{{Taxobox
| image = Starr 020925-0039 Kadua affinis.jpg
| image_caption = ''[[Kadua affinis]]''
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Rubioideae]]
| tribus = [[Spermacoceae]]
| genus = '''''Kadua'''''
| genus_authority = [[Adelbert von Chamisso|Cham.]] & [[Diederich Franz Leonhard von Schlechtendal|Schltdl.]]
| type_species = ''[[Kadua acuminata]]''
| type_species_authority = Cham. & Schltdl.
| subdivision_ranks = [[Sebbangan]]
| subdivision = ~ 29 a sebbangan, kitaen ti teksto
}}

|archipelago = [[Is-isla ti Kalatakan a Sunda]]
|area_km2 = 174600
|rank = Maika-11
|highest_mount = [[Bulu Rantemario|Rantemario]]
|elevation_m = 3478
|country = Indonesia
|country_admin_divisions_title = Dagiti probinsia<br />(kapitolio)
|country_admin_divisions = [[Laud a Sulawesi]] ([[Mamuju (siudad)|Mamuju]])<br />[[Amianan a Sulawesi]] ([[Manado]])<br />[[Tengnga a Sulawesi]] ([[Palu]])<br />[[Abagatan a Sulawesi]] ([[Makassar]])<br />[[Abagatan a Daya a Sulawesi]] ([[Kendari]])<br />[[Gorontalo (probinsia)|Gorontalo]] ([[Gorontalo (siudad)|Gorontalo]])
|country_largest_city = [[Makassar]]
|country_largest_city_population = 1,338,633
|population = 18,455,058
|population_as_of = 2014 (karkulo)
|density_km2 = 97.4
|ethnic_groups = [[Makassarese]], [[Bugis|Buginese]], [[Tattao a Mandar|Mandar]], [[Minahasa]], [[Tattao a Gorontalo|Gorontalo]], [[Toraja]], [[Tattao a Butones|Butones]], [[Bajau]], [[Tattao  a Mongondow|Mongondow]]
}}
Ti '''Sulawesi''', dati nga ammo a kas ti '''Celebes''' ket ti isla idiay [[Indonesia]]. Maysa kadagiti uppat nga [[Is-isla ti Kalatakan a Sunda]], ken ti [[Listaan dagiti isla babaen ti kalawa|maikapito a kadakkelan nga isla iti lubong]], daytoy ket mabirukan idiay pagbaetan ti [[Borneo]] ken ti [[Is-isla Maluku]]. Idiay Indonesia, ti laeng [[Sumatra]], [[Borneo]], ken [[Papua (probinsia)|Papua]] dagiti dakdakkel iti teritorio, ken ti laeng [[Java]] ken Sumatra ti addaan iti dakdakkel a populasion.

{{speciesbox
| image = Laguncularia racemosa.jpg
| display_parents = 2
| genus = Laguncularia
| parent_authority = C.F.Gaertn.
| species = racemosa
| authority = (L.) C.F.Gaertn.
}}

Ti tawen idi '''807''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''863''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Speciesbox
|image =
|status = VU
|status_system = IUCN2.3
|status_ref = <ref name=IUCN />
|genus = Cotylelobium
|species = lanceolatum
|authority = [[William Grant Craib|Craib]]<ref name=TPL />
|synonyms = 
*''Cotylelobium malayanum'' {{Au|[[Dirk Fok van Slooten|Slooten]]}}
|synonyms_ref = <ref name=TPL />
}}

Ti tawen idi '''1227''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1693''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

<div style="float:right;margin-left:0.5em;">
<br/>
</div>
*<!--Agosto 15--> Ti Smithsonian ket nangirangrang ti pannakaduktal ti '''[[olinguito]]''' ''(nailadawan)'', ti immuna a naduktalan a [[sebbangan]] ti carnivora iti [[Kaamerikaan]] manipud kadagiti napalabas a 35 a tawen.
*<!--Agosto 15--> Ti [[Amianan a Korea|Amianan]] ken [[Abagatan a Korea]] ket nakitunos ti pannakalukat manenn ti Industrial a Rehion ti Kaesong.
*<!--Agosto 14--> Ti [[Ehipto]] ket nangirangarang ti kasasaad nga emerhensia, ginasut met dagiti nagsupsuporta ti dati a presidente a ni Mohamed Morsi ti pinatay dagiti puersa ti seguridad. 
*<!--August 14--> Ti [[India]]no a [[submarino]] '''INS ''Sindhurakshak''''' ket limned idiay [[Mumbai]] kalapsan ti dua a panagbettak iti uneg.
*<!--Agosto 6--> Ad-adu ngem 160 a tattao ti natnatay kadagiti [[layus]] idiay [[Apganistan]] ken ken [[Pakistan]].
<div style="text-align: right;" class="noprint">{{#if:{{{awansilpo|}}}||'''[[Wikipedia:Agdama a paspasamak|dadduma pay a damdamag...]]'''}}</div>
<noinclude>[[Kategoria:Damdamag]]</noinclude>

Ti tawen idi '''1560''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

,&nbsp;[[Listaan dagiti kontinente babaen ti kalawa|Maika-2]]
|population = 1.1 bilion<ref name="2013 World Population Data Sheet">{{cite web |url=http://www.prb.org/pdf13/2013-WPDS-infographic_MED.pdf |title=2013 World Population Data Sheet |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227011232/http://www.prb.org/pdf13/2013-WPDS-infographic_MED.pdf |archive-date=2013-12-27 |type=Infographic |publisher=Population Reference Bureau |language=en |access-date=2015-02-04 }}</ref> (2013, [[Listaan dagiti kontinente babaen ti populasion|Maika-2]])
|density = 30.51/km<sup>2</sup> (agarup a 80/sq mi)
|demonym = [[Aprikano]], Taga-Aprika
|countries = 54 (ken 2 a nasuppiatan)
|list_countries = Listaan dagiti naturay nga estado ken dagiti agkamkammatalek a teritorio idiay Aprika
|dependencies = {{Marebba a listaan
 | list_style = text-align:left;
 |title = Akinruar (3)
 | 1 = [[Mayotte]] | 2 = [[Réunion]] | 3 = [[Santa Elena, Ascension ken Tristan da Cunha]]
 }}
 {{Marebba a listaan
 | list_style = text-align:left;
 |title = Akin-uneg (4)
 | 1 = [[Is-isla Kanarias]] | 2 = [[Ceuta]]
 | 3 = [[Is-isla Madeira]] | 4 = [[Melilla]]
 }}
|languages = [[Dagiti pagsasao ti Aprika|Listaan dagiti pagsasao]]
|time = [[UTC-1]] aginggana ti [[UTC+4]]
|cities = [[Listaan dagiti metropolitano a lugar idiay Aprika]]<br />[[Listaan dagiti siudad idiay Aprika]]<br />{{wagaywayikono|Nigeria}} [[Lagos]]<br />{{wagaywayikono|Ehipto}} [[Cairo]]<br />{{wagaywayikono|Demokratiko a Republika ti Kongo}}{{wagaywayikono|Republika ti Kongo}} [[Kinshasa]]-[[Brazzaville]]<br />{{wagaywayikono|Abagatan nga Aprika}} [[Kalatakan a Johannesburg]]<br />{{wagaywayikono|Somalia}} [[Mogadishu]]<br />{{wagaywayikono|Sudan}} [[Khartoum]]-[[Omdurman]]<br />{{wagaywayikono|Tanzania}} [[Dar es Salaam]]<br />{{wagaywayikono|Ehipto}} [[Alexandria]]<br />{{wagaywayikono|Côte d'Ivoire}} [[Abidjan]]<br />{{wagaywayikono|Morocco}} [[Casablanca]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
| image = Tibouchina semidecandra.jpg
| image_caption = ''Tibouchina semidecandra'' iti Strybing Arboretum, San Francisco
| taxon = Melastomataceae
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]<ref name="apgiii" />
| type_genus = ''[[Melastoma]]''
| type_genus_authority = [[L.]]
| subdivision_ranks = Dagitihenero
| subdivision = Kitaen ti teksto.
}}

Ti tawen idi '''978''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''Oceania''' ket maysa a [[rehion]] a naipatengnga kadagiti [[isla]] ti tropikal a [[Taaw Pasipiko]].<ref>Para iti pakasaritaan ti termino, kitaen ti Douglas & Ballard (2008) ''Ganganaet a bagbagi: Oceania ken ti siensia ti puli 1750–1940''</ref> Dagiti pamanunotan no ania ti pakabuklan ti sakup ti Oceania manipud kadagiti korales nga atol ken dagiti bulkaniko nga isla ti [[Taaw Pasipiko|Abagatan a Pasipiko]] ([[Etnolohia|etnolohiko]] a nabingbingay kadagiti [[subrehion]] ti [[Melanesia]], [[Mikronesia]], ken [[Polinesia]])<ref>[http://www.bartleby.com/65/oc/Oceania.html "Oceania"]. 2005. ''Ti Columbia nga Ensiklopedia'', maika-6 nga ed. Unibersidad ti Columbia a Pagmalditan.</ref>
aginggana ti intero nga insular a rehion a nagbaetan ti [[Asia]] ken ti [[Kaamerikaan]], a mairaman ti [[Australasia]] ken ti [[Malay a Purpuro]].<!--<ref name=OED />--> Ti termino ket sagpaminsan a naisangsangayan a naus-usar a mangibaga ti [[kontinente]] a mangbukel ti [[Australia (kontinente)|Australia]] ken dagiti asideg nga is-isla,<!--<ref name=OED />--><ref name="millenniumindicators.un.org">[http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm Pakabuklan dagiti rehion a makroheograpiko (kontinental), dagiti heograpiko a sub-rehion, ken dagiti napili nga ekonomiko ken sabsabali a panakaigrupo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713041240/http://millenniumindicators.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm |date=2011-07-13 }}, Dibision dagiti Estadistika ti Nagkaykaysa a Pagpagilian. Nabaliwan idi Agosto 28, 2007. Naala ti online idi Oktubre 11, 2007.</ref><ref>[http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/world/referencemap_image_view Ti Atlas ti Kanada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104233233/http://atlas.nrcan.gc.ca/site/english/maps/reference/international/world/referencemap_image_view |date=2012-11-04 }}. Panakabaliw a petsa: Agosto 17, 2004. Naala ti online idi Enero 31, 2011.</ref><ref name="Encarta Mexico Oceanía">{{cite web|url=http://mx.encarta.msn.com/encyclopedia_761557382/Ocean%C3%ADa.html|title=Encarta Mexico "Oceanía"|publisher=Mx.encarta.msn.com|date=|accessdate=2009-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090317194849/http://mx.encarta.msn.com/encyclopedia_761557382/Ocean%C3%ADa.html|archivedate=2009-03-17|url-status=dead}}</ref><ref name="Lewis 1997 32">{{cite book|last=Lewis |first=Martin W. |authorlink= |author2=Kären E. Wigen |title=Ti Mito dagiti Kontinente ti Panagdillaw ti Metaheograpia |year=1997 |publisher=Unibersidad ti California a Pagmalditan |location=Berkeley |id={{ISBN|0-520-20742-4}}, {{ISBN|0-520-20743-2}} |pages=32 |chapter= |quote= Nakakaskasdaaw a, ti sungbat [manipud iti maysa nga eskolar a nagsuksukimat ti pannakarkulo ti bilang dagiti kontinente] ket husto a maipada ti naitaripnong a listaan: Amianan nga Amerika, Abagatan nga Amerika, Europa, Asia, Oceania (Australia ken ti Baro a Selanda), Aprika, ken Antartika.}}</ref>
wenno bioheograpiko a kas maysa a kapadpada a nagan para iti [[Australasiano nga ekosona]] ([[Wallacea]] ken [[Australasia]]) wenno ti Pasipiko nga ekosona (Melanesia, Polinesia, ken Mikronesia a naisinsina wenno manipud iti [[Baro a Selanda]]<ref name="Udvardy 1975">Udvardy. 1975. ''Ti panakaidasig dagiti bioheograpiko a probinsia ti lubong''</ref> wenno manipud idiay nangruna adaga ti Baro a Guinea).<ref name="Steadman 2006">Steadman. 2006. ''Panag-awan ken & biheograpia dagiti tropikal a billit ti Pasipiko''</ref>

{{Automatic taxobox
| image =Starr 980529-4195 Grewia occidentalis.jpg
| image_caption = ''Grewia occidentalis''
| taxon = Grewioideae
| authority = [[Hochr.]]
| subdivision_ranks = Dagiti henero
| subdivision = Kitaen ti teksto
}}

{{automatic taxobox
|image = Knoxia hookeriana 66801 580 360.jpg
|image_caption = ''[[Knoxia hookeriana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Knoxia
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species = ''[[Knoxia zeylanica]]''
|type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms = * ''Afroknoxia'' <small>[[Bernard Verdcourt|Verdc.]]</small>
* ''Baumannia'' <small>[[Karl Moritz Schumann|K.Schum.]]</small>
* ''Cuncea'' <small>Buch.-Ham. ex [[David Don|D.Don]]</small>
* ''Dentillaria'' <small>[[Carl Ernst Otto Kuntze|Kuntze]]</small>
* ''Neobaumannia'' <small>[[John Hutchinson (botaniko)|Hutch.]] & Dalziel</small>
* ''Vissadali'' <small>[[Michel Adanson|Adans.]]</small>
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{taxobox
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Cinchonoideae]]
| tribus = '''Calycophylleae'''
| type_genus = ''[[Calycophyllum]]''
| type_genus_authority = 
| subdivision_ranks = Dagiti henero
| subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1765''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

([[Rusia]])
|iso2        = ady
|iso3        = ady
|notice      = IPA
}}

Ti tawen idi '''1592''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti '''presidensial a sistema''' wenno '''presidensialismo''' ket ti [[sistema ti gobierno]] a ti [[daulo ti gobierno]] ket isu pay ti [[daulo ti estado]] ken mangidaulo iti maysa nga [[Ehekutibo (gobierno)|ehekutibo a sanga]] a nailasin manipud iti [[lehislatibo a sanga]]. Kas pagarigan, ti Estados Unidos, ket addaan iti presidensial a sistema. Nabutosan ti ehekutibo ken masansan a natituluan iti "presidente" ken saan nga [[Akinrebbeng a gobierno|akinrebbeng]] iti lehislatura ken saanna a mabalin, kadagiti kadawyan a pasamak, a [[Disolusion ti parlamento|pugsayen]] daytoy. Ti lehislatura ket mabalin nga addaan iti karbengan, kadagiti nakaro a kaso, ti mangpugsay iti ehekutibo, babaen ti [[impeachment|panangidarum ti pangulo]]. Nupay kasta, dagiti kasta a panangipugsay ket manmano a makitkita tapno saan a maikontradikto iti patpatien ti presidensialismo, a kadagiti ''kadawyan a pasamak nga agus-usar kadagiti kadawyan a pamay-an'' ti [[lehislatura]] ket sanna a mabalin a pugsayen ti ehekutibo.

{{Speciesbox
| status = EX
| status_system = IUCN2.3
| genus = Argocoffeopsis
| species = lemblinii
| authority = ([[Auguste Jean Baptiste Chevalier|A.Chev.]]) Robbr.
| synonyms = ''Argocoffea lemblinii'' <small>(A.Chev.) J.-F.Leroy</small><br /> ''Coffea lemblinii'' <small>(A.Chev.) Keay</small><br /> ''Randia lemblinii'' <small>A.Chev.</small>
}}

{{automatic taxobox
|image = Maulsari (Mimusops elengi) in Hyderabad W IMG 7161.jpg
|image_caption =''[[Mimusops elengi]]''
|taxon = Sapotoideae
|authority = Eaton
|type_genus = ''[[Manilkara|Sapota]]''
|type_genus_authority = [[Philip Miller|Mill.]]
|subdivision_ranks = Dagiti [[Tribu (biolohia)|tribu]]
|subdivision = [[Sapoteae]]<br />
[[Sideroxyleae]]<ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2442 |title=Family: ''Sapotaceae'' Juss., nom. cons. subfam. ''Sapotoideae''  |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2009-03-31 |accessdate=2009-04-06}}</ref>
}}

Ti tawen idi '''1576''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''869''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen intono '''2030''' (MMXXX) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|mangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] F), ti maika-2030 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-30 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-30 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti umuna a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2030]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = Olinia emarginata00.jpg
|image_caption = ''[[Olinia emarginata]]''
|taxon = Olinia
|authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Sangapulo a sebbangan, mairaman ti:<br />
''[[Olinia abyssinica]]''<br />
''[[Olinia accuminata]]''<br />
''[[Olinia capensis]]''<br />
''[[Olinia cymosa]]''<br />
''[[Olinia emarginata]]''<br />
''[[Olinia radiata]]''<br />
''[[Olinia rochetiana]]''<br />
''[[Olinia vanguerioides]]''<br />
''[[Olinia ventosa]]''
}}

{{Speciesbox
| image = 
| image_caption = 
| genus = Perrierodendron
| species = capuronii
| authority = [[Jean-François Leroy (botanist)|J.-F.Leroy]], [[Porter Prescott Lowry|Lowry]], [[Thomas Haevermans|Haev.]], [[Jean-Noël Labat|Labat]] & [[George Edward Schatz|G.E.Schatz]]<ref name=Tropicos />
| synonyms = 
}}

{{taxobox
|name = 
|image = 
|image_caption = 
|status = 
|status_system = 
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|subfamilia = 	[[Rubioideae]]
|tribus = 
|genus = ''[[Anthospermum]]''
|species = '''''A. aethiopicum'''''
|binomial = ''Anthospermum aethiopicum''
|binomial_authority = L.
}}

Ti tawen idi '''1239''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''pagtagilakuan''' ket maysa kadagiti nadumaduma a [[sistema]], [[patakder]], [[Pamay-an (termino)|pamay-an]], [[sosial a pannakibiang]] ken dagiti [[inpraestruktura]] a pakisinnukatan dagiti partido. Bayat a dagiti partido ket mabalinda ti makisinnukat kadagiti tagilako ken dagiti serbisio babaen ti [[sukatan|pannakisinnukat]], kaaduan kadagiti pagtagilakuan ket agtaltalekda kadagiti aglaklako a mangidatdaton kadagiti tagilako wenno dagiti serbisio (mairaman ti panag-obra) tapno makisinnukat ti [[kuarta]] manipud kadagiti aggatgatang. Mabalin a makunkuna a ti pagtagilakuan ket ti pakaikeddengan ti proseso dagiti presio dagiti tagilako ken dagiti serbisio.

Ti tawen idi '''1145''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen ti '''1864''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''992''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

__NOTOC__
Ti tawen ti '''129''' ('''[[Dagiti numeral a Romano|CXXIX]]''') ket maysa idi a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nagrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. Iti dayta a panawen, daytoy ket ammo idi a kas '''Tawen ti Konsultado da Celsus ken Marcellus''' (wenno, iti manmano, ti '''tawen ti 882 ''[[Ab urbe condita]]'''''). Ti denominasion ti 129 para iti daytoy a tawen ket naus-usaren manipud idi mediebal a paset ti panawen, idi ti [[panawen ti kalendario]] ti [[Anno Domini]] ket nagbalin a kaaduan a naus-usar a pamay-an idiay Europa para kadagiti pananginagan iti tawen.

Ti tawen idi '''1146''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1749''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

), ken (di-makita) [[alingasaw ti danum]] iti angin. Dagiti [[ulep]] ket naur-urnong a tedted ti danum, [[kondesasion|napaababa]] manipud iti napno ti alingasaw nga angin.]]

Ti tawen idi '''1177''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{maipapan|bilang a maysa|tawen|1}}

Ti tawen idi '''1193''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Aleisanthiopsis
|authority = Tange
|type_species = 
|type_species_authority =
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ni '''Publius Ovidius Naso''' (20 Marso 43 SK – AD 17/18), naamammoan pay a kas ni '''Ovid''' iti agsasao ti [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]] a lubong, ket maysa idi a a [[Romano nga Imperio|Romano]] a mannaniw a kasayaatan a naamammoan a kas ti nagsurat ti tallo a kangrunaan nga urnong ti daniw, ti ''[[Heroidas]]'', ''[[Amores (Ovidio)|Amores]]'' ken ''[[Ars Amatoria]]'', ken ti ''[[Metamorposis]]'', ti maysa a mitolohiko a [[heksametro]] a daniw. Isu ket nadayeg a naamammoan para iti ''[[Fasti (daniw)|Fasti]]'', a maipanggep ti Romano a kalendario, ken ti ''[[Tristia]]'' ken ti ''[[Epistulae ex Ponto]]'', ti dua nga urnong dagiti daniw a naisurat idi idu ket naipatalaw idiay Baybay aNangisit. Ni Ovidio ket isu pay ti nagsurat kadagiti nadumaduma a babbassit a pirgis, ti''[[Remedia Amoris]]'', ti ''[[Medicamina Faciei Femineae]]'', ken ti atiddog a lunod a daniw nga ''[[Ibis (Ovidio)|Ibis]]''. Isu ket nagsurat pay ti napukaw a trahedia, a ''[[Medea]]''. Isu ket naipanpanunotan a kas ti apo ti [[elehiako a kopla|naliday a kopla]], ket tinawtawidan anairanggo a kumaduann ni [[Virgil]]io ken ni [[Horacio]] a kas maysa kadagiti tallo a [[Lumaud a kanon|kanoniko]] a mannaniw ti [[Latin a literatura]]. Ti eskolar a ni [[Quintiliano]] ket nangipanunot kaniana a kas ti kinaudi kadagiti kononikal nga elehista ti ayat iti Latin.<ref>Quint. ''Inst.'' 10.1.93</ref> Ti daniwna, nga adu a tinultulad idi las-ud ti [[Naladaw a Kina-ugma]] ken ti [[Tengnga a Panpanawen]], nga kaaaduan a nakaimpluensia ti [[Europea]]ano nga [[arte]] ken [[literaturae]] ken agtultuloy a kas maysa kadagiti kangrunaan a nagtataudan ti [[klasiko a mitolohia]].<ref>Mark P. O. Morford, Robert J. Lenardon, ''Klasiko a Mitolohia'' (Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan US, 1999), p. 25. {{ISBN|0-19-514338-8}} {{ISBN|978-0-19-514338-6}}</ref>

{{Napili nga artikulo}}-nga agporporma ti rehion idiay [[Dakkel a Magallanes nga Ulep]], maysa daytoy a [[rinangis nga ariwanas]].]]
, nabatbati iti bimtak a [[supernova a tidda]], ala iti Teleskopio Hubble]]

Ti '''Governor Roque Ablan Awards for Iloko Literature''' wenno '''GRAAFIL''' ti maysa kadagiti kalatakan ken kabayagan a naisayangkat a [[pammadayaw]] kadagiti [[mannurat nga Ilokano]] babaen ti pasalip iti panagsuratan iti [[literatura]] nga [[Pagsasao nga Ilokano|Ilokano]]. Nabangon kas pammigbig ken panglagip iti sigud a [[gobernador]] iti [[Ilocos Norte]] a ni [[Roque Ablan]], narugian ti pammadayaw idi [[1976]] ken naisardeng idi [[1996]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = Cruckshanksia montiana (8439699134).jpg
|image_caption = ''[[Cruckshanksia montiana]]''
|display_parents = 2
|taxon = Cruckshanksia
|authority = [[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]
|type_species = ''[[Cruckshanksia hymenodon]]''
|type_species_authority = [[William Jackson Hooker|Hook.]] & [[George Arnott Walker-Arnott|Arn.]]
|synonyms = *''Rotheria'' <small>Meyen</small>
}}

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| area_total_km2          = 90.99
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015521000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}}
| postal_code             = 2402
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Maika-4 a klase 
}}

{{para iti|de facto a nawaya nga estado a dati nga agnagan iti Republika ti Nagorno-Karabakh|Republika ti Artsakh}}

Ti '''sakbay ti pakasaritaan''' wenno  '''prehistoria''' (ti kaibuksilanna ket "sakbay ti kaadda dagiti naisurat a rehistro," manipud ti [[pagsasao a Latin|Latin]] a balikas para iti "sakbay," ''præ'') ket isu ti sangapda iti panawen sakbay ti [[nairehistro a pakasaritaan]] wenno sakbay ti inbension dagiti [[sistema ti panagsurat]]. Ti sakbay ti pakasaritaan ket mabalin a mangitudo iti paset ti panawen ti kaadda ti tao sakbay ti rugi ti pannakagun-od kadagitoy a a naisurat a rehistro.<ref>Renfrew, Colin. Prehistoria Ti Pannakaaramid ti Nagtagitaoan. New York: Moderno a Biblioteka,2008. Prenta.</ref> Iti nawatwatiwat a kaibuksilan , daytoy ket mangitudo kadagiti amin a panawen a simmarunuan ti kaadda ti tao ken ti inbension ti panagsurat. Ti arkeologo a ni Paul Tournal ket isu ti immuna a nagaramid ti termino nga ''anté-historique''<ref>pre-historiko (Pranses)</ref> iti panangipalplawag kadagiti nabirbirukanna kadagiti rukib iti [[akin-abagatan a Pransia]].<ref>Bruno David, Bryce Barker, Ian J. McNiven (2006). Ti arkeolohia sosial dagitipatneng a kagimongan ti Australia . Panid 55. (cf. "Ti kapada a termino ti anté-historique ket nasapsapa nga inaramid babaen ni Paul Tournal.")</ref> Isunga, ti termino ket inus-usar idiay Pransia kadagiti tawen ti 1830 tapno mangipalawag ti panawen sakbay ti panagsurat, ken ti balikas a "prehistoriko" ket naipakaamo iti [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]] babaen ti arkeologo a ni [[Daniel Wilson (akademiko)|Daniel Wilson]] idi 1851.<ref
 name="Simpson">{{cite web
|url=http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_096/96_001_008.pdf
|title=Ni Apo Daniel Wilson ken ti ''Prehistoriko aPakasaritaan ti Eskosia'', Ti Sentenial a Panagadal
|last=Simpson
|first=Douglas
|date=1963-11-30
|work=Dagiti Nagbanagan ti Kagimongan, 1963-1964
|accessdate=2009-02-22
|archive-date=2009-03-05
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090305155724/http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_096/96_001_008.pdf
|url-status=dead
}}</ref><ref
 name="Wilson Scotland">
{{cite book
|last=Wilson|first=Daniel
|title=Ti arkeolohia dagiti prehistoriko a pakasaritaan iti Eskosia 
|year=1851|page=xiv}}</ref>

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

, Estados Unidos, idi tawtawen ti 1890]]

| birth_place         = [[Jakarta]], [[Indonesia]]
| origin              = [[Jakarta]]
| instrument          = Bokal
| genre               = [[Pop a musika|Pop]]
| occupation          = Kumakanta, musikero, aktris
| years_active        = 1992–agdama
| label               = Aquarius Musikindo
| associated_acts     =
| website                 = [http://www.agnezmo.com/ agnezmo.com]
}}

Ti tawen idi '''1297''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

<!--{{Communism sidebar |expanded=all}}-->

Ti tawen idi '''1602''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1168''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Coord|46|N|25|E|display=title}}

Ti tawen idi '''1088''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1332''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1747''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Enero 0''' ket ti maysa nga alternatibo a nagan para iti [[Disiembre 31]].

Ti tawen idi '''1531''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

| ICD9            = {{ICD9|050}}
| DiseasesDB      = 12219
| MedlinePlus     = 001356
| eMedicineSubj   = emerg
| eMedicineTopic  = 885
| MeshName        = Smallpox
| MeshNumber      = D012899
}}
Ti '''burtong''' ket maysa idi a [[makaalis a sakit]] a naisangsangayan iti tattao, a patauden babaen kadagiti dua a kita ti [[birus (biolohia)|birus]], ti ''Variola major'' ken ''Variola minor''.<ref name=Sherris>{{cite book | author = Ryan KJ, Ray CG (mamannnurat) | title = Sherris Medical Microbiology | edition = Maika-4 | pages = 525–8 | publisher = McGraw Hill | year = 2004 |isbn = 0-8385-8529-9 }}</ref> Ti sakit ket naamammuan pay babaen kadagiti [[Pagsasao a Latin|Latin]] a nagan ti '''''variola''''' wenno ''variola vera'', a nagtaud manipud ti ''varius'' ("napiltakan") wenno ''varus'' ("kamuro"). Ti sakit ket kasisigud idi a naamammuan iti Inggles a kas ti "'''pox'''"<!--<ref name=SmaPoHist/>--> wenno "'''red plague'''";<ref>La Belle Compagnie. "[http://www.labelle.org/top_diseases.html Medieval Diseases] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150806080919/http://www.labelle.org/top_diseases.html |date=2015-08-06 }}". Naala idi Enero 28 2013.</ref> ti termino a "smallpox" ket immuna idi a nausar idiay Britania idi maika-15 a siglo tapno mailasin iti variola manipud ti "great pox" ([[butol]]).<ref name=Barquet>{{cite journal |author=Barquet N, Domingo P |title=Smallpox: the triumph over the most terrible of the ministers of death |url= http://www.annals.org/cgi/content/full/127/8_Part_1/635|journal=Ann. Intern. Med. |volume=127 |issue=8 Pt 1 |pages=635–42 |date=Oktubre 15, 1997|pmid=9341063}}</ref> Ti naudi a masna a napasamak a kaso ti burtong (''Variola minor'') ket nasukimatan ti puonan ti sakit idi Oktubre 26 1977.<ref name=WHO_Factsheet>{{cite web | title=Smallpox | work=WHO Factsheet | url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/smallpox/en/ | accessdate=2007-09-22}}</ref>

Ti tawen idi '''928''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1599''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Condaminea
| authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]
| type_species = 
| type_species_authority = 
}}

{{Navbox
| name      = Shiribeshi
| title     = [[Subprepektura ti Shiribeshi]]
| image     = 
| listclass = hlist
| bodyclass = hlist
| border = {{{border|{{#if:{{{list only|}}}|child}}}}}
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}

{{Titulo nga italiko}}
{{taxobox
|name = ''Detarium''
|image = Detarium microcarpum MS 1336.JPG
|image_caption = ''Detarium microcarpum''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Rosids]]
|ordo = [[Fabales]]
|familia = [[Fabaceae]]
|subfamilia = [[Detarioideae]]
|genus = '''''Detarium''''' Juss.
|subdivision_ranks = Dagiti [[sebbangan]]
|subdivision = 
* ''[[Detarium letestui]]''
* ''[[Detarium microcarpum]]''
* ''[[Detarium senegalense]]''
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''Putrajaya''', opisial a tiu '''Pederal a Teritorio ti Putrajaya''', ket ti [[Naplano a komunidad|naplano a siudad]] ken ti pederal nga administratibo a sentro ti [[Malaysia]]. Ti tugaw ti gobierno ket naiyakar idi 1999 manipud iti [[Kuala Lumpur]] iti Putrajaya gapu ti kaadua ti tattao iti immuna a naibaga. Ti Kuala Lumpur get agtalinaay nga isu ti nailian a kapitolio ti  Malaysia ken isu ti tugaw ti [[Yang di-Pertuan Agong|Ari]], ti [[Parlamento ti Malaysia|Parlamento]], ken amin dagiti ganganaet nga embahada, ken ti sentro ti komersio ken busbos iti pagilian. Ti Putrajaya ket isu idi ti kapanunotan ti dati a Kangrunaan a Ministro a ni [[Mahathir Mohamad]]. Nagbalin daytoy a ti maikatlo a Pederal a Teritorio ti Malasia, kalpasan ti [[Kuala Lumpur]] ken [[Labuan]], idi 2001.

Ti '''Siligo''' ket maysa a ''komuna'' (munisipalidad) iti rehion ti [[Logudoro]] – [[Meilogu]] iti [[Probinsia ti Sassari]] iti rehion ti Italia iti [[Sardinia]] a mabirukan iti agarup a {{pagbaliwen|160|km|mi}} iti amianan ti [[Cagliari]] ken agarup a {{pagbaliwen|25|km|mi}} iti abagatan a day ti [[Sassari]].

{{Speciesbox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 3
|genus = Nernstia
|species = mexicana
|parent_authority = [[Ignatz Urban|Urb.]]
|authority = ([[Joseph Gerhard Zuccarini|Zucc.]] & [[Carl Friedrich Philipp von Martius|Mart.]] ex [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]) [[Ignatz Urban|Urb.]]
|synonyms = * ''[[Cigarrilla]]'' <small>Aiello</small>
}}

Ti '''potosintesis''' ket isu ti proseso nga us-usaren dagiti mula ken dagiti dadduma pay a [[autotropo|autotropiko]] nga organismo tapno pagbaliwenda ti enerhia ti [[lawag]], kadawyan a manipud iti [[Init]], iti kimiko nga enerhia a mabalin a mausar a pangsungrod kadagiti tignay ti organismo. Dagiti karbohidrato, a kas dagiti asukar, ket masintesado manipud iti karbon dioksido ken danum (isu a gapuana ti nagan a potosintesis, manipud iti [[Pagsasao a Griego|Griego]] {{lang|grc|φώτο-}} ''[poto-]'', "lawag," ken {{lang|grc|σύνθεσις}} ''[sintesis]'', "pagtitiponen") iti las-ud ti proseso. Ti oksiheno ket maibbatan pay, a kaaduan kadagitoy a kas rugit a produkto. Kaaduan kadagiti [[mula]], kaaduan kadagiti [[algas]], ken [[cyanobakteria]] ket agaramid iti proseso ti potosintesis, ken tinawtawagn dagitoy kadagiti [[potoautotropo]]. Ti potosintesis ket mangtalinaay ti atmosperiko a kaadu ti oksiheno ken kaaduan a mangipaay kadagiti enerhia a kammasapulan para iti amin a biag iti Daga,<ref name="bryantfrigaard">{{Cite journal |last=Bryant |first=D. A. |last2=Frigaard |first2=N. U. |date=2006 |title=Prokaryotic Photosynthesis and Phototrophy Illuminated |trans-title=Panangipalawag ti Prokariotiko a Potosintesis ken Pototropia |journal=Trends in Microbiology |language=en |volume=14 |issue=11 |pages=488–496 |doi=10.1016/j.tim.2006.09.001 |pmid=16997562}}</ref> malaksid para kadagiti [[kuimioautotropo]], a gumun-od iti enerhia babaen kadagiti [[Oksidasion|oksidatibo]] a reaksion ti kimiko.

Ti tawen idi '''836''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{automatic taxobox
|image = Dentella pulvinata.jpg
|display_parents = 2
|taxon = Dentella
|authority = [[Johann Reinhold Forster|J.R.Forst.]] & [[Georg Forster|G.Forst.]]
|type_species = ''[[Dentella repens]]''
|type_species_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Johann Reinhold Forster|J.R.Forst.]] & [[Georg Forster|G.Forst.]]
|synonyms = *''Heymia'' <small>Dennst.</small>
*''Lippaya'' <small>[[Stephan Friedrich Ladislaus Endlicher|Endl.]]</small>
}}

'''
|pop1         = 3,219,626<ref>{{cite book |title=Kewarganegaraan, Suku Bangsa, Agama dan Bahasa Sehari-hari Penduduk Indonesia Hasil Sensus Penduduk 2010 |trans-title=Citizenship, Ethnicity, Religion and Language Everyday, Indonesian Population Census 2010 |year=2011 |publisher=Indonesian Central Bureau of Statistics |isbn=978-979-064-417-5 |language=Indones}}</ref>
|region2      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Laud a Kalimantan]]}}
|pop2         = 1,531,989
|region3      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Tengnga a Kalimantan]]}}
|pop3         = 1,029,182
|region4      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Daya a Kalimantan]]}}
|pop4         = 351,437
|region5      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Abagatan a Kalimantan]]}}
|pop5         = 80,708
|region6      = {{nbsp|10}}[[Jakarta]]
|pop6         = 45,385
|region7      = {{nbsp|10}}[[Laud a Java]]
|pop7         = 45,233
|region8      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Abagatan a Sulawesi]]}}
|pop8         = 29,254
|region9      = {{nbsp|10}}[[Banten]]
|pop9         = 20,028
|region10     = {{nbsp|10}}[[Daya a Java]]
|pop10        = 14,741
|region11     = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Abagatan a Sumatra]]}}
|pop11        = 11,329
|region12     = '''{{wagaywaypagilian|Malaysia}}'''
|pop12        = di ammo
|region13     = {{nbsp|10}}[[Sarawak]]
|pop13        = 935,935
|region14     = '''{{wagaywaypagilian|Brunei}}'''
|pop14        = 30,000<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |title=East & Southeast Asia: Brunei |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=3 Disiembre 2016 |archive-date=2015-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |url-status=dead }}</ref>
|rels     = [[Kristianidad]],  [[Kaharingan]] (Aglalaok a Hindu-Animismo) ken [[Islam]]
|langs    = [[Sasao a Dayak]], [[Pagsasao nga Indones|Indones]], [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]], [[Pagsasao a Malayo|Malayo]] ([[Malayo Sarawak]])
|related  =
}}

Ti tawen idi '''1862''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Navbox
| name      = Sōya
| title     = [[Subprepektura ti Sōya]]
| image     = 
| listclass = hlist
| bodyclass = hlist
| border = {{{border|{{#if:{{{list only|}}}|child}}}}}
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}

{{Paulo ti bulan}}
{{Kalendario}}

Dagiti '''mata''' ket dagiti [[Organo (anatomia)|organo]] a makaduktal ti [[lawag]] ken pagbalinenna dagiti elektro-kimiko a duron dagiti [[neurona]]. Ti kalakaan kadagiti [[potoreseptor a selula]] iti manangrikna a panagkita ket mangikapet ti lawag ti panaggunay. Kadagiti nangatngato nga organismo ti mata ket maysa a narikut a sistema ti [[optika]] nga agurnong tilawag manipud kadagiti paraigid nga enbironmento, mangtimbeng ti kapigsana babaen ti maysa nga [[Iris (anatomia)|diaprama]], [[Panangipatengnga (optika)|mangipatengnga]] daytoy babaen ti mabaliwan nga asemblia dagiti [[Lente (anatomia)|lente]] tapno mangporma iti maysa a ladawan, pagbaliwenna daytoy a ladawan iti maysa nga agasmang dagiti elektrikal a senia, ken iwaragawagna dagitoy a senial iti [[utek]] babaen dagiti narikut a dalanan a mangikapet ti mata babaen ti [[optiko nga urat]] iti [[sistema ti panagkita]] ken dagiti dadduma pay a lugar iti utek. Dagiti mata nga adda dagiti agresresolba a bileg ket adda kadagiti sangapulo a a kammasapulan a porma, ken 96% kadagiti sebbangan ti [[ayup]] ket addaanda ti narikut nga optikal a sistema.<ref name=Land1992>{{cite journal |first=M. F. |last=Land |first2=R. D. |last2=Fernald |year=1992 |doi=10.1146/annurev.ne.15.030192.000245 |title=Ti ebolusion ti mata |journal=Annual Review of Neuroscience |volume=15 |pages=1–29 |pmid = 1575438}}</ref> Dagiti agresresolba ti ladawan a mata ket addaan kadagiti [[molluska]], [[kordata]] ken dagiti [[arthropoda]].<ref name=Frentiu2008>{{Cite journal
 | doi = 10.1002/bies.20828
 | title = Ti mata a pannakaimatangan ti kulibangbang kadagiti billit
 | year = 2008
 | author = Frentiu, Francesca D.
 | author2 = Adriana D. Briscoe
 | journal = BioEssays
 | volume = 30
 | pages = 1151–62
 | pmid = 18937365
 | issue = 11–12}}</ref>

Ti tawen idi '''1196''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1179''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1725''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1465''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''992''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

| subdivision_type        = Pagilian
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[Dagiti estado ken teritorio iti India|Estado]]
| subdivision_name1       = [[Maharashtra]]
| subdivision_type2       = [[Listaan dagiti distrito iti India|Distrito]]
| subdivision_name2       = [[Distrito ti Siudad ti Mumbai|Siudad ti Mumbai]]<br />[[Suburbanoa Distrito ti Mumbai|Suburbano a Mumbai]]
| established_title       = 
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = 
| governing_body          = 
| leader_title            = Munisipal a komisionado
| leader_name             = [[Sitaram Kunte]]<ref>{{cite news|title=Ni Sitaram Kunte ti baro a komisionado iti sibiko a bagi ti Mumbai|url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report_sitaram-kunte-new-commissioner-of-mumbai-civic-body_1682754|accessdate=16 Hulio 2012|newspaper=[[DNA India]]|date=30 Abril 2012|agency=Press Trust of India|location=Mumbai, India}}</ref>
| leader_title2           = Mayor
| leader_name2            = [[Sunil Prabhu]] ([[Shiv Sena|SS]])
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 603
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 14
| population_total        = 12,478,447
| population_as_of        = 2011
| population_rank         = 1st
| population_density_km2  = 20,694
| population_metro        = 18,414,288
| population_metro_footnotes = <ref name=2011UA>{{cite web|title=Urbano nga Aglomerasiones/Dagiti siudad nga adda ti populasion ti 1 a lakh ken nagatngato|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|work=Censusindia|publisher=Ti Rehistrar Heneral ken Komisionado ti Senso, India|accessdate=17 Oktubre 2011}}</ref>
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = <ref name=2011city>{{cite web|title=Dagiti siudad nga adda ti populasion ti a 1 lakh ken nagatngato|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|work=censusindia|publisher=Ti Rehistrar Heneral ken Komisionado ti Sensor, India|accessdate=17 Oktubre 2011}}</ref><ref name=CI>{{cite web
|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/maharastra/stmt-1.xls
|title= Panakairanggo dagiti distrito iti Maharashtra babaen ti kadakkel ti populasion 2011
|publisher=CensusIndia.gov.in
|accessdate=25 Abril 2011}}</ref>
| demographics_type1      = Dagiti pagsasao
| demographics1_title1    = Opisial
| demographics1_info1     = [[Pagsasao a Marathi|Marathi]]<ref>{{cite news|title=Ti laeng Marathi para iti opisial nga obra, dagiti korporado ket agibagbaga iti devp body|url=http://www.indianexpress.com/news/only-marathi-for-official-work-corporators-tell-devp-body/584629/|accessdate=16 Hulio 2012|newspaper=The Indian Express|date=26 Pebrero 2010|agency=Express News Service|location=Mumbai, India|pages=2}}</ref>
| timezone1               = [[Pagalagadan nga Oras iti India|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Numero a Pagsurotan ti Koreo|PIN]]
| postal_code             = 400 xxx
| area_code_type          = Kodigo ti telepono
| area_code               = 9122-XXXX XXXX
| registration_plate      = MH 01—03
| website                 = {{URL|www.mcgm.gov.in}}
| footnotes               = 
}}

Ti tawen idi '''1070''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1768''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1444''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1491''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1295''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1063''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''1297''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''kinapudno''' ket isu ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, ngem saan a kasla ti maiparparang wenno mabalin a naipagpagarup.<ref>''Kompakto a [[Ingles a Diksionario ti Oxford]] iti Agdama nga Ingles'', [[Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan]], 2005. (Napno a pannakaikabil para iti ''kinapudno'': "kinapudno • pangnagan (pl.dagiti kinapudno) 1 ti kasasaad dagiti banag iti pudno nga irurumsuada, a saan a kasla maysa nga idealistiko wenno nailian a kapanunotan kaniada. 2 ti banag a pudno a napadas wenno nakita. 3 ti kababalin iti kasla biag a parsua. 4 ti kasasaad wenno kababalin iti kaada nga irurumsua wenno sustansia.")</ref> Iti nalaw-lawa a pannakaipalpalawag, ti kinapudno ket mangiraman amin iti adda ken adda [[parsua|idin]], urayno wenno daytoy ket saa a [[panagpalpaliiw|mapaliiw]] wenno [[pannaka-awat (lohika)|maawatan]]. Ti maysa pay a nawatiwat a pannakaipalpalawag ket mairaman amin nga adda idin, dagiti adda, wenno addanto.

{{Coord|4|N|72|W|display=title}}

{{Speciesbox
| image = 
| image_caption = 
| genus = Perrierodendron
| species = rodoense
| authority = [[Jean-François Leroy (botanist)|J.-F.Leroy]], [[Porter Prescott Lowry|Lowry]], [[Thomas Haevermans|Haev.]], [[Jean-Noël Labat|Labat]] & [[George Edward Schatz|G.E.Schatz]]<ref name=Tropicos />
| synonyms = 
}}

{{Coord|16|S|167|E|display=title}}
 |{{patubo a nagan|fr|République de Vanuatu}}}}
|common_name = Vanuatu
|image_flag = Flag of Vanuatu.svg
|image_coat = Coat of Arms of Vanuatu.svg
|symbol_type = Eskudo
|image_map = Vanuatu on the globe (Polynesia centered).svg
|national_motto = {{patubo nga insasao|bi|"Long God yumi stanap"|italics=off|nolink=on}}<br />{{small|"Agtakderkami iti Dios"}}{{lower|0.2em|<ref>{{cite web |last=Selmen |first=Harrison |url=http://www.dailypost.vu/content/santo-chiefs-concerned-over-slow-pace-development-sanma?page=7&quicktabs_1=0 |title=Santo chiefs concerned over slow pace of development in Sanma |work=Vanuatu Daily Post |date=17 Hulio 2011 |accessdate=29 Agosto 2011}}</ref><ref>John Lynch and Fa'afo Pat (eds), ''Proceedings of the first International Conference on Oceanic Linguistics'', Australian National University, 1993, p. 319.</ref><ref>G. W. Trompf, ''The Gospel Is Not Western: Black Theologies from the Southwest Pacific'', Orbis Books, 1987, p. 184.</ref>}}
|national_anthem = {{patubo a nagan|bi|[[Yumi, Yumi, Yumi]]|nolink=on}}<br />{{small|''Dakami, Dakami, Dakami''}}<br />
|official_languages = {{unbulleted list |[[Pagsasap a Bislama|Bislama]] |[[Pagsasao a Pranses|Pranses]]|[[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]}}
|ethnic_groups = {{unbulleted list |98.5% [[Ni-Vanuatu]] |1.5% dadduma pay}}
|ethnic_groups_year = 1999
|demonym = Ni-Vanuatu
|capital = [[Puerto Vila]]
|coordinates = {{Coord|17|45|S|168|18|E|type:city}}
|largest_city = [[Puerto Vila]]
|government_type = {{nowrap|[[Unitario nga estado|Unitario]] a [[Parlamentario a republika|parlamentario]]}} a republika
|leader_title1 = [[Presidente ti Vanuatu|Presidente]]
|leader_name1 = [[Tallis Obed Moses]]
|leader_title2 = [[Kangrunaan a Ministro ti Vanuatu|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name2 = [[Bob Loughman]]
|legislature = [[Parlamento ti Vanuatu|Parlamento]]
|area_rank = Maika-161
|area_km2 = 12,190
|area_sq_mi = {{pagbaliwen|12190|km2|sqmi|disp=output number only}}
|population_estimate = 266,937
|population_estimate_rank = <!-- 178th -->
|population_estimate_year = {{nowrap|Hulio 2014<ref name=cia>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nh.html |title=Vanuatu |work=The World Factbook |author=Central Intelligence Agency |accessdate=6 Enero 2010 |archive-date=2016-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160515222804/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook//geos/nh.html |url-status=dead }}</ref>}}
|population_census = 243,304<ref name="2009_census">{{cite journal |url=http://www.spc.int/prism/country/vu/stats/P_releases/Adhoc/HH%20listing%20count%20release%20-%20071009.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205053216/http://www.spc.int/prism/country/vu/stats/P_releases/Adhoc/HH%20listing%20count%20release%20-%20071009.pdf |archivedate=2010-12-05 |title=2009 Census Household Listing Counts |format=PDF |publisher=Vanuatu National Statistics Office |year=2009 |accessdate=6 Enero 2010 |url-status=live }}</ref>
|population_census_year = 2009
|population_density_km2 = 19.7
|population_density_sq_mi = 51
|population_density_rank = Maika-188
|GDP_PPP = $1.204 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=16&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=846&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Vanuatu |publisher=International Monetary Fund |accessdate=22 Abril 2012}}</ref>
|GDP_PPP_rank =
|GDP_PPP_year = 2011
|GDP_PPP_per_capita = $4,916<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|GDP_nominal = $743-riwriw<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year = 2011
|GDP_nominal_per_capita = $3,036<ref name=imf2 />
|sovereignty_type = Wayawaya
|established_event1 = manipud iti Pransia ken ti Nagkaykaysa a Pagarian
|established_date1 = 30 Hulio 1980
|Gini_year = |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = <!--number only--> |Gini_ref = |Gini_rank =
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = decrease<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.616 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |year=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-131
|currency = [[Vatu ti Vanuatu]]
|currency_code = VUV
|country_code =
|time_zone = VUT (Oras ti Vanuatu)
|utc_offset = +11
|time_zone_DST = |DST_note = |utc_offset_DST =
|drives_on = kanawan
|calling_code = [[+678]]
|cctld = [[.vu]]
}}

{{Navbox
| name      = Ishikari
| title     = [[Subprepektura ti Ishikari]]
| image     = 
| listclass = hlist
| bodyclass = hlist
| border    = {{{border|{{#if:{{{list only|}}}|child}}}}}
| state     = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}

ti darat iti [[Rub' al Khali]] ("Awan linaon a pagkapat") ti [[Saudi Arabia]].]]

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{taxobox
|status = CR
|status_system = IUCN3.1
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|subfamilia = 
|tribus = 
|genus = ''[[Arachnothryx]]''
|species = '''''A. chimboracensis'''''
|binomial = ''Arachnothryx chimboracensis''
|binomial_authority = (Standl.) Steyerm.
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1248''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1310''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1877''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Luneses]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Maipanggep|bantay iti Bataan|Nailian a Santuario wenno Dambana ng Kagitingan iti Bantay Samat|Nailian a Santuario ti Bantay Samat}}

Ti tawen idi '''1611''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''844''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Taxobox
| name = Olinguito
| image =Olinguito_ZooKeys_324,_solo.jpg
| status =
| status_system =
| status_ref =
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mamalia]]
| ordo = [[Carnivora]]
| familia = [[Procyonidae]]
| genus = ''[[Bassaricyon]]''
| species = '''''B. neblina'''''
| binomial = ''Bassaricyon neblina''
| binomial_authority = Helgen, 2013
| range_map = ZooKeys-distribution of B. neblina.jpg
}}

{{dadduma nga usar|Rosales (panangilawlawag)}}
{{Automatic taxobox
| image = Illustration Rosa majalis0.jpg
| image_caption = Dagiti dua a mula a rosas, [[Rosa cinnamomea|''Rosa cinnamomea'' L.]] ken [[Rosa rubiginosa|''R. rubiginosa'' L.]]
| taxon = Rosales
| authority = [[Friedrich von Berchtold|Bercht.]] & [[Jan Svatopluk Presl|J.Presl]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract |format=PDF |accessdate=2013-07-06 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |archive-date=2017-05-25 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract |url-status=dead }}</ref>
| subdivision_ranks = Dagiti pamilia
| subdivision = 
[[Barbeyaceae]]<br />
[[Cannabaceae]]&nbsp;(pamilia ti [[hemp]])<!-- why aren't ordinary spaces working?? --><br />
[[Dirachmaceae]]<br />
[[Elaeagnaceae]]&nbsp;([[oleaster]]/pamilia ti [[Oliba ti Rusia]])<br />
[[Moraceae]]&nbsp;(pamilia ti [[mulberry]])<br />
[[Rhamnaceae]]&nbsp;(pamilia ti [[buckthorn]])<br />
[[Rosaceae]]&nbsp;(pamilia ti [[rosas]])<br />
[[Ulmaceae]]&nbsp;(pamilia ti [[elm]])<br />
[[Urticaceae]]&nbsp;(pamilia ti [[Urtica|nettle]])
| synonyms = 
Rhamnales<br />
Rosanae<br />
Urticales<ref name ="uniprot">{{cite web
 | url = http://beta.uniprot.org/taxonomy/3744
 | title = Order '''Rosales'''
 | accessdate = 2008-04-24
 | author = UniProt
 | authorlink = UniProt
 }}</ref>
}}

</ref><ref name=USGS>{{cite web|url=http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html|title=Dagiti kangato ken Kaadayo idiay Estados Unidos|date=2001|accessdate=Oktubre 21, 2011|archive-date=2011-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015012701/http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html|url-status=dead}}</ref><ref name=NAVD88>Elevation adjusted to North American Vertical Datum of 1988.</ref>
 |HighestElev = 735.5
 |HighestElevUS = 2,413
 |MeanElev = 150
 |MeanElevUS = 500
 |LowestPoint = [[Golpo iti Mexico]]<ref name=USGS/>
 |LowestElev = 0
 |LowestElevUS = 0
 |ISOCode = US-AL
 |Website = alabama.gov
}}

Ti tawen idi '''1488''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1447''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
| image = Molting yellow-eyed penguin IMG 6073.jpg
| taxon = Megadyptes
| authority = Milne-Edwards, 1880
| subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
| subdivision =
*''[[Megadyptes antipodes]]''
*''†[[Megadyptes waitaha]]''
}}

Ti tawen idi '''1716''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''838''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Speciesbox
|name= Napaamo a pusa
|status= DOM
|image = Cat poster 1.jpg
|image_upright = 1.2
|image_caption = Nadumaduma a a kita ti napaamo a pusa
|genus = Felis
|species = catus<ref name="Linaeus1758">{{Cite book |last=Linnaeus |first=C. |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |location=Holmiae |publisher=Laurentii Salvii |year=1758 |page=42 |chapter=Felis Catus |volume=1 |edition=Tenth reformed |chapter-url=https://archive.org/details/mobot31753000798865/page/42}}</ref>
|authority =([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[Maika-10 nga edision ti Systema Naturae|1758]])<ref name="MSW3fc" />
|synonyms=
*''F. catus domesticus'' {{small|Erxleben, 1777}}<ref name=Erxleben>{{Cite book |last=Erxleben |first=J. C. P. |year=1777 |title=Systema regni animalis per classes, ordines, genera, species, varietates cvm synonymia et historia animalivm. Classis I. Mammalia |location=Lipsiae |publisher=Weygandt |pages=520–521 |chapter=Felis Catus domesticus |chapter-url=https://archive.org/details/iochristpolycerx00erxl/page/520}}</ref>
*''F. angorensis'' {{small|[[Karl Christian Gmelin|Gmelin]], 1788}}
*''F. vulgaris'' {{small|Fischer, 1829}}
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image = Hairy Xantolis.jpg
|image_caption = Xantolis tomentosa
|taxon = Xantolis
|authority = Raf.
|synonyms_ref = <ref name=l/>
|synonyms =
}}

Ti tawen idi '''877''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

| area_total_km2          = {{Swiss area|NW|km=yes }}
| population_footnotes    = {{Swiss populations ref|CH-NW }}
| population_total        = {{formatnum:{{Swiss populations NC|CH-NW|CH-NW}}}}
| population_as_of        = {{#time: m/Y | {{Kalendario/bulan-en|{{Swiss populations data CH-NW|TIMESTAMP}} }}}}
| population_density_km2  = auto
| iso_code                = CH-NW
| blank_name_sec1         = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kangatuan a punto]]
| blank_info_sec1         = {{pagbaliwen|2901|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:Rotstöckli|[[Rotstöckli]]|Rotstöckli}}
| blank1_name_sec1        = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kababaan a punto]]
| blank1_info_sec1        = {{pagbaliwen|434|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:[[Danaw Lucerna]]|[[Danaw Lucerna]]|[[Danaw Lucerna]]}}
| blank_name_sec2         = Timmipon
| blank_info_sec2         = 1291
| blank1_name_sec2        = Pagsasao
| blank1_info_sec2        = [[Pagsasao nga Aleman|Aleman]]
| website                 = [http://www.NW.ch <span style="text-transform:lowercase;">NW</span>.ch]
| zoom                    = 8
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1343''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1784''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''binalabála''' ({{lang-en|fiction}}) ket isu ti porma ti [[salaysay]] wenno [[reporta|maipakaammo]] nga obra a maipanggep, iti paset wenno iti sibubukel, nga adda dagiti pakaammo wenno paspasamak a saan nga husto, ngem dagitoy ket [[naipagpagarup]] ken [[teoria|teoretiko]] laeng, ken pinarparnuay ti [[mannurat]]. 

Ti tawen idi '''1670''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|image =Starr 060225-6170 Pouteria sandwicensis.jpg
|image_caption =''[[Pouteria sandwicensis]]''
|taxon = Chrysophylloideae
|authority = Luersson
|type_genus = ''[[Chrysophyllum]]''
|type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2445 |title=''Sapotaceae'' Juss., nom. cons. subfam. ''Chrysophylloideae'' |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2009-03-31 |accessdate=2010-02-27 |archive-date=2012-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120923042137/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?2445 |url-status=dead }}</ref>
|subdivision_ranks = Dagiti henero
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Coord|40|N|45|E|display=title}}
<br />{{lang|hy-Latn|Hayastani Hanrapetut’yun}}
|conventional_long_name=Republika ti Armenia
|common_name=Armenia
|image_flag=Flag of Armenia.svg
|image_coat=Coat of arms of Armenia.svg
|image_map=Armenia_(orthographic_projection).svg
|national_anthem={{lang|hy|[[Mer Hayrenik|Մեր Հայրենիք]]}} <small>([[Pagsasao nga Arménio|Arménio]])</small> <br />{{lang|hy-Latn|Mer Hayrenik}}{{Spaces|2}} <small><br />({{lang-ilo|Ti Pagilianmi}})</small><br />
|official_languages=[[Pagsasao nga Arménio|Arménio]]<ref>[http://www.president.am/library/constitution/eng/?chapter=1&pn=1 Ti Batay-linteg iti Republika iti Armenia, Artikulo 12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120522152747/http://www.president.am/library/constitution/eng/?chapter=1&pn=1 |date=2012-05-22 }}.</ref>
|ethnic_groups=97.9% Dagiti [[Armenio]], <br />1.3% dagiti [[Yazidi]], <br />0.5% dagiti [[Ruso]], <br />0.3% dadduma pay.<ref>Asatryan, Garnik; Arakelova, Victoria (Yerevan 2002). [https://web.archive.org/web/20080813025239/http://www.hra.am/file/minorities_en.pdf Dagiti etniko a minodad idiay Armenia]. Paset iti [[Organisasion para iti Salaknib a Pagtitinnulongan idiay Europa|OSCE]]</ref>
|capital=[[Yerevan]]
|coordinates = {{Coord|40|11|N|44|31|E|type:city}}
|largest_city=kapitolio
|government_type=[[Presidensial a sistema|Presidensial a republika]]<ref>[http://www.president.am/library/constitution/eng/?chapter=3&pn=1 Ti Batay-linteg iti Republika iti Armenia, Artikulo 55] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120522150903/http://www.president.am/library/constitution/eng/?chapter=3&pn=1 |date=2012-05-22 }}.</ref>
|leader_title1=[[Presidente iti Armenia|Presidente]]
|leader_title2=[[Kangrunaan a Ministro iti Armenia|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_title3=[[Nailian a Gimong iti Armenia#Dagiti Tagabitla iti Nailian a Gimong|Tagabitla]]
|leader_name1=[[Vahagn Khachaturyan]] (Վահագն Խաչատուրյան)
|leader_name2=[[Nikol Pashinyan]] (Նիկոլ Փաշինյան)
|leader_name3=[[Alen Simonyan]] (Ալեն Սիմոնյան)
|sovereignty_type=Pannakabangon ken wayawaya
|established_event1=Tinawtawid a petsa
|established_date1=[[Agosto 11|11 Agosto]] 2492 SK
|established_event2=[[Nairi]]
|established_date2=1200&nbsp;SK
|established_event3=[[Urartu|Pagarian iti Ararat]]
|established_date3=840s SK
|established_event4=[[Orontid a Dinastia]]
|established_date4=560&nbsp;SK
|established_event5=[[Pagarian iti Armenia (Taga-ugma)|Pagarian iti Armenia]]<br />nabangon
|established_date5=<br />190&nbsp;SK
|established_event6=[[Demokrata a Republika Armenia]] nabangon
|established_date6=<br />28 Mayo 1918
|established_event7=Panagwayawayas<br />manipud ti [[Kappon ti Sobiet]]<div style="float:right;">Nairangarang<br />Mabigbigan<br />Pinalpas</div>
|established_date7=<br /><br />23 Agosto 1990<br />21 Septiembre 1991<br />25 Disiembre 1991
|area_km2=29,743
|area_sq_mi=11,484 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank=Maika-141
|percent_water=4.71<ref name=cia-fact>{{cite web|title=The World Fact Book – Armenia|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/am.html|publisher=Central Intelligence Agency|accessdate=2010-07-17|archive-date=2010-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20100719074837/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/am.html|url-status=dead}}</ref>
|population_estimate=3,262,200 {{increase}}<ref name="Armstat">{{cite web |url=http://armstat.am/file/doc/99458058.pdf |title=Estadistika a Serrtbisio ti Armenia|work=Sangalubongan a Datos ti Panagtaldiap Ekonomia, Oktubre 2009 |publisher=[[Internasional a Pundo ti Panguartaan|IMF]] |accessdate=2 Septiembre 2010}}</ref><ref name="News.am">{{cite web |url=http://news.am/eng/news/46702.html |title=News.am|work=Sangalubongan a Datos ti Panagtaldiap Ekonomia, Oktubre 2009 |publisher=[[Internasionala Pundo ti Paguartaan|IMF]] |accessdate=1 Enero 2011}}</ref>
|population_estimate_year=2010
|population_estimate_rank=Maika-134
|population_density_km2=108.4
|population_density_sq_mi=280.7 <!--Saan nga ikaaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank=Maika-99
|GDP_PPP_year=2010
|GDP_PPP=$16.858&nbsp;bilion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=911&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=46&pr.y=14 |title=Armenia|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=2010-04-12}}</ref>
|GDP_PPP_per_capita=$5,110<ref name=imf2/>
|GDP_nominal=$9.389&nbsp;bilion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_year=2010
|GDP_nominal_per_capita=$2,846<ref name=imf2/>
| Gini_year = 2008
| Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
| Gini = 30.9 <!--number only-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |title=Distribution of family income – Gini index |work=The World Factbook |publisher=CIA |accessdate=2009-09-01 |archive-date=2014-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625144901/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |url-status=dead }}</ref>
| Gini_rank = 
| HDI_year = 2013 <!--Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = steady <!--increase/decrease/steady-->
| HDI = 0.730 <!--number only-->
| HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |title=Human Development Report 2013 |year=2013 |publisher=United Nations |accessdate=21 Mayo 2013 |url=http://hdr.undp.org/en/mediacentre/humandevelopmentreportpresskits/2013report/ |archive-date=2013-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130306220309/http://hdr.undp.org/en/mediacentre/humandevelopmentreportpresskits/2013report/ |url-status=dead }}</ref>
| HDI_rank = Maika-87
|currency=[[Dram ti Armenia|Dram]] (դր.)
|currency_code=AMD
|time_zone=[[UTC]]
|utc_offset=+4
|demonym=Armenio, Taga-Armenia
|patron_saint=[[Bartolome nga Apostol|Santo. Bartolome nga Apostol]], [[Gregorio nga Iluminador|Santo Gregorio nga Iluminador]], [[Hudas nga Apostol|Santo Hudas nga Apostol]], [[Birhen Maria]]
|drives_on=Kanawan
|cctld=[[.am]]
|calling_code=[[Dagiti numero ti telepono iti Armenia|374]]
}}

babaen ni [[Michelangelo]] (c. 1512), ti nadayeg nga ammo a kas pagarigan ti pannkaipakita iti [[Dios ti Ama iti Lumaud nga arte]]]]

{{Coord|12|10|S|44|15|E|display=title}}
<br />''Udzima wa Komori'' <small><span class="languageicon" style="font-size:0.95em; font-weight:bold; color:#555;">(Komoriano)</span></small><br />{{patubo a nagan|ar|الاتحاد القمري<br />{{transl|ar|DIN|al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī}}|italic=no}}
|demonym                  = Komoran<ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5236.htm |title=Komoras |publisher=State.gov |date=5 Mayo 2010 |accessdate=1 Hunio 2010}}</ref>
|image_flag               = Flag of the Comoros.svg
|image_coat               = Seal of the Comoros.svg
|symbol_type              = Selio
|image_map                = LocationComoros.svg<!--patungtungan sakbay a baliwan-->
|national_motto           = {{lang|fr|Unité – Solidarité – Développement}}{{Spaces|2}}<small>(Pranses)<br />"Panagkaykaysa – Solidarsdad – Panagrangrang-ay"</small>
|national_anthem          = {{lang|swb|[[Udzima wa ya Masiwa]]}}{{Spaces|2}}<small>([[Pagsasao a Komoriano|Komoriano]])<br />"Ti Panagkaykaysa dagiti Nalatak nga Isla"</small>
|official_languages       =  [[Pagsasao a Komoriano|Komoriano]]<br /> [[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]]<br /> [[Pagsasao a Pranses|Pranses]]
|capital                  = [[Moroni, Komoros|Moroni]]
|coordinates              = {{Coord|11|41|S|43|16|E|type:city}}
|largest_city             = kapitolio
|government_type          = [[Pederal a republika]]
|leader_title1            = [[Presidente ti Komoros|Presidente]]
|leader_name1             = [[Azali Assoumani]]
|legislature              = [[Asemblia iti Kappon iti Komoros|Asemblia iti Kappon]]
|area_rank                = Maika-178 (a mairaman ti Mayotte)
|area_km2                 = 2,235
|area_sq_mi               = 863 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = maliwayan
|population_estimate      = 798,000<ref>excl. Mayotte</ref>
|population_estimate_year = 2010
|population_estimate_rank = Maika-163
|population_census        =
|population_census_year   =
|population_density_km2   = 275
|population_density_rank  = Maika-25
|GDP_PPP_year             = 2011
|GDP_PPP                  = $837-riwriw<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=54&pr.y=10&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=632&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Komoros|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=18 Abril 2012}}</ref>
|GDP_PPP_per_capita       = $1,231<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_rank             = Maika-179
|GDP_PPP_per_capita_rank  = Maika-165
|GDP_nominal              = $614 riwriw<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year         = 2011
|GDP_nominal_per_capita   = $902<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_rank         = Maika-177
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-155
|Gini_year = 2004
|Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 64.3 <!--number only-->
|Gini_ref = <ref name=gini-index>{{cite web|title=GINI index|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?order=wbapi_data_value_2007+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc&page=1|publisher=World Bank|accessdate=26 Hulio 2013}}</ref>
|Gini_rank = 
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.488 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-159
|sovereignty_type         = [[Wayawaya]]
|established_event1       = manipud iti [[Pranses]]
|established_date1        = 6 Hulio 1975
|currency                 = [[Pranko ti Komoros]]
|currency_code            = KMF
|time_zone                = [[Oras ti Daya nga Aprika|EAT]]
|utc_offset               = +3
|time_zone_DST            = saan a mapalpaliiw
|utc_offset_DST           = +3
|drives_on                = kanawan
|cctld                    = [[.km]]
|calling_code             = [[+269]]
|footnotes                =
}}
Ti '''Komoros''' {{IPAc-en|audio=En-us-Comoros.ogg|ˈ|k|ɒ|m|ər|oʊ|z}} ({{lang-ar|جزر القمر}}, {{transl|ar|DIN|Ǧuzur al-Qumur/Qamar}}), opisial a ti '''Kappon iti Komoros''' ([[Pagsasao a Komoriano|Komoriano]]: ''Udzima wa Komori,'' {{lang-fr|Union des Comores}}, {{lang-ar|الاتحاد القمري}} {{transl|ar|DIN|al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī}}) ket maysa a [[naturay nga estado|naturay]], a [[purpuro]] nga [[isla a pagilian]] idiay [[Taaw Indiano]], a mabirukan idiay daya nga aplaya iti [[Áprika]], iti akin-amianan a gibus iti [[Kanal Mozambique]], a nagbaetan ti amianan a daya ti [[Kanal Mozambique]] ken amianan a laud ti [[Madagascar]]. Dagiti dadduma pay a pagilian nga asideg iti Komoros ket ti [[Tanzania]] iti amianan a laud ken ti [[Seychelles]] iti amianan a daya. Ti kapitoliona ket ti [[Moroni, Komoros|Moroni]] idiay [[Grande Comore]].

a [[rose window|rosas a tawa]] idiay [[Notre Dame de Paris]]. Iti [[Gotiko nga arkitektura]], ti lawag ket naipampanunotan a ti kapintasan a paltiinng ti Dios.]]

Ti tawen idi '''1222''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

|state=Bremen
|district = urbano
|elevation  =12
|area =326.73
|area_metro=11627
|population =548475
|pop_metro =2,400,000
|Stand  =2006-11-01
|pop_ref =
|postal_code  =28001–28779
|area_code =0421
|licence  =HB <small>(nga adda ti 1 aginggana ti 2 a letra ken 1 aginggana ti 3 a numero)</small><ref>Ti senial ti karro nga HB nga adda ti 1 a letra ken 4 a numero ket naireserba para kadagiti panagrehistro ti karro idiay 
|Gemeindeschlüssel=04 0 11 000
|NUTS  =
|LOCODE =DE BRE
|divisions=dagiti 5 a burgos, dagiti 18 a distrito, dagiti 89 subdistrito
|website =[http://www.bremen.de/ Bremen online]
|mayor=Carsten Sieling
|Bürgermeistertitel=[[Listaan dagiti mayor ti Bremen|Umuna a mayor]]
|party =SPD
|ruling_party1=SPD |ruling_party2=Green |ruling_party3=
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

| label2    = [[Populasion]] (2007) 
| data2     = 188,187,764
| label3    = [[Naturay nga estado|Es-estado]]
| data3     = {{Marebba a listaan |title=21|[[Antigua ken Barbuda]] | [[Bahamas]] | [[Barbados]] | [[Belis]] | [[Costa Rica]] | [[Kuba]] | [[Dominica]] | [[Republika a Dominikano]] | [[El Salvador]] | [[Grenada]] | [[Guatemala]] | [[Haiti]] | [[Honduras]] | [[Hamaika]] | [[Mehiko]] | [[Nicaragua]] | [[Panama]] | [[San Kristobal ken Niebes]] | [[Santa Lucia (pagilian)|Santa Lucia]] | [[San Vicente ken dagiti Grenadito]] | [[Trinidad ken Tobago]]}}
| label4    = [[Agkamkammatalek a teritorio|Dagiti agkamkammatalek]]
| data4     = {{Marebba a listaan |title=19 |[[Anguilla]]&nbsp;([[Nagkaykaysa a Pagarian|UK]]) | [[Aruba]]&nbsp;([[Pagarian ti Olanda|NL]]) | [[Bonaire]]&nbsp;(NL) | [[Britaniko nga Is-isla ti Birhen]]&nbsp;(UK) | [[Curacao]]&nbsp;(NL) | [[Is-isala Cayman]]&nbsp;(UK) | [[Isla Clipperton]]&nbsp;([[Pransia|FR]]) | [[Guadeloupe]]&nbsp;(FR) | [[Martinique]]&nbsp;(FR) | [[Montserrat]]&nbsp;(UK) | [[Isla Navassa]]&nbsp;([[Estados Unidos|US]]) | [[Puerto Rico]]&nbsp;(US)| [[Saba]]&nbsp;(NL) | [[Saint Barthélemy]]&nbsp;(FR) | [[Saint Martin (Pransia)|Saint Martin]]&nbsp;(FR) | [[Sint Eustatius]]&nbsp;(NL) | [[Sint Maarten]]&nbsp;(NL) | [[Is-isla Turks ken Caicos]]&nbsp;(UK) | [[Is-isla Birhen ti Estados Unidos]]&nbsp;(US)}}
| label5    = [[GDP]]
| data5     = $1.416&nbsp;229 trilion<br>([[Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (PPP)|PPP]], 2005 karkulo)
| label6    = Dagiti nangruna a pagsasao
| data6     = [[Pagsasao nga Espaniol|Espaniol]], [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]], [[Pagsasao a Maya|Maya]], [[Pagsasao a Pranses|Pranses]], [[Kreoll ti Haiti]], [[Kreol ti Antila]], ken daddum pay
| label7    = [[Sona ti oras]]
| data7     = [[UTC-4|UTC -4:00]] (Barbados) aginggana ti<br>[[UTC-8|UTC -8:00]] (Mehiko)
| label8    = Dagiti kadakkelan nga urbano nga aglomerasion
| data8     = {{Marebba a listaan |title=(2005)<ref>{{cite web|url=http://www.un.org/esa/population/publications/WUP2005/2005WUP_DataTables12.pdf |title=Microsoft Word - MyOddAndEvenFooter.doc |publisher=United Nations |year=2005 |accessdate=2014-02-03 |format=PDF}}</ref>|1. [[Mexico City]]<br/>2. [[Guadalajara, Jalisco|Guadalajara]]<br/>3. [[Monterrey]]<br/>4. [[San Juan, Puerto Rico|San Juan]]<br/>5. [[Havana]]<br/>6. [[Port-au-Prince]]<br/>7. [[Santo Domingo]]<br/>8. [[Puebla, Puebla|Puebla]]<br/>9. [[Tijuana]]<br/>10. [[Toluca de Lerdo|Toluca]]}}
}}

a mangsabsabat ti [[tuon ti planetario a pagbeddengan]] ken [[tropospera]] ti Daga]]
 iti maysa nga [[aplaya]] ti taaw.]]

Ti tawen idi '''1714''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

[[File:Bleeding finger.jpg|thumb|]]

Ti tawen idi '''984''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1187''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''panagsurat''' ket pagsasao iti maysa a [[testo (literario a teoria)|tekstual]] a [[Midia (ar-arte)|pamay-an]] babaen ti panag-usar iti maysa nga agsmang dagiti senial wenno dagiti simbolo (naamammuan a kas ti [[panagsurat a sistema]]).<ref>Peter T. Daniels, "Ti Panagadal kadagiti Panagsurat a Sistema", iti ''Dagiti Panagsurat a Sistema iti Lubong'', ed. Bright ken ni Daniels, p. 3</ref> Daytoy ket nailaslasin manipud ti [[ilustrasion]], a kas ti [[rukib a panangiladawan]] ken [[pinintaan]], ken ti simboliko a pannkapreserba ti pagsasao babaen ti saan a ttekstual a midia , a kas ti [[Magnetic tape sound recording|magnetiko a sintas ti audio]].

a [[rose window|rosas a tawa]] idiay [[Notre Dame de Paris]]. Iti [[Gotiko nga arkitektura]], ti lawag ket naipampanunotan a ti kapintasan a paltiinng ti Dios.]]

Ti tawen idi '''861''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1805''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1269''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|taxon = Xanthostemoneae
|authority =
|subdivision_ranks =
|subdivision =
}}

–agdama<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/news/1684/|title=Historic Centre of Vienna inscribed on List of World Heritage in Danger|first=UNESCO World Heritage|last=Centre|website=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 Mayo 2019}}</ref>
}} 
}}

{{automatic taxobox
|image = Aluta maisonneuvei subsp. auriculata - Flickr - Kevin Thiele.jpg
|image_caption = ''[[Aluta maisonneuvei]]''
|display_parents = 2
|taxon = Aluta
|authority = [[Rye & Trudgen]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1580''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]], ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a proleptiko a Gregoriano]].  

Ti '''makan''' (wenno taraon, kanen, sida) ket isu ti aniaman a sustansia<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/212568/food panangilawlawag ti Encyclopædia Britannica]</ref> nga ibusen tapno mangted ti nutrision a suporta para iti bagi. Daytoy ket kadawyan a manipud kadagiti [[mula]] wenno [[ayup]], ken aglaon kadagiti kammasapulan a [[nutrimento]], a kas dagiti [[karbohidrato]], dagiti [[taba]], dagiti [[protina]], dagiti [[bitamina]], wenno dagiti [[mineral]]. Ti sustansia ket kanen ti maysa nga [[organismo]] ken maipanto kadagiti [[Selula (biolohia)|selula]] ti organismo tapno makapataud iti [[enerhia]], a mangtalinaay ti biag, wenno agparugso ti idadakkel.

Ti tawen idi '''1666''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1380''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1474''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1596''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

ti darat iti [[Rub' al Khali]] ("Awan linaon a pagkapat") ti [[Saudi Arabia]].]]

{{maipapan|pelikula||The Da Vinci Code (panangilawlawag)}}
Ti '''''The Da Vinci Code''''' ({{lang-ilo|Ti Kodigo a Da Vinci}}) ket maysa a pelikula a naadaw iti nalatak a [[nobela]] iti isu met laeng a titulo ni [[Dan Brown]], inturong ni [[Ron Howard]] ken pagparangan a kangrunaan ni [[Tom Hanks]]. Nairuar ken nangrugi a naipabuya ti pelikula idi [[Mayo]] [[2006]].

|subdivision_type1      = Rehion
|subdivision_name1      = [[Rehion Sentro (Burkina Faso)|Rehion Sentro]]
|subdivision_type2      = Probinsia
|subdivision_name2      = [[Kadiogo]]
|subdivision_type3      =
|subdivision_name3      =
|subdivision_type4      =
|subdivision_name4      =
|government_footnotes   =
|government_type        =
|leader_title           = Mayor
|leader_name            = Casimir Marin Ilboudo (manipud idi 2013)
|leader_title1          =  <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
|leader_name1           =
|leader_title2          =
|leader_name2           =
|leader_title3          =
|leader_name3           =
|leader_title4          =
|leader_name4           =
|established_title      =
|established_date       =
|established_title2     = <!-- Incorporated (town) -->
|established_date2      =
|established_title3     = <!-- Incorporated (city) -->
|established_date3      =
|area_magnitude         =
|unit_pref              = metric <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
|area_footnotes         =
|area_total_km2         = 219.3
|area_land_km2          = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion-->
|area_water_km2         =
|area_total_sq_mi       =
|area_land_sq_mi        =
|area_water_sq_mi       =
|area_water_percent     =
|area_urban_km2         =
|area_urban_sq_mi       =
|area_metro_km2         = 2805
|area_metro_sq_mi       =
|population_as_of               = 2015
|population_footnotes           = <ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&sbj=pg&geo=-31|title=World Gazetteer|archiveurl=https://archive.is/20130111110626/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&sbj=pg&geo=-31|archivedate=2013-01-11|access-date=2017-03-16|url-status=live}}</ref>
|population_note                =
|population_total               = 2200000
|population_density_km2         = 6727
|population_density_sq_mi       =
|population_metro               = 2500000
|population_density_metro_km2   =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban               =
|population_density_urban_km2   =
|population_density_urban_sq_mi =
|population_blank1_title        =
|population_blank1              =
|population_density_blank1_km2  =
|population_density_blank1_sq_mi =
|timezone               =
|utc_offset             =
|timezone_DST           =
|utc_offset_DST         =
|coordinates            = {{coord|12|21|26|N|1|32|7|W|region:BF|display=inline,title}}
|elevation_footnotes    =  <!--for references: use tags-->
|elevation_m            = 305
|elevation_ft           =
|postal_code_type       = 
|postal_code            =
|area_code              = +226 50
|blank_name             =
|blank_info             =
|blank1_name            =
|blank1_info            =
|website                = {{URL|www.mairie-ouaga.bf}}
|footnotes              =
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>  
| area_total_km2          = 47.57
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015512000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}} 
| postal_code             = 2436
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Primera klase
| website                 = [http://www.binalonan.gov.ph/ www.binalonan.gov.ph]
}}
Ti '''Binalonan''' ket maysa a primera [[Dagiti ili ti Filipinas#Klase ti matgedan|klase]] nga [[Dagiti ili ti Filipinas|ili]] iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] ti [[Pangasinan]] iti [[Filipinas]].

Ti '''Aguascalientes''' opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Aguascalientes''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Aguascalientes, literal: Napudot a dandanum}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado ken [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]] a mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Aguascalientes|11 nga ili]] ken ti kapitolio a siudadna ket ti [[Aguascalientes, Aguascalientes|Aguascalientes]].

Ti '''''Charlotte's Web''''' ket maysa nga 1973 nga [[animasion|animado a pelikula]] ti Amerikano a pinataud babaen dagiti [[Produksion ti Hanna-Barbera]]. Daytoy a pelikula ket naibatay manipud ti ''[[Charlotte's Web (libro)|Charlotte's Web]]'' a libro idi 1952 ni [[E. B. White]].

Ti tawen intono '''2027''' (MMXXVII) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|mangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] C), ti maika-2027 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-27 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-27 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-8 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2020]].

Ti tawen idi '''1343''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1642''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen ti '''2019''' (MMXIX) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|mangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] F), ti maika-2019 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-19 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-19 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-10 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

{{Automatic taxobox
| image = Flickr - João de Deus Medeiros - Myrcia rostrata.jpg
| image_caption = ''Myrcia rostrata''
| display_parents = 2
| taxon = Myrcia
| authority = [[A. P. de Candolle|DC.]]<ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7905 |title=Genus: ''Myrcia'' DC. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2011-07-01 |accessdate=2012-08-23 |access-date=2019-07-01 |archive-date=2012-12-12 |archive-url=https://archive.today/20121212232933/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?7905 |url-status=dead }}</ref>
| type_species= ''Myrcia bracteolaris''<ref>lectotype designated by McVaugh, R. 1956. Nomenclatural notes on Myrtaceae and related families. ''Taxon'' 5: 143.</ref><ref name=i />
| type_species_authority =(Poir.) DC.
| synonyms_ref = <ref name="GRIN" />
| synonyms = 
* ''Aguava'' <small>Raf.</small>
* ''Atomostigma'' <small>Kuntze</small>
* ''Aulomyrcia'' <small>O.Berg</small>
* ''Calycampe'' <small>O.Berg</small>
* ''Calyptromyrcia'' <small>O.Berg</small>
* ''Cerqueiria'' <small>O. Berg</small>
* ''Cumetea'' <small>Raf.</small>
* ''Mozartia'' <small>Urb.</small>
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1079''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen ti '''1818''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1275''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1853''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
| image = Water buffalo bathing.jpg
| taxon = Bubalus
| authority = [[Charles Hamilton Smith|C. H. Smith]], 1827
| subdivision_ranks = Sebbangan
| subdivision = 
''Bubalus arnee''<br />''Bubalus bubalus''<br />''Bubalus depressicornis''<br />''Bubalus mindorensis''<br />''Bubalus quarlesi''<br />
}}

Ti tawen idi '''840''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1400''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Coord|61|N|8|E|type:country_region:NO|display=title}}

Ti tawen idi '''1102''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

idiay Dhaka, Banglades, nga inurnos babaen ti Sentro ti Kappon ti Komersio dagiti Nailian nga Agtabrtrabaho a Babbai idi 8 Marso 2005.]]
[[File:Feminism symbol.svg|frameless|upright=0.5|right]]

Ti '''Sonora''' ({{IPA-es|soˈnoɾa|-|Sonora13.ogg}}), opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Sonora''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Sonora}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]], ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Sonora|72 nga ili]] ken ti kapitoliona ket ti siudad ti [[Hermosillo]].

{{taxobox
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Ericales]]
|familia = [[Sapotaceae]]
|genus = '''''Neolemonniera'''''
|genus_authority=Heine 1960
|synonyms_ref=<ref name=j /><ref name=k /><ref name=l />
|synonyms=*''[[Le-monniera]]'' <small>Lecomte 1918, ilehitimado a homonimo, saan a ''Lemonniera'' De Wild 1894 ([[Hyphomycetes]])</small>
}}

{{Automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|taxon = Pichonia
|authority = Pierre
|type_species =
|type_species_authority =
|synonyms_ref = <ref name=f />
|synonyms = *''Rhamnoluma'' <small>Baill.</small>
*''Epiluma'' <small>Baill.</small>
*''Arnanthus'' <small>Baehni</small>
*''Wokoia'' <small>Baehni</small>
}}

{{Politika ti Filipinas‎}}

{{speciesbox
| image = Pterolepis glomerata.jpg
| genus = Pterolepis (mula)
| species = glomerata
| authority = ([[Rottb.]]) [[Friedrich Anton Wilhelm Miquel|Miq.]]
}}

Ti tawen idi '''1056''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''pasismo''' ket maysa a [[Politiko a radikalismo|radikal]] nga [[Autoritarianismo|autoritariano]] a [[Nasionalismo|nasionalista]] a politikal nga [[ideolohia]].<ref>Turner, Henry Ashby, ''Panangikeddeng manen ti pateg ti Pasismo''. Dagiti Baro a Puntos a Pannakaimatangan, 1975. p. 162. Mangibaga kadagiti "gandat iti radikal ken autoritariana a nasionalismo" ti pasismo.</ref><ref>Larsen, Stein Ugelvik, Bernt Hagtvet and Jan Petter Myklebust, ''Sino kadi dagiti pasista: Dagiti sosial a ramut ti Europeano a Pasismo'', p. 424, "naurnos a porma ti integratibo a radikal a nasionalista nga autoritarianismo"</ref> Dagiti pasista ket agsukisokda kadagiti pannakaiyaddang kadagiti bukodda a [[pagilian]] a naibatay ti pannakaitalek ti maysa nga organiko a nailian a komunidad a dagiti tattaona ket nagkaykaysada a kas agmaymaysa a tattao iti [[nailian a kinasiasino]]. Isuda ket naipagkaykaysa babaen kadagiti suprapersonal a panakaikapet iti [[kaputotan]] ken [[kultura]] babaen ti maysa a [[Totalitarianismo|totalitariano]] nga estado nga agsuksukisok ti [[masa a mobilisasion]] iti maysa a pagilian babaen ti [[disiplina]], [[indoktrinasion]], [[Maipapan iti bagi a panagwatwat|maipapan iti bagi a panagsanay]], ken [[euhenesia]].<ref name=gj120>Grčić, Joseph. ''Etika ken Politikal a Teoria'' (Lanham, Maryland: Unibersidad ti Amerika, Inc, 2000) p. 120</ref><ref>Blamires, Cyprian, ''Sangalubongan a Pasismo: ti Naipakasaritaan nga Ensiklopedia,Tomo 1'' (Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc., 2006) p. 140-141, 670.</ref> Ti pasismo ket agbirbiruk ti panagipukaw kadagiti nasirmata a gangganaet nga inpluensia a naikapapunotan a gapuanan ti [[dehenerasion]] iti pagilian wenno ti saan a maitutop ti nailian a kultura.<ref>Robert O. Paxton. ''Ti Anatomi aiti Pasismo''. First Vintage Books Edition. New York, New York, USA: Vintage Books, 2005. pp. 144.</ref>

Ti tawen idi '''818''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| image = 
| image_caption = 
| display_parents = 
| taxon = Discospermum
| authority = [[Nicol Alexander Dalzell|Dalzell]]
| type_species = ''Discospermum philippinensis''
| type_species_authority = Arriola, A.H., & Alejandro, G.J.D.<ref name=researchgate />
}}

Ti '''Berkshire''' ket maysa nga [[ili]] iti [[Nagkaykaysa a Pagarian]].

{{Automatic taxobox
|image = Astartea fascicularis 7709.jpg
|image_caption = ''Astartea fascicularis''
|display_parents = 2
|taxon = Astartea
|authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = agarup a 22
}}

{{Automatic taxobox
|image =
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Leptaspis
|authority = [[R.Br.]]<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/page/2954367#page/79/mode/1up Brown, Robert 1810.  Prodromus Florae Novae Hollandiae 211] iti Latin</ref>
|type_species_authority = [[R.Br.]]<ref>[http://www.tropicos.org/Name/40004710 Tropicos, ''Leptaspis'' R. Br.]</ref>
|type_species = ''[[Leptaspis banksii]]''
}}

Ti tawen idi '''1501''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''tabako''' ket maysa nga [[Agrikultura|agrikultural]] a produkto a naaramid kadagiti [[bulbulong]] dagiti mula iti henero a ''[[Nicotiana]]''. Daytoy ket mabalin nga ibusen, uusaren a kas pestisidio ken, iti porma a nikotina a tartrato, ket maus-usar kadagiti medisina.<ref>{{Cite web |url=http://student.britannica.com/comptons/article-208929/tobacco |title=http://student.britannica.com |access-date=2012-08-09 |archive-date=2009-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415074210/http://student.britannica.com/comptons/article-208929/tobacco |url-status=dead }}</ref> Daytoy ket kadawyan a maus-usar a kas maysa a druga, ken maysa a napateg a [[matgedan nga apit]] para kadagiti pagilian a kas ti [[Kuba]], [[India]], [[Republika dagiti Tattao iti Tsína|Tsina]], ken ti [[Estados Unidos]]. Ti tabako ket nagan para iti aniaman a mula iti henero a Nicotiana iti pamilia a Solanaceae (linong ti rabii a pamilia) ken para iti produkto a mapartuat manipud ti bulong ken maus-usar kadagiti pinadis ken sigarilio, masaep a tabáko ({{lang-en|snuff}}), ken suako ken maimamma a tabako. Ti tabako ket maus-usar pay iti mula a bioinheniera, ken adda kadagiti agarup a 60 a sebbanagna naipatpatubo a kas dagiti panagarkos. Dagiti kangrunaan a sebbangan ti komersio, N. tabacum, ket namatmatian a patneng idiay tropikal nga Amerika, kasla ti kaaduan kadagiti nicotiana a mula, ngem ngem daytoy ket nabayagen a tinaltalon nga isu a daytoy ket saanen a naamamoan iti kaatapan. Ti N. rustica, ket maysa a kalalaengan ti nanamna, napardas a masilmutan a sebbangan, nga isu idi daytoy ti tabako a kasisigud a naimulmula idiay Virginia, ngem daytoy ket nangruna tattan a naitaltalon idiay Turkia, India, ken Rusia. Ti alkaloid a nikotina ket isu ti kangrunaan a nakaidasigan a pakabuklan ti tabako ken isu daytoy ti gapuanan para iti makairuam a katutubona. Ti makadangran a pagibanagan ti tabako ket maala kadagiti rinibu a nadumaduma a kompuesto a maaramid ti asok, a mairaman dagiti polikikliko nga aromatiko hidrokarburo (a kas ti bensopireno), pormaldehido, kadmio, nikel, arseniko, radioaktibo polonio-210, dagiti pannakaisangsangayan ti tabako a nitrosamina (TSNAs), penol, ken dagiti dadduma pay.<ref>Robert N. Proctor [http://tobaccocontrol.bmj.com/content/21/2/87.full.pdf Ti silpo ti pakasaritaan ti pannakaduktal iti sigarilio a kanser ti bara: dagiti ebidensia a tinawtawid, korporado a panaglibak, sangalubonga a bilang dagiti nadangran], ''Panagtengngel ti Tabáko'', Tobacco Panagtengngel ti Tabáko 2012;21:87e91. doi:10.1136/tobaccocontrol-2011-050338</ref>

Ti tawen idi '''1678''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Daytoy ti [[kalendario]] para iti ania man a '''[[bisiesto a tawen]] a mangrugi iti [[Biernes]]''', Enero 1 ([[dominikal a letra]] '''CB'''), a kas dagiti tawen ti [[1932]], [[1960]], [[1988]], [[2016]] ken [[2044]].<ref name="herm">
"Dagiti Agpapada a Kalendario ti Tawtawen",
hermetic.ch, 2011, webpage:
[http://www.hermetic.ch/cal_sw/idcal/idcal.htm Hermcal]: dagiti listaan
1904, 1960, 1988, 2016, 2044, 2072, 2112, 2140, 2168, 2196.
</ref>
{{kalendario|year=2016|show_year=off}}

|official_name = Siudad ti Taipei 
|native_name = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|zh-hant|臺北市}}}}}}
|other_name = 
|settlement_type        = [[Espesial a munisipalidad ti Taiwan|Espesial a munisipalidad]]
|nickname               = Ti Siudad dagiti [[Azalea]]
|image_skyline          = Taipei City montage.PNG
|imagesize              = 280px
|image_caption          =
|image_flag             = Flag of Taipei City.svg
|image_seal             = Emblem of Taipei City.svg
|image_map              = Taiwan ROC political division map Taipei City (2010).svg
|mapsize                = 200px
|map_caption            = Ti lokasion ti Taipei iti kaunegan ti is-isla ti Taiwan 
|image_map1             = Space Radar Image of Taiwan.jpg
|mapsize1               = 200px
|map_caption1           = Ala ti satelite a ladawan ti Siudad ti Taipei 
|seat                   = [[Distrito ti Xinyi]]
|seat_type              = Tugaw ti siudad
|subdivision_type       = Pagilian
|subdivision_name       = {{ROC}}
|subdivision_type1      = Rehion
|subdivision_name1      = Akin-amianan a Taiwan
|established_title      = Nataengan
|established_date       = 1709
|parts_type             = [[Distrito (Taiwan)|Distrito-pannakabingbingay]]
|parts                  = Dagiti 12 a distrito
|government_type        = Gobierno ti Siudad ti Taipei
|leader_title           = Mayor
|leader_name            = Ko Wen-je
|area_total_km2         = 271.7997
|area_water_km2         = 2.7
|area_water_percent     = 1.0
|area_urban_km2         =
|area_footnotes         =
|population_total       = 2704974 (Maika-4)
|population_as_of       = Enero 2016
|population_footnotes   =
|population_note        = (Metropolitano a lugar)
|population_density_km2 = auto
|population_metro               = 7,021,482
|population_density_metro_km2   = <!-- auto -->
|population_urban               =7,438,000 (Ene. 15)<ref>{{cite web|title=Demographia World Urban Areas PDF (Marso 2013)|url=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf|publisher=Demographia|accessdate=24 Nobiembre 2013}}</ref>
|population_density_urban_km2   = <!-- auto -->
|timezone               = [[Oras idiay Taiwan|Nailian a Pagalagadan nga Oras]]
|utc_offset             = +8
|coordinates            = {{coord|25|02|N|121|38|E|region:TW|display=inline,title}}
|blank_name_sec1=Districts
|blank_info_sec1=12
|postal_code_type       = Kodigo ti koreo
|postal_code            = 100–116
|area_code              = (0)2
|blank_name             = [[ISO 3166-2:TW|ISO 3166-2]]
|blank_info             = TW-TPE
|website                = [http://english.gov.taipei/ english.gov.taipei] {{iti sao|en}}
|blank_name_sec2        = Billit
|blank_info_sec2        = [[Urocissa caerulea]]
|blank1_name_sec2       = Sabong
|blank1_info_sec2       = [[Azalea]] (''Rhododendron nudiflorum'')
|blank2_name_sec2       = Kayo
|blank2_info_sec2       = [[Baniano]] (''Ficus microcarpa'')
|footnotes              = Ti metropolitano a lugar (wenno dagiti tallo a siudad) ti Taipei ket mairaman ti Taipei, [[Baro a Taipei]], ken [[Keelung]].}}
 wenno {{linktext|台北|市}}|s={{linktext|台北|市}}|l=Siudad ti Akin-amianan a Taiwan
|bpmf=ㄊㄞˊ ㄅㄟˇ ㄕˋ|w=T'ai²-pei³ Shih⁴|p=Táiběi Shì|tp=Táiběi Shìh|mps=Táiběi Shr̀|gr=Tairbeei Shyh
| showflag = poj
|poj=Tâi-pak Chhī|tl=Tâi-pak Tshī|h=Thòi-pet Sṳ|buc=Dài-báe̤k
|j=toi⁴ bak¹ si<sup>5</sup>
|wuu=de<sup>平</sup> poh<sup>入</sup> zy<sup>上</sup>
|kanji=台北市|kana=たいほくし|romaji=Taihoku shi}}

Ti tawen idi '''1030''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''946''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1666''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{coord|28|N|2|E|scale:10000000_type:country_region:DZ|format=dms|display=title}}
}}<br />{{small|{{patubo a nagan|ber|ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ|italics=no}}}}<br />{{small|{{patubo a nagan|fr|République démocratique populaire d'Algérie}}}}
|image_flag      = Flag of Algeria.svg
|image_coat      =
|symbol_type     = Kayarigan
|national_motto  = {{small|بالشّعب وللشّعب}}<br />Babaen dagiti tattao ken para dagiti tattao<ref name="CONST-AR">{{cite web|url=http://www.el-mouradia.dz/arabe/symbole/textes/constitution96.htm |title=Constitution of Algeria, Art. 11 |language=Arabiko |publisher=El-mouradia.dz |accessdate=17 Enero 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120718124116/http://www.el-mouradia.dz/arabe/symbole/textes/constitution96.htm |archivedate=18 Hulio 2012 |df=dmy }}</ref><ref name="CONST-EN">{{cite web|url=http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm |title=Constitution of Algeria; Art. 11 |publisher=Apn-dz.org |date=28 Nobiembre 1996 |accessdate=17 Enero 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725130249/http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm |archivedate=25 Hulio 2013 }}</ref>
|national_anthem = ''[[Kassaman]]''<br />({{lang-ilo|"Agikari Kami"}})<br />
|image_map       = Algeria (orthographic projection).svg
|map_caption     = {{map caption |location_color=nangisit a berde || | |}}
|capital         = [[Arhel]]
|coordinates     = {{Coord|36|42|N|3|13|E|type:city}}
|largest_city    = kapitolio
|official_languages = {{hlist |[[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]]<ref name="constitution">{{cite web|url=http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm |title=Constitution of Algeria; Art. 3 |publisher=Apn-dz.org |date=28 Nobiembre 1996 |accessdate=17 Enero 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725130249/http://www.apn-dz.org/apn/english/constitution96/titre_01.htm |archivedate=25 Hulio 2013 }}</ref> |[[Sasao a Bereberes|Bereberes]]<ref name="APS">{{cite web |url=http://www.aps.dz/images/doc/PROJET-DE%20REVISION-DE-LA-CONSTITUTION-28-DECEMBRE-2015.pdf |title=APS |publisher=Algeria Press Service |date=6 Enero 2016 |accessdate=6 Enero 2016 |archive-date=2016-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161130180319/http://www.aps.dz/images/doc/PROJET-DE%20REVISION-DE-LA-CONSTITUTION-28-DECEMBRE-2015.pdf |url-status=dead }}</ref>}}
|languages_type  = Dadduma a pagsasao
|languages       = [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]<ref>{{Cite web |url=https://books.google.fr/books?id=29ZurQz7EtUC&pg=PA115&dq=language+algeria+english&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjTgKfQhrDUAhWKWBQKHRWXB9kQ6AEIMTAC#v=onepage&q&f=false |title=Algeria in Others' Languages, Anne-Emmanuelle Berger, p115 |access-date=2017-08-07 |archive-date=2017-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170825143838/https://books.google.fr/books?id=29ZurQz7EtUC&pg=PA115&dq=language+algeria+english&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjTgKfQhrDUAhWKWBQKHRWXB9kQ6AEIMTAC#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> ken [[Pagsasao a Pranses|Pranses]] {{small|(negosio ken edukasion)}}<ref name="AlgeriaFactbook">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html |title=The World Factbook – Algeria |publisher=Central Intelligence Agency |date=4 Disiembre 2013 |accessdate=24 Disiembre 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BNNjndve?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ag.html |archivedate=2012-10-13 |df=dmy }}</ref>
| ethnic_groups =
 {{vunblist
  | 99% {{nowrap|Arabo-Bereberes<ref name="AlgeriaFactbook" />{{ref label|Amazigh|a|}}<!--end nowrap:-->}}
  | 1% dadduma<ref name="AlgeriaFactbook" />}}
|demonym         = Arheliano
|government_type = {{nowrap|[[Unitario nga estado|Unitario]] a [[Semi-presidensial a sistema|semi-presidensial]]}} a [[republika ti tattao]]
|leader_title1   = [[Presidente ti Arhelia|Presidente]]
|leader_name1    = [[Abdelmadjid Tebboune]]
|leader_title2   = [[Kangrunaan a Ministro ti Arhelia|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name2    = [[Aymen Benabderrahmane]]
|legislature     = [[Parlamento ti Arhelia|Parlamento]]
|upper_house     = [[Konseho ti Pagilian]]
|lower_house     = [[Nailian nga Asemblia ti Tattao]]
|sovereignty_type   = [[Gubat ti Arhelia|Wayawaya]] {{nobold|manipud iti [[Pransia]]}}
|established_event1 = Nairangarang
|established_date1  = 3 Hulio 1962
|established_event2 = Nabigbigan
|established_date2  = 5 Hulio 1962
|area_km2        = 2381741
|area_rank       = Maika-10
|area_sq_mi      = 919595
|percent_water   = maliwayan
|population_estimate = 40,400,000<ref name="ONS">{{cite web|url=http://www.ons.dz/-Demographie-.html |title=Démographie (ONS) |publisher=ONS |date=19 Enero 2016 |accessdate=19 Enero 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120306220607/http://www.ons.dz/-Demographie-.html |archivedate=6 Marso 2012 }}</ref>
|population_census = 37,900,000<ref name="ONS" />
|population_estimate_year = 2016
|population_estimate_rank = Maika-33
|population_census_year = 2013
|population_density_km2 = 15.9
|population_density_sq_mi = 37.9
|population_density_rank = Maika-208
|GDP_PPP         = $634.746-bilion<ref name=imf2>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=14&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=612&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= Argelia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010150751/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=14&sy=2017&ey=2021&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=612&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |date=2017-10-10 }}. [[Sangalubongan a Pundo ti Panguartaan]]</ref>
|GDP_PPP_year    = 2017
|GDP_PPP_rank    = 
|GDP_PPP_per_capita = $15,281<ref name=imf2 />
|GDP_nominal     = $173.947-bilion<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year = 2017
|GDP_nominal_per_capita = $4,187<ref name=imf2 />
|Gini            = 35.3
|Gini_year       = 1995
|Gini_ref        = <ref>{{cite web |author=Staff |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |title=Distribution of Family Income&nbsp;– Gini Index |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=1 Septiembre 2009 |archiveurl=https://www.webcitation.org/5rRcwIiYs?url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |archivedate=2010-07-23 |url-status=live |df=dmy }}</ref>
|HDI             = 0.736<!-- number only -->
|HDI_year        = 2015<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year -->
|HDI_change      = increase<!-- increase/decrease/steady -->
|HDI_ref         = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |title=2015 Human Development Report |date=14 Disiembre 2015 |accessdate=14 Disiembre 2015 |publisher=United Nations Development Programme |pages=21–25 |archive-date=2016-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160319110553/http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_statistical_annex.pdf |url-status=live }}</ref>
|HDI_rank        = Maika-83
|currency        = [[Dinar ti Arhelia|Dinar]]
|currency_code   = DZD
|time_zone       = [[Oras ti Tengnga nga Europa|CET]]
|utc_offset      = +1
|date_format     = dd/mm/yyyy
|drives_on       = kanawan<ref>{{cite news |last=Geoghegan |first=Tom |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8239048.stm |title=Could the UK drive on the right? |publisher=BBC News |date=7 Septiembre 2009 |accessdate=14 Enero 2013 |archive-date=2012-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120801220244/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8239048.stm |url-status=live }}</ref>
|calling_code    = +213
|cctld           = [[.dz]]<br />الجزائر.
|footnote_a      = {{note|arabberberbox}} Ibagbaga ti ''CIA World Factbook'' nga agarup a 15% kadagiti Arheliano, ti maysa  a minoridad, ket ibagbagada ti bagbagida a kas Bareberes uray no adu met kadagiti Arheliano ket agtauda iti Bereberes. Ipalawag ti Factbook a dagiti agarup a 15% a mangibagbaga kadagiti bagida a kas Bereberes, kaaduan ket agtataeng iday rehion ti [[Kabylie]], ad-adu nga asideg a mangibagbaga kadagit bagbagida iti taid a Bereberes imbes nga iti tawid nga Araboe, ken isuda ket Muslim.
}}

{{taoismo}}

| birth_place      = [[Meka|Makkah]], [[Sipud nga Islamiko nga Arabia|Arabia]] (agdama nga aldaw a [[Meka]], [[Makkah a Probinsia]], [[Saudi Arabia]])
| death_date       = {{Petsa ti ipupusay ken tawen|632|06|08|570|04|26|fd=y}}
| death_place      = [[Yathrib]], [[Arabiano a Peninsula|Arabia]] (agdama nga aldaw a [[Medina]], [[Hejaz]], [[Saudi Arabia]])
| death_cause      = Nagsakit (nangato a gurigor)
| body_discovered  =
| resting_place    = [[Nakaitabonan a luglugar dagiti nangibangon kadagiti relihion iti lubong#Islam|Tanem]] iti sirok ti [[Green Dome|Berde a Simborio]] iti [[Al-Masjid al-Nabawi]] idiay [[Medina]], [[Hejaz]], [[Saudi Arabia]]
| known            =
| nationality      =
| other_names      = Kitaen ti ''[[Mahoma iti Islam#Nagnagan ken titulo iti pammadayaw|Nagnagan ni Mahoma]]''
| spouse           = '''[[Dagiti assawa ni Muhammad|Assawa]]:''' [[Khadijah bint Khuwaylid]] (595-619)<br />[[Sawda bint Zamʿa]] (619-632)<br />[[Aisha|Aisha bint Abi Bakr]] (619-632)<br />[[Hafsa bint Umar]] (624-632)<br />[[Zaynab bint Khuzayma]] (625-627)<br />[[Umm Salama Hind bint Abi Umayya|Hind bint Abi Umayya]] (629-632)<br />[[Zaynab bint Jahsh]] (627-632)<br />[[Juwayriya bint al-Harith]] (628-632)<br />[[Ramlah bint Abi Sufyan]] (628-632)<br />[[Rayhana bint Zayd]] (629-631)<br />[[Safiyya bint Huyayy]] (629-632)<br />[[Maymuna bint al-Harith]] (630-632)<br />[[Maria al-Qibtiyya]] (630-632)
| parents          = '''Ama:''' [[Abd Allah ibn Abd al Muttalib|`Abd Allah ibn `Abd al-Muttalib]]<br />'''Ina:''' [[Aminah bint Wahb]]
| children         = '''Annak a lalaki:''' [[Qasim ibn Muhammad|al-Qasim]], [[Abd-Allah ibn Muhammad|`Abd-Allah]], [[Ibrahim ibn Muhammad|Ibrahim]]<br />'''[[Kasimpuonan ti an-annak a babai ni Khadijah|An-annak a babai]]:''' [[Zainab bint Muhammad|Zainab]], [[Ruqayyah bint Muhammad|Ruqayyah]], [[Umm Kulthum bint Muhammad|Umm Kulthoom]], [[Fatimah|Fatimah Zahra]]
| relatives        = [[Ahl al-Bayt]]
}}

Ti tawen idi '''860''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Automatic taxobox
| image = Pale Meadow Beauty (Rhexia mariana) (7339568326).jpg
| image_caption = ''[[Rhexia mariana]]''
| taxon = Rhexia
| authority = L.
| subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
| subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1303''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti '''asukar''' ket isu ti sapasap a nagan para iti klase ti kimiko a mainaig ti nananaman ti nasam-it a sustansia, kaaduan kadagitoy ket naus-yusar a kas makan. Adda dagiti [[karbohidrato]] a buklen ti [[karbon]], [[hidroheno]] ken [[oksiheno]]. Adda dagiti nadumaduma a kita ti asukar a naala kadagiti nadumaduma a taudan. Dagiti simple nga asukar ket tinawtawagan kadagiti [[monosakarido]] ken mairaman ti [[glukosa]] (naamammuan pay ti as dekstros), [[pruktosa]] ken [[galaktosa]]. Ti kankanayon a makmakan wenno granulado nga asukar ket sapasap a kaaduan nga inus-usar a kas makan ket isu ti [[sakarosa]], ti [[disakarido]] (iti bagi, sakarosa hidrolises iti pruktosa ken glukosa). Dagiti dadduma pay a Other disakarido ket mairaman ti [[maltosa]] ken [[laktosa]]. Dagiti maigiddiat ti kimiko a sustansia ketmabalin nga adda met ti nasam-it a nanam, ngem saan dagitoy a naidasig a kas dagiti asukar. Adda met dagitoy ti naus-usar a kas ti [[dieta a makan|basbassit ti kaloria]]na a suksukat ti makan para iti asukar a naipalawag a kas dagiti [[artipisial a pangpasam-it]].

''
|common_name              = Guam
|image_flag               = Flag of Guam.svg
|image_coat               = Seal of Guam.svg
|symbol_type              = Selio
|image_map                = LocationGuam.png
|national_motto           =
|national_anthem          = ''[[Stand Ye Guamanians|Fanohge Chamoru]]''
|official_languages       = [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]] ken [[Pagsasao a Chamorro|Chamorro]], Espaniol (saan nga opisial)
|capital                  = [[Hagåtña, Guam|Hagåtña]]
|ethnic_groups            =  39% [[Tattao a Chamorro|Chamorro]], 26.3% [[Tattao a Filipino|Filipino]], 11.3% [[Taga-Isla ti Pasipiko|Pasipiko]], 6.9% [[Taatao a puraw|Puraw]], 6.3% dadduma pay [[Tattao nga Asiano|Asiano]], 2.3% dadduma pay, 9.8% [[Mestiso]]<ref name=CIA>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gq.html |title=CIA Factbook: Guam |access-date=2012-04-26 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203005453/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gq.html |url-status=dead }}</ref>
|latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW=
|largest_settlement_type  = purok
|largest_settlement       = [[Dededo, Guam|Dededo]]
|leader_title1            = [[Presidente iti Estados Unidos|Presidente]]
|leader_name1             = [[Barack Obama]] ([[Partido Demokrata (Estados Unidos)|D]])
|leader_title2            = [[Listaan dagiti gobernador iti Guam|Governor]]
|leader_name2             = [[Eddie Calvo]] ([[Partido Republikano (Estados Unidos)|R]])
|leader_title3            = [[Teniente gobernador iti Guam|Tn. Gobernador]]
|leader_name3             = [[Ray Tenorio]] ([[Partido Republikano (Estados Unidos)|R]])
|area_rank                = Maika-190
|area_km2                 = 541.3
|area_sq_mi               = 209 <!--saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water            = naliway
|population_estimate_rank = Maika-181
|population_census        = 159,358
|population_census_year   = 2010
|population_density_km2   = 320
|population_density_sq_mi = 830 <!--saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank  = Maika-37
|GDP_PPP                  = $2.5 bilion <small>(2005 karkulo)</small><sup>1</sup>
|GDP_PPP_rank             = Maika-167
|GDP_PPP_year             = 2000
|GDP_PPP_per_capita       = $15,000<small>(2005 karkulo)</small><sup>1</sup>
|GDP_PPP_per_capita_rank  =
|HDI                      =
|HDI_rank                 =
|HDI_year                 =
|HDI_category             =
|demonym                  = Guamaniano, Taga-Guam
|currency                 = [[Doliar ti Estados Unidos]]
|currency_code            = USD
|time_zone                = [[Pagalagadan nga Oras ti Chamorro]]
|utc_offset               = +10
|time_zone_DST            = (awan ti DST)
|utc_offset_DST           =
|cctld                    = [[.gu]]
|calling_code             = [[+1-671]]
|footnote1                = karkulo idi 2000 
}}

–{{ICD10|X|84||x|60}}
|ICD9 = {{ICD9|E950}}
|MedlinePlus = 001554
| eMedicineSubj = artikulo
| eMedicineTopic = 288598
| MeshName = Panagpakamatay
| MeshNumber = F01.145.126.980.875
}}

Ti '''World Geodetic System''' ('''WGS''') ket ti pagalagadan para iti panagusar iti [[kartograpia]], [[heodesia]], ken [[nabigasion]] nga iraman babaen ti [[GPS]].  Daytoy ket buklen ti pagalagadan ti [[sistema ti nagsasabtan]] para iti [[Daga (planeta)|Daga]], ti pagalagadan a maipapan iti [[esperoide]] a reperensia ti rabaw (ti ''datum'' wenno ''[[elipsoide ti reperensia]]'') para iti batayna a datos ti [[altitud]], ken  iti maipapan iti [[grabidad]] nga [[ekuipotensial a rabaw]] (ti ''[[geoid]]'') a mangipalawag ti ''nominal a pantar ti baybay''.

|j=Sim4|kanji=禅|romaji=Zen|hangul=선|hanja=禪|rr=Seon|vie=Thiền|lang11=Sanskrito|lang11_content=dhyāna}}

Ti tawen idi '''1247''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1190''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1947''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] E).

Ti tawen idi '''1237''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Nenax
|authority = [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
|type_species = ''[[Nenax acerosa]]''
|type_species_authority = [[Joseph Gaertner|Gaertn.]]
|synonyms = * ''Ambraria'' <small>Cruse</small>
}}

Ti tawen idi '''840''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''kalendario''' ket maysa a sistema ti panangnagan kadagiti gengenned ti oras wenno panawen, kas koma iti [[aldaw|al-aldaw]]. Dagitoy a nagnagan ket am-ammo kas petsa ti kalendario. Dagiti petsa ket mabalin a maibatay iti mapapati a panagkuti dagiti bambanag nga astronomikal. Ti kalendario ket maysa met a pisikal a ramit (kas koma papel) a mangiladladawan iti sistema.

{{Dadduma nga usar}}
{{automatic taxobox
|image = Starr 020913-0003 Medinilla cumingii.jpg
|image_caption = ''[[Medinilla cumingii]]''
|taxon = Medinilla
|authority = Gaudich.
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti '''Morelos''' ({{IPA-es|moˈɾelos|-|Morelos3.ogg}}), opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Morelos''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Morelos}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado a no mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]], ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Morelos|33 nga ili]] ken ti kapitolio a siudadna ket ti [[Cuernavaca]].

|elevation_m        =
|website            = [http://www.capital.gov.bh/ Opisial a website]
|footnotes          =
}}
Ti '''Manama''' ({{lang-ar|المنامة}} ''{{transl|ar|Al Manāma}}'') ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti [[Bahrain]], daytoy ket addaan iti agarup a populasion iti 157,000 a tattao. Napauten daytoy a nangruna a sentro ti pagtagilakuan idiay [[Golpo Persiano]], ti Manama ket pagtaengan dibersio a populasion.  Kalpasan dagiti paset ti panawen ti turay dagiti [[Portugal]] ken [[Iran|Persia]] ken dagiti panagrukma manipud kadagiti agturturay a dinastia ti [[Kamara ti Saud|Saudi Arabia]] ken [[Al Said|Oman]], bukod a nangbangon ti Bahrain iti maysa a [[naturay nga estado|nawaya a pagilian]] idi las-ud ti maika-19 a siglo.

{{automatic taxobox
|image = Monochaetum lineatum.jpg
|image_caption = ''Monochaetum lineatum''
|image2 = Monochaetum-floribundum.jpg
|image2_caption = ''Monochaetum floribundum''
|taxon = Monochaetum
|authority = [[Charles Victor Naudin|Naudin]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1879''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''962''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1339''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image =
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Sphaerantia
|authority = Peter G.Wilson & B.Hyland
|synonyms = 
}}

{{Speciesbox
|image =
|display_parents = 3
|genus = Northia
|parent_authority = [[Hook.f.]]
|species = seychellana
|authority = [[Hook.f.]]
|synonyms_ref = <ref name=h /><ref name=o />
|synonyms = *''Northea'' <small>[[Hook.f.]], sabali a pannakailetra</small>
*''Northia hornei'' <small>Pierre</small>
*''Mimusops hornei'' <small>M.M.Hartog</small>
*''Northia confusa'' <small>Hemsl.</small>
*''Northia brevitubulata'' <small>Lecomte</small>
}}

Ti '''lohika''' (manipud iti [[Pagsasao a Griego|Griego]] {{lang|el|[[wikt:λογική|λογική]], logikē}})<ref name="argumentative" /> ket mangitudtudo ti panagadal kadagiti moda ti [[rason|panagrason]] (a dagitoy ket [[Kinaisu|umisu]] ken dagitoy ket [[Pormal a kinaallilaw|kaallilawan]])<ref name="PopkinStroll1993" /><ref name="jacquette2002" /> ken ti panagusar ti umisu a panagrason. Iti kinaudi a kapanunotan, ti lohika ket kaaduan a naus-usar kadagiti intelektual nga aktibidadl, a mairaman ti pilosopia ken siensia, ngem iti umuna kapanunotan, daytoy ket kangrunaan a maad-adal kadagiti disiplina ti [[pilosopia]], [[matematika]], [[semantika]], ken [[siensia ti kompiuter]]. Daytoy ket sukimatenna dagiti sapasap a [[Lohiko a porma|porma]] a maala dagiti [[pangsuppiat]]. Iti matematika, daytoy ket ti panagadal kadagiti umisu a [[inference|panagipagarupan]] nga adda iti kaunegan ti [[pormal a pagsasao]].<ref name="stanford-logic-onthology" /> Ti lohika ket inad-adal pay iti [[pangsuppiatan a teoria]].<ref name="Advances in Argumentation Theory and Research" />

Ti '''ideolohia''' ket maysa nga agsmang dagiti [[kapanunotan]] a mangbukel ti gandat ti maysa a tao, dagiti [[manamnama (epistemiko)|manamnama]], ken dagiti [[teoria ti tignay (philosopia)|tignay]]. Ti diolohia ket komprehensibo a sirmata, ti waya a panagkita kadagiti banag a (panagipada [[panirigan ti lubong]]) a kas dagiti nadumaduma a [[pilosopiko]] a pagduyusan (kitaen dagiti [[#Dagiti politikal nga ideolohia|politikal nga ideolohia]]), wenno maysa nga agsmang a naisingasing babaen ti agturturay a klase ti maysa akagimongan kadagiti amin a kameng iti daytoy a kagimongan (ti "naawat a nakem" wenno produkto ti [[sosialisasion]]).

Ti tawen idi '''1713''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Taxobox
| image = Chassalia curviflora 06801.JPG
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Rubioideae]]
| tribus = [[Psychotrieae]]
| genus = ''[[Chassalia]]''
| species = '''''C. curviflora'''''
| binomial = ''Chassalia curviflora''
| binomial_authority = (Wallich) Thwaites
}}

ket kadawyanda a mangporma kadagiti bagio ti gurruod.]]
Ti '''gurruod''' ket ti uni a patauden babaen ti [[kimat]]. Depende iti kaadayo ken ti kasasaad ti kimat, daytoy ket mabalin a sumakop iti napigsa panagkalbuong aginggana iti napaut a daranudor. Ti kelaat a panagpangato iti [[presion]] ken[[temperaturea]] manipud iti kimat ket agpataud iti napardas a [[Termal a panagbussog|panagbussog iti angin]] a mangpalikmut ken iti kaunegan ti boltahe ti kimat. 

Ti '''dialektiko''' ket ti pamay-an ti panagirinnason para iti paganamungan ti [[di-pagtunosan]] a daytoy ket sentro idin ti Indiano ken Europeano a pilosopia manipud idi kina-ugma. Ti balikas a ''dialektiko'' ket nagtaud idiay [[taga-ugma a Gresia]], ken pinadayegan babaen ni [[Plato]] kadagiti [[Sokratino a dialogo]]. Ti maipapan ti dialektiko a pamay-an ket maysa a [[dialogo]] a nagbaetan ti dua wenno ad-adu a tattao nga agtengtengngel kadagiti naggigiddiat a puntos a panirigan a maipanggep ti maysa a seheto, nga agayat a mangibangon ti kinapudno iti dayta a banag babaen ti dialogo, nga adda kadagiti [[Rasionalidady|nairasonanan]] a di-pagtunosan.<ref>[[Ti Republika (Plato)]], 348b</ref>

{{Automatic taxobox
|image =
|taxon = Lavoisiera
|authority = DC.
|subdivision_ranks = 
|subdivision =
}}

Dagiti '''insekto''' (manipud iti [[Pagsasao a Latin|Latin]] ''{{lang|la|insectum}}'', binulod a pannakaipatarus manipud iti [[Taga-ugma a Griego|Griego]] {{lang|el|ἔντομον}} [''{{lang|el|éntomon}}''], "napisi iti pas-paset") ket dagiti [[klase (biolohia)|klase]] iti [[inbertebrata]] iti kaunegan ti [[pilo]] ti [[arthropoda]] nga adda dagiti [[kuitina]] nga [[eksoeskeleto]], ti tallo a paset a bagi ([[ulo]], [[Torax (anatomia ti insekto)|torax]] ken [[tian]]), tallo a paris kadagiti nagsilpo-silpo a [[saka ti antropoda|saka]], dagiti [[kompuesto a mata]] ken maysa paris dagiti [[antena (biolohia)|antena]]. Dagitoy ket dagiti kadumadumaan a grupo dagiti [[ayup]] iti planeta, a mairaman dagiti ad-adu ngem maysa a riwriw a naipalpalawagan a [[sebbangan]] ken mangirepresnta ti ad-adu ngem gudua kadagiti amin a naamammuan nga organismo.<ref name="Chapman">{{cite book |author=Chapman, A. D. |year=2006 |title=Bilang dagiti sibibiag nga organismo idiay Australia ken ti Lubong |pages=60pp |publisher=Canberra: Australiano a Panagadal kadagiti Biolohiko a Rekurso |isbn=978-0-642-56850-2 |url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html |access-date=2013-05-23 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://archive.today/20121130101928/http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html|title=Dagiti Pangta iti Global a Dibersidad|last=Wilson|first=E.O.|accessdate=2009-05-17|archive-date=2015-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150220154543/http://www.globalchange.umich.edu/globalchange2/current/lectures/biodiversity/biodiversity.html|url-status=dead}}</ref> Dagiti bilang ti [[Sibibiag a takson|sibibiag]] a sebbangan ket nakarkulo nga adda iti baetan ti innem ken sangapulo a riwriw,<ref name="Chapman" /><ref>{{cite journal |author=Vojtech Novotny|author2= Yves Basset|author3= Scott E. Miller|author4= George D. Weiblen|author5= Birgitta Bremer|author6= Lukas Cizek |author7= Pavel Drozd |year=2002 |title=Ababa a panagsangaili nga espesipisidad kadagiti herbiboro nga insekto iti maysa a tropikal a bakir |journal=Nature|pmid=11976681 |volume=416 |issue=6883 |pages=841–844 |doi=10.1038/416841a}}</ref><ref name="number">{{cite book|author=Erwin, Terry L. |year=1997 |title=Biodibersidad iti kasayaatanna: DagitiBarairong iti Tropikal a Bakir |pages=27–40}} Iti: {{cite book |author=Reaka-Kudla|author2= M. L.|author3= D. E. Wilson |author4= E. O. Wilson |title=Biodibersidad II |publisher=Joseph Henry Press, Washington, D.C.}}</ref> ken mabalin a mangirepresenta ti 90% kadagiti nagdumaduma a porma ti biag ti ayup iti Daga.<ref>{{cite journal|last=Erwin|first=Terry L.|year=1982|title=Dagiti tropikal a bakir: dagiti kinabaknangda iti Coleoptera ken dadduma pay a sebbanagan ti arthropoda|journal=Coleopt. Bull.|volume=36|pages=74–75}}</ref> Dagiti insekto ket mabalin a gangani a mabirukan kadagiti amin a [[Masna nga enbironmento|enbironmento]], urayno adda met laeng dagiti bilang ti sebbangan nga agnanaed kadagiti taaw, ti pagtaengan a kaaduan babaen ti sabali pay a grupo ti antropoda, dagiti [[crustacea]].

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''902''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

|common_name = Tanzania
|image_flag = Flag of Tanzania.svg
|image_coat = Coat of arms of Tanzania.svg
| image_map = Location Tanzania AU Africa.svg
| map_caption = {{map caption |countryprefix= |location_color=nangisit nga asul |region=Aprika |region_color=nangisit a kolordapo |subregion=[[Kappon ti Aprika]] |subregion_color=napusasaw nga asul}}
|national_motto = {{patubo nga insasao|sw|"Uhuru na Umoja"|italics=off|nolink=on}}<br />{{small|"[[Wayawaya ken Panagkaykaysa]]"}}
|national_anthem = {{patubo nga insasao|sw|[[Mungu ibariki Afrika]]|nolink=on}}<br />{{small|''Apo Dios Bendisionam ti Aprika''}}
|official_languages = {{vlist |{{nowrap|[[Pagsasao a Swahili|Swahili]] {{small|([[de facto]])}}}} |[[Pagsasao nga Ingles|Ingles]]<sup>a</sup>}}
|demonym = Tanzania, Taga-Tanzania
|capital = [[Dodoma]]
|largest_city = [[Dar es Salaam]]
|government_type = [[Unitario a republika|Unitario]] a [[Presidensial a sistema|presidensial]] a [[batay-linteg a republika]]
|leader_title1 = [[Listaan dagiti presidente ti Tanzania|Presidente]]
|leader_name1 = [[Samia Suluhu]]
|leader_title2 = [[Listaan dagiti  Kangrunaan a Ministro ti Tanzania|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name2 = [[Kassim Majaliwa]]
|legislature = [[Nailian nga Asembli (Tanzania)|Nailian nga Asemblia]]
|area_km2 = 945,203
|area_sq_mi = 364,898 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = Maika-31
|percent_water = 6.2
|population_estimate = 
|population_estimate_year = 
|population_estimate_rank = 30
|population_census = 44,929,002<ref>{{cite web | url= http://www.dailynews.co.tz/index.php/local-news/13225-national-population-hits-45-million | title= Ti nailian a populasion ket addaan iti 45 a riwriw | date= 1 Enero 2013 | publisher= Daily News | accessdate= 30 Enero 2013 | archive-date= 2013-01-04 | archive-url= https://web.archive.org/web/20130104094203/http://www.dailynews.co.tz/index.php/local-news/13225-national-population-hits-45-million | url-status= dead }}</ref>
|population_census_year = 2012
|population_density_km2 = 46.3
|population_density_sq_mi = 119.9 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = Maika-124
|GDP_PPP_year = 2011
|GDP_PPP = $63.892 bilion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=58&pr.y=9&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=738&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Tanzania |publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=2012-04-22}}</ref>
|GDP_PPP_rank = 
|GDP_PPP_per_capita = $1,515<ref name=imf2 />
|GDP_PPP_per_capita_rank = 
|GDP_nominal = $23.333 bilion<ref name=imf2 />
|GDP_nominal_year = 2011
|GDP_nominal_per_capita = $553<ref name=imf2 />
|Gini_year = 2008
|Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 37.6 <!--bilang laeng-->
|Gini_ref = <ref name=cia>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |title=Gini Coefficient |publisher=CIA World Factbook |accessdate=2012-01-25 |archive-date=2014-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625144901/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |url-status=dead }}</ref>
|Gini_rank = 
|HDI_year = 2012
|HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.466 <!--bilang laeng-->
|HDI_ref = 
|HDI_rank = Maika-152
|sovereignty_type = Pannakawayawaya {{nobold|manipud iti [[Nagkaykaysa a Pagarian]]}}
|established_event1 = [[Tanganyika]]
|established_date1 = 9 Disiembre 1961
|established_event2 = {{nowrap|[[Republika ti Tattao ti Zanzibar ken Pemba|Zanzibar ken Pemba]]}}
|established_date2 = 10 Disiembre 1963
|established_event3 = Panagtipon
|established_date3 = 26 Abril 1964
|currency = [[Siling ti Tanzania]]
|currency_code = TZS
|time_zone = [[Oras ti Daya nga Aprika|EAT]]
|utc_offset = +3
|time_zone_DST = saan a mapalpaliiw
|utc_offset_DST = +3
|drives_on = kanigid
|calling_code = [[+255]]<ref name=c group=note>+007 manipud idiay [[Kenya]] ken [[Uganda]].</ref>
|cctld = [[.tz]]
|footnote_a = Iti [[nangatngato nga edukasion]] ken dagiti [[kangatuan a korte]].
|footnote_b = +007 manipud idiay [[Kenya]] ken [[Uganda]].
|footnotes = Dagiti karkulo ti populasion para iti daytoy a pagilian ket nalawag a mangiramraman kadagiti nagbanagan ti mortalidad gapu ti AIDS; daytoy ket mabalin a mangibaba ti panagnamnama ti biag, ti nangatngato a mortalidad dagiti maladaga ken gatad ti ipupusay, mangibaba ti gatad ti populasion ket panagdakkel, ken mangbaliw iti pannakaiwarwaras ti populasion babaen ti edad ken sekso a manamnama.
}}

Ti tawen ti '''2018''' (MMXVIII) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|mangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] G), ti maika-2018 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-18 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-18 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-9 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{speciesbox
| image =
| display_parents = 3
| grandparent_authority = Christenh. & H. Schneider. 2011
| genus = Hemidictyum
| parent_authority = C.Presl 1836
| species = marginatum
| authority = (L.) C.Presl
| synonyms = 
}}

{{Coord|40.3|47.7|dim:300000_region:AZ|display=title}}

{{Taxobox
| name = Catesbaeeae
| image = The Botanical Magazine, Plate 131 (Volume 4, 1791).png
| image_caption = ''[[Catesbaea spinosa]]''
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Cinchonoideae]]
| tribus = '''Catesbaeeae'''
| tribus_authority = 
| type_genus = ''[[Catesbaea]]''
| type_genus_authority = 
| subdivision_ranks = Dagiti henero
| subdivision = Kitaen ti teksto
| synonyms = 
}}

{{speciesbox
| name = Baka
| image = CH cow 2 cropped.jpg
| image_upright = 1.1
| image_caption =  Ti Suiso a [[Braunvieh]] a baka 
| status = DOM
| genus = Bos
| species = taurus
| authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[Maika-10 nga edision ti Systema Naturae|1758]]
| subdivision_ranks = Subsebbangan
| subdivision =
*''[[Bos taurus indicus]]''
*''[[Bos taurus taurus]]''
| synonyms =
* ''Bos primigenius''
* ''Bos indicus''
* ''Bos longifrons''
| range_map = Bovine range-2013-14-02.png
| range_map_caption = Sakop ti Baka
}}

{{Paulo ti bulan}}
{{Kalendario}}
Ti '''Abril''' ket isu ti maika-4 a [[Bulan (panawen)|bulan]] ti [[tawen]] dagiti [[kalendario a Huliano]] ken [[kalendario a Gregoriano|Gregoriano]] ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga al-aldaw.

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

|subdivision_type   = Pagilian
|subdivision_name   = ''[[de facto]]'' a paset ti {{wagayway|Republika ti Artsakh}}<br />''[[de jure]]'' a paset ti {{wagayway|Azerbaijan}}
|subdivision_type1  = [[Administratibo a pannakabingbingay ti Republika ti Artsakh|Probinsia]]
|subdivision_name1  = Stepanakert
|government_type    = Mayor–Konseho
|governing_body     = Konseho ti Siudad ti Stepanakert 
|leader_title       = Mayor ti Stepanakert
|leader_name        = Suren Grigoryan
|established_title  = Napundar
|established_date   = 2000 SK
|established_title1 = City status
|established_date1  = 1923<ref>[http://karabakh.travel/en/stepanakert/25 Tourism department of ministry of economy of NKR]</ref>
|area_magnitude     =
|area_footnotes     =
|area_total_km2     = 29.12
|area_land_km2      =
|area_water_km2     =
|area_total_sq_mi   = 11.24
|area_land_sq_mi    =
|area_water_sq_mi   =
|area_water_percent =
|area_urban_km2     =
|area_urban_sq_mi   =
|area_metro_km2     =
|area_metro_sq_mi   =
|population_as_of   = 2015
|population_footnotes = 
|population_note    =
|population_total   = 55,200 <ref>{{Cite web |url=http://stat-nkr.am/files/publications/2015/LXH_tverov_2015.pdf |title=Archive copy |access-date=2016-05-25 |archive-date=2020-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200912090543/http://stat-nkr.am/files/publications/2015/LXH_tverov_2015.pdf |url-status=dead }}</ref>
|population_density_km2 = 1,872
|population_density_sq_mi =
|population_metro   =
|population_density_metro_km2 =
|population_density_metro_sq_mi =
|population_urban   =
|population_density_urban_km2 =
|population_density_urban_sq_mi =
|timezone           = [[GMT+4]]
|utc_offset         = +4
|timezone_DST       =
|utc_offset_DST     =
|elevation_m=813 |elevation_ft=2670
|postal_code_type   =
|postal_code        =
|area_code          = +374 47
|website            = {{url|http://stepanakert.am}}
|footnotes = Dagiti taudan: Populasion ken kalawa ti siudad ti Stepanakert<ref name="The National Statistical Service of Nagorno-Karabakh Republic">[http://stat-nkr.am/files/yearbooks/2007_2013/3_bnutagr_23-25.pdf General Characteristics of the NKR]</ref>
}}

Ti tawen idi '''1692''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Campeche''' opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Campeche''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Campeche}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado a mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal Distrito]] ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Mabirukan idiay abagatan a daya ti Mehiko, daytoy ket beddengan babaen dagiti estado ti [[Tabasco]] iti abagatan a laud, ti [[Yucatán (estado)|Yucatán]] iti amianan a daya, ken ti [[Quintana Roo]] iti daya; iti abagatan a daya babaen ti distrito ti [[Distrito ti Orange Walk|Orange Walk]] dti [[Belis]], ken babaen ti departamento ti [[Petén (departamento)|Petén]] ti [[Guatemala]] iti abagatan. Daytoy ket addaan iti aplaya iti laud iti [[Golpo ti Mehiko]]. Ti kapitolio ti estado ket tinawtawagan iti [[Campeche, Campeche|Campeche]], ken nairangarang a kas [[Lugar a Tawid ti Lubong]] idi 1997. Nangrugi ti pannakaporma ti estado iti siudad, a napundar idi 1540 idi nagrugrugi dagiti Espaniol iti panagrukmada iti [[Peninsula ti Yucatán]]. Idi las-ud ti panawen ti kolonia, ti siudad idi ket nabaknang ken nangruna a puerto, ngem napaay kalpasan ti [[Gubat ti Wayawaya ti Mehiko|wayawaya ti Mehiko]]. Ti Campeche ket parte idi ti probinsia ti Yucatán ngem naisina iti tengnga ti maika-16 a siglo, a kaaduan daytoy ket gapu iti rasiris ti politika iti siudad ti [[Mérida, Yucatán|Mérida]]. Kaaduan iti panagrang-ay ti ekonomia ti estado ket gapu iti pannakaduktal iti lana iti baybayna kadagiti tawen idi 1970, a nangaramid a nangruna a sentro ti ekonomia kadagiti adda iti aplaya a siudad ti Campeche ken [[Ciudad del Carmen]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Automatic taxobox
|image = Cambuci.jpg
|image_caption = ''Campomanesia phaea''
|display_parents = 2
|taxon = Campomanesia
|authority = [[Hipólito Ruiz López|Ruiz]] & [[Pav.]]
|synonyms_ref = <ref name=o />
|synonyms = *''Burchardia'' <small>Neck.</small>
*''Abbevillea'' <small>O.Berg</small>
*''Acrandra'' <small>O.Berg</small>
*''Britoa'' <small>O.Berg</small>
*''Lacerdaea'' <small>O.Berg</small>
*''Paivaea'' <small>O.Berg</small>
}}

Ti tawen idi '''1094''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1705''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1043''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1598''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

–{{ICD10|X|84||x|60}}
|ICD9 = {{ICD9|E950}}
|MedlinePlus = 001554
| eMedicineSubj = artikulo
| eMedicineTopic = 288598
| MeshName = Panagpakamatay
| MeshNumber = F01.145.126.980.875
}}

{{Automatic taxobox
|image = Ferdinandusa elliptica Pohl107.png
|image_caption = ''[[Ferdinandusa elliptica]]''
|display_parents = 2
|taxon = Ferdinandusa
|authority = [[Johann Baptist Emanuel Pohl|Pohl]]
|synonyms =
    {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; |
**''Ferdinandea'' <small>Pohl</small>
*''Aspidanthera'' <small>Benth.</small>
*''Gomphosia'' <small>Wedd.</small>
   }}
|synonyms_ref = <ref name=WCSP>{{cite web
|url=http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=84331
|title=World Checklist of Selected Plant Families
|accessdate=10 Hulio 2015}}</ref>
}}

{{Speciesbox
| name = Mais
| image = Koeh-283.jpg
| image_caption = Ti pannakailadawan a mangipakpakita ti lalaki ken babai a sabsabong ti mais
| genus = Zea (mula)
| species = mays
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}

{{Speciesbox
|image=Sunflower sky backdrop.jpg
|image_caption=Hortikultural a karuay ti kadawyan a mirasol
|genus=Helianthus
|species=annuus
|authority=[[Carl Linnaeus|L.]]
|synonyms_ref=<ref>{{ThePlantList |id=gcc-44475 |taxon=Helianthus annuus}}</ref>
|synonyms={{marebba a listaan|bullets=true
|title=<small>Sinonimo</small>
|''Helianthus aridus'' <small>Rydb.</small>
|''Helianthus erythrocarpus'' <small>Bartl.</small>
|''Helianthus indicus'' <small>L.</small>
|''Helianthus jaegeri'' <small>Heiser</small>
|''Helianthus lenticularis'' <small>Douglas</small>
|''Helianthus macrocarpus'' <small>DC. & A.DC.</small>
|''Helianthus multiflorus'' <small>Hook.</small>
|''Helianthus ovatus'' <small>Lehm.</small>
|''Helianthus platycephalus'' <small>Cass.</small>
|''Helianthus tubaeformis'' <small>Nutt.</small>
}}}}

Ti tawen idi '''1178''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''821''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1054''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1105''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| display_parents = 2
| taxon = Aleisanthia
| authority = [[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]
| type_species = 
| type_species_authority =
| subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
| subdivision =  Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1017''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1377''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
| name               = Mulmula
| fossil_range       = {{long fossil range|Mesoproterosoiko|agdama}}
| image              = Diversity of plants (Streptophyta) version 2.png
| image_caption      =
| image_alt      =
| taxon = Plantae
| authority   = ''sensu'' Copeland, 1956
| display_parents = 3
| subdivision_ranks  = Dagiti superdibision
| subdivision        =
* [[Chlorokybophyceae|Chlorokybophyta]]
* [[Mesostigmatophyceae|Mesostigmatophyta]]
* [[Spirotaenia]]
* '''Chlorobionta''' <small>Kenrick & Crane 1997</small>
** [[Chlorophyta]]
* '''[[Streptophyta|Streptobionta]]''' <small>Kenrick & Crane 1997</small>
** [[Klebsormidiophyceae]]
** [[Charophyta]] (stoneworts)
** ?[[Chaetosphaeridiales]]
** [[Coleochaetophyceae|Coleochaetophyta]]
** [[Zygnematophyceae|Zygnematophyta]]
** [[Embryophyta]] <small>Engler, 1892</small> (mulmula ti daga)
*** [[Marchantiophyta]] (liverworts)
*** [[Moss|Bryophyta]] (lumlumot)
*** [[Anthocerotophyta]] (hornworts)
*** †[[Horneophytopsida|Horneophyta]]
*** †[[Aglaophyton|Aglaophyta]]
*** [[Tracheophyta]] (baskular a mulmula)
| synonyms           = * [[Viridiplantae]] <small>Cavalier-Smith 1981</small><ref name=CavalierSmith1981>{{cite journal |first=T. |last=Cavalier-Smith|date=1981|title=Eukaryote kingdoms: Seven or nine?|journal=BioSystems|volume=14|issue=3–4|pages=461–481|doi=10.1016/0303-2647(81)90050-2|pmid=7337818}}</ref>
* Chlorobionta <small>Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis and McCourt 2004</small><ref name=LewisMcCourt>{{cite journal|last1=Lewis|first1=L.A.|first2=R.M.|last2=McCourt|date=2004|title=Green algae and the origin of land plants|journal=American Journal of Botany|volume=91|issue=10|pages=1535–1556|doi=10.3732/ajb.91.10.1535|pmid=21652308}}</ref>
* Chlorobiota <small>Kenrick and Crane 1997</small><ref name=KenrickCrane1997>{{cite book |last1=Kenrick|first1=Paul|last2=Crane|first2=Peter R.|date=1997|title=The origin and early diversification of land plants: A cladistic study|location=Washington, D.C.|publisher=Smithsonian Institution Press|isbn=978-1-56098-730-7}}</ref>
* Chloroplastida <small>Adl et al., 2005 </small><ref name=Adl>{{cite journal|author=Adl, S.M.| date=2005|title=The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists|journal=Journal of Eukaryote Microbiology|volume= 52| issue=5|pages=399–451|doi=10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x |display-authors=etal|pmid=16248873}}</ref>
* Phyta <small>Barkley 1939</small> emend. <small>Holt & Uidica 2007</small>
* Cormophyta <small>Endlicher, 1836</small>
* Cormobionta <small>Rothmaler, 1948</small>
* Euplanta <small>Barkley, 1949</small>
* Telomobionta <small>Takhtajan, 1964</small>
* Embryobionta <small>Cronquist et al., 1966</small>
* Metaphyta <small>Whittaker, 1969</small>
}}

Ti tawen idi '''1231''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1632''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Domingo|bisiesto a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1398''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''889''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Veracruz''' ({{IPA-es|beɾaˈkɾus|am|VeracruzPronunciation.ogg}}), pormal a '''Veracruz de Ignacio de la Llave''' ({{IPA-es|beɾaˈkɾus ðe iɣˈnasjo ðe la ˈʝaβe|am}}), opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Veracruz de Ignacio de la Llave''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Veracruz de Ignacio de la Llave}}), ket maysa kadagiti 31 nga estado, a no mairaman ti [[Siudad ti Mehiko|Pederal a Distrito]], ket mangbukel kadagiti [[Dagiti politikal a pannakabingbingay ti Mehiko|32 a Pederal nga Entidad]] ti [[Mehiko]]. Daytoy ket nabingbingay kadagiti [[Dagiti ili ti Veracruz|212 nga ili]] ken ti kapitolio a siudadna ket ti [[Xalapa|Xalapa-Enríquez]].

Ti '''''Brokeback Mountain''''' ({{lang-ilo|Bantay Brokeback}}) ket ti Amerikano a a pelikula idi 2005 nga inturong babaen ni [[Ang Lee]]. Daytoy ket inampon manipud iti [[Brokeback Mountain (ababa a sarita)|ababa a sarita iti isu met laeng a nagan]] idi 1997  babaen ni [[E. Annie Proulx|Annie Proulx]], ti senario ti drama ket insurat babaen da [[Diana Ossana]] ken [[Larry McMurtry]]. Dagiti nagbida ket da [[Heath Ledger]], [[Jake Gyllenhaal]], [[Anne Hathaway]] ken [[Michelle Williams (aktres|Michelle Williams]].

Ti tawen idi '''968''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Automatic taxobox
| image = Phainantha shuariorum.jpg
| image_caption = Ti ''[[Phainantha shuariorum]]'' iti [[Cordillera del Condor]].
| taxon = Phainantha
| authority = Gleason
}}

{{automatic taxobox
|image=Ixora coccinea (Rubiaceae).jpg
|image_caption = ''Ixora coccinea''
|display_parents = 2
|taxon = Ixora
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species = ''[[Ixora coccinea]]''
|type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = agarup a 562, kitaen ti teksto
|synonyms = * ''Becheria'' <small>[[Henry Nicholas Ridley|Ridl.]]</small>
* ''Bemsetia'' <small>[[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]</small>
* ''Captaincookia'' <small>N.Hallé</small>
* ''Charpentiera'' <small>Vieill.</small>
* ''Doricera'' <small>[[Bernard Verdcourt|Verdc.]]</small>
* ''Hitoa'' <small>[[Jean Nadeaud|Nadeaud]]</small>
* ''Myonima'' <small>[[Philibert Commerson|Comm.]] ex [[Adrien-Henri de Jussieu|A.Juss.]]</small>
* ''Panchezia'' <small>[[Jean Xavier Hyacinthe Montrouzier|Montrouz.]]</small>
* ''Patabea'' <small>[[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet|Aubl.]]</small>
* ''Schetii'' <small>[[Michel Adanson|Adans.]]</small>
* ''Siderodendrum'' <small>[[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreb.]]</small>
* ''Sideroxyloides'' <small>[[Nikolaus Joseph von Jacquin|Jacq.]]</small>
* ''Thouarsiora'' <small>Homolle ex Arènes</small>
* ''Tsiangia'' <small>H.H.Hsue & P.T.Li</small>
* ''Versteegia'' <small>[[Theodoric Valeton|Valeton]]</small>
}}

{{automatic taxobox
|image =
|taxon = Warneckea
|authority = Gilg
}}

Ti tawen idi '''894''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| image = Athyrium filix-femina0.jpg
| image_caption = ''Athyrium filix-femina''
| taxon = Athyrium
| authority = [[Albrecht Wilhelm Roth|Roth]]
}}

Ti '''Durango''' opisial a ti '''Nawaya ken Naturay nga Estado ti Durango''' ({{lang-es|Estado Libre y Soberano de Durango|links=no}}) ([[Pagsasao a Tepehuán|Tepehuan]]: '''Korian''') ([[Nahuatl]]: '''Tepēhuahcān'''), ket ti maysa nga estado ti Mehiko. Ti estado ket mabirukan idiay amianan a laud ti Mehiko. Iti populasion iti 1,632,934, ti  Durango ket addaan iti maikadua a kababaan ti densidad ti populasion idiay Mehiko, kalpasan ti [[Baja California Sur]]. Ti siudad ti [[Durango, Durango|Victoria de Durango]] ket isu ti kapitolio ti estado, ken nanaganan daytoy manipud iti immuna a presidente ti Mehiko, ni [[Guadalupe Victoria]].

Ti tawen idi '''1433''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1221''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1238''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Galiniera
|authority =  [[Alire Raffeneau Delile|Delile]]
|synonyms = *''Ptychostigma'' {{Au|[[Christian Ferdinand Friedrich Hochstetter|Hochst.]]}}
}}

Ti tawen idi '''1366''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Coord|6|30|N|9|30|W|display=title}}

Ti tawen idi '''1747''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Philippine Long Distance Telephone Company''' nga am-ammo kas '''PLDT''', ket ti kadadakkelan a kompania ti [[telekomunikasion]] iti [[Filipinas]].

Ti tawen idi '''1752''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|bisiesto a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1725''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Soroastrianismo''' ken makunkuna pay iti '''Masdaismo''' ken '''Magianismo''', ket maysa a taga-ugma a [[Tattao nga Irani|Irani]] a [[relihion]] ken maysa a [[Pilosopia ti relihion|relihioso a pilosopia]]. Daytoy idi ket estado a relihion iti [[Akuemenida nga Imperio]] ken [[Sassanid nga Imperio]]. Ti bilang dagiti Soroastriano iti sangalubongan ket agdumaduma manipud ti baetan ti 145,000 aginggana iti 2.6 a riwriw.<ref>[http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html Dagiti Nangruna aRelihion iti Lubong a Nairanggo babaen kadagiti Sumursurot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100129202506/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html |date=2010-01-29 }} naal aidi 14 Abril 2013</ref>

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1035''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1199''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Paulo ti bulan}}
{{Kalendario}}
Ti '''Hunio''' ket isu ti maika-6 a [[Bulan (panawen)|bulan]] ti [[tawen]] dagiti [[kalendario a Huliano]] ken [[kalendario a Gregoriano|Gregoriano]] ken maysa kadagiti uppat a bulan nga addaan iti kaatiddog iti 30 nga [[aldaw|al-aldaw]].
Ti Hunio ket ti bulan nga addaan kadagiti kaatiddogan nga oras iti lawag ti init idiay [[Akin-amianan a Hemisperio]] ken dagiti kaababaan nga oras iti lawag ti init idiay [[Akin-abagatan a Hemisperio]]. Ti Hunio idiay Akin-amianan a Hemisperio ket ti tiempo a kapada iti [[Disiembre]] idiay Akin-abagatan a Hemisperio ken iti baliktadna. Idiay Akin-amianan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a [[kalgaw]] ket 21 Hunio (ti meteorolohikal a kalgaw ket mangrugi iti 1 Hunio). Idiay Akin-abagatan a Hemisperio, ti rugi ti astronomikal a [[panaglalam-ek]] ket 21 Hunio (meteorolohikal a panaglalam-ek ket mangrugi iti 1 Hunio).

{{Baw-ing|Everest}}

Ti '''papel''' ket ti naingpis a materiales a napataud babaen ti panagtalmeg kadagiti nabasa a [[sagut]], kadawwan daytoy a ti ubaas a [[selulosa]] a nagtaod manipud iti [[tarikayo]], dagiti [[abel|rutay]] ken dagiti [[ruot]], ken ti panangipamaga kadagitoy kadagiti nalap-it a sabanas.

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''816''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''kurtasurat''' ket "ti panagusar ti nagbaetan, dagiti kadawyan a senial, ken dagiti naisangayan a ramit ti tipograpiko a kas makatulong iti pannakaawat ken ti umno a panagbasa, iti naulimek wenno napigsa a timek, kadagiti naisurat ken naimaldit a teksto."<ref>''Encyclopaedia Britannica''</ref> Ti sabali pay a deskripsion ket: "Ti panagsanay, tignay, wenno sistema ti panangisengngat kadagiti puntos wenno sabali bassit a marmarka kadagiti teksto, tapno makatulong iti panagdurubasa; panangisina kadagiti teksto kadagiti sentensia, kdpy., babaen kadagiti kasta a marka."<ref>''Oxford English Dictionary''', panangipalawag iti 2a.</ref>

{{automatic taxobox
| image = Coffea arabica flowers.JPG
| image_caption = ''[[Coffea arabica]]''
| taxon = Coffeeae
| authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]]
| type_genus = ''[[Coffea]]''
| type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}

{{Automatic taxobox
| image = Annual cicada (Cicadidae, Neotibicen sp.) (28934344001).jpg
| image_caption = ''[[Neotibicen]]''
| taxon = Cicadidae
| authority = John Obadiah Westwood, 1840
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1568''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

—{{ICD10|C|97}}
| ICD9 = {{ICD9|140}}—{{ICD9|239}}
| ICDO =
| MedlinePlus = 001289
| eMedicineSubj =
| eMedicineTopic =
| MeshID = D009369
}}

Ti tawen idi '''1614''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
| image = Pentas flowers.jpg
| image_caption = ''[[Pentas]]'' sp.
| taxon = Knoxieae
| authority = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
| type_genus = ''[[Knoxia]]''
| type_genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| synonyms = * Knoxiinae <small>[[Karl Moritz Schumann|K.Schum.]]</small>
* Knoxioideae <small>Luerss.</small>
}}

Ti '''Marso 0''' ket naipagpagarup a petsa. Daytoy a panangikeddeng ket mabalin a mausar iti [[Panangipakat ti sopwer|sopwer]] a kas ti [[Microsoft Excel]] tapno maibaga ti kaudian nga aldaw ti [[Pebrero]] a kas waya ti panangipalubos a gapu ti kinapudnona ket ti kaatiddogna ket naidumduma kadagiti [[bisiesto a tawen]].<ref>{{citation |url=http://books.google.com/books?id=tZ7ss5KihJ0C&pg=PT144 |title=Strategic Business Forecasting: A Structured Approach to Shaping the Future |author=Simon Ramo, Ronald Sugar}}</ref>  Daytoy ket mabalin pay a mausar a kas termino para kadagiti [[gudua a kasangay]] ti tattao a naipasngay iti Agosto [[Agosto 29|29]], [[Agosto 30|30]] ken [[Agosto 31|31]].

Ti tawen idi '''1503''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti balikas nga '''ayat''' ket mabalin a mangitudo kadagiti nadumaduma rikna, kasasaad, ken dagiti wagas, a mabalina sumakop manipud iti rag-o aginggana iti [[interpersonal panagkayat]]. Daytoy ket mabalin a mangitudo iti maysa a [[rikna]] iti maysa a napigsa a [[pagay-ayatan]] ken ti personal [[pannakaipideg (sikolohia)|pannakaipideg]].<ref name="oxford">''Nailustrado a Diksionario ti Amerikano ti Oxford'' (1998) + ''Kolehial a Diksionario ti Merriam-Webster'' (2000)</ref> Daytoy ket mabalin pay a maysa a [[kinasingpet]] a mangirepresenta ti [[kina-anus]] ti tao, [[pannakipagrikna]], ken ti pagay-ayatan "ti naparabor a matalek ken managayat a pakaseknan para iti pagsayaatan ti sinoman".<ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/love Diksionario ti Merriam Webster]</ref> Ken mabalin a maibagbaga kadagiti pannakipagrikna ken managayat a tignay iti dadduma a tattao, iti bukod a bagi wenno dagiti ayup.<ref name="Fromm, Erich 1956">Fromm, Erich; ''Ti Arte ti Panagayat'', Harper Perennial (1956), Kasisigud a Bersion ti Ingles, {{ISBN|978-0-06-095828-2}}</ref>

{{automatic taxobox
| image = Cystopteris fragilis kz1.jpg
| image_caption = ''[[Cystopteris fragilis]]''
| taxon = Cystopteris
| authority = [[Johann Jakob Bernhardi|Bernh.]]
| subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
| subdivision = 10-20: kitaen ti teksto
| synonyms =
  {{Genus list
  |Cystoathyrium|Ching
  |Rhizomatopteris|A.P.Khokhr.
  }}
| synonyms_ref = <ref name=PPGI />
}}

{{Coord|52|N|20|E|type:country_region:PL|display=title}}

{{automatic taxobox
|image =
|image_caption = 
|display_parents = 3
|parent_authority = [[C. E. Hubb.]] ex [[C. E. Calderón]] & [[Soderstr.]] (1980)
|taxon = Streptogyna
|authority = [[P.Beauv.]]
|type_species = ''[[Streptogyna crinita]]''
|type_species_authority = [[P.Beauv.]]
}}

Ti tawen idi '''814''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen ti '''2019''' (MMXIX) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|mangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] F), ti maika-2019 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-19 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-19 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-10 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

Ti tawen idi '''1329''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen intono '''2028''' (MMXXVIII) ket [[bisiesto a tawen]] a [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Sabado|mangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] BA), ti maika-2028 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-28 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-28 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-9 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2020]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''World Geodetic System''' ('''WGS''') ket ti pagalagadan para iti panagusar iti [[kartograpia]], [[heodesia]], ken [[nabigasion]] nga iraman babaen ti [[GPS]].  Daytoy ket buklen ti pagalagadan ti [[sistema ti nagsasabtan]] para iti [[Daga (planeta)|Daga]], ti pagalagadan a maipapan iti [[esperoide]] a reperensia ti rabaw (ti ''datum'' wenno ''[[elipsoide ti reperensia]]'') para iti batayna a datos ti [[altitud]], ken  iti maipapan iti [[grabidad]] nga [[ekuipotensial a rabaw]] (ti ''[[geoid]]'') a mangipalawag ti ''nominal a pantar ti baybay''.

|image_plan        = Uetersen in PI.svg
|state             = Schleswig-Holstein
|district          = Pinneberg
|elevation         = 1-18
|area              = 11.43
|population        = 17866
|Stand             = 2005-12-31
|postal_code       = 25436
|area_code         = 04122
|licence           = PI
|Gemeindeschlüssel = 01 0 56 049
|Straße            = Wassermühlenstr. 7
|website           = 
|mayor             = Andrea Hansen
}}
Ti '''Uetersen''' ({{IPA-de|ˈyːtɐzən}}, naamammuan idi nga ''Ütersen ([[Holstein]])'') ket maysa a siudad idiay [[Pinneberg (distrito)|a distrito iti Pinneberg]], idiay [[Schleswig-Holstein]], [[Alemania]]. Mabirukan daytoy iti agarup a {{convert|7|km|mi|abbr=on}} nga abagatan iti [[Elmshorn]], ken {{convert|30|km|mi|abbr=on}} nga amianan a laud iti [[Hamburg]] ti maysa a baassit a karayan idiay [[Pinnau]], nga asideg ti karayan [[Elbe]]. Ti Uetersen ket isu daytoy ti pagtaengan ti [[Rosarium Uetersen]], ti kadaanan ken kadakkelan a hardin ti rosas idiay Akin-amianan nga Alemania, naaramid daytoy idi 1929.

Ti tawen idi '''1582''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]], ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a proleptiko a Gregoriano]]. 

Ti tawen idi '''966''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1363''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

|image_skyline          = Kolkata Imgs.jpg
|image_caption          = Agpakanawan manipud ti ngato: [[Victoria a Paglaglagipan (India)|Victoria a Paglaglagipan]], [[Katedral ni San Pablo, Kolkata|Katedral ni San Pablol]], tengnga a distrito ti negosio, [[Rangtay Howrah]], linia ti trambia ti siudad, [[Vidyasagar Setu|Rangtay Vidyasagar]]
|pushpin_map            = India Laud a Bengal
|pushpin_map_caption    = Lokasion ti Kolkata idiay Laud a Bengal
|coordinates            = {{coord|22|34|22|N|88|21|50|E|region:IN-WB|display=inline,title}}
|pushpin_label_position = left
|leader_party           = [[Kongreso ti Amina nga India Trinamool|TMC]]
|government_type        = [[Mayor–konsilo a gobierno|Mayor–Konsilo]]
|governing_body          = [[Munisipal a Korporasion ti Kolkata|KMC]] 
|leader_title1           = [[Munisipal a Korporasion ti Kolkata|Mayor]]
|leader_name1            = [[Sovan Chatterjee]]<ref name="Mayor">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Sovan-Chatterjee-to-be-new-Kolkata-mayor/Article1-554057.aspx|title=Ni Sovan Chatterjee ket isunto ti baro a mayor ti Kolkata|newspaper=Hindustan Times|location=Baro a Delhi|date=6 Hunio 2010|accessdate=26 Abril 2011|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719034005/http://www.hindustantimes.com/Sovan-Chatterjee-to-be-new-Kolkata-mayor/Article1-554057.aspx|url-status=dead}}</ref>
|leader_title2= [[Alguasil ti Kolkata|Alguasil]]
|leader_name2= Indrajit Ray<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/kolkata/28356314_1_pavements-sheriff-hawkers|title=Ti maysa a doktor ket isunto ti sumaruno nga alguasil|accessdate=27 Enero 2012|newspaper=Times of India|date=5 Enero 2011|location=Baro Delhi|archive-date=2013-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506153628/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/kolkata/28356314_1_pavements-sheriff-hawkers|url-status=dead}}</ref>
|leader_title3= Komisioner ti Polis
|leader_name3= Ranjit Kumar<br />Pachnanda<ref>{{cite news|title=Ni Pachnanda ket napili a kas ti baro a Komisioner ti Polis|url=http://www.telegraphindia.com/1110317/jsp/frontpage/story_13730121.jsp|accessdate=26 Pebrero 2012|newspaper=The Telegraph|date=17 Marso 2011|location=Kolkata}}</ref>
|area_total_km2         = 185
|area_total_sq_mi       = 71
|area_metro_km2         = 1886.67
|area_metro_sq_mi       = 728.45
|elevation_m            = 9
|elevation_ft           = 30
|timezone1              = [[Pagalagadan nga Oras ti India|IST]]
|utc_offset1            = +05:30
|population_total       = 4486679
|population_footnotes   =<!--<ref name="2011 pp tableA2"/>-->
|population_as_of       = 2011
|population_density_km2  = auto
|population_metro       = 14112536
|population_metro_footnotes =<!--<<ref name=kolkatauapop2011/>-->
|population_rank        = [[Listaan dagiti kaaduan ti populasion a siudad idiay India|Maika-7]]   
|population_blank1_title= Metro rank
|population_blank1      = [[Listaan dagiti adadu ngem riwriw nga aglomerasion idiay India|Maika-3]]  
|population_blank2_title = [[Metropolitano a lugar|Metropolitano]]  
|population_blank2      = 14617882 ([[Listaan dagiti kaaduan ti populasion a metropolitano a lugar idiay India|Maika-3]])    
|population_demonym     = Calcuttan, Taga-Kolkota 
|blank3_name            = Etnisidad
|blank3_info            = [[Tattao a Bengali|Bengali]], [[Marwaris|Marwari]], [[Tattao a Bihari|Bihari]], [[Dagiti etniko a komunidad idiay Kolkata|Dadduma pay]]
|blank2_name            = [[Dagiti pagsasao ti India|Dagiti pagsasao]]
|blank2_info            = [[Pagsasao a Bengali|Bengali]], [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]], [[Hindi]], [[Urdu]]
|postal_code_type       = [[Postal Index Number|Kodigo ti lugar]] 
|postal_code            = 7000 xx, 7001 xx
|area_code              = [[Dagiti numero ti telepono idiay India|+91-33]] 
|registration_plate     = WB 01–79
|blank_name_sec1        = [[UN/LOCODE]]
|blank_info_sec1        = IN CCU 
|website                = {{URL|https://www.kmcgov.in/}}
|footnotes              = {{Reflist|group=upper-alpha}}
}}
{{Naglaon ti Indic a testo}}
Ti '''Kolkata''' {{IPAc-en|k|ɒ|l|ˈ|k|æ|t|ə}}, wenno '''Calcutta''' {{IPAc-en|k|ae|l|'|k|V|t|@}}, ket isu ti kapitolio ti [[India]]no nga estado ti [[Laud a Bengal]]. Daytoy ket mabirukan idiay daya nga igid ti [[karayan Hooghly]], daytoy ti kangrunaan a sentro ti komersio, kultura, ke edukasion ti [[Daya nga India]], bayat a ti [[Puerto ti Kolkata]] ket isu ti kaduogan nga agtigtignay a puerto ti India ken ti pay is-isu a kangrunaan a puerto ti karayan. Manipud idi 2011, ti siudad ket adda dagiti 4.5&nbsp;a riwriw nga agtataeng; ti urbano nga aglomerasion, a buklen ti siudad ken dagiti suburbona, ket pagtaengan idi dagiti agarup a 14.1&nbsp;riwriw a tattao, a makaaramid daytoy ti [[Listaan dagiti kaaduan ti populasionna a metropolitano a lugar idiay India|maikatlo  a kaaduan ti populasionna a metropolitano a lugar]] idiay India. Manipud idi 2008, ti ekonomia a mapataudna a rinukod babaen ti dagup ti domestiko a produkto ket [[Listaan dagiti siudad babaen ti GDP|nairanggo a maikatlo]] kadagiti siudad ti Abagatan nga Asia, kalpasan ti [[Mumbai]] ken [[Delhi]].<ref name="pricewater">{{cite web|url=https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562|title=GDP ti panakairanngo ti sangalubongan a siudad 2008–2025|publisher=Pricewaterhouse Coopers|date=Nobiembre 2009|pages=31–32|accessdate=20 Nobiembre 2009|archive-date=2011-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110504031739/https://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562|url-status=dead}}</ref> A kas maysa a dumakdakkel a metropolitano a siudad iti maysa nga agrangrang-ay a pagilian, ti Kolkata ket sangsanguenna dagiti adu a panagrugit ti urbano, kapusek ti trapiko, kinapanglaw, kaadu unay ti populasion, ken dagiti dadduma pay a lohistiko ken sosioekonomiko a parikut.

Ti tawen idi '''1575''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1605''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1786''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

, nga adda iti bukodna a [[Sapasap a Kuartel ti Nagkaykaysa a Pagpagilian|sapasap a kuartel]] idiay [[Siudad ti New York ]], ket isu ti kadakkelan nga organisasion ti sangalubongan a diplomatiko.]]
[[File:Symmetry of Diplomacy.jpg|thumb|Ger van Elk, ''Symmetry of Diplomacy'', 1975, Groninger Museum.]]
Ti '''diplomasia''' (manipud ti Latin ''diploma'', a kayatna saoen ket opisial a dokumento, a daytoy ket naala manen manipud ti Griego {{lang|grc|δίπλωμα}}, a kayatna a saoen ket a nakulpi a papel/dokumentot) ket isu ti arte ken panagsanay ti panagtignay kadagiti [[negosasion]] a nagbaetan dagiti representatibo dagiti grupo wenno dagiti estado. Daytoy ket kadawyan a mangitudtudo ti sangalubongan a diplomasia, ti panagtignay dagiti [[sangalubonga a pannakibiang]]<ref name="ron">Ronald Peter Barston, ''Moderno a diplomasia'', Pearson Education, 2006, p. 1</ref> babaen ti mamagkappiaan dagiti propesional a diplomatiko a maipanggep kadagiti banag ti  panagkappia, komersio, [[gubat]], [[ekonomia]], [[kultura]], [[Enbironmental nga annuroten|enbironmento]] ken dagiti  [[Karbengan ti tao]]. Dagiti sangalubongan a [[tulagan]] ket kadawyan apakitinnarusan babaen dagiti diplomatiko sakbay ti panakailagda babaen dagiti nailian a [[politiko]]. Iti saan a pormal wenno sosial a kapanunotan, ti diplomasia ket isu ti panangipakat ti sikap tapno makagun-od ti [[estratehia|estratehiko a panagtiwan]] wenno mangbiruk ti kadagiti maawat a maitunos a pakailawlawagan iti maysa a sapasap a karit, ti maysa nga agsamag a ramramit ket ti panangisasao kadagiti sarita ti insao iti maysa a saan a makisinnuppiat, wenno natakneng a pamay-an.

Ti tawen idi '''1801''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Myrteola
|authority = [[Otto Karl Berg|O. Berg]]
|synonyms_ref = <ref name=c />
|synonyms = *''Amyrsia'' <small>Raf.</small>
*''Cluacena'' <small>Raf.</small>
*''Orestion'' <small>Kunze ex O.Berg</small>
}}

{{Coord|22|N|96|E|type:country_region:MM|display=title}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1633''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1798''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1006''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1310''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''socialismo''' ket maysa nga [[ekonomiko a sistema]] a nailaslasin babaen ti [[sosial a pangtagikua]] [[dagiti pamay-an ti produksion]] ken ti panagtitinnulongan a panagtaripatu ti ekonomia,<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551569/socialism ''sosialismo''] Britannica AKADEMIKO NGA EDISION. Naala idi 19 Enero 2012.</ref> ken ti [[politikal a pilosopia]] a mangipakpatakder ti kastoy a sistema. Ti "sosial a panagtagikua" ket mabalin a mangitudo dagiti [[pagtitinnulongan ti agob-obra|pagtitinnulongan]] a negosio, ti [[kadawyan a panagtagikua]], [[estado a panagtagikua]], wenno panagtagikua ti umili ti ekuidad.<ref>{{cite book |last= O'Hara|first= Phillip |title= Ensiklopedia ti Politikal nga Ekonomia, Tomo 2 |publisher= [[Routledge]]|date= Septiembre 2003|isbn= 0-415-24187-1|page = 71|quote=Iti pannakaurnos ti agpangpangato a desentralisasion (iti saan a basbassit ngem maysa) dagiti tallo a porma ti sosialisado a panagtagikua ket mailasin manipud iti: dagiti paktoria a tagikua ti estado, dagiti tagikua ti empleado (wenno sosial) a tagikua a kompania, ken panagtagikua ti umili ti ekuidad.}}</ref> Adda dagiti nadumaduma  kita ti sosialismo ken awan ti maymaysa a panangipalpalawag a mangsakup kadagitoy.<ref>Peter Lamb, J. C. Docherty. ''Naipakasaritaan a diksionario ti sosialismo''. Lanham, Maryland, UK; Oxford, Inglatera, UK: Scarecrow Press, Inc, 2006. p. 1.</ref> Dagitoy ket maigiddiat kadagiti kita ti panagtagikua nga itatakderanda, ti grado a panagkammatalekda kadagiti [[Paglakkuan a sosialismo|paglakkuan]] wenno [[Ekonomiko a panagplano|panagplano]], no kasanonto a maurnos kadagiti kaunegan dagiti produktibo a patakder, ken ti papel ti estado iti panangipatakder ti sosialismo.<ref>Nove, Alec. ''Socialism''. Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia, Maikadua nga Edision (2008): http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_S000173</ref>

Ti tawen idi '''851''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|display_parents = 2
|taxon = Amphistemon
|authority = [[Inge Groeninckx|Groeninckx]]
|type_species = ''[[Amphistemon humbertii]]''
|type_species_authority = [[Inge Groeninckx|Groeninckx]]
}}

Ti tawen idi '''983''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''sistema ti panagsurat''' ket maysa a naurnos a kadawyan a pamay-an (kadawyan a naalagadan) iti [[panagrehistro|panagipenpen]] ti [[pannakaammo]] ken [[panangiyallatiw ti pannakaammo|panangiyallatiw]] para iti [[komunikasion]] kadagiti [[mensahe]] (panangiyebkas kadagiti [[panunot]] wenno [[kapanunotan]]) iti maysa a [[pagsasao]] babaen ti [[makita|pannakakita]] (wenno mabalin a [[somatosensoria a sistema]]) [[kodigo|panangikodigo ken panangipatarus ti kodigo]] (tinawtawagan ti [[panagsurat]] ken [[panagbasa (proseso)|panagbasa]]) nga adda iti agasmang dagiti [[senial (semiotika)|senial]] wenno dagiti [[simboliko a sistema|simbolo]], dagitoy a dua ket naamammuan a kas dagiti [[karakter (simbolo)|karakter]] (nga iti agasmang ket tinawtawagan a kas maysa nga 'eskritu').  Dagitoy a karakter, ken kadawyan a mangiramraman kadagiti [[letra (abesedario)|letra]] ken dagiti [[numero]], ket kadawyan a nairehistro iti maysa a [[Ramit a pagipenpenan ti datos#Pagirehistruan a banag|nalagda a banag]] kasla iti papel wenno [[Ramit a pagipenpenan ti datos|elektroniko a pagipenpenan]]/[[ramit a panangipakita|panangipakita]], urayno adda met dagiti saan a nalgda a pmay-an a mabalin a mausar, kasla ti panagsurat iti darat wenno [[skywriting|panagsurat iti tangatang]].

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''1025''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

''Para iti pelikula, kitaen ti [[The Da Vinci Code (pelikula)]].''
----

{{automatic taxobox
|taxon=Cananga
|image=Cananga odorata 04.JPG
|image_caption=Bulbulon ken sabsabong ti ''[[Cananga odorata]]''
|authority=(DC.) Hook.f. & Thomson<ref>{{citation |title=''Cananga'' (DC.) Hook.f. & Thomson |website=IPNI Plant Names |publisher=International Plant Names Index |url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=146167-3 |accessdate=2015-08-28 }}</ref>
}}

Ti tawen idi '''1301''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{speciesbox
| display_parents = 3
| grandparent_authority = J.R.Croft 1986
| genus = Cystodium (mula)
| parent_authority = [[John Smith (botaniko)|J.Sm.]] 1841
| species = sorbifolium
| authority = ([[James Edward Smith|Sm.]]) J.Sm.
| synonyms = {{tx|Cystodiopteris|Rauschert 1982<ref>[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?26532 ''Cystodiopteris''] USDA-ARS Germplasm Resources Information Network (GRIN) 28 Enero 2010</ref>}}
}}

{{automatic taxobox
| name = Pamilia ti kaoba
| image = Chinaberry1216.JPG
| image_caption = Ti agsabsabong a ''[[Melia azedarach]]''
| taxon = Meliaceae
| authority = [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x }}</ref>
| subdivision_ranks = Dagiti subpamilia
| subdivision = 
*[[#subfamily Cedreloideae|Cedreloideae]]
*[[#subfamily Melioideae|Melioideae]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1360''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Mierkoles|bisiesto a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''Aceh''' (([[Pagsasao nga Acehnes|Acehnes]]: ''Acèh'' ({{IPA-ace|ʔaˈtɕɛh|}}); [[Sinuratan a Jawi|Jawoë]]: {{script/Arabic|اچيه}}; [[Pagsasao nga Olandes|Olandes]]: ''Atjeh'' wenn ''Aceh'')  ket ti [[Dagiti probinsia ti Indonesia|probinsia]] ti [[Indonesia]]. Ti teritorio ket mabirukan iti akin-amianan a patingga ti [[Sumatra]]. Ti kapitoliona a ket ti [[Banda Aceh]]. Daytoy ket asideg iti [[Is-isla Andaman ken Nicobar]] ti [[India]] ken naisina kaniada babaen ti [[Baybay Andaman]]. Ti populasionna ket addaan iti kangatuan a porsiento dagiti Muslim idiay Indonesia, a kaaduanda nga agbibiag segun dagiti ugali ken dagiti linteg ti [[Sharia]].<ref>[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b2/Countries_with_Sharia_rule.png Mapa dagiti lugar nga addaan iti impluensia iti linteg ti Sharia.]</ref>

Ti tawen idi '''1546''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{automatic taxobox
|image =
|taxon = Calycogonium
|authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1846''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

| discovered = Septiembre 23, 1846<ref name="Hamilton">
{{cite web
|first = Calvin J.|last = Hamilton
|date = Agosto 4, 2001
|url = http://www.solarviews.com/eng/neptune.htm
|title = Neptuno
|publisher = Dagiti Panagkita ti Sistema Solar
|accessdate = Agosto 13, 2007
}}</ref>
| orbit_ref =
<ref name="horizons">
{{cite web
|first = Donald K.|last = Yeomans
|date = Hulio 13, 2006
|url = http://ssd.jpl.nasa.gov/?horizons
|title = HORIZONS System|publisher = NASA JPL
|accessdate = Agosto 8, 2007
}} Idiay pagsaadan, mapan idiay "web interface" ken pilien ti "Ephemeris Type: Elements", "Target Body: Neptune Barycenter" ken "Center: Sun".</ref><ref name=barycentre>Ti orbital nga elemento ket mangitudo ti barisentro iti Neptuno a sistema, ken dagitoy ket agdagdagus nga [[oskuladororbit|oskulador]] a kuenta iti apag-isu a [[J2000]] a panawen. ti barisentro a kuantidad ket naited gaptu ti, paggiddiatan a planetario a sentro, saanda a mapadasan ti makitkita a panagbalbaliw iti tunggal maysa nga aldaw manipud kadagiti panaggunay dagiti bulan.</ref>
| epoch = [[J2000]]
| aphelion = 4,553,946,490&nbsp;km <br /> 30.44125206&nbsp;[[Astronomikal a paset|AU]]
| perihelion = 4,452,940,833&nbsp;km <br /> 29.76607095&nbsp;AU
| semimajor = 4,503,443,661&nbsp;km <br /> 30.10366151&nbsp;AU
| eccentricity = 0.011214269
| period = 60,190.03&nbsp;[[day]]s <br /> 164.79&nbsp;[[hulino a tawen (astronomia)|tawen]] <br /> 89,666 Neptuno [[solar nga aldaw]]s<ref name="planet_years">
{{cite web
 |last = Seligman |first = Courtney
 |url = http://cseligman.com/text/sky/rotationvsday.htm
 |title = Panatayyek a Panawen ken Kaatiddog ti Aldaw
 |accessdate = Agosto 13, 2009
}}</ref>
| synodic_period = 367.49&nbsp;day<ref name="fact">
{{cite web
 |last = Williams |first = David R.
 |date = Septiembre 1, 2004
 |url = http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/neptunefact.html
 |title = Kinapudno a Papeles ti Neptuno
 |publisher = NASA
 |accessdate = Agosto 14, 2007
}}</ref>
| avg_speed = 5.43&nbsp;km/s<ref name="fact" />
| inclination = 1.767975° aginggana ti [[Ekliptiko]] <br /> 6.43° aginggana ti [[Ekliptiko#Ekliptiko ken dagiti planeta|ekuador ti Init]] <br /> 0.72° aginggana ti [[saan a mabalbaliwan a dalumpinas]]<ref name=meanplane>{{cite web
 |date=Abril 3, 2009
 |title=Ti Katimbengan a dalumpinas (saan a mabalbaliwan a dalumpinas) iti Sistema Solar a lumablabas iti barisentro
 |url=http://home.surewest.net/kheider/astro/MeanPlane.gif
 |accessdate=Abril 10, 2009
 }} (pinataud babaen ti [http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ Solex 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524145440/http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |date=2015-05-24 }} sinurat ni Aldo Vitagliano; kitaen pay ti [[saan a mabalbaliwan a dalumpinas]])</ref>
| asc_node = 131.794310°
| arg_peri = 265.646853°
| mean_anomaly = 267.767281°
| satellites = [[Dagiti bulan iti Neptuno|13]]
| physical_characteristics = yes
| flattening = 0.0171 ± 0.0013 
| equatorial_radius = 24,764 ± 15&nbsp;km><ref name=1bar>Mangitudo ti agpang iti {{convert|1|bar|kPa}} a tangatang a presion</ref> <br /> 3.883 ti Daga
| polar_radius = 24,341 ± 30&nbsp;km<ref name=1bar/> <br /> 3.829 ti Daga
| surface_area = 7.6183{{e|9}}&nbsp;km<sup>2</sup><ref name=1bar/> <br /> 14.98 ti Daga
| volume = 6.254{{e|13}}&nbsp;km<sup>3</sup><ref name="fact" /><ref name=1bar/> <br /> 57.74 ti Daga
| mass = 1.0243×10<sup>26</sup>&nbsp;kg<ref name="fact" /> <br /> 17.147 ti Daga
| density = 1.638&nbsp;g/cm<sup>3</sup><ref name="fact" /><ref name=1bar/>
| surface_grav = 11.15&nbsp;[[Panagpardas|m/s<sup>2</sup>]]<ref name="fact" /><ref name=1bar/> <br /> 1.14&nbsp;[[g-puersa|''g'']]
| escape_velocity = 23.5&nbsp;km/s<ref name="fact" /><ref name=1bar/>
| sidereal_day = 0.6713&nbsp;day<ref name="fact" /> <br /> 16&nbsp;o 6&nbsp;min 36&nbsp;s
| rot_velocity = 2.68&nbsp;km/s <br /> 9,660&nbsp;km/h
| axial_tilt = 28.32°<ref name="fact" />
| right_asc_north_pole = {{RA|19|57|20}} <br /> 299.3°
| declination = 42.950°
| albedo = 0.290 ([[Piansa nga albedo|Piansa]]) <br />
0.41 ([[Heometriko nga albedo|geom.]])<ref name="fact" />
| magnitude = 8.02 to 7.78<ref name="fact" />
| angular_size = 2.2–2.4[[Minuto iti arko#Dagiti simbolo, pangyababaan ken panakabingbingay|″]]<ref name="fact" />
| temperatures = yes
| temp_name1 = 1 baras nga agpang
| min_temp_1 =
| mean_temp_1 = 72&nbsp;[[Kelvin|K]]<ref name="fact" />
| max_temp_1 =
| temp_name2 = {{convert|0.1|bar|kPa|abbr=on}}
| min_temp_2 =
| mean_temp_2 = 55&nbsp;K<ref name="fact" />
| max_temp =
| pronounce = {{IPAc-en|audio=en-us-Neptune.ogg|ˈ|n|ɛ|p|t|uː|n}}<ref>
{{cite book
|first= Elizabeth |last=Walter
|date=Abril 21, 2003
|title=Cambridge Advanced Learner's Dictionary
|publisher=Cambridge University Press
|edition=Maika-2
| isbn = 978-0-521-53106-1
}}</ref>
| adjectives = Neptuniko
| atmosphere = yes
| atmosphere_ref =
<ref name="fact" />
| scale_height = 19.7&nbsp;±&nbsp;0.6&nbsp;km
| atmosphere_composition =
<table>
<tr><td>
80±3.2%</td><td>[[Hidróheno]] (H<sub>2</sub>)
</td></tr><tr><td>
19±3.2%</td><td>[[helio]] (He)
</td></tr><tr><td>
1.5±0.5%</td><td>[[metano]] (CH<sub>4</sub>)
</td></tr><tr><td>
~0.019%</td><td>{{nowrap|[[Hidróheno deuteride]]}} (HD)
</td></tr><tr><td>
~0.00015%</td><td>[[etano]] (C<sub>2</sub>H<sub>6</sub>)
</td></tr><tr><td>
'''Ices''':</td><td>
</td></tr><tr><td>
</td><td>[[ammoniako]] (NH<sub>3</sub>)
</td></tr><tr><td>
</td><td>[[danum (molekula)|danum]] (H<sub>2</sub>O)
</td></tr><tr><td>
</td><td>{{nowrap|[[ammonio hidrosulpuro]]}} (NH<sub>4</sub>SH)
</td></tr><tr><td>
</td><td>methane (?)
</td></tr></table>
}}

Ti tawen idi '''1572''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1466''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
|image = Spermacoce ocymoides W IMG 2964.jpg
|image_caption = ''[[Spermacoce ocymoides]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|subfamilia = [[Rubioideae]]
|tribus = [[Spermacoceae]]
|genus = '''''Spermacoce'''''
|genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species =  ''Spermacoce tenuior''
|type_species_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}

Ti tawen idi '''1739''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Marxismo''' ket maysa nga [[ekonomiko]] ken sosiopolitikal a [[sangalubongan a panirigan]] ken pamay-an ti sosioekonomiko a panagsukimat a naibatay ti [[Naipakasaritaan a materialismo|materialista panangipatarus ti naipakasaritaan a panagrang-ay]], ti [[dialektiko]] a panirigan ti sosial a panagbalbaliw, ken ti maysa a panagusig kadagiti klase a pannakibiang iti kaunegan ti kagimongan ket dagiti pannakaipakatda kadagiti panagusig ken panagdillaw ti panagrang-ay ti [[kapitalismo]]. Idi tengnga aginggana iti naladaw a maika-19 a siglo, ti [[Pilosopia|intelektual a panagrang-ay]] ti Marxism idi ket inpayuna babaen dagiti dua nga [[Aleman a pilosopia|Aleman a pilosopo]], a ni [[Karl Marx]] ken [[Friedrich Engels]]. Dagiti Marxista a panagusig ken metolohia ken nakaimpluensia kadagiti adu a politikal nga ideolohia ken dagiti sosial a tignay kadagiti napalabas a pakasaritaan. Ti Marxismo ket buklenna ti maysa nga [[Marxiano nga ekonomia|ekonomiko a teoria]], ti [[Marxista sosiolohia|sosiolohiko a teoria]], ti [[Marxista a pilosopia|pilosopiko a pamay-an]] ken ti [[Rebolusionario a sosialismo|rebolusionario]] a panirigan ti sosial a panagbalbaliw.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551385/social-science/38930/Marxist-influences sosial asiensia : Dagiti Marxista nga impluensia - Britannica Online Encyclopedia]</ref> Awan ti naipatingga a Marxista a teoria; Ti Marxista a panagusig ket naipakaten kadagiti nadumaduma a suheto ken nabalbaliwanen kadagiti las-ud ti dalan ti panagparang-ay tapno adda dagiti nadumaduma a teoria ti Marxista.<ref>{{cite book |last= Wolff and Resnick|first= Richard ken Stephen |title= Ekonomia: Ti Marxiano kontra ti Neoklasiko |publisher=Ti Unibersidad ti Johns Hopkins a Pagmalditan|date= Agosto 1987|isbn= 0801834805|page = 130|quote= Ti Marxiano a teoria (agmaymaysa) ket sinukatan dagiti Marxiano a teoria (ad-adu ngem maysa).}}</ref>

| native_name             = {{lower|0.1em|{{nobold|{{lang|ja|名古屋市}}}}}}
| native_name_lang        = ja
| official_name           = Siudad ti Nagoya<ref>{{Cite web |url=http://www.city.nagoya.jp/global/en/ |title=Nagoya's official English Name |access-date=2015-11-12 |archive-date=2010-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100202011555/http://www.city.nagoya.jp/global/en/ |url-status=dead }}</ref>
| settlement_type         = [[Dagiti siudad a naidesignado babaen ti ordinansia ti gobierno ti Hapon|Naidesignado a siudad]]
| image_skyline           = Japan Nagoya.png
| imagesize               =
| image_alt               =
| image_caption           = 
| image_flag              = Flag of Nagoya, Aichi.svg
| flag_alt                =
| image_seal              =
| seal_alt                =
| image_shield            =
| shield_alt              =
| image_blank_emblem      = Emblem of Nagoya, Aichi.svg
| nickname                =
| motto                   =
| image_map               = Nagoya in Aichi Prefecture Ja.svg
| map_alt                 =
| map_caption             = Lokasion ti Nagoya iti [[Prepektura ti Aichi]]
| image_dot_map           =
| pushpin_map             = Hapon
| pushpin_label_position  = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_map_caption     = &nbsp;
| coordinates             = {{coord|35|11|N|136|54|E|region:JP|display=inline,title}}
| coor_pinpoint           = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) -->
| coordinates_footnotes   = <!-- for references: use <ref>tags -->
| subdivision_type        = [[Listaan dagiti naturay nga estado|Pagilian]]
| subdivision_name        = Hapon
| subdivision_type1       = [[Listaan dagiti rehion ti Hapon|Rehion]]
| subdivision_name1       = [[Rehion ti Chūbu|Chūbu]] ([[Rehion ti Tōkai|Tōkai]])
| subdivision_type2       = [[Dagiti prepektura ti Hapon|Prepektura]]
| subdivision_name2       = [[Prepektura ti Aichi]]
| subdivision_type3       =
| subdivision_name3       =
| established_title       = <!-- Settled -->
| established_date        =
| founder                 =
| named_for               =
| seat_type               = <!-- defaults to: Seat -->
| seat                    =
| government_footnotes    = <!-- for references: use <ref>tags -->
| leader_party            =
| leader_title            = Mayor
| leader_name             = Takashi Kawamura
| leader_title1           =
| leader_name1            = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 -->
| total_type              = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->
| unit_pref               = Metric
| area_magnitude          = <!-- use only to set a special wikilink -->
| area_footnotes          = <!-- for references: use <ref>tags -->
| area_total_km2          = 326.43
| area_land_km2           =
| area_water_km2          =
| area_water_percent      =
| area_note               =
| elevation_footnotes     = <!-- for references: use <ref>tags -->
| elevation_m             =
| population_footnotes    = <!-- for references: use <ref>tags -->
| population_total        = 2,266,249 ([[Listaan dagiti siudad ti Hapon babaen ti populasion|Maika-3]])
| population_as_of        = Agosto 1, 2011
| population_density_km2  = auto
| population_metro        = 9,107,414 ([[Listaan dagiti metropolitano a lugar ti Hapon babaen ti populasion|Maika-3]])
| population_est          =
| pop_est_as_of           =
| population_demonym      = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool -->
| population_note         =
| timezone1               = [[Pagalagadan nga Oras ti Hapon]]
| utc_offset1             = +9
| timezone1_DST           =
| utc_offset1_DST         =
| postal_code_type        =
| postal_code             =
| area_code_type          = <!-- defaults to: Area code(s) -->
| area_code               =
| blank_name_sec1         = Dagiti simbolo ti siudad
| blank1_name_sec1        = - Kayo
| blank1_info_sec1        = Camphor laurel<br />''([[Cinnamomum camphora]])''
| blank2_name_sec1        = - Sabong
| blank2_info_sec1        = [[Lilium]]
| blank3_name_sec1        =
| blank3_info_sec1        =
| blank4_name_sec1        =
| blank4_info_sec1        =
| blank5_name_sec1        =
| blank5_info_sec1        =
| blank6_name_sec1        =
| blank6_info_sec1        =
| blank7_name_sec1        =
| blank7_info_sec1        =
| blank_name_sec2         = Numero ti&nbsp;telepono
| blank_info_sec2         = 052-972-2017
| blank1_name_sec2        = Adres
| blank1_info_sec2        = 3-1-1 Sannomaru, Naka-ku, Nagoya-shi, Aichi-ken 460-0001
| website                 = {{URL|http://www.city.nagoya.jp}}
| footnotes               = <ref>{{cite web |url=http://www.city.nagoya.jp/somu/page/0000025344.html |title=ja:平成23年6月1日現在の世帯数と人口(全市・区別) |language=Hapon |accessdate=19 Hunio 2011 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226092549/http://www.city.nagoya.jp/somu/page/0000025344.html%20 |url-status=dead }}</ref>
}}

{{automatic taxobox
|image = 
|image_caption = 
|taxon = Lasiantheae
|authority = [[Birgitta Bremer|B.Bremer]] & Manen
}}

Ti tawen idi '''1624''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

</ref>
| birth_date   = {{Petsa ti pannakaipasngay|fd=yes|1881|10|25}}
| birth_place  = [[Málaga]], Espana
| death_date   = {{Petsa ti ipupusay ken tawen|fd=yes|1973|4|8|1881|10|25}}
| death_place  = [[Mougins]], Pransia
| resting_place= [[Kastilio iti Vauvenargues]]
| resting_place_coordinates = {{Coord|43.554142|5.604438|region:fr}}
| nationality  = Espaniol
| field        = Pintor, Mangiladawan, Eskultura, Mangimaldit, Seramiko
| training     = [[José Ruiz y Blasco]] (ama), <br /> [[Real Academia de Bellas Artes de San Fernando]]
| movement     = [[Kubismo]]
| works        = ''[[Les Demoiselles d'Avignon]]'' (1907)<br />''[[Guernica (pintura)|Guernica]]'' (1937)<br />''[[Ti Agsangsangit a Babai]]'' (1937)
| patrons      =
| awards       =
}}
[[File:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|250px|right|Signatur Pablo Picasso]]
Ni '''Pablo Ruiz y Picasso''' ([[Oktubre 25]], [[1881]] – [[Abril 8]], [[1973]]) ket maysa nga [[Castila|Kastila]] a [[pintor]] ken [[eskultor]]. Ni Picasso ket maysa kadagiti kalalatakan a pigura iti maika-20 a siglo nga arte. Am-ammo kas nakipagbuangay (kaduana ni pintor a [[Georges Braque]] iti [[kubismo]].

Ti tawen idi '''1245''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|image = Brush Box tree flowers.jpg
|image_caption = ''Lophostemon confertus''
|display_parents = 2
|taxon = Lophostemon
|authority = [[Heinrich Wilhelm Schott|Schott]]
}}

<br />''ad-Dawḥa''
|type                   = Siudad ken [[Dagiti ili ti Katar|Munisipalidad]]
|image_skyline          = Doha Skyline Nacht night.jpg
|imagesize              = 300px
|image_caption          = Ti puseg ti ili ti Doha iti rabii.
|image_map              = Doha in Qatar.svg
|mapsize                = 280px
|map_caption            = Lokasion ti ili ti Doha iti uneg ti [[Katar]].
|nickname               = Dohano, Dohaniano, Dohaite, Taga-Doha
|pushpin_map            =
|pushpin_label_position = 
|coordinates            = {{coord|25|17|12|N|51|32|0|E|type:city_region:QA-DA|display=inline,title}}
|pushpin_mapsize        = 
|subdivision_type       = [[Listaan dagiti naturay nga estado|Pagilian]]
|subdivision_name       = {{wagayway|Katar}}
|subdivision_type1      = [[Dagiti ili ti Katar|Munisipalidad]]
|subdivision_name1      = [[Ad Dawhah]]
|established_title      = Pannakabangon
|established_date       = 1825
|area_total_km2         = 132
|area_metro_km2         = 
|population_as_of       = 2010
|population_footnotes   = <ref name="Population">{{cite web| url=http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Populations.aspx| title=Census 2010| publisher=Qatar Statistics Authority| year=2010| accessdate=2013-07-25| archiveurl=https://web.archive.org/web/20100709192746/http://www.qsa.gov.qa/QatarCensus/Populations.aspx| archivedate=2010-07-09| url-status=live}}</ref>
|population_total       = 796,947
|total_type             = Siudad
|population_metro       = 
|population_density_km2 = auto
|timezone1              = AST
|utc_offset1            = +3
|website                = 
|footnotes              = 
}}
Ti '''Doha''' ({{lang-ar|الدوحة}}, ''{{transl|ar|ad-Dawḥa}}'' wenno ''ad-Dōḥa'', {{IPA-ar|adˈdawħa|pron}}, literal: "ti dakkel a kayo") ket ti [[kapitolio]] a siudad ti [[Katar]] ken mabirukan idiay aplaya ti  [[Golpo Persiano]], daytoy ket addaan iti populasion ti 796,947 in 2010.<ref name="Population" /> Ti Doha ket ti kadakkelan a siudad ti Katar, nga addaan iti sumurok a 60% iti populasion ti pagilian ket agtataeng idiay Doha wenno dagiti nangpalikmut a suburbona, adaytoy pay ti sentro ti ekonomia ti pagilian. Daytoy ket maysa pay kadagiti [[Dagiti ili ti Katar|ili ti Katar]].

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Arachnothryx
|authority = [[Jules Émile Planchon|Planch.]]
|type_species = ''[[Arachnothryx leucophylla]]''
|type_species_authority = ([[Carl Sigismund Kunth|Kunth]]) [[Jules Émile Planchon|Planch.]]
|synonyms = *''Cuatrecasasiodendron'' <small>[[Julian Alfred Steyermark|Steyerm.]]</small>
*''Javorkaea'' <small>[[Attila Borhidi|Borhidi]] & Jarai-Koml.</small>
*''Otocalyx'' <small>[[Townshend Stith Brandegee|Brandegee]]</small>
*''Renistipula'' <small>[[Attila Borhidi|Borhidi]]</small>
*''Siphonandra'' <small>[[Nicolai Stepanovitch Turczaninow|Turcz.]]</small>
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti '''socialismo''' ket maysa nga [[ekonomiko a sistema]] a nailaslasin babaen ti [[sosial a pangtagikua]] [[dagiti pamay-an ti produksion]] ken ti panagtitinnulongan a panagtaripatu ti ekonomia,<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551569/socialism ''sosialismo''] Britannica AKADEMIKO NGA EDISION. Naala idi 19 Enero 2012.</ref> ken ti [[politikal a pilosopia]] a mangipakpatakder ti kastoy a sistema. Ti "sosial a panagtagikua" ket mabalin a mangitudo dagiti [[pagtitinnulongan ti agob-obra|pagtitinnulongan]] a negosio, ti [[kadawyan a panagtagikua]], [[estado a panagtagikua]], wenno panagtagikua ti umili ti ekuidad.<ref>{{cite book |last= O'Hara|first= Phillip |title= Ensiklopedia ti Politikal nga Ekonomia, Tomo 2 |publisher= [[Routledge]]|date= Septiembre 2003|isbn= 0-415-24187-1|page = 71|quote=Iti pannakaurnos ti agpangpangato a desentralisasion (iti saan a basbassit ngem maysa) dagiti tallo a porma ti sosialisado a panagtagikua ket mailasin manipud iti: dagiti paktoria a tagikua ti estado, dagiti tagikua ti empleado (wenno sosial) a tagikua a kompania, ken panagtagikua ti umili ti ekuidad.}}</ref> Adda dagiti nadumaduma  kita ti sosialismo ken awan ti maymaysa a panangipalpalawag a mangsakup kadagitoy.<ref>Peter Lamb, J. C. Docherty. ''Naipakasaritaan a diksionario ti sosialismo''. Lanham, Maryland, UK; Oxford, Inglatera, UK: Scarecrow Press, Inc, 2006. p. 1.</ref> Dagitoy ket maigiddiat kadagiti kita ti panagtagikua nga itatakderanda, ti grado a panagkammatalekda kadagiti [[Paglakkuan a sosialismo|paglakkuan]] wenno [[Ekonomiko a panagplano|panagplano]], no kasanonto a maurnos kadagiti kaunegan dagiti produktibo a patakder, ken ti papel ti estado iti panangipatakder ti sosialismo.<ref>Nove, Alec. ''Socialism''. Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia, Maikadua nga Edision (2008): http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_S000173</ref>

'''
|pop1         = 3,219,626<ref>{{cite book |title=Kewarganegaraan, Suku Bangsa, Agama dan Bahasa Sehari-hari Penduduk Indonesia Hasil Sensus Penduduk 2010 |trans-title=Citizenship, Ethnicity, Religion and Language Everyday, Indonesian Population Census 2010 |year=2011 |publisher=Indonesian Central Bureau of Statistics |isbn=978-979-064-417-5 |language=Indones}}</ref>
|region2      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Laud a Kalimantan]]}}
|pop2         = 1,531,989
|region3      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Tengnga a Kalimantan]]}}
|pop3         = 1,029,182
|region4      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Daya a Kalimantan]]}}
|pop4         = 351,437
|region5      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Abagatan a Kalimantan]]}}
|pop5         = 80,708
|region6      = {{nbsp|10}}[[Jakarta]]
|pop6         = 45,385
|region7      = {{nbsp|10}}[[Laud a Java]]
|pop7         = 45,233
|region8      = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Abagatan a Sulawesi]]}}
|pop8         = 29,254
|region9      = {{nbsp|10}}[[Banten]]
|pop9         = 20,028
|region10     = {{nbsp|10}}[[Daya a Java]]
|pop10        = 14,741
|region11     = {{nbsp|10}}{{nowrap|[[Abagatan a Sumatra]]}}
|pop11        = 11,329
|region12     = '''{{wagaywaypagilian|Malaysia}}'''
|pop12        = di ammo
|region13     = {{nbsp|10}}[[Sarawak]]
|pop13        = 935,935
|region14     = '''{{wagaywaypagilian|Brunei}}'''
|pop14        = 30,000<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |title=East & Southeast Asia: Brunei |work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |accessdate=3 Disiembre 2016 |archive-date=2015-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721102115/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bx.html |url-status=dead }}</ref>
|rels     = [[Kristianidad]],  [[Kaharingan]] (Aglalaok a Hindu-Animismo) ken [[Islam]]
|langs    = [[Sasao a Dayak]], [[Pagsasao nga Indones|Indones]], [[Pagsasao nga Ingles|Ingles]], [[Pagsasao a Malayo|Malayo]] ([[Malayo Sarawak]])
|related  =
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{automatic taxobox
| image = Casuarina equisetifolia 0004.jpg
| image_caption = Ti ''[[Casuarina equisetifolia]]'', a mangipakpakita kadagiti nalabbasit a babai a sabong ken dagiti nataengan a bunga
| taxon = Casuarina
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name=apni /><ref name=l />
| type_species = ''[[Casuarina equisetifolia]]''<ref name=l />
| type_species_authority = L.
| subdivision_ranks = Sebbangan
| subdivision = Kitaen ti teksto
| range_map = Casuarina distribution.svg
| range_map_caption =
}}

Ti '''kapitalismo''' ket maysa nga [[ekonomiko a sistema]] a naibatay iti [[Pribado a tagikua|pribado a panagtagikua]] [[dagiti pamay-an ti produksion]] ken ti panagpataud kadagiti produkto wenno dagiti serbisio para iti [[ganansia (ekonomia)|ganansia]].<ref>Chris Jenks. ''Core Sociological Dichotomies''. Londres, Inglatera, UK; Thousand Oaks, California, USA; New Delhi, India: SAGE. Pp. 383.</ref> Dagiti dadduma pay nga elemento a nangruna iti kapitalismo ket mairaman ti  [[panag-umnong ti puonan]] ken kankanayon a ti [[Salisal (ekonomia)|masalisal a paglakkuan]].<ref>Heilbroner, Robert L.
"kapitalismo."
Ti Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia.
Maikadua nga Edision.
Eds.
Steven N. Durlauf and Lawrence E. Blume.
Palgrave Macmillan,
2008.
Ti Baro a Palgrave a Diksionario ti Ekonomia Online.
  Palgrave Macmillan.
29 Agosto 2012
<http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_C000053>
doi:10.1057/9780230226203.0198</ref> Adda dagiti adu a kita ti kapitalismo, a mairaman ti [[laissez-faire]], [[pagimbagan akapitalismo]] ken [[estado a kapitalismo]]. Ti kapitalismo ket naipanpanunotan a naipakat kadagiti nadumaduma a naipakasaritaan a kaso, a nagdumaduma kadagiti panawen, heograpia, politika, ken kultura.<ref name="Scott" /> Adda dagiti sapasap a pakaitunosan a ti kapitalismo ket nagbalin nga isu ti katurayan idiay [[Akinlaud a lubong]] a sumursurot ti [[Pakasaritan ti kapitalismo|pannkapaay ti panagriringgor]].<ref name="britannica">{{Cite book|title=Capitalism|publisher=Encyclopædia Britannica|year=2006}}</ref> Dagiti maisalsalisal a paglaklakuan ket mabalin pay a mabirukan kadagiti naibatay ti paglakkuan nga alternatibo ti kapitalismo a kas ti [[paglakkuan a sosialismo]] ken [[Pagtitinnulongan ti agob-obra|pagtitinnulongan nga ekonomia]].

{{taxobox
|image = Serissa.jpg
|image_caption = Ti bonsai a bersion ti ''Serissa''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Serissa'''''
|genus_authority = [[Philibert Commerçon|Comm.]] ex [[Antoine Laurent de Jussieu|Juss.]]
|species = '''''S. japonica'''''
|binomial = ''Serissa japonica''
|binomial_authority = ([[Thunb.]]) Thunb.
|synonyms = ''Serissa foetida'' {{au|([[Carolus Linnaeus the Younger|L.f.]]) [[Jean-Baptiste Lamarck|Lam.]]}}
}}

a ti turay ket naikeddeng iti parlamento.}}
{{legend|#ff9a33|Dagiti [[parlamentario a republika]] dagiti parlamento ket epektibo a kangatuan kadagiti sabali a daulo ti estado.}}

Ti tawen idi '''1643''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
| name = ''Lasianthus''
| image = Lasianthus fordii 琉球雞屎樹 (天問).jpg
| image_caption = ''[[Lasianthus fordii]]''
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Rubioideae]]
| tribus = [[Lasiantheae]]
| genus = '''''Lasianthus'''''
| genus_authority = [[William Jack (botaniko)|William Jack]] 1823
| type_species = ''[[Lasianthus cyanocarpus]]''
| type_species_authority = William Jack
| subdivision_ranks = [[Sebbangan]]
| subdivision = Agarup a 180 a sebbangan. Kitaen ti teksto.
}}

Ti tawen idi '''1718''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

|subdivision_type = Pagilian
|subdivision_name = India
|subdivision_type1 = 
|subdivision_name1 = 
|established_title = 
|established_date = 
|established_title1 = 
|established_date1 = 
|established_title2 = 
|established_date2 = 
|established_title3 = 
|established_date3 = 
|leader_title = [[Dagiti Gobernador ken Teniente-Gobernador dagiti estado ti India|Teniente Gobernador]]
|leader_title1 = [[Listaan dagiti Pangulo a Ministro ti Delhi|Pangulo a Ministro]]
|leader_name = [[Tejendra Khanna]]
|leader_name1 = [[Sheila Dikshit]]&nbsp;([[Nailian a Kongreso ti India|INC]])
|named_for = 
|area_total_km2 = 1484.0
|area_total_sq_mi = 573.0
|area_land_km2 = 159.0
|area_land_sq_mi = 61.4
|area_water_km2 = 18.0
|area_water_sq_mi = 6.9
|population_as_of = 2011 a karkulo
|population_total = 11,007,835
|population_metro = 16,314,838
|population_blank1_title = [[Nagan dagiti umili|Demonimo]]
|population_blank1 = Delhiite , Taga-Delhi
|population_footnotes = 
|population_density_km2 = 3,886
|population_density_sq_mi = 10,065
|timezone = [[Pagalagadan nga Oras ti India]]
|utc_offset = +5.30
|postal_code_type         = [[Pagsurotan a Numero ti Koreo|Kodigo ti koreo]]
|postal_code              = 110001-110098, 1100xx
|area_code                = [[Dagiti numero ti telepono idiay India|+91 11]]
|elevation_ft = 0–409
|elevation_m = 0–125
|website = {{URL|http://delhi.gov.in}}
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

[[File:Debus Tari Banteng.jpg|thumb|Maysa a martial-arts a pabuya a kaduana ti sumagmamano a lallaki a Bantenese bayat ti ''debus'' a pabuya]].
Ti '''Banten''' ket ti akinlaud unay a [[dagiti probinsia ti Indonesia|probinsia]] iti isla ti [[Java]], idiay [[Indonesia]]. Ti kapitolio ti probinsia ket ti [[Serang]].

Ti tawen idi '''1039''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Taxobox
|image = 
|image_caption = 
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Rosids]]
|ordo = [[Myrtales]]
|familia = [[Myrtaceae]]
|genus = '''''Piliocalyx'''''
|genus_authority = Brongn. & Gris
|synonyms_ref = 
|synonyms = 
}}

{{Speciesbox
|image = Upuna borneensis.JPG
|status = EN
|status_system = IUCN2.3
|status_ref = <ref name=IUCN />
|display_parents = 2
|genus = Upuna
|parent_authority = Symington
|species = borneensis
|authority = [[Colin Fraser Symington|Symington]]<ref name=Ashton />
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

Ti tawen idi '''1443''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Automatic taxobox
|image = Euryomyrtus ramosissima.jpg
|image_caption = Ti ''Euryomyrtus ramosissima'' iti [[Nailian a Parke ti Nalatlatak a Bendigo]].
|display_parents = 2
|taxon = Euryomyrtus
|authority = [[Johannes Conrad Schauer|Schauer]]
|subdivision_ranks = Dagiti sebbangan
|subdivision = Kitaen ti teksto
}}

Ti tawen idi '''1637''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Natay a silpo|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| area_total_km2          = 210.20
| population_footnotes    = <ref name=NSO>{{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|Taudan}}</ref>
| population_total        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|<!--psgc a kodigo-->015536000}}
| population_as_of        = {{Populasion ti Filipinas|Rehion ti Ilocos|TAWEN}}
| postal_code             = 2447
| area_code               = 75
| blank_info_sec1         = Primera klase
}}

{{Automatic taxobox
|image = Ehrharta calycina plant5 (8677836542).jpg
|image_caption = ''[[Ehrharta calycina]]''
|display_parents = 2
|taxon = Ehrharta
|authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]
|type_species_authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]
|type_species = ''[[Ehrharta capensis]]''
|synonyms_ref = <ref name=c>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=451447 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref>
|synonyms =
* ''Trochera'' <small>L.C.M.Richard</small>
* ''Tetrarrhena'' <small>R.Br.</small>
* ''Diplax'' <small>Sol. ex Benn.</small>
}}

Ti tawen ti '''1837''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan idi a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]].

Ti tawen idi '''1292''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Martes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

{{Coord|22|00|N|80|00|W|display=title}}

{{taxobox
|name = 
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|synonyms_ref=
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|subfamilia = [[Ixoroideae]]
|tribus = [[Gardenieae]]
|genus= '''''Kochummenia'''''
|genus_authority = [[Wong, Khoon Meng|K.M.Wong]]
|binomial=  ''[[Kochummenia stenopetala]]''
|binomial_authority = (King & Gamble) [[Wong, Khoon Meng|K.M.Wong]]
|synonyms=
}}
Ti '''Kochummenia''' ket ti henero dagiti mula iti pamilia ti [[Rubiaceae]]. Aglaon daytoy kadagiti dua a sebbangan, isuda a dua ket [[endemiko]] iti [[ Malaysia Peninsular]].<ref>[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=106140 Kew World Checklist of Selected Plant Families]</ref>

Ti tawen idi '''921''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1169''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiospermae]]
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Gentianales]]
| familia = [[Rubiaceae]]
| subfamilia = [[Cinchonoideae]]
| tribus = [[Calycophylleae]]
| genus = '''''Macrocnemum'''''
}}

{{Politika ti Filipinas‎}}

{{Automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Neomitranthes
|authority = D.Legrand
|type_species = ''[[Neomitranthes glomerata]]''
|type_species_authority = (D.Legrand) D.Legrand
}}

Ti tawen idi '''961''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1613''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

[[File:Map of America by Sebastian Munster.JPG|thumb|350px|Ti mapa ti Baro a Lubong ni [[Sebastian Münster]], immuna a naipablaak idi 1540]]
Ti '''Baro a Lubong''' ket maysa kadagiti nagan nga inus-usar para iti [[Akinlaud a Hemisperio]], ken naisangayan daytoy ti [[Kaamerikaan]] (mairaman dagiti naisangayan ti is-isla ti taaw nga asideg iti kontinental a samang ti Kaamerikaan, a kas ti [[Is-isla ti Karibe]] ken [[Bermuda]]),  ken sagpaminsan pay ti [[Oceania]] ([[Australasia]]). 

Ti '''1829''' ket maysa a [[kadawyan a tawen]] a nangrugi iti [[aldaw]] ti [[Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]].

Ti tawen idi '''1089''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1543''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

|image_plan        = Uetersen in PI.svg
|state             = Schleswig-Holstein
|district          = Pinneberg
|elevation         = 1-18
|area              = 11.43
|population        = 17866
|Stand             = 2005-12-31
|postal_code       = 25436
|area_code         = 04122
|licence           = PI
|Gemeindeschlüssel = 01 0 56 049
|Straße            = Wassermühlenstr. 7
|website           = 
|mayor             = Andrea Hansen
}}
Ti '''Uetersen''' ({{IPA-de|ˈyːtɐzən}}, naamammuan idi nga ''Ütersen ([[Holstein]])'') ket maysa a siudad idiay [[Pinneberg (distrito)|a distrito iti Pinneberg]], idiay [[Schleswig-Holstein]], [[Alemania]]. Mabirukan daytoy iti agarup a {{convert|7|km|mi|abbr=on}} nga abagatan iti [[Elmshorn]], ken {{convert|30|km|mi|abbr=on}} nga amianan a laud iti [[Hamburg]] ti maysa a baassit a karayan idiay [[Pinnau]], nga asideg ti karayan [[Elbe]]. Ti Uetersen ket isu daytoy ti pagtaengan ti [[Rosarium Uetersen]], ti kadaanan ken kadakkelan a hardin ti rosas idiay Akin-amianan nga Alemania, naaramid daytoy idi 1929.

Ti tawen idi '''1378''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1120''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Huebes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

ket naipadakkel manipud iti nasedsed ken napudot a kasasaad ken agtultuloy a dumakdakkel tatta nga aldaw. Ti kadawyan a nagipadaan ket mangipalpalawag a ti [[limbang]] ket dumakdakkel met, nga awawitenna dagiti [[ariwanas]], a kasla dagiti piltak iti bumbumsog a palobo. Ti grapiko a pamay-an dita ngato ket maysa a konsepto ti artista a mangiladladawan ti panagpadakkel ti paset iti nadalumpinas a law-ang.]]
<!--{{Kosmolohia|cTopic=Dagiti kangrunaan a topiko}}-->
Ti '''Big Bang''' a teoria ket isu ti mangalaladag a [[maipapan iti bagi a kosmolohia|kosmolohiko]] a [[sientipiko a teoria|modelo]] a mangipalpalawag ti nasapa a panagrang-ay iti [[Law-ang]].<ref>{{cite web|last=Wollack|first=Edward J.|title=Kosmolohia: Ti Panagadal iti Law-ang|url=http://map.gsfc.nasa.gov/universe/|work=Law-ang 101: Big Bang a Teoria|publisher=[[NASA]]|accessdate=27 Abril 2011|date=10 Disiembre 2010}}</ref> SEgun ti Big Bang a teoria, ti Law-ang ket maysa idi a napudot unay ken nasedsed a kasasaad a napardas a [[metriko a panagpadakkel iti limbang|dimmakkel]]. Daytoy a napardas a panagpadakkel ket nagbanagan ti panagpalamiis iti Law-ang ken nagbanagan tatta ti ti agtultuloy a panagpadakkelna a kasasaad. Segun kadagiti kinaudi a panagrukod ken dagiti panagpalpaliiw, ti Big Bang ket napasamak idi agarup a 13.75 bilion a tawtawen,<ref>{{cite journal
 | last = Komatsu | first = E.
 | year = 2009
 | title = Five-Year Wilkinson Microwave Anisotropy Probe Observations: Cosmological Interpretation
 | journal =Suplemento Astropsikal a Warnakan
 | volume = 180 | issue = 2 | page = 330
 | bibcode = 2009ApJS..180..330K
 | doi = 10.1088/0067-0049/180/2/330
 | display-authors = 1
 | last2 = Dunkley
 | first2 = J.
 | last3 = Nolta
 | first3 = M. R.
 | last4 = Bennett
 | first4 = C. L.
 | last5 = Gold
 | first5 = B.
 | last6 = Hinshaw
 | first6 = G.
 | last7 = Jarosik
 | first7 = N.
 | last8 = Larson
 | first8 = D.
 | last9 = Limon
 | first9 = M.
}}</ref><ref>{{Cite journal
 | last = Menegoni | first = E.
 | year = 2009
 | title = Baro a gawidan dagiti panakaidumaduma iti napino a patakder a talinaay manipud kadagiti CMB anisotropia
 | journal = [[Maipapan iti bagi a Panagrepaso D]]
 | volume = 80| issue = 8 | page = 087302
 | doi = 10.1103/PhysRevD.80.087302
 | arxiv = 0909.3584
|bibcode = 2009PhRvD..80h7302M
 | display-authors = 1
 | last2 = Galli
 | first2 = Silvia
 | last3 = Bartlett
 | first3 = James
 | last4 = Martins
 | first4 = C.
 | last5 = Melchiorri
 | first5 = Alessandro }}</ref> a gapu daytoy a naipanunotan a ti [[tawen iti Law-ang]].<ref>{{cite web
 |year=2000
 |title=Origins: CERN: Dagiti kapanunotan: Ti Big Bang
 |url=http://www.exploratorium.edu/origins/cern/ideas/bang.html
 |publisher=[[Exploratorium|Ti Exploratorium]]
 |accessdate=3 Septiembre 2010
}}</ref><ref>{{cite web
 |last=Keohane |first=J.
 |date=8 Nobiembre 1997
 |title=Ti Big Bang a teoria
 |url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/971108a.html
 |work=Damagen ti maysa nga astropisisista
 |publisher=[[Goddard Space Flight Center|GSFC]]/[[NASA]]
 |accessdate=3 Septiembre 2010
}}</ref> Kalpasan ti irurugi a panagpadakkelna manipud iti maysa a [[grabitasional a singularidad|singularidad]], ti Law-ang ket immanayen a nalamiisan tapno makapalubos ti enerhia a [[Kapada ti masa nga enerhia|mabaliwan]] kadagiti nadumaduma a [[subatomiko a partikulae]], a mairaman dagiti [[proton]], dagiti [[neutron]], ken dagiti [[eledtron]]. Bayat a dagiti proton ken dagiti neutron a [[big bang nukleosintesis|naipagtitipon]] tapno makaporma kadagiti immuna nga atomiko a katengngaan iti bassit laeng a minuto kalpasan ti Big Bang, makasapul ti rinibo a tawtaen tapno [[panagtitippon manen (kosmolohia)|maitipon kaniada]] kadagiti elektron ken agpartuat kadagiti naelektriko nga agmangngamangnga nga atomo. Ti immuna nga elemento a napataud idi ket ti [[hidróheno]], a nairaman dagiti tugot iti [[helio]] ken [[litio]]. Ti higante nga ulep kadagitoy nga immuna nga elemento ket nakitinnipon babaen ti [[grabidad]] tapno makaporma kadagiti [[bituen]] ken dagiti [[ariwanas]], ken dagiti [[periodiko a lamisaan|nadagdagsen nga elemento]] ket nasintesado babaen ti [[Estelar a nukleosintesis|kaunegan ti bitbituen]] wenno idi [[supernova a nukleosintesis|las-ud dagiti supernova]].

{{automatic taxobox
|display_parents = 2
|taxon = Dirichletia
|authority = [[Johann Friedrich Klotzsch|Klotzsch]]
|type_species = ''[[Dirichletia pubescens]]''
|type_species_authority = [[Johann Friedrich Klotzsch|Klotzsch]]
|synonyms = *''Placopoda'' <small>[[Isaac Bayley Balfour|Balf.f.]]</small>
}}

Ti tawen idi '''1685''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1079''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1365''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1407''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Politika ti Filipinas‎}}
Dagiti '''Lehislatibo a Distrito iti Pangasinan''', ket dagiti [[#Umuna a distrito|umuna]], [[#Maika-2 a distrito|maikadua]], [[#Maika-3 a distrito|maikatlo]], [[#Maika-4 a distrito|maikapat]], [[#Maika-5 a distrito|maikalima]] ken [[#Maika-6 a distrito|maikanem a distrito]], ket isu dagitoy ti agdama a pannakabagi iti [[Dagiti probinsia ti Filipinas|probinsia]] iti [[Pangasinan]] ken ti nawaya a siudad iti [[Dagupan]] iti [[Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas]]. Ti [[Pangasinan]] ket nabingbingay idi kadagiti lima [[Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas#Distrito a panakaitakderan|lehislatibo a distrito]] manipud idi 1907 aginggana idi 1972, napagbalin nga innem a [[Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas#Distrito a panakaitakderan|lehislatibo a distrito]] idi 1986. Paset daytoy idi ti pannakabagi iti [[Temporario a Nailian a Kongreso|Rehion I]] manipud idi 1978 aginggan idi 1984, ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986 a nagbutos kadagit innem a sapasap a makigimong.

Ti  '''diktadura''' ket naipalpalawag a kas maysa nga [[Autokrasia|autokratiko]] a [[porma ti gobierno]] a ti [[gobierno]] ket tinurturayan babaen ti maysa a tao: ti [[diktador]]. Adda daytoy ti tallo a mabalin a kayatn a saoen:

Ti tawen idi '''1182''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

</ref><br />{{small|Daga dagiti Kalaw}}
| motto                   = ''Bersatu, Berusaha, Berbakti''<br />{{small|Nagkaykaysa, Agregregget, Agserserbi}}
| anthem                  = ''[[Ibu Pertiwiku]]''<br />{{small|Inak a Daga}}<ref>{{cite web|title=Sarawak State Anthem|url=http://www.sarawak.gov.my/web/home/article_view/157/174/|publisher=Sarawak Government|accessdate=12 Enero 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150907185320/http://www.sarawak.gov.my/web/home/article_view/157/174/|archivedate=7 Septiembre 2015}}</ref>
| image_map               = Sarawak in Malaysia.svg
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             = Ti {{Legend inline|#C41E3A|outline=red}} '''Sarawak''' idiay {{Legend inline|#FFFDD0|outline=silver}} '''[[Malaysia]]'''
| coordinates             = {{coord|2|48|N|113|53|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        =
| subdivision_name        = Malaysia
| seat_type               = [[Listaan dagiti nailian a kapitolio|Kapitolio]]
| seat                    = [[Kuching]]
| parts_type              = Dibision
| parts_style             = list
| parts                   =
| p1                      = [[Dibision ti Betong|Betong]]
| p2                      = [[Dibision ti Bintulu|Bintulu]]
| p3                      = [[Dibision ti Kapit|Kapit]]
| p4                      = [[Dibision ti Kuching|Kuching]]
| p5                      = [[Dibision ti Limbang|Limbang]]
| p6                      = [[Dibision ti Miri|Miri]]
| p7                      = [[Dibision ti Mukah|Mukah]]
| p8                      = [[Dibision ti Samarahan|Samarahan]]
| p9                      = [[Dibision ti Sarikei|Sarikei]]
| p10                     = [[Dibision ti Serian|Serian]]<ref name="dv">{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2015/04/12/serian-now-a-division/|title=Serian now a division|author=Samuel Aubrey|publisher=The Borneo Post|date=12 Abril 2015|accessdate=15 Mayo 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714214829/http://www.theborneopost.com/2015/04/12/serian-now-a-division/|archivedate=14 Hulio 2015}}</ref>
| p11                     = [[Dibision ti Sibu|Sibu]]
| p12                     = [[Dibision ti Sri Aman|Sri Aman]]<ref>{{cite web|title=Administrative Divisions and Districts|url=http://sarawakfacts.sarawak.gov.my/modules/web/cls_list.php?clsid=34&catid=160&subcatid=&polid=137|publisher=The Sarawak Government|accessdate=23 Hulio 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723154751/http://sarawakfacts.sarawak.gov.my/modules/web/cls_list.php?clsid=34&catid=160&subcatid=&polid=137|archivedate=23 Hulio 2015}}</ref>
| government_footnotes    = <ref>{{cite web|title=Yang di-Pertua Negeri|url=http://www.sarawak.gov.my/web/home/article_view/173/189/|publisher=Sarawak Government|accessdate=12 Enero 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150907192409/http://www.sarawak.gov.my/web/home/article_view/173/189/|archivedate=7 Septiembre 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=Chief Minister of Sarawak|url=http://www.sarawak.gov.my/web/home/article_view/174/190/|publisher=Sarawak Government|accessdate=12 Enero 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150907192340/http://www.sarawak.gov.my/web/home/article_view/174/190/|archivedate=7 Septiembre 2015}}</ref>
| leader_title           = [[Yang di-Pertua Negeri Sarawak|Yang Di-Pertua Negeri]]
| leader_name            = [[Abdul Taib Mahmud|Tun Pehin Sri Abdul Taib Mahmud]]
| leader_title2          = [[Pangulo a Ministro ti Sarawak|Pangulo a Ministro]]
| leader_name2           = [[Adenan Satem|Tan Sri Datuk Patinggi Adenan Satem]] ([[Barisan Nasional|BN]])
| total_type              = Dagup
| area_footnotes          = <ref name="State Planning Unit stats">{{cite web|title=Sarawak – Facts and Figures 2011|url=http://www.spu.sarawak.gov.my/downloads/Facts%20%26%20Figures/Sarawak%202010%20Facts%20%26%20Figures.pdf|publisher=Sarawak State Planning Unit, Chief Minister Department|accessdate=24 Nobiembre 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160607124933/http://www.spu.sarawak.gov.my/downloads/Facts%20%26%20Figures/Sarawak%202010%20Facts%20%26%20Figures.pdf|archivedate=2016-06-07|pages=5, 9, 15, 22|url-status=bot: unknown}}</ref>
| area_total_km2          = 124,450
| area_water_km2          =
| population_footnotes    = <ref name="2015 population">{{cite web|url=http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|title=Population by States and Ethnic Group|publisher=Department of Information, Ministry of Communications and Multimedia, Malaysia|year=2015|accessdate=12 Pebrero 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212125740/http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html |archivedate=12 Pebrero 2016 |url-status=dead}}</ref>
| population_total        = 2636000
| population_as_of        = 2015
| population_density_km2  = auto
| population_est          =
| pop_est_as_of           = 2010
| population_demonym      = Sarawakiano, Taga-Sarawak
| population_note         =
| timezone1               = [[Pagalagadan nga Oras ti Malaysia|MST]]<ref>{{cite web|title=Facts of Sarawak|url=http://sarawakfacts.sarawak.gov.my/modules/web/cls_list.php?clsid=34&catid=156&subcatid=&polid=129|publisher=The Sarawak Government|accessdate=23 Hulio 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723154012/http://sarawakfacts.sarawak.gov.my/modules/web/cls_list.php?clsid=34&catid=156&subcatid=&polid=129|archivedate=23 Hulio 2015}}</ref>
| utc_offset1             = +8
| demographics_type1      = [[Pagsurotan ti Panagrang-ay ti Nagtagitaoan]]
| demographics1_footnotes = <!-- for references: use<ref>tags -->
| demographics1_title1    = HDI (2010)
| demographics1_info1     = 0.692&nbsp;(<span style="color:#fc0;">kalalainganna</span>) ([[Dagiti estado ken pederal a teritorio ti Malaysia|Maika-11]])
| postal_code_type        = [[Listaan dagiti kodigo ti koreo idiay Malaysia|Kodigo ti koreo]]
| postal_code             = 93xxx<ref>{{cite web|title=Postal codes in Sarawak|url=https://postal-codes.cybo.com/malaysia/sarawak/?p=1|website=cybo.com|accessdate=23 Hulio 2015|archive-date=2019-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190519202027/https://postal-codes.cybo.com/malaysia/sarawak/?p=1|url-status=dead}}</ref> aginggana ti 98xxx<ref>{{cite web|title=Postal codes in Miri|url=https://postal-codes.cybo.com/malaysia/miri/|website=cybo.com|accessdate=23 Hulio 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304093216/https://postal-codes.cybo.com/malaysia/miri/|url-status=dead}}</ref>
| area_code_type          = [[Dagiti numero ti telepono idiay Malaysia|Kodigo ti panagtawag]]
| area_code               = 082 aginggana iti 086<ref>{{cite web|title=Area codes in Sarawak|url=https://area-codes.cybo.com/malaysia/sarawak/?p=1|website=cybo.com|accessdate=22 Hulio 2015|archive-date=2018-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921230029/https://area-codes.cybo.com/malaysia/sarawak/?p=1|url-status=dead}}</ref>
| registration_plate      = QA aginggana iti QT<ref>{{cite news|last1=Soon|first1=Teh Wei|title=Some Little Known Facts On Malaysian Vehicle Registration Plates|url=http://malaysiandigest.com/features/546797-some-little-known-facts-on-malaysian-vehicle-registration-plates.html|accessdate=8 Hulio 2015|publisher=Malaysian Digest|date=23 Marso 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150708091603/http://malaysiandigest.com/features/546797-some-little-known-facts-on-malaysian-vehicle-registration-plates.html|archivedate=8 Hulio 2015}}</ref>
| blank_name_sec1         = [[Imperio ti Brunei|Sultanato ti Brunei]]
| blank_info_sec1         = Maika-15 a siglo–1841<!--<ref name="srwk" />-->
| blank1_name_sec1        = [[Dagiti Puraw a Rajah|Dinastia Brooke]]
| blank1_info_sec1        = 1841–1946
| blank2_name_sec1        = [[Panagsakop ti Hapon ti Briton a Borneo|Panagsakop ti Hapon]]
| blank2_info_sec1        = 1941–1945
| blank3_name_sec1        = [[Sarawak (kolonia ti Balangat ti Briton|Kolonia ti Balangat ti Briton]]
| blank3_info_sec1        = 1946–1963
| blank4_name_sec1        = [[Aldaw ti Bukod a Panagturay ti Sarawak|Bukod a Panagturay]]
| blank4_info_sec1        = 22 Hulio 1963<ref name="tna">{{cite web|url=http://discovery.nationalarchives.gov.uk/details/r/C760803|title=The National Archives DO 169/254 (Constitutional issues in respect of North Borneo and Sarawak on joining the federation)|publisher=The National Archives|date=1961–1963|accessdate=23 Abril 2015}}</ref><ref name="Porritt1997">{{cite book|author=Vernon L. Porritt|title=British Colonial Rule in Sarawak, 1946–1963|url=https://books.google.com/books?id=4pBwAAAAMAAJ|year=1997|publisher=Oxford University Press|isbn=978-983-56-0009-8|accessdate=7 Mayo 2016}}</ref><ref name="Mathews2014">{{cite book|author=Philip Mathews|title=Chronicle of Malaysia: Fifty Years of Headline News, 1963–2013|url=https://books.google.com/books?id=md9UAgAAQBAJ&pg=PA15|date=28 February 2014|publisher=Editions Didier Millet|isbn=978-967-10617-4-9|pages=15–}}</ref><ref name="Welman">{{cite book|author=Frans Welman|title=Borneo Trilogy Sarawak: Volume 2|url=https://books.google.com/books?id=A-H-O8pxUnMC&pg=PA132|accessdate=28 Agosto 2013|publisher=Booksmango|isbn=978-616-245-089-1|pages=132, 134, 136–138, 177}}</ref>
| blank5_name_sec1        = [[Tulagan ti Malaysia]]<ref>{{cite web|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1963/35/pdfs/ukpga_19630035_en.pdf|title=Malaysia Act 1963 (Chapter 35)|work=The National Archives|publisher=United Kingdom legislation|format=PDF|accessdate=12 Agosto 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121114081253/http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1963/35/pdfs/ukpga_19630035_en.pdf|archivedate=14 Nobiembre 2012|url-status=dead}}</ref>
| blank5_info_sec1        = 16 Septiembre 1963{{smallsup|a}}<ref name="Agreement relating to Malaysia">{{cite wikisource |title= Agreement relating to Malaysia between United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore |wslink= Agreement relating to Malaysia between United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore
 |last= Governments of United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, Federation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Singapore |first= |authorlink= |coauthors= |year= 1963 |publisher= |location= |page= 1|pages= |scan=}}</ref>
| website                 = {{opisial a website}}
| footnotes               = {{smallsup|a}} Despite the fact that the Federation of Malaysia came into existence on 16 September 1963, 31 August is celebrated as the [[Hari Merdeka|Independence day of Malaysia]]. Since 2010, 16 September is recognised as [[Malaysia Day]], a patriotic [[Public holidays in Malaysia|national-level public holiday]] to commemorate the foundation of Federation of Malaysia that joined [[Crown Colony of North Borneo|North Borneo (Sabah)]], [[Federation of Malaya|Malaya]], [[Crown Colony of Sarawak|Sarawak]] and (previously) [[Singapore in Malaysia|Singapore]] as states of equal partners in the federation.<ref>{{cite news|last1=Yeng|first1=Ai Chun|title=Malaysia Day now a public holiday, says PM|url=http://www.thestar.com.my/story/?file=%2f2009%2f10%2f19%2fnation%2f20091019103509&sec=nation|accessdate=7 Agosto 2015|date=19 Oktubre 2009|archive-date=2017-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629225836/http://www.thestar.com.my/story/?file=%2f2009%2f10%2f19%2fnation%2f20091019103509&sec=nation|url-status=dead}}</ref>
}}

Ti '''1905''' ket maysa a [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|nangrugi iti aldaw iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] A).

Ti tawen idi '''1065''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen intono '''2016''' (MMXVI) ket [[bisiesto a tawen]] a [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Biernes|mangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] CB), ti maika-2016 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-16 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-16 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-7 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

Ti '''maris''' wennor '''kolor''' ket isu ti [[maipapan iti panagkita a panangipagarup]] ti [[Pisikal a tagikua|tagikua]] a kapada iti [[tattao]] kadagiti kategoria a makunkuna iti ''balabbasit'', ''asul'', ''duyaw'', ''berde'' ken daddumapay. Ti maris ket naala manipud ti bileg ti [[elektromagnetiko nga espektro|espektro iti lawag]] (pannakaiwarwaras iti [[lawag]] a maigiddiat ti [[kaatiddog ti allon]]) a makitinnignay iti mata iti espektral a sensitibidad dagiti [[selula ti potoreseptor|reseptor ti lawag]]. Dagiti kategoria timaris ken pisikal a pakailasinan ti maris ket mainaig dagitoy kadagiti banag, materiales, taudan ti lawag, kdpy, a naibatay kadagiti pisikal a tagukuda a kas ti panagsagepsep ti lawag, panagballatok, wenno pannakaipasngaw ti espektra. Babaen tipanangipalawag ti [[espasio ti maris]], dagitimaris ket mabalin a numeriko a mainaganan babaen dagiti nagsasabtanda.

{{Politika ti Filipinas‎}}

Ti tawen idi '''2014''' (MMXIV) ket [[kadawyan a tawen]] a [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ([[dominikal a letra]] E), ti maika-2014 a tawen kadagiti panangikeddeng ti [[Kadawyan a Panawen]] (CE) ken [[Anno Domini]] (AD), ti maika-14 a tawen ti [[maika-3 a milenio]], ti maika-14 a tawen iti [[maika-21 a siglo]], ken ti maika-5 a tawen iti dekada ti [[tawtawen ti 2010]].

Ti tawen idi '''1801''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] iti nabunbuntog iti 12 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. Daytoy pay ti immuna a tawen iti maika-19 a siglo.

Ti '''epistomolohia''' ({{ety|gre|''[[wiktionary:ἐπιστήμη|ἐπιστήμη]]'' (epistēmē)|pannakaammo, pannakaawat||''[[wiktionary:λόγος|λόγος]]'' ([[logos]])|panagadal iti}}) ket isu ti sanga ti [[pilosopia]] a maipanggep ti kasasaad ken sakup ti [[pannakaammo]].<ref>{{cite book | last1 = G & C. Merriam Co. | authorlink1 = Merriam-Webster | title = Webster's Revised Unabridged Dictionary | edition = 1913 | editor = Noah Porter | publisher = G & C. Merriam Co. | year = 1913 | page = 501 | url = http://machaut.uchicago.edu/?resource=Webster%27s&word=epistemology&use1913=on | accessdate = 2012-05-13 | quote = E*pis`te*mol"o*gy (?), n. [Gr. knowledge + -logy.] Toi teoria wenno siensia ti pamay-an wenno batayan ti pannkaammo.}}</ref><ref>Ensiklopedia ti Pilosopia, Tomo 3, 1967, Macmillan, Inc.</ref> Daytoy ket salusodena ti no ania ti pannakaammo, no kasano a naala, ken no kasano ti mabalin a kalwa para iti maysa a naited a suheto wenno entidad a maammoan.

Ti tawen idi '''1526''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

| width_min          = 
| width_avg          = 
| width_max          = 
| depth_min          = 
| depth_avg          = 
| depth_max          = 
| discharge1_location= sakbay ti [[Delta ti Danubio|delta]]
| discharge1_min     = 
| discharge1_avg     = {{pagbaliwen|7000|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge1_max     = 
| discharge2_location= [[Passau]]<br />30km sakbay iti ili
| discharge2_min     = 
| discharge2_avg     = {{pagbaliwen|580|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge2_max     = 
| discharge3_location= [[Vienna]]
| discharge3_min     = 
| discharge3_avg     = {{pagbaliwen|1900|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge3_max     = 
| discharge4_location= [[Budapest]]
| discharge4_min     = 
| discharge4_avg     = {{pagbaliwen|2350|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge4_max     = 
| discharge5_location= [[Belgrade]]
| discharge5_min     = 
| discharge5_avg     = {{pagbaliwen|4000|m3/s|cuft/s|abbr=on}}
| discharge5_max     = 
| source1            = [[Breg (karayan)|Breg]]
| source1_location   = [[Furtwangen|Martinskapelle]], [[Nangisit a Bakir]], [[Alemania]]
| source1_coordinates= {{coord|48|05|44|N|08|09|18|E|display=inline}}
| source1_elevation  = {{pagbaliwen|1078|m|abbr=on}}
| source2            = [[Brigach]]
| source2_location   = [[Sankt Georgen im Schwarzwald|St. Georgen]], [[Nangisit a Bakir]], [[Alemania]]
| source2_coordinates= {{coord|48|06|24|N|08|16|51|E|display=inline}}
| source2_elevation  = {{pagbaliwen|940|m|abbr=on}}
| source_confluence            = 
| source_confluence_location   = [[Donaueschingen]]
| source_confluence_coordinates= {{coord|47|57|03|N|08|31|13|E|display=inline}}
| source_confluence_elevation  = 
| mouth              = [[Delta ti Danubio]]
| mouth_location     = [[Romania]]
| mouth_coordinates  = {{coord|45|13|3|N|29|45|41|E|display=inline,title}}
| mouth_elevation    = 
| progression        = 
| waterfalls         = 
| river_system       = 
| basin_size         = {{pagbaliwen|801463|km2|abbr=on}}
| tributaries_left   = 
| tributaries_right  = 
| custom_label       = 
| custom_data        = 
| extra              = 
}}
Ti '''Danubio''' ({{IPA-en|ˈdænjuːb}} {{respell|DAN|yoob}}) ket maysa a karayan idiay [[Tengnga nga Europa]], ti maikadua a kaatidogan iti [[kontinente]] kalpasan ti [[Volga]].

Ti tawen idi '''1509''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]]  (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1125''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Huebes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Huebes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Navbox
| name      = Oshima
| title     = [[Subprepektura ti Oshima]]
| image     = 
| listclass = hlist
| bodyclass = hlist
| border    = {{{border|{{#if:{{{list only|}}}|child}}}}}
| state     = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}

Ti tawen idi '''953''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''715''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti tawen idi '''1794''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Speciesbox
|status = EN
|status_system = IUCN2.3
|status_ref = <ref name=iucn />
|genus = Pichonia
|species = daenikeri
|authority = (Aubrév.) Swenson, Bartish & Munzinger
|synonyms = ''Planchonella daenikeri'' Aubrév.
}}

Ni '''Jean-Jacques Rousseau''' ({{IPA-fr|ʒɑ̃ʒak ʁuso|lang}}; 28 Hunio 1712{{spaced ndash}}2 Hulio 1778) ket maysa idi a taga-[[Republika ti Hinebra|Hinebra]] a pilosopo, mannurat, ken komposer ti maika-18 a siglo a [[Romantisismo]] ti Pranses a panagiyebkas. Ti bukodna a [[politikal a pilosopia]] ket nakaimpluensia ti [[Pranses a Rebolusion]] ken ti pay kadagupan ti moderno a politikal, sosiolohikal ken panagad-adal a kapanunotan.

| area            = {{pagbaliwen|23,688|ha||adj=pre|nga}}
| established     = Disiembre 1, 1945
| visitation_num  = 
| visitation_year = 
| governing_body  = [[Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso (Filipinas)|Departamento ti Enbironmento ken dagiti Masna a Rekurso]]
| url             = 
}}

Ti tawen idi '''978''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{coord|31.24|36.51|display=title}}
}}}}<br/>''{{transl|ar|ALA|al-Mamlakah al-Urdunīyah al-Hāshimīyah}}''
|common_name = Hordania
|image_flag = Flag of Jordan.svg
|image_coat = Coat of Arms of Jordan.svg
|image_map = Jordan (orthographic projection).svg
|map_caption = {{map caption |location_color= berde }}
|image_map2 = Jordan - Location Map (2013) - JOR - UNOCHA.svg
|national_motto = {{patubo a nagan|ar|{{lower|0.1em|{{big|الله، الوطن، الملك}}}}|italics=off}}<br/>''{{transl|ar|ALA|Allāh, al-Waṭan, al-Malik}}''<br/>{{small|"Dios, Pagarian, Ti Ari"}}<ref name="king">{{cite book|author=Temperman, Jeroen |title=State-Religion Relationships and Human Rights Law: Towards a Right to Religiously Neutral Governance|url=https://books.google.com/books?id=Khag6tbsIn4C&pg=PA87|year=2010|publisher=BRILL|isbn=90-04-18148-2|pages=87–}}</ref>
|national_anthem = {{lang|ar|{{big|السلام الملكي الأردني}}}}<br/>{{lower|0.1em|''{{transl|ar|ALA|as-Salām al-Malakī al-Urdunī}}''}}<br/>{{small|({{lang-ilo|[[Ti Naarian a Kanta ti Hordania]]}})}}<br />[[File:National anthem of Jordan instrumental.ogg|center]]
|official_languages = [[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]]<ref>{{cite web |url=http://www.ethnologue.com/country/jo |title=Ethnologue report for Jordan |publisher=Ethnologue.com |accessdate=26 Hulio 2012}}</ref>
|demonym = Taga-Hordania
|ethnic_groups =  {{unbulleted list |98% [[Tattao nga Arabiano|Arabiano]] | 1% [[Tattao a Circassiano|Circassiano]] | 1% [[Tattao nga Armenio|Armenio]]}}
|capital = [[Amman]]
|largest_city = kapitolio
|coordinates = {{Coord|31|57|N|35|56|E|type:city}}
|government_type = {{nowrap|[[Unitario nga estado|Unitario]] a [[Parlamentario a sistema|parlamentario]]<br/>{{raise|0.3em|[[batay-linteg a monarkia]]<ref>{{cite web |url=http://www.kinghussein.gov.jo/government.html |title=Government |publisher=kinghussein.gov.jo |accessdate=15 Hulio 2011 |archive-date=2015-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150805015920/http://www.kinghussein.gov.jo/government.html |url-status=dead }}</ref>}}}}
|leader_title1 = [[Listaan dagiti ari ti Hordania|Monarkia]]
|leader_name1 = [[Abdullah II ti Hordania|Abdullah II]]
|leader_title2 = [[Kangrunaan a Ministro ti Hordania|Kangrunaan a Ministro]]
|leader_name2 = [[Bisher Khasawneh]]
|legislature = [[Parlamento ti Hordania|Parlamento]]
|upper_house = [[Parlamento ti Hordania|Senado]]
|lower_house = [[Parlamento ti Hordania|Kamara dagiti Deputado]]
|sovereignty_type = [[Wayawaya]]
|established_event1 = {{nowrap|[[Bilin ti Liga ti Pagpagilian|Bilin ti <br/>Liga ti Pagpagilian]]}}
|established_date1 = nagpatingga idi 17 Hunio 1946 <ref name="treaties.fco.gov.uk">{{Cite web |url=http://treaties.fco.gov.uk/docs/pdf/1946/TS0032.pdf |title=Archive copy |access-date=2015-06-25 |archive-date=2018-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004033332/http://treaties.fco.gov.uk/docs/pdf/1946/TS0032.pdf |url-status=dead }}</ref>
|area_km2 = 89,342
|area_sq_mi = 35,637 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|area_rank = Maika-112
|area_magnitude = 
|percent_water = 0.8
|population_estimate = 6,721,882<ref>{{Cite web |url=http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm |title=Jordan Department of Statistics, 04/2015 |access-date=2015-06-25 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117225318/http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm |url-status=dead }}</ref>
|population_estimate_year = Abril 2015
|population_estimate_rank = Maika-107
|population_census = 5,611,202
|population_census_year = Hulio 2004
|population_density_km2 = 74.5
|population_density_sq_mi = 186.7 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = Maika-132
|GDP_PPP_year = 2015
|GDP_PPP = $44.337 bilion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=32&pr.y=11&sy=2010&ey=2015&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=439&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=Jordan |publisher=International Monetary Fund |accessdate=19 Abril 2012}}</ref>
|GDP_PPP_rank = Maika-107
|GDP_PPP_per_capita = $6,475<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-124
|GDP_nominal_rank = Maika-92
|GDP_nominal = $37.897 bilion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_year = 2015
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-95
|GDP_nominal_per_capita = $5,534<ref name=imf2/>
|Gini_year = 2010
|Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 35.4 <!--number only-->
|Gini_ref = <ref>{{cite web |url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=Gini index |publisher=World Bank |accessdate=17 Enero 2013}}</ref>
|Gini_rank = 
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.745 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 Hulio 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref>
|HDI_rank = Maika-77
|currency = [[Dinar ti Hordania]]
|currency_code = JOD
|time_zone = [[UTC]]+2<ref>{{cite web |url=http://www.petra.gov.jo/Public_News/Nws_NewsDetails.aspx?lang=2&site_id=1&NewsID=134060&Type=P |title=Jordan Time Zone |publisher=Jordan News Agency |date=19 Disiembre 2013 |accessdate=18 Disiembre 2012 |archive-date=2015-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711151048/http://www.petra.gov.jo/Public_News/Nws_NewsDetails.aspx?lang=2&site_id=1&NewsID=134060&Type=P |url-status=dead }}</ref>
|utc_offset = +2
|drives_on = kanawan
|calling_code = [[Dagiti numero ti telepono idiay Hordania|+962]]
|cctld = {{unbulleted list |[[.jo]] |[[الاردن.]]}}
}}
Ti '''Hordania''' ({{lang-ar|{{big|الأردن}}}} ''{{transl|ar|ALA|al-Urdun}}''), opsiial a ti '''[[Hashemita]] a Pagarian ti Hordania''' ({{lang-ar|{{big|المملكة الأردنية الهاشمية}}}} ''{{transl|ar|ALA|al-Mamlakah al-Urdunīyah al-Hāshimīyah}}''), ket maysa a [[Tattao nga Arabiano|Arabiano]] a pagarian idiay [[Tengnga a Daya]], idiay West Bank ti [[Karayan Hordania]]. Ti Hordania ket bineddengan ti [[Saudi Arabia]] iti abagatan ken daya, ti [[Irak]] iti amianan a daya, ti [[Siria]] iti amianan, ken [[Israel]] ken [[Palestina]] iti laud.

Ti tawen idi '''1028''' ket [[Bisiesto a tawen a mangrugi iti Lunes|bisiesto a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]].

Ti '''Interlingue''' ({{IPA-art|interˈliŋɡwe|}}; [[ISO 639]] ''ie'', ''ile''), kasisigud nga '''Occidental''' ({{IPA-art|oktsidenˈtaːl|}}), ket maysa nga internasional a katulongan a pagsasao a naparsua idi 1922 ken napanaganan manen idi 1949. Ti namarsua iti daytoy, ni [[Edgar de Wahl]], ket nagsapsapul a makagun-od ti kangatuan a gramatikal a regularidad ken natural a karakter. Ti bokabulario ket naibatay kadagiti dati nga adda a balikas manipud kadagiti nadumaduma a pagsasao ken ti sistema ti nagtaudan nga agus-usar kadagiti mabigbigan a pasakbay ken pangsuldong.

, {{ICD10|J|11||j|09}}
|ICD9={{ICD9|487}}
|MedlinePlus=000080
|eMedicineSubj=med
|eMedicineTopic=1170
|eMedicine_mult={{eMedicine2|ped|3006}}
|MeshID=D007251
}}
Ti '''trangkaso''' ket maysa a [[makaalis a sakit]] dagiti [[billit]] ken dagiti [[mamalia]] a patauden babaen dagiti [[RNA a birus]] iti pamilia ti [[Orthomyxoviridae]], dagiti [[Orthomyxoviridae#Dagiti kita ti birus ti trangkaso|birus ti trangkaso]].  Dagiti kaaduan a [[sintoma]] ket dagiti [[lammin]], [[gurigor]], [[Rinorrea|buteg]], [[nasakit a karabukob]], [[mialgia|naut-ot a piskel]], [[sakit ti ulo]] (kankanayon a nakaro), [[uyek|panag-uyek]], kapsot/[[bannog (medikal)|bannog]] ken ti [[Malaise|saan a nasayaat a rikna]].<ref name=Merck>{{cite web
|url=http://www.merck.com/mmhe/sec17/ch198/ch198d.html
|title=Influenza: Viral Infections: Merck Manual Home Edition
|publisher=Merck
|accessdate=15 Marso 2008
}}
</ref>
Urayno daytoy ket kanknayon a maiyallilaw kadagiti sabali a [[kasla trangkaso a sakit]], a naipangpangruna ti [[panateng]], ti trangkaso ket nakarkaro a sakit a patauden babaen dagiti nadumaduma a kita ti birus.<ref name=Eccles>{{cite journal |last=Eccles |first=R |title=Pannaka-awat kadagiti sintoma ti panateng ken trangkaso |journal=Lancet Infect Dis |volume=5 |issue=11 |pages=718–25 |year=2005 |pmid=16253889 |doi=10.1016/S1473-3099(05)70270-X}}</ref> Ti trangkaso ket mabalin a mangpataud ti [[alidukdok]] ken [[panagsarua]], a nangnangruna iti ubbing,<ref name=Merck/> ngem dagitoy a sintoma ket sapasap iti saan a mainaig a [[gastroenteritis]], a sagpaminsan a san nga husto a nakunkuna a kas ti "trangkaso ti tian" wenno "24-nga oras a trangkaso".<ref>[http://coldflu.about.com/od/flumisconceptions/f/stomachflu.htm Tiempo ti panawen a trangkaso a maigiddiat ti Trangkaso ti tian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110707074827/http://coldflu.about.com/od/flumisconceptions/f/stomachflu.htm |date=2011-07-07 }} babaen ni Kristina Duda, R.N.; Naal idi Marso 12 2007 (Website: "About, Inc., Pset ti The New York Times Company")</ref>

Ti tawen idi '''1005''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''Enero 0''' ket ti maysa nga alternatibo a nagan para iti [[Disiembre 31]].

Ti '''Global Biodiversity Information Facility''' ('''GBIF''') ket ti maysa  [[internasional a gunglo]] a mangipatengnga iti isip iti panagaramid iti sientipiko a datos iti [[biodibersidad]] a magun-od babaen ti [[Internet]] babaen ti panagusar dagiti [[serbisio ti web]]. Maited dagiti datos babaen dagiti adu a patakder manipud iti likmut iti lubong; ti arkitektura ti pakaammo ti GBIF ket mangpakabael a maserrekan ken mabirukan dagitoy a datos babaen ti bugbugtong a pagserrekan. Ti datos a magun-od babaen ti pagserrekan ti GBIF ket dagiti kangrunaan a pakaiwarasan a datos dagiti mula, dagiti ayup, fungi, ken dagiti mikrobio para iti lubong, ken ti datos dagiti sientipiko a nagan.

{{Automatic taxobox
|image =
|display_parents = 3
|taxon = Crinipes
|authority = [[Hochst.]]
|type_species = ''[[Crinipes abyssinicus]]''
|type_species_authority = ([[Hochst.]] ex [[A.Braun]]) [[Hochst.]] <ref name=o />
}}

</ref>
|leader_party       = Partido Sosialista ti Albania
|coordinates        = {{coord|41|19|44|N|19|49|04|E|type:adm1st_region:AL_dim:100000|display=inline,title}}
|elevation          = 110
|elevation_min      = 
|elevation_max      = 
|area_munic         = 1110.03
|area_unit         = 41.8
|population_as_of   = 2015
|population_metro  = {{increase}}930,687
|population_urban  = 831,422
|postal_code        = 1000<ref>{{iti sao|sq}} [http://www.postashqiptare.al/kreu.php?fq=mesi&gj=al&kid=54 Kodi postar] Posta Shqiptare. www.postashqiptare.al. Naala idi 13 Nobiembre 2008</ref>
|area_code          = +355 4
|car_plates         = TR
|website            = {{URL|http://www.tirana.gov.al/}}
}}
Ti '''Tirana''' (Pagalagadan a {{lang-sq|Tiranë}}; rrehional a [[Albanes a Gheg]]: ''Tirona'') ket ti kapitolio ken kadakkelan a siudad ti [[Albania]].

Iti [[political a heografia]] ken [[internasional a politica]], ti '''pagilian''' ket maysa a [[heografia|heografikal]] a teritorio. Maar-aramat a kas pangawag iti agpada a konsepto ti ''[[nasion]]'' (cultural nga entidad) ken ''[[estado]]'' (political nga entidad).

{{Automatic taxobox
|image = Pteleopsis myrtifolia00.jpg
|image_caption = ''[[Pteleopsis myrtifolia]]''
|taxon = Pteleopsis
|authority = Engl.
}}

Ti tawen idi '''1625''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Ti '''lingguistika''' ket isu ti [[Siensia|sientipiko]] a panagadal ti [[pagsasao]] ti tao.<ref>{{Cite book |last=Akmajian |first=Adrian |title=Linguistics: An Introduction to Language and Communication |last2=Demers |first2=Richard A. |last3=Farmer |first3=Ann K. |last4=Harnish |first4=Robert M. |date=2010 |publisher=The MIT Press |isbn=0-262-51370-6 |edition=Maika-6 |language=en |trans-title=Lingguistika: Ti Pangyuna ti Pagsasao ken Pannakisinnarita}}</ref><ref>{{Cite book |last=Martinet |first=André |title=Elements of General Linguistics |date=1960 |publisher=Faber |location=London |page=15 |language=en |translator-last=Palmer |translator-first=Elisabeth |trans-title=Dagiti Elemento ti Sapasap a Lingguistika |author-link=André Martinet}}</ref><ref>{{Cite book |last=Halliday |first=M. A. K. |title=On Language and Linguistics |date=2006 |publisher=Continuum International Publishing |isbn=0-8264-8824-2 |editor-last=Webster |editor-first=Jonathan J. |page=vii |trans-title=Iti Pagsasao ken Lingguistika |author-link=Michael Halliday}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Greenberg |first=Joseph H. |author-link=Joseph Greenberg |date=1948 |title=Linguistics and Ethnology |trans-title=Lingguistika ken Etnolohia |journal=Southwestern Journal of Anthropology |language=en |volume=4 |issue=2 |pages=140–147 |doi=10.1086/soutjanth.4.2.3628708 |jstor=3628708}}</ref>  Ti lingguistika ken mabalin a nawatiwat a mailasin kadagiti tallo a kategoria wenno subpaset iti panagadal: porma ti pagsasao, kaibuksilan ti pagsasao, ken pagsasao iti kontesto. Ti kasapaan a naam-ammuan a tignay iti [[deskriptibo a lingguistika]] ket naigupit idi kenni [[Pāṇini]] idi agarup a 500 BCE, iti panagusigna iti [[Sanskrito]] iti ''Ashtadhyayi''.<ref>{{Cite book |last=Vasu |first=S. C. |url=http://www.vedicbooks.net/ashtadhyayi-panini-vols-p-2313.html |title=The Ashtadhyayi of Panini (2 Vols.) |date=1996 |publisher=Vedic Books |isbn=9788120804098 |language=en |trans-title=Ti Ashtadhyayi ni Panini (2 a tomo)}}</ref>

Ti tawen idi '''1314''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Martes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Martes]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

Ti '''nasionalismo''' ket maysa a porma ti [[patriotismo|panagayat iti ili]]  a naibatay manipud ti pannakaikeddeng ti grupo dagiti tao nga addaan iti [[pagilian]]. Adda dagiti dua a perspektibo kadagiti taudan ken batayan ti nasionalismo, ti maysa ket ti [[Primordialismo|primordialista]] a perspektibo a mangilawlawag ti nasionalismo a kas ti maysa a panagpanunot ti taga-ugma ken ti naipagarupan nga ebolusionario a pagduyusan ti tattao tapno mangurnos kadagiti naisangsangayan a panangigrupo a naibatay iti apinidad ti pannakaipasngay; ti sabali pay ket ti [[Modernismo|modernista]] a perspektibo a ti nasionalismo a kas ti maysa a baro a penomeno a makasapul kadagiti estruktural a kasasaad ti moderno a kagimongan.<ref name="autogenerated2001">Motyl. ''Ensiklopedia ti Nasionalismo'', Tom. 1: Dagiti Kammasapulan a Tema, 2001, p. 251.</ref> Adda dagiti nadumaduma a pannakaipalplawag para kadagiti pakaibuklan ti maysa a pagilian, nupay kasta, dagitoy ket mangiturong kadagiti nadumaduma a nginabras ti nasionalismo. Daytoy ket mabalin a ti pammati ti pannakaumili iti maysa nga estado ket nasken a maipatinggaan iti maysa a puli, kultural, relihioso, wenno pannakailasin ti grupo, wenno ti adu a pakipagilian iti agmaymaysa nga estado ket nasken a buklen ti panangiyebkas a karbengan ken agsansanay ti nailian a pannakailasin urayno babaen dagiti minoridad.<ref name="Kymlicka 1995">{{Cite book|last=Kymlicka |first=Will.|authorlink=Will Kymlicka |title=Multkultural a Pannakaumili: Ti Liberal a Teoria dagiti Karbengan ti Minoridad|publisher=Unibersidad ti Oxford a Pagmalditan|location=Oxford|year=1995|isbn=0-19-829091-8|url=http://books.google.com/?id=eiRqsXrJo1UC|page=[http://books.google.com/books?id=eiRqsXrJo1UC&pg=PA16 16]}}</ref>

| area_total_km2          = {{Swiss area|VS|km=yes }}
| population_footnotes    = {{Swiss populations ref|CH-VS }}
| population_total        = {{formatnum:{{Swiss populations NC|CH-VS|CH-VS}}}}
| population_as_of        = {{#time: m/Y | {{Kalendario/bulan-en|{{Swiss populations data CH-VS|TIMESTAMP}} }}}}
| population_density_km2  = auto
| iso_code                = CH-VS
| blank_name_sec1         = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kangatuan a punto]]
| blank_info_sec1         = {{pagbaliwen|4634|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:Monte Rosa|[[Monte Rosa]]|Monte Rosa}}
| blank1_name_sec1        = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kababaan a punto]]
| blank1_info_sec1        = {{pagbaliwen|372|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:[[Danaw Hinebra]]|[[Danaw Hinebra]]|[[Danaw Hinebra]]}}
| blank_name_sec2         = Timmipon
| blank_info_sec2         = 1815
| blank1_name_sec2        = Dagiti pagsasao
| blank1_info_sec2        = [[Pagsasao a Pranses|Pranses]], [[Pagsasao nga Aleman|Aleman]]
| website                 = [http://www.VS.ch <span style="text-transform:lowercase;">VS</span>.ch]
| zoom                    = 7
}}

{{automatic taxobox
| taxon = Hillieae
| authority = [[Cornelis Eliza Bertus Bremekamp|Bremek.]] ex S.P.Darwin
| type_genus = ''[[Hillia (mula)|Hillia]]''
| type_genus_authority = [[Nikolaus Joseph von Jacquin|Jacq.]]
}}
Ti '''Hillieae''' ket ti [[Tribu (biolohia)|tribu]] dagiti [[agsabsabong a mula]] iti [[Pamilia (biolohia)|pamilia]] ti [[Rubiaceae]] ken aglaon kadagiti agarup a 29 a [[sebbangan]] kadagiti 3 a [[henero (biolohia)|henero]]. Dagiti representatibona ket mabirukan iti tropikal a [[Kaamerikaan]].<ref name="WCSP">{{cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp|title=World Checklist of Rubiaceae|accessdate=30 Mayo 2012}}</ref> Ti tribu ket sagpaminsan a mairaman iti kabsatna a tribu ti [[Hamelieae]].<ref name="Robbrecht2006">{{cite journal|author=Robbrecht E, Manen J-F|year=2006|title=The major evolutionary lineages of the coffee family (Rubiaceae, angiosperms). Combined analysis (nDNA and cpDNA) to infer the position of Coptosapelta and Luculia, and supertree construction based on rbcL, rps16, trnL-trnF and atpB-rbcL data. A new classification in two subfamilies, Cinchonoideae and Rubioideae|journal=Systematic Geography of Plants|volume=76|pages=85–146}}</ref>

Ti tawen idi '''1651''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

|image_plan        = Uetersen in PI.svg
|state             = Schleswig-Holstein
|district          = Pinneberg
|elevation         = 1-18
|area              = 11.43
|population        = 17866
|Stand             = 2005-12-31
|postal_code       = 25436
|area_code         = 04122
|licence           = PI
|Gemeindeschlüssel = 01 0 56 049
|Straße            = Wassermühlenstr. 7
|website           = 
|mayor             = Andrea Hansen
}}
Ti '''Uetersen''' ({{IPA-de|ˈyːtɐzən}}, naamammuan idi nga ''Ütersen ([[Holstein]])'') ket maysa a siudad idiay [[Pinneberg (distrito)|a distrito iti Pinneberg]], idiay [[Schleswig-Holstein]], [[Alemania]]. Mabirukan daytoy iti agarup a {{convert|7|km|mi|abbr=on}} nga abagatan iti [[Elmshorn]], ken {{convert|30|km|mi|abbr=on}} nga amianan a laud iti [[Hamburg]] ti maysa a baassit a karayan idiay [[Pinnau]], nga asideg ti karayan [[Elbe]]. Ti Uetersen ket isu daytoy ti pagtaengan ti [[Rosarium Uetersen]], ti kadaanan ken kadakkelan a hardin ti rosas idiay Akin-amianan nga Alemania, naaramid daytoy idi 1929.

Ti '''pagtagilakuan''' ket maysa kadagiti nadumaduma a [[sistema]], [[patakder]], [[Pamay-an (termino)|pamay-an]], [[sosial a pannakibiang]] ken dagiti [[inpraestruktura]] a pakisinnukatan dagiti partido. Bayat a dagiti partido ket mabalinda ti makisinnukat kadagiti tagilako ken dagiti serbisio babaen ti [[sukatan|pannakisinnukat]], kaaduan kadagiti pagtagilakuan ket agtaltalekda kadagiti aglaklako a mangidatdaton kadagiti tagilako wenno dagiti serbisio (mairaman ti panag-obra) tapno makisinnukat ti [[kuarta]] manipud kadagiti aggatgatang. Mabalin a makunkuna a ti pagtagilakuan ket ti pakaikeddengan ti proseso dagiti presio dagiti tagilako ken dagiti serbisio.

Ti tawen idi '''1419''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Domingo|kadawyan a tawen a nangrugi iti Domingo]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

{{taxobox
|image = Myrmecodia platytyrea.jpg
|image_caption = ''[[Myrmecodia platytyrea]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiospermae]]
|unranked_classis = [[Eudicotidae]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Gentianales]]
|familia = [[Rubiaceae]]
|genus = '''''Myrmecodia'''''
|genus_authority = [[William Jack (botaniko)|Jack]]
|subdivision_ranks = [[Species]]
|subdivision = See text
|synonyms = *''Epidendroides'' <small>[[Daniel Solander|Sol.]]</small>
*''Mirmecodia'' <small>[[Charles Gaudichaud-Beaupré|Gaudich.]], ''orth. var.''</small>
*''Myrmecoides'' <small>[[Adolph Daniel Edward Elmer|Elmer]], ''orth. var.''</small>
}}

Ti tawen idi '''1638''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Biernes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Lunes|kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes]] iti nabunbuntog iti 10 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

Iti pisika, ti '''enerhia''' ket isu ti saan a dagus a napalpaliiw a kaadu manipud kadagiti adu a porma, a kas ti [[kinetiko nga enerhia]], [[makapataud nga enerhia]], [[naraniag nga enerhia]], ken dagiti dadduma pay; a nailista iti pakabuklan iti daytoy nga artikulo. Daytoy ket maysa a nangruna a topiko iti siensia ken teknolohia ken daytoy nga artikulo ket mangted iti pakabuklan kadagiti nangruna nga aspetona, ken mangited kadagiti adu a naisangayan nga artkulo a maipanggep iti enerhia ken dagiti nadumaduma a porma ken dagiti konteksto.

Ti tawen idi '''1494''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] (iparang ti silpo ti napno a kalendario) iti [[kalendario a Huliano]]. 

|archipelago = [[Filipinas]]
|total_islands = 
|major_islands = Mindanao, [[Basilan]], [[Jolo]]
|area_km2 = 104530
|rank = Maika-19
|highest_mount = [[Bantay Apo]]
|elevation_m = 2954
|country = [[Filipinas]]
|country_admin_divisions_title = Dagiti rehion
|country_admin_divisions = [[Caraga]], [[Amianan a Mindanao]], [[Peninsula ti Zamboanga]], [[Rehion ti Davao]], [[Agwaywayas a Rehion iti Muslim a Mindanao]] (ARMM), [[SOCCSKSARGEN]]
|country_admin_divisions_title_1 = Dagiti probinsia
|country_admin_divisions_1 = [[Agusan del Norte]], [[Agusan del Sur]], [[Basilan]], [[Sulu]], [[Tawi-Tawi]], [[Surigao del Norte]], [[Surigao del Sur]], [[Davao del Norte]], [[Davao del Sur]], [[Davao Oriental]], [[Davao Occidental]], [[Davao de Oro]], [[Misamis Oriental]], [[Misamis Occidental]], [[Bukidnon]], [[Lanao del Norte]], [[Lanao del Sur]], [[Amianan a Cotabato]], [[Abagatan a Cotabato]], [[Sarangani]], [[Sultan Kudarat]], [[Maguindanao]], [[Zamboanga del Norte]], [[Zamboanga del Sur]], [[Zamboanga Sibugay]]
|country_largest_city = [[Siudad ti Davao]]
|country_largest_city_population = 1,449,296
|population = 21,968,174 (grupo ti isla ti Mindanao)<!-- total of the 6 regions --><!-- total of 6 regions including Basilan, Camiguin, Dinagat, Sulu, & Tawi-Tawi -->
|population_as_of = 2010
|population_footnotes = <ref name=NSO>{{cite web |url=http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Population%20and%20Annual%20Growth%20Rates%20for%20The%20Philippines%20and%20Its%20Regions%2C%20Provinces%2C%20and%20Highly%20Urbanized%20Cities%20Based%20on%201990%2C%202000%2C%20and%202010%20Censuses.pdf |title=Population and Annual Growth Rates for The Philippines and Its Regions, Provinces, and Highly Urbanized Cities |work=2010 Census and Housing Population |publisher=National Statistics Office |accessdate=15 Agosto 2014 |archive-date=2013-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928012059/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/Population%20and%20Annual%20Growth%20Rates%20for%20The%20Philippines%20and%20Its%20Regions%2C%20Provinces%2C%20and%20Highly%20Urbanized%20Cities%20Based%20on%201990%2C%202000%2C%20and%202010%20Censuses.pdf |url-status=dead }}</ref>
|density_km2 = 243
|ethnic_groups = [[Bajau|Bajao]], [[Tattao a Bisayano|Bisayano]], [[Tattao a Subanon|Subanon]], [[Tattao a Hiligaynon|Hiligaynon]], [[Tattao a Cebuano|Cebuano]], [[Tattao a Waray|Waray]], [[Tattaoa Karay-a|Karay-a]], [[Tattao a Butuanon|Butuanon]], [[Tattao a Surigaonon|Surigaonon]], [[Tattao a Sangirese|Sangirese]], [[Lumad]] [[Kamayo]], [[Pagsasao a Cotabato Manobo|Manobo]], [[Tasaday]], [[T'boli]], [[Tattao a Moro|Moro]], [[Tattao a Maguindanao|Maguindanao]], [[Maranao]], [[Zamboangueño]]
}}
Ti '''Mindanao''' ket isu ti maikadua a kadakkelan ken kadayaan nga isla iti [[Filipinas]]. Isu pay daytoy ti nagan ti maysa kadagiti tallo a grupo nga is-isla iti daytoy a pagilian, a nakabuklan ti isla iti Mindanao ken dagiti babbabassit a nakapalikmut nga is-isla. Dagiti sabali a dua ket ti [[Luzon]] ken ti [[Visayas]]. Ti isla iti Mindanao ket makunkuna a '''Ti Daga iti Kari'''. Ti Mindanao ket isu laeng ti [[Islam idiay Filipinas|lugar idiay Filipinas]] nga addan ti kaaduan [[Moro]]. Ti [[Ciudad ti Davao|Siudad ti Davao]] ket isu ti [[de facto]] a kapitolio ti [[Mindanao]].

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

| area_total_km2          = {{Swiss area|BS|km=yes }}
| population_footnotes    = {{Swiss populations ref|CH-BS }}
| population_total        = {{formatnum:{{Swiss populations NC|CH-BS|CH-BS}}}}
| population_as_of        = {{#time: m/Y | {{Kalendario/bulan-en|{{Swiss populations data CH-BS|TIMESTAMP}} }}}}
| population_density_km2  = auto
| iso_code                = CH-BS
| blank_name_sec1         = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kangatuan a punto]]
| blank_info_sec1         = {{pagbaliwen|522.19|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:St. Chrischona|[[St. Chrischona]]|St. Chrischona}}
| blank1_name_sec1        = [[Listaan dagiti kanton ti Suisa babaen ti kangato|Kababaan a punto]]
| blank1_info_sec1        = {{pagbaliwen|244.75|m|ft|0|abbr=on}}: {{#ifexist:Ti aplaya ti [[Rin]], nailian a pagbeddengan ti {{lang|de|[[Kleinhüningen]]}}|Ti aplaya ti [[Rin]], nailian a pagbeddengan ti {{lang|de|[[Kleinhüningen]]}}]]|Ti aplaya ti [[Rin]], nailian a pagbeddengan ti {{lang|de|[[Kleinhüningen]]}}}}
| blank_name_sec2         = Timmipon
| blank_info_sec2         = 1501
| blank1_name_sec2        = Pagsasao
| blank1_info_sec2        = [[Pagsasao nga Aleman|Aleman]]
| website                 = [http://www.BS.ch <span style="text-transform:lowercase;">BS</span>.ch]
| zoom                    = 9
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

|archipelago = [[Filipinas]]
|area_km2 = 10571.8
|area_footnotes = <ref name=unep>{{cite web |title=Islands of Philippines |url=http://islands.unep.ch/IHE.htm#892 |work=Island Directory |publisher=United Nations Environment Programme |accessdate=22 Mayo 2015 |archive-date=2019-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190428003606/http://islands.unep.ch/IHE.htm#892 |url-status=dead }}</ref>
|rank = Maika-74
|coastline_km = 618.8
|coastline_footnotes = <ref name=unep/>
|highest_mount = [[Bantay Halcon]]
|elevation_m = 2586
|elevation_footnotes = <ref name=unep/>
|country = Filipinas
|country_admin_divisions_title = [[Dagiti probinsia ti Filipinas|Probinsia]]
|country_admin_divisions = [[Occidental Mindoro]], [[Oriental Mindoro]]
|country_largest_city = [[San Jose, Occidental Mindoro]]
|country_largest_city_population = 131,188
|population = 1,238,573
|population_as_of = 2010
|population_footnotes = <ref name=NSO10>{{cite web |url=http://web0.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/MIMAROPA.pdf |title=Dagupa Populasion babaen ti Probinsia, Siudad, Ili ken Baranggay: manipud idi Mayo 1, 2010 |work=2010 Census of Population and Housing |publisher=National Statistics Office |accessdate=22 Mayo 2015 |access-date=2015-10-27 |archive-date=2016-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311214502/http://web0.psa.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/MIMAROPA.pdf |url-status=dead }}</ref>
|density_km2 = 117.2
|ethnic_groups = [[Mangyan]], [[Tattao a Tagalog|Tagalog]]
}}

Ti '''trigonometria''' (manipud iti [[Taga-ugma a Griego|Griego]] ''[[wiktionary:τρίγωνον|trigōnon]]'' "trianggulo" + ''[[wiktionary:μέτρον|metron]]'' "rukod"<ref>{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?search=trigonometry|title=trigonometria|publisher=Online a Diksionario ti Etimolohia}}</ref>) ket isu ti sanga ti [[matematika]] a mangadal kadagiti [[trianggulo]] ken dagiti pannakaikabagian a nagbaetan dagiti kaatiddog ti sikiganda ken dagiti [[anggulo]] a nagbaetan dagiti sikiganda. Ti trigonometria ket mangipalawag kadagiti [[dagiti trigonometriko nga annong|trigonometriko nga annong]], a mangipalawag kadagitoy a pannakaikabagian ken adda iti pannakaipakat iti [[periodiko nga annong|sikliko]] a penomena, a kas dagiti [[allon]]. Ti pagobraan ket nagbalbaliw idi las-ud ti maikatlo a siglo SK a kas sanga ti [[heometria]] a kaaduan nga inus-usar para kadagiti astronomiko a panagadal.<ref>R. Nagel (ed.), ''Ensiklopedia ti Siensia'', Maika-2 nga Ed., The Gale Group (2002)</ref> Daytoy pay ti pundasion ti praktikal nga arte ti [[agrimensura]].

Ti tawen idi '''1785''' ket [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Sabado|kadawyan a tawen a nangrugi iti Sabado]] iti [[kalendario a Gregoriano]] ken ti [[Kadawyan a tawen a mangrugi iti Mierkoles|kadawyan a tawen a nangrugi iti Mierkoles]] iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a [[Kalendario a Huliano]]. 

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}

{{Coord|33|N|44|E|display=title}}
<br />
|conventional_long_name = Republika ti Irak
|common_name = Irak
|image_flag = Flag of Iraq.svg
|image_coat = Coat_of_arms_of_Iraq.svg
|image_map = Iraq (orthographic projection).svg<!--pangngaasi a pakitungtungan sakbay a sukatan daytoy nga imahen-->
|national_motto = الله أكبر {{Spaces|2}}<small>([[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]])</small><br />''"[[Takbir|Allahu Akbar]]"''{{Spaces|2}}<br /><small>({{lang-ilo|Islamiko a konsepto iti Dios ket isu ti katan-okan}})</small>
|national_anthem = ''[[Mawtini]]''<br />(موطني‎){{Spaces|2}}<br /><small>({{lang-ilo|Ti Pagiliak}})</small>
|capital = [[Baghdad]]
|official_languages = [[Pagsasao nga Arabiko|Arabiko]]<br />
|demonym = Iraki
|coordinates = {{Coord|33|20|N|44|26|E|type:city}}
|largest_city = kapitolio
|government_type = [[Pederal a republika|Pederal]] a [[parlamentario a republika]]
|leader_title1 = [[Presidente ti Irak|Presidente]]
|leader_title2 = [[Umuna a Ministro ti Irak|Umuna Ministro]]
|leader_title3 = [[Konseho dagiti Pannakabagi ti Irak|Tagabitla ti Konseho dagiti Pannakabagi]]
|leader_name1 = [[Barham Salih]]
|leader_name2 = [[Mustafa Al-Kadhimi]] 
|leader_name3 = [[Mohamed Al-Halbousi]]
|area_rank = Maika-59
|area_km2 = 438,317
|area_sq_mi = 169,234 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water = 1.1
|population_estimate = 30,399,572<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |title=CIA - The World Factbook |publisher=Cia.gov |date= |accessdate=2011-12-02 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224065934/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html |url-status=dead }}</ref>
|population_estimate_rank =Maika-39  
|population_estimate_year = 2011
|population_census =
|population_census_year =
|population_density_km2 = 73.5
|population_density_sq_mi = 187.6 <!--Saan nga ikkaten [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank = 125th
|GDP_PPP = $125.665 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/01/weodata/weorept.aspx?sy=2008&ey=2011&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=433&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=19&pr.y=18 |title=Irak|publisher=Internasional a Pundo ti Panguartaan|accessdate=2011-04-21}}</ref>
|GDP_PPP_rank = Maika-63
|GDP_PPP_year = 2011
|GDP_PPP_per_capita = $3,826<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank = Maika-126
|GDP_nominal_year = 2011
|GDP_nominal = $108.418 bilion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_rank = Maika-62
|GDP_nominal_per_capita = $3,301<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_per_capita_rank = Maika-110
|sovereignty_type = [[Panakaiwayawayas]]
|established_event2 = manipud ti {{nowrap|[[Nagkaykaysa a Pagarian]]}}
|established_date2 = 3 Oktubre 1932
|established_event3 =  [[Rebulosion iti 14 Hulio|Pannakairangarang iti republika]]
|established_date3 = 14 Hulio 1958
|established_event4 = [[Batay-linteg iti Irak|Agdama a batay-linteg]]
|established_date4 = 15 Oktubre 2005
|Gini_year = 2007
|Gini_change =  <!--increase/decrease/steady-->
|Gini = 30.9 <!--number only-->
|Gini_ref = <ref>{{cite web|url=http://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI/ |title=World Bank GINI index |publisher=Data.worldbank.org }}</ref>
|Gini_rank =
|HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
|HDI_change = steady<!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.642 <!--number only-->
|HDI_ref = <ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf |title=Human Development Index and its components. Human Development Report 2011 |format=PDF |publisher=UNDP}}</ref>
|HDI_rank = Maika-120
|currency = [[Iraki a dinar]]
|currency_code = IQD
|time_zone = GMT+3
|utc_offset = +3
|time_zone_DST = saan a masursurot
|utc_offset_DST = +3
|drives_on = kanawan
|cctld = [[.iq]]
|calling_code = [[Dagiti numero ti telepono idiay Irak|964]]
}}

{{Kalendario}}
{{Aldaw}}