = Cota Tûsî
}}
	
'''Nesredîn Tûsî''' ({{bi-fa|نصیرالدین طوسی}}, Ebû Cefar Mihemed bin Muhemmed bin el-Hesen Nesredîn et-Tûsî, zayîn [[1201]] li [[Tûs]], [[Xorasan]]a [[Îran]]ê, mirin [[1274]] li [[Bexda]]yê) [[teolojî|teolog]], [[matematîknas]], [[stêrnasî|stêrnas]] û [[fîlozof]]ekî [[misilman]]ê [[Gelê Farsê|faris]] yê di [[sedsala 13'an]] de jiya bû.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Nusplingen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Nusplingen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Zollernalbkreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

|Zimanê  orjînal=[[Îngilîzî]]|Ziman=|Hejmara sezonan=1|Hejmara beşan=21 beş|Lîsteya beşan=|Rêveberên hilberîneriyê=Brandon Camp<br />[[Mimi Leder]]<br />Mike Thompson|Hilberîner=Brandon Camp
Mike Thompson|Edîtor=|Cih=|Sînematograf=|Kamera=|Mawe=44 hûrdem|Şirket=Camp-Thompson Productions<br>[[Regency Television]]<br>[[Fox 21 Television Studios|Fox Television Studios]]|Belavker=|Kanal=|Formata wenê=|Formata deng=|Weşana ewilî=|Weşana dawiyê=|Rewşe=Xelas|Ya pêşî=|Ya piştî=|Bernameyên têkilîdar=}}
'''John Doe''' [[Rêzefîlm|rêzefîlmekî]] [[amerîkan]] ji sala 2002an e.  
== Naverok  ==
Mêrekî ciwan  tazî  û bi bîrwindakrineke tam li ser giravek hişyar dibe. Ew  dibîne ku ew rengkor ê û li ser singê wî jî  nîşaneke ecêb he ye. Her wiha ew zanîna tam ya cîhanê  li xwe tomarkirî ye . Di beşan de ew zanîna xwe bikar tîne ji bo alîkariya polisan bike û dozên tawanî çareser bike.   Armanca wê naskirina  nasnameya xwe ye.            

{{Bêçavkanî}}
'''Şiyana hespî''', '''hêza hespî''', bi [[soranî]]: '''espetiwana''' (bi înglîzî: ''horsepower'', bi kurtî: ''hp''), navê çend [[yekîn|yekînên]] ne [[SI]]yî yên [[şiyan (fizîk)|şiyanê]] ne. Di axivtinên [[zanist|zanistî]] da şiyana hespî nahêt bikaranîn. Sedema vê jî ne zelalî ya zaravê û hebûna berdêlekê ([[Wat]]) di [[Sîstema Navneteweyî ya Yekînan]] da ye. Lê dîsa jî, di hindek biyavên mîna [[pîşesazî]] ya [[tirombêl]] anko automobîlan da, hêşta ev zarav ji bo şiyana herî mezin ya [[makîneya hundirîn-suj]] dihêt bikaranîn.

'''Gulûl''', '''gulol''', [[xwarin|xwarineke]] [[Botan|Botanê]] ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Walsleben
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ostprignitz-Ruppin]]
}}
'''Walsleben''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostprignitz-Ruppin]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Rudy Tahlo''' (bi erebî: [[:ar:رودي_تحلو|رودي تحلو]]) li bajarê [[Qamişlo]] yê parêzgeha [[Hesîçe (parêzgeh)|Hesekê]], li bakurê Sûriyê ji dayîk bûye. Di sala 2008 an de li zanîngeha El-Baath li [[Humsê]] beşa endezyariya petrokîmyayê xwend.<ref>{{Jêder |sernav=صحفي كوردي يجمع مكونات شمال شرقي سويا بمعرض فريد من نوعه |url=https://www.youtube.com/watch?v=JbHNcpX1-Vs |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-05-23 }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Lavijên Rojavayê {{!}} Mêvan Rudy tahlo |url=https://www.youtube.com/watch?v=sZYKZHybSI4 |ziman=en |roja-gihiştinê=2023-05-23 }}</ref>

'''Kolana Puddingê''' (bi [[Zimanê îngilîzî|inglîzî]]: Pudding Lane) [[kolan]]<nowiki/>eke li bajarê [[London]] a [[Îngilistan]]<nowiki/>ê ye. [[Firin]]a Thomas Farryner, ku cihê destpêka [[Agirê Mezin ê Londonê]] yê sala 1666an e, li ser vê kolanê bû. Ew li herêmeke nêzikî [[pira Londonê]] ye.

{{Taxobox
| name = Banbanke an banbankeya Misrê
| image = Herpestes ichneumon Египетский мангуст, или фараонова крыса, или ихневмо́н.jpg
| status = lc | status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn">{{IUCN2008|assessors=Herrero, J., Cavallini, P. & Palomares, F. |year=2008|id=41613|title=Herpestes ichneumon|downloaded=22 March 2009}} Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern</ref>
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Carnivora]]
| familia = [[Herpestidae]]
| subfamilia = [[Herpestinae]]
| genus = ''[[Herpestes]]''
| species = '''''H. ichneumon'''''
| binomial = ''Herpestes ichneumon''
| binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]])
| range_map = Egyptian Mongoose area.png
| range_map_caption = Belavbûna Banbankeyan li Cîhanê<br/>(kesk - xwecî, sor - heger pêşkeşkirî ye)
}}
'''Banbankeya Misrê''' an banbanke (''Herpestes ichneumon''), [[cure]]yekî [[guhandar]]ên goştxweran e ji [[famîleya banbankeyan]] (''Herpestidae'') ye.

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Co
| wêne               = Kobalt electrolytic and 1cm3 cube.jpg
| wêne_sernav        = Kobalt
| tîrbûn             = 8,90 g/cm³ (20&nbsp;°C)
| giraniya_atomê     = 58,93320 u
| nîveşkêla_atomê    = 135 (152) pm
| nîveşkêla_kovalansê = low-spin: 126 pm, high-spin: 150 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 
| rewş               = Hişk
| xala_helînê        = 1768 K (1495&nbsp;°C)
| xala_kelînê        = 3200 K (2927&nbsp;°C)
| kabikê_molî        = 6,67 · 10−6 m³/mol
| derenceya_bilindbûnê = +1, '''+2,''' +3, +4
| oksîdên_xwe        = Amfoter
| elektronegatîfî    = 1,88 (Pauling-Skala)
}}
{{Wergerîne|en|bijartî=1}}
'''Kobalt''' ({{Bi-la|cobaltum}}, ji {{Bi-de|{{Girêdan|kobold|de||en}}}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.
{{Kontrola otorîteyê}}

{{Gotara bêçavkanî}}
{{Agahîdanka giştî
}}
'''Sherlock''' (''Şerlok'') [[rêzefîlm]]<nowiki/>ekî li ser [[detektîv]]ê bi nav û deng [[Sherlock Holmes]] (''Şerlok Holmes''). Heta niha gelek rêzefîlm, kartonfîlm û fîlmên metrajdirêj hatiye çêkirin. Ev rêzefîlm guncandineke nûjen a çîrokên Sir [[Arthur Conan Doyle]] e. Di 2010an de hatiye çêkirin û bi çar sezone didome. Di her sezonekê de sê beş hene lê di sezona dawî de tenê beşek hat weşandin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Mossautal
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Odenwaldkreis]]
}}
'''Mossautal''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Odenwaldkreis]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}
'''Karlê Mezin''' ({{Bi-la|Carolus Magnus}} an {{Ziman|la|Karolus Magnus}}, {{Ziman-de|Karl der Große}}, {{Bi-fr|Charlemagne}} (''Şarleman''); 742 an 747 - {{d|28|kanûna paşîn|814}}), ji sala 768ê heta mirina xwe [[şah]]ê [[Fereng]]an bû. Wî bingehê [[Împeratoriya Ferengê]] wesa berfireh û mukim kir ko piraniya deverên rojava û navenda [[Ewropa]]yê vegirtin. Wî [[Îtalya]] jî girt û li 25ê Befirbara Paşîna sala 800ê ji destê papa [[Leoyê Sêyem]] tanc li ser serê xwe danî. Ev bizavek bû jibo vejandina [[Împeratoriya Romê]]. Bi berbelavî ew wekî împeratorê herî pêşîn yê [[Împeratoriya Romê ya Pîroz]] dihêt binavkirin, herçend e ko ev nav li dema jiyana wî çi caran nehat bikaranîn.

{{Agahîdank galaksî}}
'''NGC 16''' [[galaksî|galaksiyeke]] [[komstêr]]a [[Pegasus (komstêr)|Pegasusê]] ye. Galaksî di {{Dîrok|8|9|1784}} de ji aliyê [[stêrnas]]ê brîtanî yê bi eslê xwe alman [[William Herschel]] ve hatiye vedîtin.<ref name="Seligman">{{Jêder-malper |url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#16 |sernav=NGC 16 |paşnav1=Seligman |pêşnav1=Courtney |malper=Celestial Atlas |tarîxa-gihiştinê=7 çiriya paşîn 2018 }}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}}
'''Semendê Elî Siyabendov''' (bi [[Zimanê rûsî|rûsî]]: Саманд Алиевич Сиабандов, ''Samand Aliyjevich Siabandov'', jdb. [[20'ê sermawezê|20ê sermaweza]] [[1909]]an li [[Oblast]]a [[Qers]]ê - [[m.]] [[14'ê sermawezê|14ê sermaweza]] [[1989]]an li [[Rewan]]ê, [[Komara Sovyet a Sosyalîst a Ermenistanê]] ), [[Leşker (leşkerî)|leşkerê]] [[Artêşa Sor]], [[nivîskar]], [[Efser|asûdar]] û [[ramyar]]ekî [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst]] ku bi eslê xwe [[kurd]]ê [[êzidî]] bû<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.saradistribution.com/moscow-news.htm |sernav=Moscow News, 1946 |malper=www.saradistribution.com |tarîxa-gihiştinê=2019-07-14 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=http://pobeda.poklonnayagora.ru/heroes/2154.htm |sernav=Люди, награжденные высшими наградами за совершенные подвиги и выдающиеся заслуги перед народом и государством, чьи имена навечно запечатлены в истории Победы. |malper=pobeda.poklonnayagora.ru |tarîxa-gihiştinê=2019-07-14 |tarîxa-arşîvê=2015-04-16 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150416133311/http://pobeda.poklonnayagora.ru/heroes/2154.htm |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>. Ew ji bo şerê li dijê [[Almanyaya Nazî]] sernavê leşkerîyê [[Lehengê Yekîtiya Sovyetê]] wergirt.

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Ge
| wêne               = Germanium.jpg
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 5,323 g/cm<sup>3</sup> (20 [[Selsiyus|°C]])
| giraniya_atomê     = 72,61 u
| nîveşkêla_atomê    = 125 (125) pm
| nîveşkêla_kovalansê = 122 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 211 pm
| rewş               = Hişk
| xala_helînê        = 1211,4 [[Kelvin|K]] (938,3 [[Selsiyus|°C]])
| xala_kelînê        = 3093 [[Kelvin|K]] (2820 [[Selsiyus|°C]])
| kabikê_molî        = 13,63 · 10<sup>−6</sup> m<sup>3</sup>/mol
| derenceya_bilindbûnê = −4, 2, '''4'''
| oksîdên_xwe        = GeO<sub>2</sub>
| elektronegatîfî    = 
| nîşana_xeterê      = Germanyûmê hûr {{Nîşana xeterê|F}}
}}
{{Wergerîne|en|bijartî=1|ziman2=zh|ziman3=bs}}
'''Germanyûm''' ({{Bi-la|Germanium}}, ji {{Bi-la|Germania|wate=[[Almanya]]}}) [[metal]]ek û [[element]]ek e.
{{Kontrola otorîteyê}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Jatznick
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Jatznick''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Mittelstrimmig
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Mittelstrimmig''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Zayele''' ku maneya wê ”dengvedan” e, beşa kurdî ya Radyoya Navneteweyî ya Swêdê (SR international) e. Bernameya xwe ya pêşiyê di 6-ê kanûna-paşiyê sala 2001-ê de ji [[Stokholm|Stokholmê]] bi kurmancî û soranî weşand. Weşanên Zayele ji roja 16 çile 2006 ve bûye rojane.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Fronhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Marburg-Biedenkopf]]
}}
'''Fronhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Marburg-Biedenkopf]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}
'''Nêrîna zikmakî''' nêrîneke zimannasiyê ye; dibêje ku bi kêmanî hin zanyariyên zimanî di mejiyê mirovî de ji dema jidayikbûnê de hene. Rastiyên derbarê aloziya pergala zimanî de, gerdûniya [[bidestxistina zimanan]] û hêsaniya ku zarok destnîşan dikin di hînbûna zimanan de li gorî mezinên ku hewl didin hîn bidin, pişta vê nêrînê digirin.

)]]

{{Derbar|Erdheja Ezirganê 1939|Li ser erdheja 1992,|Erdheja Ezirganê 1992}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wêneyê ala=Flag of Bavaria (striped).svg|wêneyê nexşe={{Nexşeya Herêmên Almanyayê}}}}{{Wergerîne|de}}'''Bavyera''' ({{bi-de|Bayern}}, {{Bi-la|Bavaria}}), li başûr rojhilata [[Almanya]]yê dikeve û gorî rûerda xwe herêma herî mezina Almanyayê ye. Gorî nifûsa dihêwirîne jî, ji [[Nordrhein-Westfalen]] şunda duyem mezintir herêmên Almanyayê ye. Sînorên wê bi herêmên [[Baden-Wurttemberg]], [[Hessen]] û dewleta serbixweya [[Turîngiya]] û [[Saksonya]] re hene, li başûra wê [[Awistirya]], ser Gola [[Boden]] re bi [[Swîsre]] re û li rojhilat jî bi [[Çekya]]yê re heye.

{{Agahîdank mirov
 | nav              = Şihabedînê Suhrewerdî
 | navê_rastî       = Şihabedîn Ebû'l Futûh Yehyayê kurê Hebeşê Emîrek Suhrewerdiyê Maqtûl 
شهاب‌الدین سهروردی‎
 | bernav          = Şihab
 | roja_jidayikbûnê = 1155
 [[Suhrewerd]],<br>[[Rojhilata Kurdistanê]], [[Îran]]
 | roja_mirinê      = 1191
 | cihê_mirinê      = [[Heleb]], [[Sûrî]]
 | hevwelatî =   [[Xanedana Eyûbiyan]]
 | dîn               = [[Îslam]]
 | serdem = [[Serdema Zêrîn a Îslamê]]<br>(Sedsala 12an
 | bandorbar = [[Zerdeşt]], [[Arîstoteles]], [[Platon]]
 | bandorker = [[Şemsedînê Şehrezûrî]], [[Qutbedîn Şîrazî]] û [[Ehmedê Xanî]]
 |esil            = [[Kurd]]
 | pîşe             = [[Fîlozof]]
}}
'''Şihabedînê Suhrewerdî''' (jdk. 1155, li [[Suhrewerd]], [[Zencan (parêzgeh)|Zencan]] – m. 1191 [[Heleb]], [[Sûrî]])
fîlozofê [[îslam]]ê yê bi eslê xwe [[kurd]] e. Damezrênerê fikrê [[Îşraqîtî|îşraqîtiyê]] ye.<ref>http://books.google.no/books?id=EwB7Zo7lVp0C&pg=PA12&dq=%22Shahab+al-Din+Suhrawardi+was+originally+Kurdish%22&hl=no&sa=X&ei=0p57UajgHMvDtAaepYCwBg&sqi=2&ved=0CDkQ6AEwAA#v=onepage&q=%22Shahab%20al-Din%20Suhrawardi%20was%20originally%20Kurdish%22&f=false</ref>

{{Agahîdank navçe
| Nav                = Licê
| Navê_din           = 
| Navê_fermî         = Lice
| Wêne               = Lice1.JPG
| Wêne_sernav        = Nexşeya Liceyê
| Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
| Dûgel              = [[Tirkiye]]
| Parêzgeh           = [[Amed (parêzgeh)|Amed]]
| Serbajar           = Licê
| Qeymeqam           = 
| Hejmara_nahiyan    = 2 <!--- BINEBEŞ ---------------->
| Hejmara_bajarokan  = 1
| Hejmara_taxan      = 13
| Hejmara_gundan     = 56
| Hejmara_mezran     = 112
| Gelhê_navçeyê      = 31.251<ref name="tuik">[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=21&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env tuik, 2008]</ref>   <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
| Gelhê_navçeyê_sal  = [[2008]]
| Gelhê_bajaran      = 
| Gelhê_gundan       = 
| Rûerd_navçe        = 1.083<ref>http://lice.gov.tr/index.php?option=com_content&task=view&id=170&Itemid=202</ref>
| Berbelavî_navçe    = 28,9
| Gelhe_serbajar     = 12.111  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
| Gelhê_serbajarê_sal = [[2008]]
| Rûerd_serbajar     = 
| Bilindayî_serbajar = 990
| Koda_postayê       = 21700
| Koda_telefonê      = (+90) 412
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê
| koordînat          = {{Koord|38|27|38|N|40|38|46|E|display=inline, title}}
}}
'''Licê''' ([[Zimanê tirkî|tirkî]]: Lice) bajar û navçeyeke ji [[Diyarbekir (parêzgeh)|parêzgeha Diyarbekir]] di [[Bakurê Kurdistanê]] de ye.

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}
{{Agahîdank welat2
| nav                = Opozîsyona Sûriyê
| navê rastî         = {{ziman|ar|{{Big|الجمهورية العربية السورية}}}}<br/>''{{Transl|ar|ALA|Al-Jumhūrīyah Al-ʻArabīyah As-Sūrīyah}}''
| navê hevbeş        = Opozîsyona Sûriyê
| wêneyê ala         = Syrian revolution flag.svg
| sernav ala         = Ala (rêjeya nakokî)
| wêneyê mertal      = 
| sernav mertal      = 
| wêneyê nexşe2      = Syrian opposition map 2024.svg
| nexşe mezinî2      = 410px
| paytext            = ''De facto'' - li derveyî [[Tirkiye]]<ref>{{Jêder-malper |url=http://syriaig.org/syr14/index.php/content-category-2/4135-hh-2 |sernav=بيان من الحكومة السورية المؤقتة بمناسبة تحرير ادلب |nivîskar=admin-1 |xebat=syriaig.org |tarîxa-gihiştinê=2017-10-22 |tarîxa-arşîvê=2015-04-01 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150401015314/http://syriaig.org/syr14/index.php/content-category-2/4135-hh-2 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| zimanên fermî      = [[Zimanê erebî|Erebî]]
| sernav rêber1      = Serokê Hevbendiya Niştimanî ya Sûrîyê
| navê rêber1        = [[Riad Seif]]
| sernav rêber2      = Serokwezîr
| navê rêber2        = [[Jawad Abu Hatab]]
| pêşvebirî          = Civata Giştî
| bûyera avakirinê1  = Avakirin
| dema avakirinê1    = 18 Adar 2013
| dirav              = [[Dirava Sûriyê]]
| dirav kod          = SYP
| demjimêr           = [[Demjimêra Ewropaya Rojhilat|DER]]
| utc offset         = +2
| demjimêr DST       = [[Demjimêra Havînê ya Ewropaya Rojhilat|DHER]]
| utc offset DST     = +3
| hatûçûn            = rast
| koda înternetê     = [[.sy]]<br/>[[سوريا.]]
| iso3166kod         = SY
| koda telefonê      = +963
}}

{{Agahîdank pirtûk
| sernav             = 
| sernavê xwemalî    = Les Trois Mousquetaires
| wergêr             = [[Güven Süvarioğulları]]
| wêne               = Dartagnan-musketeers.jpg
| mezinahiyawêne     = 
| binwêne            = D'Artagnan, Athos, Aramis û Porthos li gorî [[Maurice Leloir]]
| nivîskar           = [[Alexandre Dumas (bav)|Alexandre Dumas]]
| pêşgotin           = 
| şêwe               = 
| welat              = 
| cîh                = 
| sernivîser         = <!-- Berg û Rûpelsazî (edîtor) -->
| sererastkirin      = 
| ziman              = 
| dîrok              = <!-- Çapa yekemîn -->
| weşanxane          = 
| rûpel              = 
| wêneçêker          = <!-- Wêneyên bergê û pirtûkê kî cêkir? -->
| pîvan              = <!-- Pîvana pirtûkê -->
| ISBN               = 
| pirtûk             = 
}}
'''Sê çekdar''' romaneke [[Alexandre Dumas (bav)|Alexandre Dumas]] bi hevkariya [[Auguste Maquet]] e. Roman di sala 1844an de hate weşandin, ew yekem e di sêyînya li ser d'Artagnan û sê hevalên wî Athos, Porthos û Aramis, ku çekdarên paswaniyê ne.

'''Kumbeta Anonîm (Zortûl)''' a Ercîşê, bermahiyeke dîrokî ya Wanê ye.

Yek ji têgînên [[Stêrnasî|astronomîk]] e.Ji bo [[gerstêrk]]ên ku di [[Xulgeh|rêgeh]]<nowiki/>a herî derve ya [[Pergala Rojê|pergala rojê]] de dimînin, ji wan re tê gotin. [[Berçîs]], [[Keywan]], [[Ûranûs]], û [[Neptûn (gerstêrk)|Neptûn]] ji gerstêrkên derve ne. Van gerstêrkan piranî ji [[gaz]]ê pêk hatine û wek [[Dêwê gazê|dêwên gaz]]ê tên binavkirin.  

{{Agahîdank gund
| nav                = Salih Xan
| navê_din           = Saliḧ Xan
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Salihxanî]], xelkê Salih Xan
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Salih Xan''', '''Saliḧ Xan''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

Di [[kimya|kimyayê]] de pir nîşanên xeterê hene. Mînak: Dema tiştek kare pir zû bişewte, ew nîşanekî xeterê pevedixin (). Li vir nîşanên xeterê, xeterê xwe û kurtenavê xwe tê pêşandin.

{{Ev gotar|li ser pexemberê Nûh e. Ji bo wateyên din a "Noh", li [[Nûh (cudakirin)]] binihêre.}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Marienfließ
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Prignitz]]
}}
'''Marienfließ''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Prignitz]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}

'''Sîwan''', dikeve rojavayê [[Qora Berber]] û ji [[Xana Kelê]] şûn ve dest pê dike. Herêma Sîwanê gelek fireh ye, bi tenê beşeke biçûk li ser [[Licê]] ye. Zevî û axa Sîwanê ji çandiniyê re dest nade. Herêmeke feqîr û çiyayî ye. Sîwan bi tûwên xwe bi navûdeng e. Ji derî xwarina tûwên teze şîreya tûwên teze jî derdixin û pê bastêx çêdikin. Yên mayî jî hişk dikin û jê e qawindên tûwan dibêjin. Di zemanê berê de qawindên tûwan dibirin di herêmên din û Licê de, bi genim re diguhartin. Niha dibin bajêr difroşin.

{{Bêçavkanî}}

'''Adezyon''', pêvojoyek e ku parçeyên cuda ji hev re dizeliqin. Heke ev parçe ji parçeyên dirûv pêk bên, ev pêvajo wek [[kohezyon]] tê binavkirin. Adezyon pê bi gewşînên fizîkî yên rûxara ku di navbera du cismê de dimîne, têkildar e. [[Hêz]]<nowiki/>ên ku ji ber adezyonê çêdibin, bi misogerî nayê zanîn. Heta niha 5 tewrê adezyonê yê ji hev cuda hatine derpêşkirin:<ref>John Comyn, Adhesion Science, Royal Society of Chemistry Paperbacks, 1997</ref>
* Adezyona Mekanîk: Kereseyên zeliqok valahî û çavikan tije dikin, û wan kêlûn dikin hev.
* Adezyona Kimyewî:
* Adezyona bi belavî: Du kerese bi hêzên Van der Waals ve hevdigrin.
* Adezyona Elektrostatîk: Du kerese bi barê [[elektrostatîk]] ve tên berhev.
* Adezyona Difuzyonî: Du kerese bi difuzyona atomî tên berhev.

'''Qin Shi Huang''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 秦始皇;  "Qín Shǐ Huáng", xwendin: Çîn Şi Huanx), ([[Berî zayînê|B.Z.]] 247 - B.Z. 210), yekemîn [[Împeratorê Çînê|împaratorê Çînê]] û damezrînerê [[xanedana Qin]] e. 

'''Hormona dijemîztin''' an ji '''vazopresîn''' (bi înglîzî: ''antidiuretic hormone (ADH) - vasopressin'') hormonek firepeptîdî (polîpeptîdî) ye. Li hîpotalamusê tê berhemkirin û ji bo hîpofîza paş tê şandin. Derdana hormona dijemîztin ji aliyê hîpofîza paş ve tê kirin.<ref name="Campbell">Campbell, N. A., & Reece, J. B. (2008). Biology (8th ed.). San Francisco, CA: Benjamin-Cummings Publishing Company.</ref>

{{Tîrmeh}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Fischbachtal
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Darmstadt-Dieburg]]
}}
'''Fischbachtal''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Darmstadt-Dieburg]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Kawrî Gewre Birayim Yûsif
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qerexan]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Gewre Biçûk Birayim Yûsif
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Kawrî Gewre Birayim Yûsif''', gundekî bi ser [[Qerexan, Xaneqîn|Qerexana]] navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Meiersberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Meiersberg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}
'''Ladîno''' (ladino), '''judeospanyol''', '''spaniya cihûyî''' (espanyoliko, ispanyolit), '''djudyó''', '''sefardî''' (ji îbranî ''s(ĕ) farad'' bi maneya Îberya), li [[Mexrib]]ê dibêjinê '''hakitiya'''<ref>[[Marie-Christine Varol]] (1998). Manuel de Judéo-Espagnol: langue et culture. Langues & Mondes/L'Asiathèque, Parîs (Fransa).</ref>, zimanekî romanî ye ku ji hêla cihûyên sefardî ve ji [[Serdema Navîn]] ve hatî pêşvexistin. Ew bi sedsalan curbicur zimanên [[îbero-romansî]], nemaze zimanê kastîlî û di bin bandora çend zimanên têkiliyê de pêşve çûn. Wekî zimanekî cihû ji spanî ya cihû gelek bandor e, ku ji îbranî û aramî jî hene, lê di heman deman ji [[zimanê erebî]], [[tirkî]], [[îtalî]], [[yewnanî]] û [[slavî]] jî heye. Li gorî herêma sefardî lê bicih bûne ji [[nîvgirava îberî]] ve girêdayî ye. Deynên ji [[fransî]] li gelek welatên [[Deryaya Navîn]] wekî zimanekî perwerdehiyê hate fêrkirin. Di warê dîroka çandî û aliyên civaknasî de têkiliya di navbera ladîno û sefardî ve di navbera [[zimanê yîdîş]]ê ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Masthorn
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Masthorn''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Veniyasîna cûdaker''' an jî '''Teşhîsa cihêreng''' rêbazek tespîtkirinê ya sîstematîk e, ku ji bo nasandina nexweşiyên kesekî [[nexweşî|nexweş]] bi sedema [[semptom]] tê bikar anîn. Bi gotinek din ew hewl dide ku navnîşa teşhîsên mimkun teng bike û hewl bide teşhîsek yekane biparêze. Ji bo teşhîsek cihêreng were çêkirin berî her tiştî nişêt têne dîtin û vedîtin têne xuyakirin, bi girtina van navan navnîşek nexweşiyên herî muhtemel tê çêkirin û nexweşiyên di vê lîsteyê de gav bi gav têne teşhîs kirin heta ku ew li hev were rakirin.

'''Stîmûlûs''' tê wateya tişta ku hişyardike, dixe alarmê, niqurç, tîşk. Di zanîstiya psîkologiyê de bi navê [[stîmûlûs - respons]], ango tîşk û berpê behsa sîstemekê derûniya mirovan tê kirin. Psîkologên dibistana tevgerzaniyê vê sîstemê bingeha fêrbûna mirovan û bingeha taybetiya derûniya mirovan dibînin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Zanist-şitil}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Bê çavkanî}}{{Dîroka Çîn}}{{Agahîdank welat2/wîkîdane}}
'''Xanedana Han''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 汉朝; "''Hàn cháo"''), xanedaneke ku di navbera [[Berî zayînê|B.Z.]] 206 – [[Piştî zayînê|P.Z.]] 220 de li [[Çîn]]<nowiki/>ê hukumdar bû. Ew ji hêla klana [[Liu]], yek ji klanên girîng ên serdemê hate damezrandin. Paytext wê [[Chang’an]] e.

{{Agahîdanka giştî
| wêne               = HebrewU-MtScopus.JPG
| sernavê_wêne       = 
}}
'''Zanîngeha Îbranî ya Orşelîmê''' (האוניברסיטה העברית בירושלים, {{transl|he|ha-Universita ha-Ivrit B'irushalayim}}) zanîngeheke [[Îsraêl]]ê ye. Ev duyem zanîngeha herî kevin a welatê Îsraêlê ye.

{{Orphan|date=îlon 2021}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2||sernavê_wêne=Mao di sala 1959an de}}
'''Mao Zedong''' an jî '''Mao Tse-tung''' (bi [[çînî]]: 毛泽东/毛澤東; jdb. {{Jidayikbûn|26|kanûna pêşîn|1893}} li [[Shaoshan]]; m. {{Mirin|9|îlon|1976}} li [[Pekîn]]) damezrênerê [[Çîn|Komara Gel a Çîn]], rêberê dibistana sosyalîst a [[Maoîzm]]ê ye.

'''YHWH''' an jî '''Yehowa''' di [[Peymana Kevin]] û giştî Pirtûka Pîroz de YHWH navê [[Xwedê]] yê yekta ye{{fact}}. Bi [[Zimanê îbranî|îbranî]] weha tê nivîsandin: “יהוה”  

[[başûrê Kurdistanê]]
| hemû welat                      = 
| girêdan                         = 
| liq                             = 
| cure                            = [[Artêş]]
| rol                             = 
| mezinahî                        =390.000<ref>{{Jêder-malper |sernav=The Kurdistan Region of Iraq - Access, Possibility of Protection, Security and Humanitarian Situation |url=https://www.ft.dk/samling/20151/almdel/uui/bilag/137/1621502.pdf |tarîxa-gihiştinê=3 tîrmeh 2019 |rûpel=41 }}</ref> | avahiya fermandariyê            = 
| garnîzon                        = 
| etîketa garnîzon                = 
| bernavk                         = 
| patron                          = 
| dirûşm                          = 
| reng                            = 
| etîketa rengê                   = 
| sirûd                           = 
| maskot                          = 
| salveger                        = 
| alav                            = 
| etîketa alavê                   = 
| şer                             = 
| dekorasyon                      = 
| qedirên şer                     = 
| etîketa qedirên şer             = 
| hilweşandin                     = 
| saetan firrîne                  = 
| malper                          = 
| fermandarê niha                 = 
| fermandar1                      = 
| etîketa fermandar1              = 
| fermandar2                      = 
| etîketa fermandar2              = 
| fermandar3                      = 
| etîketa fermandar3              = 
| fermandar4                      = 
| etîketa fermandar4              = 
| fermandarên girîng              = 
| sembola naskirinê               = 
| etîketa sembola naskirinê       = 
}}
'''Pêşmerge''', hêzên leşkerî ya kurd e ku berpirsê ewlekariya [[Herêma Kurdistanê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ye. Hêzên Pêşmerge li gorî [[Destûra Bingehîn a Iraqê]], berpirsê ewlehiyê ya [[Herêma Kurdistanê]] ye.<ref>{{Jêder-malper |url=http://mope.krg.org/about-e.php?z=8&l=3 |sernav=وزارة البيشمركة |tarîx=2015-01-12 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2022-07-12 |tarîxa-arşîvê=2015-01-12 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150112042513/http://mope.krg.org/about-e.php?z=8&l=3 |rewşa-urlyê=bot: unknown }}</ref><ref>{{Jêder-nûçe |url=https://world.time.com/2012/12/31/destination-kurdistan-is-this-autonomous-iraqi-region-a-budding-tourist-hotspot/ |sernav=Destination Kurdistan: Is This Autonomous Iraqi Region a Budding Tourist Hot Spot? |paşnav=Newton-Small |pêşnav=Jay |tarîx=2012-12-31 |malper=Time |ziman=en-US |tarîxa-gihiştinê=2022-07-12 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.stripes.com/theaters/middle_east/rare-terrorist-attack-in-peaceful-kurdish-region-of-iraq-kills-6-1.244095 |sernav=Rare terrorist attack in peaceful Kurdish region of Iraq kills 6 |malper=Stars and Stripes |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-07-12 }}</ref> Li gorî yasayên Iraqê ya niha qedexe ye ku hêzên çekdar ên [[Iraq]]ê derbasê herêma ewlehiya berpirs a hêzên pêşmerge ([[Herêma Kurdistanê]]) bibin.

'''Derûnnas''' an jî '''psîkolog''', kesên ku bi rêbazên zanîstiyê li ser derûniya (ruhê, giyanê) giyandêran lêkolîn dike, probleman tesbît dike û li tedawîkirina wan digerin in.

{{Agahîdank xwedawend
| cure               = romayî
| navê_rastî         = {{Ziman|la|Minerua}}
}}

{{Adar}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Eschelbronn
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Eschelbronn''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Neckar-Kreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Sêwî|tarîx=nîsan 2024}}

'''Çemçe''', herêmeke [[Serhed]]ê, nêzîkî bajarê [[Qers]]ê ye. [[Riya Baharatê]] di vê herêmê re derbas dibe. Herêmek çiyayî ye, bi taybetî bi çiyayê [[Madûr]], û kelha madûrê tê naskirin. Çemê [[Aras]]ê jî di vê herêmê re derbas dibe.  
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî: Serhed]]
[[Kategorî:Qers]]

{{tebax}}

'''Savara tolikê''', cure girareke ([[savar]] [[pêjgeha kurd]] e. Gelên cîran romî ([[tirk]]) û [[ermenî]] jî ji [[tolik (pincar)]]ê xwarinan didin ser.

an]]

[[File:Colophon portrait from the Khamsa of Nizami - BL Or. MS 12208 f. 325v.jpg|thumbnail|Wene diwan]]

{{bêçavkanî}}
{{kêm}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
}}
'''Paul Francis Tompkins''' (z. [[12'ê rezberê]] [[1968]]'an li [[Mount Airy]], [[Pennsylvania]], [[DYA]]) aktor û mirovekî navdar ê [[şow]]ên televîzyonê.

{{Gotara bêçavkanî}}

{{Agahîdanka giştî|wdneyîne=wêne}}
'''Pepsî''' ({{bi-en|Pepsi}}), vexurikeke gazdar û bêalkol e ku ji av, [[karbondîoksîd]], [[şekir]] (an jî madeyên şîrînker), madeyên [[tehmxweşker]] û aromadar pêk tê. Vexurika kompaniya navneteweyî [[PepsiCo]] ye. 

{{Agahîdanka giştî}}
'''Rûdaw''' yan jî '''Tora Medyayê ya Rûdawê''', saziyeke medyayê ye ku navenda saziyê li [[Hewlêr]]a [[Başûrê Kurdistanê]] ye. Rudaw ji ajansek nûçeyan a pirzimanî kanalek televîzyonê û ji radyoyeke pêk tê.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|nav=Berg en Dal|wargeh=[[Gund]]|wêne sernûçe=Dîmenek ji gund}}
'''Berg en Dal''', gundekî [[Gelderland]], [[Holenda]]yê ye.

}}

li, Merzelî Şehîdan [[Kobanê]], Tîrmeh 2017]]
Bi sedan şervanên biyanî tevlî Hêzên [[Hêzên Sûriya Demokratîk|Sûriya Demokratîk]] (HSD) û pêkhateya wê ya cûrbecûr û milîsên hevalbend bûne [[Serhildana Rojavaya Kurdistanê|û]] ji sala 2012-an ve, ku [[Partiya Komunîst a Marksîst-Lenînîst (Tirkiye]]) (MLKP) dest bi şandina hin endamên xwe kir da ku alîkariya [[Yekîneyên Parastina Gel]] (YPG) piştî rûdana [[şerê navxweyî yê Sûriyê]] .<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.weareplanc.org/blog/interview-with-ypg-commander-cihan-kendal/ |sernav=Interview with YPG Commander Cihan Kendal |tarîx=19 îlon 2016 }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |tarîxa-gihiştinê=2020-11-15 |tarîxa-arşîvê=2020-10-01 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20201001072800/http://now.mmedia.me/lb/en/NewsReports/565298-outlawed-turkish-party-establishes-syria-battalion |rewşa-urlyê=mirî }}</ref> Kesên ji [[Tirkiye|Tirkiyê]] (ji bilî Kurdên Bakurê, yên ku ji hêla [[Dîroka Rojavaya Kurdistanê|Kurdên Rojavaye]] wekî biyanî nayên hesibandin) netewetiya herî mezin e, li dû wan [[Amerîkan|Amerîkî]] û [[Îngilîz|Ingilîzî]] .

'''Milyar''' ya '''1.000.000.000''' li nav komê [[hejmarên xwezayî]] ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
}}

'''Piyûs I''', jidayikbûn: ? - mirin: 155´an, di navbera 140 - 155´an de li ser erka papatîyê bûya. Di dema xwe de tê gotin ku li dijî Gnostisîzm sekinîya û têkoşîya ya. Bi wê re tê gotin ku li dijî Markîon û hizrên wî jî derketîya û ew jî ji dêrê avêtîya.

'''Textê Silêman''', yek ji nahiyeyên ku bi [[Tîkab (navçe)|navçeya Tîkabê]] ve girêdayî ye. Nahiye dikeve [[Azerbaycana Rojava (parêzgeh)|parezgeha Azerbaycana Rojava]] a [[Rojhilata Kurdistanê]].

{{Agahîdank gund
| nav                = Sîbadile
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Sîbadileyî]], xelkê Sîbadilê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Sîbadile''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Agahîdanka giştî
| wêne               = 2012 Sydney protest.jpg
| sernavê_wêne       = Fundamentalîstên Îslamî di sala 2012an de li Hyde Park, Sydney, Awustralya, bi pankartên “Serê her kesê ku heqaretê li Pêxember dikin jêkin” û “Miriyên me li cennetê ne, miriyên we jî di cihennemê de ne!”
}}

{{Agahîdank hunermend
 | nav              = Valery Leontiev
 | roja_jidayikbûnê = {{jdb|19|03|1949|temen=erê}}
 | cihê_jidayikbûnê = [[Komi]], [[Rûsya]]
 | cureyê_muzîkê    = [[Pop]]<br />[[muzîka rock]]
 | amûr      = [[Vokal]]
 | malper           = [http://www.leontiev.ru leontiev.ru]
}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Tovge
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Meydan]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Tovgeyî]], xelkê Tovgê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Tovge''', gundekî bi ser [[Meydan]]a navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

'''Strannivîs''' [[muzîkvan]]ek e ku bi profesyonelî pêkhateyên muzîkê çêdike û ji bo stranan gotinan dinivîse. Di heman demê de ji strannivîsek re dibe ku [[bestekar]] jî were gotin, her çend ev peyva paşîn bi gelemperî ji bo kesên ji çensa muzîka klasîk û muzîka fîlmê tê bikaranîn, lê di heman demê de bi nivîsandin û berhevkirina berhevoka muzîka orjînal an nivîna muzîkê re têkildar e.

]]
'''Mamoste''' an '''mamosta''' (mam-oste mam >ap-, osta >hoste) zanyar e an jî kesek e ku rastî û çewtiya [[jiyan]]ê nîşanê mirovan dide ye.
Kesên ku li dibistanan de li ser mijarên mîna [[dîrok]], [[çand]]-[[huner]], jîyana ferdî û hwd de fêran didin em ji wan re dibêjin "mamoste".

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Babenhausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Unterallgäu]]
}}
'''Babenhausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Unterallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
}}

, [[Michail Iwanowitsch Kalinin|Kalinin]], [[Nikolai Iwanowitsch Bucharin|Bucharin]], [[Michail Pawlowitsch Tomski|Tomski]], [[Michail Michailowitsch Laschewitsch|Laschewitsch]], [[Lew Borissowitsch Kamenew|Kamenew]], [[Jewgeni Alexejewitsch Preobraschenski|Preobraschenski]], [[Leonid Petrowitsch Serebrjakow|Serebrjakow]] û pêşî  [[Alexei Iwanowitsch Rykow|Rykow]].]]
, 1920]]
'''Bolşewîk''' an jî '''Bolşewîkî''' ([[Rûsî]]:большевики, wergera bi peyvî ''Piranîperêz'') fraksîyoneka [[Partiya Sosyal Demokratê Karkarên Rûsyayê]] bû. Fraksîyonê Bolşewîkan [[diktatoriya prolêteran]] dişopand û bo vê dixebitîn û wan xwe li hembera [[Menşewîkî]]yên ko daxwaza xwe ''demokrasiya nimînî'' bûn girtibû.
 
== Nav û serborî ==
Navê wê fraksîyonê di civîneka di [[1903]]an de li [[London]]ê cih girtî de hatibû. Hêldarên '''Wladimir Îlyîç Ulyanow''' ([[Lenin]]) di wê civînê de piraniya civakê (rusî ''bolşînstwo'') pêk dianÎn û bo vê ewna wek Bolşewîkî dihatin nav kirin. Hindikeyên ko di wê civînê de bûn jî wek Menşewîkî(rusî ''menşînstwo'') dihatin nav kirin. [[Stalin]] jî pê re di hêla Bolşewîkiyan de cih girtibû.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

{{sernav bi îtalîk}}

A Thousand Suns, albûma şeşem a [[Linkin Park]] e. Li 'yê di 2010'an da albûm derket.

{{sibat}}

{{Kewçêr}}

'''Pierre Curie''' (jdb. {{Jidayikbûn|15|gulan|1859}} li [[Parîs]]; m. {{mirin|19|nîsan|1906}} li heman derê) fîzîknasekî navdar ê [[fransî]] bû.
{{Agahîdank jînenîgarî2}} 

CDA (Yakgirtuy Krîstyan Dêmokrat) partêky Hollendîye (Be Hollendî: [[Christen-Democratisch Appèl]]). Lêreda pertuky pîrozy [[Încîl]] wek destpêşxerêk bekar dêt.

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_îtalîk     = erê
}}
'''''Angels Fall First''''' [[albûm]]a şeşem a [[Nightwish]] e. Di 1997an da albûm derket.

{{Agahîdanka giştî
}}

'''Araxa''' navê serhildêrekî [[ermenî]] ye ku di dema [[Daryûs I|Daryûsê Mezin]] de li [[Babîl]]ê serî hildabû. Di [[Wergera nivîskên Bêstûnê|nivîskên]] Bêstûnê de tê gotin ku navê bavê wî Haldîta bû. Daryûs artêşekê di bin serweriya [[Vîdafarna]]yî de dişîne ser hêzên Arxayî. Serhildana wî têk diçe û ew tê kuştin. Arxa herwiha weke ''Nebukadnezar IV'' jî tê zanîn.

'''Xweserî''' an jî '''otonomî''' rêbazekê rêvebirina civak û gelan e. Girêdayî dewletekêbûn û revebirinekê ne tev serbixwe ye. Wateyên wê cuda cuda ne, ne bi tenê sîstema dewletê de sîstemên din de jî Xweserîtî heye. [[Peyv]]ên wek otonom û otonomî ji peyvên [[yewnanî]] yên ''autos]'' (xwe) û ''nomos'' ([[zagon]]) pêk tên. Wateya wê ya orîjînal "serbixwe, xweser, xweger" e. Lê di dema nûjen de wateya wê weke têgîneke [[dadmendî]] û [[siyaseta navneteweyî]] ji bo xweserî û xweseriyên sînorkirî re tê bikaranîn.

'''PH''' an jî [[pH]] (bi [[îngilîzî]]: ''potentional of Hydrogen''), konsantrasyona [[îyon]]ên [[hîdrojen]]ê ye. Nirxa pH pîvaneke ji bo [[asîd]] û [[baz]]an ji hev biqetîne û ji bo hêza wan bipîvin tê bikaranîn. Hertistên ku av tê de ne nirxekî wî yê pHê heye û meriv dikare vê nirxê bi amûrên elektronîk an jî [[îndîkator]]an bipîve. [[Skala]]ya pH'ê, ji 0'ê heya 14'an dirêj dibe û nirxa navîn 7, yanî [[notr]] e. Ava zelal xwediyê nirxa notr 7 pH e, [[xwîn]] 7,4 pH û ava deryayê 8,0 pH û [[sodaya kostîk]] jî 14,0 pH e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = Statue of Ibn al-Mustawfi.png
| mezinahiya_wêne    = 309x300px
| sernavê_wêne       = Peykerê Mistewfî li  [[Hewlêr|Hewlêrê]]
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Bernkastel-Kues
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bernkastel-Wittlich]]
}}
'''Bernkastel-Kues''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bernkastel-Wittlich]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

[[File:Wuhan_citizens_rush_to_buy_vegetables_during_Wuhan_coronavirus_outbreak.jpg|thumb|Hemwelatiyên Wuhanê pêşiya karantînayê û girtina dikanan li peya xwarinê digerin.]]
[[File:Huiming road ,Wuhan during 2019-nCoV coronavirus outbreak.jpg|thumb|Kolana Huimin a Wuhanê dema bajar di bin karantînayê de bû.]]
[[File:People waiting in line to enter the Aeon Mall in Wuhan on 2020-04-12.jpg|thumb|Rewşa Wuhanê di 12ê nîsana 2020an de, piştî rakirina karantînayê: kesên ku li ber dikanên Aeon Mall ên Wuhanê di dorê de dimînin.]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Senheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Senheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Sernav bi îtalîk}}
Berhema şiîrî ya [[Haris Bidlîsî]] [[Margarita Borissowna Rudenko|Rudenko]] 1960î de digel pêşekekê li Moskowê diweşîne. Jaba ji bo Leyla û Mecnûna [[Mele Mehmûdê Bazîdî|Bazîdî]] kiriye çîrok dibêje Bazîdî ji ber mesnewiya Fizûlî; [[Margarita Borissowna Rudenko|Rûdenko]] dibêje ji Harisê Bîtlîsî wergirtiye. Ev destnivîsa Bazîdî dendikek li pirtûkxaneya Petersbûrgê bi jimara Kurd- 31ê tê parastin, yek jî li Parîsê ye. Ev destxeta çîroka duyemîn a kurdî ye. <ref>Pîrbal, Ferhad: Mela Mehmûdê Bazîdî 1799-1867 Yekemîn Çîroknûs û Pexşanûsî Kurd, Weşanxaneya Aras, Hewlêr, 2000.</ref>

'''Biyoteknolojî''' (bi [[îngilîzî]]: ''biotechnology'') destkarîkirina [[zanistî]] ser zîndewerên jiyanî ye, bi taybet li ser [[cîn]]an, ji bo çêkirina tiştên havildar. Şukirinê [[gen]] û bikaranîna [[rekonbînan DNA]] teknîkên serekî ne.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Zanist]]

{{Agahîdank gund
| nav                = Çinêran
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Hewlêr (parêzgeh)|Hewlêr]]
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlawe]]
| nahiye             = [[Hîran]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = Xelkê Çinêran
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Çinêran''', gundekî bi ser [[Hîran]]a navçeya [[Şeqlawe (navçe)|Şeqlaweyê]] ya [[Hewlêr (parêzgeh)|parêzgeha Hewlêrê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Dr Abdulla Ghafor (2001). Index of Kurdistan Villages. Vol. 2. (Index of villages in Southern Kurdistan in the Iraqi Population Census 1957). Stockholm.</ref><ref>http://krso.net</ref>.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|wdneyîne=Beşa îdarî
|nav=Hahnbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3 = [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş3 = [[Amberg-Sulzbach]]
}}
'''Hahnbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Amberg-Sulzbach]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Alina Sánchez''' (z. 1986, [[San Martín de los Andes]], [[Arjentîn]] - m. 17 adar 2018, [[Hesîçe]], [[Rojavaya Kurdistanê]]), ango '''Lêgerîn Çiya''', bijîşkeke arjentînî, internasyonalîst, femînîst û şoreşger bû, ku li [[Dibistana Tibê ya Amerîkaya Latînî]] ([[ELAM]]) li [[Kûba]]yê xwendibû. Sánchez di 2011an de beşdarî [[Yekîneyên Parastina Jinê]] (YPJ) bû, û di pergala tenduristiyê ya [[Rojavaya Kurdistanê|Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê]] (AANES) de xebitî. Ew di qezayeke trafîkê de di 17ê adara 2018an de mir, dema rêwîtiyê ji bajarê [[Hesîçe]]yê.<ref>{{Jêder-malper |url=https://anfespanol.com/mujeres/la-huella-de-alina-en-latinoamerica-3238 |sernav=La huella de Alina en Latinoamérica |malper=ANF News }}</ref> Li ser rûmeta wê, nexweşxaneya [[Girê Xurma]] (Tel Tamer) li [[Kantona Cizîrê]] nuha navê wê hildaye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://anfespanol.com/kurdistan/hospital-de-rojava-lleva-el-nombre-de-la-medica-argentina-alina-sanchez-3256 |sernav=Hospital de Rojava lleva el nombre de la médica argentina Alina Sánchez |malper=ANF News }}</ref>

{{Gotara bêçavkanî}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}

'''Frans Eemil Sillanpää''' {{Audio-IPA|Fi-Frans_Eemil_Sillanpää.ogg|ˈfrɑns ˈɛːmil ˈsilːɑnpæː}} (jdb. [[16ê îlonê]] [[1888]] li [[Hämeenkyrö]]; m. [[3ê hezîranê]] [[1964]] li [[Helsinki]]) nivîskarekî Fînlandî bû. Sala [[1939]]î de guncavê [[Xelata Nobelê]] ya wêjeyê hatiye dîtin.

'''Radyo''', teknolojiyeke ji bo weşandina deng û muzîk ser mesafeyên mezin bi awayeya [[pêlên elektromagnetîk]] e.

{{kanûna paşîn}}

'''Qralîyeta Kurdistan''' ji du keyaniyan tê gotin:

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Koblenz''', bajarekî serbixwe ye li herêma [[Rheinland-Pfalz]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Hobab
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Altınova
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Riha (parêzgeh)|Riha]]
| navçe              = [[Bêrecûk (navçe)]]
| nahiye             = [[Bêrecûk]]
| hejmara_mezrayan   = 
| demonîm            = Hobabî, xelkê Hobabê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 63400
| koda_telefonê      = (+90) 414
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = 
}}
'''Hobab''', '''Hûbab''' ({{1928|هوبابی|ts=Hûbabî/Hûbabê}}, {{1946|Hobap}}, {{bi-tr|Altınova}}), [[gund]]ekî bi ser [[Bêrecûk]]a [[Riha (parêzgeh)|Rihayê]] ve ye.

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Jet d’Eau''' (gotin: [ʒɛ do]; bi zimanê fransî tê wateya "avpîjên") şirşirik ango [[avpîjên]]eke di behra Jenevê de ye û bi pijiqandina xwe heta 140 metreyan ber bi jor dipijiqe. Sembola bajarê [[Jenev|Jenevê]] ye.

'''Serhildana Stewrê''' ({{bi-tr|Savur Tenkil Harekâtı}} ) di sala 1930'yî de di serokatiya [[Tewfîqê Îsa]] de li dijî Dewleta tirkî pêk hatiye. Piştî têkçûnê Tewfîq û çend zilamên xwe, xwe gihandin [[binxet]]ê ([[Sûrî]]. Le pis cendaki de vedigere Merdine u Haco aga wi teslimi turka dike. Dewleta turka Tewfiq isa dikuse och wi li meydana merdine de daletqen. Iro ezbata Tewfiq isa li bajare izmir e dijin.

'''Bêşîfrekirin''' karê zivirandina [[bişîfrekirin|bişîfrekirinê]] ye. Nivîseka veşartî li nivîsa zelal tê  wergerîn. Herêma lêkolîna vî mijarî [[krîptoanalîz]] e.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Teknolojî]]

'''Mirina masûlkeyên dil''' ([[miyokardînfarkt]], [[înfarkta dil]], [[qeyrana dil]] an jî [[krîza dil]]) yek ji nexweşiyên ku di rêzên pêşîn de can digirin, ziyaneke mezin î aborî didin e.

ê]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Temnitzquell
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Ostprignitz-Ruppin]]
}}
'''Temnitzquell''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostprignitz-Ruppin]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Zulkufê Qado''', ''Zilfoyê Qilê'' ({{bi-tr|Zülküf Korkmaz}}) di sala [[1959]]'î de li gundê [[Goma Qilê]] ya girêdayî [[Xinûs]]a [[Erzîrom]]ê ji dayîk bûye. Tirkan navê [[Zülküf Korkmaz]] pêvekirine. Bi eslê xwe ji [[Fîs, Licê|gundê Fîsê]] ya girêdayî [[Diyarbekir]]ê û ji [[eşireta Fîsê]] ye. Niha di gundê xweda cotkarî dike.

{{jînedank}}
'''Zelemele''' (jdb. {{jdb|1|nîsan|1975}}, [[Dersîm]], [[Bakurê Kurdistanê]]) stranbêjekî [[Dersîm]]î ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| sernavê_wêne       = 1994
| hevwelatî          = {{ala|Îtalî}}
| çînaser            = nivîskar
}}

{{Gotara salê}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Filz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Filz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Niederraden
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Niederraden''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Groß Köris
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Dahme-Spreewald]]
}}
'''Groß Köris''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Dahme-Spreewald]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Koreşele
| navê_din           = Kořeşele
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (1957)
| nahiye             = [[Qoretû]] (1957)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Koreşeleyî]], xelkê Koreşelê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Koreşele''', '''Kořeşele''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>Ebdulła Ẍefur (2001). Pêřistî gundekanî Kurdistan: Bergî duwem (Pêřistî gundekanî başûrî Kurdistan leser jimêrî sałî 1957da), Stockholm.</ref>.

{{Kêm}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Solingen''', bajarekî serbixwe ye li herêma [[Nordrhein-Westfalen]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Fetîr''', '''vetîr''' navê şîraniyeke [[kate]]yî ya [[pêjgeha kurd]] e. Herwiha ji pelhevîrkê ([[şikeva]]) re jî ''fetîr/vetîr'' dibêjin. Bingeha peyvê ji ''"hevîrê tîr, hevîrtîr"'' tê. Peyveke [[kurdî]] ye. Li hin deverên [[Serhed]]ê, di nava kurdên [[YKSS]]ê de navdar e. 

'''Zagona [[Dalton]]''', pestoya tevliheva [[gaz]]ên ku bihev re nakevin [[reaksiyon]]ê, qasê tevahiya [[pestoya qismî]] ya di hundirê tevliheviya gazan e.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Kîmya]]

'''Keşol''', '''baqil''', '''beqle''', '''beqilk''' [[riwek]]ek ji famîleya baqilan e û bo xwarinê tê bikaranîn.

Ev lîsteya zanistvanên [[misilman]] yê [[serdema zêrîn a îslamê]] ne.<ref>http://www.ahmad-sanusi-husain.com/2014/10/most-famous-muslim-scientists-and-their.html?m=1</ref> Ji [[sedsala 8an]] de dest pê dike û heta [[sedsala 16an]].<br>
[[Zanistvan]]ên misilman yên ku li ser çiqilên [[zanist]]ê ên weke [[stêrnasî]], [[fizîk]], [[kîmya]], [[matematîk]], [[biyolojî]], [[endezyarî]], [[jeolojî]], [[dîrok]], [[bijîşkî]], [[erdnîgarî]], [[civaknasî]] û hwd xebitînin cih girtine.<ref>http://scienceislam.com/muslims_science.php</ref><ref>http://www.scientificamerican.com/slideshow/forgotten-history-muslim-scientists/</ref><ref>http://haberseyret.com/mobil/haber/29080/musluman-bilim-adamlari-ve-icatlar{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=kanûna paşîn 2021 }}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Philippsthal (Werra)
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Hersfeld-Rotenburg]]
}}
'''Philippsthal (Werra)''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Hersfeld-Rotenburg]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Sêwî|tarîx=kanûna pêşîn 2020}}

'''Tequixquiac''' an '''Bajarê Santiago Tequixquiac''', serbajar û bajarê.

{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Keleyê 
 | Navê_din           = 
 | Navê_fermî         = Araban
 | Wêne               = GaziantepKurd.png
 | Wêne_sernav        = 
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]] 
 | Parêzgeh           = [[Dîlok (parêzgeh)|Dîlok]]
 | Serbajar           = Kele
 | Qeymeqam           = 
 | Hejmara_nahiyan    =  <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 
 | Hejmara_taxan      = 
 | Hejmara_gundan     = 40
 | Hejmara_mezran     = 
 | Gelhê_navçeyê      = 32.091 <ref>[http://rapor.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2&ENVID=adnksdb2Env&report=wa_idari_yapi_10sonrasi.RDF&p_il1=27&p_yil=2012&p_dil=1&desformat=html tuik, 2012]</ref>   <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2012]]
 | Gelhê_bajaran      = 
 | Gelhê_gundan       = 
 | Rûerd_navçe        = 568
 | Berbelavî_navçe    = 56,50
 | Gelhe_serbajar     = 10.063 <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2012]]
 | Rûerd_serbajar     = 
 | Bilindayî_serbajar = 530
 | Koda_postayê       = 27650
 | Koda_telefonê      = (+90) 342
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|37|25|32|N|37|41|20|E|display=inline, title}}
}}
'''Kele''' ({{bi-tr|''Araban''}}) yek ji navçeyên [[Dîlok]]ê ye. Di dema nu da navî ev navçeyê bi Romî Araban tê zanin. Kurdan, ji bo Keleyê li ber ev navçê, nav Kele lê kirine. Siftê gundekî piçûk bûye lê piştî sala 1957'î ew kirine navçeye. Pir gundên xwe Kurdin hinan xwe jî yên tirk in. Kurdên gundên nêzikî çemî Ferat bi navî [[Wanî]] tên zanîn.

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Agahîdank jînenîgarî2
}}{{Dîroka Çîn}}
'''Kubîlay Xan''', wekî jî ''Qubîlay Xan'', ''Kublay Xan'' an jî '''Setsen Xan''' (bi [[Zimanê mongolî|mongolî]]: ᠬᠦᠪᠢᠯᠠᠢ ᠰᠡᠴᠡᠨ ᠬᠠᠭᠠᠨ; tîpên [[Alfabeya latînî|latînî]]: ''Kublai Sezen Chaan'', 23ê [[Îlon|îlona]] 1215 di [[împeratoriya Mongolî]] -  18ê [[Sibat|sîbata]] 1294 li [[Pekîn]], [[xanedana Yuan]]) neviyê [[Cengîz Xan]] bû û xanekî [[mongol]] di sedsala 13ê e, ku di sala 1271an [[xanedana Yuan]] damezrîner kir. Kubîlay lawikê [[Tuluy]] bû, lawikê çaremîn ji Cengîz Xan û pêk re jî birayê [[Mongkê Xan]]. Ew nebiyê [[Tîmûr Xan]] bû.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}

'''Psîkotrop''' ji komeke madeyên raxwarinê re tê gotin. Maddeyên kû kêfê didin, organîzmaya mirov dixin bin bandoreke kurtdemî ya kêfê ne. 

'''Ferîd Fercad''' (bi [[farisî]]فرید فرجاد , ''Farid Farjad'') hunermendekî [[faris]] e ku di sala 1938'ê de li paytextê [[Îran]]ê yê [[Tehran]]ê ji dayîk bûye. Di warê lêxistina [[keman]]ê de zehf serkeftî ye.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kevirzê
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Altıntaş
| wêne               = Keferze 07.JPG
| sernavê_wêne       = Kefirzê
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Midyad]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 275
| sala_nifûsê        = [[2013]]
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 47500
| koda_telefonê      = (+90) 482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|26|36|N|41|31|39|E|display=inline, title}}
}}
'''Kevirzê''' an '''Kefirzê''' ({{bi-tr|Altıntaş}}; bi [[Suryanî]]: ܟܦܪܙܐ ''Kfarze''), gundekî navçe [[Midyad]]a bi ser [[Mêrdîn]]ê ve ye. Di vî gundî de nêzî 50 xaneyan hene û gund li rojhilatê Midyadê 30 kîlometreyan jê dûr e. Hejmara şêniyan 279 e.

{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Payîzava
 | Navê_din           =
 | Navê_fermî         = Gürpınar
 | Wêne               =
 | Wêne_sernav        =
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]]
 | Parêzgeh           = [[Wan (parêzgeh)|Wan]]
 | Serbajar           = Payizava
 | Qeymeqam           =
 | Hejmara_nahiyan    = 4 <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 1
 | Hejmara_taxan      =
 | Hejmara_gundan     = 72
 | Hejmara_mezran     =
 | Gelhê_navçeyê      = 44.096<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=65&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env tuik, 2008]</ref>  <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2008]]
 | Gelhê_bajaran      =
 | Gelhê_gundan       =
 | Rûerd_navçe        = 4.118
 | Berbelavî_navçe    = 10,7
 | Gelhe_serbajar     = 6.499  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= 2008
 | Rûerd_serbajar     =
 | Bilindayî_serbajar = 1.745
 | Koda_postayê       = 65900
 | Koda_telefonê      = (+90) 432
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|38|19|26|N|43|24|33|E|display=inline, title}}
}}
'''Payîzava''' an '''Xewasor''' ({{bi-tr|Gürpınar}}) yek ji navçeyên [[Wan]]ê ye. Di sala [[1936]]'an de bûye navçe. 22&nbsp;km ji Wanê dûr e. Rûber 4.063&nbsp;km² ye. Payîzava navçeya heri mezin a welat e.  Hejmara niştecihên navendê 6.916 û bi giştî jî 37.797 e. Aborî li ser xwedîkirina ajalan e. Herêm ji aliyê bermayiyên dîrokî ve gelek dewlemend e. 3 nehiye, 71 gund û 81 mezreyên Payizavayê hene.

''''Li Kurdistanê'''', destpêka ketina 2012´an de, girêvên birçîbûnê li kurdistanê dest pê kiribûn. Berî wê, li [[Kurdistan]]ê û [[Tirkiye]] girêvên birçîbûnê dest pê kirin. Piştre bi ketina sale 2011´an de li ewropa jî kurdan bi girseyî bidest girêvên birçîbûnê kirin. Biteybetî li ewropa li gelek bajer û paytaxtên wê girêvên birçîbûnê dest pê kirin. Lê bi teybetî [[Srasbourg]]ê li dêra Sanmorê ya, weke girêva navendî derket li pêş. Kurdan, di wan girêvên birçîbûnê sê xwestekên xwe sereke hanîn ser ziman, 1, şerê ku kurdistanê bê bidawî kirin, 2. statûya kurdistanê were naskirin, 3. qaxadaya li ser zimanê kurdî were rakiirn û perwerdehiya bi zimanê dayikê bê kirin û serokê gelê kurd birez Abdullah ocalan tecrida li ser were rakirin û azadiya wê were kirin, bû. Ev her çar xwestek di temenê girêvên birçîbûnê de bû. 

, {{SYR}}<br> {{IRQ}}
 | parêzgeh          = 
 | dirêjayî          = 1.900
 | tejane            = 258.000
 | debî              = 1.500
 | milên_wê          = [[Çemê Madenê]]<br>[[Çemê Bilqileynê]]<br>[[Çemê Batmanê]]<br>[[Çemê Botanê]]<br>[[Çemè Xabûrê]]<br>[[Zêyê Mezin]]<br>[[Zêyê Biçûk]]<br>[[Çemê Sîrwanê]]
 | cihderk           = Çiyayên li başûr û başûrê rojhilatî Gola Hezarê
 | cihderk_cih       = 
 | cihderk_bilindayî = 1.150
 | cihderk_hêlîpan   = 38.483
 | cihderk_hêlîlar   = 39.417
 | dev               = [[Şetelereb]]
 | dev_cih           = Elqurne (Al-Qurnah)
 | dev_bilindayî     = 
 | dev_hêlîpan       = 31.005
 | dev_hêlîlar       = 47.441
 | nexşe             = Tigr-euph ku.png
 | nexşe_sernav      = Çemên Dîcle (''Tigris'') û [[Firat]]
 {{Mapframe|latitude=35.1|longitude=42.0|zoom=5
 |geotype1=geoline|ids1=Q35591|stroke1=#0000C0|stroke-width1=3|title1=[[Dîcle]]
 }}
}}
 şaxeke Dîcleyê ye. Ev bendav dikeve bakurê rojavayî bajarê [[Amedê]].]]
 ya Amedê re dibore.]]
 re diherike]]
ê.]]

'''Gewre kirin''', ''(Amplify)'', Pitirbûna [[rûnivîsên]] encama [[DNA]], di nav leşê zindî de bi çikandina nav zayina arastedar ku di nav [[xanikê]] birrê de, yan bi PCR re dubare dike.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]

'''Aurora''' bernameyeke ji aliyê [[ESA]]yê ve tê meşandin ji bo kifşkirina [[Pergala Rojê]], bi taybetî [[Behram]]ê û [[Heyv]]ê.

'''Deryaya Grînlendayê''' deryayek e ko li ser pîvanekê dorê mîlonek çargoşemitir dimê ye{{Çavk}}. Ew navbera beravên [[Grînlenda]]ya rojhilat, beravên [[Îslenda]]ya bakur, [[Jan Mayen]] û [[Svalbard]] de dime. Ew yek ji deryayên [[Okyanûsa Arktîk]] e. Kûrahiyê wê bi berbilavî dorê 1.526 m ye.

{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Şemzînan
 | Navê_din           = 
 | Navê_fermî         = Şemdinli
 | Wêne               = Semdinli Hakkari.jpg
 | Wêne_sernav        = Şemzîna
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]] 
 | Parêzgeh           = [[Hekarî (parêzgeh)|Hekarî]]
 | Serbajar           = Şemzînan
 | Qeymeqam           = Mesut Gençtürk 
 | Hejmara_nahiyan    = 1  <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 2
 | Hejmara_taxan      = 
 | Hejmara_gundan     = 22
 | Hejmara_mezran     = 
 | Gelhê_navçeyê      = 52.779  <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2008]]
 | Gelhê_bajaran      = 
 | Gelhê_gundan       = 
 | Rûerd_navçe        = 1.661
 | Berbelavî_navçe    = 31,8
 | Gelhe_serbajar     = 13.081  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2008]]
 | Rûerd_serbajar     = 
 | Bilindayî_serbajar = 1.400
 | Koda_postayê       = 30800
 | Koda_telefonê      = (+90) 438
 | nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê 
 | koordînat          = {{Koord|37|18|21|N|44|34|26|E|display=inline, title}}
}}
'''Şemzînan''' (bi [[tirkî]], ''Şemdinli'') yek ji navçeyên [[Colemêrg]]ê ye. Navê navenda bajêr [[Nawşar]] e.

Di lêkolîna [[dîrok]]ê de '''jêdera pileya yekem''' (ku jê re '''jêdera orijînal''' jî tê gotin) belge, rojnivîs, destnivîs, otobiyografî, tomar an çavkaniyeke agahiyê ya din ya ku di wextê ku tê lêkolandin de hatiye çêkirin e. Ew di derbarê mijarê de wekî çavkaniyeke agahiyê ya orijînal xizmet dike. Pênaseyên bi vî rengî di zanist û lêkolînên din de jî tên bikaranîn, lê belê her lêkolîn xwedî pênaseyeke cuda ye.

{{Taxobox
| name = Genimok
| image = Panicum miliaceum0.jpg
| image_width = 240px
| image_caption = Garisê spî ''(Panicum milliaceum)''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Liliopsida]]
| ordo = [[Poales]]
| familia = [[Poaceae]]
| genus = ''[[Panicum]]''
| species = '''''P. miliaceum'''''
| binomial = ''Panicum miliaceum''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L]].
}}
'''Genimok''' an jî '''garis''' (bi [[latînî]], ''Panicum'') giyayekî ji famîleya ''Poaceae'' ye.

{{Adar}}

'''Pirbûna zayendî''', (bi înglîzî: ''sexual reproduction'') yek ji du corên sereke ya pirbûna zîndeweran e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| nav                = {{ubl|Hêrodotos|Ἡρόδοτος|Hêrodotos}}
| çînaser            = nivîskar
}}

'''Voleybol ''' an jî top û tora werzîşeke komê ye ku tê de lîstikvan di du tîmên şeş kesî de, li her du aliyên torê têne bicihkirin û li gorî qaîdeyên lîstikê hewl didin ku topê li qada tîma dijber bixin. Voleybol yek ji werzişên herî populer û navdar ên cîhanê ye. Dirêjiya qada voleybolê 18 metre û firehiya wê jî 9 metre ye, her tîm ji bo bi ser bikeve divê ji 5 setan 3 setan bi dest bixe, her setek bi 25 pûanan e û ger bikeve destê pêncan (destê dawîn)ew 15 pûanan pêk tê 

{{Gotara bê çavkanî}}

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne       = Rengdêrê Yewnaniya Kevnar ἄθεος di destnivîsa Nameya Pawlos a ji Efesiyan re (Papîrus 46, Eph)
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Göllheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Donnersbergkreis]]
}}
'''Göllheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Donnersbergkreis]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = zanyar
}}'''Ahmed Yüksel Özemre''' (z. 1935, [[Stembol]] - m. 2008) [[fizîk]]nas û zanyarê [[atom]]ê yê bi eslê xwe [[tirk]] bû.<ref>http://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=4385</ref>

{{Bêçavkanî|tarîx=nîsan 2024}}

{{Agahîdanka giştî}}
'''Partiya Sosyalîst a Holendayê''' (''Socialistische Partij'', ''SP'') partiyeke holendî ye ku ji sala 1994an ve di meclisa [[Holenda]]yê da tê temsîlkirin.

RM14 û RM 17 (2013)|359x359px]]
'''Dûresez''' amûra ji dûr ve sazkirina [[televizyon]] û hwd ne. Mînak ji bo mirov ji dûr ve kanala televizyonê biguherîne, mirov dûresazê bi kar tîne.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Teknolojî-şitil}}
[[Kategorî:Teknolojî]]

'''Ezî (ego)''' an bi Kurdî ezî, yek ji mekanîzmayên kesayetiyê ye ku di navbera [[eziya nizim (îd)]] û [[eziya bilind (superego)]]  yê de cih digire. 

[[Têgeh]]a '''globalîzmê''' ji teoriyên têkiliyên [[navneteweyî]] tê û destnîşan dike ku [[dewlet]] di encama [[globalîzasyon]]a ku diqewime girîngiya xwe ya wekî aktorên navneteweyî winda dikin û aktorên nû yên [[transneteweyî]] (wek [[Pargîdanî|pargîdaniyên]] [[global player]]) derdikevin holê.<ref>{{Jêder-kitêb |url=https://www.academia.edu/43249323/Globalization_Matters_Engaging_the_Global_in_Unsettled_Times_2019_ |sernav=Globalization Matters |paşnav=Steger |pêşnav=Manfred B. |paşnav2=James |pêşnav2=Paul |tarîx=2019 }}</ref> Ji ber vê yekê pergalek pir-astî ya cîhanî pêş dikeve ku tê de pirsgirêk divê bi hevkariya di navbera hemî aktoran de bi riya siyaseta navxweyî ya cîhanî an rêveberiya cîhanî were çareserkirin. Globalîzm beşek ji teoriya mezin a [[lîberalîzm]]ê ye û bi eşkere li dijî ramanên bingehîn ên [[Dewletparêzî|dewletparêz]] ên [[Rastîparêzî|realîzm]] û [[neorealîzm]]ê ye.

'''Qirix''' navê rêzekê [[karîkatûr|karîkatûran]] a [[Dogan Guzel]] e.

{{Bêçavkanî}}
'''Apandîsît''' bi îltehebbûna [[rûviyê kor]], rûviyê zêde xwe nîşan dide û nexweşiyeke pirr bi êş e.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Kerzenheim
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Donnersbergkreis]]
}}
'''Kerzenheim''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Donnersbergkreis]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdanka giştî
| zimanê_navê_rastî = ar
}}
'''Telaq''' ({{bi-ar|سورة الطلاق}}) sûreyeke ji [[Quran]]a Pîroz de ye. Ew [[sûre]]ya 65 emîne û li bajarê [[Medîne]] nazîl bûye. Ew ji 12 [[ayet]]an de pêk tê ye. Ji bo sûre qala hevûdu berdanê dike wiha hatiye navandin e.
Wê navê xwe peyva "Texabûn"ê di ayeta nehem de derbaz dibe de girtiye. Texabun tê manê kar û xesar e. 
Di sûre de tê hevûdu berdanê, derbarî, karînê [[Xwedê]], rewşa ew gelên berêyên Xwedê û pexamber şerîn kirinî, kirin.
{{Sûrên Qur'ane}}
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Sûre]]

{{Agahîdank gund
| nav                = Şaxolan
| navê_din           = Komelgeha Şaxolan<br>Komelgay Şaxollan
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = 
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = 
| nahiye             = 
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = 
| nifûs              = 2.843
| sala_nifûsê        = 1990
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = Başûrê Kurdistanê
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Şaxolan''', '''Şaxollan''' (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: ''Shakholan''), [[komelgeh]]eke [[Hewlêr]]ê ([[Başûrê Kurdistanê]]) ye ku di sala 1990î de hatiye avakirin.

'''Siwarî''' ({{bi-tr|Suvarlı}}) an jî '''Hevidiya Mezin''', bajarokeki bi ser Bêsniyê ve ye. Navê "Suvarliyê" li dema osmaniyan navçeya Hevedî bû. Bajarok merkeza welatê Hevedan e ku ew eşîr di sedsala 17an de li navçeya [[Silîva]] û [[Qulp]]ê hatibû û li Bêsniyê niştecih bû.
Siwarî dema te gotin tîpa "i" nê gotin ji çê dibe. Wisa te gotin: "swarî". Bi Tirkî "süvari" ye. "Swar" di Tirkî de "binmek" e. Yanî koka "süvari" ji kurdî hatîye.

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

mehsereya tirî, dilok, Kurdistan
{{PD-self}}

'''Zîc''' ([[erebî]]: '''الزيج''') têgihek [[stêrnasî]] ye ku ji bo rastkêş tê gotin.<ref>https://books.google.com.tr/books?id=EywLAAAAIAAJ&pg=PP4&redir_esc=y#v=onepage&q=Zij&f=false</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Neuenburg am Rhein
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Neuenburg am Rhein''' bajarokekî navçeya [[Breisgau-Hochschwarzwald]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank malper
 | nav              = Google
 | logo             = 
 | screenshot       = 
 | binnivîs         = Google Kurdî (كوردی)
 | ziman            = 
 | avabûn            = [[4ê îlonê]] [[1998]]
 | avaker           = Larry Page<br />Sergey Brin
 | gerû             = Googleplex, Mountain View ([[DYA]])
 | xwedî            = [[Alphabet Inc]]
 | hejmara_karkêran = 118.899(2019)
 | dirûşm           = « Don't be evil »
 | malper           = [http://www.google.com/ncr www.google.com]
}}
'''Google''' (bixwîne: ''Gûgil'') xizmeteke lêgerinê di [[înternet]]ê de ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Hartheim am Rhein
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Hartheim am Rhein''' şaredariyeke navçeya [[Breisgau-Hochschwarzwald]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Artêşa Mehdî''' ([[Zimanê erebî|erebî]]: جيش المهدي) rexistineke [[neqanûnî]] (îlêgal) ya [[îraqî]] ye.

{{hezîran}}

{{Îtalîk sernav}}
'''Rêbera Rastnivîsînê''' pirtûka pêşîn a [[Komxebata Kurmancîyê]] ya [[Weqfa Mezopotamyayê]] ([[Amed]], [[Bakurê Kurdistanê]]) ye. Rêbera Rastnivîsînê di sala 2019an de derket û pêşniyara Weqfa Mezopoyamyayê ya standardkirina kurdiya kurmancî bi latînî ye<ref>http://infowelat.com/rebera-rastnivisine-hat-wesandin.html</ref>.

{{Gotara bêçavkanî}}
'''Meh''', '''heyv''' yan jî '''mang''' parçekî [[sal]]ê ye. 365 rojên salê wekî 12 mehan tê parvekirin. Her mehek ji 30, an jî 31 rojan pêk tê. Bi tenê meha 2em hin salan ji 28, hin salan jî ji 29 rojan pêk tê.

'''Japonnasî''' an jî '''Japonolojî''' li ser lêkolînên herêmî an lêkolînên Asyayî yên Rojhilatî yên ku beşdarî zanistên civakî û Lêkolînên mirovan ên li Japonya ye .Ew qadên wekî xwendina [[zimanê japonî]], çand, dîrok, [[Wêjeya japonî|wêje]], huner,  muzîk û zanist dihewîne.Dibe ku kokên wê li Dejima, [[Nagasaki]] di serdema Edo de li holendî werin şopandin.Damezrandina [[Civaka Asyayî ya Japonya]] li [[Yokohama]] di sala 1872an de ji hêla zilamên wekî [[Ernest Satow]] û [[Frederick Victor Dickins]] di pêşveçûna  Japonnasiyê de wekî dîsîplînek akademîk bûyerek girîng bû.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Glienicke/Nordbahn
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberhavel]]
}}
'''Glienicke/Nordbahn''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberhavel]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank gund
| nav                = Taqa
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Oyuklu
| wêne               = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Midyad]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 26
| sala_nifûsê        = [[1990]]
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 940
| koda_postayê       = 47500
| koda_telefonê      = (+90) 482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|23|38|N|41|28|7|E|display=inline, title}}
}}
'''Taqa''' ({{bi-tr|Oyuklu}}), gundekî bi ser navçeya Mêrdînê [[Midyad]]ê ye. Taqa 14&nbsp;km durî Midyadê ye, di navbera gundên [[Mizîzex]], [[Xerabya]] û [[Heynwert]]ê da dimînê. Niştecihên gund bi tevahî [[êzîdî]] bûn û koçî [[Ewropa]]yê kirina. Taqa ji aliyê [[dewlet]]a [[tirk]] ve hatiye şewitandin.

{{Bêçavkanî}}
'''Katiyon''' (en:''Cation''), [[iyon]]a barge erêyî.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{Kurt}}
[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Fizîk]]

'''Rû''', li herdû aliyên serê mirov li jêriya wê hene. Her mirov xwediyê dû rûyan a. Rû, di nava xwe de li bin çav re xwediyê [[Hinarîka Rû]] ya. Hinarîka Rû, di xwe de xwediyê hin kompleksên ku bi sînîran re afiriya ya. Pirr Zîz a. Ku mirov bidil xweş bê bi kenê û an jî bidilnexweş bê bi girî û an jî bi hêrs bê, wê di her awayê wan rewşên wilo de bi wan sînîran re şekil bistêne.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Dreschvitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Rügen]]
}}
'''Dreschvitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Rügen]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Îlon}}

{{Bêçavkanî}}

'''Mendelî''' (''Citrus × clementina'')<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.gardenia.net/plant/citrus-clementina |sernav=Citrus clementina (Clementine) }}</ref> fêkîkî weke pirteqalan e lê piçûktir e û hêsanîtir tê qeşartin û ji hev jêkirin.

'''Hêratî''', '''şarpe''' ji [[serpoş]] û [[stûmal]]ên jin û mêran e. Bêjeya ''şarpe'' ji [[fransî]] ''écharpe'' derbasê [[kurdî]] bûye. Pir caran ew şapikek e ku serê por û serê mirov (bi gelemperî jinan) digre û rûyê nepenî dihêle. Ew ji qumaşê sêgoşeyî yan jî qumaşê çargoşeyî yê sêgoşeyî hatiye pêçan û serî pê tê pêçandin. Yên li [[Kurdistan]]ê jin didin serê xwe ji fîbera sentetîk, ebreşûm an pembûyê ye. Jinên kurd ne bi armanceke taybet didin serê xwe. Ango ne serpoşeke herêmî yan olî ye. Şarpeyên kurdan rengîn in.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Amt Putlitz-Berge
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Brandenburg]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Prignitz]]
}}
'''Amt Putlitz-Berge''' şaredariyeke kolektîv ''([[Amt (dabeşkirina îdarî)|Amt]])'' a [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Prignitz]] li [[Brandenburg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Nentershausen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Hessen]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Hersfeld-Rotenburg]]
}}
'''Nentershausen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Hersfeld-Rotenburg]] li [[Hessen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}

{{Gotara salê b.z.|14}}

{{Agahîdank gund
| nav                = Dewre
| navê_din           = 
| navê_fermî         = 
| wêne               = 
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Başûrê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Herêma Kurdistanê]], [[Îraq]]
| etîketa_binebeşê   = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê      = <!--- Kargêriyiya din --->
| etîketa_binebeşê1  = <!--- Kargêriyiya din --->
| navê_binebeşê1     = <!--- Kargêriyiya din --->
| parêzgeh           = [[Silêmanî (parêzgeh)|Silêmanî]] (2018)
| şaristan           = <!--- Gundê Îranê --->
| bexş               = <!--- Navçe (Îran) --->
| navçe              = [[Xaneqîn]] (2018)
| nahiye             = [[Qoretû]] (2018)
| gund               = <!--- Ji bo mezreyan --->
| gundistan          = <!--- Gundê Îranê --->
| hejmara_mezrayan   = 
| mezra1             = 
| mezra2             = 
| mezra3             = 
| mezra4             = 
| demonîm            = [[Dewreyî]], xelkê Dewrê
| nifûs              = 
| sala_nifûsê        = 
| çavkaniyên_nifûsê  = 
| eşîr               = 
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 
| koda_postayê       = 
| koda_telefonê      = 
| nexşeya_reptiyeyê  = 
| nexşeya_topografî  = na <!-- "Nexşeya topografî" dernadikeve -->
| koordînat          = 
}}
'''Dewre''', gundekî bi ser [[Qoretû]]ya navçeya [[Xaneqîn]]ê ya [[Silêmanî (parêzgeh)|parêzgeha Silêmaniyê]] ([[Başûrê Kurdistanê]]) ve ye<ref>http://krso.net</ref>.

'''Palîndrom''' peyv û hevok û jimareke ku dema berevajî jî tê xwendin eynî wate û formê dide.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}

}}
{{Legend|green|[[Google Chrome]]}}
{{Legend|orange|[[Mozilla Firefox]]}}
{{Legend|red|[[Opera (gerok)|Opera]]}} ]]
Gerok ({{bi-en|browser}}) nivîsbariya ji bo xwendina rûpelên [[înternet]]ê ye. Gerok bi piranî belaş in, lê ne hemû nivîsbariya azad in.

{{Bêçavkanî|tarîx=adar 2024}}

{{Muhemmed}}
'''Rexnekirina hedîsan''' dîroka wê digihîje dema xelîfeyan. [[Hedîs]] ji bona gotinên   Muhemmed pêxember tên gotin.
[[Muhemmed]] pêxember hê di saxiya xwe de nivîsandina hedîsan (gotinên xwe) qedexe kiriye. Piştê wefata Muhemmed pêxember hinek kes dest bi nivîsandina hedîsan dikin lê [[Omer]] wan hedîsan şewitandiye.<ref>TDV İslam Ansiklopedisi, Ömer</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Täferrot
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Täferrot''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Ostalbkreis]] li herêma [[Baden-Württemberg]] a [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Xiroka sor''' an jî '''erîtrosît''' cureyek ji xaneyên xwînê ye. Di zanista bijîşkî de kurtenivisa wî RBC (bi înglîzî: ''Red Blood Cell'') e.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Oberstaufen
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Oberallgäu]]
}}
'''Oberstaufen''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Oberallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdanka giştî}}
'''Asya''' ({{bi-la|Asia}}) parzemîneke ye ku hem ji hêla erd û hem jî ji hêla nifusê ve parzemîna herî mezin a cîhanê ye.<ref>{{Jêder-malper |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/asia |sernav=Asia: Physical Geography |malper=education.nationalgeographic.org |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref> Parzemîn xwedî rubarek e ku 44 milyon kîlometre çarçik ruber werdigire. Asya bi qasî %30 ji tevahiya bejahiya erdê û %8 ji tevahiya rûyê cîhanê rûber werdigire. Jiber ku parzemîn malavaniya mirovên pêşîn kiriye bûye cihê gelek şaristaniyên pêşîn ê mirovahiyê. Bi 4.7 milyar nifusê bi qasî ji %60 ji nifusa cîhanê pêk tîne ku nifusa Asyayê ji tevahiya nifusa hemî parzemînên cîhanê zêdetir e.<ref>{{Jêder-malper |url=https://worldpopulationreview.com/continents/asia-population |sernav=Asia Population 2023 |malper=worldpopulationreview.com |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref><ref>{{Jêder-malper |url=https://www.populationof.net/asia/ |sernav=Population of Asia. 2023 demographics: density, ratios, growth rate, clock, rate of men to women. |malper=www.populationof.net |tarîxa-gihiştinê=2023-10-30 }}</ref>

{{Îtalîk sernav}}
{{Agahîdank pirtûk
| sernav             = 
| sernivîser         = <!-- Berg û Rûpelsazî (edîtor) -->
| ISBN               = 9786257253154
| pîvan              = <!-- Pîvana pirtûkê -->
| wêneçêker          = <!-- Wêneyên bergê û pirtûkê kî cêkir? -->
| rûpel              = 152
| weşanxane          = [[Weşanên Avesta]]
| dîrok              = <!-- Çapa yekemîn -->
| ziman              = 
| sererastkirin      = 
| cîh                = 
| sernavê xwemalî    = Der Judenstaat
| welat              = 
| şêwe               = 
| pêşgotin           = 
| nivîskar           = [[Theodor Herzl]]
| binwêne            = Çapa ''Der Judenstaat. Versuch einer modernen Lösung der Judenfrage'' ku di 1896an de li [[Leipzig]] û [[Viyana]]yê derket.
| mezinahiyawêne     = 
| wêne               = DE Herzl Judenstaat 01.jpg
| wergêr             = [[Fahriye Adsay]]
| pirtûk             = 
}}
'''Dewleta Cihûyan''' (sernavê resen: ''Der Judenstaat. Versuch einer modernen Lösung der Judenfrage'') pirtûkeke [[Theodor Herzl]] e, bi wî re hewl da ku bersivek cihûyan bide ya ku wê hingê wekî pirsa cihûyan dihat zanîn. Ew di 1896an de li Leipzig û Viyanayê ji hêla Verlag-Buchhandlung a M. Breitenstein ve hat çapandin piştî ku Cronbach li [[Berlîn]] û ''[[Duncker & Humblot]]'' weşan red kiribûn. Herzl ew di bin bandora [[têkiliya Dreyfus]] de nivîsand. Wî destnivîs di 17ê hezîrana 1895an de qedand.

{{Agahîdank çiya
 | nav            = Sîpanê Xelatê
 | nav1           = 
 | wêne           = Suphan 01.jpg
 | wêne_sernav    = 
 | bilindayî      = 4.058
 | cih            = [[Elcewaz]]-[[Xelat]]-[[Milazgir]]-[[Panos]], [[Bakurê Kurdistanê]]
 | zincîreçiya    = 
 | nexşeya_cihan  = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
 | koordînat      = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
 | cure           = [[Stratovolkan]]
 | çalakbûna_dawî = Holosen
}}
'''Sîpanê Xelatê''' yan jî '''Çiyayê Sîpanê''', yek ji çiyayên [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Çiyayê Cîloyê]] sêyem ji çiyayê herî bilindê [[Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas dibe ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê mirin e. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de cihekî girîng digre.

{{tebax}}

{{Agahîdanka giştî
 | nav              = ABS-CBN
 | logo             = 
 | screenshot       = 
 | binnivîs         = 
 | ziman            = 
 | avabûn           = [[1946]]
 | avaker           = 
 | gerû             = [[Bajarê Quezon]], [[Fîlîpîn]]
 | xwedî            = 
 | destpêkirin      = 
 | hejmara_karkeran = 
 | dirûsm           = 
 | malper           = {{URL|abs-cbn.com}}
 | endam            = 
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdanka giştî
|sernavê_îtalîk=erê
}}
'''The Hunger for More''' ([[kurdî]]: ''Birçîbûna bo hê bêhtir'') [[albûm|albûma]] yekê ya [[rapvan|rapvanê]] [[DYA|amerîkî]] [[Lloyd Banks]] e. Ew di sala [[2004]]'an de derket. Hilberînerên vê albûmê ev in: [[50 Cent]], [[Eminem]], [[Havoc]], [[Ron Browz]], [[Thayod Ausar]], [[K1 Mil]], [[Hi-Tek]], [[Timbaland]], [[Scram Jones]], [[Chad Beat]], [[Sha Money XL]], [[Greg "Ginx" Doby]] û [[Black Jeruz]].

'''Kirêc''' ji kilsê ye, têkeleke di avadaniyê de tê bikaranîn e. Bi kêrêcê xanî tên gonîkirin (boyaxkirin) û berê ji dêl [[beton]]ê ve, wekî têkeleke zeliqoq jî hatiye bikaranîn. 

{{Agahîdanka giştî
|wergêr=Ahmte Gegez|wêne=Sofies Welt, 1993.jpg|nivîskar=|pêşgotin=|welat=|sernivîser=|ziman=|weşanxane=[[Weşanxaneya Do]]|wêneçêker=|sernavê_wêne=Wergêra almanî ya pirtûka bi sernavê Cîhana Sofiyê.|mezinahiya_wêne=200px}}
'''''Cîhana Sofî'''''<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.kulturname.com/?p=974 |roja-gihiştinê=2017-11-27 |roja-arşîvê=2016-06-16 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160616233632/http://www.kulturname.com/?p=974 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>, an ji '''''Cîhana Sofiyê''''' (bi [[norwêcî]]: ''Sofies verden'', bi [[înglîzî]]: ''Sophie's World''), [[roman (wêje)|romaneka]] romannivîsê [[norwêc]]î [[Jostein Gaarder]] e ko li sala 1991ê çap bû. Ev pirtûk ji bo zêdetir ji 54 [[ziman]]ên cîhanê hatiye paçivandin. Zêdetir ji 30 milyon pirtûk jê hatine çapkirin. Tenê bi zimanê [[elmanî]] 3 milyon jê hatine firotin. Paçiveya wê ya [[kurdî]] jî derkevtiye. [[Ahmet Gegez]] ev pirtûk kiriye kurdî û [[weşanxaneya Do]] jî li [[Stembol]]ê ew weşandiye. Ev roman piranî hevpeyvîn û danûstandinek e di navbera [[Sofî Amundsen]] û kesekê pirr ji nihînî bi navê [[Alberto Knox]]. Ev roman bi nijara xwe ya aloz ve roman e û her di wê demê da jî destpêkek e ji bo nasandina [[felsefe]]yê.

{{Bêçavkanî}}

{{Wergerîne|en|ziman2=de|ziman3=tr}}

a bi navê ''Feylesof'' (1633)]]'''Fîlozof''' an '''feylesof''' (ji [[yewnanî]]: φιλόσοφος, tê xwendin: ''filósofos'') keseke ku meraqdarê peydakirina persiv e ji bo pirsên [[felsefe]]yê. [[Platon]] taybetmendî yên fîlozofekî destnîşan kirye: ewê ku li dûv [[rastî]], [[ciwanî]], û [[başî]] digere.

{{Taxobox
| name = Riz
| image = Reis-Rispe.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = ''[[Oryza sativa]]''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Liliopsida]]
| ordo = [[Poales]]
| familia = [[Poaceae]]
| genus = '''Oryza'''
| subdivision_ranks = Cureyên birincê
| subdivision = ''Li gotarê binihêrin.''
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Taxobox
| name = Cobir, devqusk
| image = Mole cricket02.jpg
| image_caption = <small>Cobir</small>
| regnum = [[Heywan|Animalia]]
| phylum = [[Artropod|Arthropoda]]
| classis = [[Mêş û mûr|Insecta]]
| ordo = [[Orthoptera]]
| subordo = [[Ensifera]]
| superfamilia = [[Grylloidea]]
| familia = '''Gryllotalpidae'''
| familia_authority = [[Henri Louis Frederic de Saussure|Saussure]], 1870
| range_map = Gryllotalpidae-verbreitung.png
| range_map_width = 250px
| range_map_caption = Belavbûna famîleya cobiran (''Gryllotalpidae'')
| subdivision_ranks = [[Cureyên cobiran]]
| subdivision = 
''[[Gryllotalpa]]''<br />
''[[Neocurtilla]]''<br />
''[[Scapteriscus]]''
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Wesseling
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Nordrhein-Westfalen]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Herêma hikûmetê]]<br/>''({{biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Köln (dever)|Köln]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Rhein-Erft-Kreis]]
}}
'''Wesseling''' bajarokekî [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Rhein-Erft-Kreis]] li [[Nordrhein-Westfalen]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdanka giştî
|wêne =
|sernavê_wêne =
}}
'''Komkujiya Çorumê''' di {{d|4|tîrmeh|1980}} de li parêzgeha [[Tirkiye]]yê [[Çorum]]ê pêk tê. Li dijî [[elewî]]yan e û ji aliyê hêzên rastgir, [[îslam]]îst, [[Gurên Boz]], hêzên paramîlîter ên romiyan ([[tirk]]) ve hatiye kirin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Großlangenfeld
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Bitburg-Prüm]]
}}
'''Großlangenfeld''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Bitburg-Prüm]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Sînûzît''' ''(bi [[latînî]]: Sinusitis, tê wateya amasa sînûsan)'' yek ji nexweşiyên bisaw ên hestiyên rû ye û di koma nexweşiyên GPQ (Guh-Poz-Qirik) de tê jimartin. 

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
 | nav              = Ferhad Merdê
 | navê_rastî       = 
 | roja_jidayikbûnê = 1970
 | cihê_jidayikbûnê =[[Qamişlo]] [[Rojava]]
 | hevwelatî        = {{Ala|Kurdistan}}
 | netewe         = [[Kurd]]
 | bandorbar        = [[Ehmedê Xanî]],  [[Melayê Cizîrî]] û [[Feqiyê Teyran]]
 | pîşe             = Helbestvan
}}
'''Ferhad Merdê''' (jdb. 1970 li [[Qamîşlo]], [[Rojavayê Kurdistanê]]), helbestvaneke [[kurd]] de ku cara yekem helbesta xwe yê bi navê "ji te hezdikim" hatiye naskirin.<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.helbestakurdi.com/helbest/ferhad-merde--gazin.html |sernav=Ferhad Merde - Gazin |malper=www.helbestakurdi.com |ziman=ku |tarîxa-gihiştinê=2022-01-20 }}</ref><ref>{{Jêder |sernav=Ez ji te Hezdikim |url=https://www.youtube.com/watch?v=u4Gvt5GEiik |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-01-20 }}</ref> Helbestên wî bi giranî li ser platformên medyaya civakî têne parvekirin û carînan jî beşdarî bernameyê televizyonên cuda dibe.<ref>{{Jêder |sernav=Ronahi TV - REŞEN- Ferhadê Merdê - 18 - 11 - 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yboKb-7I3Do |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-01-20 }}</ref>

{{Orphan|date=tebax 2021}}

{{Bêçavkanî}}

{{tebax}}

'''Alam''' çiyayekî [[volkan|volkanik]] e. Di navbera [[Nisêbîn]] û [[Cizîr|Cizîrê]] de ye. Dikeve herêma [[Hezex]]ê.
Çiya cihekî pîroz tê hesibandin.

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane)
| sernavê_wêne       = Wêneyê Johannes Kepler ku li dor 1610-1615an çêkirî bû.
}}
'''Johannes Kepler''' (z. 1571 - m. 1630) [[stêrnas]] û [[Matematîkzan|matematîknasekî]] alman bû.

{{Wateyên din}}

{{Bêçavkanî}}

{{bêçavkanî}}
; li milê [[rêka seetê]]]]
; li milê [[rêka seetê]]]]
 li bajarê [[Jakarta, Endonezya]]]]

{{Agahîdank çem
 | nav               = Çemê Firatê
 | navê_din          = 
 | wêne              = Birecik Euphrates 9376.jpg
 | wêne_sernav       = Çemê Firatê li navçeya [[Bêrecûk]] a bi ser parêzgeha [[Riha]]ya [[Bakurê Kurdistanê]]
 | herêm             = [[Bakurê Kurdistanê]], [[Rojavayê Kurdistanê]]
 | dewlet            = 
 | parêzgeh          = [[Xarpêt]], [[Meletî]], [[Dîlok]], [[Riha]]
 | bajar             = [[Xarpêt]], [[Meletî]], [[Dîlok]], [[Riha]]
 | dirêjayî          = 2.800
 | tejane            = 
 | debî              = 
 | milên_wê          = 
 | cihderk           = [[Çemê Avareş]], [[Çemê Miradê]] li [[Bakurê Kurdistanê]]
 | cihderk_cih       = 
 | cihderk_bilindayî = 3.290 
 | cihderk_hêlîpan   = 
 | cihderk_hêlîlar   = 
 | dev               = 
 | dev_cih           = 
 | dev_bilindayî     = 
 | dev_hêlîpan       = 
 | dev_hêlîlar       = 
 | nexşe             = Tigr-euph ku.png
 | nexşe_sernav      = Nexşeya Çemên Firat û Dîcleyê.
 | nexşe2            = 
 | nexşe_ser         = 
 | nexşe_ser_sernav  = 
}}
'''Firat''' yan jî '''Çemê Firatê''', li gel [[Dîcle|Çemê Dîcleyê]] û [[Çemê Miradê]] yek ji çemê mezinê [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku çema herî dirêj a [[Asyaya Rojava]] ye. Çemê Firatê bi Dîcleyê re yek ji du çemên diyarkarên axa Mezopotamyayê ne ku erdê di navbera her du çeman de wekî axa Mezopotamyayê hatiye pejirandin. Çemê Firatê ku ji [[Bakurê Kurdistanê]] derdikeve û di nav axa [[Rojavayê Kurdistanê]], [[Sûrî|Suriyê]] û Iraqê re diherike li [[Iraq]]ê bi Çemê Dîcleyê re dibe yek û diherike [[Kendava Farsê]].

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane2
| wêne               = Amaury1A.jpg
| sernavê_wêne       = Şêrko (li jorê) û hatina Amalrîk (li jêrê)
}}

Lîsteya eşîrên li parêzgeha Îranê ya Luristan. 

{{Bêçavkanî}}

'''Xaneya qoçekî''' (bi îngilîzî: ''cone cell'') corek ji ronahiyewergirên çîna toreya çav e.

{{Paqij bike|tarîx=nîsan 2024}}

{{Bi soranî|Netflix (soranî)}}
{{Agahîdanka giştî
| wdneyîne           = welat
| mînaka             = Şirket
}}

'''Cudakariya erênî''' siyaseteke ku armanca wê derfetên di karkirin û perwerdeyê de ji bo beşên civakê yên kêmtemsîlkirî, bi berçavgirtina reng, [[Nîjadperestî|nijad]], zayend, [[dîn]], û koka neteweyî yên kesekî, zêde bike.

'''Tuncer Necmioğlu''' (jdb. [[1936]] - m. [[2006]]) yek ji aktor, senarîst û şanogerên [[Tirkiyê]] ye û ji [[Amed]]ê ye.

{{Bêçavkanî}}

'''Hugo Gernsback''' (jdb.[[16ê tebaxê|16ê tebaxa]] [[1884]]an li [[Lûksembûrg]]ê; m. 19ê tebaxa[[1967]]an li [[New York]], [[DYA]]) [[weşanger]] û [[nivîskar]]ekî [[honaka zanistî]] yê [[amerîkan]] ku bi eslê xwe lûksembûrgî bû.
{{Agahîdank mirov/wîkîdane2}} 

{{Agahîdank rêxistinên leşkerî
| nav       = Pilingên Azadiya Tamîl Eelam <br>தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள்
| logo      = 
| wêne_firehî = 150px
| binwêne   = test
| sal       = 1976 – niha
| serok     = [[Velupillai Prabhakaran]] (1976 - 2009)<br/>[[Selvarasa Pathmanathan]] (2009)
| armanc    = Damezrandina dewleta Tamîl li bakur û rojhilatê [[Srî Lanka]]yê
| herêm     = {{Ala|DYA}}, {{Ala|KY}}<br/> {{Ala|Kanada}}<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/terroristoutfits/Ltte.htm |roja-gihiştinê=2011-09-09 |roja-arşîvê=2011-08-07 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20110807013015/http://www.satp.org/satporgtp/countries/shrilanka/terroristoutfits/Ltte.htm |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| îdeolojî  = Neteweparêziya Tamîl
| tawan     = Bikaranîna leşkerên zarok, kuştina sivîlan
| êrîş      = [[Bombekirina Central Bankê]]
| rewş      = Ne çalak e. Serokê wan hate kuştin û ji aliyê leşkerî ve têkçûn<ref>http://www.detnews.com/article/20090518/NATION/905180344/1020/Rebels-admit-defeat-in-Sri-Lankan-civil-war</ref>
| mezinahî  = 
| hatinî    = 200-300 milyon dolarên Amerîkî<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.lakbimanews.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=2028%3Altte-international-presents-an-enduring-threat&Itemid=56 |roja-gihiştinê=2011-09-09 |roja-arşîvê=2011-09-19 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20110919120831/http://www.lakbimanews.lk/index.php?option=com_content&view=article&id=2028%3Altte-international-presents-an-enduring-threat&Itemid=56 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| terxan    =
}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}]]
ê]]
'''Novî Sad''' ([[kîrîlî]]: ''Нови Сад'', [[macarî]]: ''Újvidék''; [[slovakî]]: ''Nový Sad''; [[rûsî]]: ''Нови Сад'') serbajarê Herêma otonom a [[Vojvodîna]] ye.

| serokA2            = [[Hesenê kurê Merwan]]
| serokA2 sal        = {{Nowrap|990 - 997}}
| serokA3            = [[Seîdê kurê Merwan]]
| serokA3 sal        = {{Nowrap|997 - 1011}}
| serokA4            = [[Ehmedê Merwan]]
| serokA4 sal        = {{Nowrap|1011 - 1061}}
| SerokA5            = [[Nesrê kurê Ehmed]]
| serokA5 sal        = {{Nowrap|1061 - 1079}}
| serokA6            = [[Mensûrê kurê Nesr]]
| serokA6 sal        = {{Nowrap|1079 - 1085}}
| bûyer1             = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer2 sal         = 
| berê1              = [[Xanedana Hemdaniyan]]
| berê1 al           = Hamdanid Dynasty 890 - 1004 (AD).PNG
| berê1_rûpel        = Hemdaniyan
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê2_rûpel        = 
| paşê1              = [[Selçûqî]]
| paşê1 al           = Seljuk Empire locator map.svg
| paşê1_rûpel        = Selçûqî
| paşê2              = 
| paşê2 al           = 
| paşê2_rûpel        = 
}}
'''Xanedana Merwaniyan''' an jî '''Dustakiyan''' (bi [[ereb]]î: ‏مروانيون‎, ''Marwānīyūn'') xanedaneke [[kurd]] e,<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The New Islamic Dynasties' |url=https://archive.org/details/newislamicdynast0000bosw |paşnav=Bosworth |pêşnav=C.E. |weşanger=Columbia University Press |sal=1996 |rr=[https://archive.org/details/newislamicdynast0000bosw/page/89 89] }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Kurdish notables and the Ottoman state |paşnav=Ozoglu |pêşnav=Hakan |weşanger=Albany: State University of New York Press |sal=2004 |url=https://books.google.iq/books?id=vEAu4L1oz_4C&pg=PA46&dq=%22another+Kurdish+family,+the+Marwanids%22#v=onepage&q=%22another%20Kurdish%20family%2C%20the%20Marwanids%22&f=false }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Historical Dictionary of the Kurds |paşnav=Gunter |pêşnav=Michael M. |weşanger=Scarecrow Press |sal=2010 |isbn=9780810875074 |url=https://books.google.iq/books?id=zDRGO6EgapMC&pg=PA207&dq=%22The+Marwanids+were+a+Kurdish+dynasty+that+held+sway+from+Diyarbakir%22#v=onepage&q=%22The%20Marwanids%20were%20a%20Kurdish%20dynasty%20that%20held%20sway%20from%20Diyarbakir%22&f=false }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Abbasid Belles Lettres |paşnav=Ashtiany |pêşnav=Julia |weşanger=Cambridge University Press |sal=1990 |isbn=9780521240161 |rr=15 |url=https://books.google.iq/books?id=4sFzGGqA6uoC&pg=PA15&dq=%22like+the+Hasanuyids+of+the+central+Zagros+mountains+or+the+Marwanids%22#v=onepage&q=%22like%20the%20Hasanuyids%20of%20the%20central%20Zagros%20mountains%20or%20the%20Marwanids%22&f=false }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=''Marwanids'', '''The Encyclopaedia of Islam''' |paşnav=Hillenbrand |pêşnav=Carole |weşanger=Brill |sal=1991 |rr=626 |cild=Vol. VI }}</ref><ref>{{Jêder-kitêb |sernav=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century |paşnav=Kennedy |pêşnav=Hugh |weşanger=Routledge |sal=2015 |isbn=9781317376392 |url=https://books.google.de/books?id=Kak0CwAAQBAJ&pg=PA215&dq=%22The+Kurdish+dynasties+which+emerged+in+the+second+half%22#v=onepage&q=%22The%20Kurdish%20dynasties%20which%20emerged%20in%20the%20second%20half%22&f=false }}</ref> ku ji salan 983an heya 1096an wekî welatekî serbixwe li derdora [[Amed]]ê serwerî kiriye.<ref>{{Jêder-kitêb |sernav=Encyclopedia of the Peoples of Africa and the Middle East |weşanger=Infobase Publishing |sal=2009 |isbn=9781438126760 |rr=382 |url=https://books.google.iq/books?id=stl97FdyRswC&pg=PA382&dq=%22In+the+West+were+the+Marwanids%22#v=onepage&q=%22In%20the%20West%20were%20the%20Marwanids%22&f=false }}</ref>

{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Artemêt
 | Navê_din           = 
 | Navê_fermî         = Edremit
 | Wêne               = Turkey, Van, Edremit.jpg
 | Wêne_sernav        = 
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]] 
 | Parêzgeh           = [[Wan (parêzgeh)]]
 | Serbajar           = Artemêt
 | Qeymeqam           = 
 | Hejmara_nahiyan    =  <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 2
 | Hejmara_taxan      = 
 | Hejmara_gundan     = 12
 | Hejmara_mezran     = 
 | Gelhê_navçeyê      = 24.463<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_2008.RDF&p_il1=65&p_yil=2008&desformat=html&ENVID=adnksdb2Env tuik, 2008]</ref>  <!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2008]]
 | Gelhê_bajaran      = 
 | Gelhê_gundan       = 
 | Rûerd_navçe        = 270<ref>http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=220</ref> an jî 142<ref>[http://www.yerelnet.org.tr/iller/il.php?iladi=VAN Yerelnet, Parêzgeha Wanê]</ref>
 | Berbelavî_navçe    = 90,6
 | Gelhe_serbajar     = 12.541  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2008]]
 | Rûerd_serbajar     = 
 | Bilindayî_serbajar = 1.670
 | Koda_postayê       = 65170
 | Koda_telefonê      = (+90) 432
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|38|25|31|N|43|15|28|E|display=inline, title}}
}}
'''Ertemêtan'''<ref>Dr.Abdullah Ghafor (2000). Kurdistan: Dabeşî kargêrî terrîtorî 1927-1997. Stockholm.</ref>  ({{1928| ادرميد / "Edrémid" (Edremîd)}}) an '''Artemêt'''{{Çavk}} an Erdêmed{{Çavk}} an Erdmed{{Çavk}} an jî Aretmêt{{Çavk}} ({{bi-tr|Edremit)}} yek ji navçeyên [[Wan]]ê ye. Bingeha navçeyê di dema [[Med]]an de hatiye avêtin. Di qeydên dîrokî de wekî ''Erdêmed, Aretmêt, Ardmad, Erdmad, Erdemîd''{{Çavk}} derbasdibe. Lê niha ev der bi kurdî '' Artemêt'' tê bilêvkirin. Artemêt 18&nbsp;km ji Wanê dûr e. Di sala [[1990]]'î de bûye navçe. Rûber 600&nbsp;km², bilindahî ji rûyê deryayê 1.846 m ye. 12 gund û 18 mezre girêdayî navçeyê ne. Dewleta Tirk tenê 1 mezreyê dihesibîne û bi fermî nasdike. Hejmara niştecihên navendê 4.509 û bi giştî jî 15.696 e. Di statîstîkên fermî de şik hene. Aborî pirranî li ser çandiniyê ye. Herwekî turîzm jî navdar e.

{{Agahîdank navçe
 | Nav                = Navçeya Sergolê 
 | Navê_din           = 
 | Navê_fermî         = Gölbaşı
 | Wêne               = Gölbaşı - panoramio.jpg
 | Wêne_sernav        = 
 | Welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]   <!--- KARGÊRIYÎ -------------->
 | Dûgel              = [[Tirkiye]] 
 | Parêzgeh           = [[Adiyeman (parêzgeh)|Adiyeman]]
 | Serbajar           = Sergol
 | Qeymeqam           = 
 | Hejmara_nahiyan    = 3 <!--- BINEBEŞ ---------------->
 | Hejmara_bajarokan  = 4
 | Hejmara_taxan      = 
 | Hejmara_gundan     = 31
 | Hejmara_mezran     = 
 | Gelhê_navçeyê      = 48.069<ref>[http://report.tuik.gov.tr/reports/rwservlet?adnksdb2=&report=idari_yapi_09sonrasi.RDF&p_il1=02&p_yil=2009&p_dil=1&desformat=html&ENVID=nufus2000db2Env tuik, 2009]</ref><!--- GELHE û ERDNÎGAR ------->
 | Gelhê_navçeyê_sal  = [[2009]]
 | Gelhê_bajaran      = 
 | Gelhê_gundan       = 
 | Rûerd_navçe        = 784
 | Berbelavî_navçe    = 61,31
 | Gelhe_serbajar     = 27.800  <!--- BAJARÊ NAVENDÎ --------->
 | Gelhê_serbajarê_sal= [[2009]]
 | Rûerd_serbajar     = 
 | Bilindayî_serbajar = 900
 | Koda_postayê       = 02500
 | Koda_telefonê      = (+90) 416
 | nexşeya_cihan      = Tirkiye
 | koordînat          = {{Koord|37|47|4|N|37|38|23|E|display=inline, title}}
}}
'''Sergol''', '''Serê Golê''' an '''Qereçalik''' ({{bi-tr|Gölbaşı}}) yek ji navçeyên [[Semsûr]]ê ye. Di sala [[1958]]'an de bûye navçe. 33 gundên navçeyê hene. Aborî bi pirranî li ser çandiniyê ye. Li navçeyê fabrîka arwan, derxistina komirê hene. Gelê herêmê ji kurdan pêk tê. Dîroka herêmê ji ya Kurdistanê ne cudatir e.

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne = Avahiya ku tê de Muzeya Hunera Profesyonel a Minyatûran a Henryk Jan Dominiak li Tychy ye.
}}
'''Muzeya Hunera Profesyonel a Minyatûran a Henryk Jan Dominiak li Tychy''' (bi [[polonî]]: ''Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak w Tychach''), muzeyeke nûjen a [[huner]]a [[minyatûr]]an e li bajarê [[Tychy]]<ref>[https://www.gov.pl/web/bip/muzeum-miniaturowej-sztuki-profesjonalnej-henryk-jan-dominiak-w-tychach Biuletyn Informacji Publicznej, BIP - gov.pl]</ref> ([[Polonya]]). [[Muzexane]] di 16ê nîsana 2013an de ji aliyê [[Henryk Jan Dominiak]] ve hate damezrandin û yek ji muzexaneyên herî biçûk ên dinyayê ye (6,15 m²). Muzexane di bin çavdêriya Wezareta Çand û Mîrata Neteweyî de ye.<ref>[https://www.gov.pl/web/bip/spis-podmiotow Wyszukiwarka podmiotów – Spis podmiotów, gov.pl]</ref>

{{Gotara salê b.z.|9}}

'''Gaius Plinius Caecilius Secundus''' (61, [[Como]] -113, Bitinya ), [[parêzer]], [[nivîskar]] û [[magistratus]] ê [[Romaya Kevnare|Romaya kevnar]] e. Ew ji aliyê [[Mam|mamê]] xwe [[Gaius Plinius Secundus]] ve hat mezin kirin.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}

'''Tawdana kêşî an jî zûkahiya erdkêşî,''' zûkahiya cismekî ku ji ber [[Rakêş|erdkêşî]] çê bûye ye.
Ev [[Zûkahî|tawdan]] sedema her cismekî ku dikeve erdê ye. Nirxa wê ya li [[Parîs]]ê  9,80665 m/s² ye. Zûkahiya erdkêşî ya ber bi cismekî bi <math>M</math> gumlatî ve bi vê formûlê tê hesibandin. Zûkahiya erdkêşî bi sembola <math>g</math> tê nîşandan.
: <math>g={MG \over r^2}</math>
Di vê formûlê de <math>r</math> dûrayiya ku di navbera navenda cismê û navenda cîhanê de ye ye, <math>G</math> jî [[neguhera kêşanê]] ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Urmersbach
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Cochem-Zell]]
}}
'''Urmersbach''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Cochem-Zell]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''Hard dîsk''' an jî '''dîska westar''', di nava [[komputer]]ê de [[Hişkalavên Komputerê|hişkalavekê komputerê]] a ku agahî û daneyan qeyd dike ye. Her belge, [[muzîk]], [[wêne]] û [[Vîdeyo|vîdyo]]<nowiki/>yên ku di komputerê de tê qeydkirin, hemû di hard dîskê de tê depokirin. Di heman katî de jî hard dîsk cihê ku [[pergala xebitandinê]] hatiye damezirandin e.

'''Çepkî''', cureyekî [[govend]]a herêma [[Gimgim]] û [[Xinûs]]ê ye. Ji ber ku govend çep diçe navê wê çepkî ye.

{{Agahîdank gund
| nav                = Kafro
| navê_din           = 
| navê_fermî         = Elbeğendi
| wêne               = Kafro1.jpg
| sernavê_wêne       = 
| welat              = [[Bakurê Kurdistanê]]
| dewlet             = [[Tirkiye]]
| parêzgeh           = [[Mêrdîn (parêzgeh)|Mêrdîn]]
| navçe              = [[Midyad]]
| nahiye             = 
| hejmara_mezrayan   = 
| nifûs              = 35
| sala_nifûsê        = [[2008]]
| hejmara_mêran      = 
| hejmara_jinan      = 
| berbelaviya_nifûsê_km2 = 
| temamiya_qadê_km2  = 
| bilindahî_m        = 965
| koda_postayê       = 47500
| koda_telefonê      = 0482
| nexşeya_reptiyeyê  = Tirkiye
| koordînat          = {{Koord|37|16|59|N|41|24|26|E|display=inline, title}}
}}
'''Kafro''' an jî '''Xerabê Kefrê''' (bi [[aramî]] ''Kafro Tahtayto'', bi zimanê [[romî]] ''Elbeğendi'') gundekî navçeya [[Mîdyad]]ê (di parêzgeha [[Mêrdîn]]ê de) ku li [[Tûr Abdîn]]ê de cih digre, ye. Ev gund di sala 1980an de ji aliyê [[Dewleta Tirk]] ve hatibû betalkirin lê di sala 2004an de gund ji nû ve hate avakirin. Herwiha, îro 18 malbatên sûryani/aramî tê de dijîn.

'''Şêxmûr''' ({{1946|Şehmur}}, {{bi-tr|Çatalağaç}}) gundekî bi ser navenda [[Semsûr]]a [[Adiyeman]]ê ve ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Blesewitz
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Mecklenburg-Vorpommern]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Vorpommern-Greifswald]]
}}
'''Blesewitz''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Vorpommern-Greifswald]] li [[Mecklenburg-Vorpommern]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî2
| sernavê_wêne = Siegbahn di sala 1924an de
}}

{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne = Çelokebab bi rizê, wekî xwarina neteweyî ya Îranê jî tê binavkirin.
}}
'''Çelokebab''' (bi [[farisî]]: چلوکباب ), [[kebab]]eke navdar a farisî ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = sînema
| nav                = 
| navê_rastî         = Sahel
Takigawa Krisahel
| zimanê_navê_rastî  = 
| wêne               =
| sernavê_wêne       = 
| mezinahiya_wêne    = 
| navê_din           = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| roja_jidayikbûnê   = {{Jidayikbûn|21|10|1985|temen=erê}}
| cihê_jidayikbûnê   = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| sedema_mirinê      = 
| cihê_goristanê     = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| perwerde           = [[Zanîngeha Tokai]]
| netewe             = [[Kurd]]
| hevwelatî          = [[Îran]]
| pîşe               = [[Lîstikvan]], [[Model]]
| tê_nasîn           = 
| televîzyon         = 
| salên_çalak        = 
| xebatên_navdar     =  
| sermiyana_net      = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê                 = 
| bav                = 
| xelat              = 
| malper             = 
| şanenav            = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| modul2             = 
}}
'''Sahel Rosa''', ({{Jidayikbûn|21|10|1985|j=1}}; [[Rojhilata Kurdistanê]])<ref>https://asianwiki.com/Rosa_Sahel</ref> [[model]] û kesayetiya televîzyonê û [[lîstikvan]]eke [[japon]]î ku bi eslê xwe [[kurd]] e.

'''Demsal''', beşeke ji çar beşên salê ye. Li Kurdistanê salek ji çar demsalan pêk tê. Navên van demsalan jî [[bihar]], [[havîn]], [[payîz]] û [[zivistan]] in.

'''Kirdas''' an '''kirdaş''' navkirina kurdên [[kurmancî]]axiv ji aliyê kurdên [[zaza|kirmanc]] e.

{{Taxobox
| name = Nîsk
| image = 3 types of lentil.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Nîskên sê rengan
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Fabales]]
| familia = [[Fabaceae]]
| subfamilia = [[Faboideae]]
| tribus = [[Vicieae]]
| genus = ''[[Lens]]''
| species = '''''L. culinaris'''''
| binomial = ''Lens culinaris''
| binomial_authority = Medikus
}}
'''Nîsk''' (bi [[latînî]]: ''Lens culinaris''), [[giya]]yeke ji famîleya ''Lens'' e. 

{{Wergerîne|ar|bijartî=1}}{{Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane)
}}

{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}
'''Halim Dener''' (jdb. [[23ê kanûna pêşîn|23ê kanûna pêşîn a]] [[1977]] li navçeya [[Dara Hênî]], [[Çewlîg]], [[Bakurê Kurdistanê]];<ref>{{Jêder-malper |url=https://www.nadir.org/nadir/initiativ/isku/hintergrund/verbot/2003/ausstellung/gefallene/03.htm |sernav=Halim Dener |paşnav= |pêşnav= |tarîx= |malper=Nadir.org |urlya-arşîvê= |tarîxa-arşîvê= |rewşa-urlyê= |tarîxa-gihiştinê= }}</ref> m. [[29ê hezîranê|29ê hezîrana]] [[1994]], li [[Am Steintor (Hannover)|Hanover am Steintor]], [[Almanya]]) [[penaber]] û [[Çalakvanî|çalakvanekî]] [[kurd]] bû. Ew bi mercên mirina xwe hate nas kirin.

]]

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}

{{Binêre jî|'''[[Hinar (kovar)]]'''}}
{{Taxobox
| name = Hinar
| image = Pomegranate DSW.JPG
| image_caption = Hinar
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Rosidae]]
| ordo = [[Myrtales]]
| familia = [[Lythraceae]]
| genus = ''[[Punica]]''
| species = '''''P. granatum'''''
| binomial = ''Punica granatum''
| binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]]
}}

{{Agahîdank disease
| Name               = Avisî
| Image              = PregnantWoman.jpg
| Caption            = Jinek avis.
| DiseasesDB         = 10545
| ICD10              = {{ICD10|Z|33||z|30}}
| ICD9               = {{ICD9|650}}
| MedlinePlus        = 002398
| eMedicineSubj      = article
| eMedicineTopic     = 259724
| MeshID             = D011247
}}

{{Kêm}}
{{Gotara bêçavkanî|gotarê kêm e yan}}
 <br> '''17 kanûna pêşîn a 1945''' [[Komara Kurdistanê]] <br>'''1992''' [[Komara kurdî ya Laçînê]] <br> ji ''' 1992''' virde [[Herêma Kurdistanê]]|Sembola Veksîllolojiyê=Hîn nenase}}
Alaya Kurdistanê ji jor ber bi jêr ve, ew ala Kurdan e, ser hev ji sê zemînan pêk tê. Dirêjî û firehiya her sê zemînan weke hev mezin in. Zemîna li jor bi rengê xwe sor e, ya navîn spî ye û ya jêr jî kesk e. Firehiya alayê 2/3 cara dirêjiya wê ye.
Dîametra cerga rojê bi tevî tîrêjên xwe re 1.0 e û bê tîrêjan 0.5 e. Hawirdorê cerga rojê, bi 21 tîrejên wekhev hatiye xemilandin. Dawiya tîrêjan tûj e û tîrêj ji herdu aliyên xwe ve bi xêzeke rast pêk tên. Bingehê tîrêjên rojê bê navber li ser zemîna cerga rojê digihin hev du. Roj bi awayekê geometrîk cihê xwe di nîvê alayê de digire. Roj bi awayê emûde, ku vektor di nava tîrêja jorîn de derbas dibe, hatiye bicihkirin.

'''Psîkopatî''' bi [[Grekî]] tê wateya "azarkişandina ruh". Tê zanîn ku psîkologî yek ji ciwantirîn şaxên zanîstiyê ye û peyvên psîkologiyê hin caran tên tevlîhevkirin. Ji bo ku mirov wateya wê rave bike, divê mirov behsa ûjdan, [[empatî]], [[antipatî]], psîkopat hwd bike. Kesên ku ûjdana wan an ruhê wan êdî li derê ûjdan û ruhê kollektiv ê mirovahiyê ye. Helbet ev nixandineke tûj e û di zanistiyê de mirov nikane ûjdana civakê herdem mafdar jî bibîne.

{{Agahîdank mirov
| nav                = 
| bilêvkirin         = 
| wêne               = PTM Manzoor Pashteen.jpg
| mezinahiya_wêne    = 
| sernavê_wêne       = 
| navê_rastî         = 
| zimanê_navê_rastî  = 
| navê_jidayikbûnê   = 
| navê_din           = 
| roja_jidayikbûnê   = 
| cihê_jidayikbûnê   = [[Şahûr]], [[Başurê Wazîristan]] , [[Pakistan]]
| imadkirin          = 
| roja_windabûnê     = 
| cihê_windabûnê     = 
| rewşa_windabûnê    = 
| roja_mirinê        = 
| cihê_mirinê        = 
| sedema_mirinê      = 
| vedîtina_bedenê    = 
| cihê_goristanê     = 
| koordînatên_cihê_goristanê = 
| koordînatên_cihê_aramiyê = 
| cisn               = 
| abîde              = 
| esil               = [[Peştûn]]
| hevwelatî          = 
| perwerde           = [[Zanîngeha Gomal]]
| destûrname         = 
| pîşe               = [[Çalakvanî|çalakvan]]
| salên_çalak        = 2016–niha
| serdem             = 
| karder             = 
| rêxistin           = 
| ajans              = 
| sedema_navdarbûnê  = Çalakvana mafê mirovan
| xebat              = 
| xebatên_navdar     = 
| stîl               = 
| sermiyana_net      = 
| bejn               = 
| televîzyon         = 
| sernav             = 
| meqam              = 
| dewr               = 
| berê               = 
| paşê               = 
| partî              = 
| tevger             = 
| dijber             = 
| endamên_desteyê    = 
| dîn                = 
| mezheb             = 
| gilîname           = 
| ceza               = 
| rewşa_cezayê       = 
| rewşa_hiqûqî       = 
| hevjîn             = 
| partner            = 
| zarok              = 
| dê_û_bav           = 
| dê                 = 
| bav                = 
| xizm               = 
| malbat             = 
| xelat              = 
| malper             = 
| şanenav            = 
| sernavê_şanenavê   = 
| mezinahiya_şanenavê = 
| modul              = 
| modul2             = 
| modul3             = 
| modul4             = 
| modul5             = 
| modul6             = 
| pênasê_pêşîn       = 
| pênasê_paşîn       = 
| embed              = 
| jêrenot            = 
| awayê_ser          = 
| bandorbar          = 
| bandorker          = 
| cihê aramiyê       = 
| çînaser            = 
}}

{{Agahîdanka giştî
}}
Babez for Breakfast, albûma şeşem a [[Lordi]] ye ku di 2010an da derketiye.

{{nîsan}}

{{Taxobox
| name = Gul
| image = red rose.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = Sorgul
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Rosales]]
| familia = [[Rosaceae]]
| subfamilia = [[Rosoideae]]
| genus = '''''Rosa''''' [[Carl von Linné|L.]]
| subdivision_ranks = 
| subdivision = 
}}
'''Gul''' (bi [[latînî]]: ''Rosa'') an '''vil''' (vilik) kulîlkek ji famîleya ''[[Rosaceae]]'' ye.

{{Agahîdanka giştî
}}

'''Zanistvan''' an jî '''zanyar''' [[zarav]]ek e ji bo binavkirina [[şehreza]]yekê bi kêmanî biyaveka [[zanist]]î bikardihêt ko bi rêya [[şêwazên zanistî]] dikarit [[lêkolîn]]an bikit. Zarava ''zanistvan'' di [[ziman]]ê [[Kurdî]] da nû ye û ji ber zarava ''scientist'' ya [[Înglîzî]] hatiye çêkirin da vê ramanê ji ramana [[zana]] bi awayekê giştî cida bikit.

{{Agahîdank fîlm/wîkîdane|wêne=The Lion King logo.svg}}
'''Keyê şêran''' (bi navê xwe yê orjînal: '''The Lion King''') 32mîn [[Fîlma anîmasyonê|fîlma anîmasyonîê]] ya [[Walt Disney Studios]] e ku di sala [[1994|1994an]] de derket. Çîroka fîlmê li dora şêrê ciwan Simba dizivire, yê ku li cihê xwe yê di nav xeleka jiyanê (circle of life) de digere.

'''Seyid Hesen''', gundekî [[Bismil]]ê ye. Li jora wê [[Kopeklû]], li jêra wê [[Koşkê]] he ye.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

'''Pirtûkxaneya Lêkolînê ya İsmail Beşikçi''' ({{bi-tr|İsmail Beşikçi Araştırma Kütüphanesi}}), li Tirkiyeyê di nava çend kitêbxaneyên, ku di serî de lêkolînên li ser kurdan ji xwe re kirine armanc, de ye. Ji taybetmendiyên herî girîng yên kitêbxaneyê yek jê ew e ku pêkhatina tevahiya koleksiyonê ji çavkaniyên ku Dr. [[İsmail Beşikçi]] ji salên 1950î heta roja me ya îro jê sûd girtine û civandine ye.

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Steinbach am Donnersberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br/>''({{biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Rheinland-Pfalz]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Donnersbergkreis]]
}}
'''Steinbach am Donnersberg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya]] ''(Landkreis)'' [[Donnersbergkreis]]ê li [[Rheinland-Pfalz]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdanka giştî
| wêne = 
| sernavê_wêne = 
}}

{{Taxobox
| name = Ebûr
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN2012>{{IUCN|id=106008368 |title=''Passer hispaniolensis'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref>
| image = Passer Hispaniolensis Male.JPG
| image_width = 300px
| image_caption = Nêr
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Passeriformes]]
| subordo = [[Passeri]]
| familia = [[Çivîk|Passeridae]]
| genus = ''[[Passer]]''
| species = '''''P. hispaniolensis'''''
| binomial = ''Passer hispaniolensis''
| binomial_authority = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1820)
| range_map=
| range_map_caption =
| synonyms =}}
'''Ebûr''', '''çivîka Spanyayê''' yan '''çûkê koçerî''' (navê latînî: ''Passer hispaniolensis''; navê îngilîzî: ''Spanish sparrow''), cureyekî [[Çivîka rast|çivîkên Cîhanê Kevn]] (''Passer'') an beytikan e.

{{Gotara bêçavkanî}}

{{Agahîdank fîlm/wîkîdane|nav=The Emperor's New Groove|wêne=Grooveposter.jpg}}

{{Agahîdanka giştî
}}
'''Xelata Aştiyê ya Konfusyus''' ([[Zimanê çînî|çînî]]: 孔子和平獎, [[Zimanê îngilîzî]]: Confucius Peace Prize) navê xwe ji fîlozofê navdar [[Konfusyus]] digire. Ev xelat ji alîyê Çînê te dayîn. Kesên ku (gorî perspektîfa [[rojhilat]]) aştîya cîhanê pêşve dibe vê xelatê digirên<ref>{{Jêder-malper |url=http://www.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/12/08/china.confucius.prize/index.html |sernav=China to hand out its own peace prize |malper=www.cnn.com |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2020-07-08 }}</ref>.

{{Bêçavkanî}}
'''Xala helyanê''' xala dereceya ye ku [[element]] an [[made]]yek tê de dihele. Xala helînê ya avê 0&nbsp;°C ye.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Fizîk]]
[[Kategorî:Çendaniyên fizikî]]

{{Bêçavkanî}}{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| wêne               = 
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Parmenîdês''' an jî '''Parmenîdêsê Eleayî''' ({{Bi-grc|Παρμενίδης|Parmenídēs}}, bi kurdî wekî ''Parmenîdis'' bixwîne) li salên 540ê berî Îsa heta 580ê berî Îsa jiyaye. Ew feylezofekî grekî li mêtingeha yewnanî ya [[Elea]]yê li başûrê Îtalyayê bû.

{{jînedank}}

{{External media
|align=right
|image1=[http://bnk.institutkurde.org/catalogue/multimedia/detail.php?id=268 Wêneyê profesor Joyce Blau]}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| çînaser            = nivîskar
}}
'''Joyce Blau''' [[Kurdolojî|kurdnas]] û profesora ''Emeritus'' a Enstîtuya Ziman û Şaristaniyeta Rojhilat a Zanîngeha Parîsê ([[INALCO]]) û yek ji birêveberên [[Enstîtuya Kurdî ya Parîsê]] ye.

{{Bêçavkanî}}

'''Buda''' ([[Zimanê almanî|almanî]]: ''Ofen'', [[Zimanê çekî|çekî]]: ''Budín'', [[Zimanê latînî|latînî]]: ''Aquincum'') navê beşa rojava yê paytexta [[Mecaristan]], [[Budapeşt]]ê ye ku li kêleka [[çemê Dunayê]] ye. Tê gotin ku navê bajar ji navê serdarê [[hûn]]an, Bleda, tê ku ev nav jî bi mecarî Buda ye.<ref>[http://www.keresztnevek.hu/jelent%C3%A9se/BUDA/{{Mirin girêdan|bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes |tarîx=sibat 2021 }}</ref><ref>http://www.csukalib.hu/kalendarium.php?194</ref><ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.szegedlive.hu/nevek/buda.php |roja-gihiştinê=2011-09-26 |roja-arşîvê=2012-03-25 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20120325034951/http://www.szegedlive.hu/nevek/buda.php |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>

{{Agahîdank jînenîgarî2}} 
'''Haci Arap Yaman''' lîstikvanekî  [[bîlard]]ê ye.

'''Pidû''', '''pedû''' an jî '''pidî'''  tevneke nerme [[dorî]] [[Diranê mirov|diran]] û hestiyê her du leman ya jêr û jor di [[devê mirov]] de girtiye, û tevinka pidû transpent e û sor e ji ber ku borîkên [[xwîn|xwînê]] tê de heye.

'''Kilig''' an '''çavmarka bêwanê'''  an jî '''merejo''' (''Asparagus officinalis'') cureyek [[çavmark]]ê ye ku gelek caran kilig bo tevahiya çavmarkan jî tê bikaranîn.

'''Rojgirtin''' an jî '''Girtina Rojê''' bûyereke xwezayî ye ku di dema tevgera heyvê de , heyv dikeve navbera [[Roj]] û [[Cîhan]]ê de û lewma dîtina rojê parçeyek an jî bi tevahî tê girtin.

{{Sernav bi îtalîk}}
'''Ez diçim''' albûma hunermenda kurd [[Fatma]] ye. Albûm ji 12 stranan pêk tê û di salên 1990î de ji aliyê [[Koçer]] û studyoya Celal ve hat çêkirin.<ref>Kaseta Fatmayê, Ez diçim. Koçer, Stembol.</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=Memmingerberg
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
|awayê binebeş2 = [[Herêmên Almanyayê|Herêma federe]]<br>''({{Biçûk|Land}})''
|navê binebeş2 = [[Bavyera]]
|awayê binebeş3=[[Regierungsbezirk|Navçeya îdarî]]<br>''({{Biçûk|Regierungsbezirk}})''
|navê binebeş3=[[Swabya (Bavyera)]]
|awayê binebeş4= [[Navçeyên Almanyayê|Navçe]]
|navê binebeş4 = [[Unterallgäu]]
}}
'''Memmingerberg''' şaredariyeke [[navçeyên Almanyayê|navçeya ''(Landkreis)'']] [[Unterallgäu]] li herêma [[Bavyera]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

'''.ao''' [[navê navperê asta bilind]] e, ku ji bo bikaranîna [[înternet|înternetê]] ya [[koda welat]] [[Angola]] ye. ([[ccTLD]])

Pirtûka '''Tintenfisch''' (Kurmancî: Supya)  mîna salnameyeke [[Wêjeya almanî|wejeya almanî]] bû û gelek helbestvan û nivîskarên bi nav û deng ên [[alman]] jî di vê salnameyê de helbest û nivîsên xwe weşandine. Di nav wan nivîskar û helbesvanan de [[Heinrich Böll]], [[Max Frisch]] û [[Günter Grass]] jî hebûn. Helbesta Erich Fried a bi navê Höre Israel ([[Bibihîse Îsraîl|Bibihîse Îsraêl]]) jî di hejmara pêşi ya vê Salnameyê de hate weşandin.

{{Agahîdanka giştî
| zimanê_navê_rastî = ar
}}
'''Waqihe''' an jî '''Waqie''' ({{bi-ar|سورة الواقعة|Surat al-Wâqi'a}}) ji [[Quran]]a Pîroz sûreyek e. Ew [[sûre]]ya 56em e û li gorî baweriya [[îslam]]ê li bajarê [[Meke]]yê dahatiye. Ew ji 96 [[ayet]]an de pêk tê ye. Wê navê xwe peyva ''Waqiheyê'' di ayeta yekê de derbaz dibe de girtiye. Waqihe tê manê qiyamet e.

'''Rêbaza tevgerzaniyê''' ango '''behaviorizm''', yek ji dibistanên psîkologiyê ye û pirranî li [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê|DYA]] pêşketiye. Behaviorizm di şerê dinyayê ye I. de ji hin psîkologên Emerîkayî hatiyê pêşxistin. Behaviorizm, metoda şopandin û ceribandinê bikartîne. Stîmulûs (niqurç) û response (berpê) bingeha lêkolînan e. Psîkologên ku vê rêbazê dihewînin metodên din zanîstî nabînin. Gorî wan destkeftiyên ku bi rêbazên zanîstî nehatine holê, qîmeta wan nînin. Tevgerên mirov û ajalan heman mekanîzmayê dihewînin. Ji ber wê psîkologên vê dibistanê li ser ajalan jî ceribandinan dikin. Navdarên vê dibistanê [[Îwan Pawlow]] , [[Dashil]], [[Watson]] hwd in. Pawlow bi kuçikên xwe tê nasîn.
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Derûnnasî]]
[[Kategorî:Felsefeya derûnnasiyê]]

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane
|nav=
| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr
}}
'''Illerkirchberg''' şaredariyeke navçeya [[Alb-Donau-Kreis]]ê ya herêma [[Baden-Württemberg]], [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Agahîdank wargeh/wîkîdane|wargeh=[[Bajar]]| sernavê_wêne =Dîmenek ji bajêr}}
'''Nidderau''', bajarekî [[Navçeyên Almanyayê|navçeya (''Landkreis)'']] [[Main-Kinzig-Kreis (navçe)|Main-Kinzig-Kreisê]] li herêma [[Hesse]] ya [[Almanya]]yê ye.<ref>{{Deutsche-staedte.de}}</ref>

{{Bêçavkanî}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}
'''Kaja Kallas''' (jdb. 18 hezîran [[1977]] li [[Tallinn]], Estonya) [[Siyasetmedar|siyasetmedareke]] [[Estonya|estonî]] ye. Ji roja 26. Çile 2021an ew Serokwezîra Estonyayê ye. Ew endama Partiya Reforma Estonî ya lîberal ''(Eesti Reformierakond)'' ye, ku ew ji sala 2018an vir ve serokatiya wê dike. Ji 2014 heya 2018 ew endama Parlamena Ewropayê bû.

û Gorlois li gorî [[Władysław T. Benda]]'s illustration for ''Uther and Igraine û ji aliyê çîrokên'' [[Warwick Deeping]] ve (1903)]]
Di efsaneyên [[Key Arthur|arthurî]] de, '''Gorlois''' ( bi [[wales]]î: Gwrlais) ê Tintagel, Dûkê Cornwall û mêrê [[Igrene]] ye pêşiya [[Uther Pendragon]] e . Ew bavê [[Morgan le Fay]], [[Morgause]], û [[Elaine]] e.

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank element
| direfş/nimre       = Sn
| wêne               = Sn,50.jpg
| wêne_sernav        = 
| tîrbûn             = 7,265 g/cm³
| giraniya_atomê     = 118,710 u
| nîveşkêla_atomê    = 145 (156) pm
| nîveşkêla_kovalansê = 141 pm
| nîveşkêla_Van_der_Waals = 217 pm
| rewş               = 
| xala_helînê        = 505,08 °K (231,93&nbsp;°C)
| xala_kelînê        = 2875 °K (2602&nbsp;°C)
| kabikê_molî        = 
| derenceya_bilindbûnê = (4+), (2+)
| oksîdên_xwe        = 
| elektronegatîfî    = 1,96  (Pauling-Skala)
| îzotop             = 
}}
{{Wergerîne|ar|bijartî=1|ziman2=fi}}
'''Pîl''' ({{Bi-la|stannum}}), [[metal]]ek û [[element]]ek e.

{{Taxobox
|name = Cirtetan
| image = CherryTomatoes.jpg
| image_width = 
| image_caption = Cherry tomatoes on the vine
| regnum = [[Riwek|Plantae]]
| subregnum = [[Tracheobionta]]
| divisio = [[Riwekên kulîlkdar|Magnoliophyta]]
| classis = [[Dicotyledon|Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Asteridae]]
| ordo = [[Solanales]]
| familia = [[Solanaceae]]
| genus = ''[[Solanum]]''
| species = '''''S. lycopersicum'''''
| binomial = ''Solanum lycopersicum'' var. ''cerasiforme''
| binomial_authority = 
| synonyms =
''Lycopersicon lycopersicum'' var. ''cerasiforme''<br>
''Lycopersicon esculentum'' var. ''cerasiforme''
}}

{{Bêçavkanî}}

{{Agahîdank welat
 | nav               = ''Koninkrijk België <br /> Royaume de Belgique <br /> Königreich Belgien''
 | navê_fermî        = 
 | navê_kurdî        = Keyaniya Belçîkayê
 | al                = Flag of Belgium (civil).svg
 | girêdana_alê      = Alaya Belçîkayê
 | nîşan             = Great Coat of Arms of Belgium.svg
 | girêdana_nîşanê   = Nîşan Belçîkayê
 | dirûşm            = 
 | sirûda_netewî     = La Brabançonne
 | cîh               = EU-Belgium.svg
 | cîh_sernav        = 
 | zimanên_fermî     = [[holendî]], [[fransî]], [[almanî]]
 | zimanên_tev       = 
 | paytext           = [[Bruksel]]
 | koordînat_paytext = {{Koord|50|51|N|4|21|E|type:country}}
 | bajarê_mezin      = [[Bruksel]]
 | sîstema_siyasî    = [[Keyîtî]]
 | serok_cure        = Key
 | serok_nav         = [[Filîp]]
 | serok_cure1       = Serekwezîr
 | serok_nav1        = [[Alexander De Croo]]
 | serok_cure2       = 
 | serok_nav2        = 
 | rûerd             = 30.528
 | av                = 6,4
 | gelhe             = 10.666.866
 | gelhe_sal         = [[2008]]
 | berbelavî         = 349,4
 | serxwebûn         = 1830 ji [[Holenda]]yê
 | TBH_giştî         = 
 | TBH/kes           = 
 | TBH_sal           = 
 | dirav             = Ewro ([[EUR]])
 | dem               = [[UTC+1]]
 | nîşana_înternetê  = .be
 | koda_telefonê     = +32
 | nexşe             = Be-map.png
 | nexşe_sernav      = 
}}
{{Wergerîne|en|bijartî=1|ziman2=fi}}
'''Belçîka''' an jî '''Belcîka''', '''Keyaniya Belçîkayê''' (wekî ''Beljîka'', ''Beljîk'' û ''Beljîkistan'' jî tê naskirin, bi [[holendî]] ([[flemenî]]): ''Koninkrijk België'', {{Bi-fr|Royaume de Belgique}}, {{Bi-de|Königreich Belgien}}) welatek li rojavayê [[Ewropa]]yê ye ku dikeve ser sinorên çar welatan: li rojhilatê welat [[Almanya]], [[Lûksembûrg]] dikeve başur-rojhilat û [[Holenda]] jî dikeve bakurê vî welatî. Beşeke mezin ê Belçîkayê dikeve ser sinorê [[Fransa]]yê. Herwisa beşeke biçûk a vî welatî dikeve ser [[Deryaya Bakur]].

Zombilation, albûma şeşem a [[Lordi]] e. Li 'yê di 2009'an da albûm derket. 

'''Kevirê dêrişî''' yan jî '''[[kevzgal]]''', kevirekî gelek rengîn e ku tenê li çiyayê [[Dêrîş]] û [[Quzêrîb]]ê he ye û jê [[xar]]ên kevirî û kevirên [[mermer]]î dihê çêkirin. Di nava kevir de reng, reh û reh û xet xet li hev dilefin.
{{Kontrola otorîteyê}}
{{kurt}}
[[Kategorî:Kevir]]

{{Agahîdank mirov/wîkîdane
| nav                = Evdila Cewdetê Daskûzayî
| navê_rastî         = Abdullah Cevdet Karlıdağ
| roja_jidayikbûnê   = [[9ê îlonê]] [[1869]]
| cihê_jidayikbûnê   = [[Arabkîr]], [[Meledî (parêzgeh)|Meledî]]
| roja_mirinê        = [[29ê çiriya paşîn]] [[1932]]
| cihê_mirinê        = [[Stembol]] ([[Tirkiye]])
| hevwelatî          = Împeratoriya Osmanî
| netewe             = [[Kurd]]
| pîşe               = [[Bijîşk]], rewşenbîr, [[helbestvan]] û [[siyasetmedar]]
}}
'''Ebdullah Cewdetê Daskûzayî'''<ref>https://www.bernamegeh.org/2019/11/10/jiyana-evdila-cewdet/</ref>, '''Ebdullah  Cewdet''' (navê fermî yê bi [[tirkî]] ''Abdullah Cevdet Karlıdağ'') (z. [[9ê îlonê]] [[1869]] li [[Arabkîr]], [[Meledî (parêzgeh)|Meledî]], [[Bakurê Kurdistanê]] − m. [[29ê çiriya paşîn]] [[1932]] li [[Stembol]], [[Tirkiye]]), [[bijîşk]], [[rewşenbîr]], [[helbestvan]] û [[siyasetmedar]]ekî [[kurd]] bû. Demekê tevlî nava refên [[contirk]]an bûye, di tevahiya jiyana xwe de poşmaniya xwe aniye ziman.

'''Berpêyên panîkî''', reksiyonên panîkî yan '''panîkatak''' navê nexweşiyeke û tabloyeke psîkolojîk e.

'''Epentez''' (bi [[Zimanê inglîzî|inglîzî]] ”epenthesis”, ji yûnanî ἐπένθεσις, ''epénthesis''), di zimannasiyê de diyardeyek e ku peyda dibe dema peyv bi tîpekê yan çend tîpan dirêj dibin<ref>{{Jêder |sernav=Kopîkirina arşîvê |url=http://www.kulturname.com/?p=9205 |roja-gihiştinê=2014-06-04 |roja-arşîvê=2016-03-05 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20160305010608/http://www.kulturname.com/?p=9205 |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>.

'''Nas Xweşnav''' di sala 1974an de ji dayik bû. Ji Başûrê mezin ê [[Kurdistan]]ê ye. Xwîşk û birayekî birêz Xweşnav hene. Li [[Zaningeha Salahaddin]] a li [[Hewlêr]], beşa aborî xwendi ye. Niha li [[Roj TV]] spîkeriya beşa [[soranî]] dike. Birêz Xweşnav dibêje: 
:"Spîkertî karekî neteweyî ye û ez jî hewl didim ku, vî nirxî baş biparêzim û nirxên kurdan baş pêşkêşî kurdan bikim."
{{Kontrola otorîteyê}}
[[Kategorî:Rojnamevan]]

{{Agahîdank komên etnîkî
| navê               = 
| wêne               = 2013-09-07 Falconer with his eagle in Barskoon valley, Kyrgyzstan 01.jpg
| gelhe              = 5 - 6 mîlyon
| herêm1             = {{Ala|Qirgizistan}}
| gelhe1             = ~ 5,000,000
| çavk1              = {{Ref label|a|a}}<ref>{{Jêder-malper |url=http://24.kg/community/68134-za-poslednie-10-let-yetnicheskaya-struktura.html |urlya-arşîvê=https://archive.today/20110724203805/http://24.kg/community/68134-za-poslednie-10-let-yetnicheskaya-struktura.html |rewşa-urlyê=mirî |sernav=2009 Census preliminary results |roja-arşîvê=24 tîrmeh 2011 }}</ref><ref name=census>{{Jêder-malper |url=http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf |sernav=Ethnic composition of the population in Kyrgyzstan 1999–2014 |weşanger=National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic |roja-gihiştinê=14 nîsan 2014 |ziman=ru |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20140706220049/http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf |roja-arşîvê=6 tîrmeh 2014 }}</ref>
| herêm2             = {{Ala|Ûzbêkistan}}
| gelhe2             = 450,000
| çavk2              = <ref>5.01.00.03 Национальный состав населения. [5.01.00.03 Total population by nationality] (XLS). Bureau of Statistics of Kyrgyzstan (in Russian, Kyrgyz, and English). 2019.</ref>
| herêm3             = {{Ala|Çîn}}
| gelhe3             = 200,000
| çavk3              = <ref>{{Jêder-malper |ziman=zh-hans |url=http://www.xjtj.gov.cn/sjcx/tjnj_3415/2016xjtjnj/rkjy/201707/t20170714_539451.html |skrîpta-sernav=zh:新疆维吾尔自治区统计局 |weşanger=Xinjiang Bureau of Statistics |roja-gihiştinê=2023-02-05 |roja-arşîvê=2018-11-01 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20181101140146/http://www.xjtj.gov.cn/sjcx/tjnj_3415/2016xjtjnj/rkjy/201707/t20170714_539451.html |rewşa-urlyê=mirî }}</ref>
| herêm4             = {{Ala|Rûsya}}
| gelhe4             = 100,000
| çavk4              = <ref>{{Jêder-malper |sernav=Национальный состав |tercimeya-sernav=National composition |xebat=Всероссийская перепись населения 2002 года |trans-work=All-Russian population census of 2002 |ziman=ru |weşanger=Федеральная служба государственной статистики |url=http://www.perepis2002.ru/content.html?id%3D11%26docid%3D10715289081463 |roja-gihiştinê=2009-12-24 |rewşa-urlyê=mirî |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20110807002649/http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081463 |roja-arşîvê=2011-08-07 }}</ref>
| ziman              = [[Zimanê qirgizî]]
| dîn                = [[îslam]]{{Sfn|West|2009|p=440}}{{Sfn|Mitchell|2012|pp=23–24}} [[bûdîzm]],{{Sfn|West|2009|p=441}}{{Sfn|Mitchell|2012|p=25}} [[xristiyanî]],{{Sfn|Mitchell|2012|p=24}} [[tengrîzm]]<ref>{{Jêder-malper |sernav=Kyrgyz Religious Hatred Trial Throws Spotlight On Ancient Creed |malper=RadioFreeEurope/RadioLiberty |url=https://www.rferl.org/a/kyrgyz_religious_hatred_trial_throws_spotlight_on_ancient_creed/24469022.html |roja-gihiştinê=2019-12-18 }}</ref>
| kom                = Qirgizên
}}
'''Qirgiz''' komeke etnîkî ya [[Gelên tirkî|tirkî]] ye ku ji [[Asyaya Navîn]] e. Ew di serî de li [[Qirgizistan]]ê têne dîtin. Ew gel bi zimanê qirgizî diaxivi, ku di heman demê de zimanê fermî yê Qirgizistanê ye.