Ti '''subrehion''' ket paset ti dakdakkel a [[rehion]] wenno [[kontinente]] ken kadawyan a naibatay iti lokasion. Dagiti [[Puntos ti turong|puntos ti turong]], a kas ti abagatan wenno akin-abagatan , ket kadawyan dagitoy a maus-usar a mangipalawag iti subrehion.

{{Coord|41|N|20|E|type:country_region:AL|display=title}}

{{patarus}}

Ti '''Tijuana''' ({{IPA-es|tiˈxwana|lang}}) ket ti kadakkelan a siudad idiay [[Baja California]] ken iti [[Peninsula Baja California]] ken ti sentro ti [[metropolitano a lugar ti Tijuana]], parte ti internasional a metropolitano a lugar ti [[San Diego–Tijuana]].  Kas maysa a sentro ti industria ken pinansia ti [[Mehiko]],<ref name="Nations">{{cite journal |last=Walker |first=Margath |title=Knowledge production and border nationalism in northern Mexico |journal=Nations and Nationalism |volume=17 |issue=1 |pages=168–187 |date=Enero 2011 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1469-8129.2010.00461.x/full |doi=10.1111/j.1469-8129.2010.00461.x}}</ref> ti Tijuana ket mangiyunay-unay iti napigsa nga impluensia iti ekonomia, edukasion, kultura, arte, ken politika. Idi agbalbalinen daytoy a siudad a kas mangiyuna a sentro ti pagilian, kasta met dagiti mangpalpalikmut a metropolitano a lugar, ti maysa a nangruna iti industria ken metropolis idiay akin-amianan a laud a Mehiko. Agdama a maysa kadagiti kapartakan a dumakdakkel a metropolitano a lugar idiay Mehiko,<ref name="Nations" /> mangitaltalinaay ti Tijuana iti kasasaad a kas [[global a siudad]].<ref name="GaWC">{{cite web |last = GaWC |title = The World According to GaWC |url = http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html |accessdate = 2011-02-26}}</ref> Manipud idi 2015, ti siudad ti Tijuana ket addaan iti populasion iti 1,696,923.<ref name=SEDESOL>{{cite web|title=Tijuana|url=http://www.microrregiones.gob.mx/catloc/LocdeMun.aspx?tipo=clave&campo=loc&ent=02&mun=004|work=Catálogo de Localidades|publisher=Secretaría de Desarrollo Social (SEDESOL)|accessdate=23 Abril 2014|archive-date=2014-04-24|archive-url=https://archive.is/20140424234243/http://www.microrregiones.gob.mx/catloc/LocdeMun.aspx?tipo=clave&campo=loc&ent=02&mun=004|url-status=dead}}</ref>

Ti tawen idi '''1748''' ket ti [[bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes]] ti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti '''Universal Transverse Mercator''' ('''UTM''') a [[Proyeksion ti mapa#Dagiti proyeksion babaen ti preserbasion ti tagikua ti metriko|kompormal a proyeksion]] ket agus-usar iti [[dua a dimension nga espasio]] ti [[sistema ti nagsasabtan ti Kartesiano]] tapno makaited kadagiti lokasion iti rabaw ti [[Daga (planeta)|Daga]]. Kasla ti tradisional a pamay-an iti [[latitud]] ken [[longitud]], daytoy ket [[representasion iti horisontal a puesto]], a daytoy ket naus-usar a panangilasin kaadgiti lokasion idi Daga a nawaya iti [[altitud|bertikal a puesto]]. Nupay kasta, daytoy ket maigiddiat iti dayta pamay-an kadagiti nadumaduma a banag.

{{Automatic taxobox
|image = Sarcolaena oblongifolia 1.JPG
|image_caption = ''[[Sarcolaena oblongifolia]]''
|taxon = Sarcolaena
|authority = Thouars
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1472''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1734''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|12|30|S|18|30|E|display=title}}
<small>(Portuges)</small><br /> ''Repubilika ya Ngola'' {{spaces|2}}<small>(Kikongo, Kimbundu, Umbundu)</small><br />
|conventional_long_name      = Republika ti Angola
|common_name                 = Angola
|image_flag                  = Flag of Angola.svg
|alt_flag                    =
|image_coat                  = Emblem of Angola.svg
|alt_coat                    =
|symbol_type                 = Insignia
|national_motto              =
|national_anthem             = ''[[Angola Avante]]!''{{Spaces|2}}<small>([[Pagsasao a Portuges|Portuges]])<br />({{lang-ilo|Agpakauna ka Angola!}})</small>
|royal_anthem                =
|motto                       =
|other_symbol_type           =
|other_symbol                =
|image_map                   =Angola (orthographic projection).svg<!--pangngaasi a pakitungtungan sakbay a sukatan daytoy nga imahen-->
|alt_map                     =
|image_map2                  =
|alt_map2                    =
|map_caption2                =
|capital                     = [[Luanda]]
|coordinates                 = {{Coord|8|50|S|13|20|E|type:city}}
|largest_city                = kapitolio
|official_languages          = [[Pagsasao a Portuges|Portuges]]
|national_languages          = [[Pagsasao a Kongo|Kikongo]], [[Pagsasao a Chokwe|Chokwe]], [[Pagsasao nga Abagatan a Mbundu|Umbundu]], [[Pagsasao nga Amianan a Mbundu|Kimbundu]], [[Ganguela]], [[Kwanyama]]
|regional_languages          =
|languages_type              =
|languages                   =
|ethnic_groups               = [[Ovimbundu]], [[Northern Mbundu people|Ambundu]], [[Bakongo]], [[Lunda]]-Chokwe, [[Nhaneca-Humbe|Nyaneka-Nkhumbi]], [[Ovambo]], [[Ganguela]], [[Xindonga]], [[Herero]], [[Khoisan]]
|ethnic_groups_year          =
|demonym                     = Angolano
|government_type             = [[Unitario nga estado|Unitario]] [[Presidential a sistema|presidential]] a republika
|leader_title1               = [[Presidente iti Angola|Presidente]]
|leader_name1                = [[João Lourenço]]
|leader_title2               = [[Bise Presidente iti Angola|Bise Presidente]]
|leader_name2                =  [[Bornito de Sousa]]
|leader_title3               =
|leader_name3                =
|leader_title4               =
|leader_name4                =
|leader_title5               =
|leader_name5                =
|leader_title6               =
|leader_name6                =
|legislature                 =
|upper_house                 =
|lower_house                 =
|sovereignty_type            = [[Gubat ti Wayawaya ti Angola|Wayawaya]]
|established_event1          = manipud iti [[Portugal]]
|established_date1           = 11 Nobiembre 1975
|established_event2          =
|established_date2           =
|established_event3          =
|established_date3           =
|established_event4          =
|established_date4           =
|established_event5          =
|established_date5           =
<!-- … -->
|established_event9          =
|established_date9           =
|area_rank                   = Maika-23
|area_km2                    = 1246700
|area_sq_mi                  = 481354
|area_footnote               =
|percent_water               = bassit laeng
|area_dabodyalign            =
|population_estimate         = 18,498,000<ref>[http://www.google.com/publicdata/explore?ds=n4ff2muj8bh2a_&ctype=l&strail=false&nselm=h&met_y=POP&hl=en&dl=en#ctype=l&strail=false&nselm=h&met_y=POP&fdim_y=scenario:1&scale_y=lin&ind_y=false&rdim=world&idim=country:AO&hl=en&dl=en Population Forecast to 2060 by International Futures hosted by Google Public Data Explorer]</ref>
|population_estimate_rank    =
|population_estimate_year    = 2009
|population_census           = 25,789,024
|population_census_year      =2014
|population_density_km2      = 20.7
|population_density_sq_mi    = 53.6
|population_density_rank     = Maika-199
|GDP_PPP                     = $116.001 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=614&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=56&pr.y=2 |title=Angola|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=8 Oktubre 2011}}</ref>
|GDP_PPP_rank                = Maika-64
|GDP_PPP_year                = 2011
|GDP_PPP_per_capita          = $5,911<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_per_capita_rank     = Maika-107
|GDP_nominal                 = $99.325 billion<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_rank            = Maika-61
|GDP_nominal_year            = 2011
|GDP_nominal_per_capita      = $5,061<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-91
|Gini_year = 2009
|Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 42.7 <!--number only-->
|Gini_ref =<ref name="wb-gini">{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI | title=Gini Index |publisher=World Bank |accessdate=2 Marso 2011}}</ref>
|Gini_rank =
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.526 <!--number only-->
|HDI_rank = Maika-149
|HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf | title=2014 Human Development Report Summary |year=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|currency                    = [[Angola a kwanza|Kwanza]]
|currency_code               = AOA
|time_zone                   = [[Oras ti Laud nga Aprika|WAT]]
|utc_offset                  = +1
|time_zone_DST               = ''saan a masursurot''
|antipodes                   =
|date_format                 =
|DST_note                    =
|utc_offset_DST              = +1
|drives_on                   = kanawan
|cctld                       = [[.ao]]
|iso3166code                 =
|calling_code                = [[+244]]
|image_map3                  =
|alt_map3                    =
|footnotes                   =
|footnote1                   =
|footnote2                   =
|footnote7                   =
}}

Ti tawen idi '''1762''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Iti [[ekonomika]], dagiti '''puonan a tagilako''', wenno '''pudno a puonan''' ket dagiti napatauden a [[naamnot a tagilako]] nga inus-usar iti [[Produksion (ekonomika)|produksion]] kadagiti [[tagilako (ekonomika)|tagilako]] wenno dagiti [[Serbisio (ekonomika)|serbisio]]. Dagiti puonan a tagilako ket saan a naisangayan a maib-ibus, ngem mabalinda a [[pannakaawan ti pateg|maawanan iti pateg]] iti [[proseso ti produksion]]. Ti puonan ket naisangayan manipud iti '''daga''' gaputa ti puonan iti kabukbukodanna ket nasken a mapataud babaen ti obra ti tao sakbay nga agbalin a [[dagiti pagibanagan iti produksion|pagibanagan ti produksion]].  Iti aniaman a darikmat iti panawen, ti dagup a pisikal a puonan ket mabalin a maitudo a kas ti '''puon a kapuonan''' (a saan a maiyallilaw iti [[kapuonan|puon a kapuonan]] iti maysa nga entidad iti negosio.) Iti kammasapulan a kapanunotan, ti puonan ket buklen iti aniaman a mapataud a banag a mangpasayaat ti bileg ti tao a mangaramid ti obra a maserbian ti ekonomiko—ti maysa a bato wenno maysa a pana ket puonan para iti maysa a duog a tao a maka-usar daytoy a kas intrumento ti  panaganup, ken dagiti kalsada ket puonan para kadagiti agtataeng iti maysa a siudad. Ti puonan ket maysa a maikabil iti [[produksion nga annong]]. Dagiti balay ken dagiti personal a pagluganan ket saan a puonan ngem isuda ket naamnot a tagilako gapu ta saanda a naus-usar kadagiti panagpataud.

Dagiti '''insekto''' (manipud iti [[Pagsasao a Latin|Latin]] ''{{lang|la|insectum}}'', binulod a pannakaipatarus manipud iti [[Taga-ugma a Griego|Griego]] {{lang|el|ἔντομον}} [''{{lang|el|éntomon}}''], "napisi iti pas-paset") ket dagiti [[klase (biolohia)|klase]] iti [[inbertebrata]] iti kaunegan ti [[pilo]] ti [[arthropoda]] nga adda dagiti [[kuitina]] nga [[eksoeskeleto]], ti tallo a paset a bagi ([[ulo]], [[Torax (anatomia ti insekto)|torax]] ken [[tian]]), tallo a paris kadagiti nagsilpo-silpo a [[saka ti antropoda|saka]], dagiti [[kompuesto a mata]] ken maysa paris dagiti [[antena (biolohia)|antena]]. Dagitoy ket dagiti kadumadumaan a grupo dagiti [[ayup]] iti planeta, a mairaman dagiti ad-adu ngem maysa a riwriw a naipalpalawagan a [[sebbangan]] ken mangirepresnta ti ad-adu ngem gudua kadagiti amin a naamammuan nga organismo.<ref name="Chapman">{{cite book |author=Chapman, A. D. |year=2006 |title=Bilang dagiti sibibiag nga organismo idiay Australia ken ti Lubong |pages=60pp |publisher=Canberra: Australiano a Panagadal kadagiti Biolohiko a Rekurso |isbn=978-0-642-56850-2 |url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html |access-date=2013-05-23 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://archive.today/20121130101928/http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html|title=Dagiti Pangta iti Global a Dibersidad|last=Wilson|first=E.O.|accessdate=2009-05-17|archive-date=2015-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150220154543/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html|url-status=dead}}</ref> Dagiti bilang ti [[Sibibiag a takson|sibibiag]] a sebbangan ket nakarkulo nga adda iti baetan ti innem ken sangapulo a riwriw,<ref name="Chapman" /><ref>{{cite journal |author=Vojtech Novotny|author2= Yves Basset|author3= Scott E. Miller|author4= George D. Weiblen|author5= Birgitta Bremer|author6= Lukas Cizek |author7= Pavel Drozd |year=2002 |title=Ababa a panagsangaili nga espesipisidad kadagiti herbiboro nga insekto iti maysa a tropikal a bakir |journal=Nature|pmid=11976681 |volume=416 |issue=6883 |pages=841–844 |doi=10.1038/416841a}}</ref><ref name="number">{{cite book|author=Erwin, Terry L. |year=1997 |title=Biodibersidad iti kasayaatanna: DagitiBarairong iti Tropikal a Bakir |pages=27–40}} Iti: {{cite book |author=Reaka-Kudla|author2= M. L.|author3= D. E. Wilson |author4= E. O. Wilson |title=Biodibersidad II |publisher=Joseph Henry Press, Washington, D.C.}}</ref> ken mabalin a mangirepresenta ti 90% kadagiti nagdumaduma a porma ti biag ti ayup iti Daga.<ref>{{cite journal|last=Erwin|first=Terry L.|year=1982|title=Dagiti tropikal a bakir: dagiti kinabaknangda iti Coleoptera ken dadduma pay a sebbanagan ti arthropoda|journal=Coleopt. Bull.|volume=36|pages=74–75}}</ref> Dagiti insekto ket mabalin a gangani a mabirukan kadagiti amin a [[Masna nga enbironmento|enbironmento]], urayno adda met laeng dagiti bilang ti sebbangan nga agnanaed kadagiti taaw, ti pagtaengan a kaaduan babaen ti sabali pay a grupo ti antropoda, dagiti [[crustacea]].

Ti tawen idi '''810''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''719''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1532''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Chazaliella
| authority = E.M.A.Petit & [[Bernard Verdcourt|Verdc.]]
| type_species = ''[[Chazaliella abrupta]]''
| type_species_authority = ([[William Philip Hiern|Hiern]]) E.M.A.Petit & [[Bernard Verdcourt|Verdc.]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''825''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|34|S|64|W|display=title}}

Ti tawen idi '''809''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

| birth_place         = [[Jakarta]], [[Indonesia]]
| origin              = [[Jakarta]]
| instrument          = Bokal
| genre               = [[Pop a musika|Pop]]
| occupation          = Kumakanta, musikero, aktris
| years_active        = 1992–agdama
| label               = Aquarius Musikindo
| associated_acts     =
| website                 = [http://www.agnezmo.com/ agnezmo.com]
}}

{{taxobox
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Monocots]]
| unranked_ordo = [[Commelinids]]
| ordo = [[Poales]]
| familia = [[Poaceae]]
| genus = '''''Nematopoa'''''
| genus_authority = [[C.E.Hubb.]]
| species = '''''N. longipes'''''
| binomial = ''Nematopoa longipes''
| binomial_authority = (Stapf & [[C.E.Hubb.]]) [[C.E.Hubb.]]
| synonyms_ref =
| synonyms =
*''Triraphis longipes'' <small>Stapf & C.E.Hubb.</small>
*''Crinipes longipes'' <small>(Stapf & C.E.Hubb.) C.E.Hubb.</small>
}}

{{Automatic taxobox
| name = Milkplums
| image = Englerophytum magalismontanum, Nelspruit.jpg
| image_caption = Ti ''E. magalismontanum'' iti Abagatan nga Aprika
| taxon = Englerophytum
| authority = [[Kurt Krause|K.Krause]]
| synonyms_ref = <ref name=g /><ref name=fz>{{cite web |last=Hyde |first=Mark|title=Englerophytum K.Krause |url=http://www.zimbabweflora.co.zw/speciesdata/genus.php?genus_id=1072 |work=Flora of Zimbabwe |accessdate=13 Oktubre 2013|display-authors=etal}}</ref>
| synonyms = 
* ''Bequaertiodendron'' <small>[[Émile Auguste Joseph De Wildeman|De Wild.]]</small>
*''Boivinella'' <small>Pierre ex Aubrév. & Pellegr. 1958, illegitimate homonym, saan nga A.Camus 1925 (''[[Boivinella]]'' iti [[Poaceae]])</small>
*''Neoboivinella'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Pseudoboivinella'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Tisserantiodoxa'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Wildemaniodoxa'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Zeyherella'' <small>(Engl.) Pierre ex Aubrév. & Pellegr.</small>
}}

{{Coord|7|30|N|134|30|E|display=title}}
<br />{{small|''Ti Palautayo''}}<br />
|status = [[Naigimong nga estado]]
|official_languages = {{hlist|[[Pagsasao a Palauano|Palauano]]|[[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]}}
|regional_languages = {{hlist|[[Pagsasao a Hapon|Hapon]]|[[Pagsasao a Sonsorol|Sonsorol]]|[[Pagsasao a Tobiano|Tobiano]]}}
|demonym = Palauano, Taga-Palau
|capital = [[Ngerulmud]]
|coordinates = {{Coord|7|30|N|134|37|E|type:city}}
|largest_city = [[Koror]]<br />{{small|{{coord|7|20|N|134|29|E|display=inline}}}}
|ethnic_groups =
 {{unbulleted list
  | 69.9% Palauano
  | 15.3% [[Tattao a Filipino|Filipino]]
  |  4.9% [[Tattao nga Insik|Insik]]
  |  2.4% [[Dagiti etniko a grupo idiay Asia|dadduma pay nga Asiano]]
  |  1.9% [[Tattao a Puraw|Puraw]]
  |  1.4% [[Tattao a Caroliniano|Caroliniano]]
  | {{nowrap|1.1% [[Tattao a Mikronesio|dadduma pay a Mikronesio]]}}
  | {{nowrap|3.2% other{{\}}saan a nainaganan}}
 }}
|ethnic_groups_year = 2000
|government_type = [[Unitario nga estado|Unitario]] a [[Presidensial a sistema|presidensial]] a [[Republika|batay-linteg a republika]] babaen ti [[saan a partisano a demokrasia]]
|leader_title1 = [[Presidente ti Palau|Presidente]]
|leader_name1 = [[Tommy Remengesau]]
|leader_title2 = [[Bise Presidente ti Palau|Bise Presidente]]
|leader_name2 = [[Antonio Bells]]
|leader_title3   = Presidente ti Senado
|leader_name3    = [[Elias Camsek Chin]]
|leader_title4   = Tagabitla ti Kamara
|leader_name4    = Sabino Anastacio
|leader_title5   = Pangulo ti Hustisia
|leader_name5    = Arthur Ngiraklsong
|legislature = ''[[Nailian a Kongreso ti Palau|Olbiil era Kelulau]]''
|upper_house = [[Senado ti Palau|Senado]]
|lower_house = [[Kamara dagiti Delegado ti Palau|Kamara dagiti Delegado]]
|area_rank = Maika-196
|area_km2 = 465.55
|area_sq_mi = 179.75 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water = awan unay
|population_estimate = 17,948<ref>{{cite web|title=SPC-SDD_Pop2000-2018 by 1 and 5 year age groups June2013|url=http://www.spc.int/sdd/index.php/en/downloads/doc_download/742-spc-sddpop2000-2018-by-1-and-5-year-age-groups-june2013|website=Secretariat of the Pacific Community Official Website|publisher=Secretariat of the Pacific Community|accessdate=26 Abril 2015}}</ref>
|population_estimate_rank = Maika-224
|population_estimate_year = 2015
|population_census = 17,445|population_census_year =2012
|population_density_km2 = 38.6
|population_density_sq_mi = 99.8
|population_density_rank =
|GDP_PPP = {{nowrap|$164 a riwriw<ref name="cia">karkulo idi 2008. {{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ps.html |title=Palau |work=The World Factbook |publisher=CIA |accessdate=9 Agosto 2009 |archive-date=2020-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501043831/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ps.html |url-status=dead }}</ref>}}
|GDP_PPP_rank = {{small|saan a nairanggo}}
|GDP_PPP_year = 2008
|GDP_PPP_per_capita = $8,100<ref name="cia" />
|GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-119
|sovereignty_type = Wayawaya
|sovereignty_note = manipud iti [[Estados Unidos]]
|established_event1 = [[Naitalek a Teritorio ti Is-isla Pasipiko|Naitalek]]
|established_date1 = 18 Hulio 1947
|established_event2 = Batay-linteg
|established_date2 = 2 Abril 1979
|established_event3 = [[Kompakto a Nawaya a Naigimong]]
|established_date3 = 1 Oktubre 1994
|Gini_year = |Gini_change =  <!--increase/decrease/steady--> |Gini =  <!--number only--> |Gini_ref = |Gini_rank =
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.775 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |year=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-60
|currency = [[Doliar ti Estados Unidos]]
|currency_code = USD
|time_zone =
|utc_offset = +9
|time_zone_DST = {{nowrap|saan a mapalpaliiw}}
|utc_offset_DST = +9
|drives_on = kanawan
|calling_code = [[+680]]
|cctld = [[.pw]]
|footnote_b = 
}}

Ti tawen idi '''1493''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''presidensial a sistema''' wenno '''presidensialismo''' ket ti [[sistema ti gobierno]] a ti [[daulo ti gobierno]] ket isu pay ti [[daulo ti estado]] ken mangidaulo iti maysa nga [[Ehekutibo (gobierno)|ehekutibo a sanga]] a nailasin manipud iti [[lehislatibo a sanga]]. Kas pagarigan, ti Estados Unidos, ket addaan iti presidensial a sistema. Nabutosan ti ehekutibo ken masansan a natituluan iti "presidente" ken saan nga [[Akinrebbeng a gobierno|akinrebbeng]] iti lehislatura ken saanna a mabalin, kadagiti kadawyan a pasamak, a [[Disolusion ti parlamento|pugsayen]] daytoy. Ti lehislatura ket mabalin nga addaan iti karbengan, kadagiti nakaro a kaso, ti mangpugsay iti ehekutibo, babaen ti [[impeachment|panangidarum ti pangulo]]. Nupay kasta, dagiti kasta a panangipugsay ket manmano a makitkita tapno saan a maikontradikto iti patpatien ti presidensialismo, a kadagiti ''kadawyan a pasamak nga agus-usar kadagiti kadawyan a pamay-an'' ti [[lehislatura]] ket sanna a mabalin a pugsayen ti ehekutibo.

Ti tawen idi '''1153''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1712''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1711''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1326''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1719''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''919''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Aguascalientes''' opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Aguascalientes''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Aguascalientes, literal: Napudot a dandanum}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado ken [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]] a mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Aguascalientes|11 nga ili]] ken ti kapitolio a siudadna ket ti [[Aguascalientes, Aguascalientes|Aguascalientes]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Leptopetalum
|authority = [[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]
|type_species = ''[[Leptopetalum mexicanum]]''
|type_species_authority = [[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]
|synonyms = 
*''Gonotheca'' {{Au|[[Carl Ludwig Blume|Blume]] ex [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]}}
*''Thecagonum'' {{Au|Babu}}
}}

Ti tawen idi '''1784''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti [[California]] ket agbutos kadagiti [[Dagiti Senado iti Estados Unidos]] ti Klase 1 ken Klase 3. Ti estado ket naitakderan ti 46 a tat-tao idiay senado. Dagiti agdama a Senador ket dagiti dua a Demokrata a ni [[Dianne Feinstein]] ken [[Alex Padilla]].

|subdivision_type1=Munisipalidad
|subdivision_name1=[[Munisipalidad ti Podgorica|Podgorica]]
|government_footnotes   =
|government_type=
|leader_title=Mayor
|leader_name=[[Miomir Mugoša]]
|leader_party=[[Partido Demokratiko dagiti Sosialista|DPS]]
|established_title=Nabangon
|established_date=Sakbay ti maika-11 a siglo
|area_footnotes=
|area_metro_km2=1441
|elevation_m= 44
|population_as_of=2011
|population_footnotes           = <ref name="Montenegrin 2011 census">{{cite web |url=http://www.monstat.org/eng/page.php?id=392&pageid=57 |title=Montenegrinoa senso ti 2011 |year=2011 |publisher=Monstat}}</ref>
|population_total= 150977
|population_metro=185937
|population_density_km2=auto
|population_demonym=Podgoričani(lallaki)<br />Podgoričanke(babbai)
|timezone=[[Oras ti Tengnga nga Europa|CET]]
|utc_offset=+1
|coordinates= {{coord|42|26|28.63|N|19|15|46.41|E|region:ME|display=inline,title}}
|postal_code_type=Kodigo ti koreo
|postal_code=81000
|area_code=+382 20
|blank_name             = [[Plata ti panagrehistro ti karro ti Montenegro|Plata ti lisensia]]
|blank_info             = PG
|website= http://podgorica.me/
}}
{{Pakdaar ti IPA}}
Ti '''Podgorica''' ({{IPAc-en|ˈ|p|ɒ|d|ɡ|ə|r|iː|t|s|ə|}} {{respell|POD|gorr-ee-tsə}};<ref>{{cite book | last = Wells | first = John C. | authorlink =  | title = Longman Pronunciation Dictionary | publisher = Pearson Longman | isbn = 978-1-4058-8118-0}}</ref> [[Pagsasao a Montenegrino|Montenegrino]]/[[Pagsasao a Serbio|Serbio]]: ''Podgorica / Подгорица'' {{IPA-sh|pǒdgoritsa|}}, lit. "sirok ti bassit a turod") ket isu ti kapitolio ken kadakkelan a siudad iti [[Montenegro]].

Ti tawen idi '''1656''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1208''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1289''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
| name = Baskular a mulmula
| image =
| image_caption = [[Siluriano]]–[[Holoseno]],<ref name="Edwards1980">{{cite journal |author= D. Edwards |year= 1980 |title= Records of ''Cooksonia''-type sporangia from late Wenlock strata in Ireland |journal= Nature |volume= 287 |pages= 41–42 |doi= 10.1038/287041a0 |last2= Feehan |first2= J. |issue= 5777}}</ref> {{fossil range|425|0|ref= <ref name="Parfrey2011">{{cite journal|last1= Parfrey|first1= Laura Wegener|last2= Lahr|first2= Daniel J. G.|last3= Knoll|first3= Andrew H.|last4= Katz|first4= Laura A.|title= Estimating the timing of early eukaryotic diversification with multigene molecular clocks|journal= Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|date= Agosto 16, 2011|volume= 108|issue= 33|pages= 13624–13629|doi= 10.1073/pnas.1110633108|pmid= 21810989|pmc= 3158185}}</ref>}}
| display_parents = 2
| taxon = Tracheophytes/Plantae
| authority = Sinnott, 1935<ref>Sinnott, E. W. 1935. ''Botany. Principles and Problems'', 3d edition. McGraw-Hill, New York.</ref> ex [[Thomas Cavalier-Smith|Cavalier-Smith]], 1998<ref name="cav">{{Citation |last= Cavalier-Smith |first= T. |year= 1998 |title= A revised six-kingdom system of life |journal= Biological Reviews of the Cambridge Philosophical Society |volume= 73 |issue= 3 |pages= 203–266 |url= https://pdfs.semanticscholar.org/ee41/d705db1da8998a988671d085ed5ee97186b7.pdf |doi= 10.1017/S0006323198005167 |access-date= 2019-09-11 |archive-date= 2018-03-29 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180329121340/https://pdfs.semanticscholar.org/ee41/d705db1da8998a988671d085ed5ee97186b7.pdf |url-status= dead }}</ref>
| subdivision_ranks = '''Dagiti dibision'''<br><small>† Naungaw</small>
| subdivision =
* di agbukbukel a mulmula
** †''[[Cooksonia]]''
** †[[Rhyniophyta]]
** †[[Zosterophyllophyta]]
** [[Lycopodiophyta]]
** †[[Trimerophytophyta]]
** [[Pako|Pteridophyta]]
** †[[Progymnospermophyta]]
* Superdibision [[Spermatophyta]]
** †[[Pteridospermatophyta]]
** [[Pinophyta]]
** [[Cycadophyta]]
** [[Ginkgophyta]]
** [[Gnetophyta]]
** [[Angiospermae|Angiospermae (Magnoliophyta)]]
}}

Ti '''1905''' ket maysa a [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|nangrugi iti aldaw iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] A).

{{automatic taxobox
| image = 
| image_caption = 
| display_parents = 
| taxon = Discospermum
| authority = [[Nicol Alexander Dalzell|Dalzell]]
| type_species = ''[[Discospermum reyesii]]''
| type_species_authority = Arriola, A.H., Marcos, M.B., & Alejandro, G.J.D.<ref name=bioone />
}}

{{Automatic taxobox
| image = Madhuca pasquieri.jpg
| image_caption = ''[[Madhuca pasquieri]]''
| display_parents = 2
| taxon = Madhuca
| authority = [[Johann Friedrich Gmelin|J.F.Gmel.]]
| type_species = ''Madhuca indica'' <small>J.F. Gmel.</small>
|synonyms_ref=<ref name=j />
|synonyms=*''Bassia'' <small>J.Koenig ex L. 1771, ilihitimado a homonimo saan a ''[[Bassia]]'' All. 1766. ([[Amaranthaceae]])</small>
*''Azaola'' <small>Blanco</small>
*''Kakosmanthus'' <small>Hassk.</small>
*''Cacosmanthus'' <small>Miq.</small>
*''Dasyaulus'' <small>Thwaites</small>
*''Aesandra'' <small>Pierre ex L.Planch.</small>
*''Illipe'' <small>F.Muell.</small>
*''Vidoricum'' <small>Rumph. ex Kuntze</small>
*''Ganua'' <small>Pierre ex Dubard</small>
*''Dasillipe'' <small>Dubard</small>
}}

{{Coord|39|N|35|E|display=title}}

Ti  '''diktadura''' ket naipalpalawag a kas maysa nga [[Autokrasia|autokratiko]] a [[porma ti gobierno]] a ti [[gobierno]] ket tinurturayan babaen ti maysa a tao: ti [[diktador]]. Adda daytoy ti tallo a mabalin a kayatn a saoen:

Ti tawen idi '''1252''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{taxobox
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Ochreinauclea'''''
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 
| area_total_km2          = 66.64
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015506000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}}
| postal_code             = 2439
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Maika-2 a klase
}}
Ti '''Asingan''' ket maysa a maika-2 a [[Dagiti ili ti Filipinas#Klase ti matgedan|klase]] nga [[Dagiti ili ti Filipinas|ili]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Pangasinan]] iti [[Filipinas]].

Ti '''potosintesis''' ket isu ti proseso nga us-usaren dagiti mula ken dagiti dadduma pay a [[autotropo|autotropiko]] nga organismo tapno pagbaliwenda ti enerhia ti [[lawag]], kadawyan a manipud iti [[Init]], iti kimiko nga enerhia a mabalin a mausar a pangsungrod kadagiti tignay ti organismo. Dagiti karbohidrato, a kas dagiti asukar, ket masintesado manipud iti karbon dioksido ken danum (isu a gapuana ti nagan a potosintesis, manipud iti [[Pagsasao a Griego|Griego]] {{lang|grc|φώτο-}} ''[poto-]'', "lawag," ken {{lang|grc|σύνθεσις}} ''[sintesis]'', "pagtitiponen") iti las-ud ti proseso. Ti oksiheno ket maibbatan pay, a kaaduan kadagitoy a kas rugit a produkto. Kaaduan kadagiti [[mula]], kaaduan kadagiti [[algas]], ken [[cyanobakteria]] ket agaramid iti proseso ti potosintesis, ken tinawtawagn dagitoy kadagiti [[potoautotropo]]. Ti potosintesis ket mangtalinaay ti atmosperiko a kaadu ti oksiheno ken kaaduan a mangipaay kadagiti enerhia a kammasapulan para iti amin a biag iti Daga,<ref name="bryantfrigaard">{{Cite journal |last=Bryant |first=D. A. |last2=Frigaard |first2=N. U. |date=2006 |title=Prokaryotic Photosynthesis and Phototrophy Illuminated |trans-title=Panangipalawag ti Prokariotiko a Potosintesis ken Pototropia |journal=Trends in Microbiology |language=en |volume=14 |issue=11 |pages=488–496 |doi=10.1016/j.tim.2006.09.001 |pmid=16997562}}</ref> malaksid para kadagiti [[kuimioautotropo]], a gumun-od iti enerhia babaen kadagiti [[Oksidasion|oksidatibo]] a reaksion ti kimiko.

[[File:Map of America by Sebastian Munster.JPG|thumb|350px|Ti mapa ti Baro a Lubong ni [[Sebastian Münster]], immuna a naipablaak idi 1540]]
Ti '''Baro a Lubong''' ket maysa kadagiti nagan nga inus-usar para iti [[Akinlaud a Hemisperio]], ken naisangayan daytoy ti [[Kaamerikaan]] (mairaman dagiti naisangayan ti is-isla ti taaw nga asideg iti kontinental a samang ti Kaamerikaan, a kas ti [[Is-isla ti Karibe]] ken [[Bermuda]]),  ken sagpaminsan pay ti [[Oceania]] ([[Australasia]]). 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{speciesbox
| image =
| genus  = Crypteronia
| species = elegans
| authority = [[J.T. Pereira]] & [[Khoon Meng Wong|K.M. Wong]], 1995<ref>Three new species of Crypteronia (Crypteroniaceae) from Borneo. J.T. Pereira & K.M. Wong, 1995, Sandakania, volume 6, page 48</ref>
| synonyms = 
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1781''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1854''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''894''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1375''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1417''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

, nawatiwat a naus-usar a kas maysa a [[bangabanga (simbolismo)|simbolo]] iti patay]]

{{Politika ti Filipinas‎}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image = Austromyrtus dulcis fruit1.JPG
|image_caption = ''Austromyrtus dulcis''
|display_parents = 2
|taxon = Austromyrtus
|authority = ([[Franz Josef Niedenzu|Nied.]]) Burret
|subdivision_ranks = 
}}

Ti '''pannakairuam''' ket isu ti agtultuloy a panagusar iti [[natenggel a sustansia|mangbaliw ti panagwa a sustansia]] wenno panagkukua urayno adda dagiti saan a nasayaat a pagbanagan,<ref name="pmid18790142">{{cite journal | author = Angres DH, Bettinardi-Angres K | title = Ti sakit iti pannakairuam: dagiti taudan, agas, ken panagimbag | journal = Dis Mon | volume = 54 | issue = 10 | pages = 696–721 | date = Oktubre 2008 | pmid = 18790142 | doi = 10.1016/j.disamonth.2008.07.002 | url = }}</ref>  wenno maysa a neurolohiko a pannkarebkas a pangiturongan kadagiti kastoy a panagkukua .<ref>{{cite journal| author = Amerikano a Kagimongan para iti Pannakairuam a Medisina| title = Panagilawlawag ti Pannkairuam| journal = | volume = | issue = | pages = | year = 2012| url = http://www.asam.org/for-the-public/definition-of-addiction| access-date = 2013-07-25| archive-date = 2018-06-14| archive-url = https://web.archive.org/web/20180614082421/https://www.asam.org/for-the-public/definition-of-addiction| url-status = dead}}</ref>  

Ti tawen idi '''905''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1769''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''707''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario|month=Pebrero}}
Ti '''Pebrero 29''' ket ti maika-60 nga [[aldaw]] iti [[bisiesto a tawen]] iti [[kalendario a Gregoriano]], nga addaan pay nabati a 306 nga al-aldaw tapno maungpot ti tawen.

Ti tawen idi '''1367''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Speciesbox
| image =
| genus = Acidosasa
| species = chienouensis
| authority = (T.H.Wen) C.S.Chao & T.H.Wen
| synonyms = *''Indosasa chienouensis'' <small>T.H.Wen</small>
*''Acidosasa glauca'' <small>B.M.Yang</small>
}}

Ti tawen idi '''902''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''bara''' ket isu ti kammasapulan a [[respirasion nga organo]] kadagiti adu nga agang-anges ti angin nga [[ayup]], a mairaman dagiti [[tetrapoda]], dagiti dadduma nga [[ikan]] ken dagiti dadduma a [[leddeg]]. Kadagiti [[mamalia]] ken dagiti pay narik-rikut a porma ti biag, dagiti dua a bara ket mabirukan idiay asideg ti duri iti sumbangir ti [[puso]]. Tikangrunaan nga annongda ket ti mangipan ti [[oksiheno]] manipud iti [[tangatang ti Daga|tangatang]] iti [[sistema ti panagbalikuskos]], ket ti mangibbet ti [[karbon dioksido]] manipud iti pagbalikuskosan ti dara iti tangatang.Ti dakkel a rabaw tilugar ket nasken para iti panangisinnukat kadagiti alingasaw a maaramid babaen ti mosaiko dagiti naipangpangruna a [[selula (biolohia)|selula]] a mnagporma kadagiti babassit a riniwriw, a naingpis ti datarna a supot ti angin a tinawtawagan ti [[pulmunario nga albeolo|albeolo]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
| fossil_range = [[Kretasio]] – kaudian
| image = Euphorbia heterophylla (Painted Euphorbia) in Hyderabad, AP W IMG 9720.jpg
| image_caption = ''[[Euphorbia heterophylla]]''
| taxon = Rosids
| authority =
| subdivision_ranks = Dagiti [[Urnos (biolohia)|urnos]]{{r|APG4}}
| subdivision = 
* [[Vitales]]
* [[Eurosids]]
*: [[Fabids]]
*:: [[Zygophyllales]]
*:: [[Celastrales]]
*:: [[Oxalidales]]
*:: [[Malpighiales]]
*:: [[Fabales]]
*:: [[Rosales]]
*:: [[Cucurbitales]]
*:: [[Fagales]]
*: [[Malvids]]
*:: [[Geraniales]]
*:: [[Myrtales]]
*:: [[Crossosomatales]]
*:: [[Picramniales]]
*:: [[Sapindales]]
*:: [[Huerteales]]
*:: [[Malvales]]
*:: [[Brassicales]]
}}

ti darat iti [[Rub' al Khali]] ("Awan linaon a pagkapat") ti [[Saudi Arabia]].]]

{{Automatic taxobox
|image = Bucquetia glutinosa 1.JPG
|image_caption = ''[[Bucquetia glutinosa]]''
|taxon = Bucquetia
|authority = DC.
}}

Ti tawen idi '''1167''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''sakbay ti pakasaritaan''' wenno  '''prehistoria''' (ti kaibuksilanna ket "sakbay ti kaadda dagiti naisurat a rehistro," manipud ti [[pagsasao a Latin|Latin]] a balikas para iti "sakbay," ''præ'') ket isu ti sangapda iti panawen sakbay ti [[nairehistro a pakasaritaan]] wenno sakbay ti inbension dagiti [[sistema ti panagsurat]]. Ti sakbay ti pakasaritaan ket mabalin a mangitudo iti paset ti panawen ti kaadda ti tao sakbay ti rugi ti pannakagun-od kadagitoy a a naisurat a rehistro.<ref>Renfrew, Colin. Prehistoria Ti Pannakaaramid ti Nagtagitaoan. New York: Moderno a Biblioteka,2008. Prenta.</ref> Iti nawatwatiwat a kaibuksilan , daytoy ket mangitudo kadagiti amin a panawen a simmarunuan ti kaadda ti tao ken ti inbension ti panagsurat. Ti arkeologo a ni Paul Tournal ket isu ti immuna a nagaramid ti termino nga ''anté-historique''<ref>pre-historiko (Pranses)</ref> iti panangipalplawag kadagiti nabirbirukanna kadagiti rukib iti [[akin-abagatan a Pransia]].<ref>Bruno David, Bryce Barker, Ian J. McNiven (2006). Ti arkeolohia sosial dagitipatneng a kagimongan ti Australia . Panid 55. (cf. "Ti kapada a termino ti anté-historique ket nasapsapa nga inaramid babaen ni Paul Tournal.")</ref> Isunga, ti termino ket inus-usar idiay Pransia kadagiti tawen ti 1830 tapno mangipalawag ti panawen sakbay ti panagsurat, ken ti balikas a "prehistoriko" ket naipakaamo iti [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]] babaen ti arkeologo a ni [[Daniel Wilson (akademiko)|Daniel Wilson]] idi 1851.<ref
 name="Simpson">{{cite web
|url=http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_096/96_001_008.pdf
|title=Ni Apo Daniel Wilson ken ti ''Prehistoriko aPakasaritaan ti Eskosia'', Ti Sentenial a Panagadal
|last=Simpson
|first=Douglas
|date=1963-11-30
|work=Dagiti Nagbanagan ti Kagimongan, 1963-1964
|accessdate=2009-02-22
|archive-date=2009-03-05
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090305155724/http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_096/96_001_008.pdf
|url-status=dead
}}</ref><ref
 name="Wilson Scotland">
{{cite book
|last=Wilson|first=Daniel
|title=Ti arkeolohia dagiti prehistoriko a pakasaritaan iti Eskosia 
|year=1851|page=xiv}}</ref>

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Nenax
|authority = [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
|type_species = ''[[Nenax acerosa]]''
|type_species_authority = [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
|synonyms = * ''Ambraria'' <small>Cruse</small>
}}

Ti tawen idi '''1625''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Ericales]]
|familia = [[Sapotaceae]]
|genus = '''''Lecomtedoxa'''''
|genus_authority=(Pierre ex Engl.) Dubard
|synonyms_ref=<ref name=h /><ref name=hh />
|synonyms=*''Mimusops'' subgen. ''Lecomteodoxa'' <small>Pierre ex Engl. 1914</small>
*''Walkeria'' <small>A.Chev.</small>
*''Nogo'' <small>Baehni</small>
}}

{{Speciesbox
| image = 
| image_caption = 
| genus = Pentachlaena
| species = vestita
| authority = [[Tefy H. Andriamihajarivo|Andriamih.]], [[Porter Prescott Lowry|Lowry]] & [[George Edward Schatz|G.E.Schatz]]<ref name=Tropicos />
| synonyms = 
}}

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''877''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Atractogyne
| authority = [[Jean Baptiste Louis Pierre|Pierre]]
| type_species = ''[[Atractogyne gabonii]]''
| type_species_authority = [[Jean Baptiste Louis Pierre|Pierre]]
| synonyms = 
* ''Afrohamelia'' <small>Wernham</small>
}}

Ti tawen ti '''1864''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1132''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1035''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''1936''' ket maysa a [[bisiesto a tawen]] a nangrugi iti [[aldaw]] ti [[Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]].

{{taxobox
|image = Echinochloa colona.jpg
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Monocots]]
|unranked_ordo = [[Commelinids]]
|ordo = [[Poales]]
|familia = [[Poaceae]]
|subfamilia = [[Panicoideae]]
|genus = ''[[Echinochloa]]''
|species = '''''E. colona'''''
|binomial = ''Echinochloa colona''
|binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]]
|synonyms =
*''Panicum colonum'' <small>L.</small>
*''Echinochloa colonum'' <small>(L.) Link</small> (''[[lapsus]]'')
*''Echinochloa equitans'' <small>(Hochst ex A. Rich.) Hubb. ex Troup.</small>
*''Echinochloa zonalis'' <small>(Guss.) Parl.</small>
*''Milium colonum'' <small>(L.) Moench</small>
*''Oplismenus clonus'' <small>(L.) Kunth</small>
*''Oplismenus muticus'' <small>Philippi</small>
*''Oplismenus repens'' <small>J. Presl</small>
*''Panicum equitans'' <small>Hochst. ex A. Rich.</small>
*''Panicum incertum'' <small>Bosc ex Steud.</small>
*''Panicum musei'' <small>Steud.</small>
*''Panicum prorepens'' <small>Steud.</small>
*''Panicum zonale'' <small>Guss.</small>

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1309''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

manipud kenni [[Vincent van Gogh]], ti maysa nga Aprikano nga estatua ti [[tattao a Chokwe|Chokwe]], ti salaysay manipud iti ''[[Ti Pannkaipasngay ni Benus (Botticelli)|Pannakaipasngay ni Benus]]'' babaen ni [[Sandro Botticelli]] ken ti maysa a Hapon a [[Shisa]] a leon]]

{{Automatic taxobox
|image = Arundo.donax2web.jpg
|image_caption = ''[[Arundo donax]]''
|taxon = Arundinoideae
|authority = [[Carl Sigismund Kunth|Kunth]] ex [[Carl Traugott Beilschmied|Beilschm.]] (1833)
|subdivision_ranks = Dagiti henero
|subdivision = 16 a henero, kitaen ti teksto
|synonyms=
*Arundinoideae {{small|Tateoka (1957, isonym)}}
*Phragmitoideae {{small|Parodi (1958, [[nom. inval.]])}}
*Phragmitoideae {{small|Parodi ex Caro (1982)}}
*Arundinaceae {{small|Burmeist. (1837, di nairanggo)}}
|synonyms_ref = <ref name="SorengPeterson2017" />
}}

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Rosenbergiodendron
| authority = Fagerl.
| type_species = ''Rosenbergiodendron formosum''
| type_species_authority = (Jacq.) Fagerl.
| synonyms =
| synonyms_ref =
}}

{{Automatic taxobox
| image = Uncaria gambir - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-275.jpg
| image_caption = ''Uncaria gambir''
| taxon = Uncaria
| authority = [[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]]<!--1789-->
| type_species = ''[[Uncaria guianensis]]''
| type_species_authority = ([[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet|Aublet]]) [[Johann Friedrich Gmelin|J.F. Gmelin]]
| subdivision_ranks = Sebbangan
| subdivision = ~40 a sebbangan. Kitaen ti teksto
}}

| birth_place   = [[Siudad ti Cebu]], [[Cebu]], [[Filipinas]]
| occupation    = Aktres, mangsangsangaili, modelo
| years_active  = 2004 - agdama
| agent                = [[Star Magic]] (2004–agdama)
| website       = [http://erichgonzalesofficial.com/ ErichGonzalesOfficial]
}}
Ni '''Erika Chryselle Gonzales Gancayco''' {{Kabibiag|NAILINIA}}, kadawyan nga ammo a kas ni '''Erich Gonzales''', ket [[Tattao a Filipino|Filipina]] nga aktres, mangsangsangaili, ken modelo. 

{{speciesbox
|name = Melokoton
|image = Illustration Prunus persica0.jpg
|image_caption = Sabong, bunga, bukel ken bulbulong ti melokoton kas inladawan babaen ni Otto Wilhelm Thomé (1885).
|image2 = Autumn Red peaches.jpg
|image2_caption = Maysa a naiwa ken dagiti nalabbasit a melokoton
|image2_alt = Retrato a mangipapakita iti naiwa a melokoton a naiwa nga addaan itidyaw a lasag ken bugbugtong a dakkel a maralabbasit a bukel
|genus = Prunus
|parent = Prunus subg. Amygdalus
|species = persica
|authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[August Batsch|Batsch]] 1801 saan a ni Stokes 1812 wenno ni (L.) Siebold & Zucc. 1845<ref>{{cite web|url=http://www.ipni.org/ipni/advPlantNameSearch.do?find_genus=Prunus&find_species=persica&find_rankToReturn=spec|title=IPNI Plant Name Query Results|work=ipni.org|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925203907/http://www.ipni.org/ipni/advPlantNameSearch.do?find_genus=Prunus&find_species=persica&find_rankToReturn=spec|archivedate=25 September 2015|df=dmy-all}}</ref>
|synonyms_ref = <ref>{{Cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/rjp-376 |title=The Plant List, ''Prunus persica'' (L.) Batsch |access-date=2019-02-07 |archive-date=2021-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210310033102/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/rjp-376 |url-status=dead }}</ref>
|synonyms = {{Marebba a listaan|bullets = true
|title=<small>Sinonimo</small>
|''Amygdalus persica'' <small>L. 1753</small>
|''Amygdalus persica'' var. ''aganonucipersica'' <small>(Schübl. & G.Martens) T.T.Yu & L.T.Lu</small>
|''Amygdalus persica'' var. ''compressa'' <small>(Loudon) T.T.Yu & L.T.Lu</small>
|''Amygdalus persica'' var. ''scleronucipersica'' <small>(Schübl. & G.Martens) T.T.Yu & L.T.Lu</small>
|''Amygdalus persica'' var. ''scleropersica'' <small>(Rchb.) T.T.Yu & L.T.Lu</small>
|''Persica platycarpa'' <small>Decne.</small>
|''Persica vulgaris'' <small>Mill.</small>
|''Persica vulgaris'' var. ''compressa'' <small>Loudon</small>
|''Prunus daemonifuga'' <small>H.Lév. & Vaniot</small>
|''Prunus persica'' <small>(L.) Stokes</small>
|''Prunus persica'' <small>(L.) Siebold & Zucc.</small>
|''Prunus persica'' f. ''aganonucipersica'' <small>(Schübl. & G.Martens) Rehder</small>
|''Prunus persica'' var. ''compressa'' <small>(Loudon) Bean</small>
|''Prunus persica'' var. ''lasiocalyx'' <small>H.Lév. & Vaniot</small>
|''Prunus persica'' var. ''platycarpa'' <small>(Decne.) L.H.Bailey</small>
|''Prunus persica'' subsp. ''platycarpa'' <small>(Decne.) D. Rivera, Obón, S. Ríos, Selma, F. Mendez, Verde & F.Cano</small>
|''Prunus persica'' f. ''scleropersica'' <small>(Rchb.) Voss</small>
|''Amygdalus nucipersica'' <small>(L.) Rchb.</small>
|''Persica nucipersica'' <small>(L.) Borkh.</small>
|''Amygdalus potanini'' <small>(Batalin) T.T.Yu</small>
|''Persica potaninii'' <small>(Batalin) Kovalev & Kostina</small>
}}}}
Ti '''melokoton''' (''Prunus persica'') ket ti [[deciduous|agtintinnag ti bulongna]] a [[kayo]], [[patneng a mula|patneng]] ti Amianan a laud ti Tsina, iti rehion a nagbaetan ti [[Labneng Tarim]] ken dagiti amianan a bangkirig ti [[Banbanatay Kunlun|banbantay Kunlun Shan]], nga idiay iti immuna a naidomestikado ken naimuyongan.<ref>{{Cite book |last1= Faust |first1= M. |last2= Timon |first2= B. L. |doi= 10.1002/9780470650585.ch10 |chapter= Origin and Dissemination of Peach |title= Horticultural Reviews |page=331 |year= 2010 |isbn= 978-0-470-65058-5}}</ref> Daytoy ket agbunga iti prutas a natubbog ken makan a tinawtawagan pay met iti '''melokoton'''. Ti nagan ti sebbangan iti ''persica'' ket mangibagbaga iti adu a pannakaimuyonganna idiay Persia, ken kanungpalan met a naimula idiay Europa.  Daytoy ket tagikua iti [[henero (biolohia)|henero]] ti ''Prunus'', iti [[pamilia (biolohia)|pamilia]] ti [[Rosaceae]].  Ti melokoton ket nairaman a naidasig iti [[almendras]] iti subhenero ti ''Amygdalus'', maisalumina daytoy manipud kadagiti sabali a subhenero babaen ti naguritan a bukel.

Ti tawen idi '''1867''' ket [[kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo]] ti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''976''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Mazaea
|authority = Krug & [[Ignatz Urban|Urb.]]
|type_species = ''[[Mazaea phialanthoides]]''
|type_species_authority = ([[August Heinrich Rudolf Grisebach|Griseb.]]) Krug & [[Ignatz Urban|Urb.]]
|synonyms = * ''Ariadne'' <small>[[Ignatz Urban|Urb.]]</small>
* ''Neomazaea'' <small>[[Ignatz Urban|Urb.]]</small>
}}

|arrondissement         = Arles
|image coat of arms     = Blason Arles 13.svg
|canton                 = Arles-Est ken Arles-Ouest
|INSEE                  = 13004
|postal code            = 13200
|mayor                  = Hervé Schiavetti
|party                  = [[Pranses a Partido ti Komunista|PCF]]
|term                   = 2008&ndash;2014
|intercommunality       = [[Aglomerasion a komunidad iti Arles-Crau-Camargue-Montagnette|Arles-Crau-Camargue-Montagnette]]
|elevation m            = 10
|elevation min m        = 0
|elevation max m        = 57
|area km2               = 758.93
|population             = 52729
|population date        = 2008
}}

Ti tawen idi '''1344''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1089''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''1842''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1727''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Taxobox
| image = Starr 020925-0039 Kadua affinis.jpg
| image_caption = ''[[Kadua affinis]]''
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Rubioideae]]
| tribus = [[Spermacoceae]]
| genus = '''''Kadua'''''
| genus_authority = [[Adelbert von Chamisso|Cham.]] & [[Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal|Schltdl.]]
| type_species = ''[[Kadua acuminata]]''
| type_species_authority = Cham. & Schltdl.
| subdivision_ranks = [[Sebbangan]]
| subdivision = ~ 29 a sebbangan, kitaen ti teksto
}}

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''883''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 
| area_total_km2          = 74.55 
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015505000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}}
| postal_code             = 2405
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Maika-3 a klase
}}
Ti '''Anda''' ket maysa a maika-3 a [[Dagiti ili ti Filipinas#Klase ti matgedan|klase]] nga [[Dagiti ili ti Filipinas|ili]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Pangasinan]] iti [[Filipinas]]. Kaaduan iti tattaona ket maibilang ti pagsasao a [[Bolinao]]. Asideg daytoy a puro iti [[Nailian a Parke ti Ginasut nga Is-isla|Ginasut nga Is-isla]], maysa a nailian parke iti Filipinas a nalatak kadagiti turista gapu iti kabaybayan a nakaparikos ken rukrukib a nagianna.

Ti tawen idi '''900''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1368''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

a rehion.]]
{{5 a taaw}}
Ti '''Taaw Indiano''' ket isu ti maikatlo a kadakkelan a [[taaw]] a pannakabingbingay ti lubong, a sumaksakup ti agarup a 20% ti [[danum]] iti rabaw ti [[Daga (planeta)|Daga]].<ref name="Rasul">{{cite book|author=Rasul Bux Rais|title= Ti Taaw Indiano ken dagiti Nalatak a Bileg|publisher=Routledge|year=1986|isbn= 978-0-389-20695-8|url=http://books.google.com/?id=2pMOAAAAQAAJ&pg=PA33&dq=Indian+Ocean+20%25}}</ref> Daytoy ket nabeddengan babaen ti [[Asia]] a mairaman ti [[India]], nga isu daytoy ti nakainaganan ti taaw<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=indian+ocean&searchmode=none|title=Online Etymology Dictionary|last=Harper|first=Douglas|work=Online Etymology Dictionary|accessdate=18 Enero 2011}}</ref><ref>[http://books.google.co.in/books?id=pTR2AAAAMAAJ Indo-Amerikano a pannakibiang : dagiti orientasion ken perspektibo ti gangganaet a pannakibiang ni P.V. Narasimha Rao ken Bill Clinton] Babaen ni Anand Mathur; Panid 138 ''“Ti India ket sakupenna ti tengnga apuesto idiay rehion ti Taaw Indiano isu a ti Taaw ket nanaganan idi kalpasan ti India.”''</ref><ref>[http://books.google.co.in/books?id=_P4MAAAAIAAJ Dagiti Politika ti Taaw Indiano arehion: dagiti katimbengan ti bileg] Babaen ni Ferenc Albert Váli; Panid 25</ref><ref>[http://books.google.co.in/books?id=wUzKCZxvNQoC&pg=SA12-PA251 Heograpia ti India Para iti Serbisio Sibil nga Eksamen] Babaen ni Hussain; Panid 12-251; ''"INDIA KEN TI HEO-POLITIKA TI TAAW INDIANO "''(16-33)</ref>—iti amianan, iti laud babaen ti [[Aprika]], iti daya babaen ti [[Australia]], ken iti abagatan babaen ti [[Akin-abagatan a Taaw]] (wenno, depende ti panagilawag, babaen ti [[Antartika]].)<ref>{{cite url|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/indian%20ocean|title='Taaw Indiano' — Merriam-Webster Dictionary Online|accessdate=2012-07-07|quote=taaw ti D ti Aprika, A ti Asia, L ti Australia, ken Amianan ti of Antartika ti kalawa agaup a 28,350,500 kuadrado milia (73,427,795 kuadrado kilometro)}}</ref>

Ti tawen idi '''1528''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

]]

Ti tawen idi '''1319''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''literatura''' wenno '''kurditan''' (manipud ti [[Pagsasao a Latin|Latin]] ''litterae'' (ad-adu ngem maysa); [[Letra (abesedario)|letra]]) ket isu ti [[arte]] iti [[surat|naisurat nga obra]] ken mabalin nga iti dadduma para a pasamak, ket mangitudo kadagiti eksklusibo a pannakaipablaak dagiti taudan. Ti balikas a ''literatura'' ket literal a kaibuksilan ti "dagiti banag a naaramid kadagiti letra" ken ti ''[[pars pro toto]]'' a termino '''"let-letra"''' ket sagpaminsan a naus-usar a mangibaga ti "literatura," a kas kadagiti [[pigura iti bitla]] "[[ar-arte]] ken letletra" ken "[[tao dagiti letra]]." Ti literatura ket sapasap a naidasig a kas addaan kadagiti dua a nangruna a porma ti piksion ken saan a piksion ken dua a nangruna a pamay-ay ti daniw ken prosa.

Ti tawen idi '''1545''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1647''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Calycosia
| authority = [[Asa Gray|A.Gray]]
| type_species = 
| type_species_authority = 
}}

Ti '''Calabria''' ({{IPA-it|kaˈlaːbrja|pron}}; kadagiti Calabriano a dialekto: Calabbria wenno Calavria, iti [[kalsiko a kinaugma|kinaugma]] ket ammo a kas ti '''Bruttium''' wenno -dati- a kas ti '''Italia''', ket maysa a [[Dagiti rehion ti Italia|rehion]] idiay [[Akin-abagatan nga Italia|akin-abagatan]] nga [[Italia]], nga abagatan ti [[Napoles]], a mabirukan idiay "ramay ti saka" ti [[Italiano a Peninsula]]. Ti kapitolio a siudad ti Calabria ket ti [[Catanzaro]]. Ti kaaduan ti populasion a siudad ti Calabria ket ti [[Reggio Calabria|Reggio]], ken daytoy pay ti tugaw ti konseho ti gobierno ti Calabria.

Ti '''Veliko Tarnovo''' ({{lang-bg|Велико Търново|Veliko Tǎrnovo}}, {{IPA-bg|vɛˈliko ˈtɤrnovo|pron}}; "Nalatak a Tarnovo") ket ti maysa nga ili iti amianan tengnga a [[Bulgaria]] ken ti administratibo a sentro ti [[Probinsia ti Veliko Tarnovo]].

Ti tawen idi '''1302''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''panagrukod''' wenno  '''sukat''', ket ti panangikeddeng ti bilbilang kadagiti banag wenno pasamak.<ref name=pedhazur>{{cite book |last1 = Pedhazur |first1 = Elazar J. |last2 = Schmelkin  |first2 = Liora Pedhazur  |title = Panagrukod, Daremdem, ken Panagusig: Ti Maysa a Naipagtitipon nga Arngian |edition=1st |publisher = Lawrence Erlbaum Associates |location = Hillsdale, NJ  |year = 1991 |isbn = 0-805-81063-3  |pages=15–29}}</ref> Daytoy ti kangrunaan a batayan kadagiti kaaduan a [[masna a siensia]], [[teknolohia]], [[Panagrukod iti ekonomia|ekonomia]], ken [[maipapan ti kaaduan a panagsukisok]] kadaghiti dadduma pay a siensia sosial.

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Isertia
|authority = [[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreb.]]
|type_species = ''[[Isertia coccinea]]''
|type_species_authority = ([[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet|Aubl.]]) [[Johann Friedrich Gmelin|J.F.Gmel.]]
|synonyms = 
*''Brignolia'' {{Au|[[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]}}
*''Bruinsmania'' {{Au|[[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]]}}
*''Cassupa'' {{Au|[[Aimé Jacques Alexandre Bonpland|Bonpl.]]}}
*''Creatantha'' {{Au|[[Paul Carpenter Standley|Standl.]]}}
*''Phosanthus'' {{Au|[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]}}
*''Yutajea'' {{Au|[[Julian Alfred Steyermark|Steyerm.]]}}
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Coord|24|15|N|76|00|W|display=title}}
)
|national_anthem          = "March On, Bahamaland"<br /> ({{lang-ilo|Agmartsaka, Bahama a daga}})
|royal_anthem             = "God Save the Queen"<br />({{lang-ilo|Apo Dios Isalakanmo ti Reina}})
|official_languages       = [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]
|ethnic_groups            = 85% [[Aprikano a Bahamas]]<br>12% [[Europeano a Bahamas]]s<br>3% [[Tattao nga Asiano|Dagiti Asiano]] ken [[Hispano]]<ref name="cia.gov">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |title=Archive copy |access-date=2012-04-10 |archive-date=2010-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100402000413/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |url-status=dead }}</ref>
|demonym                  = Taga-Bahamas
|coordinates              = {{Coord|25|4|N|77|20|W|type:city}}
|capital                  = [[Nassau, Bahamas|Nassau]]
|largest_city             = kapitolio
|government_type          = [[Unitario nga estado|Unitario]] a [[parlamentario a sistema|parlamentario a demokrasia]] ken [[batay-linteg a monarkia]].<ref name="A12">{{cite web| first=| last=| title=•Sapasap a Lasasaad ken dagiti Agdama | work=Pan American Health Organization | date=|url=http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_044.htm}}</ref><ref name="A13">{{cite news| first=| last=| title=Mission to Long Island in the Bahamas| work=Evangelical Association of the Caribbean| date=| url=http://www.caribbeanevangelical.org/newsevents/oldarticles.htm?id=82| access-date=2012-04-10| archive-date=2016-03-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20160304083539/http://www.caribbeanevangelical.org/newsevents/oldarticles.htm?id=82| url-status=dead}}</ref>
|leader_title1            = Monarkia
|leader_name1             = [[Elizabeth II|Isabel II]]
|leader_title2            = Gobernador-Heneral
|leader_name2             = Apo Cornelius A. Smith
|leader_title3            = Kangrunaan a Ministro
|leader_name3             = Philip Davis
|legislature              = Parlamento
|upper_house              = Senado
|lower_house              = Kamara ti Gimong
|area_rank                = Maika-160
|area_km2                 = 13878
|area_sq_mi               = 5358 <!-- Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = 28%
|population_estimate      = 353,658<ref name="pop">Panagipada ti nagbaetan ti 2000 ken 2010 a Senso ti Populasion
ken Panagbalbaliw a Porsiento.</ref>
|population_estimate_year = 2010
|population_estimate_rank = Maika-177
|population_census        = 254,685
|population_census_year   = 1990
|population_density_km2   = 23.27
|population_density_sq_mi = 60<!-- Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank  = Maika-181
|GDP_PPP_year             = 2011
|GDP_PPP                  = $9.136 bilion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=99&pr.y=5&sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=313&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Ti Bahamas|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=2011-12-14}}</ref>
|GDP_PPP_rank             =
|GDP_PPP_per_capita       = $26,225<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank  =
|GDP_nominal_year         = 2011
|GDP_nominal              = $7.787 bilion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_per_capita   = $22,352<ref name=imf2/>
| Gini_year = 2001
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini = 57
| Gini_ref = <ref name="blcs">{{cite web |title=Bahamas Living Conditions Survey 2001 |url=http://www.centralbankbahamas.com/download/BLCS%202001%20poverty.pdf#page=4 |publisher=Department of Statistics |accessdate=4 Oktubre 2013}}</ref> 
| Gini_rank = 
| HDI_year = 2013 <!--Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady-->
| HDI = 0.789 <!--number only-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme |pages=21–25}}</ref>
| HDI_rank = Maika-51
|sovereignty_type         = Wayawaya
|established_event1       = manipud ti [[Nagkaykaysa a Pagarian]]
|established_date1        = Hulio 10, 1973<ref name="bbc_Bahamas">{{cite web |date=Hulio 9, 1973|url = http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/july/9/newsid_2498000/2498835.stm|title = 1973: Ti Init ti Bahamas ket limned idiay Britaniko nga Imperio|publisher = BBC News| accessdate = 2009-05-01 | last= |quote=}}</ref>
|currency                 = [[Doliar ti Bahamas]]
|currency_code            = BSD
|time_zone                = [[Akindaya a Sona ti Oras|EST]]
|utc_offset               = −5
|time_zone_DST            = [[Eastern Daylight Time|EDT]]
|utc_offset_DST           = −4
|drives_on                = kanigid
|cctld                    = [[.bs]]
|calling_code             = [[Kodigo ti lugar a 242|+1-242]]
}}

Ti tawen idi '''1164''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1284''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Automatic taxobox
| image = Pharus latifolius L. (8603114130).jpg
| image_caption = ''[[Pharus latifolius]]''
| display_parents = 2
| taxon = Pharus (mula)
| authority = [[Patrick Browne|P.Browne]]<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/page/11267865#page/359/mode/1up Browne, Patrick 1756. Civil and Natural History of Jamaica in Three Parts, page 344] description in Latin, commentary in English</ref>
|type_species_authority = [[L.]]<ref>[http://www.tropicos.org/Name/40006354 Tropicos, ''Pharus'' P.Browne]</ref>
|type_species = '''''Pharus latifolius'''''
}}

Ti '''Muzeum Miniaturowej Sztuki Profesjonalnej Henryk Jan Dominiak iti Tychy''' (''Museo ti Propesional a Miniatura nga Arte Henryk Jan Dominiak iti Tychy''). Ti museo ket naipasdek idiay Tychy iti kaunegan ti Kondado ti Tychy, Probinsia ti Silesian, idiay abagatan-sentral ti [[Polonia]] idiay asideg ti Katowice idi [[2013]]<ref name="mkidn.gov.pl">{{cite web|url=https://www.gov.pl/web/bip/spis-podmiotow |title=Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – spis podmiotów |publisher=gov.pl |date= |accessdate=2023-05-03}}</ref>, ket maysa a Muzeum idiay [[Tengnga nga Europa]]. Daytoy ket agarup a mabirukan iti 81 km (50,33 mi) iti laud ti Kraków ken 310 km (192,62 mi) iti abagatan-laud ti [[Warsaw]]. Manipud idi 2013 agingga idi 2023, nakaurnong ti museo kadagiti 970 nga a pabuya<ref name="k-02-gus-krakow">K 02 Sprawozdanie z działalności muzeum GUS Główny Urząd Statystyczny w Krakowie, dane za rok 2013 - 2022, stan na 10.01.2023. [https://muzeumminiaturowejsztukiprofesjonalnejhenrykjandominiak.eu/wp/k-02-sprawozdanie-z-dzialalnosci-muzeum-gus/]</ref>.

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1624''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Dagiti '''mata''' ket dagiti [[Organo (anatomia)|organo]] a makaduktal ti [[lawag]] ken pagbalinenna dagiti elektro-kimiko a duron dagiti [[neurona]]. Ti kalakaan kadagiti [[potoreseptor a selula]] iti manangrikna a panagkita ket mangikapet ti lawag ti panaggunay. Kadagiti nangatngato nga organismo ti mata ket maysa a narikut a sistema ti [[optika]] nga agurnong tilawag manipud kadagiti paraigid nga enbironmento, mangtimbeng ti kapigsana babaen ti maysa nga [[Iris (anatomia)|diaprama]], [[Panangipatengnga (optika)|mangipatengnga]] daytoy babaen ti mabaliwan nga asemblia dagiti [[Lente (anatomia)|lente]] tapno mangporma iti maysa a ladawan, pagbaliwenna daytoy a ladawan iti maysa nga agasmang dagiti elektrikal a senia, ken iwaragawagna dagitoy a senial iti [[utek]] babaen dagiti narikut a dalanan a mangikapet ti mata babaen ti [[optiko nga urat]] iti [[sistema ti panagkita]] ken dagiti dadduma pay a lugar iti utek. Dagiti mata nga adda dagiti agresresolba a bileg ket adda kadagiti sangapulo a a kammasapulan a porma, ken 96% kadagiti sebbangan ti [[ayup]] ket addaanda ti narikut nga optikal a sistema.<ref name=Land1992>{{cite journal |first=M. F. |last=Land |first2=R. D. |last2=Fernald |year=1992 |doi=10.1146/annurev.ne.15.030192.000245 |title=Ti ebolusion ti mata |journal=Annual Review of Neuroscience |volume=15 |pages=1–29 |pmid = 1575438}}</ref> Dagiti agresresolba ti ladawan a mata ket addaan kadagiti [[molluska]], [[kordata]] ken dagiti [[arthropoda]].<ref name=Frentiu2008>{{Cite journal
 | doi = 10.1002/bies.20828
 | title = Ti mata a pannakaimatangan ti kulibangbang kadagiti billit
 | year = 2008
 | author = Frentiu, Francesca D.
 | author2 = Adriana D. Briscoe
 | journal = BioEssays
 | volume = 30
 | pages = 1151–62
 | pmid = 18937365
 | issue = 11–12}}</ref>

Ti tawen idi '''1741''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

nga ayan segun ti sarsarita ti nakaparnuayan ti ay-ayam.]]
Ti '''rugby''' ket estilo ti [[putbol]] a mangibagbaga kadagiti dua  nga agdama nga ay-ayam, ti [[liga ti rugby]] ken ti [[kappon ti rugby]]. Urayno dagitoy dua ket naisangayanda nga aggidiat kadagiti nadumaduma aporma ti rugby – ti [[kappon ti rugby]] ken ti [[liga ti rugby]] – ket makibinningayda kadagiti batayan nga alagaden ti ay-ayam, nga isu ti panagala ti bola iti ngatuen ti linia tapno makapuntos ti panagpadas, dagiti alagaden iti tunngal maysa aporma ket adu ti pagiddiatanda.

Ti tawen idi '''1075''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Taxobox
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Rosids]]
| ordo = [[Myrtales]]
| familia = [[Myrtaceae]]
| genus = '''''Curitiba'''''
| genus_authority = [[Andrew M. Salywon|Salywon]] & [[Leslie Roger Landrum|Landrum]]
| species = '''''C. prismatica'''''
| binomial = ''Curitiba prismatica''
| binomial_authority = ([[D.Legrand]]) Salywon & Landrum
| synonyms = 
*''Eugenia prismatica'' <small>D.Legrand</small>
*''Mosiera prismatica'' <small>(D.Legrand) Landrum</small>
}}

Ti tawen idi '''1375''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Dusa iti patay}}
, ''Dei delitti e delle pene'']]
Ti '''dusa iti patay''' wenno ti '''panakabitay''' ket maysa a legado a pamay-an a ti maysa a tao ket patayen babaen ti [[estado (gobierno)|estado]] a kas pammadusa para iti krima. Ti bilin ti ukom a ti maysa a tao ket maipadusa ti kastoy a pamay-an ket maysa a  '''patay a sentensia''', bayat ti panagipatay ti tao ket maysa a '''panagbitay'''. Dagiti krima a mabalin a pagbanagan iti panakabitay a naam-aamuan a kas dagiti ''kapital a krima'' wenno ''kapital a basol''. Ti termino ''kapital'' ket nagtaud manipud iti [[Pagsasao a Latin|Latin]] ''capitalis'', literal a ti "maipapan ti ulo" (a mangitudtudo ti panagbitay babaen ti [[panagputol]]).<ref name=KronenwetterP202>{{Harvnb|Kronenwetter|2001|p=202}}</ref>

Ti tawen idi '''1527''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''kinapudno''' ket isu ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, ngem saan a kasla ti maiparparang wenno mabalin a naipagpagarup.<ref>''Kompakto a [[Ingles a Diksionario ti Oxford]] iti Agdama nga Ingles'', [[Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan]], 2005. (Napno a pannakaikabil para iti ''kinapudno'': "kinapudno • pangnagan (pl.dagiti kinapudno) 1 ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, a saan a kasla maysa nga idealistiko wenno nailian a kapanunotan kaniada. 2 ti banag a pudno a napadas wenno nakita. 3 ti kababalin iti kasla biag a parsua. 4 ti kasasaad wenno kababalin iti kaada nga irurumsua wenno sustansia.")</ref> Iti nalaw-lawa a pannakaipalpalawag, ti kinapudno ket mangiraman amin iti adda ken adda [[parsua|idin]], urayno wenno daytoy ket saa a [[panagpalpaliiw|mapaliiw]] wenno [[pannaka-awat (lohika)|maawatan]]. Ti maysa pay a nawatiwat a pannakaipalpalawag ket mairaman amin nga adda idin, dagiti adda, wenno addanto.

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{maipapan}}
]]

[[File:WorldIsland.png|thumb|300px|right|Masa ti daga ti Apro-Eurasia]]
Ti '''Apro-Eurasia''',<ref>{{ Citation
 | last = Frank
 | first = Andre G.
 | author-link = Andre Gunder Frank
 | title = ReORIENT: Global Economy in the Asian Age
 | year = 1998
 | isbn = 978-0-520-21474-3 
 | publisher = University of California Press
}}</ref> ken ti pay<ref name="Field">Kas pagarigan, ni [[Henry Field (antropologot)|Henry Field]] ket nagus-usar kadagiti dua a termino ti [http://links.jstor.org/sici?sici=0002-7294(194807%2F09)2%3A50%3A3%3C479%3ATUOCAE%3E2.0.CO%3B2-C  The University of California African Expedition: I, Egypt]. ''American Anthropologist,'' New Series, Vol. 50, No. 3, Part 1 (Hul. - Sep., 1948), pp. 479-493.</ref> '''Euraprasia'''<ref name="Field"/> wenno '''Euprasia''',<ref>Vincent Capdepuy, 2011, [http://mappemonde.mgm.fr/num32/articles/art11403.html Un espace : l'Eufrasie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140911233808/http://mappemonde.mgm.fr/num32/articles/art11403.html |date=2014-09-11 }}, ''M@ppemonde'', N°104</ref> naam-ammuan pay a kas ti [[Daan a Lubong]], ket isu ti kadakkelan a [[masa ti daga]] iti [[Daga (planeta)|Daga]], idiay [[Akindaya a Hemisperio]]. Daytoy ket mabalin a maipalawag a kas [[nalatak a kontinente]], a ti termino ket laok ti konstituentena  a paspaset ti [[Aprika]] ken [[Eurasia]] (mabingbingay pay iti [[Europa]] ken [[Asia]]) a naisilpo dagitoy idiay [[Ismo ti Suez]].<ref>{{cite book|title='continents' - ''Encyclopedia of World Geography, Volume 1''|url=http://books.google.com/books?id=DJgnebGbAB8C&pg=PA215&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|editor=R. W. McColl|year=2005|ISBN=9780816072293|page=215|accessdate=2012-06-26|quote=And since Africa and Asia are connected at the Suez Peninsula, Europe, Africa, and Asia are sometimes combined as Afro-Eurasia or Eurafrasia.}}</ref> Ti Apro-Eurasia ket sakupenna dagiti 84,980,532 a kilometro kuadrado ket addaan iti populasion iti agarup a 6 bilion a tattao, wenno agarup a 85% iti populasion ti lubong.<ref>No maibatay kadagiti karkulo ti populasion para iti 2007 a nadakamat iti reporta ti Nagkaykaysa a Pagpagilian, ''[http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2006/WPP2006_Highlights_rev.pdf World Population Prospects: The 2006 Revision (Highlights)].''</ref> Daytoy ket ammo pay a kas ti [[Daan a Lubong]], a kasumabgir met ti [[Kaamerikaan]], [[Antartika]] ken [[Oceania]], a naam-ammuan dagitoy a kas ti [[Baro a Lubong]].

Ti tawen idi '''1227''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''pudno nga amianan''' ([[heodetiko]] nga amianan) ket ti direksion iti rabaw ti Daga a mapan iti heograpiko nga [[Amianan nga Ungto]].

|image_skyline          = Kolkata Imgs.jpg
|image_caption          = Agpakanawan manipud ti ngato: [[Victoria a Paglaglagipan (India)|Victoria a Paglaglagipan]], [[Katedral ni San Pablo, Kolkata|Katedral ni San Pablol]], tengnga a distrito ti negosio, [[Rangtay Howrah]], linia ti trambia ti siudad, [[Vidyasagar Setu|Rangtay Vidyasagar]]
|pushpin_map            = India Laud a Bengal
|pushpin_map_caption    = Lokasion ti Kolkata idiay Laud a Bengal
|coordinates            = {{coord|22|34|22|N|88|21|50|E|region:IN-WB|display=inline,title}}
|pushpin_label_position = left
|leader_party           = [[Kongreso ti Amina nga India Trinamool|TMC]]
|government_type        = [[Mayor–konsilo a gobierno|Mayor–Konsilo]]
|governing_body          = [[Munisipal a Korporasion ti Kolkata|KMC]] 
|leader_title1           = [[Munisipal a Korporasion ti Kolkata|Mayor]]
|leader_name1            = [[Sovan Chatterjee]]<ref name="Mayor">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Sovan-Chatterjee-to-be-new-Kolkata-mayor/Article1-554057.aspx|title=Ni Sovan Chatterjee ket isunto ti baro a mayor ti Kolkata|newspaper=Hindustan Times|location=Baro a Delhi|date=6 Hunio 2010|accessdate=26 Abril 2011|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719034005/http://www.hindustantimes.com/Sovan-Chatterjee-to-be-new-Kolkata-mayor/Article1-554057.aspx|url-status=dead}}</ref>
|leader_title2= [[Alguasil ti Kolkata|Alguasil]]
|leader_name2= Indrajit Ray<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/kolkata/28356314_1_pavements-sheriff-hawkers|title=Ti maysa a doktor ket isunto ti sumaruno nga alguasil|accessdate=27 Enero 2012|newspaper=Times of India|date=5 Enero 2011|location=Baro Delhi|archive-date=2013-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506153628/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/kolkata/28356314_1_pavements-sheriff-hawkers|url-status=dead}}</ref>
|leader_title3= Komisioner ti Polis
|leader_name3= Ranjit Kumar<br />Pachnanda<ref>{{cite news|title=Ni Pachnanda ket napili a kas ti baro a Komisioner ti Polis|url=http://www.telegraphindia.com/1110317/jsp/frontpage/story_13730121.jsp|accessdate=26 Pebrero 2012|newspaper=The Telegraph|date=17 Marso 2011|location=Kolkata}}</ref>
|area_total_km2         = 185
|area_total_sq_mi       = 71
|area_metro_km2         = 1886.67
|area_metro_sq_mi       = 728.45
|elevation_m            = 9
|elevation_ft           = 30
|timezone1              = [[Pagalagadan nga Oras ti India|IST]]
|utc_offset1            = +05:30
|population_total       = 4486679
|population_footnotes   =<!--<ref name="2011 pp tableA2"/>-->
|population_as_of       = 2011
|population_density_km2  = auto
|population_metro       = 14112536
|population_metro_footnotes =<!--<<ref name=kolkatauapop2011/>-->
|population_rank        = [[Listaan dagiti kaaduan ti populasion a siudad idiay India|Maika-7]]   
|population_blank1_title= Metro rank
|population_blank1      = [[Listaan dagiti adadu ngem riwriw nga aglomerasion idiay India|Maika-3]]  
|population_blank2_title = [[Metropolitano a lugar|Metropolitano]]  
|population_blank2      = 14617882 ([[Listaan dagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar idiay India|Maika-3]])    
|population_demonym     = Calcuttan, Taga-Kolkota 
|blank3_name            = Etnisidad
|blank3_info            = [[Tattao a Bengali|Bengali]], [[Marwaris|Marwari]], [[Tattao a Bihari|Bihari]], [[Dagiti etniko a komunidad idiay Kolkata|Dadduma pay]]
|blank2_name            = [[Dagiti pagsasao ti India|Dagiti pagsasao]]
|blank2_info            = [[Pagsasao a Bengali|Bengali]], [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]], [[Hindi]], [[Urdu]]
|postal_code_type       = [[Postal Index Number|Kodigo ti lugar]] 
|postal_code            = 7000 xx, 7001 xx
|area_code              = [[Dagiti numero ti telepono idiay India|+91-33]] 
|registration_plate     = WB 01–79
|blank_name_sec1        = [[UN/LOCODE]]
|blank_info_sec1        = IN CCU 
|website                = {{URL|https://www.kmcgov.in/}}
|footnotes              = {{Reflist|group=upper-alpha}}
}}
{{Naglaon ti Indic a testo}}
Ti '''Kolkata''' {{IPAc-en|k|ɒ|l|ˈ|k|æ|t|ə}}, wenno '''Calcutta''' {{IPAc-en|k|ae|l|'|k|V|t|@}}, ket isu ti kapitolio ti [[India]]no nga estado ti [[Laud a Bengal]]. Daytoy ket mabirukan idiay daya nga igid ti [[karayan Hooghly]], daytoy ti kangrunaan a sentro ti komersio, kultura, ke edukasion ti [[Daya nga India]], bayat a ti [[Puerto ti Kolkata]] ket isu ti kaduogan nga agtigtignay a puerto ti India ken ti pay is-isu a kangrunaan a puerto ti karayan. Manipud idi 2011, ti siudad ket adda dagiti 4.5&nbsp;a riwriw nga agtataeng; ti urbano nga aglomerasion, a buklen ti siudad ken dagiti suburbona, ket pagtaengan idi dagiti agarup a 14.1&nbsp;riwriw a tattao, a makaaramid daytoy ti [[Listaan dagiti kaaduan ti populasionna a metropolitano a lugar idiay India|maikatlo  a kaaduan ti populasionna a metropolitano a lugar]] idiay India. Manipud idi 2008, ti ekonomia a mapataudna a rinukod babaen ti dagup ti domestiko a produkto ket [[Listaan dagiti siudad babaen ti GDP|nairanggo a maikatlo]] kadagiti siudad ti Abagatan nga Asia, kalpasan ti [[Mumbai]] ken [[Delhi]].<ref name="pricewater">{{cite web|url=https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562|title=GDP ti panakairanngo ti sangalubongan a siudad 2008–2025|publisher=Pricewaterhouse Coopers|date=Nobiembre 2009|pages=31–32|accessdate=20 Nobiembre 2009|archive-date=2011-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110504031739/https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562|url-status=dead}}</ref> A kas maysa a dumakdakkel a metropolitano a siudad iti maysa nga agrangrang-ay a pagilian, ti Kolkata ket sangsanguenna dagiti adu a panagrugit ti urbano, kapusek ti trapiko, kinapanglaw, kaadu unay ti populasion, ken dagiti dadduma pay a lohistiko ken sosioekonomiko a parikut.

Ti tawen idi '''811''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|image = Pleurocalyptus pancheri.jpg
|image_caption = ''Pleurocalyptus pancheri''
|display_parents = 2
|taxon = Pleurocalyptus
|authority = Brongn. & Gris
|synonyms_ref = 
|synonyms = 
}}

Ti tawen idi '''871''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Querétaro''' ({{IPA-es|keˈɾetaɾo}}), opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Querétaro de Arteaga''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Querétaro de Arteaga|links=no}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]], ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Querétaro|18 nga ili]] ken ti kapitoliona ket ti siudad ti [[Querétaro, Querétaro|Santiago de Querétaro]].

__NOTOC__
Ti tawen ti '''272''' ('''[[Dagiti numeral a Romano|CCLXXII]]''') ket maysa idi a [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. Iti dayta a panawen, daytoy ket ammo idi a kas '''Tawen ti ti Konsultado da Postumius ken Veldumnianus''' (wenno, iti manmano, ti '''tawen ti 1025 ''[[Ab urbe condita]]'''''). Ti denominasion ti 272 para iti daytoy a tawen ket naus-usaren manipud idi mediebal a paset ti panawen, idi ti [[panawen ti kalendario]] ti [[Anno Domini]] ket nagbalin a kaaduan a naus-usar a pamay-an idiay Europa para kadagiti pananginagan iti tawen.

Ti '''pagsasao''' ket maysa a [[sistema]] dagiti [[simbolo]] (a nainsapasapan nga ammo kas dagiti balikas), ken dagiti annuroten no kasano a maaramat ken maiturong dagitoy. Ti balikas a ''pagsasao'' ket maaramat met kas pangdakamat iti sibubukel a penomenon ti pagsasao, kas koma iti kadawyan a ramramit dagiti pagsasao. Nupay ti pagsasao ket maar-aramat iti komunikasion, saan ketdi a maipada iti daytoy. 

{{Paulo ti bulan}}
{{Kalendario}}
Ti '''Hunio''' ket isu ti maika-6 a [[Bulan (panawen)|bulan]] ti [[tawen]] dagiti [[kalendario a Huliano]] ken [[kalendario a Gregoriano|Gregoriano]] ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga [[aldaw|al-aldaw]].
Ti Hunio ket ti bulan nga addaan kadagiti kaatiddogan nga oras iti lawag ti init idiay [[Akin-amianan a Hemisperio]] ken dagiti kaababaan nga oras iti lawag ti init idiay [[Akin-abagatan a Hemisperio]]. Ti Hunio idiay Akin-amianan a Hemisperio ket ti tiempo a kapada iti [[Disiembre]] idiay Akin-abagatan a Hemisperio ken iti baliktadna. Idiay Akin-amianan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a [[kalgaw]] ket 21 Hunio (ti meteorolohikal a kalgaw ket mangrugi iti 1 Hunio). Idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a [[panaglalam-ek]] ket 21 Hunio (meteorolohikal a panaglalam-ek ket mangrugi iti 1 Hunio).

Ti '''Marso 0''' ket naipagpagarup a petsa. Daytoy a panangikeddeng ket mabalin a mausar iti [[Panangipakat ti sopwer|sopwer]] a kas ti [[Microsoft Excel]] tapno maibaga ti kaudian nga aldaw ti [[Pebrero]] a kas waya ti panangipalubos a gapu ti kinapudnona ket ti kaatiddogna ket naidumduma kadagiti [[bisiesto a tawen]].<ref>{{citation |url=http://books.google.com/books?id=tZ7ss5KihJ0C&pg=PT144 |title=Strategic Business Forecasting: A Structured Approach to Shaping the Future |author=Simon Ramo, Ronald Sugar}}</ref>  Daytoy ket mabalin pay a mausar a kas termino para kadagiti [[gudua a kasangay]] ti tattao a naipasngay iti Agosto [[Agosto 29|29]], [[Agosto 30|30]] ken [[Agosto 31|31]].

Ti tawen idi '''1655''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
| status = VU
| status_system = IUCN2.3
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Ericales]]
| familia = [[Sapotaceae]]
| genus = '''''Neohemsleya'''''
| genus_authority = T.D.Penn.
| species = '''''N. usambarensis'''''
| binomial = ''Neohemsleya usambarensis''
| binomial_authority = T.D.Penn.
}}

ken ti gadat a [[Cape-Cairo a perokaril]]. Ni Rhodes ket isu ti nangbangon ti [[De Beers Mining Company|De Beers a Panagmina Kompania]], a tagikua ti [[British South Africa Company|Britaniko a Kompania ti Abagatan nga Aprika]] ken nakaited ti naganna ti agbalinto  nga estado ti [[Rhodesia]]. Isu ket kinaykayatna a "pintaan ti [[Britaniko nga Imperio|Britaniko]] a nalabbasit" ken nagirangarang ti: "amin dagitoy a bituen ... dagitoy nawatiwat a lubong a saan pay a naababutan. No mabalinko, Ikapetko pay dagiti planeta."<ref>[[S. Gertrude Millin]], ''Rhodes'', Londres: 1933, p.138.</ref>]]

Ti '''Ido''' ket maysa a pagsasao a napartuat nga adda iti pagtungpalan nga agbalin a maysa a sangalubongan a maikadua a pagsasao para kadagiti agsasao iti nadumaduma linguistiko a pundo. Ti Ido ket naisangayan a naidaremdem a kas kadawyan a [[gramatika]], [[ortograpia]], ken [[leksikograpia]], ken iti amin ket nalaka a maadal ken mausar. Iti puot, ti Ido ket naidasig a kas maysa a [[naisangalen a pagsasao|naisangalen]] nga [[internasional a katakunaynay a pagsasao]].

Iti [[pagsasao]], ti  '''balikas''' ket isu ti kabassitan nga elemento a mabalin nga iyebkas iti pannakaisina iti [[semantiko]] wenno [[pragmatika]] a linaon (nga adda iti literal ken praktikal a [[kaibuksilan (lingguistika)|kaibuksilan]]). Daytoy a pannakaigiddiat iti [[morpema]], nga isu ti kabassitan a paset ti kaibuksilan ngem saan a mabalin ti bukodna a makatakder. Ti balikas ket mabalin nga aglaon ti maysa a morpema wenno ad-adu, nga iti maysa a morpema ket mabalin a saan a makatakder iti bukodna a kas maysa a balikas. Ti narikut a balikas ket kadawyan nga aglaon ti maysa a [[ramut (lingguistika)|ramut]] ken maysa wenno ad-adu nga [[apiho]], wenno ad-adu ngem maysa a ramut iti maysa a [[kompuesto a balikas|kompuesto]]. Dagiti balikas ket mabalinda a maisilpo tapno makaaramid kadagiti dakdakkel nga elemento iti pagsasao, a kas dagiti insasao, sasao , ken dagiti [[sentensia (lingguistika)|sentensia]].

{{automatic taxobox
| name = Lilythorn
| image = The Botanical Magazine, Plate 131 (Volume 4, 1791).png
| image_caption = ''[[Catesbaea spinosa]]''
| display_parents = 2
| taxon = Catesbaea
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| type_species = ''[[Catesbaea spinosa]]''
| type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}

Ti tawen idi '''1661''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{maipanggep|bilohia dagiti mula a kape|mainum|Kape}}
{{stack
|{{Automatic taxobox
|image         = Coffee Flowers.JPG
|image_caption = Agsabsabong a sangsanga ti ''[[Coffea arabica]]''
|taxon      = Coffea
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species    = ''[[Coffea arabica]]''
|type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}
'']]
}}

Ti tawen idi '''1479''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1555''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1096''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

, [[Charles Gabriel Seligman]], '''Sidney Herbert Ray''', Anthony Wilkin. Nakatugaw: [[Alfred Cort Haddon]]]]

'''Dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas''', a kas naikategoria babaen ti [[Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia]] (PHIVOLCS), ket mangiraman kadagiti [[bulkan]] iti pagilian a nagbettak iti kaunegan dagiti naipakasaritaan a panawen (kaunegan dagiti naudi a 600 a tawtawen), nga adda dagiti pannakalagip kadagitoy a panagbettak a dinokumentuan babaen ti tao; wenno nagbettaken iti kaunegan ti naudi a 10,000 a tawtawen ([[holoseno]]) a naibatay kadagiti panagusig dagiti naidatos a materiales. Nupay kasta, awan ti konsenso kadagiti bulkanologo no kasano ti panangipalawag ti maysa nga "aktibo" a bulkan. Manipud idi 2012, ti PHIVOLCS ket inlistana dagiti 23 [[bulkan]] a kas [[Bulkan#Aktibo|aktibo]] iti Filipinas, 21 kadagitoy ket addaan iti naipakasaritaan a panagbettak ken dua ket dagiti napigsa a pumaroliko a bulkan – [[Bulkan Cabalian|Cabalian]] ken [[Leonard Kniaseff]].<ref name=phivolcs>{{cite web | url=http://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=57:active-volcanoes&catid=55&Itemid=114 | work=[[Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia]] (PHIVOLCS) | title=Listaan dagiti Aktibo a Bulkan | access-date=2014-01-24 | archive-date=2016-03-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304114834/http://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=57%3Aactive-volcanoes&catid=55&Itemid=114 | url-status=dead }}</ref>; ti Global a Programa ti Bulkanismo ti Instituto ti Smithsonia ken inkategoriana dagiti 20 a bulkan ti Filipinas a kas  "historikal" ken 59 a kas "holodeno".<ref name=gvp />

Ti tawen idi '''1706''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
|image = Myrmecodia platytyrea.jpg
|image_caption = ''[[Myrmecodia platytyrea]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Myrmecodia'''''
|genus_authority = [[William Jack (botaniko)|Jack]]
|subdivision_ranks = [[Species]]
|subdivision = See text
|synonyms = *''Epidendroides'' <small>[[Daniel Solander|Sol.]]</small>
*''Mirmecodia'' <small>[[Charles Gaudichaud-Beaupré|Gaudich.]], ''orth. var.''</small>
*''Myrmecoides'' <small>[[Adolph Daniel Edward Elmer|Elmer]], ''orth. var.''</small>
}}

{{Automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Ericomyrtus
|authority = [[Turcz.]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

{{Automatic taxobox
|image = Amphidasya amethystina.jpg
|image_caption = ''[[Amphidasya amethystina]]''
|display_parents = 2
|taxon = Amphidasya
|authority = [[Paul Carpenter Standley|Standl.]]
|type_species = ''Amphidasya ambigua''
|type_species_authority = (Standl.) Standl.
|synonyms = * ''Pittierothamnus'' <small>[[Julian Alfred Steyermark|Steyerm.]]</small>
|synonyms_ref = <ref name="WCSP" />
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1264''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''liberalismo''' (manipud ti Latin ''liberalis'')<ref>[http://www.archives.nd.edu/cgi-bin/lookup.pl?stem=liberalis&ending= Katulongan ti Latin a Diksionario ken Gramatika] Unibersidad ti Notre Dame. Naala idi 2010-02-20.</ref> ket maysa a [[politikal a pilosopia]] wenno sangalubongan apanirigan a nabangon kadagiti kapanunotan ti [[waya]] ken [[igualitarismo|panagpapada]].<ref>Young, p. 39</ref> Dagiti liberal ket mangipakpatakderda kadagiti nawatiwat a waywaya kadagiti panirigan a maikaeddeng kadagiti pannakaawatda kadagitoy a pamunganayan, ngen sapasap nga agsupsuportada kadagiti kapanunotan a kas ti [[demokrasia|nawaya ken nasayaat a panagbutos]], [[sibil a karkarbengan]],  [[freedom of the press|wayawaya ti panagiwarnak]], [[freedom of religion|wayawaya ti relihion]], [[free trade|nawaya a panaglaklako]], ken ti karbengan ti [[biag]], [[wayawaya]], ken [[tagikua]].<ref name="Kathleen G. Donohue">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=htuTnexZAo8C&pg=PA1&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=D45ETYOyMcGp8Aan3b23DQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CEQQ6AEwAw#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=Kathleen G. Donohue|title=Kinawaya manipud ti Panagkayat: Amerikano a Liberalismo ken ti Kapanunotan ti Aggatgatang (Baro a Panagadadal iti Amerikano nga Intelektual ken Kultural a Pakasaritaan)|publisher=[[Unibersidad ti Johns a Pagmalditan]]|quote=Tallo kaniada - wayawaya manipud ti panagbutbuteng, wayaway ti panagbitla, ken wayawaya ti relihion - ket nabayagen a kammasapulan ti liberalismo.|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="The Economist">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KBzHAAAAIAAJ&q=liberalism+freedom+of+religion&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=MzZHTeH4M8H88AbH5_j0AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CD8Q6AEwBTgo|title=Ti Ekonomista, Tomo 341, Pabpablaak 7995-7997|publisher=Ti Ekonomista|quote=Para kadagiti amin a tallo ket makibingbingay ti pammati iti liberal a kagimongan a kas ti naipalplawag dita ngato: ti maysa a kagimongan a mangitited ti naibatay ti linteg a gobierno (agturturay babaen dagiti linteg, a saan a babaen ti tattao) ken wayawaya ti relihion, panunot, panagiyebkas ken ekonomiko a pannakitignay; ti maysa akagimongan a ...|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="Sheldon S. Wolin">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=ndAdGl8ScfcC&pg=PA525&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=MzZHTeH4M8H88AbH5_j0AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDAQ6AEwAjgo#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=Sehldon S. Wolin|title=Politika ken Panirigan: Panagtutuloy ken Panagpasayaat iti Lumaud a Politikal a Kapanunotan|publisher=Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan|quote=Bayat a ti liberalismo ket napukawen a kas maysa a publiko a naibagbaga nga ideolohia, daytoy ket nakatagtaginayon ti ti panagbukbukod iti... Ti kaaduan akankanayon kadagiti nadakdakamat a karbengan a mairaman ti kinawaya ti panagbitla, panagiwarnak, asemblia, relihion, tagikua, ken dagiti pamay-an a karbengan|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="Edwin Brown Firmage, Bernard G. Weiss, John Woodland Welch">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=mQJgnEITPRIC&pg=PA366&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=DDVHTYi7IoH78AaGrdXoAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEoQ6AEwBg#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=Edwin Brown Firmage |author2= Bernard G. Weiss |author3= John Woodland Welch|title=Relihion ken Linteg: Dagiti Bibliko-Hudaiko ken Islamiko a Perpektibo|publisher=[[Eisenbrauns]]|quote=Saanen a nasken ti panangipalplawag ditoy kadagiti pundasion ken pamunganayan ti moderno a liberalismo, a mangiyunayunay kadagiti kapategan ti wayawaya ti konsiensia ken wayawaya ti relihion|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="John Joseph Lalor">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=Xsk6AAAAIAAJ&pg=PA760&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=kDJHTcDuJIL98Aa_xO2jAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CE8Q6AEwBw#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=John Joseph Lalor|title=Cyclopædia ti Politikal a Siensia, Politikal nga Ekonomia, ken ti Politikal a Pakasaritaan ti Estados Unidos|publisher=Nabu Press|quote=Ti demokrasia ket kabukbukodanna a mangikapet ti maysa aporma ti gobiernot: liberalismo, iti kinawaya ken dagiti aggaransia ti kinawaya. Dagitoy dua ket mabalinda nga agtunos; saanda nga agsuppiat, ngem dagitoy ket saanda nga agpadpada, wenno nasken a naikapet. Iti moral nga urnos, ti liberalismo ket isu ti kinawaya ti panagpanunot, a nabigbigan ken sinaysanay. Daytoy ket isu ti primordial a liberalismo, a kas ti kinawaya ti panagpanpanunot ket isu ti katan-okan kadagiti kawayaan. Ti tao ket saan a nawaya iti aniaman a degrado wenno iti animan a pakalawlawan ti tignay, no isu ket saan nga agpanpanunot a naikkan ti sagut iti pannakaammo. Ti kinawaya ti panagraem, ti kinawaya ti panagadal, ken ti kinawaya ti warnakan ket naala a kadagusan manipud ti kinawaya ti panagpanpanunot.|accessdate=2007-12-31}}</ref>

| area_total_km2          = {{Swiss area|BL|km=yes }}
| population_footnotes    = {{Swiss populations ref|CH-BL }}
| population_total        = {{formatnum:{{Swiss populations NC|CH-BL|CH-BL}}}}
| population_as_of        = {{#time: m/Y | {{Kalendario/bulan-en|{{Swiss populations data CH-BL|TIMESTAMP}} }}}}
| population_density_km2  = auto
| iso_code                = CH-BL
| blank_name_sec1         = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kangatuan a punto]]
| blank_info_sec1         = {{pagbaliwen|1169|m|ft|0|abbr=on}}: [[Hinteri Egg]]
| blank1_name_sec1        = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kababaan a punto]]
| blank1_info_sec1        = {{pagbaliwen|246|m|ft|0|abbr=on}}: Ti pagtumpongan ti [[Birs]] iti [[Rin]], iti [[Birsfelden]]
| blank_name_sec2         = Timmipon
| blank_info_sec2         = 1501
| blank1_name_sec2        = Pagsasao
| blank1_info_sec2        = [[Pagsasao nga Aleman|Aleman]]
| website                 = [http://www.BL.ch <span style="text-transform:lowercase;">BL</span>.ch]
| zoom                    = 8
}}

{{Automatic taxobox
| name              =Andidit
| image             =Neotibicen linnei.jpg
| image_caption     =Tinawen nga andidit, ''[[Neotibicen linnei]]''
| image2            =Calling song of Magicicada cassini - pone.0000892.s002.oga
| image2_caption    =Awag a kanta ti ''[[Magicicada cassini]]''
| taxon             =Cicadoidea
| subdivision_ranks = Dagiti pamilia
| subdivision       = 
[[Tettigarctidae]] <br />
[[Cicadidae]]
}}

, iti sumrekan ti [[Unibersidad ti Havana]] idiay [[Kuba]].]]

Ti tawen idi '''1531''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|16|S|167|E|display=title}}
 |{{patubo a nagan|fr|République de Vanuatu}}}}
|common_name = Vanuatu
|image_flag = Flag of Vanuatu.svg
|image_coat = Coat of Arms of Vanuatu.svg
|symbol_type = Eskudo
|image_map = Vanuatu on the globe (Polynesia centered).svg
|national_motto = {{patubo nga insasao|bi|"Long God yumi stanap"|italics=off|nolink=on}}<br />{{small|"Agtakderkami iti Dios"}}{{lower|0.2em|<ref>{{cite web |last=Selmen |first=Harrison |url=http://www.dailypost.vu/content/santo-chiefs-concerned-over-slow-pace-development-sanma?page=7&quicktabs_1=0 |title=Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma |work=Vanuatu Daily Post |date=17 Hulio 2011 |accessdate=29 Agosto 2011}}</ref><ref>John Lynch and Fa'afo Pat (eds), ''Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics'', Australian National University, 1993, p. 319.</ref><ref>G. W. Trompf, ''The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific'', Orbis Books, 1987, p. 184.</ref>}}
|national_anthem = {{patubo a nagan|bi|[[Yumi, Yumi, Yumi]]|nolink=on}}<br />{{small|''Dakami, Dakami, Dakami''}}<br />
|official_languages = {{unbulleted list |[[Pagsasap a Bislama|Bislama]] |[[Pagsasao a Pranses|Pranses]]|[[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]}}
|ethnic_groups = {{unbulleted list |98.5% [[Ni-Vanuatu]] |1.5% dadduma pay}}
|ethnic_groups_year = 1999
|demonym = Ni-Vanuatu
|capital = [[Puerto Vila]]
|coordinates = {{Coord|17|45|S|168|18|E|type:city}}
|largest_city = [[Puerto Vila]]
|government_type = {{nowrap|[[Unitario nga estado|Unitario]] a [[Parlamentario a republika|parlamentario]]}} a republika
|leader_title1 = [[Presidente ti Vanuatu|Presidente]]
|leader_name1 = [[Tallis Obed Moses]]
|leader_title2 = [[Kangrunaan a Ministro ti Vanuatu|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name2 = [[Bob Loughman]]
|legislature = [[Parlamento ti Vanuatu|Parlamento]]
|area_rank = Maika-161
|area_km2 = 12,190
|area_sq_mi = {{pagbaliwen|12190|km2|sqmi|disp=output number only}}
|population_estimate = 266,937
|population_estimate_rank = <!-- 178th -->
|population_estimate_year = {{nowrap|Hulio 2014<ref name=cia>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nh.html |title=Vanuatu |work=The World Factbook |author=Central Intelligence Agency |accessdate=6 Enero 2010 |archive-date=2016-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160515222804/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook//geos/nh.html |url-status=dead }}</ref>}}
|population_census = 243,304<ref name="2009_census">{{cite journal |url=http://www.spc.int/prism/country/vu/stats/P_releases/Adhoc/HH%20listing%20count%20release%20-%20071009.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205053216/http://www.spc.int/prism/country/vu/stats/P_releases/Adhoc/HH%20listing%20count%20release%20-%20071009.pdf |archivedate=2010-12-05 |title=2009 Census Household Listing Counts |format=PDF |publisher=Vanuatu National Statistics Office |year=2009 |accessdate=6 Enero 2010 |url-status=live }}</ref>
|population_census_year = 2009
|population_density_km2 = 19.7
|population_density_sq_mi = 51
|population_density_rank = Maika-188
|GDP_PPP = $1.204 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=16&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=846&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Vanuatu |publisher=International Monetary Fund |accessdate=22 Abril 2012}}</ref>
|GDP_PPP_rank =
|GDP_PPP_year = 2011
|GDP_PPP_per_capita = $4,916<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|GDP_nominal = $743-riwriw<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year = 2011
|GDP_nominal_per_capita = $3,036<ref name=imf2 />
|sovereignty_type = Wayawaya
|established_event1 = manipud iti Pransia ken ti Nagkaykaysa a Pagarian
|established_date1 = 30 Hulio 1980
|Gini_year = |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = <!--number only--> |Gini_ref = |Gini_rank =
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.616 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |year=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-131
|currency = [[Vatu ti Vanuatu]]
|currency_code = VUV
|country_code =
|time_zone = VUT (Oras ti Vanuatu)
|utc_offset = +11
|time_zone_DST = |DST_note = |utc_offset_DST =
|drives_on = kanawan
|calling_code = [[+678]]
|cctld = [[.vu]]
}}

Ti tawen idi '''1805''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1768''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1546''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1488''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Automatic taxobox
| name = Faboideae
| image = Crotalaria.jpg
| image_caption = ''[[Crotalaria]] retusa''
| taxon = Faboideae
| authority = 
| subdivision_ranks = Dagiti tribu<ref>United States Department of Agriculture (USDA) (2003): Germplasm Resources Information Network – [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?1567 Faboideae] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528142446/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?1567 |date=2010-05-28 }}. Bersion ti 2003-ENE-17. Naala idi 2010-AGO-07.</ref>
| subdivision = *[[Abreae]]
*[[Adesmieae]]
*[[Aeschynomeneae]]
*[[Amorpheae]]
*[[Bossiaeeae]]
*[[Brongniartieae]]
*[[Cicereae]]
*[[Crotalarieae]]
<!-- Cytiseae is synonymous with Genisteae. -->
*[[Dalbergieae]]
*[[Desmodieae]]
*[[Dipterygeae]]
*[[Euchresteae]]
*[[Fabeae]]
*[[Galegeae]]
*[[Genisteae]]
*[[Hedysareae]]
*[[Hypocalypteae]]
*[[Indigofereae]]
*[[Loteae]]
*[[Millettieae]]
*[[Mirbelieae]]
*[[Phaseoleae]]
*[[Podalyrieae]]
*[[Psoraleeae]]
*[[Robinieae]]
*[[Sesbanieae]]
*[[Sophoreae]]
*[[Swartzieae]]
*[[Thermopsideae]]
*[[Trifolieae]]
|synonyms = 
*Aspalathaceae <small>Martynov</small>
*Astragalaceae <small>Berchtold & J. Presl</small>
*Ciceraceae <small>W. Steele</small>
*Coronillaceae <small>Martynov</small>
*Cytisaceae <small>Berchtold & J. Presl</small>
*Dalbergiaceae <small>Martinov</small>
*Daleaceae <small>Berchtold & J. Presl</small>
*Galedupaceae <small>Martynov</small>
*Geoffroeaceae <small>Martius</small>
*Hedysaraceae <small>Oken</small>
*Inocarpaceae <small>Berchtold & J. Presl</small>
*Lathyraceae <small>Burnett</small>
*Lotaceae <small>Oken</small>
*Papilionatae <small>Taub.</small>
*Papilionaceae <small>Giseke</small>
*Papilionoideae <small>(L.) DC. 1825</small>
*Phaseolaceae <small>Martius</small>
*Robiniaceae <small>Vest</small>
*Sophoraceae <small>Berchtold & J. Presl</small>
*Tamarindaceae <small>Martinov</small>
*Trifoliaceae <small>Berchtold & J. Presl</small>
*Viciaceae <small>Oken</small>
|range_map = Faboideae distribution.svg
|range_map_caption = Pannakaiwarwaras ti Faboideae.
}}

Ti tawen idi '''1450''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1318''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Involucrella
|authority = ([[George Bentham|Benth.]] & [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]) Neupane & N.Wikstr.
|type_species = ''[[Involucrella coronaria]]''
|type_species_authority = ([[Wilhelm Sulpiz Kurz|Kurz]]) Neupane & N.Wikstr.
}}

Ti tawen idi '''1013''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''985''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|35|N|103|E|type:country|display=title}}
<!--Panggaasi a pagtungtungan sakbay nga iyalis-->
}}{{brk}}
| official_languages = [[Pagalagadan nga Insik|Moderno a Pagalagadan a Mandarin]]<br />(wenno Putonghua)<ref name="langlaw">{{cite web
 |url=http://www.gov.cn/english/laws/2005-09/19/content_64906.htm
 |title=Linteg iti Republika ti Tattao ti Tsina iti Pagalagadan ti Masasao ken Naisurat a Pagsasao nga Insik (Bilin ti Presidente Bilang.37)
 |publisher=Gov.cn
 |date=
 |accessdate=27 Abril 2010
 |quote=Para iti daytoy a kalintegan, ti pagalagadan a maisasao ken maisurata pagsasao nga Insik ket kayatna a sawen a Putonghua (maysa a kadawyan a balikas nga addaan iti pannakaibalikas a naibatay iti dialekto a Beijing) ken dagiti naiyalagad nga Intsik a karakter.
 |archive-date=2013-07-24
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724204951/http://www.gov.cn/english/laws/2005-09/19/content_64906.htm
 |url-status=dead
 }}</ref>
| languages_type = Opisial a naisuratan<br /> a pagsasao
| languages = [[Naisuratan a maisasao nga Intsik|Maisasao nga Intsik]]
| languages2_type = [[Opisial a naisuratan]]
| languages2 = [[Naipalaka nga dagiti Intsik a karakter|Naipalaka nga Intsik]]<ref name="langlaw" />
| regional_languages = <small>[[Pagsasao a Mongoliano|Mongoliano]], [[Pagsasao a Tibetano|Tibetano]], [[Pagsasao a Uyghur|Uyghur]], [[Pagalagadan a Zhuang|Zhuang]], ken [[Dagiti pagsasao iti Tsina|dagiti dadduma pay]]</small>
| ethnic_groups = 91.51% [[Intsik a Han|Han]];<ref name="Census2010" /> 55 a maibigbigan a minoridad<br />{{Marebba a listaan|title=<small>[[Listaan dagiti etniko a grupo idiay Tsina|Listaan]]</small>|1.30% [[Tattao a Zhuang|Zhuang]]|0.86% [[Tattao a Manchu|Manchu]]|0.79% [[Tattao a Uyghur|Uyghur]]|0.79% [[Tattao a Hui|Hui]]|0.72% [[Tattao a Miao|Miao]]|0.65% [[Tattao a Yi|Yi]]|0.62% [[Tattao a Tujia|Tujia]]|0.47% [[Dagiti etniko a Mongol idiay Tsina|Mongol]]|0.44% [[Tattao a Tibetano|Tibetano]]|0.26% [[Buyei]]|0.15% [[Dagiti Koreano idiay Tsina|Koreano]]|1.05% dadduma pay}}
| capital = [[Beijing]]
| coordinates = {{Coord|39|55|N|116|23|E|type:city}}
| largest_city = [[Shanghai]]<ref>{{cite journal |author=Chan, Kam Wing |title=Misconceptions and Complexities in the Study of China's Cities: Definitions, Statistics, and Implications |journal=Eurasiano Heograpia ken Ekonomia |year=2007 |volume=48 |issue=4 |pages=383–412 |url=http://courses.washington.edu/chinageo/ChanCityDefinitionsEGE2007.pdf |accessdate=2011-08-07 |doi=10.2747/1538-7216.48.4.383 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115173048/http://courses.washington.edu/chinageo/ChanCityDefinitionsEGE2007.pdf |url-status=dead }} p. 395</ref><ref>[http://china.usc.edu/(S(swqn0p55xbqmsu45cwso5lzy)A(IEcheuFczAEkAAAAODRlNTk2OTMtMDViMC00Yjk5LWFmZTgtODc1OTA1YWYxMDM4e9e8O7-g5_HYhuft0Huy7h2GlGg1))/ShowAverageDay.aspx?articleID=910 "Ania kadi dagiti kadakkelan ken kabaknanagan a siudad ti Tsina?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130923101220/http://china.usc.edu/(S(swqn0p55xbqmsu45cwso5lzy)A(IEcheuFczAEkAAAAODRlNTk2OTMtMDViMC00Yjk5LWFmZTgtODc1OTA1YWYxMDM4e9e8O7-g5_HYhuft0Huy7h2GlGg1))/ShowAverageDay.aspx?articleID=910 |date=2013-09-23 }} [[Unibersidad iti Akin-abagatan a California]] – Intituto ti Estados Unidos-Tsina, 2007. Naala idi 2012-01-15.</ref>
| demonym = Intsik
| government_type = Nominal [[Marxism–Leninism|Marxist–Leninist]] [[agmaymaysa nga estado]]<ref name="pplrepub">{{cite encyclopedia
 |encyclopedia=Encyclopædia Britannica
 |title=China
 |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/111803/China
 |accessdate=2010-03-15
 |quote=Porma iti Gobierno: agmaymaysa a partido a republika dagiti tattao nga addan ti lehislatibo a kamara}}</ref>{{Ref label |complex|a|}}
| leader_title1 = [[Presidente ti Republika ti Tattao ti Tsina|Presidente]]
| leader_name1 = [[Xi Jinping]]
| leader_title2 = [[Premiero ti Republika ti Tattao ti Tsina|Premiero]]
| leader_name2 = [[Li Qiang]]
| leader_title3 = [[Sekretario Heneral ti Partido Komunista iti Tsina|Sekretario Heneral]]{{Ref label |leader|b|}}
| leader_name3 = Xi Jinping
| leader_title4 = [[Mangipagulo iti Nakatakder a Komite iti Nailian a Kongreso ti Tattao|Mangipagulo ti&nbsp;Kongreso]]
| leader_name4 = [[Zhao Leji]]
| leader_title5 = [[Mangipagulo iti Nakatakder a Komite dagiti Intsik a Tattao a Politikal a Panagkonsulta a Komperensia|Mangipangulo ti&nbsp;Komperensia]]
| leader_name5 = [[Wang Huning]]
| legislature = [[Nailian a Kongreso dagiti Tattao]]
| sovereignty_type = [[Pakasaritaan iti Tsina|Panakaipabangon]]
| established_event1 = [[Ti Qin a gubat a panagtiptipon#Panagraut ti Qi|Panagtitipon iti Tsina]] a babaen ti Qin a dinastia
| established_date1 = 221 BC
| established_event2 = [[Xinhai a Rebolusion#Pannakabangon ti Republika|Pannakabangon ti Republika]]
| established_date2 = 1 Enero 1912
| established_event3 = [[Ni Mao zedong ket tinurayanna ti Tsina|Nairangarang ti Republika ti Tattao ti Tsina]]
| established_date3 = 1 Oktubre 1949
| area_footnote ={{Ref label |territory|c|}} wenno 9,671,018&nbsp;km²{{Ref label |territory|c|}}
| area_km2 = 9,640,821
| area_sq_mi = 3704427 <!-- Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]] -->
| area_rank = Maika-3/Maika-4
| percent_water = 2.8{{Ref label |mainland|d|}}
| population_census = 1,339,724,852<ref name="Census2010">{{cite web|url=http://www.stats.gov.cn/english/newsandcomingevents/t20110428_402722244.htm |title=Komunikado dagiti Nailian nga Estadistika ti Republika ti Tattao iti Tsina kadagiti kangrunaan a Bilang ti Senso ti Populasion idi 2010 |publisher=Stats.gov.cn |date= |accessdate=2011-11-01}}</ref>
| population_census_year = 2010
| population_census_rank = Umuna
| pop_den_footnote =
| population_density_km2 = 139.6
| population_density_sq_mi = 363.3 <!-- Saan nga ikkatan [[WP:MOSNUM]] -->
| population_density_rank = Maika-53
| GDP_nominal = $6.988 trilion
| GDP_nominal_rank = Maika-2
| GDP_nominal_year = 2011
| GDP_nominal_per_capita = $5,184
| GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-90
| GDP_PPP_year = 2011
| GDP_PPP = $11.316 trilion
| GDP_PPP_rank = Maika-2
| GDP_PPP_per_capita = $8,394
| GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-91
| Gini_year = 2012
| Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
| Gini = 55.0 <!--number only-->
| Gini_ref = <ref name=PNAS>{{cite web|title=Income inequality in today’s China|url=http://www.pnas.org/content/111/19/6928.short|website=Proceedings of the National Academy of Sciences|access-date=2015-06-25|archive-date=2015-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905195114/http://www.pnas.org/content/111/19/6928.short|url-status=dead}}</ref><ref name=GBTRPG>{{cite web|title=Rich-poor gap widens: study|url=http://www.globaltimes.cn/content/857619.shtml|website=Global Times}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| HDI = 0.719 <!--number only-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
| HDI_rank = Maika-91
| currency = [[Renminbi]] (yuan) (¥)
| currency_code = CNY
| time_zone = [[Pagalagadan ti Oras ti Tsina]]
| utc_offset = +8
| date_format = yyyy-mm-dd <br />''or'' yyyy{{lang|zh|年}}m{{lang|zh|月}}d{{lang|zh|日}} <br />([[Kadawyan a panawen|CE]]; [[Insik a kalendario|CE-1949]])
| drives_on = kanawan, mailaksid idiay Hong Kong ken Macau
| cctld = [[.cn]]{{Ref label |mainland|c|}} [[.中國]]<ref>{{cite web
 |url=http://brussels38.icann.org/meetings/brussels2010/transcript-board-25jun10-en.txt
 |title=ICANN Board Meeting Minutes
 |publisher=ICANN
 |accessdate=25 Hunio 2010 }}</ref>
 [[.中国]]
| calling_code = [[+86]]{{Ref label |mainland|c|}}
| footnotes =
a. {{note|complex}} Nalaka a karakterisasion iti  [[politikal a patakder]] manipud iti panawen a 1980 ket saanen a mabalin.

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Pakaimatangan ti seksion ti Siudad ti Kabul
|photo2a = Atlas Air flying off from Kabul Airport in 2010.jpg{{!}}Sangalubongan nga Eropuerto ti Kabul
|photo2b = Abdul Rahman Mosque in March 2010.jpg{{!}}Moskita ti Abdul Rahman
|photo3a = GOB-September 2011.jpg{{!}}Harhardin Babur
|photo3b = Garden area of the Serena Hotel in Kabul.jpg{{!}}Otel Serena 
|photo4a = A view from Kabul InterContinental.jpg{{!}}Otel Inter-Continental 
|photo4b = Wazir Akbar Khan neighborhood.jpg{{!}}Wazir Akbar Khan
|size    = 300
|border  = 0
|color   =
|foot_montage = 
}}
|image_flag             =
|flag_size              =
|image_seal             =
|seal_size              =
|image_shield           =
|shield_size            =
|image_blank_emblem     =
|blank_emblem_type      =
|blank_emblem_size      =
|image_map              =
|mapsize                =
|map_caption            =
|pushpin_map            = Apganistan#Asia
|pushpin_label_position = Above
|pushpin_label          = '''Kabul'''
|pushpin_mapsize        = 300px
|pushpin_map_caption    = Lokasion idiay Apganistan
| coordinates           = {{coord|34|32|N|69|10|E|region:AF|display=inline,title}}
|subdivision_type       = Pagilian
|subdivision_name       = {{wagayway|Apganistan}}
|subdivision_type1      = [[Dagiti probinsia ti Apganistan|Probinsia]]
|subdivision_name1      = [[Probinsia ti Kabul|Kabul]]
|subdivision_type2      =
|subdivision_name2      =
|subdivision_type3      = Bilang dagiti distrito
|subdivision_name3      = 22
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Mayor
|leader_name            = Muhammad Yunus Nawandish
|established_title      =
|established_date       =
|area_magnitude         =
|unit_pref              =
|area_footnotes         =
|area_total_km2         = 275
|area_land_km2          = 
|area_water_km2         =
|area_metro_km2         = 425
|population_as_of       = 2015
|population_footnotes   =
|population_note        = <!-- <ref name="GeoHive" /> -->
|population_total       = 3678034
|population_density_km2 = auto
|population_metro       = 
|population_density_metro_km2 =
|population_urban        =
|population_blank1_title = [[Nagan dagiti umili|Demonimo]]
|population_blank1       = Taga-Kabul, Kabuli
|timezone               = Pagalagadan nga Oras ti Apganistan
|utc_offset             = +4:30
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|elevation_footnotes    =  
|elevation_m            = 1791
|elevation_ft           =
|postal_code_type       = 
|postal_code            =
|area_code              = (+93) 20
|website                =
|footnotes              =
}}

Ti tawen idi '''1785''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1027''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

<div style="float:right;margin-left:0.5em;">
<br/>
</div>
*<!--Agosto 15--> Ti Smithsonian ket nangirangrang ti pannakaduktal ti '''[[olinguito]]''' ''(nailadawan)'', ti immuna a naduktalan a [[sebbangan]] ti carnivora iti [[Kaamerikaan]] manipud kadagiti napalabas a 35 a tawen.
*<!--Agosto 15--> Ti [[Amianan a Korea|Amianan]] ken [[Abagatan a Korea]] ket nakitunos ti pannakalukat manenn ti Industrial a Rehion ti Kaesong.
*<!--Agosto 14--> Ti [[Ehipto]] ket nangirangarang ti kasasaad nga emerhensia, ginasut met dagiti nagsupsuporta ti dati a presidente a ni Mohamed Morsi ti pinatay dagiti puersa ti seguridad. 
*<!--August 14--> Ti [[India]]no a [[submarino]] '''INS ''Sindhurakshak''''' ket limned idiay [[Mumbai]] kalapsan ti dua a panagbettak iti uneg.
*<!--Agosto 6--> Ad-adu ngem 160 a tattao ti natnatay kadagiti [[layus]] idiay [[Apganistan]] ken ken [[Pakistan]].
<div style="text-align: right;" class="noprint">{{#if:{{{awansilpo|}}}||'''[[Wikipedia:Agdama a paspasamak|dadduma pay a damdamag...]]'''}}</div>
<noinclude>[[Kategoria:Damdamag]]</noinclude>

Iti [[lingguistika]], ti '''gramatika''' ket isu ti agasmang dagiti [[estruktura|estruktural]] nga alagaden a mangituray ti komposition iti [[klausula (lingguistika)|klausula]], dagiti [[insasao]], ken dagiti [[balikas]] iti ania man a naited a [[masna a pagsasao]]. Ti termino ket mangibaga pay ti panagadal kadagiti kastoy nga alagaden, ken daytoy a pagobraan ket mangiraman ti [[morpolohia (lingguistika)|morpolohia]], [[syntax|panagurnos]], ken [[ponolohia]], a kadawyan a kinuykuyogan babaen dagiti [[ponetika]], [[semantika]], ken dagiti [[pragmatika]].  Dagiti lingguista ket kadawyan a saanda nga us-usaren ti termino a mangitudo kadagiti [[ortograpia|ortograpiko]] nga alagaden, urayno dagiti libro a [[panagusar]] ken dagiti  [[alagaden ti estilo]] a natawtawagan kadagitoy iti gramatika ket mabalin pay a mangitudo iti panangiletra ken [[kartasurat]].
<!--== Dagiti nagibasaran ==
{{Reflist}}-->
== Dagiti akinruar a silpo ==
* {{Cite EB1911|wstitle=Grammar|author=Archibald Henry Sayce|display=Gramatika}}
* {{Kategoria ti Commons-nailinia}}

{{Automatic taxobox
|image = Pradosia lactescens (Vell.) Radlk, Sapotaceae (11115516253).jpg
|image_caption = ''[[Pradosia lactescens]]''
|taxon = Pradosia
|authority = Liais
|synonyms_ref = <ref name=n /><ref name=s />
|synonyms = *''Pouteria'' section ''Pradosia'' <small>(Liais) Eyma</small>
*''Pometia'' <small>Vell. 1825, illegitimate homonym, not J.R. Forst. & G. Forst. 1775</small>
*''Glycoxylon'' <small>Ducke</small>
*''Neopometia'' <small>Aubrév.</small>
}}

|reign       = {{nowrap|6 Pebrero 1952 – 8 Septiembre 2022}}
|cor-type    = [[Panakakorona ni Reina Elizabeth II|Panakakorona]]
|coronation  = 2 Hunio1953
|predecessor = [[George VI]]
|suc-type    = Ti tumawid
|successor   = [[Charles, Prinsipe iti Gales]]
|reg-type    = Dagiti Kangrunaan a Ministro
|regent      = [[Listaan dagiti Kangrunaan a Ministro ni Reina Elizabeth II|''Kitaen ti listaan'']]
|spouse      = [[Prinsipe Philip, Duke iti Edinburgh]] <small>(m. 1947)</small>
|issue-link  = #Issue
|issue       = [[Charles, Prinsipe iti Gales|Prinsipe Charles, Prinsipe iti Gales]]<br>[[Anne, Naarian a Prinsesa|Prinsesa Anne, Naarian a Prinsesa]]<br>[[Prinsipe Andrew, Duke iti York]]<br>[[Prinsipe Edward, Earl iti Wessex]]
|full name   = Elizabeth Alexandra Mary
|house       = [[Kamara iti Windsor]]
|father      = [[George VI]]
|mother      = [[Reina Elizabeth Ti Reina nga Ina|Elizabeth Bowes-Lyon]]
|birth_date  = {{birth date |1926|4|21|df=y}}
|birth_place = [[Mayfair]], [[Nagkaykaysa a Pagarian]]
|death_date  = 8 Septiembre 2022
|death_place = 
|religion    = [[Simbaan iti Inglatera]]<br>[[Simbaan iti Eskósia]]
}}

| birth_place = [[Siudad ti Quezon]], [[Filipinas]]
| death_date  =
| death_place =
| yearsactive = 1996–agdama
| agent       = [[Star Magic]] (1996–agdama)
| occupation  = Aktres, modelo
| family      = Kathleen Hermosa (kabsat a babai)
| spouse      = [[Diether Ocampo]] (2004–2009)<br />[[Oyo Boy Sotto]] (2011–agdama)
| children    = 3
}}

</ref><br />{{small|Daga ti Baba Ti Angin}}<ref name="sbh">{{Cite web |title=About Sabah |url=http://www.sabah.gov.my/main/en/Home/About |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160520105020/http://www.sabah.gov.my/main/en/Home/About |archive-date=20 Mayo 2016 |access-date=20 Mayo 2016 |website=Official Website of the Sabah State Government |language=en}}</ref>
| motto                   = ''Sabah Maju Jaya''
| anthem                  = ''[[Sabah Tanah Airku]]''<br />({{lang-ilo|Sabah TI Pagiliak}})
| image_map               = Sabah state locator.PNG
| mapsize                 = 
| map_alt                 = 
| map_caption             ={{Legend inline|#FF0000|outline=silver}} '''Sabah''' idiay {{Legend inline|#FDF9D2|outline=silver}} '''[[Malaysia]]'''
| coordinates             = {{coord|5|15|N|117|0|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = 
| subdivision_name        = Malaysia
| seat_type               = [[Listaan dagiti nailian a kapitolio|Kapitolio]]
| seat                    = [[Kota Kinabalu]]
| leader_title           = [[Listaan dagiti Yang di-Pertua Negeri iti Sabah|Yang di-Pertua Negeri]]
| leader_name            = [[Juhar Mahiruddin]]
| leader_title1           = [[Listaan dagiti Pangulo ti Mistro ti Sabah|Pangulo ti Ministro]]
| leader_name1            = [[Hajiji Noor]] (GRS–[[Perikatan Nasional|PN]]–[[Malaysian United Indigenous Party|BERSATU]])
| area_footnotes          =<ref name="statistics">{{Cite web |title=Sabah @ a Glance |url=https://www.dosm.gov.my/v1/index.php?r=column/cone&menu_id=dTZ0K2o4YXgrSDRtaEJyVmZ1R2h5dz09 |access-date=29 Disiembre 2017 |website=Department of Statistics Malaysia Official Portal |language=en}}</ref>
| area_total_km2          = 73,904
| population_footnotes    = <ref name="statistics" />
| population_total        = {{increase}} 3900000 (Maika-2)
| population_as_of        = 2018
| population_density_km2  = 52
| population_demonym      = Sabahano
| population_note         = 
| demographics_type1      = [[Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan]]
| demographics1_footnotes = 
| demographics1_title1    = HDI (2018)
| demographics1_info1     =  0.704 (<span style="color:#0c0;">nangato</span>) ([[Dagiti Estado ken pederal a teritorio iti Malaysia|Maika-15]])<ref>{{Cite web |title=Subnational Human Development Index (2.1) [Sabah – Malaysia] |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |access-date=12 Nobiembre 2018 |publisher=Global Data Lab of the Institute for Management Research, Radboud University |language=en}}</ref>
| postal_code_type        = [[Listaan dagiti kodigo ti koreo iti Malaysia|Kodigo ti koreo]]
| postal_code             = 88xxx to 91xxx
| area_code_type          = [[Dagiti numero ti telepono iti Malaysia|Panagtawag]]
| area_code               = 087 <small>(Uneg a Distrito)</small> <br />088 <small>([[Kota Kinabalu]] ken [[Kudat]])</small> <br />089 <small>([[Lahad Datu]], [[Sandakan]] ken [[Tawau]])</small>
| registration_plate      = SA,SAA,SAB <small>([[Kota Kinabalu]] & [[Kota Belud]])</small> <br />SB <small>([[Beaufort, Sabah|Beaufort]])</small> <br />SD <small>([[Lahad Datu]])</small> <br />SK <small>([[Kudat]])</small> <br />SS <small>([[Sandakan]])</small> <br />ST <small>([[Tawau]])</small> <br />SU <small>([[Keningau]])</small>
| blank_name_sec1         = Sipud a nagan
| blank_info_sec1         = [[Amianan a Borneo]]
| blank_name_sec2         = [[Pakasaritaan iti Brunei#Panagbalin nga Islam ken "Nabalitokan aPanawen"|Brunei a Sultanao]]
| blank_info_sec2         = Maika-16 a siglo
| blank1_name_sec2        = [[Sulu a Sultanato]]
| blank1_info_sec2        = 1658
| blank2_name_sec2        = [[Abagatan a Borneo ti Britaniko]]
| blank2_info_sec2        = 1882
| blank3_name_sec2        = [[Panagsakup ti Hapon iti Malaya, Amianan a Borneo ken Sarawak|Panagsakup ti Hapon]]
| blank3_info_sec2        = 1941–1945
| blank4_name_sec2        = [[Balangat a Kolonia ti Britaniko]]
| blank4_info_sec2        = 1946
| blank5_name_sec2        = Pannakaipangato ti [[Pederation iti Malaya]] tapno mangbukel iti [[Malaysia]]<ref>{{Cite web |title=Malaysia Act 1963 |trans-title=Malaysia a Tignay iti 1963 |url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1963/35/pdfs/ukpga_19630035_en.pdf |language=en |via=legislation.gov.uk}}</ref>
| blank5_info_sec2        = 16 Septiembre 1963<ref name="Ti Pagtulagan a maipanggep iti Malaysia">{{Cite wikisource |title=Agreement relating to Malaysia between United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore |wslink=Agreement relating to Malaysia between United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore
|author=Governments of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore |year=1963 |page=1 |trans-title=Ti tulagan a maipanggep iti Malaysia a nagbaetan ti Nagkaykaysa a Pagarian ken Akin-abagatan nga Irlanda, Pederasion iti Malaya, Amianan a Borneo, Sarawak ken Singapur |language=en}}</ref>
| website                 = [http://www.sabah.gov.my/ www.sabah.gov.my]
| footnotes               =
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

(2013)<ref>{{cite web |url=http://knowledgecenter.csg.org/kc/content/csg-releases-2013-governor-salaries |title=CSG Releases 2013 Governor Salaries |publisher=The Council of State Governments |date=Hunio 25, 2013 |accessdate=Septiembre 27, 2016 |archive-date=2014-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022032437/http://knowledgecenter.csg.org/kc/content/csg-releases-2013-governor-salaries |url-status=dead }}</ref>
|website         = [http://www.gov.ca.gov/ www.gov.ca.gov]
}}

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''1297''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1091''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|image = Diodia virginiana - Virginia Buttonweed.jpg
|image_caption = ''[[Diodia virginiana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Diodia
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species = ''[[Diodia virginiana]]''
|type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms_ref=<ref>[http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=61951 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref>
|synonyms = 
* ''Decapenta'' <small>[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]</small>
* ''Dioneidon'' <small>[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]</small>
* ''Ebelia'' <small>[[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach|Rchb.]]</small>
* ''Hexasepalum'' <small>[[Friedrich Gottlieb Bartling|Bartl.]] ex [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]</small>
* ''Triodon'' <small>[[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]</small>
}}

Ti tawen idi '''840''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''Marxismo''' ket maysa nga [[ekonomiko]] ken sosiopolitikal a [[sangalubongan a panirigan]] ken pamay-an ti sosioekonomiko a panagsukimat a naibatay ti [[Naipakasaritaan a materialismo|materialista panangipatarus ti naipakasaritaan a panagrang-ay]], ti [[dialektiko]] a panirigan ti sosial a panagbalbaliw, ken ti maysa a panagusig kadagiti klase a pannakibiang iti kaunegan ti kagimongan ket dagiti pannakaipakatda kadagiti panagusig ken panagdillaw ti panagrang-ay ti [[kapitalismo]]. Idi tengnga aginggana iti naladaw a maika-19 a siglo, ti [[Pilosopia|intelektual a panagrang-ay]] ti Marxism idi ket inpayuna babaen dagiti dua nga [[Aleman a pilosopia|Aleman a pilosopo]], a ni [[Karl Marx]] ken [[Friedrich Engels]]. Dagiti Marxista a panagusig ken metolohia ken nakaimpluensia kadagiti adu a politikal nga ideolohia ken dagiti sosial a tignay kadagiti napalabas a pakasaritaan. Ti Marxismo ket buklenna ti maysa nga [[Marxiano nga ekonomia|ekonomiko a teoria]], ti [[Marxista sosiolohia|sosiolohiko a teoria]], ti [[Marxista a pilosopia|pilosopiko a pamay-an]] ken ti [[Rebolusionario a sosialismo|rebolusionario]] a panirigan ti sosial a panagbalbaliw.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551385/social-science/38930/Marxist-influences sosial asiensia : Dagiti Marxista nga impluensia - Britannica Online Encyclopedia]</ref> Awan ti naipatingga a Marxista a teoria; Ti Marxista a panagusig ket naipakaten kadagiti nadumaduma a suheto ken nabalbaliwanen kadagiti las-ud ti dalan ti panagparang-ay tapno adda dagiti nadumaduma a teoria ti Marxista.<ref>{{cite book |last= Wolff and Resnick|first= Richard ken Stephen |title= Ekonomia: Ti Marxiano kontra ti Neoklasiko |publisher=Ti Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan|date= Agosto 1987|isbn= 0801834805|page = 130|quote= Ti Marxiano a teoria (agmaymaysa) ket sinukatan dagiti Marxiano a teoria (ad-adu ngem maysa).}}</ref>

{{Automatic taxobox
|image = MiracleBerry.jpg
|image_caption = Miracle fruit, ''[[Synsepalum dulcificum]]''
|taxon = Synsepalum
|authority = ([[Alphonse Pyrame de Candolle|A.DC.]]) [[William Freeman Daniell|Daniell]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11804 |title=''Synsepalum'' (A. DC.) Daniell |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2009-03-31 |accessdate=2010-02-27}}</ref>
|synonyms_ref = <ref name=r /><ref name=w />
|synonyms =
*''Afrosersalisia'' <small>A.Chev.</small>
*''Bakeriella'' <small>Pierre ex Dubard</small>
*''Bakerisideroxylon'' <small>Engl.</small>
*''Lasersisia'' <small>Liben, not validly published</small>
*''Pachystela'' <small>Pierre ex Engl.</small>
*''Pseudopachystela'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Rogeonella'' <small>A.Chev.</small>
*''Sideroxylon'' section ''Synsepalum'' <small>A.DC</small><ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/page/163139#page/191/mode/1up Candolle, Alphonse Louis Pierre Pyramus de. 1844.  Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis 8: 183-184] in Latin</ref>
*''Stironeurum'' <small>Radlk. ex De Wild. & T.Durand</small>
*''Tulestea'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Vincentella'' <small>Pierre</small>
}}

{{Coord|18.22723|N|63.04899|W|type:landmark_scale:5000|display=title}}

{{taxobox
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|synonyms_ref=
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus= '''''Jovetia'''''
|genus_authority = [[Michel Guédès|Guédès]]
|binomial= ''Jovetia humilis''
|binomial_authority = [[Michel Guédès|Guédès]]
|synonyms=
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>  
| area_total_km2          =131.37
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015524000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}} 
| postal_code             = 2421
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Primera klase
}}

| perihelion =
  {{plainlist |
* 46,001,200 km
* 0.307&nbsp;499 AU
  }}
| semimajor =
  {{plainlist |
* 57,909,100 km
* 0.387&nbsp;098 AU
  }}
| eccentricity = 0.205&nbsp;630
| period =
  {{plainlist |
* 87.969&nbsp;1 [[aldaw|d]]
* (0.240&nbsp;846 [[huliano a tawen (astronomia)|a]])
* 0.5 Mercury [[solar nga aldaw]]
  }}
| synodic_period = 115.88&nbsp;d
| avg_speed = 47.87&nbsp;km/s
| inclination =
  {{plainlist |
* 7.005° to [[Ekliptikc]]
* 3.38° to [[Ekliptik#Ekliptik ken dagiti planeta|Ekuador ti init]]
* 6.34° to [[Saan a mabalbaliwan a dalumpinas]]
  }}
| asc_node = 48.331°
| arg_peri = 29.124°
| mean_anomaly = 174.796°
| satellites = Awan
| physical_characteristics = yes
| diameter = 4,880 km
| mean_radius =
  {{plainlist |
* {{nowrap|2,439.7 ± 1.0&nbsp;km}}
* 0.3829 Daga
  }}
| flattening = 0
| surface_area =
  {{plainlist |
* 7.48{{e|7}}&nbsp;km<sup>2</sup>
* 0.147 Daga
  }}
| volume =
  {{plainlist |
* 6.083{{e|10}}&nbsp;km<sup>3</sup>
* 0.056 Daga
  }}
| mass =
  {{plainlist |
* 3.3022{{e|23}}&nbsp;kg
* 0.055 Daga
  }}
| density = 5.427&nbsp;g/cm<sup>3</sup>
| surface_grav =
  {{plainlist |
* 3.7&nbsp;[[Panagpardas|m/s<sup>2</sup>]]
* 0.38 [[g-puersa|g]]
  }}
| escape_velocity = 4.25&nbsp;km/s
| sidereal_day =
  {{plainlist |
* 58.646&nbsp;aldaw
* 1407.5&nbsp;[[oras|h]]
  }}
| rot_velocity = {{pagbaliwen|10.892|km/h|m/s|abbr=on}}
| axial_tilt = {{nowrap|2.11′ ± 0.1′}}
| right_asc_north_pole =
  {{plainlist |
* 18 h 44 min 2 s
* 281.01°
  }}
| declination = 61.45°
| albedo =
  {{plainlist |
* 0.068 ([[Piansa nga albedo|Piansa]])
* 0.142 ([[Heometriko nga albedo|heom.]])
  }}
| magnitude = −2.6 aginggana ti 5.7
| angular_size = 4.5" – 13"
| temperatures = yes
| temp_name1 = 0°N, 0°W <!-- Vasavada et al. 1999-->
| min_temp_1 = 100 K <!-- (-173 °C) -->
| mean_temp_1 = 340 K <!-- (67 °C) -->
| max_temp_1 = 700 K <!-- (427 °C) -->
| temp_name2 = 85°N, 0°W
| min_temp_2 = 80 K <!-- (-193 °C) -->
| mean_temp_2 = 200 K <!-- (-73 °C) -->
| max_temp_2 = 380 K <!-- (106.85 °C) -->
| pronounce = {{IPAc-en|audio=en-us-Mercury.ogg|ˈ|m|ɜr|k|j|ə|r|i}}
| adjectives = Merkurio, Merkurial
| atmosphere = yes
| surface_pressure = bassit laeng
| atmosphere_ref=
| atmosphere_composition =
  {{plainlist |
* 42% Molecular [[oksíheno]]
* 29.0% [[sodio]]
* 22.0% [[nitróheno]]
* 6.0% [[helio]]
* 0.5% [[potasio]]
* Bassit laeng a pakadagupan ti [[argon]], [[nitróheno]], [[karbon dioksido]], [[Danum|alingasaw ti danum]], [[senón]], [[kripton]] ken [[neón]]
  }}
}}
{{maipapan}}

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Diplospora
|authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]
|type_species = ''Diplospora viridiflora''
(sinonimo ti ''[[Diplospora dubia]]'')
|type_species_authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]
|synonyms = 
}}

{{taxobox
|image = Spermacoce ocymoides W IMG 2964.jpg
|image_caption = ''[[Spermacoce ocymoides]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|subfamilia = [[Rubioideae]]
|tribus = [[Spermacoceae]]
|genus = '''''Spermacoce'''''
|genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species =  ''Spermacoce tenuior''
|type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}

Ti tawen idi '''1862''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1717''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1432''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1094''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

__NOTOC__

Ti tawen idi '''1016''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1324''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Brachytome
|authority = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
|type_species = ''[[Brachytome wallichii]]''
|type_species_authority = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
}}

Ti tawen idi '''1052''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''2011''' (MMXI) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] B), ti maika-2011 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-11 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-11 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-2 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

Ti '''dandaniw''' (manipud iti [[Pagsasao a Griego|Griego]] ''poiesis'' — {{lang|el|ποίησις}} — nga adda ti nawatiwat a kaibuksilan iti "panagaramid", nakitkita pay kadagiti termino a kas ti "[[hemopoiesis|hemo''poiesis'']]"; iti naak-akikid, ti panagaramid ti dandaniw) ket maysa a porma iti [[literatura|literario nga arte]]  nga agus-usar kadagiti [[estetika|estetiko]] ken ritmiko<ref>{{cite web|title=Dandaniw|work=Dagiti Diksionario ti Oxford|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|year=2013|url=http://oxforddictionaries.com/definition/english/poetry?q=poetry|access-date=2013-05-17|archive-date=2013-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130618104733/http://oxforddictionaries.com/definition/english/poetry?q=poetry|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Dandaniw|work=Merriam-Webster|publisher=Merriam-Webster, Inc.|year=2013|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/poetry}}</ref><ref>{{cite web|title=Dandaniw|work=Dictionary.com|publisher=Dictionary.com, LLC|year=2013|url=http://dictionary.reference.com/browse/poetry?s=t}}</ref> a kababalin iti [[pagsasao]]—a kas ti [[ponaestetika]], [[simbolismo ti uni]], ken [[metrika (dandaniw)|metrika]]—tapno makaiyebkas kadagiti kaibuksilan a maipatinayon ti, wenno pakaisukatan, ti [[prosa]]iko a nalawag a
[[kaibuksilan (linguistika)|kaibuksilan]].

Ti tawen idi '''1026''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

|birth_place       = [[Tijuana]], [[Baja California]], [[Mehiko]]
}}

Ti tawen idi '''1747''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

[[File:Bleeding finger.jpg|thumb|]]

Ti tawen idi '''1528''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|33|50|N|35|50|E|display=title}}

{{taxobox
| name = ''Timonius''
| image = Timonius timon flower.jpg
| image_caption = 
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| genus = '''''Timonius'''''
| genus_authority = [[de Candolle|Augustin Pyramus de Candolle]]
| type_species = ''[[Timonius timon]]''
| type_species_authority = ([[Curt Polycarp Joachim Sprengel|C.P.J. Sprengel]]) [[Elmer Drew Merrill|E.D. Merrill]]
}}

Daytoy ket listaan dagiti  '''mabalin nga aktibo'''  a [[bulkan]] ti [[Filipinas]] babaen ti rehion a kas naidasig babaen ti [[Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia]]. Dagiti aktibo a bulkan ket nailista idiay [[listaan dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas]]. Dagiti di aktibo a bulkan ket nailista idiay [[listaan dagiti di aktibo a bulkan ti Filipinas]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''Soolohia''' ([[Pagsasao a Griego|Griego]] ''zoion'' = ayup ken ''logia'' = agadal) ket isu iti siensia nga nga maipanggep iti pinagadal iti biolohia dagiti ay-ayup.

Ti tawen idi '''1707''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

|subdivision_type = Pagilian
|subdivision_name = India
|subdivision_type1 = 
|subdivision_name1 = 
|established_title = 
|established_date = 
|established_title1 = 
|established_date1 = 
|established_title2 = 
|established_date2 = 
|established_title3 = 
|established_date3 = 
|leader_title = [[Dagiti Gobernador ken Teniente-Gobernador dagiti estado ti India|Teniente Gobernador]]
|leader_title1 = [[Listaan dagiti Pangulo a Ministro ti Delhi|Pangulo a Ministro]]
|leader_name = [[Tejendra Khanna]]
|leader_name1 = [[Sheila Dikshit]]&nbsp;([[Nailian a Kongreso ti India|INC]])
|named_for = 
|area_total_km2 = 1484.0
|area_total_sq_mi = 573.0
|area_land_km2 = 159.0
|area_land_sq_mi = 61.4
|area_water_km2 = 18.0
|area_water_sq_mi = 6.9
|population_as_of = 2011 a karkulo
|population_total = 11,007,835
|population_metro = 16,314,838
|population_blank1_title = [[Nagan dagiti umili|Demonimo]]
|population_blank1 = Delhiite , Taga-Delhi
|population_footnotes = 
|population_density_km2 = 3,886
|population_density_sq_mi = 10,065
|timezone = [[Pagalagadan nga Oras ti India]]
|utc_offset = +5.30
|postal_code_type         = [[Pagsurotan a Numero ti Koreo|Kodigo ti koreo]]
|postal_code              = 110001-110098, 1100xx
|area_code                = [[Dagiti numero ti telepono idiay India|+91 11]]
|elevation_ft = 0–409
|elevation_m = 0–125
|website = {{URL|http://delhi.gov.in}}
}}

ket [[disakarido]] a mabirukan iti [[gatas]]. Daytoy ket buklen ti molekula [[galaktosa|D-galaktosa]] ken molekula [[glukosa|D-glukosa]] a nabedbedan babaen ti beta-1-4 [[glukosidigo a piansa]]. Daytoy ket adda pormulana iti C<sub>12</sub>H<sub>22</sub>O<sub>11</sub>.]]

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1465''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
| image = Koeh-251.jpg
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Rubioideae]]
| tribus = [[Psychotrieae]]
| genus = ''[[Carapichea]]''
| species = '''''C. ipecacuanha'''''
| binomial = ''Carapichea ipecacuanha''
| binomial_authority = (Brot.) L.Andersson
| synonyms =
''Callicocca ipecacuanha''<br />
''Cephaelis ipecacuanha''<br />
''Evea ipecacuanha''<br />
''Psychotria ipecacuanha''<br />
''Uragoga ipecacuanha''
}}

'''Dagiti aktibo a bulkan ti Filipinas''', a kas naikategoria babaen ti [[Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia]] (PHIVOLCS), ket mangiraman kadagiti [[bulkan]] iti pagilian a nagbettak iti kaunegan dagiti naipakasaritaan a panawen (kaunegan dagiti naudi a 600 a tawtawen), nga adda dagiti pannakalagip kadagitoy a panagbettak a dinokumentuan babaen ti tao; wenno nagbettaken iti kaunegan ti naudi a 10,000 a tawtawen ([[holoseno]]) a naibatay kadagiti panagusig dagiti naidatos a materiales. Nupay kasta, awan ti konsenso kadagiti bulkanologo no kasano ti panangipalawag ti maysa nga "aktibo" a bulkan. Manipud idi 2012, ti PHIVOLCS ket inlistana dagiti 23 [[bulkan]] a kas [[Bulkan#Aktibo|aktibo]] iti Filipinas, 21 kadagitoy ket addaan iti naipakasaritaan a panagbettak ken dua ket dagiti napigsa a pumaroliko a bulkan – [[Bulkan Cabalian|Cabalian]] ken [[Leonard Kniaseff]].<ref name=phivolcs>{{cite web | url=http://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=57:active-volcanoes&catid=55&Itemid=114 | work=[[Instituto ti Filipinas iti Bulkanolohia ken Sismolohia]] (PHIVOLCS) | title=Listaan dagiti Aktibo a Bulkan | access-date=2014-01-24 | archive-date=2016-03-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304114834/http://www.phivolcs.dost.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=57%3Aactive-volcanoes&catid=55&Itemid=114 | url-status=dead }}</ref>; ti Global a Programa ti Bulkanismo ti Instituto ti Smithsonia ken inkategoriana dagiti 20 a bulkan ti Filipinas a kas  "historikal" ken 59 a kas "holodeno".<ref name=gvp />

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
| taxon = Cucurbitales
| fossil_range = {{Fossil range|107|0}}<small>Nasapa a [[Kretasio]] – Kaudian</small>
| image = 2006-10-18Cucurbita pepo02.jpg
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]] ''ex'' [[Friedrich von Berchtold|Bercht.]] & [[Jan Svatopluk Presl|J.Presl]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal | author = Angiosperm Phylogeny Group | year = 2009 | title = An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III | journal = Botanical Journal of the Linnean Society | volume = 161 | issue = 2 | pages = 105–121 | url = http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract | doi = 10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x | access-date = 2019-02-07 | archive-date = 2017-05-25 | archive-url = https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract | url-status = dead }}</ref>
| subdivision_ranks = Dagiti pamilia
| subdivision =
* [[Anisophylleaceae]] <small>Ridl. 1922</small>
* [[Apodanthaceae]] <small>Tiegh. ex Takht. 1987</small>
* [[Begoniaceae]] <small>C. Agardh 1824</small> (pamilia ti [[begonia]])
* [[Coriariaceae]] <small>DC. 1824</small>
* [[Corynocarpaceae]] <small>Engl. 1897</small>
* [[Cucurbitaceae]] <small>Juss. 1789</small> (pamilia ti [[tabungaw]])
* [[Datiscaceae]] <small>Dumort. 1829</small>
* [[Tetramelaceae]] <small>Airy Shaw 1965</small>
| synonyms =
* Anisophylleales <small>Reveal & Doweld</small>
* Begoniales <small>Link</small>
* Begonianae <small>Doweld</small>
* Coriariales <small>Lindley</small>
* Coriariopsida <small>Parlatore</small>
* Corynocarpales <small>Takhtajan</small>
* Corynocarpanae <small>Takhtajan</small>
* Cucurbitanae <small>Reveal</small>
* Cucurbitopsida <small>Brongniart</small>
* Datiscales <small>Dumortier</small>
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''1221''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
|image = Tarenna nilagirica 03.JPG
|image_caption = ''[[Tarenna nilagirica]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Tarenna'''''
|genus_authority = [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
}}

{{Automatic taxobox
|image = Micropholis crassipedicellata.jpg
|image_caption = ''[[Micropholis crassipedicellata]]''
|taxon = Micropholis
|authority = (Griseb.) Pierre
|synonyms_ref = <ref name=r /><ref name=p />
|synonyms = *''Sapota'' section ''Micropholis'' <small>Griseb.</small>
*''Pouteria'' section ''Micropholis'' <small>(Griseb.) Baehni</small>
*''Crepinodendron'' <small>Pierre</small>
*''Meioluma'' <small>Baill.</small>
*''Paramicropholis'' <small>Aubrév. & Pellegr.</small>
*''Platyluma'' <small>Baill.</small>
*''Sprucella'' <small>Pierre 1890, ilihitimado a homonimo, saan a Steph. 1886 ([[Lepidoziaceae]])</small>
*''Stephanoluma'' <small>Baill.</small>
}}

Dagiti nangabak iti '''[[GRAAFIL|Gov. Roque Ablan Awards for Iloko Literature (GRAAFIL)]]''' iti tawen [[1987]] (puesto, titulo ti nangabak nga obra, nagan ti autor):
__NOTOC__
'''Salip iti Bucanegan'''<br>
''Topiko:"Ania ti rumbeng nga itag-ay nga ulidan: dagiti nakaisigudan nga aw-awid ken ugali iti Kailokuan wenno dagiti agdama a sinuso iti Laud a kannawidan?"''<br>
Kangrunaan a Pammadayaw (Teksto):<br>
Umuna: Petronio Costales<br>
Maikadua: Lina Lorenzo-Sumaoang<br>
Pangliwliwa a Gunggona:<br>
1. Guillermo I. Concepcion<br>
2. Fernando B. Sanchez<br>
3. Amelia A. Venenciano<br>
Naghurado: [[Godofredo S. Reyes]], Reynaldo A. Duque, Jaime P. Lucas

Ti '''1985''' ket maysa a [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|nangrugi iti aldaw ti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] F).

Ti '''binalabála''' ({{lang-en|fiction}}) ket isu ti porma ti [[salaysay]] wenno [[reporta|maipakaammo]] nga obra a maipanggep, iti paset wenno iti sibubukel, nga adda dagiti pakaammo wenno paspasamak a saan nga husto, ngem dagitoy ket [[naipagpagarup]] ken [[teoria|teoretiko]] laeng, ken pinarparnuay ti [[mannurat]]. 

Ti tawen idi '''1856''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

, iti termino a nakunkuna iti ''[[panagpuor]]''.]]

Ti '''kultura''' ({{lang-la|[[wikt:cultura|cultura]]}} lit. ''panagtalon'')<ref>Harper, Douglas (2001). [http://www.etymonline.com/index.php?term=culture Online a Diksionario ti Etimolohia]</ref> ket maysa a moderno a konsepto a naibatay iti maysa a termino nga immuna a nausar iti [[klasiko a kina-ugma]] babaen ti Romano nga [[Listaan dagiti orador|orador]], a ni [[Cicero]]: ''"cultura animi"''. Ti termino a ''"kultura"'' ket immuna a nagparang iti agdama apuotna idiay Europa idi maika-18 ken maika-19 a sigsiglo, tapno mangibaga ti pamay-an ti [[panagtalon ti mula|panagtalonn]] wenno panagparang-ay, a kas iti [[agrikultura]] wenno [[hortikultura]]. Idi maika-19 a siglo, ti termino ket rimmmang-ay nga immuna a mangibaga ti panagpasayaat wenno pannakapino ti maysa a tao, a naipangpangruna babaen ti [[edukasion]], ken ti pannakatungpal dagiti [[nasionalismo|nailian nga aspirasion wenno dagiti umno]]. Idi tengnga ti maika-19 a siglo, adda dagiti sientista a nagususar ti termino a "kultura" tapno mangitudo ti sangalubongan a kapasidad ti nagtagitaon. Para iti Aleman a [[di-positibista]] a [[sosiolohista]] a ni [[Georg Simmel]], ti kultura ket nangibagbaga "ti kultibasion dagiti agmaymaysa a tao babaen ti ahensia dagiti akin-ruar a porma a dagitoyen ket representatibon ti dalan ti pakasaritaan".<ref>Levine, Donald (ed) 'Simmel: iti kina-agmaymaysa ken dagiti sosial a porma. Unibersidad ti Chicago a Pagmalditan, 1971. p6.</ref>

|archipelago = [[Is-isla Basbassit a Sunda]]
|total_islands = 
|major_islands = 
|area_km2 = 15214.13
|rank = Maika-57
|highest_mount = [[Bantay Tambora|Tambora]]
|elevation_m = 2850
|country = Indonesia
|country_admin_divisions_title = Probinsia
|country_admin_divisions = [[Laud a Nusa Tenggara]]
|country_largest_city = 
|country_largest_city_population = 
|population = 1,391,340
|population_as_of = 2014
|density_km2 = 91.45
|ethnic_groups = [[Tattao a Sumbawa]], [[Tattao a Bima]]
}}

|official_languages = {{unbulleted list |[[Pagsasao a Nauruano|Nauruano]] {{small|(patneng)}} |{{nowrap|[[Pagsasao nga Ingles|Ingles]] {{small|(kaaduan a naisasao)}}}}}}
|demonym = Nauruano, Taga-Nauro
|capital = [[Distrito ti Yaren|Yaren]] {{small|(''[[de facto]]'')}}&nbsp;{{ref label|kapitolio|a|}}
|government_type = [[Saan a partisano a demokrasia]] a [[Parlamentrio a republika]]
|leader_title1 = [[Presidente ti Nauru|Presidente]]
|leader_name1 = [[Lionel Aingimea]]
|leader_title2 = [[Listaan dagiti Tagabitla ti Parlamento ti Nauru|Tagabitla ti Parlamento]]
|leader_name2 = [[Marcus Stephen]]
|legislature = [[Parlamento ti Nauru|Parlamento]]
|area_rank = 239th
|area_km2 = 21
|area_sq_mi = 8.1 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water = 0.57 <!--% of Nauru's area taken up by Buada Lagoon-->
|population_census = 10,084<ref name="Nauru Census">{{cite web |title=National Report on Population ad Housing |url=http://www.spc.int/prism/nauru/PublicDocuments/Census/Nauru_2011_Census_Report_FINAL.pdf |publisher=Nauru Bureau of Statistics |accessdate=9 Hunio 2015}}</ref> 
|population_census_year = Oktubre 2011
|population_census_rank = Maika-234
|population_density_km2 = 480
|population_density_sq_mi = 1,243 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = Maika-25
|GDP_PPP = $36.9&nbsp;million
|GDP_PPP_rank = Maika-192
|GDP_PPP_year = 2006
|GDP_PPP_per_capita = {{nowrap|$2,500 {{small|(karkulo idi 2006)}}&nbsp;<br/>$5,000 {{small|(karkulo idi 2005)}}&nbsp;}}
|GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-135/Maika-141
|sovereignty_type = Wayawaya
|established_event1 = manipud ti [[Naitalek a Terteritorio ti Nagkaykaysa a Pagpagilian|Naitalek ti Nagkaykaysa a Pagilian]], (manipud ti Nagkaykaysa a Pagarian, Australia, ken [[Baro a Selanda]])
|established_date1 = 31 Enero 1968
|Gini_year = |Gini_change =  <!--increase/decrease/steady--> |Gini =  <!--number only--> |Gini_ref = |Gini_rank =
|HDI_year = |HDI_change =  <!--increase/decrease/steady--> |HDI =  <!--number only--> |HDI_ref = |HDI_rank =
|currency = [[Doliar ti Australia]]
|currency_code = AUD
|time_zone =
|utc_offset = +12
|time_zone_DST = |utc_offset_DST =
|drives_on = kanigid
|calling_code = [[+674]]
|cctld = [[.nr]]
|footnote_a = {{note|capital}} Awan ti opisial a kapitolio ti Nauru, ngem ti Yaren ket isu ti kadakkelan a pagtaengan ken ti tugaw ti parlamento.
}}

Ti tawen idi '''1731''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1060''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Vidalasia
|authority = Tirveng.
|type_species = 
|type_species_authority = 
}}

Ti tawen idi '''1272''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1193''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1023''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>  
| area_total_km2          = 48.47 
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015526000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}}
| postal_code             = 2432
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Primera klase 
}}

{{Speciesbox
| image = 
| image_caption = 
| genus = Amphidasya
| species = elegans
| authority = [[Charlotte M. Taylor|C.M.Taylor]], 2001<ref>C.M. Taylor Novon 11(4): 494, f. 2A–C 2001</ref>
| synonyms = 
| synonyms_ref = 
}}

{{Automatic taxobox
|image =
|taxon = Dryobalanops
|authority = [[Karl Friedrich von Gaertner|C.F.Gaertn.]]<ref name=Ashton />
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = *''[[Dryobalanops aromatica]]''
*''[[Dryobalanops beccarii]]''
*''[[Dryobalanops fusca]]''
*''[[Dryobalanops keithii]]''
*''[[Dryobalanops lanceolata]]''
*''[[Dryobalanops oblongifolia]]''
*''[[Dryobalanops rappa]]''
}}

|type=
|inflow=
|outflow=
|catchment=
|basin_countries=[[India]], [[Iran]], [[Maldibas]], [[Oman]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[Yemen]]
|length=
|width={{pagbaliwen|2400|km|mi|abbr=on}}
|area={{pagbaliwen|3862000|km2|sqmi|abbr=on}}
|depth=
|max-depth={{pagbaliwen|4652|m|ft|abbr=on}}
|volume=
|residence_time=
|shore=
|elevation=
|frozen=
|islands=
|cities=
|reference=
}}

Ti tawen idi '''1028''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''889''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''971''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|4|35|S|55|40|E|display=title}}

Ti tawen idi '''907''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Belonophora
|authority = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
|type_species = ''[[Belonophora coffeoides]]''
|type_species_authority = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
|synonyms = *''Diplosporopsis'' <small>Wernham</small>
*''Kerstingia'' <small>[[Karl Moritz Schumann|K.Schum.]]</small>
}}

{{Navbox
| name      = Sorachi
| title     = [[Subprepektura ti Sorachi]]
| image     = 
| listclass = hlist
| bodyclass = hlist
| border = {{{border|{{#if:{{{list only|}}}|child}}}}}
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}

{{Coord|41|N|75|E|display=title}}
)<br />
|ethnic_groups = 68.9% [[Tattao a Kirgistan|Kirgis]]<br />14.4% [[Tattao nga Usbek|Usbek]]<br />9.1% [[Tattao a Ruso|Ruso]]<br />7.6% ken dadduma pay
|image_map = LocationKyrgyzstan.svg
|official_languages = [[Pagsasao a Kirgistan|Kirgistan]] <small>(Estado)</small><br /> [[Pagsasao a Ruso|Ruso]] <small>(opisial)</small><ref>{{cite web | url= http://eng.gov.kg/index.php?option=com_content&task=view&id=20&Itemid=47 | title= Batay-linteg | accessdate= 2009-09-23 | publisher= [[Gobierno iti Kirgistan]] | quote= <br />Artikulo 5<br />1. Ti naestaduan a pagsasao iti Kirgistan a Republika ket isunto ti Pagsasao a Kirgistan.<br />2. Idiay Kirgistán a Republika, ti pagsasao a Ruso ket usaren a kas iti opisial a pagsasao. }}{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|demonym = Kirgis<br />Kirgistáni wenno Kirgis<ref name="factbook">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kg.html |title=CIA World Factbook para iti Kirgistán |access-date=2012-02-23 |archive-date=2015-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151127011116/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kg.html |url-status=dead }}</ref>
|government_type = [[Parlamentario a republika]]
|leader_title1 = [[Presidente ti Kirgistan|Presidente]]
|leader_name1 = [[Sadyr Japarov]] (Садыр Жапаров)
|leader_title2 = [[Kangrunaan a Ministro ti Kirgistan|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name2 = [[Akylbek Japarov]] (Акылбек Жапаров)
|leader_title3 = [[Listaan dagiti Nangipangulo ti Lehislatibo a Gimong iti Kirgistán|Tagabitla iti Parlamento]]
|leader_name3 = [[Talant Mamytov]] (Талант Мамытов) |capital = [[Bishkek]]
|coordinates = {{Coord|42|52|N|74|36|E|type:city}}
|largest_city = kapitolio
|area_km2 = 199,900
|area_sq_mi = 77,181 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = Maika-86
|percent_water = 3.6
|population_estimate = 5,482,000<ref name=unpop>{{cite journal | url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf | title=Prospekto ti Populasion iti Lubong, Tabla A.1| version=2008 rebision | format=PDF | publisher=Nagkaykaysa a Pagpagilian | author=Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Pannakibiang Dibision ti Populasion | year=2009 | accessdate= 2009-03-12}}</ref>
|population_estimate_year = 2009
|population_estimate_rank = Maika-110
|population_census = 4,896,100
|population_census_year = 1999
|population_density_km2 = 27.4
|population_density_sq_mi = 71 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = Maika-176
|GDP_PPP_year = 2010
|GDP_PPP = $12.016 bilion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=917&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=55&pr.y=10 |title=Kirgistán|publisher=Internasional a Pondo ti Panguartaan|accessdate=2011-04-30}}</ref>
|GDP_PPP_rank =
|GDP_PPP_per_capita = $2,248<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|GDP_nominal = $4.615 bilion<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year = 2010
|GDP_nominal_per_capita = $863<ref name=imf2 />
|HDI_year = 2013 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year-->
|HDI = 0.628 <!--number only, between 0 and 1-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-125
|HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 30.3
|Gini_year = 2003
|Gini_category = 
|sovereignty_type = [[Pakasaritaan iti Kappon ti Sobiet (1985–1991)|Pannakawayawayas]]
|sovereignty_note = manipud iti [[Kappon ti Sobiet]]
|established_event1 = [[Kara-Kirgis a Naturay nga Oblast|Nabangon]]
|established_date1 = 14 Oktubre 1924
|established_event2 = [[Sobiet a Sosialista a Republika ti Kirgis|Kirgis nga SSR]]
|established_date2 = 5 Disiembre1936
|established_event3 = Nairangarang
|established_date3 = 31 Agosto 1991
|established_event4 = Maibigbigan
|established_date4 = 25 Disiembre 1991
|currency = [[Kyrgyzstani Som|Som]]
|currency_code = KGS
|time_zone = [[Oras ti Kirgistan|KGT]]
|utc_offset = +6
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST =
|drives_on = kanawan
|cctld = [[.kg]]
|calling_code = 996
|footnotes =
}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|parent_authority =
|taxon = Greenea
|authority = [[Robert Wight|Wight]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]
|type_species = ''Greenea wightiana''
(syn. of ''Greenea corymbosa'' var. ''corymbosa'')
|type_species_authority = [[Robert Wight|Wight]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]
|synonyms = * ''Rhombospora'' <small>[[Pieter Willem Korthals|Korth.]]</small>
* ''Spathichlamys'' <small>R.Parker</small>
}}

| area_total_km2          = {{Swiss area|VD|km=yes }}
| population_footnotes    = {{Swiss populations ref|CH-VD }}
| population_total        = {{formatnum:{{Swiss populations NC|CH-VD|CH-VD}}}}
| population_as_of        = {{#time: m/Y | {{Kalendario/bulan-en|{{Swiss populations data CH-VD|TIMESTAMP}} }}}}
| population_density_km2  = auto
| iso_code                = CH-VD
| blank_name_sec1         = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kangatuan a punto]]
| blank_info_sec1         = {{pagbaliwen|3210|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:Diablerets|[[Diablerets]]|Diablerets}}
| blank1_name_sec1        = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kababaan a punto]]
| blank1_info_sec1        = {{pagbaliwen|372|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:[[Danaw Leman]]|[[Danaw Leman]]|[[Danaw Leman]]}}
| blank_name_sec2         = Timmipon
| blank_info_sec2         = 1803
| blank1_name_sec2        = Pagsasao
| blank1_info_sec2        = [[Pagsasao a Pranses|Pranses]]
| website                 = [http://www.VD.ch <span style="text-transform:lowercase;">VD</span>.ch]
| zoom                    = 7
}}

{{Biolohiko a pannakaidasig}}
{{Ebolusionario a biolohia}}
Ti '''bilohiko a pannakaidasig''', wenno  '''sientipiko a pannakaidasig iti bilolohia''', ket maysa a pamay-an iti [[Taksonomia (biolohia)|sientipiko a taksonomia]] nga inus-usar a panangigrupo ken [[kategorisasion|panangikategoria]] kadagiti [[organismo]] kadagiti grupo a kas ti [[Henero (biolohia)|henero]] wenno [[sebbangan]]. Dagitoy a grupo ket naam-ammuan a kas dagiti '''[[takson]]'''.

Ti tawen ti '''2019''' (MMXIX) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|mangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] F), ti maika-2019 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-19 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-19 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-10 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

Ti tawen idi '''1608''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Speciesbox
|image = Rothmannia.jpg
|display_parents = 3
|genus = Singaporandia
|parent_authority = K.M.Wong
|species = macrophylla
|authority = (Hook.f.) K.M.Wong
|synonyms = *''Randia macrophylla'' <small>Hook.f.</small>
*''Rothmannia macrophylla'' <small>(Hook.f.) [[Cornelis Eliza Bertus Bremekamp|Bremek.]]</small>
}}

|archipelago = [[Is-isla Kalatakan a Sunda]]
|area_km2 = 473481
|rank = Maika-6
|highest_mount = [[Bantay Kerinci|Kerinci]]
|elevation_m = 3805
|country = Indonesia
|country_admin_divisions_title = Dagiti probinsia
|country_admin_divisions = [[Aceh]], [[Bengkulu]], [[Jambi]], [[Lampung (probinsia)|Lampung]], [[Riau]], [[Laud a Sumatra]], [[Abagatan a Sumatra]], [[Amianan a Sumatra]]
|density_km2 = 104.74
|ethnic_groups = [[Tattao nga Acehnes|Acehnes]], [[Batak (Indonesia)|Batak]], [[Tattao a Minangkabau|Minangkabau]], [[Malay (etniko a grupo)|Malay]], [[Insik nga Indonesio|Tionghoa]]
}}

Ti '''Basilicata''' ({{IPA-it|baziliˈkaːta}}), naamammoan pay a kas ti '''[[Lucania]]''', ket maysa a rehion idiay abagatan ti [[Italia]], a nabebbdengan ti [[Campania]] iti laud, ti [[Apulia]] ([[Puglia]]) iti amianan ken daya, ken ti [[Calabria]] iti abagatan, nga adda ti maysa nga ababa nga abagatan a laud nga aplaya idiay [[Baybay Tirreno]] a nagbaetan ti [[Campania]] idiay amianan a laud ken ti [[Calabria]] idiay abagatan a laud, ken ti maysa nga at-atiddog idiay abagatan a daya idiay [[Golpo ti Taranto]] idiay [[Baybay Honiko]] a nagbaetan ti Calabria idiay abagatan a laud ken [[Apulia]] idiay amianan a daya. Ti rehion ket  mabalin a maipanunotan a kas ti "sumrekan" iti Italia, a ti Calabria ket pamay-an a kas ti "ramay ti saka" ken ti Apulia a kas ti "mukod". Ti rehion ket sakupenna ti agarup a   10,000&nbsp;km<sup>2</sup> ken idi 2010 adda daytoy ti populasion ti basbassit ngem 600,000. Ti rehional a kapitolio ket ti [[Potenza]]. Ti rehion ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti [[Probinsia ti Potenza|Potenza]] ken ti [[Probinsia ti Matera|Matera]].

Ti tawen idi '''1128''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1664''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1276''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{automatic taxobox
|image = 2007-07-09Hibiscus syriacus13.jpg
|image_caption = ''[[Hibiscus syriacus]]''
|taxon = Hibisceae
|subdivision_ranks = Dagiti henero
|subdivision =Kitaen ti teksto
}}

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>  
| area_total_km2          = 73.25
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015507000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}} 
| postal_code             = 2442
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Maika-4 a klase
}}
Ti '''Balungao''' ket maysa a maika-4 a [[Dagiti ili ti Filipinas#Klase ti matgedan|klase]] nga [[Dagiti ili ti Filipinas|ili]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Pangasinan]] iti [[Filipinas]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|taxon = Xanthostemoneae
|authority =
|subdivision_ranks =
|subdivision =
}}

{{taxobox
|name = ''Squamellaria''
|image = Squamellaria wilsonii.jpg
|image_alt = 
|image_caption = ''[[Squamellaria wilsonii|S. wilsonii]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Squamellaria'''''
|genus_authority = [[Odoardo Beccari|Becc.]]
|subdivision_ranks = [[Sebbangan]]
|subdivision = 
*''[[Squamellaria imberbis]]'' <small>([[Asa Gray|A.Gray]]) [[Odoardo Beccari|Becc.]]</small>
*''[[Squamellaria major]]'' <small>[[Albert Charles Smith|A.C.Sm.]]</small>
*''[[Squamellaria thekii]]'' <small>[[Matthew Jebb|Jebb]]</small>
*''[[Squamellaria wilsonii]]'' <small>([[John Horne (botanist)|Horne]] ex [[John Gilbert Baker|Baker]]) [[Odoardo Beccari|Becc.]]</small>
}}

Ti tawen idi '''1056''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1826''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''998''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

</ref>
| prominence_m  = 
| prominence_ref= 
| listing = 
| range = [[Banbantay ti Zambales]]
| parent_peak = 
| location = [[Bataan]], [[Filipinas]]
| map = Filipinas
| map_alt = 
| map_caption = Mapa ti Filipinas
| map_size =
| label_position = left
| coordinates = {{coord|14.72|N|120.40|E|type:mountain_region:PH_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
| coordinates_ref = <ref name=gvp />
| topo = 
| type = [[Estratobulkan]]-[[Kaldera]]
| volcanic_arc/belt= Lineamento ti Lumaud a Bataan
| age = [[Piloseno]] aginggana iti [[Pleistoseno]]<ref name=gvp />
| last_eruption = Di ammo, kar. akin-ngato a Pleistoseno aginggana ti Holoseno
| first_ascent = 
| easiest_route = 
}}

Ti '''pagtagilakuan''' ket maysa kadagiti nadumaduma a [[sistema]], [[patakder]], [[Pamay-an (termino)|pamay-an]], [[sosial a pannakibiang]] ken dagiti [[inpraestruktura]] a pakisinnukatan dagiti partido. Bayat a dagiti partido ket mabalinda ti makisinnukat kadagiti tagilako ken dagiti serbisio babaen ti [[sukatan|pannakisinnukat]], kaaduan kadagiti pagtagilakuan ket agtaltalekda kadagiti aglaklako a mangidatdaton kadagiti tagilako wenno dagiti serbisio (mairaman ti panag-obra) tapno makisinnukat ti [[kuarta]] manipud kadagiti aggatgatang. Mabalin a makunkuna a ti pagtagilakuan ket ti pakaikeddengan ti proseso dagiti presio dagiti tagilako ken dagiti serbisio.

[[File:Bleeding finger.jpg|thumb|]]

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''telebision''' ('''TV''') ket ti [[telekomunikasion]] a [[tipkel ti midia|pamay-an]] para iti panagiwaragawag ken panangawat kadagiti ladawan a mabalin a [[monokromo]] ([[nangisit ken puraw]]) wenno [[maris|namarisan]], nga adda wenno awan ti maikuyog nga uni. Ti "yelebision" ket mabalin pay a mangibaga ti naisangayan a [[telebision (alikamen)|alikamen a telebison]], [[programa ti telebision]], owenno [[Transmision (telekomunikasion)|panagiwaragawag ti telebision]].

Ti '''subrehion''' ket paset ti dakdakkel a [[rehion]] wenno [[kontinente]] ken kadawyan a naibatay iti lokasion. Dagiti [[Puntos ti turong|puntos ti turong]], a kas ti abagatan wenno akin-abagatan , ket kadawyan dagitoy a maus-usar a mangipalawag iti subrehion.

|archipelago = [[Is-isla Kalatakan a Sunda]]
|area_km2 = 743330
|rank = Maika-3
|highest_mount = [[Bantay Kinabalu|Kinabalu]]
|elevation_m = 4095
|country = [[Brunei]]
|country_admin_divisions_title = Dagiti distrito
|country_admin_divisions = [[Distrito ti Belait|Belait]]<br />[[Distrito ti Brunei-Muara|Brunei ken Muara]]<br />[[Distrito ti Temburong|Temburong]]<br />[[Distrito ti Tutong|Tutong]]
|country1 = [[Indonesia]]
|country2 = [[Malaysia]]
|country1_admin_divisions_title = Dagiti probinsia
|country1_admin_divisions = [[Laud a Kalimantan]]<br />[[Tengnga a Kalimantan]]<br />[[Abagatan a Kalimantan]]<br />[[Daya a Kalimantan]]<br />[[Amianan a Kalimantan]]
|country_largest_city =
|country_largest_city_area =
|country2_admin_divisions_title = Es-estado ken [[Pederal a Terteritorio (Malaysia)|Pederal a Terteritorio]]
|country2_admin_divisions = [[Sabah]]<br />[[Sarawak]]<br />[[Labuan]]
|population = 19,804,064
|population_as_of = 2010
|density_km2 = 21.52
|ethnic_groups = [[Kadazan-Dusun]], [[Tattao a Murut|Murut]], [[Tattao a Rungus|Rungus-Momogun]], [[Tattao a Dayak|Dayak]], [[Tattao a Brunei Malayo|Brunei Malayo]], [[Insik a Han|Insik]], [[Tattao a Banjar|Banjar]], [[Tattao a Habanes|Habanes]] }}

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Canephora
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]
| type_species = ''[[Canephora madagascariensis]]''
| type_species_authority = [[Johann Friedrich Gmelin|J.F.Gmel.]]
}}

| birth_place = [[Figueres]], Espana
| death_date  = {{Petsa ti ipupusay ken tawen|1989|01|23|1904|05|11}}
| death_place = [[Figueres]], Españia 
| nationality = Espaniol
| field       = Pintura, Agiladawan, Potograpo, Eskultura, Mannurat, Pelikula
| training    = [[Real Academia de Bellas Artes de San Fernando]], Madrid
| movement    = [[Kubismo]], [[Dada]], [[surealismo]]
| works       = ''[[Ti Panagtalinaed iti Lagip]]'' (1931)<br />''Rupa ni Mae West A Mabalin nga Usaren a Pagtaengan'', (1935)<br />''[[Nalamuyot a Bangonen nga adda dagiti Naanger a Lubias (Arep-ep iti Sibil a Gubat)]]'' (1936)<br />''[[Dagiti Kannaway nga Aganninaw kadagiti Elepante]]'' (1937)<br />''Ti Balerina iti Ulo ti Patay'' (1939)
| spouse      = [[Gala Dalí]]
| patrons     =
| awards      =
}}

<br>8&nbsp;min 19&nbsp;s iti [[kapardas iti lawag|kapardas ti lawag]]
|  label3  = [[Nalawag a kinadakkel|Kalawag a panakakita]] (''V'')
|   data3  = −26.74<ref name=nssdc>{{cite web|last=Williams|first=D. R. |date=1 July 2013 |title=Sun Fact Sheet |url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/sunfact.html |publisher=NASA Goddard Space Flight Center |accessdate=12 Agosto 2013}}</ref>
|  label4  = [[Patingga a kinadakkel]]
|   data4  = 4.83<ref name=nssdc />
|  label5  = [[Espektral a pannakaidasig]]
|   data5  = G2V<ref>{{cite book|last=Zombeck|first=Martin V.|date=1990|title=Handbook of Space Astronomy and Astrophysics 2nd edition|publisher=Cambridge University Press|url=http://ads.harvard.edu/books/hsaa/}}</ref>
|  label6  = [[Metalasidad]]
|   data6  = ''Z'' = 0.0122<ref>{{cite journal |last1=Asplund |first1=M. |last2=Grevesse |first2=N. |last3=Sauval |first3=A. J. |date=2006 |title=The new solar abundances – Part I: the observations |journal=Communications in Asteroseismology |volume=147 |pages=76–79 |bibcode=2006CoAst.147...76A |doi=10.1553/cia147s76}}</ref>
|  label7  = [[Angular a kadakkel]]
|   data7  = 31.6–32.7 [[minminuto iti arko]]<ref>{{cite web|title=Eclipse 99: Frequently Asked Questions |url=http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=24 Oktubre 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100527142627/http://education.gsfc.nasa.gov/eclipse/pages/faq.html |archivedate=27 May 2010 |df= }}</ref>
|  label8  = Dagiti pangilasin
|   data8  = Solar
| header10 = Dagiti panangilasin a maipapan iti [[panagliklikmut]]
|  label11 = Natimbeng a kaadayo<br>manipud iti bugas ti [[Nagririmpuok a Bitbituen]]
|   data11 = ≈ {{val|2.7|e=17|u=km}}<br>{{nowrap|{{val|fmt=commas|27200|ul=lawag-tawtawen}}}}
|  label12 = [[Galaktiko a tawen|Galaktiko a paset ti panawen]]
|   data12 = (2.25–2.50){{e|8}} a [[Huliano a tawen (astronomia)|tawen]]
|  label13 = [[Belosidad]]
|   data13 = ≈ {{val|220|u=km/s}} (panagliklikmut iti lawlaw ti Nagririmpuok a Bitbituen) <br>≈ {{val|20|u=km/s}} (relatibo iti agpakatengnga a belosidad dagiti sabali a bituen iti estelar a kaarruba) <br>≈ {{val|370|u=km/s}}<ref>{{cite journal |last=Hinshaw |first=G. |display-authors=etal |date=2009 |title=Five-year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe observations: data processing, sky maps, and basic results |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |volume=180 |issue=2 |pages=225–245 |arxiv=0803.0732 |bibcode=2009ApJS..180..225H |doi=10.1088/0067-0049/180/2/225}}</ref> (relatibo iti [[Kosmiko a  mikrooda a lugar iti likud a radiasion#CMBR dipole nga anisotropia|Kosmiko a  mikrooda a lugar iti likud a radiasion]])
<!-- section break, rows 20-39 -->
| header20 = Dagiti pisikal a pannakaidasig
|  label21  = Ekuatorial a [[rayos]]
|   data21  = [[Solar a rayos|695,700]]&nbsp;km<ref name=IAU2015resB3>{{citation | first1=E.E. | last1=Mamajek | first2=A. | last2=Prsa | first3=G. | last3=Torres | first4=al. | last4=et | title=IAU 2015 Resolution B3 on Recommended Nominal Conversion Constants for Selected Solar and Planetary Properties  | arxiv=1510.07674}}</ref><br> {{val|109|u=R_Daga}}<ref name=sse/>
|  label22  = Ekuatorial a [[palikaw]]
|   data22  = {{val|4.379|e=6|u=km}}<ref name=sse/><br>109 × Daga<ref name=sse>{{cite web |title=Solar System Exploration: Planets: Sun: Facts & Figures |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080102034758/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Sun&Display=Facts&System=Metric |archivedate=2 Enero 2008 |publisher=[[NASA]]
}}</ref>
|  label23  = [[Pannakadalumpinas]]
|   data23  = {{val|9|e=-6}}
|  label24  = [[Kalawa ti rabaw]]
|   data24  = {{val|6.09|e=12|u=km2}}<ref name=sse/><br>{{nowrap|{{val|fmt=commas|12000}}}} × Daga<ref name=sse/>
|  label25  = [[Tomo]]
|   data25  = {{val|1.41|e=18|u=km3}}<ref name=sse/><!-- NASA source has "1.412 x 10^18 km^3", which is 1.412 × 10^27 m^3 (basic arithmetic, also verified using the formula for volume of a sphere), but the Sun is not a sphere, and their radius is off a bit from what we have above, so we need to at least round a bit--><br>{{nowrap|{{val|fmt=commas|1300000}}}} × Daga
|  label26  = [[Masa]]
|   data26  = {{val|1.98855|.00025|e=30|u=kg}}<ref name=nssdc/><br>{{nowrap|{{val|fmt=commas|333000|u=Masa ti Daga}}}}<ref name=nssdc/><!-- NASA Sun Fact Sheet states 333,000, a figure coherent with data already present in en.wiki -->
|  label27  = Natimbeng a [[densidad]]
|   data27  = {{val|1.408|u=g/cm3}}<ref name=nssdc/><ref name=sse/><ref>{{cite web |last=Ko |first=M. |date=1999 |title=Density of the Sun |url=http://hypertextbook.com/facts/1999/MayKo.shtml |editor=Elert, G. |work=The Physics Factbook}}</ref><br>{{val|0.255}} × Daga<ref name=nssdc/><ref name=sse/>
|  label28  = [[Densidad]] ti tengnga (naimodelo)
|   data28  = {{val|162.2|u=g/cm3}}<ref name=nssdc/><br>{{val|12.4}} × Daga
|  label29  = Ekuatorial a [[gabidad ti rabaw]]
|   data29  = {{val|274.0|u=m/s2}}<ref name=nssdc/><br>{{val|27.94|u=[[g-force|''g'']]}}<br>{{nowrap|{{val|fmt=commas|27542.29|u=''[[cgs]]''}}}}<br>28 × Daga<ref name=sse/>
|  label30  = [[Moment of inertia factor]]
|   data30  = {{val|0.070}}<ref name=nssdc /> (karkulo)
|  label31  = [[Belosidad ti panagtalaw]]<br>(manipud iti rabaw)
|   data31  = {{val|617.7|u=km/s}}<ref name=sse/><br>55 × Daga<ref name=sse/>
|  label32  = Temperatura
|   data32  = Tengnga (naimodelo): {{val|1.57|e=7|u=K}}<ref name=nssdc/><br>[[Potoespero]] (epektibo): {{nowrap|{{val|fmt=commas|5772|ul=K}}}}<ref name=nssdc/><br> [[Corona]]: ≈ {{val|5|e=6|u=K}}
|  label33  = [[Luminosidad]] (L<sub>sol</sub>)
|   data33  = {{val|3.828|e=26|ul=W}}<ref name=nssdc/><br>≈ {{val|3.75|e=28|u=[[lumen (yunit)|lm]]}}<br>≈ {{val|98|u=lm/W}} [[Kinalawag nga epikasia|epikasia]]
|  label34  = Natimbeng a [[Karaniag|kinaraniag]]&nbsp;(I<sub>sol</sub>)
|   data34  = {{val|2.009|e=7|u=W·m<sup>−2</sup>·sr<sup>−1</sup>}}
|  label35  = Tawen
|   data35  = ≈ 4.6-bilion a tawtawen<ref name="Bonanno">{{Cite journal |last=Bonanno |first=A. |last2=Schlattl |first2=H. |last3=Paternò |first3=L. |date=2008 |title=The age of the Sun and the relativistic corrections in the EOS |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=390 |issue=3 |pages=1115–1118 |arxiv=astro-ph/0204331 |bibcode=2002A&A...390.1115B |doi=10.1051/0004-6361:20020749 }}</ref><ref>{{Cite journal|url=//www.sciencemag.org/content/338/6107/651.full|title=The Absolute Chronology and Thermal Processing of Solids in the Solar Protoplanetary Disk|date=2 Nobiembre 2012|accessdate=17 Marso 2014|doi=10.1126/science.1226919 |journal=Science|volume=338 |issue= 6107 |pages=651–655|bibcode = 2012Sci...338..651C |pmid=23118187 | last1 = Connelly | first1 = JN | last2 = Bizzarro | first2 = M | last3 = Krot | first3 = AN | last4 = Nordlund | first4 = Å | last5 = Wielandt | first5 = D | last6 = Ivanova | first6 = MA}}Nasken ti rehistrasion</ref>
<!-- section break, rows 40-49 -->
| header40  = Dagiti pannakaidasig ti [[panagtayyek]] 
|  label41  = [[Batuag a panagtayyek|Batuag a panagtayyek]]
|   data41  = 7.25°<ref name=nssdc/><br>(iti [[ekliptiko]])<br>67.23°<br>(iti [[Nagririmpuok a Bitbituen|galaktiko a plano]])
|  label42  = [[Kanawan a panagpangato]]<br>of North pole<ref name="iau-iag">{{cite web |last1=Seidelmann |first1=P. K. |display-authors=etal |title=Report Of The IAU/IAG Working Group On Cartographic Coordinates And Rotational Elements Of The Planets And Satellites: 2000 |url=http://www.hnsky.org/iau-iag.htm |date=2000 |accessdate=22 Marso 2006 |archive-date=2019-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190514222418/http://www.hnsky.org/iau-iag.htm |url-status=dead }}</ref>
|   data42  = 286.13°<br>{{nowrap|19 h 4 min 30 s}}
|  label43  = [[Deklinasion]]<br>ti Amianna nga Ungto
|   data43  = +63.87°<br>63° 52' Amianan
|  label44  = Sideral a [[Solar a panagliklikmut|panagliklikmut a panawen]]  <br>(iti ekuador)
|   data44  = 25.05 d<ref name=nssdc/>
|  label45  = (iti 16° latitud)
|   data45  = 25.38 d<ref name=nssdc/><br>{{nowrap|25 d 9 h 7 min 12 s}}<ref name="iau-iag"/>
|  label46  = (kadagiti ungto)
|   data46  = 34.4 d<ref name=nssdc/><!-- derived from T = ( 14.37 - 2.33 sin^2 L - 1.56 sin^4 L ) °/day, L = 90° -->
|  label47  = Kinapardas a panagpalpalikmut<br>(iti ekuador)
|   data47  = {{val|7.189|e=3|u=km/h}}<ref name="sse"/><!-- Derived from NASA source: equatorial circumference of 4,379,000 kilometres divided by sidereal rotation period of 609.12 hours; maybe this kind of basic calculation could be done in some generic template code? -->
<!-- section break, rows 50-69 -->
| header50  = [[Potoespero|Potoesperiko]] a pakabuklan (babaen ti masa)
|  label51  = [[Hidrohenio]]
|   data51  = 73.46%<ref>{{cite web |title=The Sun's Vital Statistics |url=http://solar-center.stanford.edu/vitalstats.html |publisher=[[Stanford Solar Center]] |accessdate=29 Hulio 2008 }} Mangdakdakamat iti {{cite book |last=Eddy |first=J. |date=1979 |title=A New Sun: The Solar Results From Skylab |url=https://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm |page=37 |publisher=[[NASA]] |id=NASA SP-402 |access-date=2017-07-17 |archive-date=2021-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210730024856/https://history.nasa.gov/SP-402/contents.htm |url-status=dead }}</ref>
|  label52  = [[Helio]]
|   data52  = 24.85%
|  label53  = [[Oksiheno]]
|   data53  = 0.77%
|  label54  = [[Karbon]]
|   data54  = 0.29%
|  label55  = [[Landok]]
|   data55  = 0.16%
|  label56  = [[Neon]]
|   data56  = 0.12%
|  label57  = [[Nitrohenio]]
|   data57  = 0.09%
|  label58  = [[Silicon]]
|   data58  = 0.07%
|  label59  = [[Magnesio]]
|   data59  = 0.05%
|  label60  = [[Asupre]]
|   data60  = 0.04%
}}

{{automatic taxobox
|image =
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Pericalymma
|authority = Endl.
|synonyms_ref = <ref name=k />
|synonyms = ''Pericalymna'' <small>[[Carl Meissner|Meisn.]]</small>
}}

Ti tawen idi '''1381''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Speciesbox
| status = CR
| status_system = IUCN2.3
| status_ref = <ref>World Conservation Monitoring Centre 1996. ''[http://www.iucnredlist.org/details/18884/0 Puntius baoulan]''. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. <[http://www.iucnredlist.org/ www.iucnredlist.org]  {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140627000000/http://www.iucnredlist.org/ |date=June 27, 2014 }}>. Naala idi 26 Nobiembre 2013.</ref>
| taxon = Barbodes baoulan
| authority = [[Albert William Herre|Herre]], 1926
| synonyms = *''Puntius baoulan'' <small>(Herre, 1926)</small>
}}

Ti '''Oceania''' ket maysa a [[rehion]] a naipatengnga kadagiti [[isla]] ti tropikal a [[Taaw Pasipiko]].<ref>Para iti pakasaritaan ti termino, kitaen ti Douglas & Ballard (2008) ''Ganganaet a bagbagi: Oceania ken ti siensia ti puli 1750–1940''</ref> Dagiti pamanunotan no ania ti pakabuklan ti sakup ti Oceania manipud kadagiti korales nga atol ken dagiti bulkaniko nga isla ti [[Taaw Pasipiko|Abagatan a Pasipiko]] ([[Etnolohia|etnolohiko]] a nabingbingay kadagiti [[subrehion]] ti [[Melanesia]], [[Mikronesia]], ken [[Polinesia]])<ref>[http://www.bartleby.com/65/oc/Oceania.html "Oceania"]. 2005. ''Ti Columbia nga Ensiklopedia'', maika-6 nga ed. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan.</ref>
aginggana ti intero nga insular a rehion a nagbaetan ti [[Asia]] ken ti [[Kaamerikaan]], a mairaman ti [[Australasia]] ken ti [[Malay a Purpuro]].<!--<ref name=OED />--> Ti termino ket sagpaminsan a naisangsangayan a naus-usar a mangibaga ti [[kontinente]] a mangbukel ti [[Australia (kontinente)|Australia]] ken dagiti asideg nga is-isla,<!--<ref name=OED />--><ref name="millenniumindicators.un.org">[http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm Pakabuklan dagiti rehion a makroheograpiko (kontinental), dagiti heograpiko a sub-rehion, ken dagiti napili nga ekonomiko ken sabsabali a panakaigrupo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm |date=2011-07-13 }}, Dibision dagiti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Nabaliwan idi Agosto 28, 2007. Naala ti online idi Oktubre 11, 2007.</ref><ref>[http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/world/referencemap_image_view Ti Atlas ti Kanada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104233233/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/world/referencemap_image_view |date=2012-11-04 }}. Panakabaliw a petsa: Agosto 17, 2004. Naala ti online idi Enero 31, 2011.</ref><ref name="Encarta Mexico Oceanía">{{cite web|url=http://mx.encarta.msn.com/encyclopedia_761557382/Ocean%C3%ADa.html|title=Encarta Mexico "Oceanía"|publisher=Mx.encarta.msn.com|date=|accessdate=2009-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090317194849/http://mx.encarta.msn.com/encyclopedia_761557382/Ocean%C3%ADa.html|archivedate=2009-03-17|url-status=dead}}</ref><ref name="Lewis 1997 32">{{cite book|last=Lewis |first=Martin W. |authorlink= |author2=Kären E. Wigen |title=Ti Mito dagiti Kontinente ti Panagdillaw ti Metaheograpia |year=1997 |publisher=Unibersidad ti California a Pagmalditan |location=Berkeley |id={{ISBN|0-520-20742-4}}, {{ISBN|0-520-20743-2}} |pages=32 |chapter= |quote= Nakakaskasdaaw a, ti sungbat [manipud iti maysa nga eskolar a nagsuksukimat ti pannakarkulo ti bilang dagiti kontinente] ket husto a maipada ti naitaripnong a listaan: Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Europa, Asia, Oceania (Australia ken ti Baro a Selanda), Aprika, ken Antartika.}}</ref>
wenno bioheograpiko a kas maysa a kapadpada a nagan para iti [[Australasiano nga ekosona]] ([[Wallacea]] ken [[Australasia]]) wenno ti Pasipiko nga ekosona (Melanesia, Polinesia, ken Mikronesia a naisinsina wenno manipud iti [[Baro a Selanda]]<ref name="Udvardy 1975">Udvardy. 1975. ''Ti panakaidasig dagiti bioheograpiko a probinsia ti lubong''</ref> wenno manipud idiay nangruna adaga ti Baro a Guinea).<ref name="Steadman 2006">Steadman. 2006. ''Panag-awan ken & biheograpia dagiti tropikal a billit ti Pasipiko''</ref>

Ti tawen idi '''1029''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|name=Biag
|image=Ruwenpflanzen.jpg
|image_upright=1.2
|image_caption=Mulmula iti [[Banbantay Rwenzori]], Uganda
|taxon = Biag
|subdivision_ranks=Dagiti [[Dominio (biolohia)|dominio]] ken dagiti [[Pagarian (biolohia)#Dagiti pagarian ti Eukaryota|supergrupo]]
|subdivision=Biag iti [[Daga (planeta)|Daga]]:
* [[Saan a selular a biag]]<ref group="nota">Ti 'ebolusion' dagiti birus ken dagiti kapada a porma ket di pay ammo. Isunga, daytoy a pannakaidasig ket mabalin a [[Parapilia|parapiletiko]] gapu ta ti selular a biag ket mabalin a nagtaud manipud iti saan a selular a biag, wenno [[Polipili|polipiletikio]] gapu ti kinaudi a sapasap a tinaudan ket mabalin a saan a nairaman.</ref>
** [[Birus]]es<ref group="nota">Ti naisangayan nga espesipiko nga organismo a maiyasping kadagiti organiko nga estruktura ket mabalin a maikeddeg a kas dagiti subbirus nga ehente, a mairaman dagiti entidad nga agkamkammatalek iti birus: dagiti [[satelite (biolohia)|satelite]] ken dagiti [[depektibo a mangsinga a partikula]], nga isuda a duaket makasapul iti [[katulong a birus|sabali a birus]] para iti panagpaaduda</ref>
** [[Viroid]]e
* [[Selular a biag]]
** Dominio ti [[Bakteria]]
** Dominio ti [[Archaea]]
** Dominio ti [[Eukarya]]
*** [[Archaeplastida]]
*** [[Supergrupo ti SAR|SAR]]
*** [[Excavata]]
*** [[Amoebozoa]]
*** [[Opisthokonta]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1561''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1240''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1185''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1135''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''813''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1003''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1753''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| image = Cinchona officinalis (Köhler).jpg
| image_caption = ''[[Cinchona officinalis]]''
| taxon = Cinchonoideae
| authority = [[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image = A hand-book to the flora of Ceylon (Plate XV) (6430636657).jpg
|image_caption = ''[[Stemonoporus affinis]]''
|taxon = Stemonoporus
|authority = Thwaites
|subdivision_ranks = Species
|subdivision =
}}

| coordinates_ref = 
| topo = 
| type = [[estratobulkan]]
| volcanic_arc/belt= Bulkaniko a Kawar ti Bicol
| age = Kuatenario
| last_eruption = Di ammo
| first_ascent = 
| easiest_route = 
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Mitranthes
|authority = O.Berg
}}

{{Navbox
| name      = Nemuro
| title     = [[Subprepektura ti Nemuro]]
| image     = 
| listclass = hlist
| bodyclass = hlist
| border = {{{border|{{#if:{{{list only|}}}|child}}}}}
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}

Ti '''balitok''' ket maysa a nasedsed, nalukneng, nasileng, naalumaymay ken nalaka a mabennat a metal ken ti [[kimiko nga elemento]] nga adda ti simbolo nga '''Au''' ken [[atomiko a numero]] ti 79. 

|periph=[[Attica (rehion)|Attica]]
|periphunit  =[[Tengnga nga Atenas (rehional a paset)|Tengnga nga Atenas]]
|pop_municipality=655780
|area_municipality=38.964
|districts=7
|mayor=[[Giorgos Kaminis]]
|party=Nawaya
|since= 29 Disiembre 2010
|demonym=Ateniense, Taga-Atenas
|elevation_min=70
|elevation_max=338
|population_as_of=2011
|population_urban=3074160
|area_urban=412
|population_metro=3737550
|area_metro=2928.717
|postal_code=10x xx, 11x xx, 120 xx
|area_code=21
|licence=Yxx, Zxx, Ixx (malaksid ti ZAx ken INx)
|website=[http://www.cityofathens.gr/ www.cityofathens.gr]
}}

Ti tawen idi '''1332''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1125''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1407''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1147''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Edrastima
|authority = [[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]
|type_species = ''[[Edrastima trinervia]]''
|type_species_authority = (Retz.) Neupane & N.Wikstr.
|synonyms = *''Edrastenia'' {{Au|[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]}}
}}

{{kristianidad}}
Ni '''Judas Iscariote''' ket maysa kadagiti 12 nga [[apostol]] wenno adalan ni [[Jesus]]. Segun kadagiti kanonikal nga [[Ebangelio]], ni Judas Iscariote ti paborito ni Jesus nga apostol ken isu pay ti agik-ikut iti kuarta ti grupoda. Nupay kasta, isu met laeng ti nangliput iti [[Jesus|Mesias]] babaen ti panangilakona iti daytoy iti 30 a pedaso ti pirak kadagiti [[Fariseo]] ken autoridad a [[Taga-ugma a Roma|Romano]] a nakaigapuan ti pannakatiliw ken pannakailansa iti krus ni Jesus.

{{Coord|42|30|N|19|18|E|display=title}}

Ti tawen idi '''1356''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Automatic taxobox
|image =
|taxon = Sarcaulus
|authority = [[Radlk.]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1461''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1551''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|image =
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Stereocaryum
|authority = Burret
|synonyms = 
}}

Ti '''nasionalismo''' ket maysa a porma ti [[patriotismo|panagayat iti ili]]  a naibatay manipud ti pannakaikeddeng ti grupo dagiti tao nga addaan iti [[pagilian]]. Adda dagiti dua a perspektibo kadagiti taudan ken batayan ti nasionalismo, ti maysa ket ti [[Primordialismo|primordialista]] a perspektibo a mangilawlawag ti nasionalismo a kas ti maysa a panagpanunot ti taga-ugma ken ti naipagarupan nga ebolusionario a pagduyusan ti tattao tapno mangurnos kadagiti naisangsangayan a panangigrupo a naibatay iti apinidad ti pannakaipasngay; ti sabali pay ket ti [[Modernismo|modernista]] a perspektibo a ti nasionalismo a kas ti maysa a baro a penomeno a makasapul kadagiti estruktural a kasasaad ti moderno a kagimongan.<ref name="autogenerated2001">Motyl. ''Ensiklopedia ti Nasionalismo'', Tom. 1: Dagiti Kammasapulan a Tema, 2001, p. 251.</ref> Adda dagiti nadumaduma a pannakaipalplawag para kadagiti pakaibuklan ti maysa a pagilian, nupay kasta, dagitoy ket mangiturong kadagiti nadumaduma a nginabras ti nasionalismo. Daytoy ket mabalin a ti pammati ti pannakaumili iti maysa nga estado ket nasken a maipatinggaan iti maysa a puli, kultural, relihioso, wenno pannakailasin ti grupo, wenno ti adu a pakipagilian iti agmaymaysa nga estado ket nasken a buklen ti panangiyebkas a karbengan ken agsansanay ti nailian a pannakailasin urayno babaen dagiti minoridad.<ref name="Kymlicka 1995">{{Cite book|last=Kymlicka |first=Will.|authorlink=Will Kymlicka |title=Multkultural a Pannakaumili: Ti Liberal a Teoria dagiti Karbengan ti Minoridad|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|location=Oxford|year=1995|isbn=0-19-829091-8|url=http://books.google.com/?id=eiRqsXrJo1UC|page=[http://books.google.com/books?id=eiRqsXrJo1UC&pg=PA16 16]}}</ref>

</ref>
|leader_party       = 
|coordinates        = {{coord|60|10|15|N|24|56|15|E|type:adm1st_region:FI_dim:100000|display=inline,title}}
|elevation          = 17
|elevation_min      = 
|elevation_max      = 
|area_munic         = 715.48
|area_unit         = 
|population_as_of   = 2022
|population_metro  = {{increase}}1,536,810
|population_urban  = 658,864<ref name="statistics"/>
|postal_code        = 
|area_code          = 
|car_plates         = 
|website            = {{URL|http://www.hel.fi/en/}}
}}
Ti '''Helsinki'''{{efn|{{IPA-fi|ˈhelsiŋki|-|Fi-Helsinki.oga}}}} ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti [[Pinlandia]]. Ti siudad ket pangsangailian kadagiti adu a publiko a patakder ken dagiti publiko ken pribado nga unibersidad, ken sentro pay daytoy iti politika, ekonomia, ken kultural a biag ti pagilian.

Ti '''1985''' ket maysa a [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|nangrugi iti aldaw ti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] F).

Ti tawen idi '''970''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Jambi''' ket ti [[Dagiti probinsia ti Indonesia|probinsia]] ti [[Indonesia]]. Daytoy ket mabirukan idiay daya nga aplaya ti tengnga a [[Sumatra]] ken ti kapitoliona ket ti [[Jambi (siudad)|Jambi]]. Ti probinsia ket addaan iti kalawa iti daga iti 50,058.16&nbsp;km<sup>2</sup>, ken addaan iti populasion iti 3,092,265 segun ti senso idi 2010;<ref>(2010 Badan Pusat Statistik)</ref> babaen idi 2014 daytoy ket immadu iti 3,412,459.

Ti tawen idi '''1108''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Paulo ti bulan}}
{{Kalendario}}

Ti '''Putrajaya''', opisial a tiu '''Pederal a Teritorio ti Putrajaya''', ket ti [[Naplano a komunidad|naplano a siudad]] ken ti pederal nga administratibo a sentro ti [[Malaysia]]. Ti tugaw ti gobierno ket naiyakar idi 1999 manipud iti [[Kuala Lumpur]] iti Putrajaya gapu ti kaadua ti tattao iti immuna a naibaga. Ti Kuala Lumpur get agtalinaay nga isu ti nailian a kapitolio ti  Malaysia ken isu ti tugaw ti [[Yang di-Pertuan Agong|Ari]], ti [[Parlamento ti Malaysia|Parlamento]], ken amin dagiti ganganaet nga embahada, ken ti sentro ti komersio ken busbos iti pagilian. Ti Putrajaya ket isu idi ti kapanunotan ti dati a Kangrunaan a Ministro a ni [[Mahathir Mohamad]]. Nagbalin daytoy a ti maikatlo a Pederal a Teritorio ti Malasia, kalpasan ti [[Kuala Lumpur]] ken [[Labuan]], idi 2001.

Ti tawen idi '''857''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1374''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''989''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{coord|23.8|90.3|display=title}}

{{Automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Myrtella
|authority = [[F.Muell.]]
|type_species =
|type_species_authority =
|synonyms_ref = <ref name=f />
|synonyms = ''Saffordiella'' <small>Merr.</small>
}}

Ti tawen idi '''1291''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|image = Vitellariopsis marginata, loof, a, Laeveld NBT.jpg
|image_caption = Bulong ti ''V. marginata''
|display_parents = 2
|taxon = Vitellariopsis
|authority = Baill. ex Dubard
|type_species = ''Vitellariopsis kirkii''
|type_species_authority = (Baker) Dubard
|synonyms_ref = <ref name=u />
|synonyms = ''Austromimusops'' <small>A.Meeuse</small>
}}

{{Speciesbox
|display_parents = 3
|genus = Balmea
|species = stormiae
|parent_authority = Martinez
|authority = Martinez
|range_map = Distribution.balmea.stormiae.png
}}

Ti tawen idi '''1685''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1610''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Campeche''' opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Campeche''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Campeche}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado a mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal Distrito]] ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Mabirukan idiay abagatan a daya ti Mehiko, daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti [[Tabasco]] iti abagatan a laud, ti [[Yucatán (estado)|Yucatán]] iti amianan a daya, ken ti [[Quintana Roo]] iti daya; iti abagatan a daya babaen ti distrito ti [[Distrito ti Orange Walk|Orange Walk]] dti [[Belis]], ken babaen ti departamento ti [[Petén (departamento)|Petén]] ti [[Guatemala]] iti abagatan. Daytoy ket addaan iti aplaya iti laud iti [[Golpo ti Mehiko]]. Ti kapitolio ti estado ket tinawtawagan iti [[Campeche, Campeche|Campeche]], ken nairangarang a kas [[Lugar a Tawid ti Lubong]] idi 1997. Nangrugi ti pannakaporma ti estado iti siudad, a napundar idi 1540 idi nagrugrugi dagiti Espaniol iti panagrukmada iti [[Peninsula ti Yucatán]]. Idi las-ud ti panawen ti kolonia, ti siudad idi ket nabaknang ken nangruna a puerto, ngem napaay kalpasan ti [[Gubat ti Wayawaya ti Mehiko|wayawaya ti Mehiko]]. Ti Campeche ket parte idi ti probinsia ti Yucatán ngem naisina iti tengnga ti maika-16 a siglo, a kaaduan daytoy ket gapu iti rasiris ti politika iti siudad ti [[Mérida, Yucatán|Mérida]]. Kaaduan iti panagrang-ay ti ekonomia ti estado ket gapu iti pannakaduktal iti lana iti baybayna kadagiti tawen idi 1970, a nangaramid a nangruna a sentro ti ekonomia kadagiti adda iti aplaya a siudad ti Campeche ken [[Ciudad del Carmen]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

|subdivision_type   = Pagilian
|subdivision_name   = ''[[de facto]]'' a paset ti {{wagayway|Republika ti Artsakh}}<br />''[[de jure]]'' a paset ti {{wagayway|Azerbaijan}}
|subdivision_type1  = [[Administratibo a pannakabingbingay ti Republika ti Artsakh|Probinsia]]
|subdivision_name1  = Stepanakert
|government_type    = Mayor–Konseho
|governing_body     = Konseho ti Siudad ti Stepanakert 
|leader_title       = Mayor ti Stepanakert
|leader_name        = Suren Grigoryan
|established_title  = Napundar
|established_date   = 2000 SK
|established_title1 = City status
|established_date1  = 1923<ref>[http://karabakh.travel/en/stepanakert/25 Tourism department of ministry of economy of NKR]</ref>
|area_magnitude     =
|area_footnotes     =
|area_total_km2     = 29.12
|area_land_km2      =
|area_water_km2     =
|area_total_sq_mi   = 11.24
|area_land_sq_mi    =
|area_water_sq_mi   =
|area_water_percent =
|area_urban_km2     =
|area_urban_sq_mi   =
|area_metro_km2     =
|area_metro_sq_mi   =
|population_as_of   = 2015
|population_footnotes = 
|population_note    =
|population_total   = 55,200 <ref>{{Cite web |url=http://stat-nkr.am/files/publications/2015/LXH_tverov_2015.pdf |title=Archive copy |access-date=2016-05-25 |archive-date=2020-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200912090543/http://stat-nkr.am/files/publications/2015/LXH_tverov_2015.pdf |url-status=dead }}</ref>
|population_density_km2 = 1,872
|population_density_sq_mi =
|population_metro   =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban   =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|timezone           = [[GMT+4]]
|utc_offset         = +4
|timezone_DST       =
|utc_offset_DST     =
|elevation_m=813 |elevation_ft=2670
|postal_code_type   =
|postal_code        =
|area_code          = +374 47
|website            = {{url|http://stepanakert.am}}
|footnotes = Dagiti taudan: Populasion ken kalawa ti siudad ti Stepanakert<ref name="The National Statistical Service of Nagorno-Karabakh Republic">[http://stat-nkr.am/files/yearbooks/2007_2013/3_bnutagr_23-25.pdf General Characteristics of the NKR]</ref>
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1149''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Labrador''' ketti maysa a heograpiko ken kultural a rehion iti kaunegan ti probinsia ti Kanada iti [[Newfoundland ken Labrador]]. Daytoy ti kangrunaan a kontinental a paset ti probinsia a mangbukel iti 71% itikalawa ti probinsia ngem pagtaengan laeng iti 6% iti populasion ti probinsia. Maisina daytoy manipud iti isla ti [[Newfoundland (isla)|Newfoundland]] babaen ti [[Lingsat ti Belle Isle]]. Daytoy ti kadakkelan ken akin-amianan unay a heograpiko a rehion iti [[Atlantiko a Kanada]].

Ti tawen idi '''1042''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1307''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1515''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1391''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1488''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''World Geodetic System''' ('''WGS''') ket ti pagalagadan para iti panagusar iti [[kartograpia]], [[heodesia]], ken [[nabigasion]] nga iraman babaen ti [[GPS]].  Daytoy ket buklen ti pagalagadan ti [[sistema ti nagsasabtan]] para iti [[Daga (planeta)|Daga]], ti pagalagadan a maipapan iti [[esperoide]] a reperensia ti rabaw (ti ''datum'' wenno ''[[elipsoide ti reperensia]]'') para iti batayna a datos ti [[altitud]], ken  iti maipapan iti [[grabidad]] nga [[ekuipotensial a rabaw]] (ti ''[[geoid]]'') a mangipalawag ti ''nominal a pantar ti baybay''.

Ti tawen idi '''1067''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

| subdivision_type1 = [[Dagiti probinsia ti Polonia|Probinsia]]
| subdivision_name1 = [[Probinsia ti Masovia|Masovia]]
| subdivision_type2 = [[Powiat|Kondado]]
| subdivision_name2 = [[Kondado ti Wołomin|Wołomin]]
| subdivision_type3 = [[Gmina]]
| subdivision_name3 = [[Gmina Dąbrówka]]
| coordinates = {{coord|52|28|N|21|20|E|region:PL|display=inline}}
| pushpin_map = Polonia
| elevation_m = 
| population_total = 490
| website =
}}
Ti '''Trojany''' {{IPAc-pl|t|r|o|'|j|a|n|y}} ket ti [[purok (sapasap)|purok]] iti administratibo a distrito ti [[Gmina Dąbrówka]], iti kaunegan ti [[Kondado Wołomin]], [[Probinsia ti Masovian]], idiay daya-sentral ti Polonia.<ref name="TERYT">{{cite web |url=http://www.stat.gov.pl/broker/access/prefile/listPreFiles.jspa |title=Central Statistical Office (GUS) &ndash; TERYT (National Register of Territorial Land Apportionment Journal) |date=2008-06-01 |language=Polako}}</ref> Daytoy ket agarup a mabirukan iti {{pagbaliwen|15|km|mi|0|abbr=on}} iti amianan-laud ti [[Wołomin]] ken {{pagbaliwen|36|km|mi|0|abbr=on}} iti amianan-daya ti [[Warsaw]].

Ti tawen idi '''1705''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''prosa''' ket maysa a porma iti [[pagsasao]] a kadawyan a naipakat ti [[Syntax|gramatiko nga estruktura]] ken [[masna a bitla|masna a panagayus ti bitla]] imbes nga iti [[metro (daniw)|ritmiko nga estruktura]] (a kas iti tradisional a  [[daniw]]). Bayat a dagitoy ket [[literario a teoria|kritiko a naisuppiatan]] iti pannakaaramid iti prosa, ti kinalakana ken nalukay a pannakaiplawagna ket nakaiturongan ti pannakaamponna para kadagiti kaaduan a naisasao a dialogo, kinapudno a diskurso kenti  pay topikal ken binalabala a panagsurat. Daytoy ket kadawyan a naus-usar, kas pagarigan, iti [[literatura]], dagiti [[warnakan]], [[magasin]], [[ensiklopedia]], [[panangiwaragawag]], [[pelikula]], [[pakasaritaan]], [[pilosopia]], [[linteg]] ken dagiti dadduma pay a porma ti pannakisinnarita.

| area            = {{pagbaliwen|1,338|ha||adj=pre|nga}}
| established     =  Hunio 17, 1972
| visitation_num  = 
| visitation_year = 
| governing_body  = [[Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (Filipinas)|Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso]]
| url             = 
}}

Ti '''Basilicata''' ({{IPA-it|baziliˈkaːta}}), naamammoan pay a kas ti '''[[Lucania]]''', ket maysa a rehion idiay abagatan ti [[Italia]], a nabebbdengan ti [[Campania]] iti laud, ti [[Apulia]] ([[Puglia]]) iti amianan ken daya, ken ti [[Calabria]] iti abagatan, nga adda ti maysa nga ababa nga abagatan a laud nga aplaya idiay [[Baybay Tirreno]] a nagbaetan ti [[Campania]] idiay amianan a laud ken ti [[Calabria]] idiay abagatan a laud, ken ti maysa nga at-atiddog idiay abagatan a daya idiay [[Golpo ti Taranto]] idiay [[Baybay Honiko]] a nagbaetan ti Calabria idiay abagatan a laud ken [[Apulia]] idiay amianan a daya. Ti rehion ket  mabalin a maipanunotan a kas ti "sumrekan" iti Italia, a ti Calabria ket pamay-an a kas ti "ramay ti saka" ken ti Apulia a kas ti "mukod". Ti rehion ket sakupenna ti agarup a   10,000&nbsp;km<sup>2</sup> ken idi 2010 adda daytoy ti populasion ti basbassit ngem 600,000. Ti rehional a kapitolio ket ti [[Potenza]]. Ti rehion ket nabingbingay kadagiti dua a probinsia: ti [[Probinsia ti Potenza|Potenza]] ken ti [[Probinsia ti Matera|Matera]].

{{Coord|45|10|N|15|30|E|display=title}}

Ti '''Pebrero 31''', no maipanggep iti moderno a Lumaud a kalendario a (nabaliwan [[kalendario a Gregoriano|Gregoriano]]), daytoy ket naipagpagarup laeng a petsa. Daytoy ket sagpaminsan nga inus-usar para kadagiti panggep ti kas pagarigan, tapno maipalawag urayno ania ti linaon ti kontesto a ti pakaammo a naiprespresenta ket artipisial ken saan a pudno a datos.<ref name=youare>{{Cite web| url=http://feb31.com|title=You are invited...| work=Feb31.com| accessdate=2010-02-27}}</ref> Ti Pebrero 30 ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti isu met laeng a tabas,urayno adda met dagiti sabali a kalendario a lehitimado nga agus-usar ti [[Pebrero 30]].

Ti tawen idi '''1351''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1005''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{maipapan}}
]]

{{Automatic taxobox
|taxon = Macropteranthes
|authority = Pedley
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = {{Linked species list|
Macropteranthes fitzalanii|F.Muell.|
Macropteranthes kekwickii|F.Muell. ex Benth.|
Macropteranthes leichhardtii|F.Muell. ex Benth.|
Macropteranthes leiocaulis|P.I.Forst.|
Macropteranthes montana|(F.Muell.) F.Muell. ex Benth.|
}}

Ti tawen idi '''944''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''liberalismo''' (manipud ti Latin ''liberalis'')<ref>[http://www.archives.nd.edu/cgi-bin/lookup.pl?stem=liberalis&ending= Katulongan ti Latin a Diksionario ken Gramatika] Unibersidad ti Notre Dame. Naala idi 2010-02-20.</ref> ket maysa a [[politikal a pilosopia]] wenno sangalubongan apanirigan a nabangon kadagiti kapanunotan ti [[waya]] ken [[igualitarismo|panagpapada]].<ref>Young, p. 39</ref> Dagiti liberal ket mangipakpatakderda kadagiti nawatiwat a waywaya kadagiti panirigan a maikaeddeng kadagiti pannakaawatda kadagitoy a pamunganayan, ngen sapasap nga agsupsuportada kadagiti kapanunotan a kas ti [[demokrasia|nawaya ken nasayaat a panagbutos]], [[sibil a karkarbengan]],  [[freedom of the press|wayawaya ti panagiwarnak]], [[freedom of religion|wayawaya ti relihion]], [[free trade|nawaya a panaglaklako]], ken ti karbengan ti [[biag]], [[wayawaya]], ken [[tagikua]].<ref name="Kathleen G. Donohue">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=htuTnexZAo8C&pg=PA1&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=D45ETYOyMcGp8Aan3b23DQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4&ved=0CEQQ6AEwAw#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=Kathleen G. Donohue|title=Kinawaya manipud ti Panagkayat: Amerikano a Liberalismo ken ti Kapanunotan ti Aggatgatang (Baro a Panagadadal iti Amerikano nga Intelektual ken Kultural a Pakasaritaan)|publisher=[[Unibersidad ti Johns a Pagmalditan]]|quote=Tallo kaniada - wayawaya manipud ti panagbutbuteng, wayaway ti panagbitla, ken wayawaya ti relihion - ket nabayagen a kammasapulan ti liberalismo.|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="The Economist">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=KBzHAAAAIAAJ&q=liberalism+freedom+of+religion&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=MzZHTeH4M8H88AbH5_j0AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CD8Q6AEwBTgo|title=Ti Ekonomista, Tomo 341, Pabpablaak 7995-7997|publisher=Ti Ekonomista|quote=Para kadagiti amin a tallo ket makibingbingay ti pammati iti liberal a kagimongan a kas ti naipalplawag dita ngato: ti maysa a kagimongan a mangitited ti naibatay ti linteg a gobierno (agturturay babaen dagiti linteg, a saan a babaen ti tattao) ken wayawaya ti relihion, panunot, panagiyebkas ken ekonomiko a pannakitignay; ti maysa akagimongan a ...|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="Sheldon S. Wolin">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=ndAdGl8ScfcC&pg=PA525&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=MzZHTeH4M8H88AbH5_j0AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDAQ6AEwAjgo#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=Sehldon S. Wolin|title=Politika ken Panirigan: Panagtutuloy ken Panagpasayaat iti Lumaud a Politikal a Kapanunotan|publisher=Unibersidad ti Princeton a Pagmalditan|quote=Bayat a ti liberalismo ket napukawen a kas maysa a publiko a naibagbaga nga ideolohia, daytoy ket nakatagtaginayon ti ti panagbukbukod iti... Ti kaaduan akankanayon kadagiti nadakdakamat a karbengan a mairaman ti kinawaya ti panagbitla, panagiwarnak, asemblia, relihion, tagikua, ken dagiti pamay-an a karbengan|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="Edwin Brown Firmage, Bernard G. Weiss, John Woodland Welch">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=mQJgnEITPRIC&pg=PA366&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=DDVHTYi7IoH78AaGrdXoAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEoQ6AEwBg#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=Edwin Brown Firmage |author2= Bernard G. Weiss |author3= John Woodland Welch|title=Relihion ken Linteg: Dagiti Bibliko-Hudaiko ken Islamiko a Perpektibo|publisher=[[Eisenbrauns]]|quote=Saanen a nasken ti panangipalplawag ditoy kadagiti pundasion ken pamunganayan ti moderno a liberalismo, a mangiyunayunay kadagiti kapategan ti wayawaya ti konsiensia ken wayawaya ti relihion|accessdate=2007-12-31}}</ref><ref name="John Joseph Lalor">{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=Xsk6AAAAIAAJ&pg=PA760&dq=liberalism+freedom+of+religion&hl=en&ei=kDJHTcDuJIL98Aa_xO2jAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8&ved=0CE8Q6AEwBw#v=onepage&q=liberalism%20freedom%20of%20religion&f=false|author=John Joseph Lalor|title=Cyclopædia ti Politikal a Siensia, Politikal nga Ekonomia, ken ti Politikal a Pakasaritaan ti Estados Unidos|publisher=Nabu Press|quote=Ti demokrasia ket kabukbukodanna a mangikapet ti maysa aporma ti gobiernot: liberalismo, iti kinawaya ken dagiti aggaransia ti kinawaya. Dagitoy dua ket mabalinda nga agtunos; saanda nga agsuppiat, ngem dagitoy ket saanda nga agpadpada, wenno nasken a naikapet. Iti moral nga urnos, ti liberalismo ket isu ti kinawaya ti panagpanunot, a nabigbigan ken sinaysanay. Daytoy ket isu ti primordial a liberalismo, a kas ti kinawaya ti panagpanpanunot ket isu ti katan-okan kadagiti kawayaan. Ti tao ket saan a nawaya iti aniaman a degrado wenno iti animan a pakalawlawan ti tignay, no isu ket saan nga agpanpanunot a naikkan ti sagut iti pannakaammo. Ti kinawaya ti panagraem, ti kinawaya ti panagadal, ken ti kinawaya ti warnakan ket naala a kadagusan manipud ti kinawaya ti panagpanpanunot.|accessdate=2007-12-31}}</ref>

Ti '''Siligo''' ket maysa a ''komuna'' (munisipalidad) iti rehion ti [[Logudoro]] – [[Meilogu]] iti [[Probinsia ti Sassari]] iti rehion ti Italia iti [[Sardinia]] a mabirukan iti agarup a {{pagbaliwen|160|km|mi}} iti amianan ti [[Cagliari]] ken agarup a {{pagbaliwen|25|km|mi}} iti abagatan a day ti [[Sassari]].

{{taxobox
|image = 
|image_caption = 
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Rosids]]
|ordo = [[Myrtales]]
|familia = [[Myrtaceae]]
|genus = '''''Kanakomyrtus'''''
|genus_authority = N.Snow
}}

Ti tawen idi '''982''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

]]

|image_coa=Coat of Arms of Moscow.svg
|coa_caption=[[Eskudo ti Moscow]]
|image_flag=Flag of Moscow, Russia.svg
|flag_caption=[[Wagayway ti Moscow]]
|anthem=''[[Moya Moskva]]''
|holiday=Ti umuna a Sabado ken Dominggo iti Septiembre
|holiday_ref=<ref>{{cite web|title=Dagiti Piesta ken nagnangruna a petsa iti Moscow|url=http://old.mos.ru/wps/portal/EnglishVersion?documentId=119125|work=Gobierno ti Siudad ti Moscow|accessdate=29 Septiembre 2010|archive-date=2011-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823153912/http://old.mos.ru/wps/portal/EnglishVersion?documentId=119125|url-status=dead}}</ref>
<!--POLITICAL STATUS-->
|political_status=Pederal a siudad
|political_status_link=Dagiti pederal a siudad ti Ruso
|federal_district=[[Tengnga a Pederal a Distrito|Tengnga]]
|economic_region=[[Tengnga nga ekonomia a rehion|Tengnga]]
<!--STATS-->
|pop_2010census=11503501
|pop_2010census_rank=Umuna
|pop_2010census_ref=<ref name="2010Census" />
|urban_pop_2010census=100%
|rural_pop_2010census=0%
|pop_density=9682
|pop_density_as_of=Enero&nbsp;1, 2010
|pop_density_ref=<ref>{{cite web|title=Плотность населения Российской Федерации по субъектам Российской Федерации|url=http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-02-10.xls|work=Rosstat|accessdate=30 Septiembre 2010|year=2010|archive-date=2011-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728034845/http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctabl-02-10.xls|url-status=dead}}</ref>
<!--|pop_latest=<reserved for 2011 Rosstat data when they are available>
|pop_latest_date=
|pop_latest_ref=-->
|area_km2=1091
|area_km2_ref=<ref name="RusArea2009">[http://www.rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf Ministro ti Ekonomiko a Panagrang-ay ti Ruso a Pederasion. Pederala Panagrehistro, Kadastre&Kartograpo a Serbisio. Nailian a Reporta ti Rusia Landuse  2008, p.187-188] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141010021939/https://rosreestr.ru/upload/www/files/gos_doclad_2008.pdf |date=2014-10-10 }} {{iti sao|ru}}</ref>
|area_km2_rank=Maika-83
|established_date=Sakbay iti 1147
|established_date_ref=
|license_plates=77, 99, 97, 177, 199, 197
|ISO=RU-MOW
<!--GOVERNMENT-->
|gov_as_of=2011
|leader_title=[[Listaan dagiti daulo ti gobierno ti Moscow|Alkalde]]
|leader_title_ref=<ref name="mayor">{{cite web|url=http://old.mos.ru/wps/portal/EnglishVersion?rubricId=14107|title=Ti Mayor ti Siudad ti Moscow|publisher=Gobierno iti Moscow|accessdate=18 Marso 2010|archive-date=2011-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823154527/http://old.mos.ru/wps/portal/EnglishVersion?rubricId=14107|url-status=dead}}</ref>
|leader_name={{isilpo no adda|{{#property:P6}}}}
|leader_name_ref=<ref name="mayor"/>
|legislature=[[Duma ti Siudad ti Moscow|Duma ti Siudad]]
|legislature_ref=<ref>{{cite web|title=The Moscow Statute|url=http://old.mos.ru/wps/portal/EnglishVersion?rubricId=14215&documentId=118572|work=Moscow City Duma|publisher=Gobierno ti Moscow|accessdate=29 Septiembre 2010|date=28 Hunio 1995|quote=Ti kangatuan ken eksklusibo (representatibo) a bagiti estado a bileg idiay Moscow ket ti Siudad ti Moscow a Duma.|archive-date=2011-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110823154646/http://old.mos.ru/wps/portal/EnglishVersion?rubricId=14215&documentId=118572|url-status=dead}}</ref>
|basic_law_type=Dokumento ti linteg
|basic_law_title=[[Dokumento ti linteg ti Moscow]]
|website=http://www.mos.ru
|website_ref
|date=Marso 2010
}}
Ti '''Moscow''' ket isu ti kapitolio, ti kapusekan ti papulasion a siudad, ken ti kaaduan ti populasion a pederal a suheto iti [[Rusia]]. Daytoy a siudad ket maysa a nangruna iti politikal, ekonomia, kultural, siensa, relihion, busbos, edukasion ken sentro kadagiti pagluganan iti Ruso ken ti kontinente. Ti Moscow ket isu ti akin-amianan unay a dakkel a siudad iti [[Daga (planeta)|Lubong]] (ngem saan nga isu ti kalamiisan), ti kapusekan ti populasion a siudad iti [[Europa]], ken [[Listaan dagiti kadakkelan a maitutop a ciudad iti lubong|maika-6 a kadakkelan a maitutop a siudad iti lubong]]. Ti populasion na daytoy, segun ti [[Senso ti Ruso(2010)|2010 a Senso]], ket 11,503,501.<ref name="2010Census">{{ru-pop-ref|2010Census}}</ref> Batayan ti [[Forbes a listaan dagiti bilionaro|Forbes 2011]], ti Moscow ket addaan kadagiti 79 a bilionario, naiyallatiw na ti [[Siudad ti New York]] a kas ti siudad nga addaan ti kaaduan a bilang kadagiti bilionario.<ref>{{cite web|last=Ody|first=Elizabeth|url=http://www.bloomberg.com/news/2011-03-09/carlos-slim-tops-forbes-list-of-billionaires-for-second-year.html|title=Ni Carlos Slim ket isu ti umuna ti Forbes Listaan dagiti Bilionario ti Maikadua a Tawen|publisher=Bloomberg |date=2011-03-10 |accessdate=2011-06-01}}</ref>

Ti '''Tlaxcala''' (<small>Espaniol</small> {{Audio-IPA|TlaxcalaPronunciation.ogg|[tla(k)sˈkala]|}}; {{IPAc-en|t|l|ɑː|s|ˈ|k|ɑː|l|ə}}; {{IPA-es|tla(ɣ)sˈkala|}}; manipud iti {{lang-nah|Tlaxcallān}} {{IPA-nah|tɬaʃˈkalːaːn|-|Tlaxkallan.ogg}}), opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Tlaxcala''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Tlaxcala}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]], ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Tlaxcala|60 nga ili]] ken ti kapitolio a siudadna ket ti [[Siudad ti Tlaxcala|Tlaxcala]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Botryarrhena
|authority = [[Adolpho Ducke|Ducke]]
|type_species = ''[[Botryarrhena pendula]]''
|type_species_authority = [[Adolpho Ducke|Ducke]]
}}

Ti tawen idi '''1721''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

''Para iti pelikula, kitaen ti [[The Da Vinci Code (pelikula)]].''
----

Ti '''Sikhismo''', {{#tag:ref|''Sikhismo'' (patneng a tinawtawagan iti ''Sikhī'') ket nagtaud manipud iti balikas a ''Sikh'', a nagtaud met manipud iti [[Sanskrito]] a ramut ti ''{{IAST|[[śiṣya]]}}'' a kayatna a sawen ket "disipulo", wenno ''{{IAST|śikṣa}}'' a kayatna sawen ket "panangisursuro".<ref>{{cite book|last=Singh|first=Khushwant|authorlink=Khushwant Singh|year=2006|title=Ti Nailustrado a Pakasaritaan dagiti Sikh|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|location=India|isbn=978-0-19-567747-8|page=15}}</ref><ref>{{iti sao|pa}} {{cite book|last=Nabha|first=Kahan. Then th Sahib Singh|year=1930|title=Gur Shabad Ratnakar Mahan Kosh| url=http://www.ik13.com/online_library.htm#mahankosh|accessdate=29 Mayo 2006|page=720}}</ref>|group=nota}}({{lang-pa|ਸਿੱਖੀ}}, ''{{IAST|sikkhī}}'', {{IPA-pa|ˈsɪkːʰiː|IPA}}) ket maysa a [[monoteistiko]] a relihion a nabangon idi las-ud ti maika-15 a siglo idiay [[rehion ti Punjab]], babaen ni [[Guru Nanak]]<ref>Singh, Patwant; (2000). Dagiti Sikh. Alfred A Knopf Publishing. Pampanid 17. {{ISBN|0-375-40728-6}}.</ref> a nagtultuloy a rimmang-ay kadagiti sangapulo a nagsasaruno a [[Dagiti Sikh a guru|gru ti Sikh]] (ti kinaudi a naisursuro ket ti [[nasantuan a sinuratan]] a ''[[Guru Granth Sahib]]''). Daytoy ket [[Dagiti nangruna a relihioso a grupo|maikalima a kadakkelan]] a naurnong a [[relihion]] iti lubong, nga adda dagiti agarup a 30 riwriw a Sikh.<ref>{{cite news|title=Sikhismo: Ania kadi ti ammom a maipanggep iti daytoy?|url=http://www.washingtonpost.com/national/on-faith/sikhism-what-do-you-know-about-it/2012/08/06/19131ef6-dff1-11e1-8fc5-a7dcf1fc161d_gallery.html|accessdate=13 Disiembre 2012|newspaper=The Washington Post}}</ref><ref>{{cite news|last=Zepps|first=Josh|title=Dagi ti Sikh idiay Amerika: Ania ti Naskem a Maammuam a Maipanggep ti Maikalima a Kadakkelan a Relihion iti Lubong|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/08/06/sikhs-in-america_n_1748125.html|accessdate=13 Disiembre 2012|newspaper=Huffington Post}}</ref>
Daytoy a sistema dagiti relihioso a [[pilosopia]] ken panangiyebkas ket tradisonal idi nga ammo a kas ti [[Gurmat]] (literal a 'saririt iti  Gurū'). Ti [[Punjab, India]] ket isu laeng ti rehion iti lubong nga addaan kadagiti kaaduan a populasion dagiti Sikh.<ref>{{Cite web |url=http://www.adherents.com/largecom/com_sikh.html |title=adherents.com |access-date=2013-04-17 |archive-date=2014-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228000914/http://www.adherents.com/largecom/com_sikh.html |url-status=dead }}</ref>

{{taoismo}}

''Para iti pelikula, kitaen ti [[The Da Vinci Code (pelikula)]].''
----

[[Image:Form of government parliamentary.png|right|400px|thumb|'''Mapa dagiti nadumaduma a sistema  maipapan iti gobierno'''
{{legend|#e75353|Dagiti [[batay-linteg a monarkia]] a ti turay ket naikeddeng iti parlamentario.}}
{{legend|#ff9a33|Dagiti '''parlamentario a republika''' a dagiti parlamento ket epektibo a nagatngato iti naisina a daulo ti estado.}}
{{legend|#66bb66|Dagiti '''parlamentario a republika''' nga addaan iti ehekutibo a presidente a nabutosan babaen ken akinrebbeng iti parlamento.}}]]

Ti tawen idi '''986''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image =
|display_parents = 2
|taxon = Xanthomyrtus
|authority = [[Ludwig Diels|Diels]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1674''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Taxobox
| image = Chassalia curviflora 06801.JPG
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Rubioideae]]
| tribus = [[Psychotrieae]]
| genus = ''[[Chassalia]]''
| species = '''''C. curviflora'''''
| binomial = ''Chassalia curviflora''
| binomial_authority = (Wallich) Thwaites
}}

Ti tawen idi '''901''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''924''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''kudil''' ket isu ti naalumaymay a pannakabungon dagiti bertebrata. Dagiti dadduma pay a [[kutikula|pannakabungon ti ayup]] a kas ti [[akin-ruar a rurog ti artropoda]] ket adda ti sabali a [[selular a pagigiddiatan|taudan ti panagrang-ay]], estruktura ken kimiko a pakabuklan. Ti pangnagan a '''kutaneo''' ket ti kaibusilanna ti "maipapan iti kudil" (manipud ti Latin ''cutis'', kudil). Kadagiti [[mamalia]], ti kudil ket isu ti kadakkelan nga [[organo (anatomia)|organo]] iti [[sistema ti integumentario]] a binuklan dagiti tuon iti [[ektodermo]] a [[kulanit (biolohia)|kulanit]], ken mangsalaknib kadagiti [[piskel]], [[tulan|tultulang]], ken dagiti [[ligamento]] ken dagiti [[organo (anatomia)|akin-uneg nga organo]].<ref name="Hcare">[http://skin-care.health-cares.net/oily-skin-care.php "Panagaywan ti Kudil" (repaso), Health-Cares.net, 2007]</ref>  Ti sabali a kita ti kudil ket adda met kadagiti [[ampibia]], dagiti [[reptilia]], ken dagiti [[billit]].<ref>Alibardi L. (2003).  Pannaka-ampon iti daga: Dagiti kudil ti reptilia a maipada kadagiti ampibia ken dagiti endotermo nga amniota. J Exp Zoolog B Mol Dev Evol. 298(1):12–41. [[pmid:12949767|PMID 12949767]]</ref> Amin dagiti mamalia ket addan kadagiti buok ti kudilda, uray dagiti [[marino a mamamlia]] a kasla agparparang nga awan buokda.
Ti kudil ket makitignay iti enbironmento ken isu ti umuna a linia iti depensa manipud kadagiti akin-ruar a banag. Kas pagarigan, ti kudil ket addaan ti nanruna a papael iti panagsalaknib ti [[bagi]] kadagiti [[patoheno]]<ref name="Proksch">Proksch E, Brandner JM, Jensen JM. (2008).Ti kudil: ti maysa a nangruna a bangen. Exp Dermatol. 17(12):1063–72. [[pmid:19043850|PMID 19043850]]</ref> ken ti adu unay a pannakapukaw ti danum.<ref name="Madison">Madison KC. (2003). [http://www.nature.com/jid/journal/v121/n2/pdf/5601872a.pdf Bangen nga annong ti kudil: "la raison d'être" iti epidermis]. J Invest Dermatol. 121(2):231-41. {{Doi|10.1046/j.1523-1747.2003.12359.x}} [[pmid:12880413|PMID 12880413]] </ref> Dagiti dadduma pay nga annongna ket dagiti [[Termal nga insulasion|insulasion]], panagtimbeng ti [[temperatura]], panagrikna, ken ti panagpataud kadagiti poliko ti [[bitamina D]].  Ti nakaro a nadadael a kudil ket mabalin a maagasan babaen ti panagporma ti [[piglat|kulanit ti piglat]].Ti kapuskol ti kudil ket agdumaduma manipud kadagiti lokasion iti maysa nga organismo. Kas pagarigan iti tattao , ti kudil a mabirukan iti sirok dagiti mata ken ti paraigid ti kalub ti mata ket isu ti kaingpisan a kudil iti bagi iti 0.5&nbsp;mm a kapuskol, ket maysa daytoy kadagiti umuna a lugar a makaipakita kadagiti senial iti panaglakay. Ti kudil dagiti palad ken dagiti dapan iti saka ket 4&nbsp;mm ti kapuskolna ken isu dagitoy ti kapuskolan a kudil iti bagi.

</ref><br />(Расте, но не старее, ''Raste, no ne staree'')
| image_map               = 
| mapsize                 = 
| map_caption             = 
| pushpin_map             = Europa#Lubong
| pushpin_map_caption     = Ti lokasion ti Sofia iti kaunegan ti [[Europa]] ken iti [[Daga (planeta)|Lubong]]
| coordinates             = {{coord|42.70|23.33|region:BG|display=inline,title}}
| coor_pinpoint           =
| coordinates_footnotes   =
| subdivision_type        = [[Listaan dagiti naturay nga estado|Pagilian]]
| subdivision_name        = {{BGR}}
| subdivision_type1       = [[Dagiti probinsia ti Bulgaria|Probinsia]]
| subdivision_name1       = [[Probinsia ti Siudad ti Sofia|Siudad ti Sofia]]
| established_title       = Agtultuloy a natagtagitao
| established_date        = manipud idi 7000 BC<ref name="ghodsee" />
| established_title2      = Neolitiko a pagtaengan
| established_date2       = 5500-6000 BC<ref>{{Cite web |url=http://archaeologyinbulgaria.com/2015/12/07/archaeologist-discovers-8000-year-old-nephrite-frog-like-swastika-in-slatina-neolithic-settlement-in-bulgarias-capital-sofia/ |title=ARCHAEOLOGIST DISCOVERS 8,000-YEAR-OLD NEPHRITE ‘FROG-LIKE’ SWASTIKA IN SLATINA NEOLITHIC SETTLEMENT IN BULGARIA’S CAPITAL SOFIA |access-date=2016-02-12 |archive-date=2015-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222083234/http://archaeologyinbulgaria.com/2015/12/07/archaeologist-discovers-8000-year-old-nephrite-frog-like-swastika-in-slatina-neolithic-settlement-in-bulgarias-capital-sofia/ |url-status=dead }}</ref>
| established_title3      = [[Dagiti Trasio|Trasio]] a pagtaengan
| established_date3       = 800 BC<ref name="britannica.com" />
| leader_party            = [[GERB]]
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = Yordanka Fandakova
| total_type              = Siudad
| area_total_km2          = 492
| area_blank1_title       = Munisipalidad/Probinsia
| area_blank1_km2         = 1344
| elevation_m             = 500–800
| elevation_ft            = 1707–2888
| population_footnotes    = <ref name="nsi.bg">[http://www.nsi.bg/en/node/13035 Population and Demographic Processes in 2014 (Final data)], National Statistical Institute of Bulgaria 2015</ref>
| population_total        = {{increase}} 1,228,282
| population_rank         = 17% iti nailian
| population_as_of        = 31 Disiembre 2014
| population_density_km2  = 2496
| population_blank1_title = Munisipalidad/Probinsia
| population_blank1       = {{increase}} 1,316,557
| timezone                = [[Oras ti Akindaya nga Europa|EET]]
| utc_offset              = +2
| timezone_DST            = [[Oras ti Kalgaw ti Akindaya nga Europa|EEST]]
| utc_offset_DST          = +3
| postal_code_type        = Kodigo ti koreo
| postal_code             = 1000
| area_code               = (+359) 02
| blank_name_sec1         = Pasakbay ti plata ti karro
| blank_info_sec1         = С, СА,  СВ
| website                 = [http://www.sofia.bg/en/index_en.asp www.sofia.bg]
| footnotes               =
}}

Ti tawen idi '''1451''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
| name = ''Neonauclea''
| image = 
| image_caption = 
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Cinchonoideae]]
| tribus = [[Naucleeae]]
| genus = '''''Neonauclea'''''
| genus_authority = [[Elmer Drew Merrill|Merr.]]
| type_species = ''[[Neonauclea excelsa]]''
| type_species_authority = ([[Carl Ludwig Blume|Blume]]) Merr.
| subdivision_ranks = Sebbangan
| subdivision = ~65 a sebbangan.  Kitaen ti teksto
}}

Ti '''tabako''' ket maysa nga [[Agrikultura|agrikultural]] a produkto a naaramid kadagiti [[bulbulong]] dagiti mula iti henero a ''[[Nicotiana]]''. Daytoy ket mabalin nga ibusen, uusaren a kas pestisidio ken, iti porma a nikotina a tartrato, ket maus-usar kadagiti medisina.<ref>{{Cite web |url=http://student.britannica.com/comptons/article-208929/tobacco |title=http://student.britannica.com |access-date=2012-08-09 |archive-date=2009-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415074210/http://student.britannica.com/comptons/article-208929/tobacco |url-status=dead }}</ref> Daytoy ket kadawyan a maus-usar a kas maysa a druga, ken maysa a napateg a [[matgedan nga apit]] para kadagiti pagilian a kas ti [[Kuba]], [[India]], [[Republika dagiti Tattao iti Tsína|Tsina]], ken ti [[Estados Unidos]]. Ti tabako ket nagan para iti aniaman a mula iti henero a Nicotiana iti pamilia a Solanaceae (linong ti rabii a pamilia) ken para iti produkto a mapartuat manipud ti bulong ken maus-usar kadagiti pinadis ken sigarilio, masaep a tabáko ({{lang-en|snuff}}), ken suako ken maimamma a tabako. Ti tabako ket maus-usar pay iti mula a bioinheniera, ken adda kadagiti agarup a 60 a sebbanagna naipatpatubo a kas dagiti panagarkos. Dagiti kangrunaan a sebbangan ti komersio, N. tabacum, ket namatmatian a patneng idiay tropikal nga Amerika, kasla ti kaaduan kadagiti nicotiana a mula, ngem ngem daytoy ket nabayagen a tinaltalon nga isu a daytoy ket saanen a naamamoan iti kaatapan. Ti N. rustica, ket maysa a kalalaengan ti nanamna, napardas a masilmutan a sebbangan, nga isu idi daytoy ti tabako a kasisigud a naimulmula idiay Virginia, ngem daytoy ket nangruna tattan a naitaltalon idiay Turkia, India, ken Rusia. Ti alkaloid a nikotina ket isu ti kangrunaan a nakaidasigan a pakabuklan ti tabako ken isu daytoy ti gapuanan para iti makairuam a katutubona. Ti makadangran a pagibanagan ti tabako ket maala kadagiti rinibu a nadumaduma a kompuesto a maaramid ti asok, a mairaman dagiti polikikliko nga aromatiko hidrokarburo (a kas ti bensopireno), pormaldehido, kadmio, nikel, arseniko, radioaktibo polonio-210, dagiti pannakaisangsangayan ti tabako a nitrosamina (TSNAs), penol, ken dagiti dadduma pay.<ref>Robert N. Proctor [http://tobaccocontrol.bmj.com/content/21/2/87.full.pdf Ti silpo ti pakasaritaan ti pannakaduktal iti sigarilio a kanser ti bara: dagiti ebidensia a tinawtawid, korporado a panaglibak, sangalubonga a bilang dagiti nadangran], ''Panagtengngel ti Tabáko'', Tobacco Panagtengngel ti Tabáko 2012;21:87e91. doi:10.1136/tobaccocontrol-2011-050338</ref>

Ti tawen idi '''1377''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic_taxobox
| taxon = Tocoyena
}}

{{automatic taxobox
| name = Posoquerieae
| image = 
| image_caption = 
| taxon = Posoquerieae
| authority = Delprete
}}

Ti tawen idi '''1043''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{speciesbox
|name = Okra
|image = Hong Kong Okra Aug 25 2012.JPG
|image_caption = Ti mula nga okra nga addaan iti nataengan ken agrangrang-ay a bunga
|image2 = Ladies' Finger BNC.jpg
|image2_caption = '''Immatiddog a naiwa nga okra'''
|genus = Abelmoschus
|species = esculentus
|authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Conrad Moench|Moench]]
|range_map = Okraoutput.png
|range_map_alt = Mapa a mangipakita ti sangalubongan a panagpataud iti okra
|range_map_caption = Sangalubongan a panagpataud iti okra
|synonyms =
*''Abelmoschus bammia'' <small>Webb</small>
*''abelmoschus longifolius'' <small>(Willd.) Kostel.</small>
*''Abelmoschus officinalis'' <small>(DC.) Endl.</small>
*''Abelmoschus praecox'' <small>Sickenb.</small>
*''Abelmoschus tuberculatus'' <small>Pal & Singh</small>
*''Hibiscus esculentus'' <small>[[Carl Linnaeus|L.]]</small>
*''Hibiscus hispidissimus'' <small>A.Chev.</small> nom. illeg.
*''Hibiscus longifolius'' <small>Willd.</small>
*''Hibiscus praecox'' <small>Forssk.</small>
|synonyms_ref = <ref>{{cite web
|url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2609574
|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species
|accessdate=3 Oktubre 2014
|archive-date=2019-02-07
|archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015249/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2609574
|url-status=dead
}}</ref>
}}

Daytoy ket '''listaan dagiti pagilian ken agkamkammatalek a teritorio babaen ti densidad ti populasion''', ket nairukod babaen ti bilang iti nagtaeng a tao iti tunggal maysa a kuadrado kilometro wenno kuadrado milia. Ti listaan ket iraman na dagiti naturay nga estado ken dagiti agkamkammatalek a terirtorio nga addaan ti bukod a naturayan a gobierno a naibasar ti ISO a pagalagadan a [[ISO 3166-1]]. Daytoy a listaan iraman na pay ngem saan na nga iranggo dagiti saan a mabigbigan ngen [[de facto]] a naiwayawayas a pagailian. Dagiti bilang ti sumagad  a tabla ket naibasar kadagiti lugar a mairaman ti kinauneg a bagbagi ti danum. Dagiti datos ket karkulo para idi Hulio 2005, a naala manipud dagiti [[Nagkaykaysa a Pagpagilian]] a [[Reporta ti Sangalubongan a Pamuyaan]] (2004 a panagbalbaliw), nupay kasta no saan a naipaammo.

Ti tawen idi '''1684''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1068''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

, Estados Unidos, idi tawtawen ti 1890]]

Ti '''gatas''' ket puraw a likido a napataud babaen ti [[mamaria a glandula]] dagiti [[mamalia]]. Daytoy ti kangrunaan a taudan ti [[taraon]] para kadagiti ubing a mamalia sakbay nga isuda ket makabael nga [[pannakalpa|agkalpa]] kadagiti sabali a kita ti makan. Ti nasapa a [[laktansia]] t gatas ket aglaon ti [[colostrum]], a mangawit kadagiti [[kontrabagi]] ti ina a maipan iti maladaga ken mabalin a mangpabassit ti riesgo kadagiti adu a [[sakit]] iti maladaga. Daytoy ket aglaon pay kadagiti adu a sustansia.<ref>{{cite journal|title=Programa ti Nailian a Makan ken Panagusig ti Sustansia ti USDA: Panagpadas ti Makan|author=Pehrsson|display-authors=etal|journal=Warnakan ti Pakabuklan iti Makan ken Panagusig|year=2000|volume=13|pages=379–389|doi=10.1006/jfca.1999.0867|url=http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/Data/Other/jfca13_379-389.pdf|access-date=2013-05-10|archive-date=2003-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20030407085442/http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/Data/Other/jfca13_379-389.pdf|url-status=dead}}</ref>

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Coord|47|N|2|E|type:country_region:FR|display=title}}
<ref>Ti nagan daytoy a pagilian kadagiti [[Pagsasao a Pranses|rehional a pagsasao]] ket mairaman ti:
*{{lang-gsw|Französisch Republik}};
*{{lang-eu|Frantziako Errepublika}};
*{{lang-br|Republik C'hall}};
*{{lang-ca|República Francesa}};
*{{lang-co|Republica Francese}};
*{{lang-nl|Franse Republiek}};
*{{lang-frp|Rèpublica francêsa}};
*{{lang-de|link=no|Französische Republik}};
*[[Pagsasao a Norman|Norman]]: ''Républyique fraunceise'';
*{{lang-oc|Republica Francesa}};
*[[Pagsasao a Picard|Picard]]: ''République franchoèse''</ref>
|conventional_long_name = Republika ti Pransia
|common_name = Pransia
|official_languages = Pranses
|languages_type = Dagiti rehional <br>a pagsasao<br>(opisial ken saan)
|languages = {{Marebba a listaan|title={{nbsp}}
| [[Pagsasao nga Alsatia|Alsatian]]
| [[Pagsasao a Basko|Basko]]
| [[Pagsasao a Breton|Breton]]
| [[Pagsasao a Bushi|Bushi]] (Mayotte){{Smallsup|2}}
| [[Pagsasao a Catalan|Catalan]]
| [[Pagsasao a Korso|Korso]]
| [[Dagiti pagsasao a naibatay ti Pranses a kreole|Kreole]]{{Smallsup|2}}
| [[Pagsasao nga Olandes|Olandes]] (Dialekto a Plamenko)
| [[Pagsasao a Pranko-Comtoi|Pranko-Comtois]]
| [[Pranko-Provençal]]
| [[Pagsasao a Lorrain|Lorrain]]
| [[Pagsasao a Baro a Caledonia|Caledonia]]{{Smallsup|2}}
| [[Pagsasao nga Oksitano|Oksitano]]
| [[Dagiti pagsasao nga Oïl|Oïl]]
| [[Dialekto a Shimaore]] (Mayotte){{Smallsup|2}}
| [[Pagsasao a Tahisino|Tahisiano]]{{Smallsup|2}}<ref>{{iti sao|fr}} {{cite web|author=Ministère de la culture et de la communication – Délégation générale à la langue française et aux langues de France
|url=http://www.culture.gouv.fr/culture/dglf/lang-reg/methodes-apprentissage/1langreg.htm |title=DGLF – Langues régionales et " trans-régionales " de France |publisher=Culture.gouv.fr |accessdate=27 Enero 2010}}</ref>}}
|demonym = Pransés
|national_motto = <br />''[[Liberté, égalité, fraternité|Liberté, Égalité, Fraternité]]''<br />({{lang-ilo|Wayawaya, Pagkapadapadaan, Pagkakabsatan}})
|national_anthem = "[[La Marseillaise]]"{{brk|2}} 
|image_flag = Flag of France.svg
|image_coat = Armoiries république française.svg
|symbol_type = Nailian a Tatak (saan nga opisial)
|image_map = EU-France.svg
|map_caption = {{map_caption |location_color=nangisit a berde |country=[[Metropolitano a Pransia]] |region=Europa |region_color=nangisit kolordapo |subregion = ti Kappon ti Europa |subregion_color= berde |legend=EU-France.svg}}
|image_map2 = Outre-mer en sans Terre Adelie.png
|map_caption2 = <p style="margin-top:0;margin-bottom:-2px;line-height:1em;"><span style="font-size:11px;">Teritorio iti '''Republika iti Pransia''' iti lubong</span></p><br /><p style="margin-top:0;margin-bottom:-2px;line-height:1em;"><span style="font-size:11px;">(mailaksid. Idiay Antartika a ti pannakaturay ket nasuspende)</span></p>
|capital = [[Paris]]
|coordinates = {{Coord|48|51.4|N|2|21.05|E|type:city}}
|largest_city = kapitolio
|government_type = [[Unitario nga estado|Unitario]] [[Semi-presidensial a sistema|semi-presidensial]]<br> a [[batay-linteg a republika]]
|leader_title1 = [[Presidente ti Pransia|Presidente]]
|leader_title2 = [[Nangruna a Ministro ti Pransia|Nangruna a Ministro]]
|leader_name1 = [[Emmanuel Macron]]
|leader_name2 = [[Gabriel Attal]]
|legislature = [[Parlamento ti Pransia|Parlamento]]
|upper_house = [[Senado ti Pransia|Senado]]
|lower_house = [[Nailian a Gimong ti Pransia|Nailian a Gimong]]
|sovereignty_type = [[Pakasaritaan ti Pransia|Pannakabangon]]
|sovereignty_note =
|established_event1 = [[Pransia]]
|established_event2 = [[Laud a Pransia]]
|established_event3 = [[Batay-linteg ti Pransia|Agdama&nbsp;a batay-linteg]]
|established_date1 = 486 (ti panagtipon babaen ti [[Clovis I|Clovis]])
|established_date2 = 843 ([[Tulag iti Verdun]])
|established_date3 = 5 Oktubre 1958 ([[Maikalima a Republika ti Pransia|Maika-5 a republika]])
|FR_metropole = [[Metropolitano a Pransia]]
|FR_IGN_area_km2 = 551695
|FR_IGN_area_rank = Maika-47
|FR_IGN_area_sq_mi = 213010
|FR_cadastre_area_km2 = 543965
|FR_cadastre_area_rank = Maika-47
|FR_cadastre_area_sq_mi = 210026
|area_km2 = 674843
|area_sq_mi = 260558 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = Maika-41
|FR_foot =<ref name=whole_territory>Sibubukel a teritorio iti Republika iti Pransia, a mairaman amin ti [[ballasiw taaw a  departamento]] ken [[Ballasiw taaw a teritorio (Pransia)|dagiti teritorio]], ngem saan a mairaman tiPranses a teritorio iti [[Adélie a Daga|Terre Adélie]] idiay [[Antartika]] nga ti panakaturay ket nasuspende manipud ti panagpirma ti [[Tulag ti Antartiko]] idi 1959.</ref>
|FR_foot2 =<ref name=IGN_figure>{{iti sao|fr}} Datos nga [[Institut Géographique National|Nailian a Pagadalan ti Heograpiko]] ti Pranses.</ref>
|FR_foot3 =<ref name=cadastre_figure>Datos a [[Rehistro ti Daga]] ti Pranses, a mairaman dagiti nanaw, dagiti alog ken dagiti [[glasier]] a dakdakkel ngem 1&nbsp;km² (0.386&nbsp;sq&nbsp;mi wenno 247&nbsp;acre) ken dagiti pay estuario ken karkarayan.</ref>
|FR_foot4 =<ref name=whole_territory />
|FR_foot5 =<ref name=metropolitan_France>[[Metropolitano a Pransia]] laeng.</ref>
|FR_total_population_estimate = 68,042,591<ref name="pop_est">{{Cite web |date=17 January 2023 |title=Bilan démographique 2022 – Composantes de la croissance démographique, France |url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/6686993?sommaire=6686521#titre-bloc-1 |access-date=2024-01-09 |website=Insee}}</ref>
|FR_total_population_estimate_year = 2023 karkulo
|FR_total_population_estimate_rank = Maika-20
|FR_metropole_population = 65,834,837<ref>{{Cite web |date=17 January 2023 |title=Bilan démographique 2022 – Composantes de la croissance démographique, France métropolitaine |url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/6686993?sommaire=6686521#titre-bloc-3 |access-date=2024-01-09 |website=Insee}}</ref>
|FR_metropole_population_estimate_rank = Maika-22
|population_density_km2 = 121
|population_density_sq_mi = 303.4 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = Maika-106
|GDP_nominal = $3.049 trillion<ref name="IMFWEO.FR"/>
|GDP_nominal_rank = Maika-7
|GDP_nominal_year = 2023
|GDP_nominal_per_capita = $46,315<ref name="IMFWEO.FR"/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-23
|GDP_PPP_year = 2023
|GDP_PPP = $3.868 trillion<ref name="IMFWEO.FR">{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/October/weo-report?c=132,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (France) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=IMF.org |date=10 October 2023 |access-date=10 October 2023}}</ref>
|GDP_PPP_rank = Maika-10
|GDP_PPP_per_capita = $58,765<ref name="IMFWEO.FR"/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-27
|Gini_year = 2022
|Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 29.8 <!--number only-->
|Gini_ref = <ref name="eurogini">{{Cite web |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |access-date=25 November 2023 |website=ec.europa.eu |publisher=[[Eurostat]]}}</ref>
|Gini_rank =
|HDI_year = 2021<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.903 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{Cite web |date=8 September 2022 |title=Human Development Report 2021/2022 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf |access-date=8 September 2022 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref>
|HDI_rank = Maika-28
|currency = Euro,<ref>Sibubukel iti Republika ti Pransia mailaksid dagiti ballasiw taaw a teritorio idiay Taaw Pasipiko.</ref> [[CFP franc]]<ref>Ballasiw taaw a teritorio ti Pranses Pransia laeng idiay Taaw Pasipiko.</ref><br />&nbsp;
|currency_code = EUR,{{Spaces|4}}XPF
|time_zone = CET<ref name=metropolitan_France />
|utc_offset = +1
|time_zone_DST = CEST<ref name=metropolitan_France />
|utc_offset_DST = +2
|drives_on = kanawan
|cctld = [[.fr]]<ref>Mainayon ti [[.fr]], dudduma pay nga Internet TLD ti inususar kadagiti ballasiw taaw a Pransia ''départements'' ken dagiti teritorio: [[.re]], [[.mq]], [[.gp]], [[.tf]], [[.nc]], [[.pf]], [[.wf]], [[.pm]], [[.gf]] and [[.yt]]. Ti Pransia ket agususar pay ti [[.eu]], a nakibingbingay kadagiti kamkameng ti Kappon ti Europa. Ti dominio ti [[.cat]] ket inus-usar idiay [[Dagiti pagilian ti Katalan|dagiti teritorio nga agsasao ti Katalan]].</ref>
|calling_code = [[dagiti numero ti telepono idiay Pransia|33]]{{Smallsup|1}}
|ISO_3166-1_alpha2 =
|ISO_3166-1_numeric =
|footnote1 = Dagiti ballasiw taaw a rehion ken dagiti porma iti [[panggep a panagnumero ti telepono ti Pransia]], ngem addaan da ti bukod da a panagtawag a kodigo: [[Guadeloupe]] +590; [[Martinique]] +596; [[Pranses a Guiana]] +594, [[Réunion]] ken [[Mayotte]] +262; [[Saint Pierre and Miquelon]] +508. Dagiti ballasiw taaw a teritorio ket saan a paset ti Pranses a panggep ti panag-numero ti telepono; dagitoy ti panagtawag a kodigo ti pagilian: [[Baro a  Caledonia]] +687, [[Pranses a Polynesia]] +689; [[Wallis ken Futuna]] +681
|footnote2 = Nangrunaan a naisasao kadagiti ballasiw taaw a teritorio
}}

Ti tawen idi '''1611''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|8|S|159|E|display=title}}
)
|national_anthem          = ''[[God Save Our Solomon Islands]]''<br /> ({{lang-ilo|Apo Dios Isalakanmo ti Is-islami a Solomon}})
|royal_anthem             =
|capital                  = [[Honiara]]
|official_languages       = [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]
|ethnic_groups            = Melanesiano 94.5%<br />Polynesian 3%<br />Mikronesiano 1.2%<br />dadduma pay 1.1%<br />saan a nainaganan 0.2%
|ethnic_groups_year       = 1999
|coordinates              = {{Coord|9|28|S|159|49|E|type:city}}
|largest_city             = kapitolio
|government_type          = [[Unitario nga estado|Unitario]] a [[Parlamentario a sistema|parlamentario]] a [[batay-linteg a monarkia]]
|leader_title1            = [[Monarkia ti Is-isla ti Solomon|Monarkia]]
|leader_name1             = [[Isabel II ti Reino Unido]]
|leader_title2            = [[Gobernador-Heneral ti Is-isla ti Solomon|Gobernador Heneral]]
|leader_name2             = [[Frank Kabui]]
|leader_title3            = [[Kangrunaan a Ministro ti Is-isla ti Solomon|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name3             = [[Gordon Darcy Lilo]]
|sovereignty_type         = [[Wayawaya]]
|established_event1       = manipud ti [[Nagkaykaysa a Pagarian]]
|established_date1        = 7 Hulio 1978
|area_rank                = Maika-42
|area_km2                 = 28,400
|area_sq_mi               = 10,965 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = 3.2%
|population_estimate      = 523,000<ref name=unpop>{{Cite journal| url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf | title=Prospekto ti Sangalubongan a Populasion, Tabla A.1| version=2008 revision  | format=PDF | publisher=Nagkaykaysa a Pagpagilian| author=Departamento iti Ekonomia ken Sosial a Pannakibiang Dibison ti Populasion| year=2009 | accessdate=2009-03-12}}</ref>
|population_estimate_rank = Maika-170
|population_estimate_year = 2009
|population_census        =
|population_census_year   =
|population_density_km2   = 18.1
|population_density_sq_mi = 46.9 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank  = Maika-189
|GDP_PPP                  = $1.514&nbsp;billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=813&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=52&pr.y=1 |title=Is-isla ti Solomon|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=2010-04-21}}</ref>
|GDP_PPP_rank             =
|GDP_PPP_year             = 2009
|GDP_PPP_per_capita       = $2,818<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank  =
|GDP_nominal              = $657&nbsp; a riwriw<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_year         = 2009
|GDP_nominal_per_capita   = $1,223<ref name=imf2/>
|Gini_year                = 
|Gini_change              = <!--increase/decrease/steady-->
|Gini                     = <!--number only-->
|Gini_ref                 = 
|Gini_rank                = 
|HDI_year                 = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change               = steady <!--increase/decrease/steady-->
|HDI                      = 0.491 <!--number only-->
|HDI_ref                  =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |year=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank                 = Maika-157
|demonym                  = Taga-isla ti Solomon
|currency                 = [[Doliar ti Is-isla ti Solomon]]
|currency_code            = SBD
|country_code             =
|time_zone                =
|utc_offset               = +11
|time_zone_DST            =
|utc_offset_DST           =
|drives_on                = kanigid
|cctld                    = [[.sb]]
|calling_code             = [[+677]]
}}

Ti tawen idi '''904''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1285''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''867''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''1724''' ket maysa a [[bisiesto a tawen]] a nangrugi iti [[aldaw]] ti [[Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
| image = Bouvardia ternifolia0.jpg
| image_caption = ''[[Bouvardia ternifolia]]''
| taxon = Rubioideae
| authority = [[Bernard Verdcourt|Verdc.]]
}}

Iti [[astronomia]], ti '''sistema ti nainlangitan a nagsasabtan''' ket ti sistema para iti pananginagan kadagiti puesto dagiti nainlangitan a banag: satelite, planeta, bituen, ariwanas, aken dadduma pay. Dagiti [[sistema ti nagsasabtan]] ket mabalin a manginagan ti puesto iti [[3 a dimensional nga espasio]], wenno laeng ti direksion ti banag iti [[nainlangitan nga espero]], no ti distansia ketdi ammo wenno saan nga importante.

{{automatic taxobox
|image = Axinaea macrophylla (14469910578).jpg
|image_caption = ''[[Axinaea macrophylla]]''
|taxon = Axinaea
|authority = Ruiz & Pav.
}}

Ti tawen idi '''1038''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
| name              =  Dagiti pinguino
| fossil_range      = [[Paleoseno]]-agdama, {{fossilrange|62|0}}
| image             = Chinstrap Penguin.jpg
| image_caption     = ''Pygoscelis antarctica''
| parent_authority  = [[Richard Bowdler Sharpe|Sharpe]], 1891
| taxon             = Spheniscidae
| authority         = [[Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte|Bonaparte]], 1831
| range_map         = Penguin range.png
| range_map_caption =Sakup dagiti pinguino, amin dagiti sebbangan (aqua)
| subdivision_ranks = Dagiti moderno a [[henero (biolohia)|henero]]
| subdivision       =
''[[Aptenodytes]]''<br />
''[[Eudyptes]]''<br />
''[[Eudyptula]]''<br />
''[[Megadyptes]]''<br />
''[[Pygoscelis]]''<br />
''[[Spheniscus]]''<br />
Para kadagiti prehistoriko a henero, kitaen ti [[#Sistematika ken ebolusion|Sistematika]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image = Stipagrostis obtusa IMG 8586.JPG
|image_caption = ''[[Stipagrostis obtusa]]''
|display_parents = 2
|taxon = Stipagrostis
|authority = Nees
|type_species = ''[[Stipagrostis capensis]]''<br />(sinonimo ti ''S. obtusa)''<ref>[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-445979 The Plant List, ''Stipagrostis obtusa'' (Delile) Nees]</ref>
|type_species_authority = Nees
|synonyms_ref = <ref name=w>[http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=445933 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref>
|synonyms =
* ''Schistachne'' <small>Fig. & De Not.</small>
}}

Ti tawen idi '''1620''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1326''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Speciesbox
| display_parents = 3
| genus = Aphaenandra
| species = uniflora
| parent_authority = [[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]]
| authority = ([[Nathaniel Wallich|Wall.]] ex [[George Don|G.Don]]) [[Cornelis Eliza Bertus Bremekamp|Bremek.]]
}}

{{speciesbox
|image = Artabotrys hexapetalus02.JPG
|image_caption = Sabong ti Artabotrys hexapetalus 
|genus = Artabotrys
|species = hexapetalus
|authority =([[L.f.]]) Bandari
|synonyms = 
{{hidden begin}}
* Annona hexapetala L.f.  Sinonimo
* Annona uncinata Lam.  Sinonimo
* Anona uncinata Lam.  Sinonimo
* Artabotrys hamatus (Dunal) Blume Sinonimo
* Artabotrys intermedius Hassk.  Sinonimo
* Artabotrys odoratissimus R.Br.  Sinonimo
* Artabotrys uncata (Lour.) Baill.  Sinonimo
* Artabotrys uncatus (Lour.) Baill.  Sinonimo
* Artabotrys uncinatus (Lam.) Merr.  Di nasolbar
* Unona esculenta Dunal Di nasolbar
* Unona hamata Blume Di nasolbar
* Unona uncata (Lour.) Dunal Sinonimo
* Unona uncinata Dunal Di nasolbar
* Uvaria esculenta Roxb. ex Rottler Sinonimo
* Uvaria hamata Roxb.  Di nasolbar
* Uvaria odoratissima Roxb.  Sinonimo
* Uvaria uncata Lour.  Sinonimo
{{Hidden end}}
}}

Ti tawen idi '''1828''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1589''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

; IA: [inteɾˈliŋɡwa]
|creator=[[International Auxiliary Language Association|Gunglo ti Internasional a Katakunaynay a Pagsasao]]
|created=1951
|setting=Sientipiko a rehistro ti Internasional a bokabulario; [[internasional a katakunayay a pagsasao]]
|speakers=1500
|date=2000
|ref=<ref name="Fiedler">Sabine Fiedler, 1999, "Phraseology in planned languages", ''Language Problems and Language Planning,'' vol. 23 no. 2</ref>
|fam1=[[Internasional a katakunayay a pagsasao]]
|fam2          = [[Sasao nga Indo-Europeano|Indo-Europeano]]
|fam3          = [[Sasao nga Italiko|Italiko]]
|fam4          = [[Pagsasao a Latin|Latin]]
|script=[[Latin a sinuratan]]
|posteriori='''Sasao a tinaudan''': [[Pagsasao a Pranses|Pranses]], [[Pagsasao nga Italiano|Italiano]], [[Pagsasao a Portuges|Portuges]], [[Pagsasao a Rumano|Rumano]], [[Pagsasao nga Espaniol|Espaniol]], [[Pagsasao nga Aleman|Aleman]], [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]], [[Pagsasao a Ruso|Ruso]] ken [[Pagsasao a Latin|Latin]]
|agency=Awan ti nagtartaripato a bagi
|iso1=ia
|iso2=ina
|iso3=ina
|notice=IPA
}}

Ti '''silaba''' ket maysa a paset iti organisasion para iti panagsisinnaruno dagiti uni iti [[Bitla a pannkisinnarita|bitla]]. Kas pagarigan, ti balikas a ''danúm'' ket buklen ket buklen dagti dua a silaba: ''da'' ken ''úm''. Ti silaba ket kadawyan a naaramid iti maysa a [[nukleus ti silaba]] (kadawyan a maysa a [[bokal]]) nga adda iti pangpilian a rugi ken dagiti kanungpalannga igid (kadawyan a dagiti [[konsonante]]).

{{Speciesbox
| genus = Coffea
| species = stenophylla
| authority = [[George Don|G.Don]]
|image=Coffea stenophylla-Jardin botanique de Berlin (1).jpg
}}

{{taxobox
|name = ''Rogiera gratissima''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = ''[[Rogiera]]''
|species = '''''R. gratissima'''''
|binomial = ''Rogiera gratissima''
|binomial_authority = [[Jean Jules Linden|Linden]] ex [[Jules Émile Planchon|Planch.]]
}}

Ti tawen intono '''2016''' (MMXVI) ket [[bisiesto a tawen]] a [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|mangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] CB), ti maika-2016 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-16 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-16 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-7 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

]]

{{automatic taxobox
|image = Blakea Eriocalyx.jpg
|image_caption = ''[[Blakea eriocalyx]]''
|taxon = Blakea
|authority = P.Browne
}}

{{Coord|4|30|N|114|40|E|display=title}}
''<br /><big>{{lang|ms-Arab|نڬارا بروني دارالسلام}}</big>
|conventional_long_name = Estado ti Brunei, ti Pagtaengan ti Kappia
|common_name = Brunei
|image_flag = Flag of Brunei.svg
|image_coat = Coat of arms of Brunei.svg
|symbol_type = Pantok
|image_map = Brunei in the World (detail).png
|map_caption = {{map caption|location_color=nalabbaga}}
|national_motto = "الدائمون المحسنون بالهدى" "''Sentiasa membuat kebajikan dengan petunjuk Allah''"<br /><small>"Kanayon nga agserserbi nga ibagbagnos ti Dios"{{Spaces|2}}(patarus)</small>
|national_anthem = ''[[Allah Peliharakan Sultan]]''<small><br />''Apo Dios Bendisonam ti Sultan''</small>
|official_languages = [[Bahasa Melayu]] (Malay)<ref name="bt">{{Cite web |url=http://www.pmo.gov.bn/ |title=Ti Opisina ti Kangrunaan a Ministro iti Brunei a Darussalam |access-date=2012-05-08 |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120722092610/http://www.pmo.gov.bn/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://tourismbrunei.com/country-overview/facts-and-figures/ |title=Turismo ti Brunei |publisher=Tourismbrunei |accessdate=16 Oktubre 2010}}</ref>
|national_languages = [[Melayu Brunei]] (Brunei Malay)
|languages_type = [[Opisial a sinuratn]]
|languages = [[Alpabeto a Malayo]],<br />[[Alpabeto a Jawi]]<ref>{{Cite web |url=http://www.bt.com.bn/news-national/2010/10/22/writing-contest-promotes-usage-history-jawi-script |title=Ti panagsurat a salisal ket agiragpat ti panagusar, pakasaritaan iti Jawi a sinuratan <nowiki>{{!}}</nowiki> The Brunei Times |access-date=2012-05-08 |archive-date=2012-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612065057/http://www.bt.com.bn/news-national/2010/10/22/writing-contest-promotes-usage-history-jawi-script |url-status=dead }}</ref>
|demonym = [[Bruniano]], Taga-Brunei
|capital = [[Bandar Seri Begawan]]
|largest_city = [[Bandar Seri Begawan]]
|coordinates = {{Coord|4|53.417|N|114|56.533|E|type:city}}
|government_type = [[Unitario nga estado|Unitario]] nga [[Islamiko nga estado|Islamiko]]<br />a [[patingga a monarkia]]
|leader_title1 = [[Listaan dagiti Sultan iti Brunei|Sultan]]
|leader_name1 = [[Hassanal Bolkiah]]
|leader_title2 = [[nabalangatan a prinsipe|Nabalangatan a Prinsipe]]
|leader_name2 = [[Al-Muhtadee Billah]]
|leader_title3 = [[Kangrunaan a Ministro iti Brunei|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name3 = [[Hassanal Bolkiah]]
|legislature = [[Lehislatibo a Konsilo iti Brunei|Lehislatibo a Konsilo]]
|sovereignty_type = [[Pakasaritaan iti Brunei|Panakabangon]]
|established_event1 = [[Mahoma a Shah iti Brunei|Sultanato]]
|established_date1 = Maika-14 a siglo
|established_event2 = [[Britaniko nga Imperio|Britaniko a protektorado]]
|established_date2 = 1888
|established_event3 = Panakawayawayas
|established_date3 = 1 Enero 1984
|area_rank = Maika-172
|area_km2 = 5,765
|area_sq_mi = 2,226 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water = 8.6
|population_estimate = 408,786<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |title=Archive copy |access-date=2012-05-08 |archive-date=2015-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |url-status=dead }}</ref>
|population_estimate_rank = Maika-175
|population_estimate_year = 2011
|population_census = 332,844
|population_census_year = 2001
|population_density_km2 = 67.3
|population_density_sq_mi = 174.4 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = 134th
|GDP_PPP = $20.969 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=62&pr.y=18&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=516&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Brunei|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=18 Abril 2012}}</ref>
|GDP_PPP_rank = Maika-22
|GDP_PPP_year = 2011
|GDP_PPP_per_capita = $49,384<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-5
|GDP_nominal_year = 2011
|GDP_nominal = $15.533 bilion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_rank = Maika-166
|GDP_nominal_per_capita = $36,583<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-26
|Gini_year =
|Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = <!--number only-->
|Gini_ref =
|Gini_rank =
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.852 <!--number only-->
|HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-30
|currency = [[Doliar ti Brunei]]
|currency_code = BND
|country_code =
|time_zone =
|utc_offset = +8<ref name=hb/>
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST =
|drives_on = left
|cctld = [[.bn]]<ref name=hb>{{cite book|title=Brunei Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah Handbook|year=2011|publisher=IBP USA|pages=10|url=http://books.google.com.bn/books?id=9q0_LcWREVMC&printsec=frontcover&dq=brunei&hl=en&sa=X&ei=MnFFT7-jCKu0iQe_k_yVAw&redir_esc=y#v=onepage&q=brunei&f=false}}{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|calling_code = +673<sup>1</sup>
|footnote1 = Ti pay 080 manipud ti [[Daya a Malaysia]]
}}
Ti '''Brunei''' {{IPAc-en|audio=En-us-Brunei.ogg|b|r|uː|ˈ|n|aɪ}}, opisial a ti '''Pagilian ti Brunei, ti Pagtaengan ti Kappia'''<ref>Haggett, Peter (ed). ''Ensiklopedia iti Heeograpia iti Lubong, Tomo 1'', Marshall Cavendish, 2001, p. 2913. Magun-od idiay [http://books.google.com/books?id=u6LJ65K9DisC&lpg=PA2913&dq=brunei%20abode%20of%20peace&pg=PA2913#v=onepage&q=brunei%20abode%20of%20peace&f=false Liblibro ti Google].</ref> ({{lang-ms|Negara Brunei Darussalam}}, [[Jawi alphabet|Jawi]]: {{lang|ms-Arab|{{Nastaliq|نڬارا بروني دارالسلام}}}}), ket maysa a [[naturay nga estado]] a mabirukan idiay amianan a pantar iti isla iti [[Borneo]], idiay [[Abagatan a daya nga Asia]]. Malaksid ti aplayana  manipud ti [[Baybay Abagatan Tsína]], daytoy ket kompleto a napalikmutan babaen ti [[pederado nga estado|estado]] iti [[Sarawak]], [[Malaysia]], ken daytoy ket naisina iti dua a paset babaen ti distrito ti Sarawak iti [[Limbang a Dibision|Limbang]]. Daytoy ket isu laeng ti naturay nga estado a kompleto nga adda idiay isla iti [[Borneo]], a dagiti nabati a paset iti daytoy nga isla ket tagikua ti [[Malaysia]] ken [[Indonesia]]. Ti populasion ti Brunei ket 401,890 idi Hulio 2011.

–{{ICD10|X|84||x|60}}
|ICD9 = {{ICD9|E950}}
|MedlinePlus = 001554
| eMedicineSubj = artikulo
| eMedicineTopic = 288598
| MeshName = Panagpakamatay
| MeshNumber = F01.145.126.980.875
}}

[[File:Tinned Copper Wire anaglyph.jpg|thumb]]

Ti tawen idi '''1737''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1328''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

[[File:AllMusic Text Logo.svg|right|200px]]
Ti '''AllMusic''' (dati nga ammo a kas '''All Music Guide''' wenno '''AMG''') ket ti maysa a website ti online a serbisio ti tarabay ti musika.<ref name= "FAQ"/><ref name="AM"/>  Daytoy ket nairugi idi 1991 babaen ti All Media Guide ken kanungpalan a nagabalin a [[All Media Network]].

</ref>
| birth_date   = {{Petsa ti pannakaipasngay|fd=yes|1881|10|25}}
| birth_place  = [[Málaga]], Espana
| death_date   = {{Petsa ti ipupusay ken tawen|fd=yes|1973|4|8|1881|10|25}}
| death_place  = [[Mougins]], Pransia
| resting_place= [[Kastilio iti Vauvenargues]]
| resting_place_coordinates = {{Coord|43.554142|5.604438|region:fr}}
| nationality  = Espaniol
| field        = Pintor, Mangiladawan, Eskultura, Mangimaldit, Seramiko
| training     = [[José Ruiz y Blasco]] (ama), <br /> [[Real Academia de Bellas Artes de San Fernando]]
| movement     = [[Kubismo]]
| works        = ''[[Les Demoiselles d'Avignon]]'' (1907)<br />''[[Guernica (pintura)|Guernica]]'' (1937)<br />''[[Ti Agsangsangit a Babai]]'' (1937)
| patrons      =
| awards       =
}}
[[File:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|250px|right|Signatur Pablo Picasso]]
Ni '''Pablo Ruiz y Picasso''' ([[Oktubre 25]], [[1881]] – [[Abril 8]], [[1973]]) ket maysa nga [[Castila|Kastila]] a [[pintor]] ken [[eskultor]]. Ni Picasso ket maysa kadagiti kalalatakan a pigura iti maika-20 a siglo nga arte. Am-ammo kas nakipagbuangay (kaduana ni pintor a [[Georges Braque]] iti [[kubismo]].

Ti tawen idi '''1534''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

-->[[Bogotá]]
|city1             = <!--{{flagicon|Chile}}-->[[Santiago, Chile|Santiago]]
|city2             = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Medellín]]
|city3             = <!--{{flagicon|Bolivia}}-->[[La Paz, Bolivia|La Paz]]
|city4             = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Santiago de Cali|Cali]]
|city5             = <!--{{flagicon|Ecuador}}-->[[Quito]]
|city6             = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Pasto]]
|city7             = <!--{{flagicon|Venezuela}}-->[[Mérida, Mérida|Mérida]]
|city8             = <!--{{flagicon|Peru}}-->[[Arequipa]]
|city9             = <!--{{flagicon|Argentina}}-->[[Mendoza, Argentina|Mendoza]]
|city10            = <!--{{flagicon|Ecuador}}-->[[Cuenca, Ecuador|Cuenca]]
|city11            = <!--{{flagicon|Bolivia}}-->[[Cochabamba]]
|city12            = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Pereira, Colombia|Pereira]]
|city13            = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Ibagué]]
|city14            = <!--{{flagicon|Argentina}}-->[[Salta]]
|city15            = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Manizales]]
|city16            = <!--{{flagicon|Colombia}}-->[[Cúcuta]]
|city17            = <!--{{flagicon|Peru}}-->[[Huancayo]]
|city18            = <!--{{flagicon|Peru}}-->[[Cusco]]
|border            =
|border1           =
|geology           =
|geology1          =
|period            =
|period1           =
|orogeny           =
|area_km2              =
|length_km            = 7000
|length_orientation =
|width_km             = 500
|width_orientation =
|highest           = [[Aconcagua]]
|highest_location  = [[Departamento ti Las Heras]], [[Probinsia ti Mendoza|Mendoza]], [[Arhentina]]
|elevation_m = 6962
|coordinates       = {{coord|32|39|10|S|70|0|40|W|format=dms|display=inline,title}}
|map_image         = Andes 70.30345W 42.99203S.jpg
|map_size          = 
|map_caption       = Nailalaok nga ala ti satelite a ladawan ti akin-abagatan nga Andes
}}

Daytoy ti [[kalendario]] para iti ania man a '''[[kadawyan a tawen]] a mangrugi iti [[Huebes]]''', Enero 1 ([[dominikal a letra]] '''D''').  Kas pagarigan: dagiti tawen ti [[Kalendario a Gregoriano|Gregoriano]] ti [[1981]], [[1987]], [[1998]], [[2009]], [[2015]], [[2026]] ken [[2037]]<ref name="htm">"Ti kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes",
jonstlouis.htmlplanet.com, 2011, webpage:
[http://jonstlouis.htmlplanet.com/1_cal/perpet/m05.htm HTMcal]{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>
wenno ti tawen ti [[Kalendario a Huliano|Huliano]] ti 1915 (kitaen dagiti tabla dita baba).

{{Coord|12|10|S|44|15|E|display=title}}
<br />''Udzima wa Komori'' <small><span class="languageicon" style="font-size:0.95em; font-weight:bold; color:#555;">(Komoriano)</span></small><br />{{patubo a nagan|ar|الاتحاد القمري<br />{{transl|ar|DIN|al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī}}|italic=no}}
|demonym                  = Komoran<ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5236.htm |title=Komoras |publisher=State.gov |date=5 Mayo 2010 |accessdate=1 Hunio 2010}}</ref>
|image_flag               = Flag of the Comoros.svg
|image_coat               = Seal of the Comoros.svg
|symbol_type              = Selio
|image_map                = LocationComoros.svg<!--patungtungan sakbay a baliwan-->
|national_motto           = {{lang|fr|Unité – Solidarité – Développement}}{{Spaces|2}}<small>(Pranses)<br />"Panagkaykaysa – Solidarsdad – Panagrangrang-ay"</small>
|national_anthem          = {{lang|swb|[[Udzima wa ya Masiwa]]}}{{Spaces|2}}<small>([[Pagsasao a Komoriano|Komoriano]])<br />"Ti Panagkaykaysa dagiti Nalatak nga Isla"</small>
|official_languages       =  [[Pagsasao a Komoriano|Komoriano]]<br /> [[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]]<br /> [[Pagsasao a Pranses|Pranses]]
|capital                  = [[Moroni, Komoros|Moroni]]
|coordinates              = {{Coord|11|41|S|43|16|E|type:city}}
|largest_city             = kapitolio
|government_type          = [[Pederal a republika]]
|leader_title1            = [[Presidente ti Komoros|Presidente]]
|leader_name1             = [[Azali Assoumani]]
|legislature              = [[Asemblia iti Kappon iti Komoros|Asemblia iti Kappon]]
|area_rank                = Maika-178 (a mairaman ti Mayotte)
|area_km2                 = 2,235
|area_sq_mi               = 863 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = maliwayan
|population_estimate      = 798,000<ref>excl. Mayotte</ref>
|population_estimate_year = 2010
|population_estimate_rank = Maika-163
|population_census        =
|population_census_year   =
|population_density_km2   = 275
|population_density_rank  = Maika-25
|GDP_PPP_year             = 2011
|GDP_PPP                  = $837-riwriw<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=54&pr.y=10&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=632&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Komoros|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=18 Abril 2012}}</ref>
|GDP_PPP_per_capita       = $1,231<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_rank             = Maika-179
|GDP_PPP_per_capita_rank  = Maika-165
|GDP_nominal              = $614 riwriw<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year         = 2011
|GDP_nominal_per_capita   = $902<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_rank         = Maika-177
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-155
|Gini_year = 2004
|Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 64.3 <!--number only-->
|Gini_ref = <ref name=gini-index>{{cite web|title=GINI index|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?order=wbapi_data_value_2007+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc&page=1|publisher=World Bank|accessdate=26 Hulio 2013}}</ref>
|Gini_rank = 
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.488 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-159
|sovereignty_type         = [[Wayawaya]]
|established_event1       = manipud iti [[Pranses]]
|established_date1        = 6 Hulio 1975
|currency                 = [[Pranko ti Komoros]]
|currency_code            = KMF
|time_zone                = [[Oras ti Daya nga Aprika|EAT]]
|utc_offset               = +3
|time_zone_DST            = saan a mapalpaliiw
|utc_offset_DST           = +3
|drives_on                = kanawan
|cctld                    = [[.km]]
|calling_code             = [[+269]]
|footnotes                =
}}
Ti '''Komoros''' {{IPAc-en|audio=En-us-Comoros.ogg|ˈ|k|ɒ|m|ər|oʊ|z}} ({{lang-ar|جزر القمر}}, {{transl|ar|DIN|Ǧuzur al-Qumur/Qamar}}), opisial a ti '''Kappon iti Komoros''' ([[Pagsasao a Komoriano|Komoriano]]: ''Udzima wa Komori,'' {{lang-fr|Union des Comores}}, {{lang-ar|الاتحاد القمري}} {{transl|ar|DIN|al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī}}) ket maysa a [[naturay nga estado|naturay]], a [[purpuro]] nga [[isla a pagilian]] idiay [[Taaw Indiano]], a mabirukan idiay daya nga aplaya iti [[Áprika]], iti akin-amianan a gibus iti [[Kanal Mozambique]], a nagbaetan ti amianan a daya ti [[Kanal Mozambique]] ken amianan a laud ti [[Madagascar]]. Dagiti dadduma pay a pagilian nga asideg iti Komoros ket ti [[Tanzania]] iti amianan a laud ken ti [[Seychelles]] iti amianan a daya. Ti kapitoliona ket ti [[Moroni, Komoros|Moroni]] idiay [[Grande Comore]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Iti [[astronomia]], ti '''sistema ti nainlangitan a nagsasabtan''' ket ti sistema para iti pananginagan kadagiti puesto dagiti nainlangitan a banag: satelite, planeta, bituen, ariwanas, aken dadduma pay. Dagiti [[sistema ti nagsasabtan]] ket mabalin a manginagan ti puesto iti [[3 a dimensional nga espasio]], wenno laeng ti direksion ti banag iti [[nainlangitan nga espero]], no ti distansia ketdi ammo wenno saan nga importante.

Ti tawen idi '''1051''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Speciesbox
| image = 
| image_caption = 
| genus = Mecranium
| species = revolutum
| authority = [[James Dan Skean|Skean]] & [[Walter Stephen Judd|Judd]]<ref name=TPL>{{cite web |title=''Mecranium revolutum'' Skean & Judd |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-20304996 |work=[[The Plant List]] |accessdate=25 Pebrero 2015 |archive-date=2019-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190719150105/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/tro-20304996 |url-status=dead }}</ref>
}}

Ti '''gobierno''' ket nalawa a naipalplawag a kas ti administratibo nga organisasion nga addaan iti katurayan a mangituray ti maysa a [[estado|politikal nga estado]].<ref>{{Cite web|title=Inggles a Diksionario ti Oxford|edition=Online|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|date=Nobiembre 2010|url=http://oxforddictionaries.com/definition/government|access-date=2012-12-03|archive-date=2012-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120630145100/http://oxforddictionaries.com/definition/government|url-status=dead}}</ref> Iti [[Britaniko nga Ingles]] (ken dagiti [[Mankomunidad ti Pagpagilian]]), ti ''gobierno'' ket naak-akikid a mangitudtudo ti naisangsangayan nga administratibo a [[burokrasia]] nga agtengtenggel iti maysa nga estado iti naited a panawen<ref>{{cite book|editor=Bealey, Frank|chapter=gobierno|title=Ti Blackwell a diksionario ti politikal a siensia: ti alagaden ti agar-aramat kadagiti terminona|publisher=Wiley-Blackwell|year=1999| ISBN =978-0631206958|page=147|url=http://books.google.com/books?id=6EuKLlzYoTMC&pg=PA147}}</ref>—ket naam-ammuan iti [[Amerikano nga Ingles]] a kas maysa nga ''[[administrasion (gobierno)#Estados uNidos|administrasion]]''. Iti Amerikano nga Ingles, ti ''gobierno'' ket mangitudtudo ti dakdakkel a sistema baaen pannakaurnos kadagiti ania man nga estado.<ref>{{Cite web|title=Inggles a Diksionario ti Oxford: Amerikano nga Inggles|edition=Online|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|year=2012|url=http://oxforddictionaries.com/definition/american_english/government|access-date=2012-12-03|archive-date=2013-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20130502091506/http://oxforddictionaries.com/definition/american_english/government|url-status=dead}}</ref> Iti adu pay a maipatinayon, ti ''gobierno'' ket sagpaminsan pay nga inus-usar iti Ingles a kas maysa a [[sinonimo]] para iti ''[[panagturay]]''.

Ti tawen idi '''1241''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1607''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]].