'''Victor Franz Hess''' (24. juni 1883 – 17. decembar 1964.) bio je [[Austrija|austrijsko]] - [[Sjedinjene Američke Države|američki]] [[fizičar]] i [[Nobelova nagrada za fiziku|nobelovac za fiziku]] koji je otkrio [[Kosmičko zračenje|kosmičke zrake]].<ref name="obit">{{Cite news|title=Victor F. Hess, Physicist, Dies. Shared the Nobel Prize in 1936. Was Early Experimenter on Conductivity of Air. Taught at Fordham Till 1958|url=https://www.nytimes.com/1964/12/19/archives/victor-f-hess-physicist-dies-shared-the-nobel-prize-in-1936-was.html|quote=... under his supervision, the United States Radium Corporation in New Jersey. ... Dr. Hess married Marie Bertha Warner Breisky in 1920; she died in 1955. ...|work=[[New York Times]]|date=19. 12. 1964|access-date=30. 9. 2012}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

{{Lokacijska mapa-linija|lon=17}}
]]
'''17. istočni meridijan''' jest [[meridijan]] koji je 17 [[stepen (ugao)|stepeni]] [[istok|istočno]] od [[Nulti meridijan|nultog]]. Presijeca [[Arktički okean]], [[Evropa|Evropu]], [[Afrika|Afriku]], [[Atlantski okean]], [[Južni okean]] i [[Antarktik]]. Tvori [[ortodroma|ortodromu]] sa [[163. meridijan (zapad)|163. zapadnim meridijanom]].

'''TGF beta-inducibilni jedarni protein 1''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''NSA2'''  sa [[hromosom 5|hromosoma 5]].<ref name="pmid11124703">{{cite journal | vauthors = Stanchi F, Bertocco E, Toppo S, Dioguardi R, Simionati B, Cannata N, Zimbello R, Lanfranchi G, Valle G | title = Characterization of 16 novel human genes showing high similarity to yeast sequences | journal = Yeast | volume = 18 | issue = 1 | pages = 69–80 | date = januar 2001 | pmid = 11124703 | doi = 10.1002/1097-0061(200101)18:1<69::AID-YEA647>3.0.CO;2-H }}</ref><ref name="pmid10486207">{{cite journal | vauthors = Wu X, Ivanova G, Merup M, Jansson M, Stellan B, Grandér D, Zabarovsky E, Gahrton G, Einhorn S | title = Molecular analysis of the human chromosome 5q13.3 region in patients with hairy cell leukemia and identification of tumor suppressor gene candidates | journal = Genomics | volume = 60 | issue = 2 | pages = 161–71 | date = septembar 1999 | pmid = 10486207 | doi = 10.1006/geno.1999.5911 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: TINP1 TGF beta-inducible nuclear protein 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=10412}}</ref>

'''Interferon-inducirani [[transmembranski protein]] 2''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''IFITM2'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Interferon induced transmembrane protein 2 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/10581 | access-date = 21. 2. 2016 }}</ref> IFITM1 je član porodice IFITM (transmembranski protein induciran interferonom) koji je kodiran genima IFITM.

'''Spojni [[imunoglobulin]] lambda 3''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''IGLJ3''' sa  [[hromosom 22|hromosoma 22]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Immunoglobulin lambda joining 3 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/28831 }}</ref>

'''Mitohondrijska [[ tRNK]]-specifična 2-tiouridilaza 1''' jest [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TRMU'''  sa [[hromosom 22|hromosoma 22]].<ref name="pmid14746906">{{cite journal |vauthors=Yan Q, Guan MX | title = Identification and characterization of mouse TRMU gene encoding the mitochondrial 5-methylaminomethyl-2-thiouridylate-methyltransferase | journal = Biochim Biophys Acta | volume = 1676 | issue = 2 | pages = 119–26 |date=Jan 2004 | pmid = 14746906 | doi =  10.1016/j.bbaexp.2003.11.010}}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: TRMU tRNA 5-methylaminomethyl-2-thiouridylate methyltransferase| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=55687}}</ref>

'''Heptoza''' je [[monosaharid]]ni [[šećer]] sa sedam atoma [[ugljik]]a.

{{Nedostaju izvori}}
'''Hadroni''' su [[subatomske čestice]] na koje djeluje [[rezidualna jaka nuklearna sila]]. Sastoje se od [[kvark]]ova i antikvarkova, koji su [[fermioni]], te [[gluon]]a, koji su [[bozon]]i.

'''Puška M1924''' ili u zapadnoj literaturi često nazvana '''mauzer M1924''' ili jugoslavenski mauzer je puška repetirka, kalibra 7,92×57&nbsp;mm. Bila je osnovno oružje vojske Kraljevine SHS, odnosno [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevine Jugoslavije]]. Po konstrukciji je slična [[Čehoslovačka|čehoslovačkom]] modelu 24 (vz. 24). Razvijena je za potrebe jugoslavenske vojske u (franc. Fabrique Nationale de Herstal) u [[Belgija|Belgiji]] na bazi brzometnih pušaka „Mauzerovog” sistema Gew 98 ili M98 (1898-1935). Za pušku M1924 konstruisan je i bajonet M24. Puška M1924 se odlikuje boljim nišanima i kraćom dužinom u odnosu na mauzerove modele što je čini lakšom i kompaktnijom za upotrebu. Prvih 100.000 primjeraka je proizvedeno u Belgiji, a od 1928-41 VTZ Kragujevac je proizveo još 680.000 komada.

{{Nedostaju izvori}}
{{Siroče|23|02|2012}}
'''Bosansko-[[Finski jezik|finsko]]-bosanski rječnik''' (''Bosnia-suomi-bosnia sanakirj''a) objavljen je u [[1997]]. godine. Autor je [[Enes Čemer]], profesor sociologije. Izdavač je [[Finn Lectura]], [[Helsinki]], [[Finski|Finska]]. Na 533 stranice obrađeno je preko 44.000 riječi. 

[[slika:Cancer requires multiple mutations from NIHen.png|thumb|right|[[Kancer]]i i [[tumor]]i uzrokovani su nizom [[mutacija]]. Svaka mutacija donekle mijenja ponašanje ćelije.]]
'''Karcinogeneza''', koja se naziva i '''onkogeneza''' ili '''tumorigeneza''' jest  proces stvaranje [[kancer]]a i benignih tumora, pri čemu su normalne [[ćelija (biologija)|ćelije]] [[maligna transformacija|transformiraju]] u [[kancer|ćelija raka]]. Proces karakteriziraju promjene na ćelijskim, [[Genetika|genetičkim]] i [[Epigenetika|epigenetičim]] nivoima i abnormalna [[ćelijska dioba]]. Podjela ćelija je fiziološki proces koji se javlja u gotovo svim [[Tkivo|tkivima]] i pod različitim okolnostima. Normalno, ravnoteža između [[ćelijska proliferacija|proliferacije]] i [[programirana ćelijska smrt|programirane ćelijske smrti]], u obliku [[apoptoze]], održava se  na integritet tkiva i [[organ]]a. Prema prevladavajućoj prihvaćenoj teoriji karcinogeneze, teoriji somatskih mutacija, [[mutacija]] u [[DNK]] i [[Epigenetika|epimutacija]] koje dovode do raka remete pravilnost ove ovih procesa, ometajući programiranje koje ih regulira, narušavajući normalnu ravnotežu između proliferacije i ćelijske smrti. To rezultira nekontroliranom diobom ćelija i evolucije tih ćelija pomoću [[prirodno odabiranje|prirodne selekcije]] u tijelu. Samo određene mutacije dovode do raka, dok većina mutacija ne.

{{biomi}}
 
u, na jugozapadu [[kina|Kine]].]]
'''Širokolisne i mješovite šume mmjerenih područja''' su [[biom]] [[stanište (ekologija)|staništa]] na prostorima [[umjerena klima|umjerene klime]], definiran u [[Svjetski fond za prirodu|Svjetskom fondu za prirodu]], u ekoregiji širokolistnih [[stabla]]šica, i sa [[četinari]]ma i širokolistnim stabalašicama, ekoregije [[mješovita četinarska šuma]].

<noinclude>{{Prijevod}}</noinclude>
{{Navkutija
| ime         = NASA
| naslov      = [[NASA|National Aeronautics and Space Administration (NASA)]]
| podaciklasa = hlist
| slika       = 

{{Nedostaju izvori}}
{| class=wikitable
|- style="background: #f9f9f9;"
! Ime
! Početak vladavine
! Kraj vladavine
! Napomene
|-
|colspan="4" bgcolor="#a0a0a0" align="center"|'''Gospodari Milana'''
|-
| [[Pagano I della Torre]] || 1240||1247 ||
|-
| [[Pagano II della Torre]] || 1247||1257 ||
|-
| [[Manfredi Lancia]] || 1253||1256 ||
|-
| [[Martino della Torre]] || 1257||1259
|-
| [[Oberto Pallavicino]] || 1259||1264 ||
|-
| [[Filippo della Torre]] || 1263||1265 ||
|-
| [[Napoleone della Torre]] || 1265||1277
|-
| [[Ottone Visconti]] || 1277||1294 ||
|-
| [[Matteo I Visconti]] || 1294||1302|| unuk Ottoneovog brata
|-
| [[Guido della Torre]] || 1302||1311 || 
|-
| [[Matteo I Visconti]] || 1311||1322 || vraćen
|-
| [[Galeazzo I Visconti]] || 1322||1327 || sin Mattea I
|-
| [[Azzone Visconti]] || 1327||1339 || sin Galeazza I
|-
| [[Luchino Visconti (milanski gospodar)|Luchino Visconti]] || 1339||1349 || sin Mattea I
|-
| [[Giovanni Visconti (kardinal)|Giovanni Visconti]] || 1349||1354 || sin Mattea I
|-
| [[Bernabò Visconti]] || 1354||1385 || unuk Mattea I
|-
| [[Galeazzo II Visconti]] || 1354||1378 || unuk Mattea I
|-
| [[Matteo II Visconti]] || 1354||1355 || unuk Mattea I
|-
| [[Gian Galeazzo Visconti]] ||  1378||1395 || sin Galeazza II
|-
|colspan="4" bgcolor="#a0a0a0" align="center"|'''Vojvode Milana'''
|-
| [[Gian Galeazzo Visconti]] || 1395||1402 || 
|-
| [[Gian Maria Visconti]] || 1402||1412 || sin Giana Galeazza; ubijen
|-
| [[Filippo Maria Visconti]] || 1412||1447 || sin Giana Galeazza
|-
|colspan="4" align="center" style="background: #f9f9f9;"|[[Ambrozijanska Republika]]<br>13. august 1447&ndash;25. mart 1450''
|-
| [[Francesco I Sforza]] || 1450||1466 || zet Filippa Marije
|-
| [[Galeazzo Maria Sforza]] || 1466||1476 || sin Francesca I
|-
| [[Gian Galeazzo Sforza]] || 1476||1494 || sin Galeazza Marije
|-
| [[Ludovico Sforza]] || 1494||1499 || sin Francesca
|-
| [[Luj XII, kralj Francuske]] || 1499||1500 || praunuk i primogenituralni nasljednik Giana Galeazza Viscontija
|-
| [[Ludovico Sforza]] || 1500||1500 || vraćen
|-
| [[Luj XII, kralj Francuske]] || 1500||1512 || vraćen
|-
| [[Massimiliano Sforza]] || 1512||1515 || sin Lodovica
|-
| [[Franjo I, kralj Francuske]] || 1515||1521 || zet i rođak Luja XII
|-
| [[Francesco II Sforza]] || 1521||1524 || sin Lodovica
|-
| [[Franjo I, kralj Francuske]] || 1524||1525 || vraćen
|-
| [[Francesco II Sforza]] || 1525||1535 || vraćen
|-
| [[Filip II, kralj Kastilje]] || 1540||1598 || [[Karlo V, car Svetog Rimskog Carstva]] i suzeren Milanskog vojvodstva, dao je vlast nad Milanom svom sinu.
|-
| [[Filip III, kralj Kastilje]] || 1598||1621 || sin kastiljskog kralja Filipa II
|-
| [[Filip IV, kralj Kastilje]] || 1621||1665 || sin kastiljskog kralja Filipa III
|-
| [[Karlo II, kralj Kastilje]] || 1665||1700 || sin kastiljskog kralja Filipa IV
|-
| [[Filip V, kralj Španije|Filip V, kralj Kastilje]] || 1700||1706 || praunuk i primogenituralni nasljednik kastiljskog kralja Filipa IV
|-
| [[Karlo VI, car Svetog Rimskog Carstva]] || 1707||1740 || praunuk Filipa III
|-
| [[Marija Terezija, kraljica Ugarske]] || 1740||1780 || kćerka cara Karla VI
|-
| [[Josip II, car Svetog Rimskog Carstva]] || 1780||1790 || sin ugarske kraljice Marije Terezije
|-
| [[Leopold II, car Svetog Rimskog Carstva]] || 1790||1792 || sin ugarske kraljice Marije Terezije
|-
| [[Franjo II, car Svetog Rimskog Carstva]] || 1792||9 1796 || sin cara Leopolda II
|-
|colspan="4" align="center" style="background: #f9f9f9;"|[[Transpadanska Republika]]<br> 15. novembar 1796&ndash;29. juni 1797
|-
|colspan="4" align="center" style="background: #f9f9f9;"|[[Cisalpinska Republika]]<br> 29 June 1797&ndash;29 April 1799
|-
| [[Franjo II, car Svetog Rimskog Carstva]] || 1799||1800 || vraćen
|}
{{Commonscat|Dukes of Milan}}

{{Distinguish|Limotoksin alfa}}

'''[[Otvoreni okvir čitanja]] 1 [[hromosom 11|hromosoma 11]]''', znan i kao '''C11orf1''', je [[gen]] koji sadrži [[protein]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: C11orf1| url =https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=64776}}</ref> Dva hibridna skrining kvasca otkrila su da se vežu za SETDB1, histonski protein [[metiltransferaza]]. SETDB1 je upleten u [[Huntingtonova bolest|Huntingtonovu bolest]], neurodegenerativni poremećaj.<ref name="pmid10873569">{{cite journal | vauthors = Thomas EA, Coppola G, Desplats PA, Tang B, Soragni E  | title = CThe HDAC inhibitor 4b ameliorates the disease phenotype and transcriptional abnormalities in Huntington's disease transgenic mice. | journal = Proc. Natl. Acad. Sci. USA | volume = 105 | issue = 1 | pages = 15564–69 |date=juni 2008 | pmid = 18829438 | pmc = 2563081| doi =  10.1073/pnas.0804249105|display-authors=etal}}</ref>

'''Deletirani protein  kolorektumskog karcinoma''', znan i kao '''DCC''',  je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''DCC'''.  Odavno je uplitan u [[rak debelog crijeva]].<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=1630&ordinalpos=1&itool=EntrezSystem2.PEntrez.Gene.Gene_ResultsPanel.Gene_RVDocSum NCBI Website for DCC]</ref>

{{Siroče|23|02|2012}}

'''Masakri u Ljubinju''' predstavljaju dva masakra koja su nad [[Ljubinje|ljubinjskim]] [[Bošnjaci]]ma, tokom [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], počinili [[četnici]].

{{Nedostaju izvori}}

.]]

<br>
{{ZID|Tanzanija}}<br>
{{ZID|Demokratska Republika Kongo}}<br>
{{ZID|Ruanda}}<br>
{{ZID|Uganda}}<br>
{{ZID|Burundi}}<br>
{{ZID|Mozambik}}<br>
{{ZID|Komori}}<br>
{{ZID|Mayotte}}<br>
{{ZID|Zambija}}<br>
{{ZID|Malavi}}<br>
{{ZID|Madagaskar}}|regije=[[Srednja Afrika]]<br>
[[Istočna Afrika]]|govornici=Kao maternji: oko 15 miliona (2012)<br>
Kao drugi jezik: oko 90 miliona (2015)|rang=-|jezička porodica=[[Nigersko-kongoanski jezici|Nigersko-kongoanski]]<br>
:[[atlantsko-kongoški jezici|atlantsko-kongoanski]]<br> 
::[[voltaško-kongoški jezici|voltaško-kongoanski]]<br>
:::[[benue-kongoški jezici|benue-kongoanski]]
::::[[bantu jezici|bantu]]<br>
:::::[[svahili jezici]]<br >
::::::svahili|država={{ZID|Kenija}}<br>
{{ZID|Tanzanija}}<br>
{{ZID|Demokratska Republika Kongo}}<br>
{{ZID|Ruanda}}<br>
{{ZID|Uganda}}<br>
{{ZID|Istočnoafrička Federacija}}<br>
{{ZID|Afrička Unija}}|ustanova=Baraza la Kiswahili la Taifa (Tanzanija)
Chama cha Kiswahili cha Taifa (Kenija)|iso1=sw|iso2=swa|iso3=swa|sil=SWA}}

'''DNK-analiza''', '''Genetička identifikacija'''  −  
'''Genetičko profiliranje''', '''genetički test''', '''DNK analiza''',  su različiti nazivi za isti postupak, koji obuhvata  niz tehnika kojima se vrši identifikacija [[individua]] bilo koje vrste [[organizam]]a analizom [[DNK]] [[molekula]]. Obično se primjenjuje za diferencijaciju bioloških uzoraka dviju ili više osoba za različite potrebe, od uspostave baza  osobnih podataka, preko medikolegalne prakse, do proučavanja [[filogenetika|filogenetičkih]] veza i odnosa u promatranim evolucijskim nizovima, uključujući i čovjeka.  Ovakva upotreba genetičkog materijala je  [[1985]].,  na ''University of Leichester'', predstavio njen izumitelj [[Alek Džefris]].<ref name="Marjanović D. 2009">Marjanović D., Primorac D. (2009): Molekularna forenzična genetika. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|978-9958-9344-6-9}}.</ref><ref name="Bajrović K 2005">Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R.,  Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref>
== Primjena DNK analize ==
Dvije osobe  ljudi imaju ogroman dio (99,9%) istovjetnih  [[DNK]] sekvenci, koje su čak preko 99% podudarne kod onih u [[čimpanza|čimpanzi]].
Genetička identifikacija počiva na peroučavanju najpouzdanijih [[polimorfizam|polimorfnih]] [[genetički marker|genetičkihmarkera]].
Na primjer, jedan od takvih su [[mikrosatelit]]ne sekvence koje se ponavljaju i imaju visok stepen varijacije. Na datom [[lokus]]u,  dvoje nesrodnih ljudi  imaju različit broj mikrosatelita. Koristeći [[PCR|polimeraznu lančanu reakciju]] za utvrđivanje stepena ponavljanja sekvenci na nekoliko lokusa, moguće je odrediti  istu sekvencu koja u normalnim okolnostima,  igrom slučaja, nikad ne bi mogla biti uspostavljena.

{{Geokutija|Naselje
<!-- *** Gornji dio *** -->
| ime                         = Tbilisi
| izvorno_ime                 = თბილისი
| drugo_ime                   = 
| kategorija                  = Grad
<!-- *** Ime **** -->
| etimologija                 =
| službeni_naziv              =
| moto                        =
| nadimak                     =
<!-- *** Slika *** -->
| slika                       = Tbilisi.jpg
| opis_slike                  = Pogled na Tbilisi
<!-- *** Simboli *** -->
| zastava                     = 
| simbol                      = 
<!-- *** Države, regije i.t.d *** -->
| država                      = Gruzija
| zastava_države              = da
| administrativna_podjela1    =
<!-- *** Položaj i visina *** -->
| nadmorska_visina            = 
| širina_stepeni               = 41| širina_minuta = 41| širina_sekundi = 39| širina_SJ = N
| dužina_stepeni               = 44| dužina_minuta = 50| dužina_sekundi = 01| dužina_IZ = E
| najviši                     =
| najviša_visina              = 770
| najniža                     =
| najniža_visina              = 380
<!-- *** Dimenzije *** -->
| površina                    = 504.2
| površina_zemlje             =
| površina_vode               =
| površina_urban              =
| površina_metro              =
<!-- *** Stanovništvo *** -->
| stanovništvo                = 1.158.700
| stanovništvo_datum          = 2018
| stanovništvo_urban          =
| stanovništvo_metro          = 
| stanovništvo_opcina         =
| stanovništvo_gustoca        = 
| stanovništvo_urban_gustoca  = 
| stanovništvo_opcina_gustoca = 
| stanovništvo_metro_gustoca  =
<!-- *** Historija i administracija *** -->
| osnovan                     = 
| vlada                       =
| gradonačelnik               = 
| gradonačelnik_partija       =
<!-- *** Kod ***  -->
| vremenska_zona              = [[UTC]]+04:00 | utc_odstupanje =
| vremenska_zona_DST          = | utc_offset_DST =
| poštanski_broj              = 
| pozivni broj                = +995 32
| kod                         =
<!-- *** Karta *** -->
| karta                       = Georgia location map.svg
| karta_lokacija              = Gruzija
<!-- *** Web stranice *** -->
| web_stranica                = [http://www.tbilisi.gov.ge/ tbilisi.gov.ge]
<!-- *** Bilješka *** -->
| bilješka                    =
}}
'''Tblisi''' je [[glavni grad]] [[Gruzija|Gruzije]]. Prostire se na površini od 504 kvadratna kilometra. Nastanjuje ga oko 1,1 milion stanovnika.<ref>{{cite news|url=http://worldpopulationreview.com/countries/georgia-population/cities/|title=Spisak gradova u Gruziji po broju stanovnika|access-date=8. 10. 2019}}</ref>

'''Bitka kod Uhuda''' je naziv za [[Historija|historijski]] vojni okršaj kod [[Brdo Uhud|brda Uhud]], na području današnje [[Saudijska Arabija|Saudijske Arabije]]. Odigrala se 23. marta 625. godine (7. ševvala 3. godine po [[Hidžra|Hidžri]]) kod Uhuda, nedaleko od Medine, između snaga male muslimanske zajednice [[Medina|Medine]] i mnogobožaca iz [[Mekka|Mekke]].<ref>{{Cite journal |last=Jones |first=J. M. B. |date=1957 |title=The Chronology of the "Mag̱ẖāzī"-- A Textual Survey |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London |volume=19 |issue=2 |pages=245–280 |doi=10.1017/S0041977X0013304X |issn=0041-977X |jstor=610242 |s2cid=162989212}}</ref><ref>{{Cite book |last=Safi-ur Rahman Mubarakpuri |url=https://archive.org/details/TheSealedNectar_201802 |title=The sealed nectar: biography of the Noble Prophet |date=1996 |location=Riyadh |page=247}}</ref> Ovo se smatra jednim od najgorih poraza u historiji islama.

{{Siroče|23|02|2012}}
'''Zaboravljanje''' je suprotan proces od pamćenja i ogleda se u nemogućnosti [[Reprodukcija|reprodukcije]] i [[Retencija|retencije]] učenog sadržaja. Zaboravljanjem nestaju promjene nastale učenjem. Potpunog zaboravljanja nema, jer je sadržaj koji smo učili ostavio izvjesni fiziološki trag u moždanim strukturama, pa se u određenim uvjetima može pobuditi.

'''Talasa '''(/Thalassa/ [[Grčki jezik|grč.]]: <span lang="grc" dir="ltr">Θάλασσα</span>, bukvalno "more" ),<ref name="s.v. Θάλασσα, str. 530">Beekes, [https://dictionaries.brillonline.com/search#dictionary=greek&id=gr2784 s.v. Θάλασσα, str. 530].</ref> jedno od [[Grčki primordijalni bogovi|grčkih primordijalnih božanstava]]. Bila je opća riječ za 'more' i za njegovu božansku mitologiju oličenja na grčkom jeziku. Riječ je možda bila predgrčkog porijekla.<ref name="s.v. Θάλασσα, str. 530"/>

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}
'''Popularnost [[blog]]ova''' javlja se kao fenomen usljed pada interesa za masovne medije. 
Čitanost štampanih medija je u padu, javlja se pomak u "medijsko žutilo". U Sjedinjenim Američkim državama pada gledanost nacionalnih TV mreža, publika se okreće većem broju kablovskih kanala, raste broj satelitskih kanala, a izdavaštvo je krenulo u smjeru [[mikro publikacija]]. 

{{Evolucija|expanded=Procesi i ishodi}}
'''Genetička raznolikost''' je razina [[biološka raznolikost|biološke raznolikosti]], koja se odnosi na ukupan broj [[genetika|nasljednih]] [[osobina|svojstava]] u genetičkoj strukturi  jedne [[vrsta|vrste]]. Ona se razlikuje od [[genetička varijabilnost|genetičke varijabilnosti]], koja opisuje tendenciju promjenljivosti genetičkih [[osobina|karakteristika]].

{{Nedostaju izvori}}

: ''"Kamila" se preusmjerava ovdje.''

'''5 α-Androstandion''', poznat i kao '''5-androstandion''' ili kao '''5α-androstan-3,17-dion''',  se [[prirodni proizvod |prirodno javlja]] u  [[androstan]]skim (5α-androstan) [[steroid]]ima i [[endogen]]im [[metabolit]]ima [[androgen]]a poput [[testosteron]]a, [[dihidrotestosteron]]a (DHT), [[dehidroepiandrosteron]]a (DHEA) i [[androstenedion]]a.<ref name="HMDB">http://www.hmdb.ca/metabolites/HMDB0000899</ref> It is the C5 [[epimer]] of [[etiocholanedione]] (5β-androstanedione).<ref name="HMDB"/> Androstanedion nastaje od androstendiona pomoću enzima [[5α-reduktaza]], a od DHT [[17β-hidroksisteroidna dehidrogenaza|17β-hidroksisteroidn dehidrogenaze]].<ref name="Becker2001">{{cite book|author=Kenneth L. Becker|title=Principles and Practice of Endocrinology and Metabolism|url=https://books.google.com/books?id=FVfzRvaucq8C&pg=PA994|year=2001|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-1750-2|pages=994–}}</ref><ref name="OrwollBilezikian2009">{{cite book|author1=Eric S. Orwoll|author2=John P. Bilezikian|author3=Dirk Vanderschueren|title=Osteoporosis in Men: The Effects of Gender on Skeletal Health|url=https://books.google.com/books?id=nfWNYFdOsCsC&pg=PA296|date=30 November 2009|publisher=Academic Press|isbn=978-0-08-092346-8|pages=296–}}</ref> Ima određenu [[androgen]u) aktivnost.<ref name="Kochakian2012">{{cite book|author=Charles D. Kochakian|title=Anabolic-Androgenic Steroids|url=https://books.google.com/books?id=3-LrCAAAQBAJ&pg=PA171|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-642-66353-6|pages=171–}}</ref>

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+12|59|48}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Leo_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 31.6
  | Tačka_y                 = 74.6
}}

'''Eudokija''' ([[Grčki jezik|grčki]]: Ευδοκία) bila je [[Bizantijsko Carstvo|bizantijska]] ''[[Augusta (titula)|Augusta]]'' te "carica Rimljana" kao treća supruga [[Bizantijska umjetnost|bizantijskog]] [[Konstantin V Kopronim|cara Konstantina V Kopronima]].<ref>[http://www.roman-emperors.org/eudociav.htm A short article on her by Lynda Garland]</ref><ref>Lynda Garland. 2002. ''Byzantine Empresses: Women and Power in Byzantium AD 527-1204''. Routledge. [https://books.google.hr/books?id=a5GFAgAAQBAJ&pg=PA327&dq=Eudokia,+wife+of+Constantine+V&hl=hr&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Eudokia%2C%20wife%20of%20Constantine%20V&f=false Str. 327].</ref> Njen nećak bio je [[Patrijarh (kršćanstvo)|patrijarh]] [[Teodot I]] od [[Konstantinopolj]]a.

[[Slika:1GZX Haemoglobin.png|thumb|300px|3-Dimenzijska struktura  [[hemoglobin]]a,  kuglastog prfoteina]]
'''Globulasti proteini''' ili '''globuloproteini''' (od globula= mali globus) ili '''sferoproteini''' su sferni ("nalik globusu") [[proteini]] i jedan su od uobičajenih [[savijanje proteina|tipova]] proteina (ostalisu [[vlaknasti protein| vlaknasti]], [[nesređeni protein|nesređeni]] i [[membranski protein]]i). Globulasti proteini su donekle topljivi u vodi (tvore [[koloid]]e), za razliku od vlaknastih ili membranskih proteina.<ref>{{cite journal | vauthors = Andreeva A, Howorth D, Chothia C, Kulesha E, Murzin AG | title = SCOP2 prototype: a new approach to protein structure mining | journal = Nucleic Acids Research | volume = 42 | issue = Database issue | pages = D310-4 | date = January 2014 | pmid = 24293656 | pmc = 3964979 | doi = 10.1093/nar/gkt1242 }}</ref> Postoji više [[Klasa proteinskih savijanja|klasa savijanja]] globulastih proteina, budući da postoji mnogo različitih arhitektura koje se mogu presavijati u otprilike sferni oblik.

'''Antocijanini''' (također i ''antocijani'', iz [[grčki jezik|grčkog]] ἀνθός (antos) - cvijet + κυανός (cijanos) - plavo) jesu vakuolarni pigmenti [[rastvorljiovost|rastvorljivi]] u [[voda|vodi]] koji se mogu javljati u raznim bojama (crvenoj, ljubičastoj ili plavoj) u zavisnosti od [[pH|pH vrijednosti]]. Pripadaju roditeljskoj klasi molekula zvanih flavonoidi, sintetizirani putem ciklusa fenilpropanoida. Nema miris niti izražen okus, na jeziku mogu izazvati tek umjereni astringentni podražaj. Antocijanini se nalaze u gotovo svim tkivima viših biljaka, uključjući stabiljku, lišće, korjenje, cvjetove i plodove. [[Antoksantin]]i su čisti, jasno bijeli ili žuti komplementarni spojevi nasuprot antocijanina, a također se javljaju u biljkama. Antocijanini se deriviraju iz antocijanidina dodavajući određene šećere.<ref name="odvin" />

'''Vanilin šećer''' ([[Njemački jezik|njem.]] ''Vanillezucker'', [[Poljski jezik|polj.]] ''Cukier waniliowy'', [[Mađarski jezik|mađ.]] ''Vaníliás cukor'', šved. "Vaniljsocker", mak. Ванилин шеќер) je čest sastojak [[Holandija|danskih]], [[Njemačka|njemačkih]], [[Poljska|poljskih]], [[Švedska|švedskih]], [[Finska|finskih]], [[Danska|danskih]], [[Austrija|austrijskih]], [[Norveška|norveških]], [[Mađarska|mađarskih]], [[Češka|čeških]], [[Slovačka|slovačkih]], [[Slovenija|slovenskih]], [[Hrvatska|hrvatskih]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskih]], [[Srbija|srbijanskih]] i ostalih evropskih deserata.

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+7|39|11}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 14,7 (B-Band)
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Virgo_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 63.6
  | Tačka_y                 = 36.6
}}

| podjela_vrsta           = Država
| podjela_ime             = {{ZID|Austrija}}
| podjela_vrsta1          = [[Pokrajine Austrije|Pokrajina]]
| podjela_ime1            =  [[Tirol (pokrajina)|Tirol]]
| vođa_partija            = 
| vođa_titula             = Gradonačelnik
| vođa_ime                = Georg Willi
| visina_m                = 574
| površina_ukupno_km2     = {{Pov|AT|70101|2}}
| stanovništvo_datum      = {{BrStDa|AT|70101}}
| stanovništvo_ukupno     = {{BrSt|AT|70101}}
| stanovništvo_gustoća_km2 = auto
| vremenska_zona1         = {{BrStGn|AT|70101|{{Pov|AT|70101|0}}|2}}
| utc_ofset1              = +1
| vremenska_zona1_DST     = [[Srednjoevropsko ljetno vrijeme|CEST]]
| utc_ofset1_DST          = +2
| poštanski_broj_vrsta    = Poštanski broj
| poštanski_broj          = 6010–6080
| pozivni_broj            = 0512
| registarske_tablice     = I
| veb-sajt                = {{URL|www.innsbruck.at}}
}}
'''Innsbruck''' ([[Slovenski jezik|slovenski]] (zastarjeli naziv) ''Inomost'') [[glavni grad|glavni]] je [[grad]] [[Austrija|austrijske]] pokrajine [[Tirol (pokrajina)|Tirol]] na [[Rijeka|rijeci]] [[Inn (rijeka)|Inn]].
Innsbruck je poznat kao središte [[zimski sport|zimskih sportova]]. Grad je dvaput bio domaćin [[ZOI|zimskih olimpijskih igara]]: [[ZOI 1964.|1964]]. i [[ZOI 1976.|1976]], kad je zamijenio [[Denver]], koji je zbog otpora svojih građana odustao od održavanja igara. U njemu se nalazi ''[[Skakaonica Bergisel|Bergisel]]'', skakaonica na kojoj se održava jedno od natjecanja [[Turneja 4 skakaonice|Turneje 4 skakakonice]].
[[1984]]. i [[1988]]. u gradu su održane [[Zimske paraolimpijske igre]].

'''Intermedijarni filamant porodice orfan 1''' je [[protein]] koji  je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''IFFO1'''. Filament IFFO1 molekulske težine  61,98 kDa nema okarakteriziranu funkciju.<ref name="genecards.org">{{Cite web | url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=IFFO1&search=980676c18c9bbc13207ea102fa1cb9a9 | title=IFFO1 Gene - GeneCards &#124; IFFO1 Protein &#124; IFFO1 Antibody}}</ref> IFFO1 proteini imaju važnu ulogu u [[citoskelet]]u i [[jedrov omotač|jedarnoj ovojnici]] većini tipova [[eukariot]]skih ćelija.<ref>{{Cite journal | doi=10.1146/annurev.bi.57.070188.003113| pmid=3052284|title = Molecular and Cellular Biology of Intermediate Filaments| journal=Annual Review of Biochemistry| volume=57| pages=593–625|year = 1988|last1 = Steinert|first1 = Peter M.| last2=Roop| first2=Dennis R.| url=https://zenodo.org/record/1234937}}</ref>

{{Preuređivanje}}

{{Nedostaju izvori}}
{{Osnovni oblici vladavine}}
'''Oligarhija''' – vladavina manjine<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/oligarchy|title=oligarchy {{!}} Definition & Facts {{!}} Britannica|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2022-02-03}}</ref> ([[Grčka|grčki]] ''oligos'' – malo i ''arkhê'' – vladanje), je vrsta vlasti u kojoj je većina moći u rukama manjeg dijela populacije, ali koje je normalno najmoćnije bilo po svom bogatstvu, vojnoj sili, strahovladi ili političkom uticaju.

| Molarna masa = 380,48 g/mol
| Tačka topljenja =
| Tačka ključanja = 
| Biološka raspoloživost = 
| Metabolizam = 
| Poluvrijeme eliminacije =  
| Izlučivanje =<br>[[PubChem]] = 44112
}}
'''Bopindolol''' ([[međunarodni nevlasnički naziv |INN]]) je  [[beta blokator]]. To je  [[ester]] koji djeluje  kao [[prolijek]] za svoj [[aktivni metabolit]] 4-(3-''t''-butilamino-2-hidroksipropoksi)-2-metilindol.<ref>{{cite journal | title=Bopindolol: pharmacological basis and clinical implications |authors=Nagatomo T, Hosohata Y, Ohnuki T, Nakamura T, Hattori K, Suzuki J, Ishiguro M | journal=Cardiovasc Drug Rev. |date=2001 | volume=19 | issue=1 | pages=9–24 | doi=10.1111/j.1527-3466.2001.tb00180.x | pmid=11314603}}</ref>
==Također pogledajte==
*[[Beta blokator]]
==Reference==
{{refspisak}}
{{Beta blokatori}}

{{FizikaPortal}}
'''Posebna relativnost''' ili '''posebna teorija relativnosti''' je [[fizika]]lna teorija koju je [[Albert Einstein]] [http://www.fourmilab.ch/etexts/einstein/specrel/www/ objavio] [[1905]]. Ona je zamijenila [[Isaac Newton|njutnovsku]] koncepciju prostora i [[vrijeme|vremena]] i inkorporirala [[elektromagnetizam]] reprezentiran Maxwellovim jednačinama. Teorija je nazvana "posebnom" jer predstavlja poseban slučaj Einsteinove [[teorija relativnosti|teorije relativnosti]] u kojem se efekti [[ubrzanje|ubrzanja]] i [[gravitacija|gravitacije]] mogu ignorirati. Deset godina kasnije, Einstein je objavio [[opća teorija relativnosti|teoriju opće relativnosti]] koja obuhvata i gravitaciju.<ref name=":0">{{Cite book|last=Griffiths|first=David J.|title=Introduction to Electrodynamics|title-link=Introduction to Electrodynamics|publisher=Pearson|year=2013|isbn=978-0-321-85656-2|edition=4th|at=Chapter 12|chapter=Electrodynamics and Relativity|author-link=David J. Griffiths}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|last=Jackson|first=John D.|title=Classical Electrodynamics|title-link=Classical Electrodynamics (book)|publisher=John Wiley & Sons, Inc.|year=1999|isbn=0-471-30932-X|edition=3rd|at=Chapter 11|chapter=Special Theory of Relativity|author-link=John David Jackson (physicist)}}</ref>

[[slika:Part 3 of basic mechanism of post-transcriptional gene silencing in mammals.png|thumb|280px|Mehanizam posttranslacijskog utišavanja gena kod sisara]]
'''Utišavanje gena''' je [[regulacija ekspresije gena]] u ćeliji, kako bi se spriječila [[ekspresija gena|ekspresija određenog]] [[gen]]a.<ref name=redberry>{{cite book|last=Redberry|first=Grace|title=Gene silencing : new research|year=2006|publisher=Nova Science Publishers|location=New York|isbn=9781594548321}}</ref><ref name=NCBI>{{cite web|title=Gene Silencing|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/genome/probe/doc/ApplSilencing.shtml|publisher=National Center for Biotechnology Information|access-date=11. 11. 2013}}</ref> Utišavanje gena može se dogoditi ili tokom [[Transkripcija (genetika)|transkripcije]] ili [[Translacija (genetika)|translacije]] i često se koristi u istraživanju.<ref name=redberry/><ref name=NCBI/>  Posebno, metodi koji se koriste za utišavanje gena se sve više koriste za proizvodnju [[terapija|terapeutika]] za borbu protiv raka i drugih bolesti, kao što su [[infekcija|infektivne bolesti]] i [[neurodegenerativni poremećaji]].

{{Nedostaju izvori}}
'''Altruizam''' je naklonost i [[ponašanje]] kojem je cilj pomoganje drugome u kojem se ne očekuje neka vrsta nagrade od drugih. To je ono ponašanje koje se obično opisuje kao "nesebično", jer su interesi drugih stavljeni iznad interesa pomagača. Altruistični postupci su svjesni i sadrže namjeru da se nekome pomogne i zahtijevaju određeno žrtvovanje ili odricanje. Stoga bi, prema ovome određenju, altruističko ponašanje bilo jedna posebna vrsta [[prosocijalno ponašanje|prosocijalnog ponašanja]].

'''CTU2''', nekada bio poznat kao '''C16orf84''', jest ljudski [[gen]] na [[hromosom 16|hromosomu 16]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: C16orf84| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nuccore/61676105?report=genbank&log$=seqview}}</ref> [[iRNK]] kodira dužu [[izoforma|izoformu]]. Gen kodira [[citoplazma]]tski protein koji vjerojatno ima ulogu u modifikaciji [[tRNK]].<ref name="PubMed">{{cite web | title = NCBI protein: cytoplasmic tRNA 2-thiolation protein 2 isoform 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/protein/61676106?ordinalpos=1&itool=EntrezSystem2.PEntrez.Sequence.Sequence_ResultsPanel.Sequence_RVDocSum}}</ref>

'''Protein Wnt-7b''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''WNT7B''' sa [[hromosom 22|hromosoma 22]]. [[Wnt signalni put|Wnt7b je signalni protein]] koji ima ključnu ulogu u mnogim razvojnim procesima, uključujući formiranje [[placenta|posteljice]], [[pluća]], [[oči]]ju, [[dendrit]]a i [[kost]]iju zajedno s razvojem [[bubreg]]a. Primarna uloga Wnt7b je uspostavljanje kortikojezgarne ose organizacije [[epitel]]a.<ref name="pmid8168088">{{cite journal | vauthors = Huguet EL, McMahon JA, McMahon AP, Bicknell R, Harris AL | title = Differential expression of human Wnt genes 2, 3, 4, and 7B in human breast cell lines and normal and disease states of human breast tissue | journal = Cancer Research | volume = 54 | issue = 10 | pages = 2615–2621 | date = May 1994 | pmid = 8168088 }}</ref><ref name="pmid9284940">{{cite journal | vauthors = van Bokhoven H, Kissing J, Schepens M, van Beersum S, Simons A, Riegman P, McMahon JA, McMahon AP, Brunner HG | title = Assignment of WNT7B to human chromosome band 22q13 by in situ hybridization | journal = Cytogenetics and Cell Genetics | volume = 77 | issue = 3–4 | pages = 288–289 | date = Sep 1997 | pmid = 9284940 | doi = 10.1159/000134600 | hdl = 2066/25317 | hdl-access = free }}</ref><ref name="pmid11562755">{{cite journal | vauthors = Kirikoshi H, Sekihara H, Katoh M | title = Molecular cloning and characterization of human WNT7B | journal = International Journal of Oncology | volume = 19 | issue = 4 | pages = 779–783 | date = October 2001 | pmid = 11562755 | doi = 10.3892/ijo.19.4.779 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: WNT7B wingless-type MMTV integration site family, member 7B| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=7477}}</ref>

'''Protein cinkovog prsta 280D''', znan i kao '''supresor homologa 4 dlakavih krila''' ([[vinska mušica]]), SUWH4, protein [[cinkov prst|cinkovog prsta]] 634, ZNF634 ili KIAA1584, je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ZNF280D''', sa [[hromosom 15|hromosoma 15, sekvenca 21.3]].<ref name="pmid10997877">{{cite journal | vauthors = Nagase T, Kikuno R, Nakayama M, Hirosawa M, Ohara O | title = Prediction of the coding sequences of unidentified human genes. XVIII. The complete sequences of 100 new cDNA clones from brain which code for large proteins in vitro | journal = DNA Research | volume = 7 | issue = 4 | pages = 273–81 | date = august 2000 | pmid = 10997877 | doi = 10.1093/dnares/7.4.271 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SUHW4 suppressor of hairy wing homolog 4 (Drosophila)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=54816}}</ref>

'''Ingot''' je komad ili dio relativno čistog materijala, obično [[metal (hemija)|metala]], koji je izliven u oblik pogodan za daljnju obradu.<ref name="chalmers"/> U proizvodnji [[čelik]]a, obično je ovo prvi korak među nedovršenim poluproizvodima pri izlivanju. Ingoti obično zahtijevaju drugu proceduru za obradu, poput hladne ili tople obrade, sječenja ili valjanja kako bi se dobio korisni krajnji proizvod. Nemetalni i poluprovodnički materijali pripremljeni u većim oblicima također se mogu nazivati ingoti, naročito ako su izliveni metodama zasnovanim na kalupima.<ref name="Wu-Scott"/> Ingoti plemenitih metala često se koriste kao sredstva za valutne rezerve, naprimjer u vidu [[zlato|zlatnih poluga]].

-->
| modul                  = 
| modul2                 = 
| modul3                 = 
| modul4                 = 
| modul5                 = 
| modul6                 = 
| potpis                 = 
| veličina_potpisa       = 
| alt_potpisa            = 
| fusnote                = 
}}
'''Ebu-Bekr''' ({{jez-ar|أَبُو بَكْرٍ}}) punim imenom '''‘Abdullah ibn Ebi Kuhafeh''', (cca 573-august 634) bio je jedan od prvih [[musliman]]a, halifa [[Pravedni halifat|Pravednog halifata]], koji je vladao od 632. do 634. godine. Preko svoje kćeri<ref name="Campo">{{Cite book |last=Campo |first=Juan Eduardo |url=https://books.google.com/books?id=OZbyz_Hr-eIC&pg=PP1 |title=Encyclopedia of Islam |date=15. 4. 2009 |publisher=Infobase Publishing |isbn=9781438126968 |via=Google Books}}</ref> bio je punac poslanika [[Muhammed]]a. Poslanik ga je  prozvao '''Es-Siddik''', što znači ''Iskreni''.<ref name="Campo"/> Taj nadimak s ponosom je i s pravom nosio sve do preseljenja na [[ahiret]]. Moderna [[historija]] pamti ga uglavnom po tome što je bio prvi od [[Pravedne halife|pravednih halifa]] i općenito prvi [[halifa]]. Jedan je od desetorice [[Ashabi|ashaba]] kojima je još za života obećan [[džennet]].

{{infokutija gen}}
'''Nenormalni [[diobeno vreteno|vretenoliki]] mikrocefaliji-pridruženi protein''', znan i kao '''nenormalni homolog vretenskog proteina''' ili '''Asp homolog''', jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om sa [[hromosom 1|hromosoma 1, sekvenca q31 (1q31)]].<ref name="pmid11078481">{{cite journal | vauthors = Pattison L, Crow YJ, Deeble VJ, Jackson AP, Jafri H, Rashid Y, Roberts E, Woods CG | title = A fifth locus for primary autosomal recessive microcephaly maps to chromosome 1q31 | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 67 | issue = 6 | pages = 1578–80 | date = decembar 2000 | pmid = 11078481 | pmc = 1287934 | doi = 10.1086/316910 }}</ref><ref name="pmid12355089">{{cite journal | vauthors = Bond J, Roberts E, Mochida GH, Hampshire DJ, Scott S, Askham JM, Springell K, Mahadevan M, Crow YJ, Markham AF, Walsh CA, Woods CG | title = ASPM is a major determinant of cerebral cortical size | journal = Nature Genetics | volume = 32 | issue = 2 | pages = 316–20 | date = oktobar 2002 | pmid = 12355089 | doi = 10.1038/ng995 | s2cid = 14855140 }}</ref> "ASPM" gen sadrži 28 [[egzon]]a i kodira protein dug 3.477 [[aminokiselina]].<ref name="pmid12355089"/> ASPM protein je konzercviran među vrstama uključujući ljude, miša, rod ''[[Drosophila]]'' i ''[[C. elegans]]''.<ref name="pmid12355089"/> Defektni oblici ASPM gena povezani su sa [[autosom]]no [[recesivni gen|recesivnom]] primarnom [[mikrocefalija|mikrocefalijom]].<ref name="pmid11078481"/><ref name="pmid19931588">{{cite journal | vauthors = Kaindl AM, Passemard S, Kumar P, Kraemer N, Issa L, Zwirner A, Gerard B, Verloes A, Mani S, Gressens P | title = Many roads lead to primary autosomal recessive microcephaly | journal = Progress in Neurobiology | volume = 90 | issue = 3 | pages = 363–83 | date = mart 2010 | pmid = 19931588 | doi = 10.1016/j.pneurobio.2009.11.002 | s2cid = 35631370 }}</ref>
                             
==Aminokiselinska sekvenca==	
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 3.477 [[aminokiselina]], a [[molekularna masa|molekulska težina]] 409.800 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q8IZT6#sequences |title=UniProt, Q8IZT6 |language=en. |access-date=7. 12. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MANRRVGRGC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WEVSPTERRP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PAGLRGPAAE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEASSPPVLS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSHFCRSPFL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>CFGDVLLGAS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RTLSLALDNP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NEEVAEVKIS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HFPAADLGFS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VSQRCFVLQP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KEKIVISVNW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TPLKEGRVRE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IMTFLVNDVL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KHQAILLGNA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEQKKKKRSL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>WDTIKKKKIS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ASTSHNRRVS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NIQNVNKTFS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VSQKVDRVRS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLQACENLAM</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>NEGGPPTENN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SLILEENKIP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ISPISPAFNE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CHGATCLPLS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VRRSTTYSSL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HASENRELLN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VHSANVSKVS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FNEKAVTETS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FNSVNVNGQR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GENSKLSLTP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>NCSSTLNITQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SQIHFLSPDS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FVNNSHGANN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ELELVTCLSS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DMFMKDNSQP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VHLESTIAHE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IYQKILSPDS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FIKDNYGLNQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLESESVNPI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSPNQFLKDN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MAYMCTSQQT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CKVPLSNENS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QVPQSPEDWR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSEVSPRIPE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CQGSKSPKAI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FEELVEMKSN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YYSFIKQNNP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KFSAVQDISS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HSHNKQPKRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PILSATVTKR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KATCTRENQT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EINKPKAKRC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LNSAVGEHEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VINNQKEKED</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FHSYLPIIDP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ILSKSKSYKN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EVTPSSTTAS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VARKRKSDGS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MEDANVRVAI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TEHTEVREIK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RIHFSPSEPK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TSAVKKTKNV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TTPISKRISN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>REKLNLKKKT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLSIFRTPIS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KTNKRTKPII</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AVAQSSLTFI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KPLKTDIPRH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PMPFAAKNMF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YDERWKEKQE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QGFTWWLNFI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LTPDDFTVKT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NISEVNAATL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLGIENQHKI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVPRAPTKEE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MSLRAYTARC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLNRLRRAAC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLFTSEKMVK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AIKKLEIEIE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ARRLIVRKDR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HLWKDVGERQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KVLNWLLSYN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLWLRIGLET</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TYGELISLED</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NSDVTGLAMF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ILNRLLWNPD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IAAEYRHPTV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PHLYRDGHEE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ALSKFTLKKL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLLVCFLDYA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KISRLIDHDP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CLFCKDAEFK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ASKEILLAFS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RDFLSGEGDL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SRHLGLLGLP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VNHVQTPFDE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FDFAVTNLAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLQCGVRLVR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TMELLTQNWD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSKKLRIPAI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SRLQKMHNVD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IVLQVLKSRG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IELSDEHGNT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ILSKDIVDRH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>REKTLRLLWK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>IAFAFQVDIS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LNLDQLKEEI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AFLKHTKSIK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTISLLSCHS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DDLINKKKGK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RDSGSFEQYS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ENIKLLMDWV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NAVCAFYNKK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VENFTVSFSD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GRVLCYLIHH</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YHPCYVPFDA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ICQRTTQTVE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CTQTGSVVLN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SSSESDDSSL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DMSLKAFDHE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>NTSELYKELL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ENEKKNFHLV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RSAVRDLGGI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PAMINHSDMS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NTIPDEKVVI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>TYLSFLCARL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LDLRKEIRAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLIQTTWRKY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLKTDLKRHQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EREKAARIIQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LAVINFLAKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLRKRVNAAL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VIQKYWRRVL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AQRKLLMLKK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EKLEKVQNKA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ASLIQGYWRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YSTRQRFLKL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KYYSIILQSR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IRMIIAVTSY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KRYLWATVTI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QRHWRAYLRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KQDQQRYEML</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSSTLIIQSM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FRKWKQRKMQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SQVKATVILQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RAFREWHLRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QAKEENSAII</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQSWYRMHKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRKYIYIRSC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VVIIQKRFRC</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FQAQKLYKRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KESILTIQKY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YKAYLKGKIE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RTNYLQKRAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AIQLQAAFRR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LKAHNLCRQI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAACVIQSYW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RMRQDRVRFL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NLKKTIIKFQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AHVRKHQQRQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KYKKMKKAAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IIQTHFRAYI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FAMKVLASYQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTRSAVIVLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SAYRGMQARK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MYIHILTSVI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KIQSYYRAYV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SKKEFLSLKN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ATIKLQSTVK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MKQTRKQYLH</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LRAAALFIQQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CYRSKKIAAQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KREEYMQMRE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SCIKLQAFVR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GYLVRKQMRL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QRKAVISLQS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YFRMRKARQY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YLKMYKAIIV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQNYYHAYKA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QVNQRKNFLQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VKKAATCLQA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AYRGYKVRQL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IKQQSIAALK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQSAFRGYNK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RVKYQSVLQS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>IIKIQRWYRA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YKTLHDTRTH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FLKTKAAVIS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQSAYRGWKV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RKQIRREHQA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ALKIQSAFRM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AKAQKQFRLF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTAALVIQQN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FRAWTAGRKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CMEYIELRHA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VLVLQSMWKG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTLRRQLQRQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HKCAIIIQSY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YRMHVQQKKW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KIMKKAALLI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QKYYRAYSIG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>REQNHLYLKT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KAAVVTLQSA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YRGMKVRKRI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KDCNKAAVTI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QSKYRAYKTK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KKYATYRASA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IIIQRWYRGI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KITNHQHKEY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LNLKKTAIKI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QSVYRGIRVR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RHIQHMHRAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TFIKAMFKMH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QSRISYHTMR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KAAIVIQVRC</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RAYYQGKMQR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EKYLTILKAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KVLQASFRGV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RVRRTLRKMQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TAATLIQSNY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RRYRQQTYFN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLKKITKTVQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QRYWAMKERN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQFQRYNKLR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HSVIYIQAIF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RGKKARRHLK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MMHIAATLIQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RRFRTLMMRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RFLSLKKTAI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LIQRKYRAHL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>CTKHHLQFLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VQNAVIKIQS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SYRRWMIRKR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MREMHRAATF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQSTFRMHRL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HMRYQALKQA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVVIQQQYQA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NRAAKLQRQH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YLRQRHSAVI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQAAFRGMKT</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RRHLKSMHSS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ATLIQSRFRS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLVRRRFISL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KKATIFVQRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YRATICAKHK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LYQFLHLRKA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AITIQSSYRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LMVKKKLQEM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QRAAVLIQAT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FRMYRTYITF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QTWKHASILI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QQHYRTYRAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLQRENYIRQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WHSAVVIQAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YKGMKARQLL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>REKHKASIVI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QSTYRMYRQY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CFYQKLQWAT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KIIQEKYRAN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KKKQKVFQHN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ELKKETCVQA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GFQDMNIKKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQEQHQAAII</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQKHCKAFKI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RKHYLHLRAT</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VVSIQRRYRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LTAVRTQAVI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CIQSYYRGFK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VRKDIQNMHR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AATLIQSFYR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MHRAKVDYET</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KKTAIVVIQN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YYRLYVRVKT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ERKNFLAVQK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVRTIQAAFR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GMKVRQKLKN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VSEEKMAAIV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NQSALCCYRS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTQYEAVQSE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GVMIQEWYKA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SGLACSQEAE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YHSQSRAAVT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQKAFCRMVT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RKLETQKCAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRIQFFLQMA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VYRRRFVQQK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAAITLQHYF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RTWQTRKQFL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LYRKAAVVLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NHYRAFLSAK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HQRQVYLQIR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SSVIIIQARS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KGFIQKRKFQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EIKNSTIKIQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AMWRRYRAKK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YLCKVKAACK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQAWYRCWRA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HKEYLAILKA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VKIIQGCFYT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLERTRFLNV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RASAIIIQRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WRAILPAKIA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HEHFLMIKRH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAACLIQAHY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RGYKGRQVFL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RQKSAALIIQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KYIRAREAGK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HERIKYIEFK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSTVILQALV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RGWLVRKRFL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>EQRAKIRLLH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FTAAAYYHLN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AVRIQRAYKL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YLAVKNANKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VNSVICIQRW</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FRARLQEKRF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQKYHSIKKI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EHEGQECLSQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RNRAASVIQK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AVRHFLLRKK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QEKFTSGIIK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQALWRGYSW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RKKNDCTKIK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AIRLSLQVVN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>REIREENKLY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KRTALALHYL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LTYKHLSAIL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EALKHLEVVT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLSPLCCENM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AQSGAISKIF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VLIRSCNRSI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PCMEVIRYAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QVLLNVSKYE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTTSAVYDVE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NCIDILLELL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QIYREKPGNK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VADKGGSIFT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTCCLLAILL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KTTNRASDVR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SRSKVVDRIY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SLYKLTAHKH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KMNTERILYK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QKKNSSISIP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FIPETPVRTR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IVSRLKPDWV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LRRDNMEEIT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NPLQAIQMVM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DTLGIPY</td></tr>
</table>

{{Nedostaju izvori}}
'''Masakr''' je po definiciji iz: '''The American Heritage® Dictionary of the English Language''', (Fourth Edition. Copyright© 2004, 2000 by Houghton Mifflin Company. Published by Houghton Mifflin Company.) 
* Djelo ili pojava ubijanja velikog broja ljudi, bez razlike i okrutno.
* Pokolj velikog broja životinja.
* Ubijati bez razlike, naslijepo i samovoljno.

'''Oktopamin''' (molekulska formula C<sub>8</sub>H<sub>11</sub>NO<sub>2</sub>), također poznat kao '''''para''-oktopamini''' i drugim nazivima) je organski [[hemijski spoj]] usko povezana s [[norepinefrin]]om, a sintetizirana biološki, homolognim putem. Ime potiče od činjenice da je prvi put identificiran u žlijezdama [[hobotnica]].

{{Nedostaju izvori}}

'''Organogeneza''' je faza '''procesa''' [[embriogeneza|embrionskog razvoja]] svakog [[višećelijski organizam|višećelijskog organizma]], koja počinje na kraju [[gastrulacija|gastrulacije]] i nastavlja se do [[porođaj|rođenja]], a po nekima i sve do potpunog formiranja odraslog organizma.  Počiva na [[ćelijska proliferacija|proliferaciji]] (umnožavanju), [[ćelijska diferencijacija|diferencijacija]]  (postajanju sve različitijim) i [[ćelijska migracija|migraciji]]  (premještanju) ćelija tokom formiranja [[tkiva]] pri oblikovanju ([[morfogeneza]]) mladog organizma. Tokom organogeneze, tri [[zametni sloj|zametna sloja]] formirana gastrulacijom ([[ektoderm]], [[endoderm]] i [[mezoderm]]) formiraju sve [[anatomija|anatomske]] komponente [[organizam]]a.<ref name=":0">{{cite journal |last1=Gilbert|first1=S. F. |last2=Barresi|first2=M. J. F. |title=Developmental Biology, 11Th Edition 2016 |date=1. 5. 2017|journal=American Journal of Medical Genetics Part A|volume=173|issue=5|page=1430|doi=10.1002/ajmg.a.38166 |issn = 1552-4833 }}</ref> 
[[slika:Germ layers.jpg|thumb|600px|center|'''Glavne izvedenice [[klicin list|zametnih slojeva]]'''<br>'''[[Endoderm]]''' [[kičmenjak]]a proizvodi [[tkiva]] unutar Iz ovog sloja nastaju i ćelije koje oblažu sve žlijezde sa lučenjem u probavni sistem, uključujući jetru i gušteraču. Od njega postaju i epitel slušne cijevi i timpanske šupljine, dušnik, traheje, plućne ćelije, mokraćni mjehur i dio mokraćne cijevi, folikule štitnjače i timusa.<br> '''[[Mezoderm]]''': Iz mezoderma se kasnije nastaju [[vezivno tkivo]], kosti ihr [[hrskavica]], mišići, [[krv]] i krvni sudovi, [[limfa]], [[bubrezi]], [[spolni organi]] i njiovi dodaci. <br>'''[[Ektoderm]]a''': tokom diferencijacije od njega  nastaju [[koža]] i kožne tvorevine, [[usna šupljina]] i [[analni otvor]], [[nervni sistem]] i [[čula]]. Od njega se formiraju [[kičma]], [[PNS]] i [[CNS]] zubna [[caklina]] i [[epiderma]], [[znojne žlijezde]], [[dlake]] i [[nokti]].]]
Ćelije svakog od tri zametna sloja prolaze [[Ćelijska diferencijacija|diferencijacij]], proces u kojem manje specijalizirane ćelije postaju više specijalizirane ekspresijom specifičnog skupa gena. Diferencijacija ćelija pokreće se njihovim signalnim kaskadama.<ref>{{Cite journal|last=Rankin|first=Scott|date=2018|title=Timing is everything: Reiterative Wnt, BMP and RA signaling regulate developmental competence during endoderm organogenesis|journal=Developmental Biology|volume=434|issue=1|pages=121–132|via=NCBI|doi=10.1016/j.ydbio.2017.11.018|pmc=5785443|pmid=29217200}}</ref> Na diferencijaciju utiču vanćelijski signali kao što su [[faktori rasta]] koji se razmjenjuju sa susjednim ćelijama što se naziva [[Jukstakrina signalizacija|jukstakrinom]] signalizacijom ili sa susjednim ćelijama na kratkim udaljenostima što se naziva [[parakrina signalizacija]].<ref>{{Cite journal|last=Edlund|first=Helena|date=juli 2002|title=Organogenesis: Pancreatic organogenesis — developmental mechanisms and implications for therapy|journal=Nature Reviews Genetics|volume=3|issue=7|pages=524–532|doi=10.1038/nrg841|pmid=12094230|s2cid=2436869|issn=1471-0064}}</ref> Unutarćelijski signali koji se sastoje od same ćelijske signalizacije ([[autokrina signalizacija]]), također imaju ulogu u formiranju organa. Ovi signalni putevi omogućavaju preuređenje ćelija i osiguravaju da se organi formiraju na određenim mjestima unutar organizma.<ref name=":0"/> Proces organogeneze se može proučavati korištenjem [[embrion]]a i organoida (začetnih organa).<ref>{{Cite journal|last1=Ader|first1=Marius|last2=Tanaka|first2=Elly M|title=Modeling human development in 3D culture|journal=Current Opinion in Cell Biology|volume=31|pages=23–28|doi=10.1016/j.ceb.2014.06.013|pmid=25033469|year=2014}}</ref>

{{Decenija|175}}

U [[Demografija|demografiji]], '''svjetsko stanovništvo''' jest ukupni broj živih [[Čovjek|ljudi]], koji se procjenjuje na 7,7 milijardi (april, 2019).<ref>{{cite web|url=http://www.worldometers.info/world-population/|title=World Population Clock: 7.7 Billion People (2019) - Worldometers|website=www.worldometers.info|language=en|access-date=27. 4. 2019}}</ref> Bilo je potrebno preko 200.000 godina [[Ljudska historija|ljudske historije]] da čovječanstvo dostigne populaciju od 1 milijarde,<ref>{{cite web|url=https://www.pbs.org/newshour/bb/world-july-dec11-population1_10-27/|title=World Population to Hit Milestone With Birth of 7 Billionth Person|date=27. 10. 2011|website=PBS NewsHour|access-date=11. 2. 2018}}</ref> ali samo 200 godina da dostigne 7 milijardi.<ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/id/3072068/ns/us_news-only/t/world-population-hits-billion/#.VupjzpwrKaE|title=World population hits 6 billion|date=4. 3. 2004|access-date=11. 2. 2018}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''Regulatorna podjedinica 27 protein-fosfataze''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''PPP1R27'''.<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: Protein phosphatase 1, regulatory subunit 27
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&cmd=retrieve&list_uids=116729
| access-date = 18. 11. 2012 <!-- T00:47:36.986262-08:00 --> 
}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

{{Čišćenje}}
{{Nedostaju_izvori}}
'''Reformacija''' je vjerski i društveni pokret koji je nastao u [[Evropa|Evropi]] tokom [[16. vijek]]a. Bio je to pokušaj unošenja duhovnih i strukturalnih promjena u [[Katolička crkva|Crkvu]] što je dovelo do uspostave Reformiranog kršćanstva.

'''VANGL protein planarne polarnolsti ćelije 2''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''VANGL2''' sa [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: VANGL planar cell polarity protein 2
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/57216
| access-date = 5. 7. 2018
}}</ref>

'''Flavin-sadržavajuća [[monooksigenaza]] 3''' ('''FMO3'''), poznata i kao  '''[[dimetilanilin]]- [[monooksigenaza]] (formiranje N-oksida) 3''' i '''trimetilamin-monooksigenaza''', jest [[flavonoprotein]]ski [[enzim]]  ([[EC broj|EC:1.14.13.148]]) koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''FMO3''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid8486388">{{cite journal |vauthors=Shephard EA, Dolphin CT, Fox MF, Povey S, Smith R, Phillips IR | title = Localization of genes encoding three distinct flavin-containing monooxygenases to human chromosome 1q | journal = Genomics | volume = 16 | issue = 1 | pages = 85–9 |date=juni 1993 | pmid = 8486388 | doi = 10.1006/geno.1993.1144 }}</ref><ref name="pmid9417913">{{cite journal |vauthors=Dolphin CT, Riley JH, Smith RL, Shephard EA, Phillips IR | title = Structural organization of the human flavin-containing monooxygenase 3 gene (FMO3), the favored candidate for fish-odor syndrome, determined directly from genomic DNA | journal = Genomics | volume = 46 | issue = 2 | pages = 260–7 |date=februar 1998 | pmid = 9417913 | doi = 10.1006/geno.1997.5031 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: FMO3 flavin containing monooxygenase 3| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=2328}}</ref><ref name="BRENDA FMO3 Homo sapiens"/>
 
==Aminokiselinska sekvenca==	
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 532 [[aminokiseline]], a [[molekularna masa|molekulska težina]] 60.033 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/P31513#sequences |title=UniProt, P31513 |language=en. |access-date=11. 12. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MGKKVAIIGA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GVSGLASIRS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CLEEGLEPTC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FEKSNDIGGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WKFSDHAEEG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RASIYKSVFS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NSSKEMMCFP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DFPFPDDFPN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FMHNSKIQEY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IIAFAKEKNL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LKYIQFKTFV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SSVNKHPDFA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TTGQWDVTTE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RDGKKESAVF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DAVMVCSGHH</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VYPNLPKESF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PGLNHFKGKC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FHSRDYKEPG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VFNGKRVLVV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GLGNSGCDIA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>TELSRTAEQV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MISSRSGSWV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MSRVWDNGYP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WDMLLVTRFG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TFLKNNLPTA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ISDWLYVKQM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NARFKHENYG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LMPLNGVLRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EPVFNDELPA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SILCGIVSVK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PNVKEFTETS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AIFEDGTIFE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GIDCVIFATG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YSFAYPFLDE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SIIKSRNNEI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ILFKGVFPPL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LEKSTIAVIG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FVQSLGAAIP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TVDLQSRWAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QVIKGTCTLP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SMEDMMNDIN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EKMEKKRKWF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GKSETIQTDY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IVYMDELSSF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IGAKPNIPWL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FLTDPKLAME</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VYFGPCSPYQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FRLVGPGQWP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GARNAILTQW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DRSLKPMQTR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VVGRLQKPCF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FFHWLKLFAI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PILLIAVFLV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LT</td></tr>
</table>

'''[[CAMP]]-ovisni [[transkripcijski faktor]] ATF-3''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ATF3''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid7515060">{{cite journal | vauthors = Chen BP, Liang G, Whelan J, Hai T | title = ATF3 and ATF3 delta Zip. Transcriptional repression versus activation by alternatively spliced isoforms | journal = The Journal of Biological Chemistry | volume = 269 | issue = 22 | pages = 15819–26 | date = juni 1994 | doi = 10.1016/S0021-9258(17)40754-X | pmid = 7515060 | doi-access = free }}</ref>
                            
==Aminokiselinska sekvenca==	
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 181 [[aminokiselina]], a [[molekularna masa|molekulska težina]] 20.576 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/P18847#sequences |title=UniProt, P18847 |language=en. |access-date=7. 12. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MMLQHPGQVS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ASEVSASAIV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PCLSPPGSLV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FEDFANLTPF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VKEELRFAIQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>NKHLCHRMSS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ALESVTVSDR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLGVSITKAE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VAPEEDERKK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RRRERNKIAA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AKCRNKKKEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TECLQKESEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LESVNAELKA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QIEELKNEKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HLIYMLNLHR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PTCIVRAQNG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RTPEDERNLF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQQIKEGTLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>S</td></tr>
</table>

{{Nedostaju izvori}}
'''Cetronics''' je ime za paralelni međusklop koji se pojavio na tržištu u 1970-tim godinama i bio izuzetno popularan za spajanje [[računar]]a sa [[pisač]]em prije pojave [[USB]]-a. Ovaj međusklop je dobio ime po američkom proizvođaču igličnih pisača Centronics iz Hudsona (New Hampshire) koja ga je razvila. Centronics je započeo kao odjel Wang Laboratories.

{{Nedostaju izvori}}
'''Kult''' ili sekta označava marginalnu grupu sa radikalno drugačijim shvaćanjem svijeta i načinom života od norme koja postoji u ostatku društva. Sekta kao riječ, se obično povezuje sa različitim vjerskim grupama ali se ponekad koristi i kao oznaka za političke grupacije.

'''Podjedinica epsilon T-kompleksnog proteina 1'''  je [[protein]] koji je kod ljudi kodiran [[gen]]om  '''CCT5''' [[gen]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: CCT5 chaperonin containing TCP1, subunit 5 (epsilon)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=22948}}</ref>

{| class="toccolours floatright" style="text-align:center;" cellspacing="0" cellpadding="2"
|- style="background:#CCCCFF;"
| colspan="7"|{{hlist|[[Septembar|Sep]]|'''[[Oktobar]]'''|[[Novembar|Nov]]}}
|-
| [[1. oktobar|1]]
| [[2. oktobar|2]]
| [[3. oktobar|3]]
| [[4. oktobar|4]]
| [[5. oktobar|5]]
| [[6. oktobar|6]]
| [[7. oktobar|7]]
|-
| [[8. oktobar|8]]
| [[9. oktobar|9]]
| [[10. oktobar|10]]
| [[11. oktobar|11]]
| [[12. oktobar|12]]
| [[13. oktobar|13]]
| [[14. oktobar|14]]
|-
| [[15. oktobar|15]]
| [[16. oktobar|16]]
| [[17. oktobar|17]]
| [[18. oktobar|18]]
| [[19. oktobar|19]]
| [[20. oktobar|20]]
| [[21. oktobar|21]]
|-
| [[22. oktobar|22]]
| [[23. oktobar|23]]
| [[24. oktobar|24]]
| [[25. oktobar|25]]
| [[26. oktobar|26]]
| [[27. oktobar|27]]
| [[28. oktobar|28]]
|-
| style="padding-bottom: 0px;" | [[29. oktobar|29]]
| style="padding-bottom: 0px;" | [[30. oktobar|30]]
| style="padding-bottom: 0px;" | [[31. oktobar|31]]
|}
[[Kategorija:Oktobar]]

'''Ana od Foixa''' ([[1484]]. – [[Budim]], [[26. juli]] [[1506]].) ([[mađarski|mađ.]] ''Candale-i Anna'') bila je kraljica [[Mađarska|Mađarske]], [[Hrvatska|Hrvatske]] i [[Češka|Češke]].<ref>Vidi Horvat (1924).</ref> Unuka [[Eleonora, kraljica Navare|Eleonore I]], [[Spisak navarskih kraljeva|kraljice Navare]] i [[rodbina]] [[Katarina, kraljica Navare|Katarine I]], [[Spisak navarskih kraljeva|kraljice Navare]], [[Ana, vojvotkinja Bretanje|Ane I]], vojvotkinje Bretanje i kraljice Francuske i [[Germana od Foixa|Germane od Foixa]] aragonske kraljice.

{{Nedostaju izvori}}

'''Dvospecifična protein-[[fosfataza]] 10''' jest [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''DUSP10''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid10391943">{{cite journal | vauthors = Tanoue T, Moriguchi T, Nishida E | title = Molecular cloning and characterization of a novel dual specificity phosphatase, MKP-5 | journal = J Biol Chem | volume = 274 | issue = 28 | pages = 19949–56 |date=Aug 1999 | pmid = 10391943 | doi =10.1074/jbc.274.28.19949  | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid10597297">{{cite journal | vauthors = Theodosiou A, Smith A, Gillieron C, Arkinstall S, Ashworth A | title = MKP5, a new member of the MAP kinase phosphatase family, which selectively dephosphorylates stress-activated kinases | journal = Oncogene | volume = 18 | issue = 50 | pages = 6981–8 |date=Jan 2000 | pmid = 10597297 | doi = 10.1038/sj.onc.1203185 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: DUSP10 dual specificity phosphatase 10| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=11221}}</ref>

'''Sfingozin-1-fosfat [[lijaza]] 1''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SGPL1'''.<ref name="pmid9464245">{{cite journal | vauthors = Zhou J, Saba JD | title = Identification of the first mammalian sphingosine phosphate lyase gene and its functional expression in yeast | journal = Biochem Biophys Res Commun | volume = 242 | issue = 3 | pages = 502–7 |date=Mar 1998 | pmid = 9464245 | doi = 10.1006/bbrc.1997.7993 }}</ref><ref name="pmid17090686">{{cite journal | vauthors = Oskouian B, Sooriyakumaran P, Borowsky AD, Crans A, Dillard-Telm L, Tam YY, Bandhuvula P, Saba JD | title = Sphingosine-1-phosphate lyase potentiates apoptosis via p53- and p38-dependent pathways and is down-regulated in colon cancer | journal = Proc Natl Acad Sci U S A | volume = 103 | issue = 46 | pages = 17384–9 |date=Nov 2006 | pmid = 17090686 | pmc = 1859938 | doi = 10.1073/pnas.0600050103 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SGPL1 sphingosine-1-phosphate lyase 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=8879}}</ref>

nim supstratom (crno) i katalitskim ostacima (crveno)]]
'''Proteaze''' – poznate i kao  '''peptidaze''' ili '''proteinaze''' – svi su oni [[enzim]]i koji [[kataliza|kataliziraju]] [[proteoliza|proteolizu]], to jest, kataboliziraju razgradnju  [[protein]]a, [[hidroliza|hidrolizom]]  [[peptidna veza|peptidnih veza]] koje povezuju [[aminokiselina|aminokiseline]] u [[polipeptid]]nom lancu.

'''G-antigen 2A''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''GAGE2A''' sa [[hromosom X|hromosoma X]].<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: G antigen 2A
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/729447
| access-date = 18. 6. 2018
}}</ref>

'''Natrij-silikat''' je [[soli|so]] rastvorljiva u [[voda|vodi]], čiji se vodeni rastvor naziva '''vodeno staklo'''. Po hemijskom sastavu je natrij-metasilikat i pojavljuje se u sljedećim oblicima: Na<sub>2</sub>SiO<sub>3</sub> i Na<sub>2</sub>SiO<sub>3</sub>&middot;9H<sub>2</sub>O.<ref>J.A. Vaccari et al:Materials handbook, McGraw-Hill</ref> Postoje i druge forme (npr. ortosilikat Na<sub>4</sub>SiO<sub>4</sub>) a njihova zajednička osobina je rastvorljivost u vodi uz formiranje staklaste emulzije.

'''Atipski kadherin 3 FAT''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''FAT3'''.<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: FAT atypical cadherin 3 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/120114}}</ref>

'''Pseudohipoaldosteronizam''' (PHA) je stanje koje oponaša [[hipoaldosteronizam]].<ref name="urlPseudohypoaldosteronism: Overview - eMedicine Pediatrics: General Medicine">{{cite web |url=http://emedicine.medscape.com/article/924100-overview |title=Pseudohypoaldosteronism: Overview - eMedicine Pediatrics: General Medicine |access-date=2009-03-06}}</ref> Međutim, stanje je uzrokovano neuspjehom ''odgovora'' na [[aldosteron]], a nivoi aldosterona su zapravo povišeni, zbog nedostatka inhibicije povratnih informacija.
 
==Tipovi==
{| class="wikitable"
|-
! Tip
! [[OMIM]]
![[ Gen]]
! [[Nasljeđivanje]]
! Opis
|-
| PHA1A
| {{OMIM|177735||none}}
| [[Mineralokortikoidni receptor|MLR]] NRC
| [[autosomno nasljeđivanje|Autosomno dominantno]]
|  Sa gubitkom [[natrij]]a
|-
| PHA1B
| {{OMIM|264350||none}}
| [[SCNN1A]], [[SCNN1B]], [[SCNN1G]]  [[natrijski kanal|epitelni natrijski kanal]]
| [[autosomno nasljeđivanje|Autosomno  recesivno]]
| Sa gubitkom [[natrij]]a
|-
| PHA2
| {{OMIM|145260||none}}
| [[WNK4]], [[WNK1]]
|
| Sa gubitkom [[natrij]]a. Može biti uključen i 
. [[TRPV6]].<ref name="Yang2010">{{cite journal | vauthors = Yang SS, Hsu YJ, Chiga M, Rai T, Sasaki S, Uchida S, Lin SH | title = Mechanisms for hypercalciuria in pseudohypoaldosteronism type II-causing WNK4 knock-in mice | journal = Endocrinology | volume = 151 | issue = 4 | pages = 1829–36 | date = Apr 2010 | pmid = 20181799 | doi = 10.1210/en.2009-0951 | doi-access = free }}</ref>
|}
 
==Prezentacija==
PHA2 je klinički karakteriziran hipertenzijom, [[Hiperkalemija|hiperkalemijom]], [[metabolička acidoza|metaboličkom acidozom]] i normalnom funkcijom bubrega.<ref name=pah/>
 
==Mehanizam==
PHA2 je takođe poznat kao porodična hiperkalemijska hipertenzija, ili [[Gordonov sindrom ]]. Osnovni genetiki defekt dovodi do povećane reapsorpcije [[natrij-hlorid]]a u distalnoj tubuli u bubregu, što dovodi do proširenja volumena, hipertenzije i sniženog nivoa [[renin]]a. Pretpostavlja se da je hiperkalijemija pronađena u PHA2 funkcija smanjene isporuke natrija u korteksnu [[sabirmi kanali|sabirnu tubulu]]  (izlučivanje kalija je posredovano bubrežnim vanjskim medulskim [[kalijski kanal|kalijevim kanalom]] ROMK u kojem ima ulogu reapsorpcija natrija). Alternativno, mutacije WNK4 koje rezultiraju povećanjem funkcije Na-Cl kotransportera mogu inhibirati aktivnost ROMK-a, što rezultira hiperkalemijom.<ref>{{cite journal |last1=Garovic |first1=Vesna D. |s2cid=27864633 |title=Monogenic Forms of Low-Renin Hypertension |url=https://www.medscape.com/viewarticle/547662_8 |journal=Nature Clinical Practice. Nephrology |year=2006 |volume=2 |issue=11 |pages=624–30 |publisher=Nature Clinical Practice Nephrology |doi=10.1038/ncpneph0309 |access-date=18 October 2019|pmid=17066054 }}</ref> Za razliku od PHA1 kod kojeg je prisutna rezistencija na [[aldosteron]], kod PHA2 ekspanzija volumena dovodi do relativno niskih nivoa aldosterona.<ref name="pah">{{Cite journal|last=O'Shaughnessy|first=Kevin M.|s2cid=195676310|date=November 2015|title=Gordon Syndrome: a continuing story|journal=Pediatric Nephrology (Berlin, Germany)|volume=30|issue=11|pages=1903–1908|doi=10.1007/s00467-014-2956-7|issn=1432-198X|pmid=25503323}}</ref>
 
==Liječenje==
Liječenje teških oblika PHA1 zahtijeva relativno velike količine [[natrij-hlorid]]a.<ref>{{cite journal | vauthors = Hanukoglu A, Hanukoglu I | s2cid = 9764720| title = Clinical improvement in patients with autosomal recessive pseudohypoaldosteronism and the necessity for salt supplementation.| journal = Clinical and Experimental Nephrology | volume = 14 | issue = 5 | pages = 518–519 | date = 2010 | doi=10.1007/s10157-010-0326-8 | pmid = 20661616}}</ref>
Ova stanja takođe uključuju [[hiperkalemija|hiperkalemiju]].<ref>{{MeshName|Pseudohypoaldosteronism}}</ref>
 
==Historija==
Ovaj sindrom su prvi opisali Cheek i Perry 1958.<ref name="pmid13545877">{{cite journal| author=CHEEK DB, PERRY JW| title=A salt wasting syndrome in infancy. | journal=Arch Dis Child | year= 1958 | volume= 33 | issue= 169 | pages= 252–6 | pmid=13545877 | doi= 10.1136/adc.33.169.252| pmc=2012226 }}</ref>
Kasniji pedijatrijski endokrinolog Aaron Hanukoglu izvijestio je da postoje dva nezavisna oblika PHA s različitim obrascima nasljeđivanja: bubrežni oblik sa autosomno dominantnim [[nasljeđivanje]]m koji pokazuje gubitak soli uglavnom iz [[bubreg]]a, i [[SCNN1B|multi-sistemski oblik]] sa autosomno recesivnim oblikom koji pokazuje gubitak soli iz bubrega, [[pluća]], [[znojna žlijezda|znojnih]] i [[pljuvačna žlijezda|pljuvačnih žlijezda]].<ref name="pmid1939532">{{cite journal | vauthors = Hanukoglu A | title = Type I pseudohypoaldosteronism includes two clinically and genetically distinct entities with either renal or multiple target organ defects | journal = The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism | volume = 73 | issue = 5 | pages = 936–44 | date = Nov 1991 | pmid = 1939532 | doi = 10.1210/jcem-73-5-936 | url = https://zenodo.org/record/890914 }}</ref><ref name="2016-Hanukoglu" >{{cite journal | vauthors = Hanukoglu I, Hanukoglu A | title = Epithelial sodium channel (ENaC) family: Phylogeny, structure-function, tissue distribution, and associated inherited diseases. | journal = Gene | volume = 579 | issue = 2 |  pages = 95–132 | date = Jan 2016 | pmid = 26772908 | doi = 10.1016/j.gene.2015.12.061 | pmc=4756657}}</ref>
 
Nasljedni nedostatak reakcije na aldosteron može biti posljedica najmanje dvije mogućnosti: 1. Mutacije mineralokortikoidnog receptora koji veže aldosteron, ili 2. Mutacije gena koja je regulirana aldosteronom. Analiza povezanosti kod pacijenata sa teškim oblikom PHA isključila je mogućnost povezanosti bolesti sa genskom regijom mineralokortikoidnih receptora.<ref name="pmid7593448">{{cite journal| vauthors=Chung E, Hanukoglu A, Rees M, Thompson R, Dillon M, Hanukoglu I, etal | title=Exclusion of the locus for autosomal recessive pseudohypoaldosteronism type 1 from the mineralocorticoid receptor gene region on human chromosome 4q by linkage analysis | journal=J Clin Endocrinol Metab | year= 1995 | volume= 80 | issue= 11 | pages= 3341–5 | pmid=7593448 | doi=10.1210/jcem.80.11.7593448 | url=https://zenodo.org/record/890760 }}</ref> Kasnije je otkriveno da je teški oblik PHA posljedica [[mutacija]] u genima [[SCNN1A]], [[SCNN1B]] i [[SCNN1G]], koji kodiraju za podjedinice epitelnih natrijskih kanala, α, β i γ.<ref name="pmid8589714">{{cite journal| vauthors=Chang SS, Grunder S, Hanukoglu A, Rösler A, Mathew PM, Hanukoglu I, etal | s2cid=8185511 | title=Mutations in subunits of the epithelial sodium channel cause salt wasting with hyperkalaemic acidosis, pseudohypoaldosteronism type 1  | journal=Nat Genet | year= 1996 | volume= 12 | issue= 3 | pages= 248–53 | pmid=8589714 | doi=10.1038/ng0396-248 }}</ref>
 
Pokazalo se da je [[stop kodon|stop]]  [[mutacija]] u genu SCNN1A povezana sa ženskom [[neplodnost|neplodnošću]].<ref name="2018-Boggula">{{cite journal | vauthors = Boggula VR, Hanukoglu I, Sagiv R, Enuka Y, Hanukoglu A | s2cid = 47010706 | title = Expression of the epithelial sodium channel (ENaC) in the endometrium - Implications for fertility in a patient with pseudohypoaldosteronism | journal = The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology | volume = 183 | pages = 137–141 | date = October 2018 | pmid = 29885352 | doi = 10.1016/j.jsbmb.2018.06.007 }}</ref>
 
== Također pogledajte ==
* [[Hiperhloremijska acidoza]]
* [[Pseudohiperaldosteronizam]]
 
== Reference ==
{{reflist}}
 
== Vanjski  linkovi==
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK65707/  GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Pseudohypoaldosteronism Type II]
{{Medicinski izvori
| DiseasesDB      =
| ICD10           = {{ICD10|N|25|8|e|20}}
| ICD9            =
| ICDO            =
| OMIM            = 264350 177735 614495 614491 614496 614492 145260
| MedlinePlus     =
| eMedicineSubj   = article
| eMedicineTopic  = 924100
| MeshID          = D011546
| Orphanet        = 444916
}}
 
{{Poremećaji nadbubrežne žlijezde}}
{{Urološke bolesti}}
{{Nedostaci unutarćelijskog receptora}}
{{Kanalopatije}}
{{Nedostaci unutarćelijskih signalnih peptida i proteina}}
 
[[Kategorija:Nedostaci faktora transkripcije]]
[[Kategorija:Nefrologija]]
[[Kategorija:Pedijatrija]]
[[Kategorija:Kanalopatije]]
[[Kategorija:Rijetke bolesti]]

[[File:RFLP genotyping.gif|right|thumb|360px|Primjer genetičkog markera:<br> Analiza i nasljeđivanje alelnih  fragmenata [[RFLP]]]]

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|-0|18|10}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 14,3 (B-Band)
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Orion_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 84.0
  | Tačka_y                 = 50.8
}}

| prvo_izdanje                     = 23. 9. 2002.
| obustavljeno                     = <!-- Ako se softver više ne proizvodi/održava, navedite "da". U suprotnom, izostavite. -->
| izgled_verzija                   = naslagano
| najnovija_stabilna_verzija       = 
| datum_najnovije_stabilne_verzije = 
| najnovija_probna_verzija         = 
| datum_najnovije_probne_verzije   = 
| centralna_arhiva                 = <!-- {{URL|primjer.org}} -->
| razvojno_stanje                  = Aktivno
| programski_jezik                 = [[C++]], [[JavaScript]], [[HTML]], [[C (programski jezik)|C]], [[Rust]]
| operativni_sistem                = [[Windows]], [[macOS]], [[Linux]], [[Android (operativni sistem)|Android]], [[iOS]]
| platforma                        = 
| veličina                         = {{plainlist|
* Windows: 53&nbsp;[[Megabajt|MB]]<ref>{{cite web |url=https://download.mozilla.org/?product=firefox-latest&os=win64&lang=en-US |title=Latest Firefox Windows installer |publisher=Mozilla |date=23. 9. 2020 |access-date=23. 9. 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.linexp.ru/firefox-from-1-to-20-javascript-benchmark-and-distribution-size |title=History of FireFox distribution size |publisher=Linexp.ru |date=23. 3. 2013 |access-date=1. 7. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130515184056/http://www.linexp.ru/firefox-from-1-to-20-javascript-benchmark-and-distribution-size |archive-date=15. 5. 2013}}</ref>
* macOS: 72,9&nbsp;MB<ref>{{cite web |url=https://download.mozilla.org/?product=firefox-latest&os=osx&lang=en-US |title=Latest Firefox OS X installer |publisher=Mozilla |date=23. 9. 2020 |access-date=23. 9. 2020}}</ref>
* Linux: 68,9&nbsp;MB<ref>{{cite web |url=https://download.mozilla.org/?product=firefox-latest&os=linux64&lang=en-US |title=Latest Firefox Linux installer |publisher=Mozilla |date=23. 9. 2020 |access-date=23. 9. 2020}}</ref>
}}
| standard                         = [[HTML5]], [[CSS3]], [[RSS]], [[Atom (standard)|Atom]]
| jezici                           = 
| broj_jezika                      = 91
| fusnota_o_jezicima               = 
| vrsta                            = {{plainlist|
* [[Veb-preglednik]]
* [[Mobilni veb-preglednik]]
}}
| licenca                          = MPL 2.0
| alexa                            = 
| veb-sajt                         = {{URL|mozilla.org/firefox}}
| ažurirano                        = 
}}
'''Mozilla Firefox''' (ili samo '''Firefox''') jest besplatni [[Internetski preglednik|veb-preglednik]] [[Softver otvorenog koda|otvorenog kôda]]<ref name=LWNtrademark>{{cite web |url=https://lwn.net/Articles/118268/|title=Debian and Mozilla – a study in trademarks |publisher=LWN.net |access-date=14. 9. 2011}}</ref> koji razvijaju [[Zadužbina Mozilla]] i njena podružnica [[Mozilla Corporation]]. Firefox je dostupan na operativnim sistemima [[Windows]], [[macOS]] i raznim distribucijama [[Linux]]a, dok je [[Firefox for Android]] dostupan na [[Android (operativni sistem)|Androidu]] (ranije se zvao Firefox for mobile i bilo ga je moguće pokrenuti na sada obustavljenom sistemu [[Firefox OS]]); sve ove verzije koriste [[Raspoređivačka mašina|raspoređivačku mašinu]] [[Gecko]] da bi iscrtali veb-stranice.<ref>{{cite web |title=Gecko Layout Engine |publisher=download-firefox.org |date=17. 7. 2008 |url=http://download-firefox.org/spread-firefox/gecko-layout-engine-and-mozilla-firefox/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20100615131607/http://download-firefox.org/spread-firefox/gecko-layout-engine-and-mozilla-firefox/ |archive-date=15. 6. 2010 |access-date=10. 5. 2012}}</ref> Još jedna verzija, [[Firefox for iOS]], objavljena je krajem 2015. za [[Apple]]ov operativni sistem [[iOS]], ali ova verzija ne koristi Gecko zato što Apple primorava druge preglednike da koriste ugrađeni [[WebKit]].

'''RRP12-oliki protein''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''RRP12'''.<ref name="pmid9734811">{{cite journal | vauthors = Ishikawa K, Nagase T, Suyama M, Miyajima N, Tanaka A, Kotani H, Nomura N, Ohara O | title = Prediction of the coding sequences of unidentified human genes. X. The complete sequences of 100 new cDNA clones from brain which can code for large proteins in vitro | journal = DNA Research | volume = 5 | issue = 3 | pages = 169–76 | date = juni 1998 | pmid = 9734811 | doi = 10.1093/dnares/5.3.169 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: RRP12 ribosomal RNA processing 12 homolog (S. cerevisiae)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=23223}}</ref> Smatra se da je uključen u [[ribosom]]ski skup prekursorskih čestica obje podjedinice u [[eukarioti]]ma i identificiran je kao [[RNK-vezani protein]].<ref>{{cite journal | vauthors = Oeffinger M, Dlakic M, Tollervey D | title = A pre-ribosome-associated HEAT-repeat protein is required for export of both ribosomal subunits | language = en | journal = Genes & Development | volume = 18 | issue = 2 | pages = 196–209 | date = januar 2004 | pmid = 14729571 | pmc = 324425 | doi = 10.1101/gad.285604 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Moriggi G, Nieto B, Dosil M | title = Rrp12 and the Exportin Crm1 participate in late assembly events in the nucleolus during 40S ribosomal subunit biogenesis | journal = PLOS Genetics | volume = 10 | issue = 12 | pages = e1004836 | date = decembar 2014 | pmid = 25474739 | pmc = 4256259 | doi = 10.1371/journal.pgen.1004836 }}</ref>
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 1.297  [[aminokiselina]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  143.702  [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q5JTH9#sequences |title=UniProt, Q5JTH9 |access-date=4. 9. 2021}}</ref>
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MGRSGKLPSG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VSAKLKRWKK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GHSSDSNPAI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CRHRQAARSR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FFSRPSGRSD</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LTVDAVKLHN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ELQSGSLRLG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSEAPETPME</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEAELVLTEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SSGTFLSGLS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>DCTNVTFSKV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QRFWESNSAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HKEICAVLAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VTEVIRSQGG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KETETEYFAA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LMTTMEAVES</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PESLAAVAYL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LNLVLKRVPS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PVLIKKFSDT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SKAFMDIMSA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QASSGSTSVL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RWVLSCLATL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRKQDLEAWG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YPVTLQVYHG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLSFTVHPKP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KIRKAAQHGV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CSVLKGSEFM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FEKAPAHHPA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AISTAKFCIQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EIEKSGGSKE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ATTTLHMLTL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LKDLLPCFPE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GLVKSCSETL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRVMTLSHVL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VTACAMQAFH</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SLFHARPGLS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TLSAELNAQI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ITALYDYVPS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ENDLQPLLAW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LKVMEKAHIN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LVRLQWDLGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GHLPRFFGTA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VTCLLSPHSQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VLTAATQSLK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EILKECVAPH</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MADIGSVTSS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ASGPAQSVAK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MFRAVEEGLT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YKFHAAWSSV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQLLCVFFEA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>CGRQAHPVMR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KCLQSLCDLR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSPHFPHTAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LDQAVGAAVT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SMGPEVVLQA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VPLEIDGSEE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TLDFPRSWLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PVIRDHVQET</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLGFFTTYFL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLANTLKSKA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MDLAQAGSTV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ESKIYDTLQW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QMWTLLPGFC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TRPTDVAISF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KGLARTLGMA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ISERPDLRVT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VCQALRTLIT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KGCQAEADRA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EVSRFAKNFL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PILFNLYGQP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VAAGDTPAPR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAVLETIRTY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LTITDTQLVN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SLLEKASEKV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LDPASSDFTR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LSVLDLVVAL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>APCADEAAIS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLYSTIRPYL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ESKAHGVQKK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AYRVLEEVCA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SPQGPGALFV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QSHLEDLKKT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLDSLRSTSS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PAKRPRLKCL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LHIVRKLSAE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HKEFITALIP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EVILCTKEVS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VGARKNAFAL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LVEMGHAFLR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FGSNQEEALQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>CYLVLIYPGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VGAVTMVSCS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ILALTHLLFE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FKGLMGTSTV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EQLLENVCLL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LASRTRDVVK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SALGFIKVAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TVMDVAHLAK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HVQLVMEAIG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLSDDMRRHF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RMKLRNLFTK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FIRKFGFELV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KRLLPEEYHR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VLVNIRKAEA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAKRHRALSQ</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AAVEEEEEEE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEEEPAQGKG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DSIEEILADS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EDEEDNEEEE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RSRGKEQRKL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ARQRSRAWLK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EGGGDEPLNF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LDPKVAQRVL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ATQPGPGRGR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KKDHGFKVSA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>DGRLIIREEA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DGNKMEEEEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AKGEDEEMAD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PMEDVIIRNK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KHQKLKHQKE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AEEEELEIPP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QYQAGGSGIH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RPVAKKAMPG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AEYKAKKAKG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DVKKKGRPDP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YAYIPLNRSK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LNRRKKMKLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GQFKGLVKAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RRGSQVGHKN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RRKDRRP</td></tr>
</table>
{{refbegin|4}}
:'''C''': [[Cistein]]
:'''D''': [[Asparaginska kiselina]]
:'''E''': [[Glutaminska kiselina]]
:'''F''': [[Fenilalanin]]
:'''G''': [[Glicin]]
:'''H''': [[Histidin]]
:'''I''': [[Izoleucin]]
:'''K''': [[Lizin]]
:'''L''': [[Leucin]]
:'''M''': [[Metionin]]
:'''N''': [[Asparagin]]
:'''P''': [[Prolin]]
:'''Q''': [[Glutamin]]
:'''R''': [[Arginin]]
:'''S''': [[Serin]]
:'''T''': [[Treonin]]
:'''V''': [[Valin]]
:'''W''': [[Triptofan]]
:'''Y''': [[Tirozin]]
{{refend}}

'''[[oksidoreduktaza|Oksidoreduktazoliki]] kinonski protein 1''' jest [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''CRYZL1''' sa [[hromosom 21|hromosoma 21]].<ref name="pmid10191096">{{cite journal | vauthors = Kim MY, Lee HK, Park JS, Park SH, Kwon HB, Soh J | title = Identification of a zeta-crystallin (quinone reductase)-like 1 gene (CRYZL1) mapped to human chromosome 21q22.1 | journal = Genomics | volume = 57 | issue = 1 | pages = 156–9 |date=Jun 1999 | pmid = 10191096 | doi = 10.1006/geno.1998.5714 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: CRYZL1 crystallin, zeta (quinone reductase)-like 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=9946}}</ref>

{{Osnovni oblici vladavine}}
Pod '''kolonijalizmom''' se podrazumijeva odnos [[vladanje|vladanja]] između zajednica u kojem sve bitne odluke za život koloniziranih donosi manjina [[kultura|kulturno]] različitih i nespremnih na prilagođavanje kolonijalnih gospodara, uglavnom vođena eksternim interesima. U [[novo doba|novije vrijeme]] ovom se nadodaje i izvoz [[ideologija]] koje opravdavaju postupke kolonizatora, uvjerenih u vlastitu kulturnu nadmoć.

'''Subtalusni zglob''',  odnosno '''podtalusni zglob''', poznat i kao '''talokalkaneusni zglob''' – u [[anatomija čovjeka|anatomiji čovjeka]] – je  [[zglob]] [[stopalo|stopala]] (stopalski zglob). Nalazi se na mjestu susreta [[Talusna kost|talusa]] i [[kalkaneus]]a.

{{infokutija gen}}
'''Podocin''' je [[protein]]ska komponenta [[podocit]]nih [[prorez za filtriranje|proreza za filtriranje]]. [[Glomerul| Glomerulske kapilarne endotelne ćelije]], [[glomerulska bazna membrana]] i filtracijski prorezi funkcioniraju kao filtracijska barijera [[bubreg|bubrežnih]] [[glomerul]]a.<ref>{{cite journal | vauthors = Jarad G, Miner JH | title = Update on the glomerular filtration barrier | journal = Current Opinion in Nephrology and Hypertension | volume = 18 | issue = 3 | pages = 226–32 | date = maj 2009 | pmid = 19374010 | pmc = 2895306 | doi = 10.1097/mnh.0b013e3283296044 }}</ref>
Mutacije u podocinskom genu [[NPHS2]] mogu izazvati [[nefrotski sindrom]], kao što je [[fokalna segmentna glomeruloskleroza]] ([[FSGS]]) ili [[bolest minimalnih promjena]] (MCD).<ref>{{cite journal | vauthors = Mollet G, Ratelade J, Boyer O, Muda AO, Morisset L, Lavin TA, Kitzis D, Dallman MJ, Bugeon L, Hubner N, Gubler MC, Antignac C, Esquivel EL | title = Podocin inactivation in mature kidneys causes focal segmental glomerulosclerosis and nephrotic syndrome | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 20 | issue = 10 | pages = 2181–9 | date = oktobar 2009 | pmid = 19713307 | pmc = 2754108 | doi = 10.1681/ASN.2009040379 }}</ref> Simptomi se mogu razviti u prvih nekoliko mjeseci života ([[kongenitalni nefrotski sindrom]]) ili kasnije u djetinjstvu.<ref>{{Cite book |title=Pediatric Nephrology| first1 = Ellis D | last1 = Avner | first2 = William E | last2 = Harmon | first3 =  Patrick | last3 = Niaudet | first4 = Norishige | last4 = Yoshikawa | first5 = Francesco | last5 = Emma | first6 = Stuart L | last6 = Goldstein | name-list-format = vanc |date=2016 |publisher=Springer |isbn=9783662435960 |oclc=1050008865}}</ref>

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|-60|34|9}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[višestruka zvijezda|četverostruka zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*4]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Centaurus_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 37.3
  | Tačka_y                 = 85.6
}}

| mjesto_rođenja     = Poitiers, Francuska
| datum_smrti        = {{Datum smrti i godine|1984|6|25|1926|10|15}}
| mjesto_smrti       = Pariz, Francuska
| nacionalnost       = 
| druga_imena        = 
| zanimanje          = 
| godine_aktivnosti  = 
| poznat_po          = 
| značajna_djela     = 
}}
'''Michel Foucault''' (''Mišel Fuko''; [[Poitiers]], [[Francuska]], 15. oktobar 1926 – [[Pariz]], [[Francuska]], 25. juni 1984) bio je [[Francuska|francuski]] [[Filozofija|filozof]], [[sociologija|sociolog]] i [[Historija|historičar]]. Vodio je katedru "Historija sistema misli" na [[Collège de France|Koledžu Francuske]] ([[francuski jezik|fr]]: Collège de France), a predavao je i na [[University of California, Barkeley|Kalifornijskom univerzitetu u Berkeleyju]].

uništen herbicidom]]
'''Herbicidi''' su svi oni prirodni i vještački  [[hemijski spojevi]], pretežno organskog porekla, koji su namijenjeni za uništavanje [[biljke|biljaka]]. Riječ herbicid potiče od latinskih  ''herbum (herbi)'' =  trava, biljka i ''occidere'' = ubiti, uništiti. Šire gledajući, svi spojevi i ostala sredstva sa fitocidnim sposobnostima  mogu  bi se označiti kao  herbicidi. Međutim, u praksi se ovaj termin obuhvata gotovo isključivo one spojeve koji se koriste za uništavanje [[Korov|korovskoih biljaka]]. Poznato je, međutim, da herbicidi mogu uništavati  i kultivirane  biljke, pa njihova upotreba podrazumijeva dobro poznavanje  svakog herbicida, a osobito njihove selektivnosti. Primjeri su herbicidi za uskolisne i širokolisne nepoželjne biljke i tzv. total (koji neselektivno uništava sve biljke.

'''Oleoiletanolamin''' ('''OEA''')  je endogeni [[agonist]] za [[peroksisomski proliferator-activirani receptor alfa]] ([[PPAR]]-α).  Prirodno se pojavljuje kao [[etanolamid]]ni lipid, koji  regulira ishranu i tjelesnu težinu  [[kičmenjak]]a, u rasponu od [[miš]]eva do [[piton]]a.<ref>{{cite journal |vauthors=Gaetani S, Oveisi F, Piomelli D |title=Modulation of meal pattern in the rat by the anorexic lipid mediator oleoylethanolamine |journal=Neuropsychopharmacology |volume=28 |issue=7 |pages=1311–6 |year=2003 |pmid=12700681 |doi=10.1038/sj.npp.1300166|doi-access=free }}</ref><ref>{{cite journal |vauthors=Lo Verme J, Gaetani S, Fu J, Oveisi F, Burton K, Piomelli D |title=Regulation of food intake by oleoylethanolamine |journal=Cell. Mol. Life Sci. |volume=62 |issue=6 |pages=708–16 |year=2005 |pmid=15770421 |doi=10.1007/s00018-004-4494-0|url=http://www.escholarship.org/uc/item/0hs4n19s }}</ref><ref>{{cite journal|title=Postprandial increase of oleoylethanolamine mobilization in small intestine of the Burmese python (Python molurus)|author1=Giuseppe Astarita |author2=Bryan C. Rourke |author3=Johnnie B. Andersen |author4=Jin Fu |author5=Janet H. Kim |author6=Albert F. Bennett |author7=James W. Hicks |author8=Daniele Piomelli  |last-author-amp=yes |journal=Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol|volume=290|pages=R1407–R1412|date=2005-12-22|doi=10.1152/ajpregu.00664.2005|pmid=16373434|issue=5|url=http://www.escholarship.org/uc/item/6dv2h1f7 }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
Riječ '''trigonometrija''' nastala je od [[Grčki jezik|grčkih]] riječi ''trigonon'' – trougao i ''metron'' – mjera.

{{DISPLAYTITLE:''N''-Acetilserotonin}}

{{Nedostaju izvori}}
==Spisak posebnih i srodnih socioloških disciplina==

'''Međuprostorni spojni protein  beta-1''' (GJB1), znan i kao '''[[koneksin]] 32''' (Cx32) jest [[transmembranski protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''GJB1''' sa [[hromosom X|hromosoma X, pozicija q13.1]].<ref name="Corcos_1992">{{cite journal | vauthors = Corcos IA, Lafrenière RG, Begy CR, Loch-Caruso R, Willard HF, Glover TW | title = Refined localization of human connexin32 gene locus, GJB1, to Xq13.1 | journal = Genomics | volume = 13 | issue = 2 | pages = 479–480 | date = juni 1992 | pmid = 1319395 | doi = 10.1016/0888-7543(92)90278-Z | url = https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/30018/1/0000386.pdf | hdl = 2027.42/30018 | hdl-access = free }}</ref> Međuprostorni spojni protein  beta-1 je član porodice [[koneksin]]skih [[međućelijske veze|propusnih veza]] koji regulira i kontrolira prijenos komunikacijskih signala kroz [[ćelijska membrana|ćelijske membrane]], prvenstveno u [[jetra|jetri]] i [[periferni nervni sistem|perifernom nervnom sistemu]].<ref name="OMIM_304040">{{OMIM|304040}}</ref>
 
Mutacije gena GJB1 koje utiču na signalizaciju i promet kroz međuprostore, što rezultira nasljednom perifernom neuropatijom zvanom X-vezana [[Charcot-Marie-Toothova bolest]]. Komplikacije uključuju [[demijelinizacija|demijelinizaciju]] [[oligodendrocit]]a i [[Schwannove ćelije|Schwannovih ćelija]], što uzrokuje odložene brzine prijenosa nervne komunikacije u perifernom nervnom sistemu, zbog nepravilnosti u normalnoj funkciji ćelija. Ovo stanje dovodi do brojnih simptoma, najčešće slabosti mišića i senzornih problema u vanjskim nastavcima udova. Kao rezultat, može doći do [[atrofija mišića]] i ozljeda mehkih tkiva zbog odloženog prijenosa živaca. Kod muškaraca, zbog hemizigotnosti X-hromosoma, simptomi i problemi koji okružuju X-vezanu [[Charcot-Marie-Toothova bolest|Charcot-Marie-Toothovi bolest]] su češći.<ref name="Gonzaga-Jauregui_2010" />
 
=== Mutacije ===
Otprilike 400 [[mutacija]] koje uzrokuju X-vezanu Charcot-Marie-Toothovu bolest, identificirano unutar GJB1 gena, a to je jedini poznati gen koji je povezan s ovom bolešću,.<ref name="GeneReviews">{{cite journal | vauthors =  Pagon RA, Adam MP, Ardinger HH, Wallace SE, Amemiya A, Bean LJ, Bird TD, Ledbetter N, Mefford HC, Smith RJ, Stephens K, Bird TD | title = GJB1 – gap junction protein, beta 1, 32kDa Homo sapiens | journal = GeneReviews | year = 1993–2016 | pmid = 20301548 }}</ref><ref name="WikiGenes">{{cite web | vauthors = Takashima H, Bondurand N, Habermann H, Karadimas C, Szigeti K | work =  Wikigenes. | url = https://www.wikigenes.org/e/gene/e/2705.html | title = GJB1 - gap junction protein, beta 1, 32kDa, Homo sapiens }}</ref> Većina ovih mutacija mijenja samo jednu aminokiselinu unutar proteinskog lanca ([[tačkasta mutacija]]), što rezultira proizvodnjom drugačijeg proteina. Mutacije unutar ''GJB1'' gena sastoje se od [[de novo|novih]], [[misens mutacija]], dvostrukih lomova, [[delecija (genetika)|delecija]] [[aminokiselina]], [[nonsens mutacija|nonsens]], [[otvoreni okvir čitanja|čitanje okvira]] i delecija/[[insercija (genetika)|insercija]] unutar okvira.<ref name="OMIM_304040"/><ref name="Gonzaga-Jauregui_2010">{{cite journal | vauthors = Gonzaga-Jauregui C, Zhang F, Towne CF, Batish SD, Lupski JR | title = GJB1/Connexin 32 whole gene deletions in patients with X-linked Charcot-Marie-Tooth disease | journal = Neurogenetics | volume = 11 | issue = 4 | pages = 465–470 | date = oktobar 2010 | pmid = 20532933 | pmc = 4222676 | doi = 10.1007/s10048-010-0247-4 }}</ref><ref name = "Bergoffen_1993">Bergoffen J, Scherer SS, Wang S, Scott MO, Bone LJ, Paul DL, Chen K, Lensch MW, Chance PF, Fischbeck KH (December 1993). "Connexin mutations in X-linked Charcot-Marie-Tooth disease". Science. 262 (5142): 2039–2042. doi:10.1126/science.8266101. PMID 8266101</ref><ref name="Ressot_1996">{{cite journal | vauthors = Ressot C, Latour P, Blanquet-Grossard F, Sturtz F, Duthel S, Battin J, Corbillon E, Ollagnon E, Serville F, Vandenberghe A, Dautigny A, Pham-Dinh D | title = X-linked dominant Charcot-Marie-Tooth neuropathy (CMTX): new mutations in the connexin32 gene | url = https://archive.org/details/sim_human-genetics_1996-08_98_2/page/172 | journal = Human Genetics | volume = 98 | issue = 2 | pages = 172–175 | date = august 1996 | pmid = 8698335 | doi =  10.1007/s004390050183| s2cid = 8712811 }}</ref> Ove mutacije najčešće dovode do toga da proteini djeluju nepravilno, manje efikasno, brže se razgrađuju, nisu prisutni u adekvatnom broju ili možda uopće ne funkcionišu.

{{Nedostaju izvori}}
'''Programiranje''' ili '''računarsko programiranje''' ({{jez-en|programming}}) jeste vještina pomoću koje korisnik stvara i izvršava [[algoritam|algoritme]] koristeći određene [[programski jezik|programske jezike]] da bi napravio [[računarski program]]. Programiranje sadrži elemente umjetnosti, nauke, matematike i konstruisanja.

{{Nedostaju izvori}}
]]
'''Kitolov''' je lov na [[kit]]ove, najčešće s [[brod]]ova. Cilj je bio dobijanje trana za gorivo ali je služio i kao industrijska sirovina. Za razliku od cijenjenog trana, kitovo meso je počelo igrati neku komercijalnu ulogu tek pred kraj [[20. vijek]]a. Osim toga, neki ribari misle da bi kitove trebalo desetkovati jer osim bolesti, nemaju prirodnih neprijatelja pa bi mogli destabilizirati ekološku ravnotežu.

}}
'''Etil-acetat''' ([[IUPAC|IUPAC nomenlatura]]:  etil-etanoat sa uobičajenom skraćenicom EtOAc ili EA, je  [[organski spoj]]  sa formulom  CH<sub>3</sub>-COO-CH<sub>2</sub>-CH<sub>3</sub>, pojednostavljeno  C<sub>4</sub>H<sub>8</sub>O<sub>2</sub>.  Ova bezbojna tečnost ima osobeno sladunjav miris (sličan  opaloj [[Kruška|kruškii]]), a koristi se za proizvodnju  [[ljepilo|ljepila]], [[aceton]]a, [[dekafeinacija|dekafeinaciju]] čaja i [[kahva|kahve]] i [[cigareta]] (pogledajte [[spisak aditiva cigareta]]). Etil-acetat je [[ester]]  [[etanol]]a i [[acetatna kiselina|acetatne kiseline]]. Proizvodi se u velikim razmjerima za upotrebu kao otapala. U kombinaciji,  godišnja proizvodnja [[1985]].,  u [[Japan]]u, [[Sjeverna Amerika|Sjevernoj Americi]] i [[Evropa|Evropi]] je bila oko 400.000 tona.<ref name=Ullmann>Wilhelm Riemenschneider, Hermann M. Bolt "Esters, Organic" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2005. {{doi|10.1002/14356007.a09_565.pub2}}. Article Online Posting Date: April 30, 2005</ref> Procjenjuje se da je  svjetska proizvodnja u 2004. bila 1,3 miliona  tona.<ref>{{cite journal|last=Dutia|first=Pankaj|date=10. 8. 2004|title=Ethyl Acetate: A Techno-Commercial Profile|journal=Chemical Weekly|pages=184|url=http://www.chemicalweekly.com/Profiles/Ethyl_Acetate.pdf#page=6|access-date=21. 3. 2009|format=PDF|archive-date=21. 8. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821223212/http://www.chemicalweekly.com/Profiles/Ethyl_Acetate.pdf#page=6|url-status=dead}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Paleontologija''' je nauka koja proučava razvoj historije [[život]]a na zemlji starih [[Biljke|biljaka]] i [[Životinje|životinja]], zasnivajući se na [[fosilni zapisi|fosilnim zapisima]], tj. podacima o njihovom postojanju sačuvanim u [[stijena]]ma.

'''Antarktičko poluostrvo'''<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Antarctic-Peninsula|title=Antarctic Peninsula {{!}} Facts, Climate, History, & Map {{!}} Britannica|website=www.britannica.com|language=en|access-date=15. 7. 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.adventure-life.com/antarctica/antarctica-peninsula/articles/the-antarctic-peninsula#:~:text=The%20Antarctic%20Peninsula%20is%20known,location%20for%20many%20research%20stations.|title=The Antarctic Peninsula|website=www.adventure-life.com|language=en|access-date=15. 7. 2023}}</ref> je najsjeverniji dio kopna [[Antarktik]]a i skoro jedini dio tog kontinenta koji se nalazi van [[Antarktički polarni krug|Antarktičkog polarnog kruga]].

{{Nedostaju izvori}}
<br />{{vgrelease|SAD|[[22. septembar]] [[2003]]}}<br />'''Nintendo GameCube:'''<br />{{vgrelease|PAL Region|PAL|[[4. mart]] [[2005]]}}<br />'''Microsoft Xbox:'''<br />{{vgrelease|PAL Region|PAL|[[4. mart]] [[2005]]}}'''
|žanr = [[strategija]]
|režimi = Jedan igrač
|platforme = [[GameCube]], [[Xbox]], [[PC|Windows (PC)]]
}}
'''''Neighbours from Hell''''' (također i '''''Neighbors from Hell''''') [[Strategija|strategijska]] je [[videoigra|igra]] za [[GameCube]], [[PC]] i [[Xbox]]. Evropsko izdanje za PC izašlo je [[20. juni|20. juna]] [[2003]], a za GameCube i Xbox [[4. mart]]a [[2005]]. Igra je izašla u [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenom Kraljevstvu]] [[22. septembar|12. septembra]] [[2003]].

{{chem|H|17}}{{chem|N|5}}{{chem|Na|4}}{{chem|O|14}}{{chem|S|4}}
| CAS registarski broj = 2519-30-4
| Kratki opis          = crni prah
| Molarna masa         = 867,68 g/mol
| Rastvorljivost       = rastvorljiv u [[voda|vodi]], slabo u [[etanol]]u
| Agregatno stanje     = čvrsto
}}
'''Brilijantna crna BN''' (''E151'' i ''crna BN'') je sintetička azo-boja rastvorljiva u vodi koja se koristi u prehrambenoj industriji kao boja za namirnice. Glavna svrha aditiva je bojenje hrane u smeđe ili crno.

{{Nedostaju izvori}}
'''Ostrva zavjetrine''' nazivaju se ostrvske grupe ili njihovi dijelovi koji su okrenuti u smjeru iz kojeg dolaze stalni [[Pasatni vjetrovi]]. Ti vjetrovi pušu u tropskim [[more|morskim]] područima. Nasuprot njima su [[Ostrva privjetrine|ostrva privjetrine]]. Na geografskim kartama se nalaze pod imenima ''Windward Islands'' (engleski), ''Îles au vent'', ''Îles du vent'' (francuski), ''Islas de Barlavento'' (španski) ili ''Bovenwindse Eilanden'' (holandski).

{{biomi}}

{{Decenija|159}}

'''Homolog [[epilepsijski napad|praga napada 2]]''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SZT2'''  sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Seizure threshold 2 homolog (mouse) | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/23334 }}</ref>

'''Metak''' je naziv za kombinaciju [[eksploziv]]nog punjenja i [[Puška|puščanog]] ili [[pištolj]]skog [[Projektil|zrna]] komprimiranih u jednu cjelinu uz pomoć čahure. 

'''Grb [[Kamerun]]a''' se sastoji od štita koji posjeduje iste boje kao [[Zastava Kameruna|kamerunska zastava]] na kojem se nalaze kontura zemlje i vaga koja simbolizuje pravdu. Ispod štita nalaze se službeni nazivi države na [[Francuski jezik|francuskom]] i [[Engleski jezik|engleskom]] ("''République du Cameroun''", ''"Republic of Cameroon"''), a iznad je natpis s državnim geslom "''Paix, Travail, Patrie''" (Mir, Rad, Domovina). Iza štita nalaze se dvije ukrštene sjekire sa snopovima pruća ([[fascio]]).
Najnoviji grb usvojen je 1986. i vrlo je sličan originalnom grbu iz 1960. usvojenom nakon proglašenja nezavisnosti republike.
Vremenom su se mijenjale, kako na samom štitu (lokacija, broj i boja zvijezda) tako i na transparentima (obrnuti poklič i moto, te naziv države).<ref>''Guide to the Flags of the World'' by Mauro Talocci, revised and updated by Whitney Smith ({{ISBN|0-688-01141-1}}), str. 144.</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Astigmatizam''' je greška [[oko|oka]] nastala usljed nepravilne zakrivljenosti [[rožnjača|rožnjače]]. Tada govorimo o kornealnom astigmatizmu. U astigmatizmu može učestvovati i nepravilna zakrivljenost [[očno sočivo|očnog sočiva]], pa onda govorimo o sočivnom astigmatizmu.

{{Nedostaju izvori}}
'''Urdu''' ({{Ar|اردو}}, ''urdū'') je [[indoevropski jezici|indoevropski jezik]] iz [[indoarijanski jezici|indoarijanske jezičke]] porodice. Urdu se razvio u [[Južna Azija|Južnoj Aziji]], u periodu od 1200-1800, za vrijeme [[Delhijski sulatnat|Delhijskog sultanata]] i [[Mogulsko carstvo|Mogulskog carstva]], pod uticajem [[farsi jezik|persijskog]], [[turski jezik|turskog]] i [[arapski jezik|arapskog jezika]]. Uz [[engleski jezik|engleski]], urdu je zvanični jezik [[Pakistan]]a, kao i jedan od 24 nacionalna jezika [[Indija|Indije]]. Međutim, urdu se često smatra dijelom šireg [[hindustani jezik]]a, te je po broju govornika četvrti jezik na svijetu. Urdu se piše modifikovanim [[arapsko pismo|arapskim pismom]], baziranom na [[farsi pismo|farsi pismu]].

, bogat solima željeza.]]

{{Taksokvir 
| boja = lightgreen
| naziv = Bijeli luk
| slika = Garlic.jpg
| slika_širina = 200px
| slika_opis = Bijeli luk
| regnum = [[Biljke|Plantae]]
| divisio = [[Cvjetnice|Magnoliophyta]]
| classis = [[Liliopsida]]
| ordo = [[Asparagales]]
| familia = [[Alliaceae]]
| genus = ''Allium''
| razdioba_stepen = Vrste
| razdioba = <center>'''''Allium sativum''''' - Bijeli luk</center>
}}

'''Retrotranspozoni'''  su [[Genetika|genetički]] elementi  u [[genom]]u koji  se mogu samoamplificirati, a sveprisutne su komponente [[DNK]] mnogih [[eukarioti|eukariotskih]]  [[organizam]]a. Poznati su i kao RNK posredovani  [[transpozon]]i, jer kontolirju sinrezu [[iRNK]] za resintezu sopstvene DNK.

{{Nedostaju izvori}}
{{preuređivanje}}
{{Epistemologija – bočna traka|rasklopljeno=škole}}
'''Pragmatizam''' (''pragma'' = djelo, djelovanje, rad, čin i slično) jest [[Filozofija|filozofski]] pravac koji je nastao u Americi. Predstavnici su: [[John Dewey]], [[Charles Peirce]], [[William James]].

'''Cilijarni nastavci''' nastaju presavijanjem iznutra različitih slojeva [[rožnjača|rožnjače]], tj. [[sudovnjača|prave sudovnjače]] i ''[[Lamina basalis choroideae|lamina basalis]]'', a prihvataju se između odgovarajućih nabora [[suspenzivni ligament leće|suspenzivnog ligamenta sočiva]]. <ref>Hall J. E., Guyton A. C. (2006): Textbook of medical physiology, 11th edition. Elsevier Saunders, St. Louis, Mo, {{ISBN|0-7216-0240-1}}.</ref><ref>Mader S. S. (2000): Human biology. McGraw-Hill, New York, {{ISBN|0-07-290584-0}}; {{ISBN|0-07-117940-2}}.</ref>

'''Katalaza'''  je široko rasprostranjeni [[enzim]] kod [[prokarioti|prokariota]] i [[eukarioti|eukariota]]. Važan je faktor u [[oksidacija|antioksidacijskoj]] zaštiti organizma. Katalizira hemijsku reakciju razgradnje toksičnog  [[vodik-peroksid|vodikovog peroksida]] na molekule [[kisik]]a i [[voda|vode]]. Vodikov peroksid , skupa  sa superoksidnim anionom (O2-), hidroksilnim radikalom (HO*) i singletnim kisikom (1O2) spada u [[slobodni radikal|slobodne radikale]] kisika.<ref>Chelikani P., Fita I., Loewen P. C. (2004.): Diversity of structures and properties among catalases. Cell. Mol. Life Sci.,  61 (2): 192.–208.</ref><ref>Boon E. M., Downs A., Marcey D. (2007): Catalase: H2O2: H2O2 oxidoreductase. Catalase Structural Tutorial Text.</ref><ref>Rollins D. M. (2000): Bacterial pathogen list. BSCI 424 Pathogenic Microbiology. University of Maryland.</ref>
==Struktura i funkcija==

{{infokutija gen}}
{{infokutija protein
|Ime=Galaktokinaza 1
|caption= Struktura ljudskog galaktokinaznog 1 [[monomer]]a u kompleksu sa [[galaktoza|galaktozom]] (crveno)  i analognom [[ATP]]  (narandžasto). [[Magnezij]]ev ion je vidljiv kao zelena kugla. (Iz {{PDB| 1WUU}})
|image=Galactokinase 1 1WUU.png
|width=
|HGNCid=4118
|Symbol=GALK1
|AltSymbols=GALK
|EntrezGene=2584
|OMIM=604313
|RefSeq=NM_000154
|UniProt=P51570
|PDB=
|ECnumber=2.7.1.6
|Chromosome=17
|Arm=q
|Band=23
|LocusSupplementaryData=-q25
}}
{{infokutija protein
|Name=Galaktokinaza 2
|caption=
|image=
|width=
|HGNCid=4119
|Symbol=GALK2
|AltSymbols=
|EntrezGene=2585
|OMIM=137028
|RefSeq=NM_002044
|UniProt=Q01415
|PDB=
|ECnumber=2.7.1.6
|Chromosome=15
|Arm=
|Band=
|LocusSupplementaryData=
}}
'''Galaktokinaza''' je [[enzim]] (fosfotransferaza) koji olakšava [[fosforilacija|fosforilaciju]] [[galaktoza|α-D-galaktoze]] do [[galaktoza 1-fosfat]]a, uz gubitak jedne [[molekula|molekule]] [[adenozin-trifosfat|ATP-a]].<ref>{{cite web |url=http://www.theodora.com/medical_dictionary/gamma_galactosis.html#galactokinase |title=galactokinase |work=Medical Dictionary |access-date=26. 1. 2013}}</ref>  Galaktokinaza katalizira drugi korak [[Leloirov put|Leloirovog puta]], [[metabolički put|metaboličkog puta]] koji se nalazi u većini [[organizam]]a,  za [[katabolizam]] β-D-galaktoze u [[glukoza 1-fosfat]].<ref name="l"/> Prvo izolovana iz [[sisar]]ske [[jetra|jetre]], galaktokinaza je opsežno proučavana u [[kvasci]]ma,<ref name="c1"/><ref name="c2"/> [[archaea]]ma,<ref>{{cite journal | vauthors = Hartley A, Glynn SE, Barynin V, Baker PJ, Sedelnikova SE, Verhees C, de Geus D, van der Oost J, Timson DJ, Reece RJ, Rice DW | title = Substrate specificity and mechanism from the structure of Pyrococcus furiosus galactokinase | journal = Journal of Molecular Biology | volume = 337 | issue = 2 | pages = 387–98 | date = mart 2004 | pmid = 15003454 | doi = 10.1016/j.jmb.2004.01.043 }}</ref> [[biljka]]ma,<ref>{{cite journal | vauthors = Foglietti MJ, Percheron F | title = [Purification and mechanism of action of a plant galactokinase] | journal = Biochimie | volume = 58 | issue = 5 | pages = 499–504 | year = 1976 | pmid = 182286 | doi = 10.1016/s0300-9084(76)80218-0 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Dey PM | title = Galactokinase of Vicia faba seeds | journal = European Journal of Biochemistry | volume = 136 | issue = 1 | pages = 155–9 | date = oktobar 1983 | pmid = 6617655 | doi = 10.1111/j.1432-1033.1983.tb07720.x }}</ref> i [[ljudi]]ma.<ref name="holden04">{{cite journal | vauthors = Holden HM, Thoden JB, Timson DJ, Reece RJ | title = Galactokinase: structure, function and role in type II galactosemia | journal = Cellular and Molecular Life Sciences | volume = 61 | issue = 19–20 | pages = 2471–84 | date = oktobar 2004 | pmid = 15526155 | doi = 10.1007/s00018-004-4160-6 | s2cid = 7293337 }}</ref><ref name="meg" />

{{Navkutija muzičar
| ime                = Indexi
| naslov             = [[Indexi]]
| tijeloklasa        = hlist
| pozadina           = skupina

|mjesto rođenja = Sredice pored [[Ključ]]a, [[Austro-Ugarska]]
|datum smrti    = {{Datum smrti i godine|1949|04|29|1914|07|07}}
|mjesto smrti   = [[Beograd]], [[FNRJ]]
|nacionalnost   = 
|puno ime       = 
|nadimak        = 
|supruga        = 
|suprug         = 
|titule         = 
|knjige         = 
|služba         = 1941-1949.
|čin            = [[General-potpukovnik]] 
|ratovi         = [[Drugi svjetski rat]]
|bitke          = 
|vojska         = [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije]], [[Jugoslavenska narodna armija]] 
|rod            = 
|jedinice       = 
|zapovijedao    = 
|odlikovanja    = 
{{{!}} style="background:transparent" 
{{!}} {{Orden narodnog heroja}} {{!}}{{!}} {{Orden partizanske zvijezde1}} {{!}}{{!}} {{Orden zasluga za narod1}} 
{{!}}- 
{{!}} {{Orden bratstva i jedinstva1}} {{!}}{{!}} {{Orden za hrabrost}} {{!}}{{!}} {{Partizanska spomenica 1941.}} 
{{!}}} 
}}

{{Nedostaju izvori}}

{{chem|H|9}}{{chem|N|4}}{{chem|Na|3}}{{chem|O|9}}{{chem|S|2}}
| CAS registarski broj = 1934-21-0
| Kratki opis          = prah naranđaste boje 
| Molarna masa         = 534,3 g/mol
| Agregatno stanje     = čvrsto
| Rastvorljivost       = rastvorljiv u vodi
| NFPA 704             ={{NFPA 704 |H = 2|F = 1| R = 0| O = }}
}}
'''Tartrazin''' je sintetička [[limun]] žuta azo[[boja]], koja se primarno koristi za bojenje hrane.<ref name="nzel" /><ref name="eur" /> Također je poznata pod E-oznakom '''E102''', te brojnim drugim oznakama i nazivima: ''C.I. 19140'', ''FD&C žuto 5'', ''kiselo žuta 23'', ''prehrambena žuta 4'' i trinatrij-1-(4-sulfonatfenil)-4-(4-sulfonatofenilazo)-5-priazolon-3-karboksilat.<ref name="acid" /> Tartazin je sintetički [[organski spoj]]. Rastvorljiv je u [[voda|vodi]] a najveću apsorpciju ima u tečnom rastvoru na 427±2 nm. Obično se koristi kao boja u prehrani širom svijeta, uglavnom kao žuta, a zajedno sa bojama Brilijant plava FCF (FD&C Plava 1, E133) ili Zelena S (E142) koristi se za različite zelene nijanse.

{{Nedostaju izvori}}
{{Književnost}}
{{Drugo značenje|Drama (čvor)}}
'''Drama''' je žanr u [[književnost]]i, koji je nastao za vrijeme [[Antika|antičke]] [[Grčka|Grčke]] i koji se i danas razvija. Drama je književno djelo, koje uglavnom služi javnom izvođenju u [[pozorište|pozorištu]]. Tokom [[18. vijek|18.]] i [[19. vijek]]a, [[opera]] je nastala kao kombinacija drame, [[poezija|poezije]], i [[muzika|muzike]].

]]
'''Aktivno galaksijsko jezgro '''([[Engleski jezik|eng.]] ''Active Galactic Nucleus, AGN'')  je područje s veoma visokom aktivnošću, koje se nalazi [[Mliječni put|izvan naše galaksije]]. Jezgro obično postoji kod [[kvazar]]a, [[radiogalaksija]] i [[Seyfertova galaksija|Seyfertovih galaksija]]. Promjenljivost je veoma brza. Veličina jednog aktivnog jezgra iznosi u prosjeku jedan [[Svjetlosna godina|svjetlosni dan]] (oko 26 milijardi km). Gustina jezgra je visoka, pa se pretpotstavlja da se tu nalaze crne rupe. [[Elektromagnetno zračenje]] proizvodi se iz materije, koja se nalazi u akrecionom disku. Disk okružuje jezgro. Poznati predstavnik se nalazi u galaksiji [[Messier 78|M 78]].<ref name="Brockhaus">Der Brockhaus ASTRONOMIE, 2006  Brockhaus GmbH Leipzig, Mannheim  {{ISBN|3-7653-1231-2}} {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref>

</ref><ref>{{cite journal | vauthors = de Morsier G | title = Études sur les dysraphies, crânioencéphaliques. III. Agénésie du septum palludicum avec malformation du tractus optique. La dysplasie septo-optique. | trans-title = Studies on dysraphias, cranioencephalic. III. Agenesis of the septum palludicum with malformation of the optic tract. Septo-optic dysplasia. | language = French | journal = Schweizer Archiv für Neurologie und Psychiatrie | location = Zurich | date = 1956 | volume = 77 | pages = 267–292 }}</ref>
| slika           = Gray773.png
| opis_slike        = The optic nerve is underdeveloped in this condition
| veličina_slike=300px     
|  DiseasesDB      = 32732
|  ICD10           = {{ICD10|Q|04|4|q|00}}
|  ICD9            = {{ICD9|742.2}}
|  ICDO            =
|  OMIM            = 182230
|  MedlinePlus     =
|  eMedicineSubj   =
|  eMedicineTopic  =
|  MeshID          = D025962{{clear}}
*Oblast: [[Medicinska genetika]], [[Oftalmologija]]
*Dijagnoza: [[Kongenitalni hipopituitarizam]], [[holoprozencefalija]]<ref name= GARD2021>{{cite web|title=Septo-Optic Dysplasia Spectrum|url=https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7627/septo-optic-dysplasia-spectrum |website=Genetic and Rare Diseases Information Center (GARD) |access-date=5. 8. 2021}}</ref>
}}
'''Septo-očna displazija''' ('''SOD'''), znana i kao '''de Morsierov sindrom''', je rijedak [[urođeni poremećaj|urođeni]] [[nasljedna bolest|malformacijski]] [[sindrom]], obilježen kombinacijom nerazvijenosti [[očni živac|očnog živca]], disfunkcija [[hipofiza|hipofize]] i odsustvom ''[[septum pellucidum]]'' (srednji dio mozga).

{{Nedostaju izvori}}
{{Standardi}}{{Preuređivanje}}
</ref> (2016)
| gustoća            = 36,4/km<sup>2</sup>
| nominalni_BDP      = 
| BDP_PPP            = 
| denonim            = [[Afrikanci]]
| spisak_država      = Spisak suverenih država i zavisnih teritorija Afrike
| države             = 54 (i 2 osporene)
| zavisne_teritorije = {{Collapsible list
| titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
| list_style = text-align:left;
| [[Mayotte]]
| [[Réunion]]
| [[Sveta Helena, Ascension i Tristan da Cunha|Sv. Helena, Ascension i Tristan da Cunha]]
| [[Kanarska ostrva]]
| [[Ceuta]]
| [[Madeira]]
| [[Melilla]]
}}
| nisu_članice_UN_a  = 
| jezici             = [[Afrički jezici|1250–3000 jezika]]
| vremenske_zone     = [[UTC-1]] do [[UTC+4]]
| internet           = 
| gradovi            = {{Collapsible list
| titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
| list_style = text-align:left;
| {{ZD|Nigerija}} [[Lagos]]
| {{ZD|Egipat}} [[Kairo]]
| {{ZD|DR Kongo}} [[Kinshasa]]
| {{ZD|Južnoafrička Republika}} [[Johannesburg]]
| {{ZD|Sudan}} [[Kartum]]
| {{ZD|Tanzanija}} [[Dar es Salaam]]
| {{ZD|Egipat}} [[Aleksandrija]]
| {{ZD|Obala Slonovače}} [[Abidjan]]
| {{ZD|Nigerija}} [[Kano]]
| {{ZD|Maroko}} [[Casablanca]]
| {{ZD|Nigerija}} [[Ibadan]]
| {{ZD|Kenija}} [[Nairobi]] 
| {{ZD|Nigerija}} [[Abuja]]
}}
}}
'''Afrika''' je jedan od sedam [[Zemlja (planeta)|svjetskih]] [[kontinent|kontinenata]]. Sa površinom od 30.370.000 [[kvadratni kilometar|km<sup>2</sup>]] (uključujući i [[Ostrvo|ostrva]] koja joj pripadaju) čini oko 6% zemljine površine i oko 20,4% ukupnog svjetskog kopna<ref>Sayre, April Pulley (1999), Africa, Twenty-First Century Books. {{ISBN|0-7613-1367-2}}.</ref> po čemu je drugi najveći kontinent nakon [[Azija|Azije]]. S brojem stanovnika od oko 1,3 milijarde Afrika je poslije [[Azija|Azije]] drugi najmnogoljudniji kontinent i predstavlja oko 16% ukupne [[Svjetsko stanovništvo|svjetske populacije]]. Uzimajući u obzir prosječnu starost stanovništva, Afrika ima najmlađu populaciju na svijetu,<ref>{{cite web|title=5 ways the world will look dramatically different in 2100|url=https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2015/08/17/5-ways-the-world-will-look-dramatically-different-in-2100/|last=Swanson|first=Ana|date=17. 8. 2015|work=Washington Post}}</ref><ref>{{cite news|last=[[Njideka Harry|Harry]]|first=Njideka U.|date=11. 9. 2013|title=African Youth, Innovation and the Changing Society|work=Huffington Post|url=http://www.huffingtonpost.com/njideka-u-harry/african-youth-innovation-_b_3904408.html}}</ref> pri čemu je [[Medijana (statistika)|medijana]] starosti stanovništva Afrike 2012. iznosila svega 19,7 godina u odnosu na svjetski prosjek od 30,4 godine.
Uprkos širokom spektru prirodnih resursa, najsiromašniji je kontinent i s najmanjim iznosom [[BDP]]-a po glavi stanovnika, velikim dijelom zbog naslijeđa [[Utrka za Afriku|evropske kolonizacije Afrike]] i posljedica [[Hladni rat|hladnog rata]]. Unatoč ovoj niskoj koncentraciji bogatstva, nedavna privredna ekspanzija te velika i mlada populacija čine Afriku važnim ekonomskim tržištem u širem globalnom kontekstu.

{{infokutija gen}}
{{infokutija protein
|Ime=Neurogranin (C-supstrat protein-kinaze, RC3)
|caption=
|image=
|width=
|HGNCid=8000
|Symbol=NRGN
|AltSymbols=
|EntrezGene=4900
|OMIM=602350
|RefSeq=NM_006176
|UniProt=Q92686
|PDB=
|ECnumber=
|Chromosome=11
|Arm=q
|Band=24
|LocusSupplementaryData=
}}
'''Neurogranin''' je [[proteini koji vezuju kalmodulin| protein koji se veže za kalmodulin]], eksprimirani prvenstveno u mozgu, posebno u [[dendrit]]skoj kičmi, i učestvujući u signalnom putu [[protein kinaza C]]. Neurogranin je glavni postsinapsni protein koji regulira dostupnost kalmodulina i veže se za njega u nedostatku [[kalcij]]a. [[Fosforilacija]] protein-kinazom C smanjuje njegovu sposobnost vezivanja. Ekspresiju gena NRGN kontroliraju hormoni [[štitnjača|štitnjače]].<ref name="Arrieta_1999_thyroid">{{cite journal | vauthors = Martínez de Arrieta C, Morte B, Coloma A, Bernal J | title = The human RC3 gene homolog, NRGN contains a thyroid hormone-responsive element located in the first intron | journal = Endocrinology | volume = 140 | issue = 1 | pages = 335–43 | date = January 1999 | pmid = 9886843 | doi = 10.1210/en.140.1.335 | doi-access = free }}</ref>
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[peptid|polipeptidnog]] lanca je  78 [[aminokiselina]].
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MDCCTENACS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KPDDDILDIP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LDDPGANAAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AKIQASFRGH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MARKKIKSGE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RGRKGPGPGG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PGGAGVARGG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AGGGPSGD</td></tr>
</table>

{{Nedostaju izvori}}
{{Taksokvir 
| boja     = pink
| naziv    = Ravničarska viskača
| slika    = Lagostomus maximus-1-WilhelmaZoo-Stuttgart.JPG
| slika_širina = 240px
| slika_opis = Ravničarska viskača
| status = LR
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| ordo = [[Rodentia]]
| familia = [[Chinchillidae]]
| genus = ''Lagostomus''
| species = '''''L. maximus'''''
| dvoimeno = ''Lagostomus maximus''
| dvoimeno_autorstvo = ([[Anselme Gaëtan Desmarest|Desmarest]], 1817)
}}
'''Ravničarska viskača''' ({{lat|Lagostomus maximus}}) je vrsta [[glodari|glodara]] iz porodice [[Chinchillidae]]. Ova vrsta živi u [[Argentina|Argentini]], [[Bolivija|Boliviji]] i [[Paragvaj]]u.

'''Protein 1 sa THAP domenom''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''THAP1'''. Sinonim je DYT6 (skr. od [[distonija]] 6).<ref name="pmid12575992">{{cite journal | vauthors = Roussigne M, Kossida S, Lavigne AC, Clouaire T, Ecochard V, Glories A, Amalric F, Girard JP | title = The THAP domain: a novel protein motif with similarity to the DNA-binding domain of P element transposase | url = https://archive.org/details/sim_trends-in-biochemical-sciences_2003-02_28_2/page/66 | journal = Trends in Biochemical Sciences | volume = 28 | issue = 2 | pages = 66–9 | date = Feb 2003 | pmid = 12575992 | doi = 10.1016/S0968-0004(02)00013-0 }}</ref><ref name="pmid12717420">{{cite journal | vauthors = Roussigne M, Cayrol C, Clouaire T, Amalric F, Girard JP | title = THAP1 is a nuclear proapoptotic factor that links prostate-apoptosis-response-4 (Par-4) to PML nuclear bodies | journal = Oncogene | volume = 22 | issue = 16 | pages = 2432–42 | date = Apr 2003 | pmid = 12717420 | doi = 10.1038/sj.onc.1206271 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: THAP1 THAP domain containing, apoptosis associated protein 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=55145}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''[[RNK]]-[[egzonukleaza]] 4''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''REXO4'''.<ref name="pmid9325058">{{cite journal | vauthors = Kwiatkowska J, Slomski R, Jozwiak S, Short MP, Kwiatkowski DJ | title = Human XPMC2H: cDNA cloning, mapping to 9q34, genomic structure, and evaluation as TSC1 | journal = Genomics | volume = 44 | issue = 3 | pages = 350–4 |date=Nov 1997 | pmid = 9325058 | doi = 10.1006/geno.1997.4874 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: REXO4 REX4, RNA exonuclease 4 homolog (S. cerevisiae)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=57109}}</ref>
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je  422 [[aminokiseline]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  46.672 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q9GZR2#sequences |title=UniProt, Q9GZR2 |access-date=11. 9. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MGKAKVPASK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAPSSPVAKP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GPVKTLTRKK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NKKKKRFWKS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KAREVSKKPA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SGPGAVVRPP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KAPEDFSQNW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KALQEWLLKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSQAPEKPLV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ISQMGSKKKP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KIIQQNKKET</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SPQVKGEEMP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AGKDQEASRG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVPSGSKMDR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RAPVPRTKAS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GTEHNKKGTK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ERTNGDIVPE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RGDIEHKKRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AKEAAPAPPT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEDIWFDDVD</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PADIEAAIGP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EAAKIARKQL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GQSEGSVSLS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LVKEQAFGGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TRALALDCEM</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VGVGPKGEES</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MAARVSIVNQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YGKCVYDKYV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KPTEPVTDYR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TAVSGIRPEN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LKQGEELEVV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QKEVAEMLKG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RILVGHALHN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLKVLFLDHP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KKKIRDTQKY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KPFKSQVKSG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RPSLRLLSEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ILGLQVQQAE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HCSIQDAQAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MRLYVMVKKE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>WESMARDRRP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLTAPDHCSD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DA</td></tr>
</table>

'''Biotop''' ili '''životno stanište''' je prostorno ograničena jedinica, koja se odlikuje specifičnim kompleksom [[ekologija|ekoloških]] faktora.<ref>Škrijelj R., Đug S. (2009): Uvod u ekologiju životinja.Prirodno-matematički fakultet Sarajevo, Sarajevo, {{ISBN|978 9958-592-03-4}}.</ref>

'''Fetva''' ({{ArJ|فتوى}} je zakonska izjava u [[islam]]u koju izdaje pravnik, specijalista za određen slučaj. Fetva se obično izdaje na zahtjev osobe ili sudije da bi se razriješilo pitanje gde je [[fikh]], islamsko pravo, nejasno. Naučnik sposoban da izda fetvu se naziva [[mudžtehid]].
Fetve može donositi lice koje ispunjava uvjete za to, uz ovlaštenje nadležne islamske vlasti da obavlja takvu dužnost. U Bosni i Hercegovini, fetve donose: [[Reisu-l-ulema]], koji je vrhovni muftija [[Islamska zajednica Bosne i Hercegovine|IZ]] u BiH, muftije, kako određuje Ustav IZ, Vijeće za fetve Rijaseta IZ, kai i fetva-i emin, kojem daje ovlaštenje Reisu-l-ulema.<ref>{{Cite web|url=http://www.islamskazajednica.ba/component/content/article?id=2878:fetve|title=Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini - Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini|website=www.islamskazajednica.ba|access-date=31. 3. 2016}}{{Mrtav link}}</ref>

]]
'''Periferni''' ili '''periferni uređaj''' je "pomoćni uređaj koji se koristi za unos informacija u [[Računar|računar i]] njihovo dohvaćanje iz [[računar]]a".<ref>{{Cite book|last=Laplante|first=Philip A.|title=Dictionary of Computer Science, Engineering and Technology|date=2000|publisher=CRC Press|isbn=0-8493-2691-5|page=366|url=https://books.google.com/books?id=U1M3clUwCfEC&pg=PA366|access-date=16. 1. 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160903145316/https://books.google.com/books?id=U1M3clUwCfEC&pg=PA366|archive-date=23. 9. 2016}}</ref>

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+25|17|12}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 18887 ± 60<ref name="ned" />
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 14,6 (B-Band)
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Coma_Berenices_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 47.4
  | Tačka_y                 = 38.8
}}

{{Nedostaju izvori}}

'''[[Cink]]ov transporter ZIP1''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SLC39A1''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid10610721">{{cite journal | vauthors = Lioumi M, Ferguson CA, Sharpe PT, Freeman T, Marenholz I, Mischke D, Heizmann C, Ragoussis J | title = Isolation and characterization of human and mouse ZIRTL, a member of the IRT1 family of transporters, mapping within the epidermal differentiation complex | journal = Genomics | volume = 62 | issue = 2 | pages = 272–80 |date=Feb 2000 | pmid = 10610721 | doi = 10.1006/geno.1999.5993 }}</ref><ref name="pmid10681536">{{cite journal | vauthors = Gaither LA, Eide DJ | title = Functional expression of the human hZIP2 zinc transporter | journal = J Biol Chem | volume = 275 | issue = 8 | pages = 5560–4 |date=Mar 2000 | pmid = 10681536 | doi =10.1074/jbc.275.8.5560  | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SLC39A1 solute carrier family 39 (zinc transporter), member 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=27173}}</ref>

{{Preuređivanje}}
</ref>
|metoda nadogradnje = [[Apple Software Update]]
|upravljanje paketima = 
}}

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}

</ref>
|Izlučivanje                = [[bubreg|Bubrežno]]<br> [[PubChem]]:        5184
}}
'''Skopolamin''' ili '''hioscin'''<ref name=Huo2001>{{cite book| vauthors = Juo PS |title=Concise Dictionary of Biomedicine and Molecular Biology.|date=2001|publisher=CRC Press|location=Hoboken|isbn=9781420041309|page=570|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=Y4DLBQAAQBAJ&pg=PA570|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910183136/https://books.google.com/books?id=Y4DLBQAAQBAJ&pg=PA570|archive-date=10. 9. 2017|df=dmy-all}}</ref> jest [[organski spoj]] koji služi kao [[lijek]] za [[bolesti kretanja]] i postoperativne mučnine i povraćanja.<ref name=AHFS2016/> Također se ponekad koristi prije operacije za smanjenje lučenja [[pljuvačka|pljuvačke]].<ref name=AHFS2016/> Kada se koristi injekcijom, efekti počinju nakon oko 20 minuta i traju do 8 sati.<ref name=AHFS2016/> Može se koristiti i oralno i kao [[flaster|transdermalni flaster]].<ref name=AHFS2016>{{cite web |title=Scopolamine|url=https://www.drugs.com/monograph/scopolamine.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists |access-date=8. 12. 2016|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007123115/https://www.drugs.com/monograph/scopolamine.html |archive-date=7. 10. 2016|df=dmy-all}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+37|47|23}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Canes_Venatici_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 64.4
  | Tačka_y                 = 57.2
}}

{{DISPLAYTITLE:''N''-Acetilaspartilglutamatna kiselina}}
, drugs.com</ref><ref name="isomeric naming">This is a misnomer: "spaglumic acid" is the β-aspartyl isomer whereas "isospaglumic acid" is the α-aspartyl isomer. See [[PubChem]] entry for "[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/210320 spaglumic acid]".</ref>
| Sumarna formula =C<sub>11</sub>H<sub>16</sub>N<sub>2</sub>O<sub>8</sub>
| CAS registarski broj =3106-85-2
| SMIILES= CC(=O)N[C@@H](CC(O)=O)C(=O)N[C@@H](CCC(O)=O)C(O)=O
| SMILES1 = 
| Kratki opis = 
| Molarna masa =
| Agregatno stanje =
| Gustoća =
| Tačka topljenja =
| Tačka ključanja =
| pKa=
| Rastvorljivost =
| Dipolni moment =
|InChI = 
|StedInchI= 1S/C11H16N2O8/c1-5(14)12-7(4-9(17)18)10(19)13-6(11(20)21)2-3-8(15)16/h6-7H,2-4H2,1H3,(H,12,14)(H,13,19)(H,15,16)(H,17,18)(H,20,21)/t6-,7-/m0/s1
| ChEBI =
| KEGG =  <br>[[PubChem]]: 188803
| MeSHName = N-acetyl-1-aspartylglutamic+acid
|HAZARD=
}}
'''''N''-Acetilaspartilglutamat kiselinana''' ('''''N''-acetilaspartilglutamat''' ili '''NAAG''')  je [[peptid]]ni [[neurotransmiter]] i treći najzastupljeniji neurotransmiter u [[nervni sistem|nervnom sistemu]] sisara. NAAG se sastoji od [[N-acetilaspartanska kiselina|''N''-acetilaspartinske]] (NAA) i [[glutaminska kiselina|glutaminske kiseline]] povezane peptidnom vezom.

{{Distinguish|Hemohromatoza}}

Ovo je '''spisak najvećih izbjegličkih kriza''' koje su se dogodili.

'''Integralni membransli protein 2C''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ITM2C''' sa [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="pmid9653160">{{cite journal |vauthors=Mao M, Fu G, Wu JS, Zhang QH, Zhou J, Kan LX, Huang QH, He KL, Gu BW, Han ZG, Shen Y, Gu J, Yu YP, Xu SH, Wang YX, Chen SJ, Chen Z | title = Identification of genes expressed in human CD34+ hematopoietic stem/progenitor cells by expressed sequence tags and efficient full-length cDNA cloning | journal = Proc Natl Acad Sci U S A | volume = 95 | issue = 14 | pages = 8175–80 |date=Aug 1998 | pmid = 9653160 | pmc = 20949 | doi =10.1073/pnas.95.14.8175  | bibcode = 1998PNAS...95.8175M | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: ITM2C integral membrane protein 2C| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=81618}}</ref>

'''Faktor 1 sazrijevanja lipaze''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''LMF1''' .<ref name="pmid11157797" /><ref name="pmid17994020" /><ref name="entrez" />

'''Rudine''' bila je srednjovjekovna [[Župa (srednji vijek)|župa]], koja se, prema autorici Gordani Tomović, nalazila oko [[Rogatica|Rogatice]] (danas u istočnoj [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] ). {{Sfn|Tomović|2009}}

'''Tau proteini''' (ili '''τ proteini''',  prema [[Tau|grčkom slovu koje označava ovo ime]]) su grupa od šest visoko rastvorljivih [[proteinska izoforma|proteinskih izoformi]] proizvedenih [[alternativna prerada RNK|alternativnom preradom]] primarnog transkripta  [[gen]]a ''MAPT'' ([[mikrotubulski-asocirani protein]] tau).<ref name="pmid3131773">{{cite journal | vauthors = Goedert M, Wischik CM, Crowther RA, Walker JE, Klug A | title = Cloning and sequencing of the cDNA encoding a core protein of the paired helical filament of Alzheimer disease: identification as the microtubule-associated protein tau | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 85 | issue = 11 | pages = 4051–5 | date = juni 1988 | pmid = 3131773 | pmc = 280359 | doi = 10.1073/pnas.85.11.4051 | bibcode = 1988PNAS...85.4051G }}</ref><ref name="pmid2484340">{{cite journal | vauthors = Goedert M, Spillantini MG, Jakes R, Rutherford D, Crowther RA | title = Multiple isoforms of human microtubule-associated protein tau: sequences and localization in neurofibrillary tangles of Alzheimer's disease | journal = Neuron | volume = 3 | issue = 4 | pages = 519–26 | date = oktobar 1989 | pmid = 2484340 | doi = 10.1016/0896-6273(89)90210-9 | s2cid = 19627629 }}</ref> Prvenstvenu  ulogu imaju u održavanju stabilnosti [[mikrotubula]] u [[akson]]ima i obiluju [[neuron]]ima [[CNS|centralnog nervnog sistema]] (CNS). Manje su česti drugdje, ali se također eksprimiraju na vrlo niskim nivoima u CNS-ovim [[astrocit]]ima i [[oligodendrocit]]ima .<ref name="pmid1903170">{{cite journal | vauthors = Shin RW, Iwaki T, Kitamoto T, Tateishi J | title = Hydrated autoclave pretreatment enhances tau immunoreactivity in formalin-fixed normal and Alzheimer's disease brain tissues | journal = Laboratory Investigation; A Journal of Technical Methods and Pathology | volume = 64 | issue = 5 | pages = 693–702 | date = maj 1991 | pmid = 1903170 }}</ref>

{| class="toccolours" style="width:20em; margin:0 0 0.5em 1em; float:right;"
|- style="text-align:center;"
! style="background:Thistle;" colspan="2" | '''Blastocist<br>(''Blastocystis'')'''
|- style="text-align:center;"
| colspan="2" | [[Image:Blastocyst English.svg|250px|center]]
|- style="text-align:center; line-height:1;"
| Blastocist pred implantaciju
| colspan="2" |
|-
| '''Dani'''
| 4-9
|- style="text-align:left; background:Thistle" 
| '''[[embriologija|Prekursor]]'''
| [[Morula]]
|-
| '''[[embriologija|Razvojni stadij]]'''
|  Gastrula
|-
|}

''' Protein 8 Ras pridruženosti sa domenom''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om ''RASSF8''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: RASSF8 Ras association (RalGDS/AF-6) domain family 8| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=11228| access-date = }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{Geokutija|Naselje
<!-- *** Gornji dio *** -->
| ime                         = Taipei
| izvorno_ime                 = 臺北市
| drugo_ime                   = 
| kategorija                  = Grad
<!-- *** Ime **** -->
| etimologija                 =
| službeni_naziv              =
| moto                        =
| nadimak                     =
<!-- *** Slika *** -->
| slika                       = Neihu during 2015 winter solstice.jpg
| opis_slike                  = Pogled na Taipei
<!-- *** Simboli *** -->
| zastava                     = Flag of Taipei City.svg
| simbol                      = Emblem of Taipei City.svg
<!-- *** Države, regije i.t.d *** -->
| država                      = Tajvan
| zastava_države              = da
<!-- *** Položaj i visina *** -->
| nadmorska_visina            = 
| širina_stepeni               = 25| širina_minuta = 02| širina_sekundi = 52| širina_SJ = N
| dužina_stepeni               = 121| dužina_minuta = 31| dužina_sekundi = 55| dužina_IZ = E
| najviši                     =
| najviša_visina              = 
| najniža                     =
| najniža_visina              = 
<!-- *** Dimenzije *** -->
| površina                    = 271.80
| površina_zemlje             =
| površina_vode               =
| površina_urban              =
| površina_metro              =
<!-- *** Stanovništvo *** -->
| stanovništvo                = 2.674.063
| stanovništvo_datum          = 2018
| stanovništvo_urban          = 8.605.000
| stanovništvo_metro          = 
| stanovništvo_opcina         =
| stanovništvo_gustoca        = 
| stanovništvo_urban_gustoca  = 
| stanovništvo_opcina_gustoca = 
| stanovništvo_metro_gustoca  =
<!-- *** Historija i administracija *** -->
| osnovan                     = 
| vlada                       =
| gradonačelnik               = 
| gradonačelnik_partija       =
<!-- *** Kod ***  -->
| vremenska_zona              = [[UTC]]+08:00 | utc_odstupanje =
| vremenska_zona_DST          = | utc_offset_DST =
| poštanski_broj              = 100–116
| pozivni broj                = (0)2
| kod                         =
<!-- *** Karta *** -->
| karta                       = Taiwan location map.svg
| karta_lokacija              = Tajvan
<!-- *** Web stranice *** -->
| web_stranica                = [http://english.gov.taipei/ english.gov.taipei]
<!-- *** Bilješka *** -->
| bilješka                    =
}}
Grad '''Taipei''' ([[kineski]]: 台北市; doslovno "Sjeverni tajvanski grad") je najveći i [[glavni grad]] [[Tajvan]]a. Smješten na samom vrhu ostrva, Taipei se nalazi na rijeci Danshui, oko 25 km jugozapadno od njegove luke Keelung, koja se nalazi na [[Pacifik]]u. Drugi obalni grad, Danshui, se nalazi na oko 20 km sjeverozapadno na ušću rijeke u Tajvanski tjesnac.

'''Transmembrabski protein 98''' je jednoprolazni membranaki [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TMEM98'''.<ref name="pmid11230166">{{cite journal |vauthors=Wiemann S, Weil B, Wellenreuther R, Gassenhuber J, Glassl S, Ansorge W, Bocher M, Blocker H, Bauersachs S, Blum H, Lauber J, Dusterhoft A, Beyer A, Kohrer K, Strack N, Mewes HW, Ottenwalder B, Obermaier B, Tampe J, Heubner D, Wambutt R, Korn B, Klein M, Poustka A | title = Toward a catalog of human genes and proteins: sequencing and analysis of 500 novel complete protein coding human cDNAs | journal = Genome Res | volume = 11 | issue = 3 | pages = 422–35 |date=Mar 2001 | pmid = 11230166 | pmc = 311072 | doi = 10.1101/gr.GR1547R }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: TMEM98 transmembrane protein 98| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=26022}}</ref> Funkcija ovog proteina još uvijek nije poznata. TMEM98 je poznat i kao UNQ536/PRO1079.<ref name="pmid12975309">{{cite journal  |vauthors=Clark HF, Gurney AL, Abaya E, etal |title=The secreted protein discovery initiative (SPDI), a large-scale effort to identify novel human secreted and transmembrane proteins: a bioinformatics assessment |journal=Genome Res. |volume=13 |issue=10 |pages=2265–70 |date=oktobar 2003  |pmid=12975309 |pmc=403697 |doi=10.1101/gr.1293003 }}</ref>

, ovdje viđen u [[Berkeley, Kalifornija]], jeste autoput sa više traka i gužvama u saobraćaju.]]

'''Eritromelalgija''' ili Mitchell-ova bolest (prema [[Silas Weir Mitchell |Silas Weir Mitchellu]) je rijedak vaskularni periferni bol kod kojeg su [[krvni sud]]ovi, obično u [[noga|donjim ekstremitetima]] ili [[ruka]]ma, epizodino blokirani (često se uključuje i isključuje svakodnevno), a zatim postanu [[hiperemija|hiperemijski]] i upaljeni. Javlja se jak pečući bol (u senzornim nervima malih vlakana) i crvenilo kože. Napadi su periodični i obično ih pokreću vrućina, pritisak, blaga aktivnost, napor, nesanica ili [[stres]]. Eritromelalgija se može javiti ili kao primarni ili sekundarni poremećaj (tj. poremećaj sam po sebi ili kao simptom drugog stanja). Sekundarna eritromelalgija može biti posljedica [[periferna neuropatija|periferne neuropatije malih vlakana]] bilo kojeg uzroka, [[vera policitemija]], [[esencijalna trombocitoza|esencijalne trombocitoze]],<ref>{{cite journal|vauthors=Khalid F, Hassan S, Qureshi S, Qureshi W, Amer S |year = 2012| title = Erythromelalgia: An Uncommon Presentation Precipitated by Aspirin Withdrawal |journal = Case Reports in Medicine |  pmid = 22844295| doi=10.1155/2012/616125| volume=2012| pmc=3403327|page=616125|doi-access = free}}</ref> [[hiperholesterolemija]], [[trovanje gljivama]] ili [[trovanje živom|živom]], i neki [[autoimunski poremećaj]]]i. Primarna eritromelalgija je uzrokovana mutacijom gena α-podjedinice [[Nav1.7|SCN9A]] naponaki vođenog [[natrijski kanal|natrijevog kanala]].
 
U 2004. eritromelalgija je postala prvi ljudski poremećaj kod kojeg je bilo moguće povezati mutaciju [[ionski kanal|onskog kanala]] s hroničnim neuropatskim bolom,<ref>{{cite journal |doi=10.1002/ana.20511 |last1=Waxman |first1=Stephen G.|date=juni 2005 |last2=Dib-Hajj  |first2=Sulayman D. |title=Erythromelalgia: A hereditary pain syndrome enters the molecular era |url=https://archive.org/details/sim_annals-of-neurology_2005-06_57_6/page/785 |journal=Annals of Neurology |volume=57 |issue=6 |pages=785–8 |pmid=15929046 |s2cid=24267097 }}</ref> kada je njegova veza sa genom SCN9A prvobitno objavljena u ''Journal of Medical Genetics''.<ref name="Yang_2004"/> Kasnije, te godine, u članku u ''The Journal of Neuroscience'' , Cummins et al., demonstrirali su, koristeći snimke naponske kleme, da su ove mutacije poboljšale funkciju Na<sub>V</sub>1.7 natrijskih kanala, koji su prvenstveno eksprimirani unutar perifernih [[neuron]]a.<ref>{{Cite journal|last1=Cummins|first1=Theodore R.|last2=Dib-Hajj|first2=Sulayman D.|last3=Waxman|first3=Stephen G.|date=22. 9. 2004|title=Electrophysiological Properties of Mutant Nav1.7 Sodium Channels in a Painful Inherited Neuropathy|journal=Journal of Neuroscience|volume=24|issue=38|pages=8232–8236|doi=10.1523/jneurosci.2695-04.2004|pmid=15385606|pmc=6729696}}</ref>  Godinu dana kasnije, u članku u  časopisu ''Brain'', Dib-Hajj et al., demonstrirali su da kanali mutanata Na<sub>V</sub>1.7, iz porodica sa naslijeđenom eritromelalgijom (IEM), imaju gangliju dorzalnog korijena ( DRG, periferni i senzorni), u kojoj su neuroni hiperekscitabilni, pokazujući na taj način mehaničku vezu između ovih [[mutacija]] i [[bol]]a, čime se čvrsto uspostavljaju Na<sub>V</sub>1.7 mutacije pojačanja funkcije kao molekulske osnove za IEM.<ref>{{Cite journal|last1=Dib-Hajj|first1=S. D.|last2=Rush|first2=A. M.|last3=Cummins|first3=T. R.|last4=Hisama|first4=F. M.|last5=Novella|first5=S.|last6=Tyrrell|first6=L.|last7=Marshall|first7=L.|last8=Waxman|first8=S. G.|date=15. 6. 2005|title=Gain-of-function mutation in Nav1.7 in familial erythromelalgia induces bursting of sensory neurons|journal=Brain|language=en|volume=128|issue=8|pages=1847–1854|doi=10.1093/brain/awh514|pmid=15958509|issn=1460-2156|doi-access=free}}</ref> S druge strane, u decembru 2006., tim Univerziteta u [[Cambridge]]u prijavio je mutaciju SCN9A koja je rezultirala potpunim odsustvom osjećaja bola kod [[pakistan]]skog uličnog izvođača i nekih članova njegove porodice. Nije osjećao bol, hodao je po užarenom ugljevlju i ubadao se kako bi zabavio gomilu.<ref name="CoxReimann2006">{{cite journal|last1=Cox|first1=James J.|last2=Reimann|first2=Frank|last3=Nicholas|first3=Adeline K.|last4=Thornton|first4=Gemma|last5=Roberts|first5=Emma|last6=Springell|first6=Kelly|last7=Karbani|first7=Gulshan|last8=Jafri|first8=Hussain|last9=Mannan|first9=Jovaria|last10=Raashid|first10=Yasmin|last11=Al-Gazali|first11=Lihadh|last12=Hamamy|first12=Henan|last13=Valente|first13=Enza Maria|last14=Gorman|first14=Shaun|last15=Williams|first15=Richard|last16=McHale|first16=Duncan P.|last17=Wood|first17=John N.|last18=Gribble|first18=Fiona M.|last19=Woods|first19=C. Geoffrey|title=An SCN9A channelopathy causes congenital inability to experience pain|journal=Nature|volume=444|issue=7121|year=2006|pages=894–898|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature05413|pmid=17167479|pmc=7212082|bibcode=2006Natur.444..894C}}</ref> Do 2013. godine, gotovo desetak [[mutacija]] za dobivanje funkcije NaV1.7 bilo je povezano s IEM.<ref>{{Cite journal|last1=Dib-Hajj|first1=Sulayman D.|last2=Yang|first2=Yang|last3=Black|first3=Joel A.|last4=Waxman|first4=Stephen G.|date=12. 12. 2012|title=The NaV1.7 sodium channel: from molecule to man|journal=Nature Reviews Neuroscience|language=En|volume=14|issue=1|pages=49–62|doi=10.1038/nrn3404|pmid=23232607|s2cid=5489010|issn=1471-003X}}</ref> Višedecenijsko pretraživanje koje je identificiralo gen SCN9A kao uzrok naslijeđene eritomelalgije dokumentirano je u knjizi [[Stephen Waxman|Stephena Waxmana]], ''Chasing Men on Fire: Priča o potrazi za genom bola''.<ref>{{Cite book|title=Chasing men on fire : the story of the search for a pain gene|last=G.|first=Waxman, Stephen|date=2018|publisher=The MIT Press|isbn=9780262344722|location=Cambridge, MA|oclc=1028188541}}</ref>
 
==Klasifikacija==
Primarna eritromelalgija se može klasificirati kao porodična ili sporadična, pri čemu se porodični oblik nasljeđuje po [[autosomno nasljeđivanje|autosomno dominantnom]] obrascu. Oba se mogu dalje klasificirati kao juvenilni ili kod odraslih. Juvenilni oblik javlja se prije 20. godine i često prije 10. Iako je genetsđički uzrok juvenilnih i sporadičnih oblika početka odraslih često poznat, to nije slučaj za porodični oblik sa početkom u odrasloj dobi.<ref name="Novella_2007">{{cite journal |vauthors=Novella SP, Hisama FM, Dib-Hajj SD, Waxman SG |title=A case of inherited erythromelalgia |journal=Nature Clinical Practice Neurology |volume=3 |issue=4 |pages=229–34 |year=2007 |pmid=17410110 |doi=10.1038/ncpneuro0425|s2cid=7017831 }}</ref>
 
U ruralnim područjima južne Kine, izbijanja eritromelalgije su se javljala tokom zime i proljeća u intervalima od 3-5 godina među srednjoškolcima.<ref name="Mo">{{Cite journal | last1 = Mo | first1 = Y. M. | title = An epidemiological study on erythromelalgia | journal = Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi | volume = 10 | issue = 5 | pages = 291–294 | year = 1989 | pmid = 2611871}}</ref><ref name="Zhu">{{Cite journal | last1 = Zhu | first1 = W. F. | title = A case-control study on epidemic erythromelalgia | journal = Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi | volume = 10 | issue = 2 | pages = 94–97 | year = 1989 | pmid = 2736621}}</ref><ref name="Wei">{{Cite journal | last1 = Wei | first1 = J. Y. | title = An epidemiological survey and clinical analysis of erythromelalgia in Nanning City | journal = Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi = Zhonghua Liuxingbingxue Zazhi | volume = 5 | issue = 1 | pages = 33–34 | year = 1984 | pmid = 6744394}}</ref><ref name="Zheng_1987">{{cite journal |vauthors=Zheng ZM, Hu JM, Liu SF, Zhang JH, Zhu WP |title=Survey of epidemic erythromelalgia in Hanchuan and Puqi of Hubei Province. Chinese Journal of Experimental and Clinical Virology |volume=1 |pages=34–39 |year=1987}}</ref><ref name="He_1995">{{cite journal  |vauthors=He J, Zhao L, Wang B, Zheng J, Lin G, etal |title=Outbreak of epidemic erythromelalgia in Fujian Province. Chinese Journal of Zoonoses |volume=11 |pages=54–55 |year=1995}}</ref><ref name="Long_2005">{{cite journal |vauthors=Long T, Yang Z, Wang H, Jin D, Qin M |title=Epidemiology study of an outbreak of epidemic erythromelalgia. Occupation and Health |volume=21 |pages=713–714 |year=2005}}</ref><ref name="Xie_2010">{{cite journal |vauthors=Xie F, Ning H, Lei Y, Lei S |title=A brief report of an outbreak epidemic erythromelalgia. Practical Preventive Medicine |volume=17 |page=1922 |year=2010}}</ref> Ovaj epidemijski oblik eritromelalgije posmatran je kao drugačiji oblik nenaslijeđene primarne eritromelalgije i pogađa uglavnom tinejdžerke u srednjim školama. Bolest se karakteriše pekućim bolom u prstima i tabanima, praćen crvenilom stopala, začepljenjem i [[edem]]om; nekoliko pacijenata može imati groznicu, palpitacije, glavobolju i bolove u [[zglob]]ovima. U epidemiji 1987. godine u Hubeiju, 60,6% pacijenata imalo je prehladu prije pojave eritromelalgije, a 91,2% je imalo faringitis.<ref name="Zheng_1987"/>

{{infokutija anatomija
|Ime=Epiteli
|Image=Épithelium polarité.png
|Caption='''Bazna membrana''' (srednji zeleni sloj) razdvaja epitel od osnovnih tkiva
|MeSH=D004848
|TH=H2.00.02.0.00002
|FMA=9639
}}
'''Epitel''' (starogrčki, ἐπί - ''epi'' = na, po + θηλή - ''thēlē'' = bradavica, dojke) je jedno od četiri osnovna životinjska [[tkivo|tkiva]], koje oblaže vezivna, mišićna i nervna tkiva. Epitelna tkiva oivičavaju i [[tjelesna šupljina|tjelesne šupljine]] i površinu svih struktura u cijelom tijelu. Mnoge žlijezde se također sastoje od epitelnih ćelija.<ref>Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (2002): Biologija 1, Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-686-8}}.</ref> Funkcije epitelnih ćelija mogu biti:
*'''zaštita''',
*'''sekrecija''',
*'''selektivna apsorpcija''', 
*'''međućelijski transport''' i 
*'''čulnost'''.
 
Epitelni slojevi sadrže krvne sudove, tako da oni moraju dobijati redovnu ishranu preko difuzije tvari iz osnovnog vezivnog tkiva, kroz bazalne membrane.<ref>Eurell J. A. C. et al. (2006): Dellmann's textbook of veterinary histology. Wiley-Blackwell, {{ISBN|978-0-7817-4148-4}}.</ref><ref>http://books.google.com/books?id=FnS4uiOlRT0C&pyg=PA18.</ref><ref>http://books.google.com/books?id=KqKNxeWlU6MC&pg=PA3.</ref>

'''Spinocerebelumska ataksija  tip-13''' (SCA13) je rijedak [[autosomno nasljeđivanje|autosomno dominantni]] [[genetički poremećaj|poremećaj]], koji, kao i drugi tipovi [[Spinocerebelumska ataksija|SCA]], karakterizira [[dizartrija]], [[patološki nistagmus|nistagmus]] i [[ataksija]] hoda, stava i udova zbog  disfunkcije [[cerebelum]]a. Pacijenti sa SCA13 također imaju tendenciju da imaju [[epilepsija|epilepsiju]], nemogućnost trčanja i povećane [[refleks]]e. Ova cerebelumska disfunkcija je trajna i progresivna. SCA13 je uzrokovan [[mutacija]]ma u [[KCNC3]], genu koji kodira [[naponski kalijski kanal]] K<sub>V</sub>3.3. Postoje dvije poznate mutacije u ovom genu koje uzrokuju SCA13. Za razliku od mnogih drugih tipova SCA, ovo nisu ekspanzije poli[[glutamin]]a već, češće, [[tačkaste mutacije]] koje rezultiraju kanalima bez struje ili izmijenjene kinetike.
 
==Znakovi i simptomi==
Za SCA13 je tipski rani početak, blago progresivna cerebelumska ataksija s popratnim [[disartrija]]ma, [[mentalna retardacija]] i [[patološki nistagmus|nistagmus]]. Simptomi i dob početka mogu neznatno varirati ovisno o uzročnoj mutaciji.<ref name="Herman-Bert_2000">{{cite journal | vauthors = Herman-Bert A, Stevanin G, Netter J, Rascol O, Brassat D, Calvas P, Camuzat A, Yuan Q, Schalling M, Dürr A, Brice A | title = Mapping of spinocerebellar ataxia 13 to chromosome 19q13.3-q13.4 in a family with autosomal dominant cerebellar ataxia and mental retardation. | url = https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_2000-01_67_1/page/229 | journal = Am J Hum Genet | volume = 67 | issue = 1 | pages = 229–35 | year = 2000 | pmid = 10820125 | doi = 10.1086/302958 | pmc = 1287081}}</ref><ref name="Waters_2005">{{cite journal | vauthors = Waters M, Fee D, Figueroa K, Nolte D, Müller U, Advincula J, Coon H, Evidente V, Pulst S | title = An autosomal dominant ataxia maps to 19q13: Allelic heterogeneity of SCA13 or novel locus? | journal = Neurology | volume = 65 | issue = 7 | pages = 1111–3 | year = 2005 | pmid = 16135769 | doi = 10.1212/01.wnl.0000177490.05162.41| s2cid = 38318745 }}</ref>
 
==Patofiziologija==
Mutacije u KCNC3 su odgovorne za SCA13. Ovaj gen je snažno eksprimiran u [[Purkinjeove ćelije|Purkinjeovim ćelijama]], kao što je slučaj sa nekim drugim podtipovima SCA, gdje se vjeruje da ima važnu ulogu u omogućavanju aktiviranje visokofrekventnog [[akcijski potencijal|akcijskog potencijala]]. Postoje dvije poznate mutacije u ovom genu povezane sa SCA13. Prva mutacija, R420H, nalazi se u segmentu kanala S4 koji osjetljiv na napon. Kako ova [[mutacija]] neutralizira mjesto važno za detekciju napona, nije iznenađujuće što rezultira neprovodnim kanalima. [[Neuron]]i koji eksprimiraju takve kanale ne mogu pratiti visokofrekventni ulaz s adekvatnom vjernošću.
 
Druga mutacija povezana sa SCA13, F448L, rezultira funkcionalnim kanalima koji imaju izmijenjenu kinetiku. Napon za polovinu aktivacije ovih kanala (V½) je pomaknut za 13mV hiperpolariziran u odnosu na [[divlji tip]]. Deaktivacija ovih kanala je takođe drastično usporena u poređenju sa divljim tipom. Ovo rezultira neuronima sa dužim nakon hiperpolarizacije, a time i smanjenom maksimalnom brzinom okidanja.<ref name="Waters_2006">{{cite journal | vauthors = Waters M, Minassian N, Stevanin G, Figueroa K, Bannister J, Nolte D, Mock A, Evidente V, Fee D, Müller U, Dürr A, Brice A, Papazian D, Pulst S | title = Mutations in voltage-gated potassium channel KCNC3 cause degenerative and developmental central nervous system phenotypes. | journal = Nat Genet | volume = 38 | issue = 4 | pages = 447–51 | year = 2006 | pmid = 16501573 | doi = 10.1038/ng1758| s2cid = 16790821 }}</ref>
 
==Prognoza==
Ne postoji poznata prevencija spinocerebelumske ataksije. Onima za koje se vjeruje da su u riziku može se izvršiti genetičko sekvenciranje poznatih SCA lokusa kako bi se potvrdilo [[nasljeđivanje]] poremećaja.
 
==Reference==
{{Reflist}}
 
== Vanjski linkovi ==
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/bookshelf/br.fcgi?book=gene&part=sca13  GeneReviews/NCBI/NIH/UW entry on Spinocerebellar Ataxia Type 13]
{{Medicinski izvori
| DiseasesDB      = 12339
| ICD10           = {{ICD10|G|11|2|g|10}}
| ICD9            = {{ICD9|334.9}}
| ICDO            =
| OMIM            = 605259
| MedlinePlus     =
| eMedicineSubj   = neuro
| eMedicineTopic  = 556
| SNOMED CT       = 719209002
| Orphanet        = 98768
}}
{{Kanalopatije}}

'''Protein 2 [[cinkov prst|cinkovog prsta]] sa domenom  MIZ''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ZMIZ2'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: ZMIZ2 zinc finger, MIZ-type containing 2| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=83637}}</ref>

{{Pfam_box 
| Symbol = PTE 
| Name = Familija fosfotriesteraza
| image = 
| width = 
| caption = Struktura organofosforne hidrolaze
| Pfam= PF02126
| InterPro= IPR001559
| SMART= 
| Prosite = PDOC01026
| SCOP = 1dpm
| TCDB = 
| OPM family= 
| OPM protein= 
| PDB= 
{{PDB3|1bf6}}B:2-292     {{PDB3|1i0d}}B:44-359    {{PDB3|1i0b}}B:44-359    
{{PDB3|1jgm}}A:44-359    {{PDB3|1ez2}}A:44-359    {{PDB3|1dpm}}A:44-359    
{{PDB3|1psc}}A:44-359    {{PDB3|1eyw}}A:44-359    {{PDB3|1hzy}}B:44-359    
{{PDB3|1qw7}}A:44-359    {{PDB3|1pta}} :44-359    {{PDB3|1p6c}}A:44-359    
{{PDB3|1p6b}}A:44-359    {{PDB3|2d2h}}A:43-358    {{PDB3|2d2j}}A:43-358    
{{PDB3|2d2g}}A:43-358    
}} 
'''Arildialkilfosfataza''' ([[EC broj|3.1.8.1]]) ili  ''organofosfohidrolaza'', ''fosfotriesteraza'' i ''paraokson hidrolaza'')  je [[enzim]] koji [[hidroliza|hidrolizira]] [[organofosfat]]e:

'''Katepsin L2''',  poznat i kao  '''katepsin V'''  je [[genetički kod]]iran sa lokusa [[gen]]a '''CTSL2'''.  Ovaj protein i gen  koji ga kontrolira su specifičnoat čovjeka.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: CTSL2 cathepsin L2| url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=1515| access-date = }}</ref>

{{Glavni|Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.}}
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila [[2011]], prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10).<ref name="Zakon">[http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2010_07_92_2587.html Zakon o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine]</ref>
Općina [[Vrbanja (Hrvatska)|Vrbanja]] je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 88&nbsp;km<sup>2</sup> imala 3.940 stanovnika, što predstavlja 2,19% od ukupnog broja stanovnika [[Vukovarsko-srijemska županija|Vukovarsko-srijemske županije]], odnosno  0,09% od ukupnog broja stanovnika [[Hrvatska|Hrvatske]]. Gustoća naseljenosti u [[Vrbanja (Hrvatska)|Vrbanji]] je 45 stanovnika/km<sup>2</sup>.<ref name="Popis_2011">[http://www.dzs.hr/ Zvanični rezultati popisa Državnog zavoda za statistiku]</ref>
== Rezultati ==

'''Stromski membranski pridruženi protein 1''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SMAP1'''.<ref name="pmid9644265">{{cite journal | vauthors = Sato Y, Hong HN, Yanai N, Obinata M | title = Involvement of stromal membrane-associated protein (SMAP-1) in erythropoietic microenvironment | journal = J Biochem | volume = 124 | issue = 1 | pages = 209–16 |date=Sep 1998 | pmid = 9644265 | doi =  10.1093/oxfordjournals.jbchem.a022082}}</ref><ref name="pmid12119110">{{cite journal | vauthors = Marcos I, Borrego S, Rodriguez de Cordoba S, Galan JJ, Antinolo G | title = Cloning, characterization and chromosome mapping of the human SMAP1 gene | journal = Gene | volume = 292 | issue = 1–2 | pages = 167–71 |date=Jul 2002 | pmid = 12119110 | doi =10.1016/S0378-1119(02)00645-5  }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=SMAP1 small ArfGAP 1 [Homo sapiens (human)] - Gene - NCBI|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=60682|access-date=7. 5. 2021|website=www.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>

'''Kalcijem regulirani toplotno stabilni protein 1''' (CARHSP1), znan i kao '''kalcij-regulirani toplotno-stabilni protein od 24 kDa''' (CRHSP-24), jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''CARHSP1'''.<ref name="pmid9712905">{{cite journal | vauthors = Groblewski GE, Yoshida M, Bragado MJ, Ernst SA, Leykam J, Williams JA | title = Purification and characterization of a novel physiological substrate for calcineurin in mammalian cells | journal = J Biol Chem | volume = 273 | issue = 35 | pages = 22738–44 |date=Sep 1998 | pmid = 9712905 | doi =10.1074/jbc.273.35.22738  | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: CARHSP1 calcium regulated heat stable protein 1, 24kDa| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=23589}}</ref>

</ref>
<br>[[IUPAC]] ime: ''N''-[2-(5-Metoksi-1''H''-indol-3-il)etil]acetamid
| Sumarna formula =C<sub>13</sub>H<sub>16</sub>N<sub>2</sub>O<sub>2</sub>
| CAS registarski broj =
| SMIILES= SMILES = COC1=CC2=C(NC=C2CCNC(C)=O)C=C1
| SMILES1 = 
| Kratki opis = 
| Molarna masa =232,278 g/mol
| Agregatno stanje =
| Gustoća =
| Tačka topljenja =117
| Tačka ključanja =
| pKa=
| Rastvorljivost =
| Dipolni moment =
|InChI =1S/C13H16N2O2/c1-9(16)14-6-5-10-8-15-13-4-3-11(17-2)7-12(10)13/h3-4,7-8,15H,5-6H2,1-2H3,(H,14,16)
|StedInchI= 
| ChEBI =
| KEGG =  <br>[[PubChem]]:
|HAZARD=
}}
'''Melatonin''', također poznat i kao '''N-acetil-5-methoksitriptamin''' je  [[hormon]]  kojeg prvenstveno luči [[epifiza]], a regulira [[ciklus spavanja-budnosti]].<ref>{{cite book |last1=Faraone |first1=Stephen V. |title=ADHD: Non-Pharmacologic Interventions, An Issue of Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, E-Book |date=2014 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=9780323326025 |page=888 |url=https://books.google.ca/books?id=lNSlBAAAQBAJ&pg=PA888}}</ref> Kao [[dodatak prehrani]], često se koristi za kratkotrajno liječenje [[nesanica|nesanice]], a uobičajeno se uzima oralno.<ref name="Buscemi_2004">{{cite journal | vauthors = Buscemi N, Vandermeer B, Pandya R, Hooton N, Tjosvold L, Hartling L, Baker G, Vohra S, Klassen T | display-authors = 6 | title = Melatonin for treatment of sleep disorders | url = http://archive.ahrq.gov/downloads/pub/evidence/pdf/melatonin/melatonin.pdf | publisher = Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ), US Department of Health and Human Services | access-date = 5. 6. 2013 | date = novembar 2004 | work = Evidence Report/Technology Assessment No. 108. (Prepared by the University of Alberta Evidence-based Practice Center, under Contract No. 290-02-0023.) AHRQ Publication No. 05-E002-2. Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality | issue = 108 | pages = 1–7 | doi = 10.1037/e439412005-001 | pmid = 15635761 | pmc = 4781368 | archive-date = 3. 5. 2013 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130503071854/http://archive.ahrq.gov/downloads/pub/evidence/pdf/melatonin/melatonin.pdf | url-status = dead }}</ref><ref name=AFP2017/> Dokazi o njegovoj koristi za ovu upotrebu, međutim, nisu jaki.<ref name="Bra2015">{{cite journal | vauthors = Brasure M, MacDonald R, Fuchs E, Olson CM, Carlyle M, Diem S, Koffel E, Khawaja IS, Ouellette J, Butler M, Kane RL, Wilt TJ | display-authors = 6 | title = Management of Insomnia Disorder[Internet] | journal = AHRQ Comparative Effectiveness Reviews | volume = 15 | issue = 16 | pages = EHC027–EF | year = 2015 | pmid = 26844312 }}</ref>  Pregledom iz 2017. utvrđeno je da je početak spavanja nastupio šest minuta brže uz upotrebu, ali nije našao promjenu ukupnog vremena spavanja.<ref name="AFP2017">{{cite journal | vauthors = Matheson E, Hainer BL | title = Insomnia: Pharmacologic Therapy | journal = American Family Physician | volume = 96 | issue = 1 | pages = 29–35 | date = juli 2017 | pmid = 28671376 }}</ref> [[Lijek]] [[melatoninski receptor]] [[ramelteon]] može djelovati isto kao i dodaci melatoninu.<ref name=AFP2017/>

{{Prijevod}}
{{Standardi}}
{{infokutija svemirska letjelica
| ime                         = Ingenuity
| ponovljivost                = 
| ekscentricitet              = 
| inklinacija                 = 
| orbitalni_period            = 
| apoapsis                    = 
| apogej                      = 
| periapsis                   = 
| perigej                     = 
| interval_ponavljanja        = 
| orbita_dnevno               = 
| instrumenti                 = 
| sirina                      = 
| glavni_instrumenti          = 
| transponderi                = 
| razlucivost                 = 
| podrucje_pokrivanja         = 
| spektralni_pojas            = 
| brzina_prijenosa_podataka   = 
| SSR                         = 
| povrsina_pokrivanja         = <!--| prostorna_razlucivost = {{{Spatial Resolution|}}}-->
| razlucivost_slike           = 
| velika_poluos               = 
| orbitalni_rezim             = 
| slika                       = [[File:Ingenuity_on_Sol_48.png|300px]]
| datum_ulaska_u_orbitu       = 
| slika_opis                  = ''Ingenuity'' na 48. solu
| organizacija                = [[NASA]]
| glavni_ugovaratelji         = 
| platforma                   = 
| tip_misije                  = Helikopter na Marsu
| prelet                      = 
| datum_preleta               = 18. februar 2021 (s roverom [[Perseverance]])
| trenutacna_destinacija      = Mars
| satelit_od                  = 
| orbitira                    = 
| baterije                    = 273 g
| lansiranje                  = 30. juli 2020.<br />11:50 UTC
| lansiran_uz_pomoc           = Atlas V
| raketa_nosac                = 
| mjesto_lansiranja           = [[Cape Canaveral]]
| trajanje_misije             = 19. april – 7. maj 2021. (testni letovi)
| NSSDC_ID                    = 
| internet_sjediste           = 
| masa                        = 1,8 kg<ref name="landing press kit">{{cite web|url=https://www.jpl.nasa.gov/news/press_kits/mars_2020/download/ingenuity_landing_press_kit.pdf|title=Ingenuity Mars Helicopter Landing Press Kit |publisher=NASA|date=januar 2021|access-date=14. 2. 2021|archive-date=18. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210218072916/https://www.jpl.nasa.gov/news/press_kits/mars_2020/download/ingenuity_landing_press_kit.pdf|url-status=live}} {{PD-notice}}</ref>
| napajanje                   = RTG
| ref                         = 
}}
'''Ingenuity''' je mali robotski [[helikopter]] smješten na Marsu od [[18. februar]]a [[2021.|2021. godine.]] To je prva [[letjelica]] s elisom na [[Mars]]u, a namijenjena je prvom i potpuno posadenom atmosferskom letu, od polijetanja do slijetanja, na bilo kojoj planeti izvan Zemlje. Dio [[NASA|NASA-ine]] [[Mars 2020|misije Mars 2020]], mali koaksijalni bespilotni [[Rotor (elektrotehnika)|rotor]], služio je kao tehnološki demonstrator za potencijalnu upotrebu letećih sondi na drugim svemirskim tijelima, s potencijalom za izviđanje lokacija od interesa i podršku budućem planiranju rute za mars rovere .<ref name="NYT-20200623">{{Cite news|last=Chang|first=Kenneth|date=23. 6. 2020|title=Mars Is About to Have Its "Wright Brothers Moment" – As part of its next Mars mission, NASA is sending an experimental helicopter to fly through the red planet's thin atmosphere.|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/06/23/science/mars-helicopter-nasa.html|access-date=7. 3. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623070602/https://www.nytimes.com/2020/06/23/science/mars-helicopter-nasa.html|archive-date=23. 6. 2020}}</ref><ref name="Leone heli">{{Cite news|last=Leone|first=Dan|url=http://spacenews.com/elachi-touts-helicopter-scout-for-mars-sample-caching-rover/|title=Elachi Touts Helicopter Scout for Mars Sample-Caching Rover|publisher=SpaceNews|date=19. 11. 2015|access-date=20. 11. 2015|archive-date=21. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210221200007/https://spacenews.com/elachi-touts-helicopter-scout-for-mars-sample-caching-rover/}}</ref>

[[Image:3GF1 Insulin-Like Growth Factor Nmr 10 01.png|thumb|250px|ILGF]]
'''Insulinoliki faktori rasta''' (IGF) su [[proteini]] s visokom [[Homologija (biologija) |sličnošću sekvenci]] sa [[insulin]]om. IGF su dio složenog sistema koji ćelije koriste za komunikaciju sa svojim [[fiziologija| fiziološkim]] okruženjem. Ovaj složeni sistem (često se naziva IGF ''osovina'') sastoji se od dva [[receptor ćelijske površine|receptora ćelijske površine]] (IGF1R i IGF2R), dva [[ligand]]a ([[Insulinoliki faktor rasta 1]] (IGF-1) i [[Insulinoliki faktor rasta 2]] (IGF-2), porodice od sedam visoko afinitetnih [[Insulinoliki protein koji veže faktor rasta |IGF-vezujući proteini]] (IGFBP1 do IGFBP7), kao i pridruženi [[insulinoliki protein  koji veže faktor faktora rasta | IGFBP]] koji razgrađuju [[enzim]], a zajednički se nazivaju [[proteaza|proteaze]].

'''Kozmid'''  je tip hibridnog [[plazmid]]a koji sadrži ''cos'' sekvencu [[lambda fag]]a.<ref>{{cite journal | vauthors = Hohn B, Murray K | title = Packaging recombinant DNA molecules into bacteriophage particles in vitro | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 74 | issue = 8 | pages = 3259–63 | date = august 1977 | pmid = 333431 | pmc = 431522 | doi = 10.1073/pnas.74.8.3259 | bibcode = 1977PNAS...74.3259H }}</ref> Često se koriste kao [[vektor kloniranja]] u [[genetičko inženjerstvo|genetičkom inženjerstvu]]. Kozmidi se mogu koristiti i  za izgradnju [[genom|genomske biblioteke]]. Prvi su ih opisali Collins i Hohn 1978.<ref>{{cite journal | vauthors = Collins J, Hohn B | title = Cosmids: a type of plasmid gene-cloning vector that is packageable in vitro in bacteriophage lambda heads | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 75 | issue = 9 | pages = 4242–6 | date = septembar 1978 | pmid = 360212 | pmc = 336088 | doi = 10.1073/pnas.75.9.4242 | bibcode = 1978PNAS...75.4242C }}</ref>

u aktu mokrenja]]
'''Izlučivanje''' ili '''ekskrecija''' je proces odstranjivanja otpadnih produkata [[metabolizam|metabolizma]] i drugih beskorisnih tvari.<ref>Beckett, B. S. (1986). Biology: A Modern Introduction. Oxford University Press. pp. 110. {{ISBN|0-19-914260-2}}.</ref> To je esencijalan proces kod svih oblika [[život]]a.

{{Taksokvir
| boja = lightblue
| naziv = Život <br> (Biota / Vitae / Eobionti)
| slika = Diversity of plants image version 5.png
| slika_širina = 250px
| slika_opis = [[Bioraznolikost]] biljaka
| domain =
| regnum = 
* [[Ćelije (biologija)|Nećelijski]] život<ref>Napomena: 'Evolucija' virusa i drugih sličnih oblika je još uvijek neizvjesna. Stoga, ove podjele mogu biti parafiletske, jer je ćelijski život mogao evoluirati iz nećelijskog života, ili polifiletske, jer najnoviji zajednički predak možda neće biti uključen.</ref>
** [[Virus (biologija)|Virus]]i
** [[Viroid]]i
* [[Ćelije (biologija)|Ćelijski]] život
** [[Prokarioti]]
*** Domen [[Bakterija|Bacteria]]
**** Carstvo [[Eubacteria]]
*** Domen [[Archaea]]
**** Carstvo [[Crenarchaeota]]
**** Carstvo [[Euryarchaeota]]
** Domen [[Eukarioti|Eukarya]]
*** Carstvo [[Ameba|Amoebozoa]]
*** Carstvo [[Gljiva|Fungi/Eumycota]]
*** Carstvo [[Životinja|Animalia/Metazoa]]
*** Carstvo [[Rhizaria]]
*** Carstvo [[Excavata]]
*** Carstvo [[Biljka|Plant]]ae/[[Viridiplantae]]
*** Carstvo [[Chromalveolata]]
}}
 hijerarhija živih bića.]]

'''Pretkutnjaci''', '''premolari''' ili '''bikuspidi''' (dvokržnjaci) , su prijelazni [[zub]]i  između [[očnjak|očnjačkih]] i [[kutnjak (zub) | kutnjačkih]] zuba. Ljudi imaju po dva premolara u svakom kvadrantu  [[trajni zubi | trajnog]] skupa zuba, što čini ukupno osam pretkutnjaka u ustima.<ref name="GraysAnatomy35thBritish" /><ref name="Weiss&Mann1985" /><ref name="MosbysDictionary3rded" /> Imaju najmanje dvije [[kvržica (stomatologija)|kvržice]]. Imaju svojstva oba očnjaka, koji su ispred i kutnjaka koji su iza njih, pa se hrana može prenijeti od očnjaka na premolare i na kraju na kutnjake za mljevenje, umjesto direktno od očnjaka do kutnjaka.<ref name="Weiss&Mann1985pp132-134" />

{{Nedostaju izvori}}
'''Despot''' je naziv za visoku [[Titula|titulu]] u [[Bizant]]u koja pripada carskim dostojanstvenicima.

{{DISPLAYTITLE:2008 TC<sub>3</sub>}}

'''Mlijeko''' je hranjiva tekućina bijele boje koja nastaje u [[mliječna žlijezda|mliječnim žlijezdama]] ženki [[sisari|sisara]]. Ono je osnovni izvor hrane za novorođene sisare, dok još ne mogu probaviti ostalu hranu. Za potrebe ljudske ishrane koristi se najčešće [[krava|kravlje]], [[ovca|ovčje]] i [[koza|kozje]] mlijeko. U savremenoj proizvodnji i potrošnji najveći značaj ima kravlje mlijeko i ono je u većini zemalja jedina komercijalna vrsta mlijeka. Osim mlijeka, u prehrani se koriste i [[Mliječni proizvodi|mliječne prerađevine]] kao npr. [[jogurt]], [[sir]], [[kajmak]], [[pavlaka]], itd.

[[File:Fruit Fly Eye Colors.jpg|thumb|right|[[Divlji tip]] i mutanti ''D. melanogaster'':<br>U smjeru kazaljke na satu: smeđe oči sa crnim tijelom, cinober oči, sepija oči, vermilion oči, bijele oči i '''[[divlji tip]]''' sa žutim tijelom]]
[[Image:Physcomitrella knockout mutants.JPG|thumb|250px|[[Divlji tip]] mahovinne ''Physcomitrella patens'' i ''knockout'' transformirana mahovina':  Odstupanja fenotipova su posljedica  genskih transformacija. <br>Gornji red: odgovara skali od  1 mm.<br>Donji red: skala iznosi 0,5 mm.<br>'''A''' – haploidni divlji tip mahovine, u potpunosti prekriven  lisnatim gametoforama.<br>'''B-D''' – različiti mutanti]]
'''Mutant''', u [[biologija|biologiji]], a specijalno [[genetika|genetici]], je nova genetička [[osobina]] [[organizam|organizma]] ili nekoliko novih genetičkih karaktera  koji su rezultat [[mutacija]]. Za pojavu mutanta ponekad je dovoljna promjena samo jednog para [[nukleotid]]a u sekvenci  [[DNK]] nekog  [[gen]]a,  [[hromosom]]a, ali se dešavaju i  promjene cijelog [[genom]]a.<ref>Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini . Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo,{{ISBN|978-9958-9344-5-2}}.</ref><ref>Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-2-6}}.</ref><ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref>
 
Prirodna pojava genetičke mutacije je sastavni  dio procesa [[evolucija|evolucije]]. Studija mutanata je sastavni dio biologije i razumijevanje da mutacija u genu može  uspostaviti  njegovu normalnu  ali novu varijantu  funkcije za održavanje [[homeostaza|homeostaze]].<ref>http://www.pnas.org/content/68/9/2112.abstract Clock Mutants of ''Drosophila melanogaster''</ref>
== Etimologija==
Iako nisu sve  mutacije imaju uočljive  [[fenotip]]ske efekte, zajednički korištenje riječi "mutant" je općenito  pežorativni termin koji se koristi samo za primjetne mutacije. Naučna upotreba je šira, a odnosi se na svaki organizam razlikuje od  [[divlji tip|divljeg tipa]]. 
 
Mutante ne treba miješati sa organizmima koji su  rođeni sa razvojnim  abnormalnostima, koje su uzrokovane greškama u [[morfogeneza|morfogenezi]]. U razvojnim  abnormalnostima [[DNK]] organizma je nepromijenjena, a abnormalnosti ne se ne mogu prenijeti na potomstvo. [[Sijamski blizanci]] su rezultat razvojnih abnormalnosti.

[[Image:Celltypes.svg|thumb|600px|center|Prokariotska ćelija (desno) ima nukleoid umjesto  [[jedro|jedra]] kod [[eukarioti|eukariota]] (lijevo).]]
==Definicija==
'''Nukleoid''' (u značenju: slično [[jedro|nukleusu]])  je nepravilno oblikovani region u [[ćelije (biologija)|ćeliji]] [[prokarioti|prokariota]]. Sadrži sve ili većinu [[genom|genetičkog materijala]], pod nazivom ''genofora''. Za razliku od [[jedro|jedra]] [[eukarioti|eukariotskih]] ćelija, nije okružen  nuklearnom [[membrana|membranom]]. [[Genom]] prokariotskih [[organizam]]a uglavnom je kružni, dvostruko usukani lanac [[DNK]], od kojeg, u bilo koje vrijeme, može nastati više kopija. Dužina tog  genom široko varira, ali uglavnom sadrži najmanje nekoliko miliona parova baza. Kao i u svim ćelijskim  organizmima, dužina DNK [[molekula]] [[bakterija]] i [[archaea]] u  [[hromosom]]ima je vrlo velika u odnosu na dimenzije ćelije, a genomske molekule DNK se moraju konenzirati da bi se uklopile u njenu cjelinu.<ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R.,  Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref><ref>Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (2004): Biologija 1, Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-686-8}}.</ref><ref>Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini . Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo,{{ISBN|978-9958-9344-5-2}}.</ref><ref>Berberović LJ., Hadžiselimović R. (1986): Rječnik genetike. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|86-01-00723-6}}.</ref>

Ovaj članak je spisak članak o '''matematičkim [[nejednakost]]ima'''.

{{Nedostaju izvori}}
Osnovna osobina '''opistobranchia''' je gubljenje uvijenosti. Progresivnim razvijanjem mekušaca uvijenost se smanjivala. Za njih karakteristično je gubljenje ili smanjivanje ljušture i plaštene duplje. Kod Nudibranhija (morski puževi golači) dostizanjem odraslog oblika nestaju ljuštura i plaštena duplja.

'''Fumarilacetoacetaza'''  je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''FAH''' lociranom na [[Hromosom 15|hromosomu 15]]. Smatra se da je kod ljudi FAH uključen u [[katabolizam]]  [[aminokiseline]] [[fenilalanin]]a.<ref name="pmid1998338">{{cite journal | vauthors = Phaneuf D, Labelle Y, Bérubé D, Arden K, Cavenee W, Gagné R, Tanguay RM | title = Cloning and expression of the cDNA encoding human fumarylacetoacetate hydrolase, the enzyme deficient in hereditary tyrosinemia: assignment of the gene to chromosome 15 | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 48 | issue = 3 | pages = 525–35 | date = mart 1991 | pmid = 1998338 | pmc = 1682993 }}</ref><ref name="pmid2336361">{{cite journal | vauthors = Agsteribbe E, van Faassen H, Hartog MV, Reversma T, Taanman JW, Pannekoek H, Evers RF, Welling GM, Berger R | title = Nucleotide sequence of cDNA encoding human fumarylacetoacetase | journal = Nucleic Acids Research | volume = 18 | issue = 7 | pages = 1887 | date = april 1990 | pmid = 2336361 | pmc = 330610 | doi = 10.1093/nar/18.7.1887 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: FAH fumarylacetoacetate hydrolase (fumarylacetoacetase)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=2184}}</ref>

'''ST6 (alfa-N-acetil-neuraminil-2,3-beta-galatozil-1,3)-N-acetilgalaktozaminid alfa-2,6-sijaliltransferaza 4''', znana i kao  '''sijaliltransferaza 3C''' (SIAT3-C) ili '''sijaliltransferaza 7D''' (SIAT7-D) jest [[sijaliltransferaza|sijalitransferazni]] [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ST6GALNAC4'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: ST6GALNAC4 ST6 (alpha-N-acetyl-neuraminyl-2,3-beta-galactosyl-1,3)-N-acetylgalactosaminide alpha-2,6-sialyltransferase 4| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=27090}}</ref>
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 302 [[aminokiseline]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  34.201 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q9H4F1#sequences |title=UniProt, Q9H4F1 |access-date=12. 9. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MKAPGRLVLI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ILCSVVFSAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YILLCCWAGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLCLATCLDH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HFPTGSRPTV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PGPLHFSGYS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVPDGKPLVR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EPCRSCAVVS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SSGQMLGSGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GAEIDSAECV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FRMNQAPTVG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FEADVGQRST</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRVVSHTSVP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLLRNYSHYF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QKARDTLYMV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>WGQGRHMDRV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LGGRTYRTLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QLTRMYPGLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VYTFTERMMA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YCDQIFQDET</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GKNRRQSGSF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSTGWFTMIL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ALELCEEIVV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YGMVSDSYCR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EKSHPSVPYH</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YFEKGRLDEC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QMYLAHEQAP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RSAHRFITEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AVFSRWAKKR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PIVFAHPSWR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>TE</td></tr>
</table>

{{Taksokvir 
| boja     =lightgreen
| slika    =
| slika_širina =200px
| naziv    =Hercegovački zvončić<br>''Campanula hercegovina''
| regnum   =[[Biljke|Plantae]] 
| phylum   =Eudikotiledone
| classis  =
| ordo     =
| familia  =''[[Campanulaceae]]'' 
| genus    =''[[Campanula]]''
| species  ='''''C. hercegovina'''''
| status   =EN
}}

''.<br> Elementi prokariotskog [[citoskelet]]a se poklapaju sa njihovim [[eukarioti|eukariotskim]] homolozima i hipotetskom ćelijskom funkcijom.<ref name="Gitai2005">{{cite journal| author = Gitai, Z.| year = 2005| title = The New Bacterial Cell Biology: Moving Parts and Subcellular Architecture | journal = Cell | volume = 120 | issue = 5| pages = 577–586 | url = http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0092867405001935| doi = 10.1016/j.cell.2005.02.026| pmid = 15766522}}</ref>]]
 
'''Prokariotski citoskelet''' je zajednički naziv za sva strukturna vlakna [[prokarioti|prokariota]]. Nekada se mislilo da prokariotske ćelije nemaju [[citoskelet]]a, ali su napredak u tehnologiji vizualizacije i prepoznavanju struktura doveli do otkrića niti i u ovim ćelijama, tokom ranih 1990-ih. Ne samo da imaju [[Analogija|analoge]] za sve glavne [[citoskelet]]ne proteine [[eukarioti|eukariota]] koji su pronađena u prokariota, takođe su otkriveni i citoskeletni proteini bez poznatih eukariotskih analoga. <ref name="pmid25788699">{{cite journal | authors = Gunning PW, Ghoshdastider U, Whitaker S, Popp D, Robinson RC | title = The evolution of compositionally and functionally distinct actin filaments | journal = Journal of Cell Science | volume = 128 | issue = 11 | pages = 2009–19 | year = 2015 | pmid = 25788699 | doi = 10.1242/jcs.165563 }}</ref><ref name="Alp">{{cite journal | authors = Popp D, Narita A, Lee LJ, Ghoshdastider U, Xue B, Srinivasan R, Balasubramanian MK, Tanaka T, Robinson RC | title = Novel actin-like filament structure from Clostridium tetani | journal = The Journal of Biological Chemistry | volume = 287 | issue = 25 | pages = 21121–9 | year = 2012 | pmid = 22514279 | pmc = 3375535 | doi = 10.1074/jbc.M112.341016 }}</ref><ref name="AlfA">{{cite journal | authors = Popp D, Narita A, Ghoshdastider U, Maeda K, Maéda Y, Oda T, Fujisawa T, Onishi H, Ito K, Robinson RC | title = Polymeric structures and dynamic properties of the bacterial actin AlfA | journal = Journal of Molecular Biology | volume = 397 | issue = 4 | pages = 1031–41 | year = 2010 | pmid = 20156449 | doi = 10.1016/j.jmb.2010.02.010 }}</ref><ref>{{cite journal |authors=Wickstead B, Gull K |title=The evolution of the cytoskeleton|journal=The Journal of Cell Biology |volume=194 |issue=4 |pages=513–25 |year=2011 |pmid=21859859 |doi=10.1083/jcb.201102065 |pmc=3160578}}</ref> Citoskeletni elementi imaju ključnu ulogu u [[ćelijska dioba|ćelijskoj diobi]], zaštiti, obliovanju i određivanju polarnosti raznih [[prokarioti|prokariota]].<ref>{{cite journal |authors=Shih YL, Rothfield L |title=The bacterial cytoskeleton |journal=Microbiol. Mol. Biol. Rev. |volume=70 |issue=3 |pages=729–54 |year=2006 |pmid=16959967 |doi=10.1128/MMBR.00017-06 |pmc=1594594}}</ref><ref>{{cite journal |authors=Michie KA, Löwe J |title=Dynamic filaments of the bacterial cytoskeleton |journal=Annu. Rev. Biochem. |volume=75 |issue= |pages=467–92 |pmid=16756499 |url=http://www2.mrc-lmb.cam.ac.uk/SS/Lowe_J/group/PDF/annrev2006.pdf: format: https://web.archive.org/20061117lmb.cam.ac.uk:80/SS/Lowe_J/group/PDF/annrev2006.pdf. }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
 
== FTSz == 
[[FTSz]], prvi identificirfani element prokariotskog citoskeleta, formira vlaknaste prstenaste strukture koje se nalaze u sredini ćelije, zvane Z-prsten koji je sužava u [[ćelijska dioba|diobi]], slično kao [[citokineza |aktin-miozin kontraktilni prsten]] u eukariota. Z-prsten je vrlo dinamičra struktura koja se sastoji od brojnih snopova protofilamenata koji se istežu i skraćuju, iako je nejasan mehanizam kontrakcije Z-prstenova i broj uključenih protofilamenta.<ref name = "Gitai2005"/> FTSz djeluje kao organizator proteina i potreban je za podjelu ćelija. To je prva komponenta pregrade u [[citokineza|citokinezi]], a angažira sve druge poznate proteine podjele u tekućoj podjeli ćelije<ref name="Graumann2004">{{cite journal | author = Graumann, P.L. | year = 2004 | title = Cytoskeletal elements in bacteria | journal = Current Opinion in Microbiology | volume = 7 | issue = 6 | pages = 565–571 | pmid = 17506674 | doi = 10.1016/j.mib.2004.10.010}}</ref>
 
Unatoč tome, funkcionalne sličnosti [[aktin]]a i FTSz je homologni eukariotski [[tubulin]]. Iako poređenje [[primarna struktura|primarne strukture]] FTSz i tubulina otkriva slabu sličnost, njihove 3-dimenzijske strukture su izuzetno slične. Osim toga, kao što je tubulin [[monomer]], FTSz je vezan za [[gvanozin trifosfat|GTP]] i polimerizira sa drugim FTSz monomerima s hidrolizom GTP u mehanizmu koji je sličan [[tubulin]]skom. FTSz je od suštinskog značaja za podjelu ćelija [[bakterija]], pa je ovaj protein je meta za dizajn novih [[antibiotik]]a. 
 
Postoji nekoliko modela i mehanizama koji reguliraju formiranje Z-prstena. Jedan od njih su predložili Rashid Aijaz i Sing Perminder. Model kritičnog gradijenta koncentracije kod bakterijskih ćelijskih dioma dostupn je u ''Nature Precedings''.<ref>http://hdl.handle.net/10101/npre.2010.4659.1> (2010).</ref> U ovom modelu postoje pozitivni i negativni regulatori skupova FTSz koji formiraju gradijent unutar bakterijske ćelije. Gradijent je takav da kritična koncentracija FTSz potrebnih za okupljanje FTSz ima minimum na medijalnom položaju ćelije, pa zato Z-prsteni na kraju formira divisomni kompleks na sredini ćelije. 
 
== MreB == 
[[MreB]] je bakterijski protein za koji se nagađa da je analog eukariotskom [[aktin]]u. MreB i aktin imaju slabo poklapanje [[primarna struktura|primarne strukture]], ali su vrlo slični po 3-D strukturi i polimerizaciji filamenata.
 
Gotovo sve ne-sferne bakterije, u formiranju oblika, oslanjaju se na MreB. MreB se kondenzira iz svoje normalne spiralne mreže i formira uski prsten na [[septum]]u ''[[Caulobacter crescentus]]'', neposredno prije podjele ćelije, što je mehanizam za koji se vjeruje da pomaže u pronalaženju svog centra pregrade (septuma).<ref name="Kurner2004">{{cite journal | author = Kurner, J. |author2=Medalia, O. |author3=Linaroudis, A.A. |author=Baumeister, W. | year = 2004 | title = New insights into the structural organization of eukaryotic and prokaryotic cytoskeletons using cryo-electron tomography. | journal = Exp Cell Res | volume = 301 | issue = 1 | pages = 38–42 | doi = 10.1016/j.yexcr.2004.08.005 | pmid = 15501443}}</ref> MreB određuje oblik ćelije posredujućo poziciju polova ćelije i aktivnost [[enzim]]a koji kataliziraju sintezu [[peptidoglikan]]a. Djelujuje i kao čvrsti filament ispod ćelijske membrane, koji ublažava vanjski pritisak, čime utiče na oblikovanje i očvrščavanje ćelije.

'''Recombinacijsko<br>aktivacijki gen 1''' znan i kao '''RAG-1''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''RAG1'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Recombination activating gene 1 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&cmd=retrieve&list_uids=5896 }}</ref>

Ovaj spisak '''cvjetnica [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]''', skupa sa [[unesena vrsta|unesenim vrstama]] i [[bosanskohercegovački endemi|bosanskohercegovačkim endemima]], nepotpuni je pregled [[Angiospermae|angiospermnih]] biljnih vrsta ([[sjemenjača]]) koje se navode u raspoloživoj literaturi na [[bosanski|bosanskom]] [[hrvatski|hrvatskom]], [[srpski|srpskom]] i [[srpskohrvatski|srpskohrvatskom]] jeziku. Nisu uključene kulturne i povremeno unošene.<ref name="Beck-1">{{cite journal|author=Günther Ritter Beck von Mannagetta|year=1887|title=Flora von Südbosnien und der  angrenzenden Hercegovina,Theil III.|journal=Annalen des K. K. Naturhistorischen Hofmuseums|volume= 2|pages=1-47|place=Wien}}</ref><ref>https://www.yumpu.com/de/document/read/5654157/flora-von-sudbosnien-und-der-angrenzenden-hercegovina{{Mrtav link}}</ref><ref name="Svante">{{cite book|author=Svante Murbeck|year= 1891|title=Beiträge zur Kenntnis der Flora von Südbosnien und der Hercegovina|publisher=Lunds Universitets Årsskrift|volume=27|pages=1-192|place=Lund}}</ref><ref>Günther Ritter Beck von Mannagetta (1903): Flora Bosne, Hercegovine i Novopazarskog  Sandžaka. Gymnospermae i Monocotyledones. GZM, Sarajevo, 1: 70.</ref><ref name="Beck">{{cite journal|author=Günther Ritter Beck von Mannagetta|year=1904|title=Flora von Bosnien, der Herzegowina und des Sandžaks Novipazar|volume=9|pages=1-124|place=Wien}}</ref><ref name="vojska">{{cite book|authors=Borivoj Vračar, Josip Bakić, Dušan Čolić, Vojteh Lintner, Miodrag Micković, Radomir Rajšić, Dragoš Stevanović, Milenko Uvalin|year=1977 |title=Ishrana u prirodi – 2. dopunjeno i izmenjeno izdanje|publisher=Vojnoizdavački i novinski centar i Narodna knjiga|place=Beograd}}</ref><ref name="domac">{{cite book|author=Radovan Domac|year=1984|title=Mala flora Hrvatske i susjednih područja – 3. izdanje|publisher=Školska knjiga|place=Zagreb}}</ref><ref name="mlaci">{{cite book|authors=Ljubomir  Mišić, Radomir Lakušić|year=1990|title=Livadske biljke|publisher=Svjetlost|place= Sarajevo}}</ref><ref name="sadik">{{cite book|author=Sadik Sadiković|year=2002|title=Narodno zdravlje|publisher=IP “Svjetlost“|place=Sarajevo|isbn=9958-10-447-4}}</ref><ref name="tucak">{{cite book|author=Jovan Tucakov|year=2010|title=Lečenje biljem – Fitoterapija |publisher=Zapis|place=Beograd|isbn=978-86-6071-004-0}}</ref><ref name="silic-2">{{cite book|author=Čedomil Šilić|year=1983|title=Atlas drveća i grmlja – 2. izdanje |publisher=“Svjetlost“ – OOUR Zavod za izdavanje udžbenika i nastavna sredstva|place=Sarajevo}}</ref><ref name="silic-3">{{cite book|author=Čedomil Šilić|year=1988|title=Šumske zeljaste biljke – 3. izdanje |publisher=“Svjetlost“ – OOUR Zavod za izdavanje udžbenika i nastavna sredstva|place=Sarajevo|isbn=86-01-00638-8}}</ref><ref name="laci">{{cite book |author=Radomir Lakušić|year=1988|title=Planinske biljke – 2. izdanje | publisher=“Svjetlost“ – OOUR Zavod za izdavanje udžbenika i nastavna sredstva|place=Sarajevo|isbn=86-01-00641-8}}</ref><ref name="SAM">{{cite book|authors=Dubravka Šoljan, Sabaheta Abadžić, Edina Muratović|year=2003|title= Privlačne biljke (jednog sarajevskog izletišta/botanički vodič)|publisher=Turistička zajednica Općine Centar|place=Sarajevo}}</ref><ref name ="KMS">{{cite book|authors=Lijerka Kutleša, Edina Muratović, Dubravka Šoljan|year=2003|title=Biosistematika kormofita, praktikum i radna bilježnica|publisher=Prirodno-matematički fakultet UNSA|place=Sarajevo}}</ref><ref name="SMA">{{cite book|authors=Dubravka Šoljan, Edina Muratović, Sabaheta Abadžić|year=2009|title=Biljke planina Bosne i Hercegovine|publisher=TKD Šahinpašić i Fondeko|place= Sarajevo|isbn=978-953-282-027-0}}</ref><ref name="saric">{{cite book|author=Taib Šarić|year=1989|title= Atlas korova, 3. izd.|publisher=“Svjetlost“|place= Sarajevo}}</ref><ref name ="silic-1">{{cite book|author=Čedomil  Šilić|year=1990|title=Endemične biljke – 3. izdanje|publisher=Svjetlost|place=Sarajevo|isbn=86-01-02557-9}}</ref><ref name="silic-5">{{cite book|author=Čedomil  Šilić|year=2005|title= Atlas dendroflore (drveće i grmlje) Bosne i Hercegovine|publisher=Matica hrvatska Čitluk,  Franjevačka kuća Masna Luka|place=Čitluk}}</ref><ref name="soljan">{{cite book|author= Šoljan D., Muratović E., Abadžić S. |year=2014|title=Orhideje planina oko Sarajeva|publisher= Dobra knjiga|place=Sarajevo| isbn= 978-9958-27-210-3}}</ref><ref>Federalno ministarstvo okoliša i turizma (2013):
Crvena lista flore FBiH [https://www.fmoit.gov.ba/upload/file/okolis/Crvena%20lista%20Flore%20FBiH.pdf] Pristupljeno 20 februara 2020.</ref><ref>Црвенa листa заштићених врста флоре и фауне Пепублике Српске: 1. Листа васкуларне флоре[ http://www.nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_vaskularne_flore.pdf] Републички завод за заштиту културно-историјског и природног наcљеђа Републике Српске|Pristupljeno 21. marta 2020.</ref>

]]
'''Tramvaj''' je električno vozilo koje se, uglavnom, koristi za [[gradski prijevoz]] putnika i koje se kreće po [[šina]]ma. Napajanje pogonskog [[elektromotor]]a tramvaja se vrši preko električnog voda iznad šina i trole ili, rijetko, direktno preko šina.
Prvi električni tramvaj je uveden 1880. godine u Sankt Peterburgu. Izraz tram je porijeklom iz škotskog jezika, u kojem riječ ''tram'' znači vrsta kolica korištenih u rudnicima uglja.<ref>{{Cite web |url=http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=1647&startset=69194131&query=Tram&fhit=tram&dregion=form&dtext=dost#fhit |title=Arhivirana kopija |access-date=29. 12. 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510060550/http://www.dsl.ac.uk/getent4.php?plen=1647&startset=69194131&query=Tram&fhit=tram&dregion=form&dtext=dost#fhit |archive-date=10. 5. 2013 |url-status=dead }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''Kalpastatin''' jest [[protein]]/[[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om
'''CAST'''.<ref name="pmid8340353">{{cite journal | vauthors = Ma H, Yang HQ, Takano E, Lee WJ, Hatanaka M, Maki M | title = Requirement of different subdomains of calpastatin for calpain inhibition and for binding to calmodulin-like domains | journal = J Biochem | volume = 113 | issue = 5 | pages = 591–9 |date=Sep 1993 | pmid = 8340353 | doi =  10.1093/oxfordjournals.jbchem.a124088}}</ref><ref name="pmid14685690">{{cite journal | vauthors = Averna M, De Tullio R, Capini P, Salamino F, Pontremoli S, Melloni E | title = Changes in calpastatin localization and expression during calpain activation: a new mechanism for the regulation of intracellular Ca(2+)-dependent proteolysis | url = https://archive.org/details/sim_cellular-and-molecular-life-sciences_2003-12_60_12/page/2669 | journal = Cell Mol Life Sci | volume = 60 | issue = 12 | pages = 2669–78 |date=Dec 2003 | pmid = 14685690 | doi = 10.1007/s00018-003-3288-0 | s2cid = 23794801 }}</ref><ref name="pmid15820218">{{cite journal | vauthors = Raynaud P, Jayat-Vignoles C, Laforet MP, Leveziel H, Amarger V | title = Four promoters direct expression of the calpastatin gene | journal = Arch Biochem Biophys | volume = 437 | issue = 1 | pages = 69–77 |date=Apr 2005 | pmid = 15820218 | doi = 10.1016/j.abb.2005.02.026 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: CAST calpastatin| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=831}}</ref>

'''[[Urugvaj]]''' se sastoji od 19 administrativnih jedinica prvog nivoa, tzv ''[[departman]]a''.

{{Nedostaju izvori}}
 <br/> {{ZID|Bosna i Hercegovina}}
| dužina_km          = 23
}}
'''Bijeli Rzav''' jest [[rijeka]] u zapadnoj [[Srbija|Srbiji]] i istočnoj [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]].

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}
Po [[Popis stanovništva u Jugoslaviji 1991.|popisu stanovništva iz 1991]]. godine, općina [[Kalinovik]] imala je 4.667 stanovnika, raspoređenih u 73 naselja.

'''Biosinteza''' je višestupanjski, [[enzim]]ski – [[kataliza|katalizirani]] postupak, gdje se [[supstrat (hemija)|supstrati]] pretvara u složenije [[proizvod (hemija)|proizvode]] u živim organizmima. U biosintezi, jednostavni [[hemijski spoj|spojevi]] se modificiraju, pretvaraju u druge spojeve  ili se spajaju da bi nastale [[makromolekula|makromolekule]]. Ovaj proces se često sastoji od [[metabolički put|metaboličkog puta]]. Neki od ovih biosintetskih puteva nalaze se unutar jedne ćelijske organele, dok drugi uključuju enzime koji se nalaze unutar više [[organela]]. Primjeri ovih biosintetskih puteva uključuju proizvodnju komponenata [[lipidna membrana|lipidne membrane]] i [[nukleotid]]a. Biosinteza je obično [[sinonim]]  sa [[anabolizam|anabolizmom]].

{{infokutija gen}}
'''Regulator 1 fosfataze i [[aktin]]a''' (PHACTR1)  jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''PHACTR1''' sa  [[hromosom 6|hromosoma 6]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Phosphatase and actin regulator 1 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/221692 | access-date = 10. 9. 2013 <!-- T02:44:22.477335-08:00 --> }}</ref> Najznačajnije je eksprimiran u [[mozak|moždanom]] ''[[globus pallidus]]''.<ref>{{Cite web|url=http://biogps.org/#goto=genereport&id=221692|title=BioGPS - your Gene Portal System|website=biogps.org|access-date=10. 10. 2016}}</ref> PHACTR1 je protein [[aktin]] i [[protein fosfataza 1]] (PP1) koji veže protein vezan za aktin i regulira reorganizaciju [[citoskelet|aktinskog citoskeleta]].<ref>{{cite journal | vauthors = Okoturo-Evans O, Dybowska A, Valsami-Jones E, Cupitt J, Gierula M, Boobis AR, Edwards RJ | title = Elucidation of toxicity pathways in lung epithelial cells induced by silicon dioxide nanoparticles | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 9 | pages = e72363 | date = 1. 1. 2013 | pmid = 24023737 | pmc = 3762866 | doi = 10.1371/journal.pone.0072363 | bibcode = 2013PLoSO...872363O | doi-access = free }}</ref> Ovaj protein je povezan sa [[koronarnom arterijskom bolešću]] i [[migrena|migrenom]] preko [[GWAS|studija o pridruživanja širom genoma]].<ref name="van Setten 400–405">{{cite journal | vauthors = van Setten J, Isgum I, Smolonska J, Ripke S, de Jong PA, Oudkerk M, de Koning H, Lammers JW, Zanen P, Groen HJ, Boezen HM, Postma DS, Wijmenga C, Viergever MA, Mali WP, de Bakker PI | display-authors = 6 | title = Genome-wide association study of coronary and aortic calcification implicates risk loci for coronary artery disease and myocardial infarction | journal = Atherosclerosis | volume = 228 | issue = 2 | pages = 400–5 | date = juni 2013 | pmid = 23561647 | doi = 10.1016/j.atherosclerosis.2013.02.039 | doi-access = free }}</ref><ref name=":0">{{cite journal | vauthors = Freilinger T, Anttila V, de Vries B, Malik R, Kallela M, Terwindt GM, Pozo-Rosich P, Winsvold B, Nyholt DR, van Oosterhout WP, Artto V, Todt U, Hämäläinen E, Fernández-Morales J, Louter MA, Kaunisto MA, Schoenen J, Raitakari O, Lehtimäki T, Vila-Pueyo M, Göbel H, Wichmann E, Sintas C, Uitterlinden AG, Hofman A, Rivadeneira F, Heinze A, Tronvik E, van Duijn CM, Kaprio J, Cormand B, Wessman M, Frants RR, Meitinger T, Müller-Myhsok B, Zwart JA, Färkkilä M, Macaya A, Ferrari MD, Kubisch C, Palotie A, Dichgans M, van den Maagdenberg AM | display-authors = 6 | title = Genome-wide association analysis identifies susceptibility loci for migraine without aura | journal = Nature Genetics | volume = 44 | issue = 7 | pages = 777–82 | date = juni 2012 | pmid = 22683712 | pmc = 3773912 | doi = 10.1038/ng.2307 }}</ref> Gen ''PHACTR1'' također sadrži jedsn od  27 [[SNP|jednonukleotidnih polimorfizama]] (SNP), pridružen povećanom riziku od boledti srčanih [[arterija]].<ref name=":0" />

'''Lutheran sistem antigena''' ili [[Lutheran sistem krvnih grupa]] je sistem [[krv]]nih [[antigen]]a zasnovan  na prisustvu ''LU'' [[protein]]a na [[eritrociti]]ma. Protein je kodiran iz ''BCAM'', zvanog i ''CD239'', [[gen]]a, na [[hromosom]]u 19.<ref>Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-3-4}}.</ref> 
==Definicija==
Antigeni ovog sistema se nalaze na dva membranska [[glikoprotein]]a od 85 ''kDa'', odnosno 78''kDa''. Prvi od njih je nedavno kloniran  iz [[čovjek|ljudske]] [[posteljica|posteljice]] i prezentiran kao novi član  ''Ig'' superfamilije. Imaju venćelijske dijelove koji sadrže dvije promjenljive regijske domene im tri konstantne (''C2'' set). Prema [[nukleotid]]noj bazi podataka, 85 ''kDu''  ''Lu'' [[glikoprotein]] je identičan sa ahezijskom [[molekula|molekulom]] ''B''-ćelija (''B-CAM''), epitelnim antigenom iz kancera debelog [[crijevo|crijeva]] ''HT29'' linije ćelija. Tkođer se pokazalo da  ''Lu'' i ''B-CAM'' imaju pojačanu ekspresiju kod nekih zloćudnih oboljenja. Uz [[anemija srpastih eritrocita|anemiju srpastih eritrocita]], ''Lu'' [[glikoprotein]] posreduje u adheziji srpastih ćelija za endotel [[krv]]nih sudova. Taj proces regulira fosforilacija ''Lu'' glikoproteina, uz katalizu putem [[protein]]-kinaze.
==Imenovanje==
Prvo antitijelo ''Lutheran'' krvnih antigena jre bilo anti-''lu''<sup>a</sup>, koje su opisali ''Calleder'' i suradnici, [[1945]], kod pacijenta koji je primio višestruke [[transfuzija krvi|transfuzije]]. To antitijelo je stimulirano od donora imenom ''Lutheran'' Deceniju kasnije. [[1956]]., ''Cutbush'' i ''Chanarin'' su identificirali i anti-''Lu''<sup>b</sup>.
Anti-''Lu''<sup>a</sup> se često pojavljuje uz neka druga poznata antitijela, posebno ''[[HLA]]''. Javlja se prirodno, a u nekim slučajevima je pojačano transfuzijom neodgovarajuće [[krv]]i. [[Imunologija|Imunološka]] specifičnost ovog [[protein]]a obično je ''IgM'' , a često sadrži i ''[[IgG]]'' i ''IgA''
Većina ''Lu''<sup>b</sup> sumješavina [[imunoglobulin]]a ''IgG'', ''IgM'', a može biti prisutan i ''IgA''.

U [[molekularna biologija|molekulskoj biologiji]] i [[genetika|genetici]], termini i '''uzvodno''' i  '''nizvodno'''  odnose se na relativni položaj [[genetički kod|genetičkog koda]] u [[DNK]] ili [[RNK]]. Svaki lanc [[nukleinske kiseline|nukleinskih kiselina]] (DNK ili RNK)  ima [[5' kraj]] i [[3' kraj]], tako nazvanih zbog položaja ugljika u prstenu [[dezoksiriboza|dezoksiriboze]] (ili [[riboza|riboze]]). Prema dogovoru, uzvodno i nizvodno se odnose na pravac 5' do 3', u kojem se odvija [[transkripcija (genetika) | transkripcija]] RNK.<ref name="Lodish2008">{{cite book|author=Harvey Lodish|title=Molecular Cell Biology|url=https://books.google.com/books?id=K3JbjG1JiUMC&pg=PA286|year=2008|publisher=W. H. Freeman|isbn=978-0-7167-7601-7|pages=286–}}</ref> Uzvodno je prema 5' kraju molekule RNK, a nizvodno prema 3' kraju. Kada se razmatra dvolančana DNK, uzvodno je prema 5' kraju [[genetički kod|kodirajućeg lanca]] za dotični gen, a nizvodno prema 3' kraju. Zbog antiparalelne prirode DNK, to znači da je 3' kraj [[matrični lanac|matričnog lanca]] uzvodno od gena, a 5' kraj nizvodno.

{{Nedostaju izvori}}
 tenk tipa [[T-34]] armije [[Poljska|Poljske]]]]
 tenk tipa [[M-84]]]] 

{{Nedostaju izvori}}
{{Termodinamika}}
'''Stepen iskorištenja''' (<math>\eta_{t} \,</math>) jeste bezdimenzionalna (procentualna) vrijednost koja pokazuje kolika je iskoristivost neke toplotne [[mašina|mašine]], kao što su [[kotao|kotlovi]], [[turbina|turbine]], [[SUS motor]]<nowiki/>i i drugo. Primjenjuje se obično u tehničkim naukama za određivanje procenta korisnosti neke mašine ili procesa, te da bi se na osnovu toga dao zaključak da li je sistem koji se ispituje ekonomski opravdan.

[[file:Loza_Nemanjica_Decani_d_3_2.jpg|thumb|Stefan Vladislav]]
'''Stefan Vladislav II Nemanjić''' je bio kralj [[Srijem]]a ([[1316.]]—[[1324.]])<ref>[http://fmg.ac/Projects/MedLands/VENICE.htm#ConstanzaMorosiniMVladislavSerbia CONSTANZA Morosini]</ref> koji je bio poražen u bici za vladavinu nad Srbijom od strane srpskog kralja [[Stefan Uroš II|Milutina]] i potom kralja [[Stefan Uroš III|Stefana Dečanskog]].<ref>''Sveznanje''. [[Beograd]], 1937.</ref><ref>Drago Njegovan, ''Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji'', Novi Sad, 2004.</ref>

'''Genetička analiza''' obuhvata sveukupnie procese  istraživanja u naučnim oblastiama koje uključuju [[genetika|genetiku]] i [[molekulska genetika|molekulsku biologiju]]. Postoji veliki broj  izbor specijalnih i usmjerenih aplikacija genetičke analize koje  se također smatraju njenim dijelovima, oblicima i razinama.

'''Andrija''' (prva pol. 13. vijeka — oko 1250) bio je [[hum]]ski [[knez]].<ref>{{Cite book|last=Kožar|first=Dr. Azem|url=https://spomenici-sa.ba/wp-content/uploads/2022/08/Balta-Ko%C5%BEar-historijske-znanosti-i-arhivistika-2004-Arhiv.pdf|title=Pomocne historijske znanosti i arhivistika|last2=Dr. Balta|first2=Ivan|page=46}}</ref>

{{Lokacijska mapa-linija|lat=39}}
'''39. sjeverna paralela''' je [[paralela (geografija)|paralela]] koja je 39 [[stepen (ugao)|stepeni]] [[sjever]]no od [[ekvator]]a. Presijeca [[Evropa|Evropu]], [[Sredozemno more]], [[Azija|Aziju]], [[Tihi okean]], [[Sjeverna Amerika|Sjevernu Ameriku]] i [[Atlantski okean]].

'''Generacijsko vrijeme''' – u  biologiji [[populacija]] i [[demografija|demografiji]] – je prosječno vrijeme između dvije uzastopne [[generacija|generacije]] neke linije srodnika u populaciji. U esencijalnom biološkom smislu njeri se dužinom perioda između formiranja individualnog [[zigot]]a i sazrijevanja prvih [[plod]]nih [[gamet]]a.<ref name="Charlesworth B. 1994">Charlesworth  B. (1994): Evolution in age-structured populations. Cambridge: University of Cambridge Press, Cambridge,  {{ISBN|0-521-45967-2}}.</ref><ref name="Cavali-Sforza L. L. 1999">Cavali-Sforza L. L., Bodmer W. F. (1999): The genetics of human populations. Dover Publications, Inc., Mineola, New York, {{ISBN|0-486-40693-8}}.</ref> Kod jednoćelijskih organizama koji se razmnožavaju prostom diobom, to vrijeme je veoma kratko i traje između njihove dvije sukcesivne diobe (pa se može mjeriti i minutama).
Međutim,  kod većine [[vrsta]] , uključujući i [[čovjek]]a, ta odrednica se obično odnosi na prosječni vijek skupine jedne generacije do pojave prvih njihovih potomaka. Prema nekim procjenama, u evropskom stanovništvu,  generacijsko vrijeme obično se obično kreće od 20 do 30 godina.

'''Kibla''' ('''{{ArJ|قبلة}}''') jest arapska riječ za smjer prema kojem bi trebao biti okrenut [[musliman]] tokom molitve. Većina [[džamija]] ima [[mihrab]] u zidu koji pokazuje smjer kible.

'''Polihibridno ukrštanje''' ('''polihibridno križanje''') je ukrštanje čistih varijeteta (sojeva, sorti) koji se međusobno razlikuju po tri ili više [[monogensko nasljeđivanje|monogenskih]]  [[osobina]], odnosno po odgovarajućem broju parova alternativnih varijanti datih [[gen]]a. U mendelovskom smislu, to podrazumijeva da među alelima svakog [[gen]]skog lokusa postoji odnos pune [[interakcija gena|dominantnosti − recesivnosti]].<ref>Rieger  R. Michaelis A.,  Green M. M.  (1976): Glossary of genetics and cytogenetics: Classical and molecular. Springer-Verlag, Heidelberg - New York, {{ISBN|3-540-07668-9}}; {{ISBN|0-387-07668-9}}.</ref><ref>Hadžiselimović R. (2005): Bioantropologija – Biodiverzitet recentnog čovjeka. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-2-6}}.</ref><ref>Berberović LJ., Hadžiselimović R. (1986): Rječnik genetike. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|86-01-00723-6}}.</ref>

'''[[Sura]] Et-Tin''' ({{jez-ar|سورة التين}}; {{jez-bs|Smokva}}) je 95. sura [[Kur'an]]a. Sadrži 8 [[ajet]]a i spada u ''[[Mekanska sura|mekanske sure]]'' (sure objavljene u [[Mekka|Meki]]). 
[[File:Chapter 95, At-Teen (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3|thumb|At-Tin]]

{{evolucija}}
'''Biostratigrafija''' je dio  [[stratigrafija|stratigrafije]] koji proučava korelaciju i označavanje relativne starosti [[stijena]], na osnovu bioloških tragova.   Obično joj  je cilj korelacija, pokazujući da određeni [[Horizont (geologija)|horizont]] u jednom geološkom period predstavlja isto što i drugi horizont na nekom drugom dijelu. Fosili su korisni jer [[sediment]]i iste dobi mogu izgledati potpuno drugačije zbog lokalnih varijacija u [[sediment| sedimentacijskom okruženju]]. Naprimjer, jedna sekcija mogla bi biti sastavljen od [[glina|gline]] i [[lapor]]a, dok druga ima više [[kreda|krede]] i [[krečnjak]]a, ali ako su zabilježene fosilne vrste slične, dva sedimenta su vjerovatno istodobna.

]]

'''Paleolit u Bosni i Hercegovini''' je okarakteriziran ostacima bogate kulture [[kremen]]ih artefakata [[paleolit|starijeg kamenog doba]] na preko 200 nalazišta.  Najstariji arheološki ostaci u BiH iz tog perioda pronađeni su kod [[Bosanski Šamac|Bosanskog Šamca]], a  pretpostavlja se da su stari oko 100.000 godina. Zbog kiselosti [[tlo|zemljišta]],  očuvano je jako malo bioloških ostataka, prije svega [[čovjek|ljudskih]] i [[životinja|životinjskih]] [[kost]]iju.  Ipak se može ustanoviti starost tih lokaliteta, kretanje ljudi u tom vremenu, a  djelimično i način na koji su živjeli.<ref name="Basler">{{Cite web |url= https://de.scribd.com/document/267288103/Kulturna-Istorija-Bosne-i-Hercegovine  |title= Alojz Benac-Đuro Basler-Borivoj Ćović-Esad Pašalić-Nada Miletić-Pavao Anđelić - KULTURNA ISTORIJA BOSNE I HERCEGOVINE   |work= Veselin Masleša, Sarajevo, 1966 |access-date= 9. 2. 2016}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Shareware''', ili u direktnom prijevodu sa [[engleski jezik|engleskog jezika]] ''"dijeljena roba"'', je pojam pod kojim se podrazumjeva način distribucije proizvoda (najčešće [[softver]]a) na taj način da je kupcu omogućeno prethodno isprobavanje proizvoda prije nego isti bude plaćen. 

{{Nedostaju izvori}}
 [[Turska radiotelevizija|TRT]]
|lokacija            = [[Abdi İpekçi Arena]], [[Istanbul]], [[Turska]]
|pobjednik           = {{ZD|UKR}} "[[Wild dances]]"
|ples                = 
|glasovanje          = Svaka država daje svojoj najdražoj pjesmi 1-8, 10 i 12 bodova.
|sudionice           = 36
|debi                = {{ZID|Albanija}} <br> {{ZID|Andora}} <br> {{ZID|Bjelorusija}} <br> {{ZID|Srbija i Crna Gora}}
|povratak            = {{ZID|Danska}} <br> {{ZID|Finska}} <br> {{ZID|Makedonija}} <br> {{ZID|Litvanija}} <br> {{ZID|Monako}} <br> {{ZID|Švicarska}}
|povlačenje          = 
|Bez bodova          = {{ZID|Švicarska}}
|show                = Fire of Anatolia
|uvod                = [[Sertab Erener]]
}}
'''Eurovision Song Contest 2004''', 49. izbor za Pjesmu [[Eurosong|Eurovizije]], održan je u [[Istanbul]]u, [[Turska]]. Voditelji programa su bili Meltem Cumbul i Korhan Abay. U takmičenju je učestvovalo 36 država.

{{Nedostaju izvori}}

{{Chem|H|52}}{{Chem|O|4}}
| CAS registarski broj = 472-61-7 
| Kratki opis     = crveni prah
| Molarna masa     = 596,84 g/mol
| Agregatno stanje   = 
| Gustoća       = 1,071 g/ml 
| Tačka topljenja   = 216 °C
| Tačka ključanja   = 774 °C
| Pritisak pare    = 
| Rastvorljivost    = 30 g/l u [[Metilen hlorid|dihlormetanu]]
| Dipolni moment    = 
| NFPA 704       =
}}
'''Astaksantin''' je [[karotenoid]], pripada većoj klasi [[Fitohemijski spojevi|fitohemijskih spojeva]] poznatih kao [[terpen]]i. To je [[biljni ekstrakt]] koji se koristi kao [[Prehrambeni aditivi|aditiv]] u hrani. Glavna svrha aditiva je bojenje hrane. Njegov kod je '''E161j'''.
'' ispunjena sa astaksantinom (crveno).]]

'''MIS18-vezujući protein 1''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''MIS18BP1'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = MIS18 binding protein 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/55320| access-date = 4. 12. 2011}}</ref><ref name="pmid17339379">{{cite journal |vauthors=Maddox PS, Hyndman F, Monen J, Oegema K, Desai A | title = Functional genomics identifies a Myb domain-containing protein family required for assembly of CENP-A chromatin | journal = J Cell Biol | volume = 176 | issue = 6 | pages = 757–63 |date=Mar 2007 | pmid = 17339379 | pmc = 2064049 | doi = 10.1083/jcb.200701065 }}</ref><ref name="pmid17199038">{{cite journal |vauthors=Fujita Y, Hayashi T, Kiyomitsu T, Toyoda Y, Kokubu A, Obuse C, Yanagida M | title = Priming of centromere for CENP-A recruitment by human hMis18alpha, hMis18beta, and M18BP1 | journal = Dev Cell | volume = 12 | issue = 1 | pages = 17–30 |date=Jan 2007 | pmid = 17199038 | doi = 10.1016/j.devcel.2006.11.002 | doi-access = free }}</ref> Gen je poznat i kao LKNL2, M18BP1, C14orf106 i HSA242977.<ref name = "entrez"/>
MIS18A (618137), MIS18B (OIP5; 606020) i MIS18BP1 čine kompleks MIS18. MIS18 posreduje u transportu novosintetiziranog [[centromera|centromernog]] proteina A (CENPA) u centromerama. (Fujita et al., 2007).

{{italic title}}
{{taksokvir
|boja=lightgreen
| naziv = '''''Podocarpacea'''''
| slika = Podocarpus macrophyllus inumaki.JPG
| slika_opis = ''[[Podocarpus macrophyllus]]'', listovi i zrele šišarke
|slika_širina=250px
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Spermatophyta]]
| classis = [[Gymnospermae]]
| subclassis = [[Pinidae]]
| ordo = [[Araucariales]]
| familia = '''Podocarpaceae''' 
| familia_authority = [[Stephan Ladislaus Endlicher|Endl.]]
| razdioba_stepen = Rodovi
| razdioba = 
*''[[Phyllocladus]]''
* ''[[Lepidothamnus]]''
* ''[[Prumnopitys]]''
* ''[[Sundacarpus]]''
* ''[[Halocarpus]]'' 
* ''[[Parasitaxus]]''
* ''[[Lagarostrobos]]''
*''[[Manoao]]''
* ''[[Saxegothaea]]''
* ''[[Microcachrys]]''
* ''[[Pherosphaera]]''
* ''[[Acmopyle]]''
* ''[[Dacrycarpus]]''
* ''[[Dacrydium]]''
* ''[[Falcatifolium]]''
* ''[[Retrophyllum]]''
* ''[[Nageia]]''
* ''[[Afrocarpus]]''
* ''[[Podocarpus]]''
}}
'''Podocarpaceae'''  je velika  [[porodica (biologija)|porodica]] [[četinar]]a pretežno [[južna hemisfera|Južne hemisfere]]. Uključuje oko 156 [[vrsta]]  [[zimzelena biljka|zimzelenih]] [[stabla]]šica i  [[grm]]ova.<ref name="eckenwalder2009">James E. Eckenwalder. 2009. ''Conifers of the World''. Portland, Oregon: Timber Press. {{ISBN|978-0-88192-974-4}}.</ref> Ako se uključe i ''Phyllocladus''  ''Manoao'' i ''Sundacarpus'' obuhvata ukupno 19 [[rod (biologija)|rodova]].

{{distinguish|Ideogram}}
[[slika:Chromosome Y.svg|thumb|150px|right|Idiogram ljudskog [[Hromosom Y|Y-hromosoma]]]]
'''Idiogram''', ''ideogram'' ili ''idiograf''  (grč.  ἰδέα – ''idea'' = ideja  γράφω – ''grapho'' = da napišem)  je grafički prikaz [[hromosom]]a, haploidne ili diploidne [[hromosomska garnitura|hromosomske garniture]]. Drugim riječima, to je idealizirana "slika" hromosoma, na osnovu standardiziranih metoda mjerenja i brojanja u preporučenom broju [[hromosomska garnitura|hromosomskih garnitura]] različitih [[jedinka|individua]]. Termin se odnosi na sve grafičke prikaze, bez obzira na detalje i [[metod]]e prepariranja obojenih traka (''bendova'' ili ''pruga'')  ili mapiranja [[gen]]a. Na hromosomima su jasno prepoznatljivi glavni elementi njihove [[morfologija|morfologije]], kao što su relativna dužina u garnituri, položaj  [[centromera|centromere]], [[hromosom|hromosomski kraci]] i drugi elementi. 
[[slika:Sky_spectral_karyotype.png|thumb|280px|Ideogram, [[kariotip]] i [[kariogram]] (u okviru) ljudske [[hromosomska garnitura|hromosomske garniture]]]]
Idiogram je idealizirani grafički prikaz [[kariogram]]a, odnosno [[kariotip]]a. Kreira se nakon mnoštva mjerenja i procjene [[srednja vrijednost|prosjeka]] strukture [[metafaza|metafaznih]] hromosoma. Pomoću  hromosomske  mape pod nazivom idiogram, istraživači  identificiraju pojedine gene i određuju, kako njihov položaj, tako i međusobnu udaljenost. Posmatrani deogrami su razumljivi samo uz poznavanje prethodne konvencije, koja standardizira način grafičkog prikazivanja određene iinformacije i način čitanja ucrtanih „poruka“ na [[hromosom]]ima.<ref>O'Connor C. (2008): Chromosome mapping: Idiograms. Nature Education,  1 (1): 107</ref>
==Reference==
{{reference}}
==Također pogledajte==
*[[Hromosom]]
*[[Hromosomska garnitura]]
*[[Kariogram]]
[[Kategorija:Genetika]]
[[Kategorija:Hromosomi]]

</ref>
| geni =  739 ([[CCDS]])<ref name="CCDS"/>
| type = [[Autosom]]
| centromere_position = [[Centromere#Submetacentric|Submetacentrik]]<ref name="StrachanRead2010">{{cite book|author1=Tom Strachan|author2=Andrew Read|title=Human Molecular Genetics|url=https://books.google.com/books?id=dSwWBAAAQBAJ&pg=PA45|date=2. 4. 2010|publisher=Garland Science|isbn=978-1-136-84407-2|page=45}}</ref><br/>(43,0 Mbp)
| chr = 9
| ensembl_id = 9
| entrez_id = 9
| ncbi_id = 9
| ucsc_id = 9
| refseq_id = NC_000009
| genbank_id = CM000671
}}
[[slika:Human_male_karyotpe _high_resolution - Chromosome 9.png|320px|thumb|Par hromosoma 9 u [[kariogram]]u muškarca]] 
[[slika:Human chromosome 09 from Gene Gateway - with label.png|right|350px]]
[[slika:LEGENDA-edit.png|320px|right]]
'''Hromosom 9''' je jedan od 23 para [[hromosom]]a [[čovjek]]a. Ljudi normalno imaju po dvije njegove kopije. Sadrži oko 145 miliona [[nukleotid]]nih [[bazni par|baznih parova]] (u molekulima [[DNK]]). Čini 4 – 4.5 % ukupne količine DNK u [[ćelije (biologija)|ćeliji]].

ski ostatak]]
'''Fosforilacija''' je proces dodavanja [[fosfat]]ne (PO<sub>4</sub>) grupe na [[protein]] ili neku drugu organsku molekulu. Ona  aktivira ili deaktivira mnoge proteinske [[enzim]]e, pokretanjem ili sprečavanjem mehanizama nekih bolesti, kao što su [[kancer]] ili [[dijabetes]].<ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R.,  Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref><ref>Hunter G. K. (2000): Vital Forces. The discovery of the molecular basis of life. Academic Press, London 2000, {{ISBN|0-12-361811-8}}.</ref>
<ref>Nelson  D. L., Cox M. M. (2013): Lehninger Principles of Biochemistry. W. H. Freeman and Co., {{ISBN|978-1-4641-0962-1}}.</ref>

'''Nauru Airlines''' (prethodno '''Our Airline''') [[nauru]]anska je avionska kompanija sa sjedištem u [[Yaren]]u. Kompanija je osnovana 14. februara 1970.

{{Taksokvir
| boja = lightgray
| naziv = ''Archaea''<br>Arheje, prabakterije
| slika = Halobacteria.jpg
| slika_širina = 240px
| slika_opis = ''[[Halobacteria]] sp.'' soj NRC-1, svaka ćelija je duga oko 5 μm
| domena = '''Archaea'''
| domena_autorstvo = [[Carl Woese|Woese]], [[Otto Kandler|Kandler]] i [[Mark Wheelis|Wheelis]], 1990.
| razdioba_stepen = [[Koljeno (taksonomija)|Koljena]]
| razdioba =
[[Crenarchaeota]]<br>
[[Euryarchaeota]]<br>
[[Korarchaeota]]<br>
[[Nanoarchaeota]]<br>
[[Thaumarchaeota]]
| sinonimi = ''Archaebacteria'' <small>Woese & Fox, 1977.</small>
}}
'''Archaea''' je naziv za domenu odnosno carstvo jednoćelijskih [[mikroorganizam]]a. Ovi mikrobi su [[prokarioti]], što znači da nemaju ćelijsko [[Jedro (biologija)|jedro]] niti neku ćelijsku organelu okruženu membranom unutar ćelije.

| ratovi                          = 
| proizvođač                      = Auto-Ordnance Company, Colt, mnogi drugi licencirani proizvođači
| cijena po komadu                =
| broj proizvedenih primjeraka    = 2.7 miliona
| varijante                       =
| težina                          = 4.9 kg
| dužina                          = 850 mm
| dužina cijevi                   = 270 mm
| visina                          =
| posada                          =
| kalibar                         = .45 ACP (11.43x23 mm)
| vrsta operacije                 = 
| domet                           = 50 m
| max domet                       = 
| spremnik municije               = 20, 30, 50, 100 metka
| brzina paljbe                   = 600-1500 metaka/min
| brzina zrna                     = 285 m/s
| okomito polje djelovanja        =
| vodoravno polje djelovanja      =
}}
'''Thompson''' je [[SAD|američki]] automat čiji je izumitelj [[John T. Thompson]]. Njegov početak bio je neuobičajen, jer je razvijen nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]], zamišljen kao oružje za borbu u rovovima. Prije nego što je mogao da uđe u naoružanje, rat je završen tako da je ostao bez vatrenog krštenja. Međutim, prihvataju ga kriminalna bratstva iz Čikaga i [[New York]]-a tokom godina čuvene Prohibicije dvadesetih godina prošlog vijeka.

'''''Power Rangers: Zeo''''' (često skraćivana kao '''PRZ''', ili jednostavno nazivana '''Zeo''') je četvrta sezona [[Power Rangers]] franšize i nastavlja kontinijum [[Televizijska serija|serije]] ''[[Mighty Morphin Power Rangers]]'' čije je prikazivanje završeno [[1996]]. godine. Bazirana je na [[Super Sentai]] serijalu ''[[Chouriki Sentai Ohranger]]''. ''Power Rangers: Zeo'' je prva [[Power Rangers]] serije koja nije potpuna povezani sa Super Sentai serijom na kojoj je utemeljena.

'''Okupacija''' ili vojna okupacija predstavlja privremeno vojno djelovanje oružanih snaga jedne države koje rezultira zauzimanjem i kontrolom dijela ili cjelokupne teritorije koja nije pod formalnim suverenitetom tog državnog subjekta.<ref>Eran Halperin, Daniel Bar-Tal, Keren Sharvit, Nimrod Rosler and Amiram Raviv. Socio-psychological implications for an occupying society: The case of Israel. Journal of Peace Research 2010; 47; 59</ref><ref>During civil wars, the districts occupied by rebels are considered to be foreign.Military Government and Martial Law LLMC, p. 21. [http://books.google.com/books?id=5Glpdj7x1xEC&lpg=PP1&pg=PT30#v=onepage&q&f=false]</ref> Okupacija je izvodi bez htijenja stvarnog suverena nad okupiranom teritorijom. Priroda privremene okupacije, kada nema zahtjeva za stalnim suverenitetom od strane okupatora, se razlikuje od termina [[Aneksija|aneksije]].<ref name="Benv">Eyāl Benveniśtî. The international law of occupation. Princeton University Press, 2004. {{ISBN|0-691-12130-3}}, {{ISBN|978-0-691-12130-7}}, p. xvi</ref><ref>David M. Edelstein. Occupational Hazards: Why Military Occupations Succeed or Fail. ''Journal of Peace Research'' 2010; 47; 59</ref>

, koju su Goldberg i [[J. Richard Gott|Gott]] označili kao najbolju kartografsku projekciju za cjelovit prikaz Zemlje<ref>''[http://www.physics.drexel.edu/~goldberg/projections/goldberg_gott.pdf Large-Scale Distortions in Map Projections]'', 2007,  David M. Goldberg i [[J. Richard Gott]] III, 2007, V42 N4.</ref>, i standardna projekcija za karte svijeta koje izrađuje [[Nacionalno geografsko društvo]]]]
'''Karta svijeta''' je [[karta|geografska karta]] koja prikazuje površinu [[Zemlja (planeta)|Zemlje]] na ravnoj površini upotrebom jedne od brojnih [[kartografska projekcija|kartografskih projekcija]].

'''Venecijansko bijenale''' ([[Italijanski jezik|italijanski]]: ''Biennale di Venezia'') je najstarija i najprestižnija izložba savremene umjetnosti na svijetu koja se održava svake druge godine u Veneciji, na prostoru Giardina. Venecijansko bijenale je jedinstveno po tome što je njegov veliki dio organiziran kao predstavljanje nacionalnih selekcija pored centralne međunarodne izložbe u Izložbenoj palati i u prostoru Arsenala, starog lučkog dijela grada.

{{infokutija protein
| Ime = [[Eritrocit]]ni [[ANK1]]
| caption = Trakasti dijagram fragmenta ankirinskog R domena koji veže membranu.<ref name="pmid12456646">{{PDB|1N11}}; {{cite journal | vauthors = Michaely P, Tomchick DR, Machius M, Anderson RG | title = Crystal structure of a 12 ANK repeat stack from human ankyrinR | journal = The EMBO Journal | volume = 21 | issue = 23 | pages = 6387–96 | date = decembar 2002 | pmid = 12456646 | pmc = 136955 | doi = 10.1093/emboj/cdf651 }}</ref>
| image = Ankyrin R membrane-binding domain 1N11.png
| width = 250
| HGNCid = 492
| Symbol = [[ANK1]]
| AltSymbols = AnkyrinR, Band2.1
| EntrezGene = 286
| OMIM = 182900
| RefSeq = NM_000037
| UniProt = P16157
| PDB = 1N11
| ECnumber = 
| Chromosome = 8
| Arm = p
| Band = 21.1
| LocusSupplementaryData = -11.2
}}
{{Pfam_box
| Symbol = Ank
| Ime = Ankirinsko ponavljanje
| Pfam = PF00023
| InterPro = IPR002110
| SMART = SM00248
| PROSITE = PDOC50088
| SCOP = 1awc
| TCDB = 
}}
{{infokutija protein
| Ime = [[Neuron]]ski [[ANK2]]
| caption = 
| image = 
| width = 
| HGNCid = 493
| Symbol = [[ANK2]]
| AltSymbols = AnkyrinB
| EntrezGene = 287
| OMIM = 106410
| RefSeq = NM_001148
| UniProt = Q01484
| PDB = 
| ECnumber = 
| Chromosome = 4
| Arm = q
| Band = 25
| LocusSupplementaryData = -q27
}}
{{infokutija protein
| Ime = [[ANK3]], [[Ranvijerovi čvorovi]]
| caption = 
| image = 
| width = 
| HGNCid = 494
| Symbol = [[ANK3]]
| AltSymbols = AnkyrinG
| EntrezGene = 288
| OMIM = 600465
| RefSeq = NM_020987
| UniProt = Q12955
| PDB = 
| ECnumber = 
| Chromosome = 10
| Arm = q
| Band = 21
| LocusSupplementaryData = 
}}
'''Ankirini''' ([[starogrčki|grč.]] ἄγκυρα,  ἄγκυρα – ''ankyra'' = sidro)  su [[porodica proteina]] koji posreduju u vezivanju [[integralni membranski protein|integralnog membranskog proteina]] na [[spektrin]]-[[aktin]] segmentu, baziranom na membranskom [[citoskelet]]u.<ref name="pmid11427698">{{cite journal | vauthors = Bennett V, Baines AJ | title = Spectrin and ankyrin-based pathways: metazoan inventions for integrating cells into tissues | journal = Physiological Reviews | volume = 81 | issue = 3 | pages = 1353–92 | date = juli 2001 | pmid = 11427698 | url = http://physrev.physiology.org/cgi/content/abstract/81/3/1353 | doi=10.1152/physrev.2001.81.3.1353}}</ref> Ankirini imaju [[mjesta vezanja]] za beta podjedinicu spektrina i najmanje 12 porodica integralnih [[membranski protein|membranskih proteina]]. Ova veza je potrebna za održavanje integriteta [[plazmamembrana]] i za učvršćivanje specifičnih [[ionski kanal|ionskih kanala]], [[jonski izmjenjivač|ionskih izmjenjivača]] i [[ionski transporter|ionskih transportera]] u plazmamembrani.

'''[[Ganglija|Gangliozidni]] aktivator GM2''' znan i kao'''GM2A''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''GM2A''' sa [[hromosom 5|hromosoma 5]].<ref name="pmid115863">{{cite journal | vauthors = Li SC, Nakamura T, Ogamo A, Li YT | title = Evidence for the presence of two separate protein activators for the enzymic hydrolysis of GM1 and GM2 gangliosides | journal = J. Biol. Chem. | volume = 254 | issue = 21 | pages = 10592–5 | date = novembar 1979 | pmid = 115863 | url = http://www.jbc.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=115863 | access-date = 15. 10. 2021 | archive-date = 2. 3. 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200302043744/https://www.jbc.org/content/254/21/10592.long | url-status = dead }}</ref><ref name="pmid1915857">{{cite journal |vauthors=Klima H, Tanaka A, Schnabel D, Nakano T, Schröder M, Suzuki K, Sandhoff K | title = Characterization of full-length cDNAs and the gene coding for the human GM2 activator protein | journal = FEBS Lett. | volume = 289 | issue = 2 | pages = 260–4 |date=septembar 1991 | pmid = 1915857 | doi = 10.1016/0014-5793(91)81084-L| s2cid = 40408626 | doi-access = free }}</ref>

{{Geokutija|Suverene vojne baze
<!-- *** Gornji dio *** -->
| ime                   =Akrotiri i Dhekelia
| izvorno_ime           =
| drugo_ime             =
| kategorija            = 
<!-- *** Ime **** -->
| etimologija           =
| službeni_naziv        =
| moto                  =
| nadimak               =
<!-- *** Slika *** -->
| slika                 =Cyprus_SBAsInRed.png
| opis_slike            =Akrotiri and Dhekelia ''Sovereign Base Areas'' naznačene ružičastom.
<!-- *** Simboli *** -->
| zastava               =
| simbol                =
<!-- *** Države, regije i.t.d *** -->
| država                =Ujedinjeno Kraljevstvo
| zastava_države        ={{ZD|UK}}
| pokrajina             = | pokrajina_vrsta =
| regija                = | regija_vrsta =Britanska prekomorska teritorija
| distrikt              = | distrikt_vrsta =
<!-- *** Granice, objekti što pripadaju ovaj dio i.t.d *** -->
| graniči_sa            =[[Kipar]]
| dio                   =
| grad                  =
| znamenitost           =
| rijeka                =
<!-- *** Položaj *** -->
| glavni_grad           =Episkopi
| položaj_glavnog_grada = | regija_glavnog_grada = | država_glavnog_grada =
| visina_glavnog_grada  =
| capital_lat_d         = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS =
| capital_long_d        = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW =
| najviši               =
| najviše_mjesto        = | najviša_regija = | najviša_država =
| najviša_visina        = 
| highest_lat_d         = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS =
| highest_long_d        = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW =
| najniža               =
| najniža_lokacija      = | najniža_regija = | najniža_država =
| najniža_visina       = 
| lowest_lat_d          = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS =
| lowest_long_d         = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW =
<!-- *** Dimenzije *** -->
| dužina                = | dužina_orijentacija =
| širina                = | širina_orijentacija =
| površina              =
<!-- *** Stanovništvo *** -->
| stanovništvo          = | stanovništvo_datum =
| stanovništvo_gustoća  = 
<!-- *** Historija i administracija *** -->
| osnovan               =
| datum                 =
| vlada_položaj         = | vlada_regija = | vlada_država =
| government_elevation  =
| government_lat_d      = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS =
| government_long_d     = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW =
| lider                 =
| lider_partija         =
<!-- *** Kod ***  -->
| vremenska_zona        = | utc_odstupanje =
| vremenska_zona_DST    = | utc_offset_DST =
| poštanski_broj        =
| pozivni broj          =
| kod                   =
<!-- *** Slobodni polji *** -->
| prazno                = | prazno_vrsta =
| prazno1               = | prazno1_vrsta = 
<!-- *** Karta *** -->
| karta                 =
| razmjer_karte         =
| karta_lokacija_x      =
| karta_lokacija_y      =
<!-- *** Webb stranice *** -->
| web_stranica          =
<!-- *** Bilješka *** -->
| bilješka              =
}}

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+18|30|30}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Cancer_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 64.9
  | Tačka_y                 = 54.4
}}

{{Nedostaju izvori}}

'''Onkomiš''' – poznat kao '''OncoMouse''' ili '''Harvardski miš''' – je  tip [[laboratorijski miš|laboratorijskog miša]] (''[[Mus musculus]]'') koji je  [[Genetičko inženerstvo|genetički izmijenjen]] upotrebom modifikacija koje su izvršili  [[Philip Leder]] i [[Timothy A. Stewart]] (sa  ''Harvard University'') i patentirali u EPO Registru, appno: 85304490, patent no: 0169672.<ref name= "Kapur Pojskić">{{cite book|author=Kapur Pojskić  L.|title=Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje|publisher= Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo|year=2014|isbn=978-9958-9344-8-3}}</ref><ref name="Bajrović">{{Cite book |author=Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Eds.|title=Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju|publisher=Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB) Sarajevo|year=2005|isbn= 9958-9344-1-8}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{Taksokvir 
| boja     = pink
| naziv    = Bjelouška
| slika = Natrix natrix (Marek Szczepanek).jpg
| slika_širina = 240px
| slika_opis = ''Natrix natrix''
| regnum   = [[Animalia]]
| phylum   = [[Chordata]]
| classis  = [[Reptilia]]
| ordo     = [[Squamata]]
| subordo  = [[Serpentes]]
| familia  = [[Colubridae]]
| genus    = ''[[Natrix]]''
| species  = '''''N. natrix'''''
| dvoimeno = '''''Natrix natrix'''''
| dvoimeno_autorstvo = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758
}}
'''Bjelouška''' (''Natrix natrix'') je vrsta [[Evropa|evropske]] neotrovne [[zmija|zmije]]. Zmija naraste do 1,10 [[metar|m]]. Tijelo je tamnomaslinasto sa crnim tačkicama i upadljivim bijelim mrljama iza glave, dok je trbuh žućkastobijel. Vezana je za [[voda|vodu]] i odlično pliva. 
U [[BiH|Bosni i Hercegovini]] brojna je na [[Lokvanjsko jezero|Lokvanjskom jezeru]] na [[Bjelašnica|Bjelašnici]]. 

[[Slika:Floriculture.jpg|thumb|right|250px|Maloprodaja u [[staklenik]]u pokazuje dio raznolikosti [[cvjetnica]]]]

[[File:Polydactyly.jpg|thumb|Muškarac sa unilateralnom preaksijalnom polidaktilijom uz lijevi palac.<br> Prekobrojni prst je senzibilan, ali samosalno nepokretljiv.]]

je [[aldoze|aldotrioza]] sa [[karbonilna grupa|karbonilnom grupom]] na kraju lanca]]
 je [[keton|ketotrioza]] sa karbonilnom grupom u sredini lanca.]]

{{Nedostaju izvori}}
U hemiji, '''hidrohloridne soli''' ili '''hidrohloridi''' su [[soli]] koji se dobijaju iz reakcija [[Hlorovodonična kiselina|hidrohloridne kiseline]] sa organskim [[Baza (hemija)|bazama]] (najčešće aminima). Također su poznate i kao ''murijati'', izvedeno iz drugog imena za hlorovodoničnu kiselinu: murijatna kiselina.

{{Drugo značenje|Maputo (čvor)}}
{{Nedostaju izvori}}
{{Geokutija|Naselje
<!-- *** Gornji dio *** -->
| ime                         = Maputo
| izvorno_ime                 = 
| drugo_ime                   = Lourenço Marques
| kategorija                  = Grad
<!-- *** Ime **** -->
| etimologija                 =
| službeni_naziv              =
| moto                        =
| nadimak                     =
<!-- *** Slika *** -->
| slika                       = Maputo montage.png
| opis_slike                  = Mozaik grada
<!-- *** Simboli *** -->
| zastava                     = Flag of Maputo.png
| simbol                      = 
<!-- *** Države, regije i.t.d *** -->
| država                      = Mozambik
| zastava_države              = da
| administrativna_podjela1    = 
<!-- *** Položaj i visina *** -->
| nadmorska_visina            = 47
| širina_stepeni              = | širina_minuta = | širina_sekundi = | širina_SJ =N
| dužina_stepeni              = | dužina_minuta = | dužina_sekundi = | dužina_IZ =W
| najviši                     =
| najviša_visina              = 
| najniža                     =
| najniža_visina              =
<!-- *** Dimenzije *** -->
| površina                    = 347.69
| površina_zemlje             =
| površina_vode               =
| površina_urban              = 
| površina_metro              = 
<!-- *** Stanovništvo *** -->
| stanovništvo                = 1.088.449| stanovništvo_datum =2017
| stanovništvo_urban          = 
| stanovništvo_metro          = 1.766.823
| stanovništvo_opcina         =
| stanovništvo_gustoca        = 
| stanovništvo_urban_gustoca  = 
| stanovništvo_opcina_gustoca = 
| stanovništvo_metro_gustoca  =
<!-- *** Historija i administracija *** -->
| osnovan                     = 
| vlada                       =
| gradonačelnik               = 
| gradonačelnik_partija       =
<!-- *** Kod ***  -->
| vremenska_zona              = [[Srednjoevropsko vrijeme|UTC+2]]
| vremenska_zona_DST          = | utc_offset_DST =
| poštanski_broj              = 0101-XX, 0102-XX, 0103-XX, 0104-XX, 0105-XX, 0106-XX, 0107-XX
| pozivni broj                = (+258) 21-XX-XX-XX
| kod                         =
<!-- *** Karta *** -->
| karta                       = Maputo City in Mozambique.svg
| karta_lokacija              =
<!-- *** Web stranice *** -->
| web_stranica                = [http://www.cmmaputo.gov.mz/ cmmaputo.gov.mz]
<!-- *** Bilješka *** -->
| bilješka                    =
}}

| datum_gašenja              = 
| vrsta                      = [[Sportsko upravno tijelo|Sportska organizacija]]
| status                     = 
| cilj                       = unapređenje, razvoj i promocija nogometa u regionu u svjetlu fer pleja i njegovih objedinjujućih, obrazovnih, kulturnih i humanitarnih vrijednosti, posebno kroz programe za mlade i razvoj<ref name="info">{{Cite web|url=https://the-cafa.com/general-information/|title=GENERAL INFORMATION — CENTRAL ASIAN FOOTBAL ASSOCIATION [CAFA]|language=ru-RU|access-date=1. 11. 2023}}</ref>
| glavno_sjedište            = [[Dušanbe]], [[Tadžikistan]]
| glavno_sjedište_koordinate = {{coord|38.5780538|68.7872745|display=inline,title}}
| područje_utjecaja          = [[Srednja Azija]]
| članstvo                   = [[Srednjoazijski nogometni savez#Članstvo|7 članica]]
| jezik                      = [[Engleski jezik|engleski]]
| generalni_sekretar         = {{ZD|TADŽ}} [[Ulugbek Karimov]]<ref name="gov">{{Cite web|url=https://the-cafa.com/governance/|title=GOVERNANCE — CENTRAL ASIAN FOOTBAL ASSOCIATION [CAFA]|language=ru-RU|access-date=1. 11. 2023}}</ref>
| lider_vrsta1               = Predsjednik
| lider_ime1                 = {{ZD|TADŽ}} [[Rustam Emomali]]<ref name="gov"/>
| lider_vrsta2               = Viši potpredsjednik
| lider_ime2                 = {{ZD|AFG}} [[Mohammad Yousef Kargar]]<ref name="gov"/>
| lider_vrsta3               = Potpredsjednik
| lider_ime3                 = {{ZD|Turkmenistan}} [[Arslan Aynazarov]]<ref name="gov"/>
| lider_vrsta4               = 
| lider_ime4                 = 
| lider_vrsta5               = 
| lider_ime5                 = 
| lider_vrsta6               = 
| lider_ime6                 = 
| lider_vrsta7               = 
| lider_ime7                 = 
| ključne_osobe              = 
| glavni_organ               = [[Azijska nogometna konfederacija|AFC]] ([[FIFA]])
| budžet                     = 
| broj_zaposlenih            = 
| broj_volontera             = 
| veb-sajt                   = {{URL|the-cafa.com}}
}}
'''Srednjoazijski nogometni savez''' ({{Jez-en|Central Asian Football Association}}; '''CAFA''') jest međunarodno upravno tijelo nogometnih saveza u [[Srednja Azija|srednjoj Aziji]], kojom upravlja [[Azijska nogometna konfederacija]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/persian/afghanistan/2015/02/150221_zs_central_asian_football_association|title=اتحادیه فوتبال آسیای مرکزی ایجاد شد|date=21. 2. 2015|website=BBC News فارسی|language=fa|access-date=1. 11. 2023}}</ref> Sjedište CAFA-e je u [[Dušanbe]]<nowiki/>u, [[Tadžikistan]].<ref name="info"/>

{{Nedostaju izvori}}
{{Očistiti jednostavne linkove}}

'''Aerogel''' je jedan od najlakših poznatih tvrdih materijala (do izuma [[aerografit]]a je držao titulu najlakšeg <ref>[http://www.uni-kiel.de/aktuell/pm/2012/2012-212-aerographit-e.shtml World Record: Scientists from Northern Germany Produce the Lightest Material in the World - Univerzitet u Kielu]</ref> <ref>[http://phys.org/news/2012-07-carbon-nanotube-struructure-aerographite-lightest.html phys.org - New carbon nanotube struructure aerographite is lightest material champ]</ref>). Često se naziva zamrznuti [[dim]] ili modri dim. Veoma je krhak, ima najveću vrijednost toplotne izolacije, najnižu gustoću i najnižu zvučnu provodljivost. Krut je na lagani dodir, a mekan na čvrsti.

'''Protein 1  sa domenom FAST [[kinaze]]''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]]   [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''FASTKD1'''  sa  [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="uniprot">{{cite web | url = https://www.uniprot.org/uniprot/Q53R41|title=FAST kinase domains 1}}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: FAST kinase domains 1  | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/79675}}</ref> Ovaj protein dio je porodice FASTKD, poznate po reguriranju energetskog balansa [[mitohondrija]] pod stresom.<ref name="pmid20869947">{{cite journal | vauthors = Simarro M, Gimenez-Cassina A, Kedersha N, Lazaro JB, Adelmant GO, Marto JA, Rhee K, Tisdale S, Danial N, Benarafa C, Orduña A, Anderson P | title = Fast kinase domain-containing protein 3 is a mitochondrial protein essential for cellular respiration | journal = Biochemical and Biophysical Research Communications | volume = 401 | issue = 3 | pages = 440–6 | date = Oct 2010 | pmid = 20869947 | doi = 10.1016/j.bbrc.2010.09.075 | pmc=2963690}}</ref> FASTKD1  je takpđer also [[RNK-vezujući protein]] koji se povezuje sa [[kancer]]om [[endometrij]]a.<ref name=pmid22658674>{{cite journal | vauthors = Castello A, Fischer B, Eichelbaum K, Horos R, Beckmann BM, Strein C, Davey NE, Humphreys DT, Preiss T, Steinmetz LM, Krijgsveld J, Hentze MW | title = Insights into RNA biology from an atlas of mammalian mRNA-binding proteins | journal = Cell | volume = 149 | issue = 6 | pages = 1393–406 | date = Jun 2012 | pmid = 22658674 | doi = 10.1016/j.cell.2012.04.031 | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid21207424">{{cite journal | vauthors = Colas E, Perez C, Cabrera S, Pedrola N, Monge M, Castellvi J, Eyzaguirre F, Gregorio J, Ruiz A, Llaurado M, Rigau M, Garcia M, Ertekin T, Montes M, Lopez-Lopez R, Carreras R, Xercavins J, Ortega A, Maes T, Rosell E, Doll A, Abal M, Reventos J, Gil-Moreno A | title = Molecular markers of endometrial carcinoma detected in uterine aspirates | journal = International Journal of Cancer | volume = 129 | issue = 10 | pages = 2435–44 | date = Nov 2011 | pmid = 21207424 | doi = 10.1002/ijc.25901 | s2cid = 11956280 | doi-access = free }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Senat''' (iz latinskog ''senex'', starac, doslovno ''savjet staraca'')

'''[[Telomera|Telomerno]]-pridruženi protein RIF1''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]]   [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''RIF1'''  sa  [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="pmid15342490">{{cite journal | vauthors = Silverman J, Takai H, Buonomo SB, Eisenhaber F, de Lange T | title = Human Rif1, ortholog of a yeast telomeric protein, is regulated by ATM and 53BP1 and functions in the S-phase checkpoint | journal = Genes & Development | volume = 18 | issue = 17 | pages = 2108–19 | date = septembar 2004 | pmid = 15342490 | pmc = 515289 | doi = 10.1101/gad.1216004 }}</ref><ref name="pmid15042697">{{cite journal | vauthors = Adams IR, McLaren A | title = Identification and characterisation of mRif1: a mouse telomere-associated protein highly expressed in germ cells and embryo-derived pluripotent stem cells | journal = Developmental Dynamics | volume = 229 | issue = 4 | pages = 733–44 | date = april 2004 | pmid = 15042697 | doi = 10.1002/dvdy.10471 | s2cid = 22138565 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: RIF1 RAP1 interacting factor homolog (yeast)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=55183}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
[[Image:The Wounded Angel - Hugo Simberg.jpg|right|thumb|200px|''Hugo Simberg, 1903.]]
, 1825–1905.]]

'''Ektonukleozidna trifosfat-difosfohidrolaza 5''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ENTPD5'''.<ref name="pmid9271669">{{cite journal | vauthors = Chadwick BP, Frischauf AM | title = Cloning and mapping of a human and mouse gene with homology to ecto-ATPase genes | journal = Mamm Genome | volume = 8 | issue = 9 | pages = 668–72 |date=Oct 1997 | pmid = 9271669 | doi =10.1007/s003359900534  }}</ref><ref name="pmid9676430">{{cite journal | vauthors = Chadwick BP, Frischauf AM | title = The CD39-like gene family: identification of three new human members (CD39L2, CD39L3, and CD39L4), their murine homologues, and a member of the gene family from Drosophila melanogaster | journal = Genomics | volume = 50 | issue = 3 | pages = 357–67 |date=Oct 1998 | pmid = 9676430 | doi = 10.1006/geno.1998.5317 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: ENTPD5 ectonucleoside triphosphate diphosphohydrolase 5| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=957}}</ref>

'''[[Homolog]] T-kompleksnog proteina 11''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TCP11'''.<ref name="pmid1427894">{{cite journal | vauthors = Ragoussis J, Senger G, Mockridge I, Sanseau P, Ruddy S, Dudley K, Sheer D, Trowsdale J | title = A testis-expressed Zn finger gene (ZNF76) in human 6p21.3 centromeric to the MHC is closely linked to the human homolog of the t-complex gene tcp-11 | journal = Genomics | volume = 14 | issue = 3 | pages = 673–9 | date = Nov 1992 | pmid = 1427894 | doi = 10.1016/S0888-7543(05)80167-3 }}</ref><ref name="pmid11756566">{{cite journal | vauthors = Ma Y, Zhang S, Xia Q, Zhang G, Huang X, Huang M, Xiao C, Pan A, Sun Y, Lebo R, Milunsky A | title = Molecular characterization of the TCP11 gene which is the human homologue of the mouse gene encoding the receptor of fertilization promoting peptide | journal = Molecular Human Reproduction | volume = 8 | issue = 1 | pages = 24–31 | date = Jan 2002 | pmid = 11756566 | doi = 10.1093/molehr/8.1.24 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: TCP11 t-complex 11 (mouse)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=6954}}</ref>

[[slika:Security baton.jpg|thumb|right|260px| Ova teleskopska čelična sigurnosna palica prodavana je javno u [[Japan]]u (2009.)]]

Jedna od definicija u ekonomiji '''kapital''' opisuje kao već proizvedena trajna dobra spremna za korištenje u daljoj proizvodnji ili uslugama (tu se svrstavaju oprema, zgrade i slično).<ref>[[Paul A. Samuelson|Samuelson, Paul A.]], and [[William D. Nordhaus|Nordhaus, William D.]] (2001), 17th ed. [[Economics (textbook)|''Economics'']], str. 270.  McGraw-Hill.</ref> Pojam kapital se može također odnositi na novac ili [[Finansije|finansijski]] oblik kapitala (u finansijama i [[Računovodstvo|računovodstvu]]).
Na makroekonomskom nivou, "nacionalni kapital uključuje zgrade, opremu, softver i zalihe tokom date godine."<ref>Samuelson, Paul A., and Nordhaus, William D.(2001), 17th ed. [[Economics (textbook)|''Economics'']], str. 442.  McGraw-Hill.</ref>

{{naslov u kurzivu}}
{{Taksokvir
| boja = lightgreen
| naziv = '' Passifloraceae''
| slika = Passiflora edulis.JPG
| slika_širina = 250px
| slika_opis =''[[Passiflora edulis]]''
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Malpighiales]]
| familia = '''''Passifloraceae'''''
| familia_autorstvo = [[Juss.]] ex [[Roussel]]
| dvoimeno_autorstvo =  [[Juss.]] ex [[Kunth]]
| razdioba_stepen= Rodovi
| razdioba= 
*''[[Adenia]]''
*''[[Ancistrothyrsus]]''
*''[[Androsiphonia]]''
*''[[Barteria]]''
*''[[Basananthe]]''
*''[[Crossostemma]]''
*''[[Deidamia]]''
*''[[Dilkea]]''
*''[[Efulensia]]''
*''[[Hollrungia]]''
*''[[Mitostemma]]''
*''[[Paropsia]]''
*''[[Paropsiopsis]]''
*''[[Passiflora]]''
*''[[Schlechterina]]''
*''[[Smeathmannia]]''
''[[Tetrastylis]]''
*''[[Tryphostemma]]''
*''[[Turnera]]''
*''[[Viridivia]]''
}}
'''''Passifloraceae''''' ([[nom. cons.]]) je [[porodica (biologija)|porodica]] [[cvjetnica]]  u [[red (biologija)|redu]] [[Malpighiales]], [[razred (biologija)|razred]] [[Magnoliopsida]], [[divizija (biologija)|divizija]] [[Tracheophyta]].<ref name=APGIV>{{Cite journal|authors=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|issn=0024-4074|doi=10.1111/boj.12385|doi-access=free}}</ref> Imenovan je po [[tipski rod|tipskom rodu]] ''[[Passiflora]]''.

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}

'''Životne dobi''' su karakteristične faze u procesu normalnog [[rast i razvoj ljudskog organizma|rasta i razvoja ljudskog organizma]], u fizičkom, [[morfologija|morfološko]]-[[anatomija|anatomskom]], [[etologija|etološkom]] i [[inteligencija|mentalnom]] pogledu.

iz (fiktivne) banke. Pošiljalac pokušava da prevari primaoca u otkrivanju povjerljivih informacija tako da ga "potvrdi" svoj račun.  ]]
'''Phishing''' (pecanje) jest pokušaj da se dobiju osjetljive informacije kao što su korisnička imena, lozinke i podaci o kreditnoj kartici, prikrivajući se kao pouzdan entitet u [[Telekomunikacije|elektronskoj komunikaciji]].<ref>{{Cite book|last=Ramzan, Zulfikar|chapter=Phishing attacks and countermeasures|editor-last=Stamp, Mark & Stavroulakis, Peter|title=Handbook of Information and Communication Security|publisher=Springer|year=2010|isbn=978-3-642-04117-4|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I-9P1EkTkigC&pg=PA433}}</ref><ref>Van der Merwe, A J, Loock, M, Dabrowski, M. (2005), Characteristics and Responsibilities involved in a Phishing Attack, Winter International Symposium on Information and Communication Technologies, Cape Town, January 2005.</ref> Obično se to radi putem email spoofing-a<ref name="DMARC">{{Cite web|url=http://googleonlinesecurity.blogspot.jp/2012/01/landing-another-blow-against-email.html|title=Landing another blow against email phishing (Google Online Security Blog)|access-date=21. 6. 2012}}</ref> ili direktnih poruka,<ref>{{Cite web|url=http://isc.sans.org/diary.php?storyid=1905|title=Phishing and Spamming via IM (SPIM)|last=Tan, Koontorm Center|access-date=5. 12. 2006}}</ref> tako što se korisnik uputi na lažno mjesto koje može biti slično stvarnoj stranici (npr. [[Paypal]] stranica), ali je ustvari pod kontrolog prevaranta koji će tako doći do osjetljivih podataka.<ref>{{Cite web|url=https://www.7xter.com/2016/08/phishing.html|title=What is Phishing?|last=|first=|date=14. 8. 2016|website=|access-date=|archive-date=16. 10. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161016230423/https://www.7xter.com/2016/08/phishing.html|url-status=dead}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{Taksokvir | boja = lightgreen
| naziv = Hren
| slika = Armoracia rusticana.jpg
| slika_širina = 250px
| slika_opis = ''Cvijetovi hrena''
| regnum = [[Biljke|Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| subclassis = [[Brassicales]]
| ordo = [[Brassicales]]
| familia = [[Brassicaceae]]
| genus = ''[[Armoracia]] ''
| species = ''''' Armoracia rusticana '''''
}}

'''Epitop''',  koji je poznat i kao '''[[antigen]]ska determinanta'''  (antigenska odrednica), dio je antigena koji je je prepoznatljiv od strane [[imuni sistem|imunog sistema]], posebno od strane [[antitijela]], [[B ćelija]] ili [[T ćelija]]. Na primjer, epitop je specifični dio antigena koji se spaja sa antitijelom u  tvorevinu antigen-[[antitijelo]]. Dio antitijela koji se veže za epitop  zove se  [[paratop]]. Iako  epitopi obično nisu samo proteini, sekvence odgovora domaćina  mogu ih  prepoznati (kao u slučaju autoimunih bolesti).<ref>Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-3-4}}.</ref>

'''Hiperboloid''' je [[plohe|ploha]] II reda u <math>\mathbb{R}^3</math> zadata [[jednačina]]ma

{{Nedostaju izvori}}
{{Taksokvir
| boja = pink
| naziv = Nosorozi
| slika = Rinoceront en Sud Àdrica, 2008 KARIEGA.JPG
| slika_širina = 250px
| slika_opis = [[Crni nosorog]]
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Mammalia]]
| ordo = [[Perissodactyla]]
| familia = '''Rhinocerotidae'''
| familia_autorstvo = [[John Edward Gray|Gray]], [[1821]].
| razdioba_stepen = [[Rod (taksonomija)|Rodovi]]
| razdioba = 
''[[Ceratotherium]]''<br />
''[[Dicerorhinus]]''<br />
''[[Diceros]]''<br />
''[[Rhinoceros]]''<br />
''[[Coelodonta]] (izumrli)<br />
''[[Elasmotherium]] (izumrli)''
}}
'''Nosorozi''' ({{lat|Rhinocerotidae}}) su krupne [[životinje]] sa jednim ili dva [[rog]]a na [[njuška|njušci]]. Rogovi su mu sastavljeni od guste mase kompaktnih rožnih vlakana.

'''Protein Alzheimerove bolesti 16''' je [[protein]] koji je kod ljudi [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''AD16'''.<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: Alzheimer disease 16
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/100271718
| access-date = 15. 3. 2018
}}</ref>
U studiji o [[genom]]skim asocijacijama na 844 pacijenta s kasnom pojavom Alzheimerove bolesti i 1.255 kontrola, Carrasquillo et al. (2009) pronašli su vezu između AD i rs5984894 u genu PCDH11X (300246) na hromosomu X, pozicija q21.3. Nalazi su ponovljeni u četiri dodatne serije koje su obuhvatale 1.547 slučajeva i 1.209 kontrola. Odnosi šansi za pogođenost bili su 1,75 za ženske homozigote i 1,26 za ženske heterozigote, u odnosu na ženske nositelje. Omjer izgleda je bio 1,18 (za muške hemizigote u odnosu na muške nositelje gena. Zaključili su da je rs5984894 snažno povezan sa Alzheimerovom bolešću kasnog početka kod osoba [[kavkazoidi|evropskog]] porijekla iz [[SAD|Sjedinjenih Država]].<ref>https://omim.org/entry/300756?search/OMIM Entry - % 300756 - ALZHEIMER DISEASE 16; AD16</ref><ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/datasets

i [[Evropa|Evrope]] iz [[1395]]]]

'''Danijel Popović''' ([[Podgorica]], [[29. oktobar]] [[1955]]) jest crnogorsko-[[Hrvatska|hrvatski]] muzičar. Pravog je imena '''Milan Popović''', a umjetničko ime ''Daniel'' izabrao je prema djedovom imenu.<ref>[http://www.nacional.hr/clanak/19630/daniel-popovic-je-kriv-za-moja-dva-pobacaja Nacional] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106040252/http://www.nacional.hr/clanak/19630/daniel-popovic-je-kriv-za-moja-dva-pobacaja |date=6. 1. 2014 }} Objavljeno u br. 507, 1. augusta 2005.</ref> [[Pjevanje|Pjevač]] je, [[Gitara|gitarist]], basist i tekstopisac. Sin je oca Crnogorca i majke [[Belgija]]nke. Pjevačku karijeru napravio je u Hrvatskoj, u Zagrebu, u kojem živi od 1977, gdje je bio uspješan i kao studijski muzičar.

'''Integrinski beta lanac-2'''  (CD18 ) jest [[protein]] [[integrin]]skog  koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ITGB2''' sa [[hromosom 21|hromosoma 21]].<ref name= AAM1990>{{cite journal|last1=Amin Aanout|first1=M.|title=Structure and Function of the Leukocyte Adhesion Molecules CD11/CD18|journal=Blood|date=March 1, 1990|volume=75|issue=5|pages=1037–1050|doi=10.1182/blood.V75.5.1037.1037|pmid=1968349|doi-access=free}}</ref> Nakon vezivanja sa jednim od brojnih alfa lanaca, CD18 je sposoban da formira više [[heterodimer]]a, koji imaju značajnu ulogu u ćelijskoj adheziji i [[ćelijska signalizacija|signalizaciji ćelijske površine]], kao i važnu ulogu u [[imunski odgovor|imunskim odgovorima]].<ref name= AAM1990 /><ref>{{cite web|title=ITGB2 integrin subunit beta 2 [ Homo sapiens (human) ]|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/3689}}</ref> CD18 takođe postoji u rastvorljivim oblicima koji se vezuju za [[ligand]]. Nedostaci u ekspresiji CD18 mogu dovesti do poremećaja [[ćelijska adhezija|adhezije]] u cirkulirajućim [[leukocit|bijelim krvnim zrncima]] kod ljudi, smanjujući sposobnost [[imunski sistem|imunskog sistema]] da se bori protiv stranih [[antigen]]a. 

'''Protein [[cinkov prst|cinkovog prsta]] sa C3H1''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ZFC3H1'''.<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: Zinc finger C3H1-type containing
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/196441
| access-date = 1. 6. 2016
}}</ref>

'''Imunoglobulinski lokus lambda''', znan i kao '''IGL@''', je [[kodirajuća regija|regija]] na ljudskom [[hromosom 22|hromosomu 22]] koja sadrži [[gen]]s za lambda [[laki lanac antitijela|lahki lanac]] [[antitijela]] (ili [[imunoglobulin]]a).<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: IGL@ immunoglobulin lambda locus| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=3535}}</ref>

'''Scenska umjetnost''' je zajednički naziv za [[umjetnost|umjetnički]] izraz govorom, gestom, [[gluma|glumom]], [[muzika|muzikom]], zvukom i drugim sredstvima koje se neposredno predstavljaju publici - najčešće na sceni. 	
Tokom cijelog [[20. vijek]]a scenska umjetnost je imala ulogu avangardne umjetnosti, igrajući važnu ulogu u [[Anarhizam|anarhističkim]] pokretima, kao što su [[futurizam]] i [[dadaizam]]. Kad god su umjetnici bili nezadovoljni sa konvencionalnim oblicima umjetnosti, kao što su [[slikarstvo]] i tradicionalni pristup pravljenju skulptura, oni su se često okretali scenskoj umjetnosti kao sredstvu oživljavanja njihovog umjetničkog djelovanja. 
 
== Vrste scenskih umjetnosti ==	
Izvođačke umjetnosti su oblici umjetnosti, gdje umjetnik koristi svoje lice, tijelo i prisutnost. Glavne vrste scenskih umjetnosti su: muzika, opera, ples, drama, i recitacija.
Pored ovih pet, drugi oblici izvođačkih umjetnosti su: cirkuske predstave, magija, mjuzikli i drugi koji uključuju korištenje umjetnikovog lica i tijela ([[pantomima]]).<ref name="teach-nology">{{cite web|url=http://www.teach-nology.com/teachers/subject_matter/arts/performing/|title=Koje su glavne vrste scenskih umjetnosti?|work=teach-nology.com|access-date=27. 9. 2015}}</ref>

{{italic title}}
{{Taksokvir
| boja = lightgreen
| naziv =''Apocynaceae''<br/>(Porodica Zimzelenki) 
| slika = Apocynum cannabinum 1.jpg
| slika_širina = 250px
| slika_opis =''Apocynum cannabinum''
| status = (Vidi IUCN-ov crveni popis za kratice)
| regnum =[[Plantae]]
| divisio =[[Magnoliophyta]]
| classis =[[Magnoliopsida]]
| ordo =[[Gentianales]]
| familia ='''''Apocynaceae'''''
| familia_autorstvo = <small>Adans.</small>
| razdioba_stupanj = [[rod (taksonomija)|rodovi]]
| razdioba = vidi tekst
| sinonimi = 
*''Plumeriaceae'' <small>Horan.</small>
*''Stapeliaceae'' <small>Horan.</small>
*''Vincaceae'' <small>Vest</small>
*''Willughbeiaceae'' <small>J. Agardh</small>
}}
'''''Apocynaceae''''' je [[porodica (biologija)|porodica]] '''zimzeleni''' (naherice), u [[red (biologija)|redu]] [[Gentianales]].<ref>{{Cite web |url=http://globalspecies.org/ntaxa/2022776 |title=Global species |access-date=14. 12. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180509013108/http://globalspecies.org/ntaxa/2022776 |archive-date=9. 5. 2018 |url-status=dead }}</ref>. Postoji preko 7.200 vrsta u 543 roda<ref>[http://ecat-dev.gbif.org/usage/6701?rank=425&p=2 GBIFApocynaceae Adans.]{{Mrtav link|datum=Decembar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

{{razlikovati|Tirozin}}
.]]
'''Timozini''' su male [[protein]]ske molekule kod mnogih životinja. Ime su dobili po [[timus]]u u kome su prvobitno otkriveni. Naknadno je utvrđeno da ih  je većina prisutna u mnogim drugim tkivima gdje imaju brojna biološka dejstva. Timozini α<sub>1</sub> i β<sub>4</sub> imaju potencijalno važne uloge u medicini. Klasificirani  sukao  [[modifikator biološkog odgovora|modifikatori biološkog odgovora]].

{{Kiseline i baze}}
'''Superkiseline''' su one  [[kiseline]] čija je kiselost veća nego kiselost 100%-ne [[sumporna kiselina|sumporne kiseline]],<ref name="Conant">{{cite journal |vauthors=Hall NF, Conant JB | title = A Study of Superacid Solutions | journal = Journal of the American Chemical Society | year = 1927 | volume = 49 | pages = 3062&ndash;70 | doi = 10.1021/ja01411a010 | issue = 12 }}</ref> koja ima [[Hammettova funkcija kiselosti|Hammettovu funkciju kiselosti]] (H<sub>0</sub>) –12. Komercijalno dostupne superkiseline uključuju trifluorometansulfonsku kiselinu (CF<sub>3</sub>SO<sub>3</sub>H),  koja je poznata i pod imenom triflična kiselina, i fluorosulfonska kiselina (FSO<sub>3</sub>H), pri čemu su obje oko hiljadu puta jače od [[sumporna kiselina|sumporne]].<ref name="Krossing">{{cite journal |vauthors=Himmel D, Goll SK, Leito I, Krossing I | title = A Unified pH Scale for All Phases | journal = Angew. Chem. Int. Ed. | year = 2010 | volume = 49 | pages = 6885&ndash;6888 | doi = 10.1002/anie.201000252 | issue = 38 }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Održivost''' je sposobnost održavanja ravnoteže određenih procesa ili stanja u nekom sistemu. Danas se najčešće koristi u vezi s biološkim i ljudskim [[sistem]]ima. U ekološkom smislu održivost se može definirati kao način po kojem biološki sistemi ostaju raznoliki i produktivni tokom vremena. Za ljude ona je potencijal za dugoročno održavanje blagostanja koje ovisi o blagostanju prirodnog svijeta i odgovornoj upotrebi prirodnih resursa.

{{Preuređivanje}}

{{Nedostaju izvori}}

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|-3|3|57}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 14,9 (B-Band)
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Hydra_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 87.1
  | Tačka_y                 = 29.9
}}

{{Taksokvir 
| boja = pink
| naziv = Denisovski hominin
| status = Izumrli
| slika =
| slika_širina = 
|slika_opis =
| regnum = [[Životinje|Animalia]]
| phylum = [[Hordati|Chordata]]
| classis = [[Sisari|Mammalia]]
| ordo = [[Primati|Primates]]
| nesvrstani_familia =podred Anthropoidea - Catarrhini<br>[[Uskonosni majmuni]]
| superfamilia = [[Hominoidi|Hominoidea]]
| familia = ''[[Hominidae]]''
| genus = '''''[[Homo]]'''''
|species= ''[[Homo sapiens]]''
|tip_species_autorstvo=[[Carolus Linaeus]], [[1758]].
| fossil_range = [[Pleistocen]]
|razdioba=
†''Denisovski hominin''<br>
}}

'''Tetratrikopeptid-ponavljajući  domen 7A''' (TTC7A)  jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]]   [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TTC7A'''   sa  [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Tetratricopeptide repeat domain 7A | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/57217 }}</ref>

'''Objekat''' ili '''objekt''' je [[filozofija|filozofski]] termin koji se često koristi za razliku od pojma ''[[Subjekt (filozofija)|subjekt]]''. Subjekt je posmatrač, a objekt je posmatrana stvar. Za moderne filozofe kao što je [[René Descartes|Descartes]], [[svijest]] je stanje [[sppznaja|spoznaje]] koje uključuje subjekt—u koji se nikada ne može sumnjati jer samo on može biti onaj koji sumnja—i neki objekt(i) za koje se može smatrati da nema [[stvarnost|stvarno]] ili puno postojanje ili vrijednost neovisno o subjektu koji ga promatra. [[Metafizika|Metafizički]] okviri se također razlikuju po tome da li smatraju da objekti postoje nezavisno od njihovih [[Svojstvo|svojstava]] i, ako da, na koji način.<ref name="goswick">{{cite web |last1=Goswick |first1=Dana |title=Ordinary Objects |url=https://www.oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0312.xml |website=oxfordbibliographies |access-date=20. 4. 2020 |language=en |doi=10.1093/obo/9780195396577-0312 |date=27. 7. 2016|isbn=978-0-19-539657-7 }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

{{italic title|Macula densa}}

'''Glukoza 6-fosfat''' ('''G6P''', ponekad zvana i '''Robison ester''') je [[glukoza|glukozni]] šećer [[fosforilacija|fosforiliran]] u hidroksi grupi na ugljiku 6. Ovaj dianion je vrlo čest u [[ćelija (biologija) | ćelijama]] jer se većina glukoze koja uđe u ćeliju fosforilira na taj način.

|Molarna masa=441,93 g/mol
|Agregatno stanje=čvrsto
|Gustoća=3,6 g/cm<sup>2</sup><ref name="alfa"/>
|Tačka topljenja=150 °C (raspada se)<ref name="alfa"/>
|Rastvorljivost=Ne rastvorljiv u vodi<ref name="alfa"/>
}}
'''Zlato(III)-oksid''' {{Chem|Au|2|O|3}} je najstabilniji poznati [[oksid]] [[zlato|zlata]]. To je crveno-smeđi kristalni spoj, osjetljiv na svjetlost. Spoj je toplotno nestabilan i raspada se na temperaturama iznad 160&nbsp;°C na svoje sastavne elemente, zlato i [[kisik]]. Au<sub>2</sub>O<sub>3</sub> ima nepravilnu kvadratno-planarnu kristalnu strukturu koja se sastoji iz jedinica AuO<sub>4</sub>.

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}
{{Islam}}
'''Mevlevije''' (na [[turski jezik|turskom]], ''Mevlevi'', mn. ''Mevleviler''; također ''Mevlevilik'') su  sljedbenici, [[derviš]]i, [[Mevlevi tarikat]]a, sufijskog reda koji je osnovao [[Mevlana Dželaludin Rumi]].
Pripadnike ovog reda ponekad na zapadu nazivaju "okrečući derviši", jer se dio njihovog duhovnog ostvarivanja sastoji od plesa u kojem se oni okreću uz muziku frula, bubnjeva i melodije [[ilahija]]. Obučavanje derviša mevlevijskog reda obuhvata vježbe plesa u kojima derviš prva dva nožna prsta lijevog stopala pričvrsti za pod, a zatim se okreće oko njih. 

'''Histon H1.5''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''HIST1H1B''' sa [[hromosom 6|hromosoma 6]].<ref name="pmid9031620">{{cite journal |vauthors=Albig W, Meergans T, Doenecke D | title = Characterization of the H1.5 gene completes the set of human H1 subtype genes | journal = Gene | volume = 184 | issue = 2 | pages = 141–8 |date=Mar 1997 | pmid = 9031620 | doi =10.1016/S0378-1119(96)00582-3  }}</ref><ref name="pmid9119399">{{cite journal |vauthors=Albig W, Kioschis P, Poustka A, Meergans K, Doenecke D | title = Human histone gene organization: nonregular arrangement within a large cluster | journal = Genomics | volume = 40 | issue = 2 | pages = 314–22 |date=Apr 1997 | pmid = 9119399 | doi = 10.1006/geno.1996.4592 }}</ref><ref name="pmid12408966">{{cite journal |vauthors=Marzluff WF, Gongidi P, Woods KR, Jin J, Maltais LJ | title = The human and mouse replication-dependent histone genes | journal = Genomics | volume = 80 | issue = 5 | pages = 487–98 |date=Oct 2002 | pmid = 12408966 | doi =10.1016/S0888-7543(02)96850-3  }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: HIST1H1B histone cluster 1, H1b| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=3009}}</ref>

-{{ICD10|H|42||h|40}}
| ICD9          = {{ICD9|365}}
| ICDO           =
| OMIM           =
| MedlinePlus    = 001620
| eMedicineSubj  = oph
| eMedicineTopic = 578
| MeshID         = D005901
}}

{{Nedostaju izvori}}
{{Mehanika kontinuuma}}

{{Nedostaju izvori}}
'''Krimski rat''' je [[rat]] koji je vođen između [[1853]]. i [[1856]] godine. Rat je vođen između carske [[Rusija|Rusije]] sa jedne strane i saveza [[Osmanlijsko Carstvo|Osmanskog Carstva]], [[Velika Britanija|Velike Britanije]], [[Francuska|Francuske]] i [[Kraljevina Sardinija|Kraljevine Sardinije]].

'''Mitohondrijski [[piruvat]]ni nosač  2''' (MPC2), znan i kao  '''moždani protein 44''' (BRP44), jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''MPC2''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid11230166">{{cite journal | vauthors = Wiemann S, Weil B, Wellenreuther R, Gassenhuber J, Glassl S, Ansorge W, Böcher M, Blöcker H, Bauersachs S, Blum H, Lauber J, Düsterhöft A, Beyer A, Köhrer K, Strack N, Mewes HW, Ottenwälder B, Obermaier B, Tampe J, Heubner D, Wambutt R, Korn B, Klein M, Poustka A | title = Toward a catalog of human genes and proteins: sequencing and analysis of 500 novel complete protein coding human cDNAs | journal = Genome Res | volume = 11 | issue = 3 | pages = 422–35 | date = Mar 2001 | pmid = 11230166 | pmc = 311072 | doi = 10.1101/gr.GR1547R }}</ref><ref name="pmid3022128">{{cite journal | vauthors = Tsou AP, Lai C, Danielson P, Noonan DJ, Sutcliffe JG | title = Structural characterization of a heterogeneous family of rat brain mRNAs | journal = Mol Cell Biol | volume = 6 | issue = 3 | pages = 768–78 | date = Dec 1986 | doi = 10.1128/mcb.6.3.768 | pmid = 3022128 | pmc = 367577 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: BRP44 brain protein 44| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=25874}}</ref>

}}
'''Estradiol''' ([[grčki jezik|grč.]] οἶστρος – ''oistros'' = spolna inspiracija, nadahnuće).<ref>http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph l = oistros La,Greek.</ref>  + ''–diol'' = hemijski naziv i sufiks koji ukazuje da je ovaj oblik steroida i hormona  vrsta [[alkohol]]a  sa  dvije  [[hidroksil]]ne  [[funkcijska grupa|grupe]].<ref>Idler D. R., Ed. (1972): Steroids in nonmammalian vertebrates. Elsevier Science,  Oxford. {{ISBN|032314098X}}: https://books.google.com/books?id=Ei46GE-lj2wC&lpg=PA393&ots=MwcpUDbbx3&dq=estradiol%20vertebrates&pg=PA393#v=onepage&q=estradiol%20vertebrates&f=false.</ref> ili preciznije, '''17β-estradiol''',  je  [[steroid]]ni  [[estrogen]]i  [[spolni hormon]], prvenstveno ženski. Imenovan je po značaju za regulaciju [[astrusni ciklus|estrusnog]] i [[menstruacijski ciklus|menstruacijskog]] ženskog reprodukcijskog ciklusa.

{{Glavni|Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.}}
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila [[2011]], prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10).<ref name="Zakon">[http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2010_07_92_2587.html Zakon o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine]</ref>
Općina [[Murter-Kornati]] je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 81,08&nbsp;km<sup>2</sup> imala 2.044 stanovnika, što predstavlja 1,87% od ukupnog broja stanovnika [[Šibensko-kninska županija|Šibensko-kninske županije]], odnosno  0,05% od ukupnog broja stanovnika [[Hrvatska|Hrvatske]]. Gustoća naseljenosti u [[Murter-Kornati]]ma je 25 stanovnika/km<sup>2</sup>.<ref name="Popis_2011">[http://www.dzs.hr/ Zvanični rezultati popisa Državnog zavoda za statistiku]</ref>
== Rezultati ==

a je jedno od najčešćih tema konspirativnih teorija]]

'''Kolagenski lanac alfa-3(IV)''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]]   [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''COL4A3'''  sa  [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="pmid1737849">{{cite journal | vauthors = Turner N, Mason PJ, Brown R, Fox M, Povey S, Rees A, Pusey CD | title = Molecular cloning of the human Goodpasture antigen demonstrates it to be the alpha 3 chain of type IV collagen | journal = J Clin Invest | volume = 89 | issue = 2 | pages = 592–601 |date=Mar 1992 | pmid = 1737849 | pmc = 442892 | doi = 10.1172/JCI115625 }}</ref><ref name="ncbi" />

'''Nova Hronologija''' je historijska koncepcija ruskih matematičara [[Anatolij Timofejevič Fomenko|Anatolija Fomenka]] i [[Gleb Nosovski|Gleba Nosovskog]]. Ovu koncepciju podržao je šahist [[Gari Kasparov]], koji je u razdoblju od 1998 do 2002 g. sarađivao s Fomenkom i Nosovskim da propagirao ideje Nove Hronologije.<ref>http://www.new-tradition.org/view-garry-kasparov.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128153316/http://www.new-tradition.org/view-garry-kasparov.htm |date=28. 11. 2007 }} Mathematics of the Past by Garry Kasparov</ref>

{{dobar članak}}{{Nedostaju izvori}}

'''Protein progresivne degeneracije štapića-čepića'''  je  [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''PRCD'''.<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: Progressive rod-cone degeneration
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&cmd=retrieve&list_uids=768206
| access-date = 28. 11. 2012 <!-- T01:03:08.124933-08:00 --> 
}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{Čišćenje}}
{{Standardi}}
== Gameplay ==

[[datoteka:Ideogram human chromosome 20.svg|330px|right]][[datoteka:Human chromosome 20 ideogram.svg|thumb|330px|Genetički determinaori GRF-a su na [[hromosom 20 (čovjek)|hromosomu 20]].]]
'''Hormon faktora rasta''' ili izvorno, a složenije,  '''hormon rasta-oslobađajući hormon''' ili '''oslobađajući hormon hormona rasta''' ('''GHRH'''), poznat i kao '''somatokrinin''' ili sa [[#Nomenklatura|nekoliko drugih umena]] u svom endogenom obliku i kao [[somatorelin]] ([[Međunarodno nevlasničko ime|INN]]), u [[farmacija|farmaceutskoj formi]], je [[otpuštajući hormon]] [[hormon rasta|hormona rasta]] (GH). To je 44<ref name=GeneGlobe/>-[[aminokiselina|aminokiselinski]] [[peptidni hormon]] koji nastaje u  [[lučno jezro|lučnom (arkuatnom) jezgru]]  [[hipotalamus]]a.

'''Zračna pumpa''' je [[sazviježđe]] na južnoj hemisferi.<ref name="Constellation Guide">[http://www.constellation-guide.com/constellation-list/antlia-constellation/ Sazviježđe Zračna pumpa iz Constellation Guide. Privatna stranica za astronome amatere] učitano 04.02.2014 [[Engleski jezik|eng.]]</ref> Prvo otkriće je napravio [[Francuzi|francuski]] [[astronom]] [[Nicolas-Louis de Lacaille]] u [[18. vijek]]u. Lacaille je sazviježđu dao naziv u čast [[fizičar]]a [[Robert Boyle|Roberta Boyla]], koji je konstruisao [[vazduh|zračnu]] pumpu.<ref name="UW-Madison">[http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/Antlia.html  Sazviježđe Zračna pumpa na stranici univerziteta Madison iz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408174634/http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/Antlia.html |date=8. 4. 2016 }} [[Wisconsin|Viskonsina]],[[SAD]] učitano 04.02.2014 [[Engleski jezik|eng.]]</ref><ref name="Sternbilder">[http://www.maa.mhn.de/Maps/Stars/Fig/antlia.html Zračna pumpa iz njemačkog arhiva astronomije u ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618213215/http://www.maa.mhn.de/Maps/Stars/Fig/antlia.html |date=18 Juni 2012 }}[[München|Minhenu]] učitano 04.02.2014 [[Njemački jezik|njem.]]</ref> Zračna pumpa je veoma slabo vidljiva na nebu. Najsjajnija [[zvijezda]] je [[Alfa Antliae]] sa [[Prividna magnituda|prividnom magnitudom]] od 4.24 koja spada u [[spektralni tip]] K4III <ref>[http://www.maa.mhn.de/Maps/Const/Data/antlia_tab.html Zvijezde u sazviježđu Zračna pumpa iz njemačkog arhiva astronomije u ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110814094356/http://www.maa.mhn.de/Maps/Const/Data/antlia_tab.html |date=14. 8. 2011 }}[[München|Minhenu]] učitano 04.02.2014 [[Njemački jezik|njem.]]</ref>. Ima patuljastu galaksiju koja je otkrivena [[1997.|1997]] godine.<ref name="Sternbilder"/> 
==Posebne karakteristike==
* [[Dvostruka zvijezda]]: [[Zeta Antliae]]  <ref name="Sternbilder"/>
* [[Promjenljiva zvijezda]]: [[S Antliae]], [[AB Antliae]], [[AG Antliae]] <ref name="PEORIA">[http://www.astronomical.org/constellations/ant.html Zvijezde u sazviježđu Zračna pumpa na stranici astronomskog udruženja iz ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130829041157/http://www.astronomical.org/constellations/ant.html |date=29. 8. 2013 }}[[Ilinois]]a,[[SAD]] učitano 04.02.2014 [[Engleski jezik|eng.]]</ref>
* [[Planetarna maglina]]: [[NGC 3132]] <ref name="Sternbilder"/> 
* [[Eliptična galaksija]]: [[NGC 2997]] <ref name="Sternbilder"/> 
* [[Patuljasta galaksija]]: [[PGC 29194]] <ref name="PEORIA"/>
==Reference==
<references />
==Vanjski linkovi==
[https://web.archive.org/web/20151029053957/http://astrodata.bplaced.net/sternbilder.htm ASTRODATA. Privatna stranica za astronome amatere, kompletan spisak od 88 sazviježđa ] 04.02.2014 [[Njemački jezik|njem.]]

{{Taksokvir
|boja=pink
|naziv= Hydrozoa <br>[[razred (biologija)|Razred]]  [[metazoa]]: <br>Vremenski raspon:<br>Kasni pret[[kambrij]], prije <540 miliona godins → [[holocen|Sadašnjost]]
| raspo_fosila= {{fossil range|575|0}}
| slika = Haeckel Siphonophorae 7.jpg
| slika_opis = [[Siphonophorae]]
|slika_širina=250px
| authority = [[Richard Owen|Owen]], 1843
| subdivision_ranks = Subclasses and Reds
| subdivision_ref = <ref name="schuchert2014">{{cite web
| url=http://www.marinespecies.org/hydrozoa/
| title=World Hydrozoa Database
| first=Peter
| last=Schuchert
| access-date=5. 2. 2016}}</ref>
| razdioba = * [[Hydroidolina]]
** [[Anthoathecata]]
** [[Leptothecata]]
** [[Siphonophorae]]
* [[Trachylinae]]
** [[Actinulida]]
** [[Limnomedusae]]
** [[Narcomedusae]]
** [[Trachymedusae]]
}}
'''Hydrozoa''' ([[starogrčki|grč.]]  ὕδωρ -  ''hydro'' = voda +  ζῷον - ''zoon'' = životinja) su [[taksonomija|taksonomski]] [[razred (biologija)|razred]] pojedinačno vrlo malih, grabežljivih životinja, nekih samotnih i nekih kolonijalnih, koje najviše žive u slanoj vodi. Kolonije kolonijalnih vrsta mogu biti velike, a u nekim slučajevima tako specijaizirane  životinje ne mogu preživjeti izvan kolonije. Nekoliko rodova unutar ovog razreda živi u slatkoj vodi. Hidrozoa su srodni [[meduza]]ma i [[korali]]ma, a pripadaju [[koljeno (biologija)|koljenu]] [[Cnidaria]].
Neki primeri hidrozoa  su slatkovodne meduze  (''[[Craspedacusta sowerbyi]]''), slatkovodni polipi (''[[Hidra (rod)|Hydra]]''), ''[[Obelia]]'', ''[[Physalia physalis]]'', ''[[Chondrophora]]'' (Porpitidae), "Zračne [[paprati]]" (''Sertularia argentea'') i ružičasti hidroidi ([[Tubularia]]).

{{Nedostaju izvori}}
{{Preuređivanje}}
, slika nastala povodom Revolucije 1830]]
'''Julska revolucija'''<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/event/July-Revolution|title=July Revolution {{!}} French history|newspaper=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=5. 5. 2017}}</ref> je ujedno i pad dinastije [[Bourbon (dinastija)|Bourbona]].

'''N-acetiltransferaza 1 uspostave kohezije sestrinskih  hromatida''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ESCO1'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Establishment of sister chromatid cohesion N-acetyltransferase 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/114799 | access-date = 17. 9. 2015 }}</ref>
== Kloniranje i ekspresija==
Sekvenciranjem klonova dobijenih iz [[cDNK]] biblioteke frakcionirane fetusne moždine, Nagase et al. (2001) klonirali ESCO1, kojeg su označili KIAA1911. Izvedeni protein sadrži 864 [[aminokiseline]]. [[RT-PCR]] [[ELISA]] je otkrila intermedijarnu ekspresiju ESCO1, u svim ispitivanim tkivima odraslih i fetusa i specifičnim regijama mozga.
Pretragom baze podataka EST za sekvence slične kvaščevom Ctf7, proteinu neophodnom za koheziju sestrinskih kromatida, Bellows et al. (2003) identificirali su ESCO1, koji su nazvali EFO1. Izvedeni protein od 840 aminokiselina ima dva [[N-terminal]]na domena, slična proteinima histonskog linkera delta i beta tipa i [[C-terminal]]ni domen sličsn osnovnom domeniu Ctf7. Northern blot analizom otkriven je EFO1 transkript u većini testiranih ljudskih tkiva, sa povišenom ekspresijom u skeletnim mišićima. EFO1 označen fluorescencijom lokaliziran u jedrima transficiranih [[HeLa]] ćelija.
Pretragom baza podataka o ljudskim proteinima sličnim proteinima kvasca i mušica koji su uključeni u koheziju sestrinskih kromatida, Hou i Zou (2005) identificirali su EFO1. C-terminalna polovina izvedenih proteina sadrži [[cinkov prst]] C2H2 i pretpostavljeni domen acetiltransferaze. Unutar ove regije, EFO1 dijeli 59% aminokiselinskih identiteta sa EFO2 (ESCO2). Nasuprot tome, N-terminalna polovina EFO1 dijeli malo sličnosti s EFO2 ili [[homolog|homolozima]] kvasca i [[Drosophila|voćnih mušica]].

$126.033 milijardi (FY 2010)
| operativni_prihod = {{profit}} $11,479 milijardi (FY 2010)
| neto_dobit        = {{profit}} $8,761 milijardi (FY 2010)
| divizije          = HP Enterprise Business(EB) <br /> HP Personal Systems Group(PSG) <br /> HP Imaging and Printing Group(IPG) <br /> HP Financial Services(HPFS) <br /> HP Labs <br /> HP Software Division
| podruž            =
| vlasnik            = 
| prestala_postojati =
| dodatak            =
|}}

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}
[[File:Elektromote1882.jpg|thumb|Electromote u Berlinu, 1882]]

{{Decenija|121}}
Dekada 1200-tih je trajala od 1. januara 1200., do 31. decembra 1209. To je prva dekada 13. vijeka.
== Događaji ==

'''Protein 2 SH3 domena i tetratrikopeptidnih ponavljanja''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om   '''SH3TC2''' sa [[hromosom 5|hromosoma 5]].<ref name="pmid14574644">{{cite journal | vauthors = Senderek J, Bergmann C, Stendel C, Kirfel J, Verpoorten N, De Jonghe P, Timmerman V, Chrast R, Verheijen MH, Lemke G, Battaloglu E, Parman Y, Erdem S, Tan E, Topaloglu H, Hahn A, Muller-Felber W, Rizzuto N, Fabrizi GM, Stuhrmann M, Rudnik-Schoneborn S, Zuchner S, Michael Schroder J, Buchheim E, Straub V, Klepper J, Huehne K, Rautenstrauss B, Buttner R, Nelis E, Zerres K | title = Mutations in a gene encoding a novel SH3/TPR domain protein cause autosomal recessive Charcot-Marie-Tooth type 4C neuropathy | journal = Am J Hum Genet | volume = 73 | issue = 5 | pages = 1106–19 |date=Oct 2003 | pmid = 14574644 | pmc = 1180490 | doi = 10.1086/379525 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SH3TC2 SH3 domain and tetratricopeptide repeats 2| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=79628}}</ref> Vjeruje se da je eksprimiranu [[Schwannova ćelija|Schwannovim ćelijama]] koje čine [[mijelin]]ski omotač oko [[živac]]a.

{{Nedostaju izvori}}
'''Seleuk I Nikator''' ([[Starogrčki jezik|starogrčki]]: Σέλευκος Α΄ Νικάτωρ; 358. - 281. p.n.e.) je bio jedan od [[Dijadosi|dijadosa]] i osnivač [[Seleučko carstvo|Seleučkog carstva]]. Pošto je ranije služio kao pješadijski general [[Aleksandar Veliki|Aleksandra Velikog]], uzeo je titulu [[basileus]] i uspostavio Seleučko carstvo nad većim dijelom teritorija na [[Bliski istok|Bliskom istoku]] koje je Aleksandar osvojio. Nakon smrti Aleksandra Velikog u junu 323. godine p.n.e., Seleuk je podržao [[Perdika|Perdiku]], regenta Aleksandrovog carstva, koji ga je imenovao [[Babilonska podjela|satrapom Babilona]] 323. godine p.n.e. Međutim, nakon izbijanja [[Ratovi dijadosa|ratova dijadosa]] 322. godine p.n.e. Perdikini vojni neuspjesi protiv [[Ptolemej I Soter|Ptolemeja]] u [[Egipat|Egiptu]] su doveli do pobune njegovih vojnika u [[Peluzijum|Peluzijumu]]. Nakon toga Perdika je izdan i ubijen u zavjeri u kojoj su učestvovali Seleuk, [[Piton (sin Agenorov)|Piton]] i [[Antigon I Monoftalmos|Antigon]] 321. godine p.n.e. Nakon toga Seleuk je postao satrap [[Babilon|Babilona]] pod novim regentom [[Antipater|Antipaterom]]. Međutim, rat dijadosa se nastavio i Antigon je prisilio Seleuka da napusti Babilon. Seleuk se vratio u Babilon 312. godine p.n.e. uz podršku Ptolemeja. Nakon toga, Seleuk je nemilosrdno proširio svoje carstvo osvojivši [[Perzija|Perziju]] i [[Medija|Mediju]] prozvavši se '''Nikator''' (Pobjednik). Nakon smrti [[Aleksandar IV Makedonski|Aleksandra IV]], odlučio je da vlada iz Babilona ogromnim istočnim dijelom Aleksandrovog carstva.

'''LanC-liki protein 1''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]]   [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''LANCL1''' sa  [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: LanC like 1
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/10314
| access-date = 20. 4. 2016
}}</ref>

{{Dobar članak}}

[[hromosom 4 (čovjek)|hromosoma 4]] i [[hromosom 20 (čovjek)|hromosoma 20]].]]
U [[genetika|genetici]], '''hromosomska translokacija''' je [[hromosom]]ska abnormalnost prozrokovana međuhromosomskom reorganizacijom dijelova nehomolognih hromosoma. [[Gen]]ska uloga može nestati kada se premještanju pridružuju i dva odvojena gena, čija je pojava česta u [[rak|kanceroznim]] stanjima. To je otkriveno u [[citogenetika|citogenetičkim]] ili [[kariotip]]skim analizama pogođenih [[ćelije (biologija)|ćelija]].<ref>Ibrulj S., Haverić S., Haverić A. (2008): Citogenetičke metode – Primjena u medicini. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo,{{ISBN|978-9958-9344-5-2}}.</ref><ref>Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-3-4}}.</ref>

<br>Zelena = endoderm <br>Žuta = Blastocel (žumačana kesa)<br> Ljubičasta = Arhenteron (pra-stomak)]] 
 za indukciju endoderma]]

'''Serologija''' je nauka o [[serumu (krv)|serumu]] [[krv]]i i ostalih tjelesnih tečnosti.<ref>{{Cite web |url=http://bfm.hr/web/binary/saveas?filename_field=datas_fname&field=datas&model=ir.attachment&id=234 |title=Arhivirana kopija |access-date=25. 4. 2020 |archive-date=24. 2. 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160224012003/http://bfm.hr/web/binary/saveas?filename_field=datas_fname&field=datas&model=ir.attachment&id=234 |url-status=dead }}</ref> U praksi se ovaj termin obično odnosi na [[medicina|medicinsko]]-[[dijagnoza|dijagnostičku]] identifikaciju [[antitijelo|antitijela]] u serumu.<ref>Ryan K. J., Ray C. G.,  Eds. (2004): Sherris Medical Microbiology. McGraw Hill, New York, {{ISBN|0-8385-8529-9}}.</ref> Takva antitijela se obično formiraju kao odgovor na infekciju protiv datog [[mikroorganizam|mikroorganizma]] i drugih stranih [[protein]]a. To je odgovor, na primjer, na [[transfuzija krvi|akutne hemolitičke reakcije]] zbog nepodudarnosti [[krv]]i prilikom [[transfuzija krvi|transfuzije]] ili na vlastiti protein (u slučajevima [[imunitet|autoimunih bolesti]]).
==Serološki testovi==

<br />"[[Poupée de cire, poupée de son]]"
| sistem_glasanja = 5, 3 i 1 poen za tri omiljene pjesme iz svake države.
| emiter         = [[Radiotelevisione Italiana]] (RAI)
| mjesto_održavanja        = [[Sala di Concerto della RAI]]<br>[[Napulj]], [[Italija]]
| broj_učesnika     = 18
| debitiranje        = {{ZID|Irska}}
| povratak  = {{ZID|Švedska}}
| bez_poena = {{ZID|Belgija}}<br>{{ZID|Finska}}<br>{{ZID|Zapadna Njemačka}}<br>{{ZID|Španija}}
| interval     = [[Mario del Monaco]]
| prethodno_takmičenje = [[Eurosong 1964.|1964]]
| ovo_takmičenje       = 1965
| sljedeće_takmičenje  = [[Eurosong 1966.|1966]]
}}
'''Eurosong 1965.''' bila je deseta [[Eurovizija]]. Održana je u [[Napulj]]u, [[Italija]], nakon njihove pobjede [[Eurosong 1964.|prošle godine]]. Luksemburg je pobijedio, drugi puta, s pjesmom "[[Poupée de cire, poupée de son]]", koju je izvela [[France Gall]] i koju je napisao [[Serge Gainsbourg]]. Belgija, Finska, Zapadna Njemačka i Španija su osvojili nula bodova, svi drugi puta. Ove godine prvi puta je nastupila Irska, zemlja koja će dominirati takmičenjem. Ove godine rekordan broj država je sudjelovao: njih 18. Švedska je poslala pjesmu na engleskom.<ref name=ESC1965>{{cite web|title=Eurovision Song Contest 1965|url=http://www.eurovision.tv/page/history/by-year/contest?event=282|publisher=[[EBU]]|access-date=14. 6. 2012}}</ref> Prvi puta od 1959. pobjednička pjesma nije balada.

'''Sv. Siksto II''' je bio 24. [[papa]], nasljednik [[papa Stjepan I|pape Stjepana I]].

{{Glavni|Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991.}}
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj''' je izvršen u martu 1991. godine, kao dio [[Popis stanovništva u Jugoslaviji 1991.|Popisa stanovništva u Jugoslaviji]]. Po popisu stanovništva na površini od 840 km<sup>2</sup> 1991. godine u [[Drniš]]u živjelo je 24.169<ref name="SZS">[http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine, za teritorijalnu organizaciju, općine i pripadajuća naseljena mjesta 1991. godine.]</ref><ref name="DZS">[http://www.dzs.hr/Hrv_Eng/ljetopis/2009/PDF/05-bind.pdf Stanovništvo Hrvatske, Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske]</ref> stanovnika raspoređenih u 63<ref name="DZS"></ref> naseljena mjesta.

'''Nikotinamid N-metiltransferaza''' ('''NNMT''') je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''NNMT'''.<ref name="pmid8575745">{{cite journal | vauthors = Aksoy S, Brandriff BF, Ward A, Little PF, Weinshilboum RM | title = Human nicotinamide N-methyltransferase gene: molecular cloning, structural characterization and chromosomal localization | journal = Genomics | volume = 29 | issue = 3 | pages = 555–61 |date=Mar 1996 | pmid = 8575745 | doi = 10.1006/geno.1995.9966 }}</ref>  NNMT katalizira [[metilacija|metilaciju]] [[nikotinamid]]a i sličnih spojeva, koristeći donatora metila [[S-adenozil metionin]] (SAM-e) za proizvodnju [[S-adenozil-L-homocistein]]a (SAH) i [[1-metilnikotinamid]]a.<ref name="pmid28291578">{{cite journal | author = Pissios P | title = Nicotinamide N-Methyltransferase: More Than a Vitamin B3 Clearance Enzym| journal = Trends in Endocrinology and Metabolism | volume = 28 | issue = 5 | pages = 340-353 |date=2017 | doi = 10.1016/j.tem.2017.02.004 | pmc =5446048 | pmid = 28291578}}</ref>
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 264 [[aminokiseline]], а [[molekularna masa|molekulska masa]] 29.574 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/P40261#sequences |title=UniProt, P40261 |access-date=25. 8. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MESGFTSKDT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YLSHFNPRDY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LEKYYKFGSR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HSAESQILKH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLKNLFKIFC</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LDGVKGDLLI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DIGSGPTIYQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLSACESFKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IVVTDYSDQN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQELEKWLKK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>EPEAFDWSPV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VTYVCDLEGN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RVKGPEKEEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRQAVKQVLK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CDVTQSQPLG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AVPLPPADCV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSTLCLDAAC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PDLPTYCRAL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RNLGSLLKPG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GFLVIMDALK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SSYYMIGEQK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FSSLPLGREA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VEAAVKEAGY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TIEWFEVISQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SYSSTMANNE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GLFSLVARKL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SRPL</td></tr>
</table>

[[slika:Adolphe Millot oeufs-fixed.jpg|thumb|Jaja raznih životinja (uglavnom ptica)]]
'''Životinje sa jajnicima''' su životinje koje polažu [[jaja]], sa malo ili nimalo drugog [[embrion]]skog razvoja unutar majke. Ovo je [[razmnožavanje|reproduktivni metod]] većine [[riba]], [[vodozemac]]a, većine [[gmizavac]]a i svih [[pterosauri|pterosaura]], [[dinosauri|dinosaura]] (uključujući [[ptice]]), i [[monotremata]].
 
U tradicionalnoj upotrebi, većina [[insekti|insekata]] (jedan je ''[[Culex pipiens]]'', ili obični kućni [[komarac]]), [[mehkušac]]a i [[pauk|arahnida]] se također opisuje kao jajorodna.
 
==Načini reprodukcije==
{{glavni|Načini reprodukcije}}
 
Tradicionalni [[načini reprodukcije]] uključuju oviparnost, koja se smatra stanjem predaka, tradicionalno gdje se mrijeste neoplođene [[oocit]]e ili oplođena jaja, i [[fitnes]] tradicionalno uključuje bilo koji mehanizam u kojem se mladi rađaju živi ili gdje razvoj mladih podržava bilo koji roditelj u ili na bilo kojem dijelu svog tijela.<ref name=Lode2012>{{cite journal |last1=Lode |first1=Thierry|title=Oviparity or viviparity? That is the question ... |journal=Reproductive Biology |date=2012 |volume=12 |pages=259–264 |doi=10.1016/j.repbio.2012.09.001 |pmid=23153695}}</ref>
 
Međutim, biolog [[Thierry Lodé]] je nedavno podijelio tradicionalnu kategoriju oviparne reprodukcije na dva načina koja je nazvao '''ovuliparnost''' i (pravu) '''oviparnost'''. On ih je razlikovao na osnovu odnosa između [[zigot]]a (oplođenog jajeta) i roditelja:<ref name=Lode2012/><ref>Thierry Lodé (2001). ''Les stratégies de reproduction des animaux'' (Reproduction Strategies in Animal Kingdom). Eds. Dunod Sciences. Paris.</ref>
* Ovuliparnost, u kojoj je [[oplodnja]] spoljašnja, po pravilu se uzima kao stanje predaka; jajašca koja ženka ispušta u okolinu sadrže neoplođene [[oocit]]e, a mužjak ih oplođuje izvan njenog tijela. U kojem god obliku da su položena, jaja većine ovuliparnih vrsta sadrže značajnu količinu žumanca koji podržava rast i aktivnost embrija nakon oplodnje, a ponekad i neko vrijeme nakon izleganja.<ref name=Lode2012/> Među [[Vertebrata]] ovuliparnost je uobičajena među [[ribe|ribama]]ima i većinom [[Amphibia]]. Javlja se među [[Cnidaria]], [[Ctenophora]], [[Echinodermata]], [[Mollusca]] i nekoliko drugih [[koljano (biologija)|koljena]] također.<ref name=Lode2012/>
* (Prava) oviparnost, u kojem je [[oplodnja]] unutrašnja. Ovo se uzima kao izvedeno stanje, bez obzira da li mužjak ubacuje spermu u ženku [[Intromitentni organ|intromitentno]] ili je ona aktivno ili pasivno podiže - ženka polaže jajašca koja sadrže [[zigot]]e sa značajnom količinom žumanca za hranjenje embrion dok ostaje u jajetu, a kod mnogih vrsta da ga hrani neko vrijeme nakon toga. Jaje se ne zadržava u tijelu veći dio perioda razvoja embriona unutar jajeta, što je glavna razlika između oviparnosti i [[ovoviviparnost]].<ref name=Lode2012/> Oviparnost se javlja kod svih ptica, većina gmizavci, neke ribe i većina [[Arthropoda]]. Među sisarima, [[Monothremata]] (četiri vrste [[echidna]] i [[kljunar]]i) su oviparni.

{{infokutija protein
| Symbol = Ank
| Ime = Domen [[ankirin]]skog ponavlja
| image = Ankyrin R membrane-binding domain 1N11.png
| width = 
| caption = [[Trakasti diagram]] fragmenta [[ANK1]]domena za vezivanje membrane.<ref name="pmid12456646">{{PDB|1N11}}; {{cite journal | vauthors = Michaely P, Tomchick DR, Machius M, Anderson RG | title = Crystal structure of a 12 ANK repeat stack from human ANK1 | journal = EMBO J. | volume = 21 | issue = 23 | pages = 6387–96 |date=decembar 2002 | pmid = 12456646 | pmc = 136955 | doi = 10.1093/emboj/cdf651}}</ref>
| Pfam = PF00023
| InterPro = IPR002110
| SMART = SM00248
| PROSITE = PDOC50088
| SCOP = 1awc
| TCDB = 
| OPM family = 
| OPM protein = 
| PDB = {{PDB2|1a5e}}, {{PDB2|1ap7}}, {{PDB2|1awc}}, {{PDB2|1bd8}}, {{PDB2|1bi7}}, {{PDB2|1bi8}}, {{PDB2|1blx}}, {{PDB2|1bu9}}, {{PDB2|1d9s}}, {{PDB2|1dc2}}, {{PDB2|1dcq}}, {{PDB2|1g3n}}, {{PDB2|1ihb}}, {{PDB2|1ikn}}, {{PDB2|1ixv}}, {{PDB2|1k1a}}, {{PDB2|1k1b}}, {{PDB2|1k3z}}, {{PDB2|1mx2}}, {{PDB2|1mx4}}, {{PDB2|1mx6}}, {{PDB2|1myo}}, {{PDB2|1n11}}, {{PDB2|1nfi}}, {{PDB2|1ot8}}, {{PDB2|1oy3}}, {{PDB2|1qym}}, {{PDB2|1s70}}, {{PDB2|1svc}}, {{PDB2|1sw6}}, {{PDB2|1tr4}}, {{PDB2|1uoh}}, {{PDB2|1wdy}}, {{PDB2|1wfu}}, {{PDB2|1wg0}}, {{PDB2|1ycs}}, {{PDB2|1yyh}}, {{PDB2|1zlm}}, {{PDB2|2a5e}}, {{PDB2|2f8x}}, {{PDB2|2f8y}}, {{PDB2|2he0}}, {{PDB2|2myo}}
}}
'''Ankirinsko ponavljanje''' je [[proteinski motiv|motiv]] od  33 aminokiselinska ostatka u [[protein]]ima koji se sastoji od dva [[alfa-heliks]]a odvojenih [[petlja (biohemija)|petljom]]. Prvi put otkriveno je u [[ćelijska signalizacija|signaliziranju]] proteina u [[kvasci|kvašćevom]] Cdc10 i [[Notch ut|Notch-u]] u rodu''[[Drosophila]]''. Domeni koji se sastoje od [[ankirin]]skih [[Proteinsko tandemsko ponavljanje|tandemskih ponavljanja]] i posreduju u [[interakcija protein-protein|interakcijama protein-protein]], a među najčešćim su strukturnim motivima u poznatim proteinima. Pojavljuju se u proteinima  [[Bacteria]], [[Archaea]]l i [[Eukaryota]], ali su daleko najčešći kod eukariota., Iako ih nema u većini [[virus]]a, ankirinski ponavljajući proteini uobičajeni su među [[poksvirus]]ima. Većina proteina koji sadrže motiv ima četiri do šest ponavljanja, iako ih njegov imenjak [[ankirin]] sadrži 24, a najveći poznati broj ponavljanja je 34, što je predviđeno u proteinu izraženom kod ''[[Giardia lamblia]]''.<ref name=Mosavi>{{cite journal|vauthors=Mosavi L, Cammett T, Desrosiers D, Peng Z |title=The ankyrin repeat as molecular architecture for protein recognition |journal=Protein Sci |volume=13 |issue=6 |pages=1435–48 |year=2004 |pmid=15152081 |url=http://www.proteinscience.org/cgi/content/full/13/6/1435 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040907201336/http://www.proteinscience.org/cgi/content/full/13/6/1435 |url-status = dead|archive-date=7. 9. 2004 |doi=10.1110/ps.03554604 |pmc=2279977 }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''Protein Dom3Z''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''DOM3Z'''.<ref name="pmid9799600">{{cite journal | vauthors = Yang Z, Shen L, Dangel AW, Wu LC, Yu CY | title = Four ubiquitously expressed genes, RD (D6S45)-SKI2W (SKIV2L)-DOM3Z-RP1 (D6S60E), are present between complement component genes factor B and C4 in the class III region of the HLA | journal = Genomics | volume = 53 | issue = 3 | pages = 338–47 |date=Dec 1998 | pmid = 9799600 | doi = 10.1006/geno.1998.5499 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: DOM3Z dom-3 homolog Z (C. elegans)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=1797}}</ref>

'''Koštanomorfogenetski protein 1''', poznat i kao '''BMP1''', jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''BMP1'''  sa kratkog krka [[hromosom 8|hromosoma 8, p21.3]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: BMP1 bone morphogenetic protein 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=649}}</ref><ref name="pmid2004778">{{cite journal | vauthors = Tabas JA, Zasloff M, Wasmuth JJ, Emanuel BS, Altherr MR, McPherson JD, Wozney JM, Kaplan FS | title = Bone morphogenetic protein: chromosomal localization of human genes for BMP1, BMP2A, and BMP3 | journal = Genomics | volume = 9 | issue = 2 | pages = 283–9 |date=februar 1991 | pmid = 2004778 | doi = 10.1016/0888-7543(91)90254-C  }}</ref> Postoji sedam izoformi proteina, [[varijante transkripta|varijanti transkripta]] stvorenih [[alternativna prerada|alternativnim preradom]].
 
==Aminokiselinska sekvenca==	
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 986 [[aminokiselina]], a [[molekularna masa|molekulska težina]]  111.249 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="entrez"/>
{{legenda aminokiselina}} 
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MPGVARLPLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LGLLLLPRPG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RPLDLADYTY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLAEEDDSEP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LNYKDPCKAA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AFLGDIALDE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EDLRAFQVQQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AVDLRRHTAR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSSIKAAVPG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NTSTPSCQST</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>NGQPQRGACG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RWRGRSRSRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AATSRPERVW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PDGVIPFVIG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GNFTGSQRAV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FRQAMRHWEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HTCVTFLERT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DEDSYIVFTY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RPCGCCSYVG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RRGGGPQAIS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>IGKNCDKFGI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VVHELGHVVG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FWHEHTRPDR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DRHVSIVREN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IQPGQEYNFL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KMEPQEVESL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GETYDFDSIM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HYARNTFSRG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IFLDTIVPKY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EVNGVKPPIG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QRTRLSKGDI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AQARKLYKCP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ACGETLQDST</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GNFSSPEYPN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GYSAHMHCVW</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RISVTPGEKI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ILNFTSLDLY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RSRLCWYDYV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EVRDGFWRKA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLRGRFCGSK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LPEPIVSTDS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLWVEFRSSS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NWVGKGFFAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YEAICGGDVK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KDYGHIQSPN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YPDDYRPSKV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CIWRIQVSEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FHVGLTFQSF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EIERHDSCAY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DYLEVRDGHS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ESSTLIGRYC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GYEKPDDIKS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TSSRLWLKFV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SDGSINKAGF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AVNFFKEVDE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>CSRPNRGGCE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QRCLNTLGSY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KCSCDPGYEL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>APDKRRCEAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CGGFLTKLNG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SITSPGWPKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YPPNKNCIWQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LVAPTQYRIS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQFDFFETEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NDVCKYDFVE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VRSGLTADSK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LHGKFCGSEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PEVITSQYNN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MRVEFKSDNT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VSKKGFKAHF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FSDKDECSKD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NGGCQQDCVN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TFGSYECQCR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SGFVLHDNKH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DCKEAGCDHK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VTSTSGTITS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PNWPDKYPSK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KECTWAISST</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PGHRVKLTFM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EMDIESQPEC</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AYDHLEVFDG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RDAKAPVLGR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FCGSKKPEPV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LATGSRMFLR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FYSDNSVQRK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GFQASHATEC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GGQVRADVKT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KDLYSHAQFG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DNNYPGGVDC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EWVIVAEEGY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GVELVFQTFE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VEEETDCGYD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YMELFDGYDS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TAPRLGRYCG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SGPPEEVYSA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GDSVLVKFHS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DDTITKKGFH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LRYTSTKFQD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TLHSRK</td></tr>
</table>

{{distinguish|Trihomonijaza}}

{{Nedostaju izvori}}

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+27|26|1}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 7106 ± 9<ref name="ned" />
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 14,6 (B-Band)
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Coma_Berenices_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 25.5
  | Tačka_y                 = 29.3
}}

'''Feroportin-1''',  znan I kao  '''član 1porodice [[rastvorni nosač|rastvornih nosača]] (SLC40A1)''' ili '''gožđem-regulirani transporter 1 (IREG1),''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SLC40A1''' sa [[hromosom 2|hromosoma 2]] I dio je porodice  '''feroportina (Fpn)''' ([http://www.tcdb.org/search/result.php?tc=2.A.100 TC# 2.A.100]).<ref name="Donovan_2000">{{cite journal | vauthors = Donovan A, Brownlie A, Zhou Y, Shepard J, Pratt SJ, Moynihan J, Paw BH, Drejer A, Barut B, Zapata A, Law TC, Brugnara C, Lux SE, Pinkus GS, Pinkus JL, Kingsley PD, Palis J, Fleming MD, Andrews NC, Zon LI | display-authors = 6 | title = Positional cloning of zebrafish ferroportin1 identifies a conserved vertebrate iron exporter | journal = Nature | volume = 403 | issue = 6771 | pages = 776–81 | date = februar 2000 | pmid = 10693807 | doi = 10.1038/35001596 | bibcode = 2000Natur.403..776D | s2cid = 4429026 }}</ref> Ferroportinje [[transmembranski protein]] koji transportuje [[gvožđe]] iz unutrašnjsti na periferiju ćelija. Feroportin je jedini poznati eksporter gvožđa.<ref>{{cite journal | vauthors = Ward DM, Kaplan J | title = Ferroportin-mediated iron transport: expression and regulation | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular Cell Research | volume = 1823 | issue = 9 | pages = 1426–33 | date = septembar 2012 | pmid = 22440327 | pmc = 3718258 | doi = 10.1016/j.bbamcr.2012.03.004 }}</ref>

'''NPW''' je[[gen]] koji ko [[ljudi]] [[kodon|kodoira]] [[protein]] zvani [[neuropeptid W]].<ref name="pmid12118011">{{cite journal | vauthors = Fujii R, Yoshida H, Fukusumi S, Habata Y, Hosoya M, Kawamata Y, Yano T, Hinuma S, Kitada C, Asami T, Mori M, Fujisawa Y, Fujino M | title = Identification of a neuropeptide modified with bromine as an endogenous ligand for GPR7 | journal = J Biol Chem | volume = 277 | issue = 37 | pages = 34010–6 |date=Sep 2002 | pmid = 12118011 | doi = 10.1074/jbc.M205883200 | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid12401809">{{cite journal | vauthors = Brezillon S, Lannoy V, Franssen JD, Le Poul E, Dupriez V, Lucchetti J, Detheux M, Parmentier M | title = Identification of natural ligands for the orphan G protein-coupled receptors GPR7 and GPR8 | journal = J Biol Chem | volume = 278 | issue = 2 | pages = 776–83 |date=Jan 2003 | pmid = 12401809 | doi = 10.1074/jbc.M206396200 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: NPW neuropeptide W| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=283869}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{preuređivanje}}
{{Globalizirati}}
'''Lingvistika''' je društvena [[nauka]] koja se bavi proučavanjem [[jezik]]a.

{{razlikovati|Državljanstvo|Nacionalnost}}
 broje samo oko 3 000 ljudi i sve do 1970-ih su bili izolirani (necivilizirani).]]

[[NGC 6357]]. Sjaji karakterističnom crvenom bojom za [[H II područje|područje H II]] .<ref>{{Cite web|url=http://www.eso.org/public/images/potw1334a/|title=Carved by Massive Stars|website=ESO Picture of the Week|publisher=[[European Southern Observatory]]|access-date=13. 9. 2013}}</ref>]]
'''Međuzvjezdani oblak''' je uglavnom nakupina [[plin]]a, [[Plazma (fizika)|plazme]] i [[Svemirska prašina|prašine]] u [[Mliječni put|našoj]] i drugim [[galaksija]]ma . Drugačije rečeno, međuzvjezdani oblak je područje [[Međuzvjezdana materija|međuzvjezdanog medija]] koje je gušće od prosjeka. Ovaj medij čini [[materija]] i energija (zračenje) koji postoje u [[Vanjski svemir|prostoru]] između zvjezdanih sistema u galaksiji. U zavisnosti od [[Gustoća|gustine]], veličine i [[Temperatura|temperature]] datog oblaka, njegov [[Vodik|vodonik]] može biti neutralan, čineći [[H I područje]]; jonizovan ili u obliku plazme, što ga čini [[H II područje]]m ; ili molekularni, koji se naziva jednostavno [[Molekularni oblak|molekularni obla]]<nowiki/>k,, ili ponekad gusti oblak. Neutralni i [[Ionizacija|jonizovani]] oblaci se ponekad nazivaju i ''difuzni oblaci''. Međuzvjezdani oblak formiraju čestice plina i prašine [[Crveni div|crvenog diva]] u njegovom kasnijem životu.

'''Magnoćelije''', koje se nazivaju i  '''M-ćelije''',  su [[neuron]]i unutar magnoćelijskog sloja [[bočno geniculatno jezgro|bočnog genikulatnog jezgra]] [[talamus]]a.  Dio su  [[čulo vida|vidog sistema]]. Nazivaju se prema  tome što se odlikuju relativno velikom veličinom u odnosu na [[parvoćelije]].

{{Nedostaju izvori}}
'''Revolucija''' je bilo koja brza i dramatična promjena.

'''Retinol''' ('''vitamin A''', '''akseroftol''') je osnovni vitamin koji se rastvara u [[masti]]ma. Retinol pokazuje [[terpen]]sku hemijsku strukturu i spada u grupu terpena. Takodje spada u grupu alkohola jer posjeduje [[hidroksil]]nu grupu vezanu na atom [[ugljik]]a koji je dalje vezan za drugi ugljikov atom. Njegova sumarna hemijska formula je C<sub>20</sub>H<sub>30</sub>O. Kada se estrahuje je prah žute boje.

| napisan_u = [[C (programski jezik)|C]]<ref>{{cite web|url=http://www.windowsfordevices.com/c/a/News/Special-Report-Windows-CE-6-arrives-with-100-kernel-source|title=Special Report: Windows CE 6 arrives with 100% kernel source|publisher=windowsfordevices.com|date=1. 11. 2006|access-date=4. 7. 2015|archive-url=https://archive.today/20130105081824/http://www.windowsfordevices.com/c/a/News/Special-Report-Windows-CE-6-arrives-with-100-kernel-source/|archive-date=5. 1. 2013|url-status=dead}}</ref>
| razvijatelj                      = [[Microsoft]]
| skupina                          = <!-- Ovaj članak je o skupini -->
| izvorni_model                    = Vlasnički ([[Closed source]])
| dat_prv_izd                      = [[16. novembar]] [[1996]].
| zadnja stabilna verzija          = Embedded Compact 2013
| datum izdavanja stabilne verzije = [[13. juni]] [[2013]]. godine<ref name=ce2013genrel>{{cite web|title=Microsoft announces general availability of Windows Embedded Compact 2013|url=http://www.microsoft.com/en-us/news/Features/2013/Jun13/06-13EmbeddedCompactGA.aspx|work=Microsoft News Center|publisher=Microsoft}}</ref>
| metoda nadogradnje               = <!-- Sistem za upravljanje paketima (yum, apt, portage) ili vlasnički (Windows update) -->
| upravljanje paketima             = <!-- Package manager, npr. RPM, DEB, Ebuild, Slackware TGZ -->
| platforme                        = [[x86]], [[MIPS]], 32-bitni [[ARM]], ([[SuperH]]<ref>{{cite web|url=http://www.emacinc.com/operating_systems/windows_ce.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20100528144239/http://www.emacinc.com/operating_systems/windows_ce.htm|title=Windows CE|archive-date=28. 5. 2010|work=emacinc.com|access-date=2. 6. 2015|url-status=dead}}</ref> do verzije 6.0 R2)<ref>{{cite web|title=Windows Embedded CE|url=http://www.microsoft.com/windowsembedded/en-us/evaluate/windows-embedded-ce-6.aspx|work=Microsoft|publisher=[[Microsoft]]}}</ref>
| kernel                           = Hibridni
| korisnički interfejs             = 
| licenca                          = Komercijalni vlasnički [[softver]]
}}
'''Microsoft Windows CE''' (sada službeno poznat pod imenom '''Windows Embedded Compact'''; prethodno poznat pod imenom '''Windows Embedded CE''',<ref>{{cite web|url=http://www.windowsfordevices.com/c/a/News/Microsoft-renames-Windows-CE-sets-CE-60-launch-date/|title=Microsoft renames Windows CE, sets CE 6.0 launch date|work=archive.is|access-date=2. 6. 2015|archive-date=28. 6. 2012|archive-url=https://archive.today/20120628234841/http://www.windowsfordevices.com/c/a/News/Microsoft-renames-Windows-CE-sets-CE-60-launch-date/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.microsoft.com/windows/embedded/default.mspx|title=Windows Embedded Homepage|publisher= Microsoft.com|date=|access-date=14. 11. 2010}}</ref> i ponekad napisan skraćenicom '''WinCE, '''kodnog imena ''Pegasus'') je skupina operativnih sistema koju razvija [[Microsoft]] kao dio [[Windows Embedded]] porodice proizvoda. Windows CE je zaseban operativni sistem i kernel, te nije umanjena verzija uobičajenog [[Windows]] sistema.<ref>{{cite web|url=http://blogs.msdn.com/b/ce_base/archive/2007/11/26/how-does-windows-embedded-ce-6.0-start_3f00_.aspx|title=How does Windows Embedded CE 6.0 Start? - Windows CE Base Team Blog - Site Home - MSDN Blogs|publisher=Blogs.msdn.com|date=18. 12. 2007|access-date=14. 11. 2010}}</ref> Windows CE ne treba zbunjivati sa [[Windows Embedded Standard]], koji je dio [[Windows NT]] porodice Windowsa.

'''Sfingozin-1-fosfat fosfataza 1'''  je  [[enzim]] jokoji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SGPP1'''.<ref name="pmid10859351">{{cite journal | vauthors = Mandala SM, Thornton R, Galve-Roperh I, Poulton S, Peterson C, Olivera A, Bergstrom J, Kurtz MB, Spiegel S | title = Molecular cloning and characterization of a lipid phosphohydrolase that degrades sphingosine-1- phosphate and induces cell death | journal = Proc Natl Acad Sci U S A | volume = 97 | issue = 14 | pages = 7859–64 |date=Aug 2000 | pmid = 10859351 | pmc = 16635 | doi = 10.1073/pnas.120146897 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SGPP1 sphingosine-1-phosphate phosphatase 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=81537| access-date = }}</ref>

'''Neurenzin-2''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''NRSN2'''.<ref name="pmid16527258">{{cite journal |vauthors=Nakanishi K, Ida M, Suzuki H, Kitano C, Yamamoto A, Mori N, Araki M, Taketani S | title = Molecular characterization of a transport vesicle protein Neurensin-2, a homologue of Neurensin-1, expressed in neural cells | journal = Brain Res | volume = 1081 | issue = 1 | pages = 1–8 |date=Apr 2006 | pmid = 16527258 | doi = 10.1016/j.brainres.2006.01.085}}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: NRSN2 neurensin 2| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=80023}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Kustos''' ([[latinski jezik|lat.]] ''custos'', znači čuvar, nadzornik) je čuvar [[kultura|kulturnog]] naslijeđa (npr. arhive, [[umjetnička galerija|umjetničke galerije]], ili [[muzej]]a) i odgovoran je za zbirke institucije u kojoj radi, radi na prikupljanju, organizaciji, zaštiti, promociji i istraživanju građe, izradi kataloga i usko sarađuje sa restauratorima, preparatorima i konzervatorima i drugim kustosima. Predmeti i građa o kojima kustosi vode brigu uključuju [[umjetnost|umjetnička djela]] (slike, grafike, crteže, skulpture), arhivsku građu (dokumente, spise, knjige), kolekcionarske predmete (stari novac), [[arheologija|arheološke]] predmete, kolekcije naučnih predmeta, pronalazaka i slično. 

'''RAC-gama serin/treonin-protein  [[kinaza]]''' jest [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''AKT3''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid10092583">{{cite journal | vauthors = Brodbeck D, Cron P, Hemmings BA | title = A human protein kinase Bgamma with regulatory phosphorylation sites in the activation loop and in the C-terminal hydrophobic domain | journal = J Biol Chem | volume = 274 | issue = 14 | pages = 9133–6 | date = Apr 1999 | pmid = 10092583 | doi = 10.1074/jbc.274.14.9133 | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid10208883">{{cite journal | vauthors = Nakatani K, Sakaue H, Thompson DA, Weigel RJ, Roth RA | title = Identification of a human Akt3 (protein kinase B gamma) which contains the regulatory serine phosphorylation site | journal = Biochem Biophys Res Commun | volume = 257 | issue = 3 | pages = 906–10 | date = Jun 1999 | pmid = 10208883 | doi = 10.1006/bbrc.1999.0559 }}</ref>
                      
==Aminokiselinska sekvenca==	
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 479 [[aminokiselina]], a [[molekularna masa|molekulska težina]] 55.775 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q9Y243#sequences |title=UniProt, Q9Y243 |language=en. |access-date=7. 12. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MSDVTIVKEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WVQKRGEYIK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NWRPRYFLLK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TDGSFIGYKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KPQDVDLPYP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LNNFSVAKCQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LMKTERPKPN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TFIIRCLQWT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TVIERTFHVD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TPEEREEWTE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AIQAVADRLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RQEEERMNCS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PTSQIDNIGE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEMDASTTHH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KRKTMNDFDY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LKLLGKGTFG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KVILVREKAS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GKYYAMKILK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KEVIIAKDEV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AHTLTESRVL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KNTRHPFLTS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LKYSFQTKDR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LCFVMEYVNG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GELFFHLSRE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RVFSEDRTRF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YGAEIVSALD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YLHSGKIVYR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLKLENLMLD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KDGHIKITDF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GLCKEGITDA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ATMKTFCGTP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EYLAPEVLED</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NDYGRAVDWW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GLGVVMYEMM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CGRLPFYNQD</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HEKLFELILM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EDIKFPRTLS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SDAKSLLSGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LIKDPNKRLG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GGPDDAKEIM</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RHSFFSGVNW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QDVYDKKLVP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PFKPQVTSET</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DTRYFDEEFT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AQTITITPPE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KYDEDGMDCM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DNERRPHFPQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FSYSASGRE</td></tr>
</table>

'''Mostarsko blato''' je [[kraško polje]] na području gradova[[Široki Brijeg|Širokog Brijega]] i [[Mostar]]a u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]]. Na obodu polja nalaze se naselja: [[Čula]], [[Krivodol (Mostar, BiH)|Krivodol]], [[Miljkovići (Mostar, BiH)|Miljkovići]], [[Podgorje (Mostar, BiH)|Podgorje]], [[Selište (Mostar, BiH)|Selište]], [[Polog]], [[Biograci]], [[Jare]], [[Ljuti Dolac]], [[Uzarići]], [[Knešpolje]] i [[Dobrič (Široki Brijeg, BiH)|Dobrič]].<ref name="Miličević"/>
 

'''Protein 1  sa domenom FAST [[kinaze]]''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]]   [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''FASTKD1'''  sa  [[hromosom 2|hromosoma 2]].<ref name="uniprot">{{cite web | url = https://www.uniprot.org/uniprot/Q53R41|title=FAST kinase domains 1}}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: FAST kinase domains 1  | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/79675}}</ref> Ovaj protein dio je porodice FASTKD, poznate po reguriranju energetskog balansa [[mitohondrija]] pod stresom.<ref name="pmid20869947">{{cite journal | vauthors = Simarro M, Gimenez-Cassina A, Kedersha N, Lazaro JB, Adelmant GO, Marto JA, Rhee K, Tisdale S, Danial N, Benarafa C, Orduña A, Anderson P | title = Fast kinase domain-containing protein 3 is a mitochondrial protein essential for cellular respiration | journal = Biochemical and Biophysical Research Communications | volume = 401 | issue = 3 | pages = 440–6 | date = Oct 2010 | pmid = 20869947 | doi = 10.1016/j.bbrc.2010.09.075 | pmc=2963690}}</ref> FASTKD1  je takpđer also [[RNK-vezujući protein]] koji se povezuje sa [[kancer]]om [[endometrij]]a.<ref name=pmid22658674>{{cite journal | vauthors = Castello A, Fischer B, Eichelbaum K, Horos R, Beckmann BM, Strein C, Davey NE, Humphreys DT, Preiss T, Steinmetz LM, Krijgsveld J, Hentze MW | title = Insights into RNA biology from an atlas of mammalian mRNA-binding proteins | journal = Cell | volume = 149 | issue = 6 | pages = 1393–406 | date = Jun 2012 | pmid = 22658674 | doi = 10.1016/j.cell.2012.04.031 | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid21207424">{{cite journal | vauthors = Colas E, Perez C, Cabrera S, Pedrola N, Monge M, Castellvi J, Eyzaguirre F, Gregorio J, Ruiz A, Llaurado M, Rigau M, Garcia M, Ertekin T, Montes M, Lopez-Lopez R, Carreras R, Xercavins J, Ortega A, Maes T, Rosell E, Doll A, Abal M, Reventos J, Gil-Moreno A | title = Molecular markers of endometrial carcinoma detected in uterine aspirates | journal = International Journal of Cancer | volume = 129 | issue = 10 | pages = 2435–44 | date = Nov 2011 | pmid = 21207424 | doi = 10.1002/ijc.25901 | s2cid = 11956280 | doi-access = free }}</ref>

[[slika:Mu-opioid receptor.png|thumb|Aktivi i neaktivni μ-opioidni receptori<ref name="pmid10683246">{{cite journal | vauthors = Zhorov BS, Ananthanarayanan VS | title = Homology models of mu-opioid receptor with organic and inorganic cations at conserved aspartates in the second and third transmembrane domains | journal = Arch. Biochem. Biophys. | volume = 375 | issue = 1 | pages = 31–49 |date=mart 2000 | pmid = 10683246 | doi = 10.1006/abbi.1999.1529 }}</ref>]]
'''μ-Opioidni receptori''' ('''MOR''') jesu [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''MOR'''. To je klasa [[opioid receptor|opioidnih receptora]] sa visokim afinitetom za [[encefalin]]e i [[endorfin|beta-endorfine]], ali niskim afinitetom za [[dinorfin]]e. Također se nazivaju μ (''mu'')-opioidni [[peptid]]ni (MOP) receptori. Prototipni μ-opioidni receptorski [[agonist]] je [[morfij]], primarni psihoaktivni [[alkaloid]] u [[opijum]]u. To je inhibitorni [[receptor vezan za G-protein]] koji aktivira podjedinicu [[Gi-alfa podjedinica|G<sub>i</sub> alfa]], inhibirajući aktivnost [[adenilat-ciklaza]], snižavajući [[cAMP]].

[[Slika:Sic1.png|thumb|upright|[[Nuklearna magnetna rezonanca|NMR-na]] struktura [[inhibicijski protein ciklin-zavisne kinaze|inhibitora ciklin-zavisne kinaze]] [[Sic1]] sa [[ubikvitin-ligaza|ubikvitin-ligazom]] [[protein kontrole ćelijske diobe 4|Cdc4]] (siva). Od devet [[fosforilacija|fosforilacijskih]] mjesta Sic 1 (sfere) prikazani su kontakti sa T45 i S76 (narandžasti i plavi).]] 
[[Slika:Ubx.png|thumb|300px|Nejasna veza (prikazana isprekidanom linijom) [[ultrabitoraks]]nog [[faktor transkripcije|faktora transkripcija]] (narandžasta) povezuje [[homeodomensko savijanje|homedomene]] i ekstradentikulni homedomen (plava) (PDB kôd 1bi). [[Alternativno spajanje]] modulira dužinu nejasnog područja, a time i [[afinitet vezanja]] njegove DNK (siva) Ostala regulatorna nejasna područja ultrabitoraksa također su prikazana tačkastim linijama]]
'''Nejasni kompleksi''' ili '''neizraziti kompleksi''' su [[multiproteinski kompleks|proteinski kompleksi]], gdje postoji [[struktura proteina|strukturna]] dvosmislenost ili postojeća [[višestrukost (matematika)|višestrukost]] i potrebni su za biološke [[funkcija (biologija)|funkcije]].<ref name=FC1>{{cite journal |doi=10.1016/j.tibs.2007.10.003 |pmid=18054235 |title=Fuzzy complexes: Polymorphism and structural disorder in protein–protein interactions |url=https://archive.org/details/sim_trends-in-biochemical-sciences_2008-01_33_1/page/n5 |journal=Trends in Biochemical Sciences |volume=33 |issue=1 |pages=2–8 |year=2008 |last1=Tompa |first1=Peter |last2=Fuxreiter |first2=Monika}}</ref><ref name=FC2>Fuxreiter, M. & Tompa, P. (2011) Fuzziness: Structural Disorder in Protein Complexes Austin, New York.|date=February 2018}}</ref> Promjena, skraćivanje ili uklanjanje [[struktura proteina|konformacijski]] dvosmislenih regija utiče na aktivnost odgovarajućih [[multiproteinski kompleks|kompleksa]].<ref name=FC3>{{cite journal |doi=10.1126/science.1111915 |pmid=15994560 |title=Variable Control of Ets-1 DNA Binding by Multiple Phosphates in an Unstructured Region |journal=Science |volume=309 |issue=5731 |pages=142–5 |year=2005 |last1=Pufall |first1=M. A |last2=Lee |first2=Gregory M |last3=Nelson |first3=Mary L |last4=Kang |first4=Hyun-Seo |last5=Velyvis |first5=Algirdas |last6=Kay |first6=Lewis E |last7=McIntosh |first7=Lawrence P |last8=Graves |first8=Barbara J |bibcode=2005Sci...309..142P |doi-access=free }}</ref><ref name=FC4>{{cite journal |doi=10.1126/science.1120941 |pmid=16424299 |title=The Ste5 Scaffold Allosterically Modulates Signaling Output of the Yeast Mating Pathway |journal=Science |volume=311 |issue=5762 |pages=822–6 |year=2006 |last1=Bhattacharyya |first1=R. P |last2=Reményi |first2=Attila |last3=Good |first3=Matthew C |last4=Bashor |first4=Caleb J |last5=Falick |first5=Arnold M |last6=Lim |first6=Wendell A |bibcode=2006Sci...311..822B }}</ref><ref name=FC5>{{cite journal |doi=10.1016/j.jmb.2009.05.059 |pmid=19481089 |pmc=2739810 |title=Internal Regulatory Interactions Determine DNA Binding Specificity by a Hox Transcription Factor |journal=Journal of Molecular Biology |volume=390 |issue=4 |pages=760–74 |year=2009 |last1=Liu |first1=Ying |last2=Matthews |first2=Kathleen S |last3=Bondos |first3=Sarah E }}</ref> Nejasne komplekse uglavnom formiraju [[suštinski nestrukturirani proteini| suštinski poremećeni proteini.<ref name=FC6>{{cite journal |pmid=9697202 |url=http://psb.stanford.edu/psb-online/proceedings/psb98/abstracts/p437.html |year=1998 |last1=Romero |first1=P |title=Thousands of proteins likely to have long disordered regions |journal=Pacific Symposium on Biocomputing |pages=437–48 |last2=Obradovic |first2=Z |last3=Kissinger |first3=C. R |last4=Villafranca |first4=J. E |last5=Garner |first5=E |last6=Guilliot |first6=S |last7=Dunker |first7=A. K }}</ref><ref name=FC7>{{cite journal |doi=10.1006/jmbi.1999.3110 |pmid=10550212 |title=Intrinsically unstructured proteins: Re-assessing the protein structure-function paradigm |journal=Journal of Molecular Biology |volume=293 |issue=2 |pages=321–31 |year=1999 |last1=Wright |first1=Peter E |last2=Dyson |first2=H. Jane }}</ref> Strukturna multiplikacija obično leži u osnovi funkcijske višestrukosti proteinskih kompleksa<ref name=FC8>{{cite journal |doi=10.1016/j.jmb.2007.12.016 |pmid=18177895 |pmc=2350195 |title=Role of Intrinsic Flexibility in Signal Transduction Mediated by the Cell Cycle Regulator, p27Kip1 |journal=Journal of Molecular Biology |volume=376 |issue=3 |pages=827–38 |year=2008 |last1=Galea |first1=Charles A |last2=Nourse |first2=Amanda |last3=Wang |first3=Yuefeng |last4=Sivakolundu |first4=Sivashankar G |last5=Heller |first5=William T |last6=Kriwacki |first6=Richard W }}</ref><ref name=FC9>{{cite journal |doi=10.1038/nchembio.127 |pmid=19008886 |pmc=2921704 |title=Malleable machines take shape in eukaryotic transcriptional regulation |journal=Nature Chemical Biology |volume=4 |issue=12 |pages=728–37 |year=2008 |last1=Fuxreiter |first1=Monika |last2=Tompa |first2=Peter |last3=Simon |first3=István |last4=Uversky |first4=Vladimir N |last5=Hansen |first5=Jeffrey C |last6=Asturias |first6=Francisco J }}</ref><ref name=FC10>{{cite journal |doi=10.1038/nchembio.536 |pmid=21358637 |pmc=3124363 |title=Intrinsic disorder mediates the diverse regulatory functions of the Cdk inhibitor p21 |journal=Nature Chemical Biology |volume=7 |issue=4 |pages=214–21 |year=2011 |last1=Wang |first1=Yuefeng |last2=Fisher |first2=John C |last3=Mathew |first3=Rose |last4=Ou |first4=Li |last5=Otieno |first5=Steve |last6=Sublet |first6=Jack |last7=Xiao |first7=Limin |last8=Chen |first8=Jianhan |last9=Roussel |first9=Martine F |last10=Kriwacki |first10=Richard W }}</ref> slijedeći [[nejasna logika|nejasnu logiku]]. Izraziti načini vezanja [[nukleosom]]a također se smatraju posebnim nejasnim  slučajem.<ref name=FC11>{{cite journal |doi=10.1371/journal.pone.0012984 |pmid=20886052 |pmc=2945322 |title=Weakly Positioned Nucleosomes Enhance the Transcriptional Competency of Chromatin |journal=PLoS ONE |volume=5 |issue=9 |pages=e12984 |year=2010 |last1=Belch |first1=Yaakov |last2=Yang |first2=Jingyi |last3=Liu |first3=Yang |last4=Malkaram |first4=Sridhar A |last5=Liu |first5=Rong |last6=Riethoven |first6=Jean-Jack M |last7=Ladunga |first7=Istvan |bibcode=2010PLoSO...512984B }}</ref><ref name=FC12>{{cite journal |doi=10.1128/MCB.05276-11 |pmid=21896781 |pmc=3209338 |title=Evolution of Nucleosome Occupancy: Conservation of Global Properties and Divergence of Gene-Specific Patterns |journal=Molecular and Cellular Biology |volume=31 |issue=21 |pages=4348–55 |year=2011 |last1=Tsui |first1=K |last2=Dubuis |first2=S |last3=Gebbia |first3=M |last4=Morse |first4=R. H |last5=Barkai |first5=N |last6=Tirosh |first6=I |last7=Nislow |first7=C }}</ref>

'''EGFR-[[smislenost (genetika)|antisens]] [[RNK]] 1''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''EGFR-AS1'''.<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: EGFR antisense RNA 1
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/100507500
| access-date = 6. 9. 2016
}}</ref>

'''Pridruženi  alfa receptor 56 [[T-ćelija]]''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TRAJ56'''.<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: T cell receptor alpha joining 56
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/28699
| access-date = 2. 9. 2015 <!-- T15:40:17.763148-08:00 --> 
}}</ref>
U jednoj studiji navodi se da STAT5 ima važnu ulogu u transformaciji [[hematopoeza|hematopoetskih]] ćelija BCR-ABL. Međutim, niži ciljni geni aktivirani STAT5 ćelijama hronične mijeloidne leukemije (CML) ostaju uglavnom nejasni. Istražili  su mehanicističke funkcionalne odnose između [[mikroRNK]] regulirane STAT5A i [[apoptoza]] CML ćelija.<ref name =Zi-Yuan>Zi-Yuan Nie , Min Yao , Zhan Yang , Lin Yang , Xiao-Jun Liu , Jing Yu , Ying Ma, Nan Zhang, Xiao-Yan Zhang , Meng-Han Liu, Ling-Ling Jiang, Jian-Min Luo ( 2020): De-regulated STAT5A/miR-202-5p/USP15/Caspase-6 regulatory axis suppresses CML cell apoptosis and contributes to Imatinib resistance. J Exp Clin Cancer Res, 39(1):17.
 doi: 10.1186/s13046-019-1502-7, pmid: 31952546, pmcid: pmc6969434, doi: 10.1186/s13046-019-1502-7</ref>

| lanac                 = [[Dinaridi]]
| visina                = 1.605
| visina_ref            = <ref name="federal_stat2009">Federalni zavod za statistiku: ''Statistički godišnjak/ljetopis Federacije Bosne i Hercegovine'' Sarajevo 2009.</ref>
| karta                 = Bosna i Hercegovina
| koordinate            = {{coord|44|40||N|16|27||E|display=inline,title}}
}}
'''Grmeč''' je planina koja se proteže sjevero-zapadnim dijelom [[Bosna i Hercegovina|Bosne]] dužinom oko 70&nbsp;km i maksimalnom širinom 18&nbsp;km, između tokova rijeka [[Una|Une]] i [[Sana|Sane]].<ref>[https://www.geoubih.ba/Izdanja/Actavol5br10/14.%20Behram%20Selma%20-%20Grmec.pdf Selma Behram, student masterskog studija Univerzitet u Sarajevu - IDENTIFIKACIJA I VALORIZACIJA TURISTIČKIH PRIRODNIH ATRAKCIJA PLANINE GRMEČ]</ref> Visoke planine u okolini Grmeča su: [[Osječenica]] (1791m), [[Klekovača]] (1961m), [[Srnetica]] (1375m) i [[Plješevica]] (1649m).  Na istoku Grmeč se dodiruje sa [[Šiša|Šišom]]. Između njih je prevoj Lanište koji je kroz historiju bio prelaz između dva dijela Bosne i Hercegovine (panonskog i primorskog). Veća mjesta i gradovi koji ga okružuju su: [[Bihać]], [[Bosanski Petrovac]], [[Ključ]], [[Sanski Most]] i [[Bosanska Krupa]], a nalazi se još i na teritoriji općine [[Krupa na Uni]]. Sa juga se spušta u [[Bravsko polje|Bravsko]] i [[Petrovačko polje]], a sa sjevera u   Japransku i  Saničku dolinu i u Lušci polje.<ref>{{Cite web |url=https://www.svjetlorijeci.ba/novosti/kraji%C5%A1ka-riznica-prirodnog-blaga |title=Krajiška riznica prirodnog blaga - www.svjetlorijeci.ba |access-date=19. 5. 2021 |archive-date=19. 5. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210519221503/https://www.svjetlorijeci.ba/novosti/kraji%C5%A1ka-riznica-prirodnog-blaga |url-status=dead }}</ref>

'''Sinaptoporin''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SYNPR''' sa [[hromosom 3|hromosoma 3]].<ref name="pmid8034131">{{cite journal | author = Leube RE | title = Expression of the synaptophysin gene family is not restricted to neuronal and neuroendocrine differentiation in rat and human | journal = Differentiation | volume = 56 | issue = 3 | pages = 163–71 |date=Aug 1994 | pmid = 8034131 | doi =10.1046/j.1432-0436.1994.5630163.x  }}</ref><ref name="pmid12974474">{{cite journal | vauthors = Dai J, Ji C, Gu S, Wu Q, Wang L, Xu J, Zeng L, Ye X, Yin G, Xie Y, Mao Y | title = Cloning and sequence analysis of the human cDNA encoding the synaptoporin (delta), a highly conservative synaptic vesicle protein | journal = Mol Biol Rep | volume = 30 | issue = 3 | pages = 185–91 |date=Sep 2003 | pmid = 12974474 | doi =10.1023/A:1024907723000  | s2cid = 40874195 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SYNPR synaptoporin| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=132204}}</ref>

, {{ICD10|N|97||n|80}}
 | ICD9           = {{ICD9|606}}, {{ICD9|628}}
 | ICDO           =
 | OMIM           =
 | MedlinePlus    = 001191
 | eMedicineSubj  = med
 | eMedicineTopic = 3535
 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|1167}}
 | MeshID         = D007246
| frequency       = 113 miliona (2015)<ref name=GBD2015Pre>{{cite journal|last1=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence|first1=Collaborators.|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|date=8. 10. 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}</ref>
| deaths          = 
}}
'''Neplodnost''' je nesposobnost osobe, životinje ili biljke da se [[spolno razmnožavanje|razmnožava]] prirodnim putem. Obično nije prirodno stanje zdrave odrasle osobe, osim među određenim [[socijalnost|eusocijalnim]] vrstama (uglavnom [[haplodiploid]]nim [[insekt]]ima.

[[jetra|jetre]] sa  normalnom debljinom ploče  umjerene  [[steatoza|steatoze]].]]
'''Mrežna vlakna''' – poznata  i kao '''mrežasta vlakna''', '''retikularna vlakna''' ili  '''retikulin''' – su tip vlakana u [[vezivno tkivo|vezivnom tkivu]],<ref name="Medical Physiology">Guyton, A.C. & Hall, J.E. (2006) ''Textbook of Medical Physiology'' (11th ed.) Philadelphia: Elsevier Saunder {{ISBN|0-7216-0240-1}}</ref><ref name="Međedović">{{cite book|author=Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R.|year=2002|title=Biologija 2. |publisher=Svjetlost, Sarajevo|isbn=9958-10-222-6}}</ref> građenih od [[kolagen]]a tipa  III, koga luče [[mrežaste ćelije]].<ref name="isbn0-7817-8577-4">{{cite book |author1=Strum, Judy M. |author2=Gartner, Leslie P. |author3=Hiatt, James L. |title=Cell biology and histology |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |location=Hagerstwon, MD |year=2007 |isbn=0-7817-8577-4 |oclc= |doi= |access-date= |page=[https://archive.org/details/cellbiologyhisto00gart/page/83 83] |url=https://archive.org/details/cellbiologyhisto00gart/page/83 }}</ref> Mrežastea vlakna vežu se unakrsno  da se formira fina mreža (retikulin). Ova mreža se ponaša kao podrška mreže u [[mehko tkivo|mehkim tkivima]], kao što su [[jetra]], [[koštana srž]] i tkiva i organi [[limfni sistem|limfnog sistema]].<ref>{{cite book |last1=Burkitt |first1=H. George |first2=Barbara |last2=Young |first3=John W. |last3=Heath |first4=Paul R. |last4=Wheater |title=Wheater's Functional Histology |edition=3rd |year=1993 |location=New York |publisher=Churchill Livinstone |page=[https://archive.org/details/wheatersfunction00hgeo/page/62 62] |isbn=0-443-04691-3 |url=https://archive.org/details/wheatersfunction00hgeo/page/62 }}</ref>

'''Ciljni  EGR1 protein 1''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TOE1''' sa [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid12562764">{{cite journal |vauthors=De Belle I, Wu JX, Sperandio S, Mercola D, Adamson ED | title = In vivo cloning and characterization of a new growth suppressor protein TOE1 as a direct target gene of Egr1 | journal = J Biol Chem | volume = 278 | issue = 16 | pages = 14306–12 |date=Apr 2003 | pmid = 12562764 | doi = 10.1074/jbc.M210502200 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: TOE1 target of EGR1, member 1 (nuclear)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=114034}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

{{Taksokvir 
| boja = pink
| naziv = Bonobo<br>''Pan paniscus''<br>Starost fosila: 1,5-2 miliona godina
| status = Ugrožena vrsta (EN)
| slika = Bonobo 0155.jpg 
| slika_širina = 250px
|slika_opis =Bonobo (''Pan paniscus'')
| regnum = [[Životinje|Animalia]]
| phylum = [[Hordati|Chordata]]
| classis = [[Sisari|Mammalia]]
| ordo = [[Primati|Primates]]
| nesvrstani_familia =podred Anthropoidea - Catarrhini<br>Uskonosni majmuni
| superfamilia = [[Hominoidi|Hominoidea]]
| familia = ''Hominidae'' / ''Pongidae''
| genus = '''''Pan'''''
|species= ''Pan paniscus'' (Bonobo)<br>[[Ernst Schwarz|Schwarz]], 1929
|tip_species_autorstvo=
}}

{{Nedostaju izvori}}

'''SPRY protein 7 sa domenom''' (SPRYD7), znan i kao  '''protein 6 delecijske regije hronične limfocitne leukemije''' (CLLD6) je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SPRYD7'''.<ref name="pmid11306461">{{cite journal | vauthors = Mabuchi H, Fujii H, Calin G, Alder H, Negrini M, Rassenti L, Kipps TJ, Bullrich F, Croce CM | title = Cloning and characterization of CLLD6, CLLD7, and CLLD8, novel candidate genes for leukemogenesis at chromosome 13q14, a region commonly deleted in B-cell chronic lymphocytic leukemia | journal = Cancer Res | volume = 61 | issue = 7 | pages = 2870–7 |date=Apr 2001 | pmid = 11306461 }}</ref><ref name="pmid11771308">{{cite journal | vauthors = Tiazhelova TV, Ivanov DV, Makeeva NV, Kapanadze BI, Nikitin EA, Semov AB, Sangfeldt O, Grander D, Vorob'ev AI, Einhorn S, Iankovskii NK, Baranova AV | title = [Transcription map of the 13q14 region, frequently deleted in B-cell chronic lymphocytic leukemia patients] | journal = Genetika | volume = 37 | issue = 11 | pages = 1530–7 |date=Dec 2001 | pmid = 11771308 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: C13orf1 chromosome 13 open reading frame 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=57213}}</ref>

''']]

'''''Da mihi factum, dabo tibi ius''''' je stara pravna izreka značenja "daj mi činjenice, pa ću ti reći šta je [[pravo]]." Ona 
ističe razliku položaja sudije i stranaka u [[sudski spor|sporu]] - stranke treba da iznesu činjenice i da ih dokažu, a na sudiji je da ocjenjuje koje su pravne posljedice dokazanog činjeničnog stanja.

}}
'''Izopren''' ili  2-metilbuta-1,3-dien je uobičajeni  [[organski spoj]]  sa  formulom CH<sub>2</sub>=C(CH<sub>3</sub>)-CH=CH<sub>2</sub>.U čistom stanju, to je bezbojna nestabilna tečnost. Izopren  prirodno  proizvode  mnoge [[biljke]].<ref name="Bajrović">{{Cite book |author=Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R., Eds.|title=Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju|publisher=Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB) Sarajevo|year=2005|isbn= 9958-9344-1-8}}</ref><ref name= <“Campbell“>{{cite book|author=Campbell  N. A.  et al.|year=2008|title=Biology. 8th Ed. |publisher=Person International Edition, San Francisco|isbn=978-0-321-53616-7}}</ref><ref name=<"Alberts">{{cite book|author=Alberts B. et al.|year=2002|title= Molecular Biology of the Cell, 4th Ed.|publisher= Garland Science|isbn=0-8153-4072-9}}</ref><ref name="Bajrović"/><ref name= "Kapur Pojskić">{{cite book|author=Kapur Pojskić  L.|title=Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje|publisher= Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo|year=2014|isbn=978-9958-9344-8-3}}</ref><ref name="Međedović">{{cite book|author=Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R.|year=2002|title=Biologija 2. |publisher=Svjetlost, Sarajevo|isbn=9958-10-222-6}}</ref>

. <br>Jedna [[hidroksil]] ne grupa je vezana za D prsten, a 'di' se odnosi i na tu grupu i na A prsten (sasvim lijevo).]]
. <br>Dvije [[hidroksil]]ne (-OH) grupe su vezane za D prsten (sasvim desno).]]
. <br> [[Keton]] (=O) grupa je vezana za D prsten.]]
'''Estrogen''' ili '''oestrogen''' ([[Grčki jezik|grč.]]οἶστρος - ''oistros'' = doslovno znači "polet ili inspiracija", ali figurativno seksualnu strast ili želju<ref>http://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?l=oistros&la=greek. Greek Word Study Tool: oistros, Perseus Project, Perseus Digital Library.</ref> + [[sufiks]] ''–gen'' = proizvođač nečega) je glavni [[Ženka|ženski]] [[hormon]], koji je odgovoran za razvoj i regulaciju ženskog [[reprodukcija|reprodukcijskog sistema]] i [[Sekundarna spolna oznaka|sekundarnih spolnih obilježja]]. Naziv estrogen se može odnositi i na bilo koju tvar, prirodnu ili sintetsku koja oponaša efekte prirodnog [[hormon]]a.<ref>Estrogen (CHEBI:50114)http://www.ebi.ac.uk/chebi/searchId.do?chebiId=50114|website=ChEBI.</ref>
  
Estrogeni su grupa [[steroid]]nih [[hemijsko jedinjenje|hemijskih spojeva]], koji su tako nazvani prema značaju u [[estrus]]u [[sisar]]a ([[menstruacijski ciklus|menstruacijskom ciklusu]] kod žena).<ref>Britannica Educational  Publishing (2011):  The endocrine system. Britannica Educational Publishing. {{ISBN|9781615307319}}.</ref><ref>Warrell D. A., Cox T. M., Firth J. D. (2010): [http://otm.oxfordmedicine.com/ The Oxford Textbook of Medicine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321002102/http://otm.oxfordmedicine.com/ |date=21 Mart 2012 }} (5th ed.). Oxford University Press</ref> To su prirodni [[ženski spolni hormoni]],a koriste se i kao [[oplodnja|kontracepcijsko sredstvo]] i [[zamjenska hormonska terapija]] kod žena u [[menopauza|menopauzi]].

'''Bubrežna karlica''' ili ''' karlica bubrega''' je ljevkasti prošireni dio [[mokraćovod]]a u [[bubreg]]u. U ljudi je bubrežna karlica tačka u kojoj se spajaju dvije ili tri [[bubrežna čaša|glavne čaše]]. Ima [[sluznica|sluznicu]] i prekrivena je prelaznim [[epitel]]om i podlogom ''[[lamina propria]]'' rastresitog do gustog [[vezivno tkivo|vezivnog tkiva]].

}}
'''Metil-butirat''' – poznat i pod  sistematskim imenom  '''metil-butanoat''' – je  [[metil]] [[ester]] [[buterna kiselina|buterne kiseline]].  Kao i većina estera ima miris voća, koji u ovom slučaju podsjeća na [[jabuka|jabuke]] ili [[ananas]]e.<ref>[http://www.thegoodscentscompany.com/data/rw1008721.html Methyl butyrate], thegoodscentscompany.com</ref> Na sobnoj temperaturi, to je bezbojna tečnost sa niskom rastvorljivosti u vodi, nakon čega pluta i formira masni sloj. Iako je [[zapaljivost|zapaljiv]], ima relativno nizak [[pritisak pare]] (40 mmHg na 30&nbsp;°C ), tako da se može sigurno rukovati na sobnoj temperaturi,  bez posebnih sigurnosnih mjera.<ref>''Aldrich Chemicals Handbook'', Sigma-Aldrich Company, Milwaukee, (2007)</ref>

'''Turanidska''' ili '''uralsko-altajska rasa''' je zastario pojam, prvobitno namijenjen da obuhvati populaciju [[Centralna Azija|Centralne Azije]] povezanu sa širenjem turanijanskih jezika, koji su kombinacija [[Uralski jezici|uralskih]] i [[Altajski jezici|altajskih]] jezika.<ref>[http://www.theapricity.com/snpa/racesofeurope.htm The Races of Europe] by Carleton S. Coon</ref>

'''[[Melanom]]ski [[antigen]] prioritetno [[ekspresija gena|eksprimiran]] u [[tumor]]ima''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''PRAME''' sa [[hromosom 22|hromosoma 22]].<ref name="pmid9047241">{{cite journal | vauthors = Ikeda H, Lethé B, Lehmann F, van Baren N, Baurain JF, de Smet C, Chambost H, Vitale M, Moretta A, Boon T, Coulie PG | title = Characterization of an antigen that is recognized on a melanoma showing partial HLA loss by CTL expressing an NK inhibitory receptor | journal = Immunity | volume = 6 | issue = 2 | pages = 199–208 | date = Feb 1997 | pmid = 9047241 | doi = 10.1016/S1074-7613(00)80426-4 | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid10591208">{{cite journal | vauthors = Dunham I, Shimizu N, Roe BA, Chissoe S, Hunt AR, Collins JE, Bruskiewich R, Beare DM, Clamp M, Smink LJ, Ainscough R, Almeida JP, Babbage A, Bagguley C, Bailey J, Barlow K, Bates KN, Beasley O, Bird CP, Blakey S, Bridgeman AM, Buck D, Burgess J, Burrill WD, O'Brien KP | title = The DNA sequence of human chromosome 22 | journal = Nature | volume = 402 | issue = 6761 | pages = 489–95 | date = Dec 1999 | pmid = 10591208 | doi = 10.1038/990031 | bibcode = 1999Natur.402..489D | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: PRAME preferentially expressed antigen in melanoma| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=23532}}</ref> Za ovaj gen je uočeno pet alternativno prerađenih [[varijante transkripta|varijanti transkripta]] koje kodiraju isti protein.<ref name="entrez"/> 

'''Protein 676 cinkovog prsta''' je  [[protein]] koji je  kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ZNF676'''.<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: Zinc finger protein 676
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?db=gene&cmd=retrieve&list_uids=163223
| access-date = 21. 11. 2012 <!-- T19:29:36.979702-08:00 --> 
}}</ref>

'''Elektroforeza''' ([[grčki jezik|grč.]] ηλεκτρο - ''elektro'' = struja + φορέω – foreza = nositi) je  kretanje električno nabijenih čestica u otopini  pod uticajem prostorno jednoobraznog   [[električno polje|električnog polja]].  To se koristi kao analitički i preparativni metod koji je razvijen u [[biohemija|(bio)hemiji]], a usavršen primjenom u [[molekularna biologija|molekularnoj biologiji]]. <ref>{{cite book |first=J. |last=Lyklema |title= Fundamentals of Interface and Colloid Science |volume=vol. 2 |page=3.208 |year=1995}}</ref><ref>{{cite book |first=R.J. |last=Hunter |title=Foundations of Colloid Science |publisher=Oxfrd University Press |year=1989}}</ref><ref>{{cite book |first=S.S. |last=Dukhin |author2=B.V. Derjaguin |title=Electrokinetic Phenomena |publisher=J. Willey and Sons |year=1974}}</ref><ref>{{cite book |first=W.B. |last=Russel |author2=D.A. Saville |author3=W.R. Schowalter |title=Colloidal Dispersions |url=https://archive.org/details/colloidaldispers0000russ |publisher=Cambridge University Press |year=1989}}</ref><ref>{{cite book |first=H.R. |last=Kruyt |title=Colloid Science |publisher=Elsevier |volume=Volume 1, Irreversible systems |year=1952}}</ref><ref>{{cite book |first=A.S. |last=Dukhin |author2=P.J. Goetz |title=Ultrasound for characterizing colloids |publisher=Elsevier |year=2002}}</ref>

'''Limfoidnospecifična [[helikaza]]''' (''Lsh'') je član porodice helikaza SNF2 proteina [[hromatin]]skog remodeliranja koju kod [[ljudi]] [[kodon|kodira]] [[gen]] '''HELLS'''.
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je  838 [[aminokiselina]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  97.074  [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q9NRZ9#sequences |title=UniProt, Q9NRZ9 |access-date=3. 9. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MPAERPAGSG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GSEAPAMVEQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LDTAVITPAM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LEEEEQLEAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GLERERKMLE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>KARMSWDRES</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TEIRYRRLQH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLEKSNIYSK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FLLTKMEQQQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LEEQKKKEKL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ERKKESLKVK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KGKNSIDASE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EKPVMRKKRG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>REDESYNISE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VMSKEEILSV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AKKNKKENED</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ENSSSTNLCV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EDLQKNKDSN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SIIKDRLSET</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VRQNTKFFFD</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PVRKCNGQPV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PFQQPKHFTG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GVMRWYQVEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MEWLRMLWEN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GINGILADEM</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GLGKTVQCIA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TIALMIQRGV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PGPFLVCGPL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>STLPNWMAEF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KRFTPDIPTM</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LYHGTQEERQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLVRNIYKRK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GTLQIHPVVI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TSFEIAMRDR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NALQHCYWKY</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LIVDEGHRIK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NMKCRLIREL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KRFNADNKLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LTGTPLQNNL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SELWSLLNFL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LPDVFDDLKS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FESWFDITSL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SETAEDIIAK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EREQNVLHML</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HQILTPFLLR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RLKSDVALEV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PPKREVVVYA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PLSKKQEIFY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TAIVNRTIAN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MFGSSEKETI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ELSPTGRPKR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RTRKSINYSK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IDDFPNELEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LISQIQPEVD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RERAVVEVNI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PVESEVNLKL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QNIMMLLRKC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>CNHPYLIEYP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IDPVTQEFKI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DEELVTNSGK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FLILDRMLPE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LKKRGHKVLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FSQMTSMLDI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LMDYCHLRDF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NFSRLDGSMS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YSEREKNMHS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FNTDPEVFIF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LVSTRAGGLG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>INLTAADTVI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IYDSDWNPQS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>DLQAQDRCHR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IGQTKPVVVY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLVTANTIDQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KIVERAAAKR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLEKLIIHKN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HFKGGQSGLN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSKNFLDPKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LMELLKSRDY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EREIKGSREK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VISDKDLELL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LDRSDLIDQM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NASGPIKEKM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GIFKILENSE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DSSPECLF</td></tr>
</table>

{{Nedostaju izvori}}
a]]

{{Nedostaju_izvori}}

{{Coord|34|39|14.04|N|135|30|59.22|E|region:JP_scale:20000|display=title}}

'''Linux''' ili GNU/Linux je [[operativni sistem]] za računare baziran na [[Linux kernel]]u.<ref>{{cite book|last=Eckert|first=Jason W.|year=2012|title=Linux+ Guide to Linux Certification|edition=Third|publisher=Cengage Learning|place=Boston, Massachusetts|page=33|isbn=978-1111541538|url=https://books.google.com/books?id=EHLH4S78LmsC&pg=PA33|access-date=14. 4. 2013|quote=The shared commonality of the kernel is what defines a system's membership in the Linux family; the differing [[open-source software|OSS]] applications that can interact with the common kernel are what differentiate [[Linux distribution]]s.|postscript=<!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to "." for the cite to end in a ".", as necessary. -->{{inconsistent citations}}|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509031220/http://books.google.com/books?id=EHLH4S78LmsC&pg=PA33|archive-date=9. 5. 2013|df=mdy-all}}</ref> Jedan je od najpoznatijih primjera 
slobodnog softvera i razvoja putem otvorenog koda. Za razliku od drugih operativnih sistema (kao na primjer [[Microsoft Windows|Windows-a]] i [[Mac OS|Mac OS-a]]) njegov kod je dostupan javnosti i svako ima pravo da ga slobodno koristi, mijenja i redistribuira.
]]

{{DISPLAYTITLE:''Gamma''-amino-''beta''-hidroksibuterna kiselina}}

{{Razlikovati|Sarin}}

[[slika:Mitogens.svg|thumb|280px|Specifićne faze na putu mitogena]]
[[slika:MAPKpathway diagram.svg|thumb|250px|Dijagram puta mitogen-aktivirane protein-[[kinaze]]]]
'''Mitogen''' je [[peptid]] ili mali [[protein]] koji inducira ćeliju da započne [[ćelijska dioba|ćelijsku diobu]]: [[mitoza|mitozu]]. '''Mitogeneza''' je indukcija (pokretanje) mitoze, tipski putem mitogena. Mehanizam djelovanja mitogena je da pokrene puteve [[transdukcija signala|transdukcije signala]]  koji uključuju [[MAPK|mitogen-aktiviranu protein kinazu]] (MAPK), što dovodi do mitoze.

'''Lipidni splav''' je [[glikolipoprotein]]ski mikrodomen proteinskih [[receptor (biohemija)|receptora]] u [[ćelijska membrana|ćelijskoj membrani]].<ref>{{cite journal |author=Thomas S., Pais A.P., Casares S and Brumeanu T.D. |year=2004 |title=Analysis of lipid rafts in T cells |journal=Molecular Immunology |volume=41 |pages=399-409 |url=http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6T9R-4C8NHFS-1&_user=128632&_coverDate=06%2F30%2F2004&_rdoc=1&_fmt=high&_orig=search&_sort=d&_docanchor=&view=c&_searchStrId=1190901231&_rerunOrigin=google&_acct=C000059725&_version=1&_urlVersion=0&_userid=128632&md5=5bba18fc5b53ef28acef4262d14411df }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite journal |author=Thomas S., Kumar R.S. and Brumeanu.T.D |year=2004 |title=Role of lipid rafts in T cell |journal=AITE |volume=52 |pages=215-224 |url=http://www.iitd.pan.wroc.pl/journals/AITEFullText/5885.pdf }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="korade">{{cite journal |last=Korade|first=Zeljka|title=Lipid rafts, cholesterol, and the brain |journal=Neuropharmacology |volume=55 |year=2008 |pages=1265-273}}</ref> Funkcija ikrtosplavova, kao specijalizovani membranski mikrodomena, je kompartmentalizacija ćelijskih procesa. Služe kao centri za formiranje signalnih [[molekula]], utiču na membranski prenos [[fluid]]a i razmjenu proteina, te na regulaciju [[neurotransmiter|neurotransmisije]].<ref name="korade"/><ref name="Pike">{{cite journal |author=Pike, Linda J. |title=The Challenge of Lipid Rafts |journal=Journal of Lipid Research |issue=Oct |year=2008 |pages=1-17.}}</ref> Lipidni splavovi su uređeniji i gušće pakovani nego okružujući [[Lipidni dvosloj|dvosloj]].Oni slobodno plutaju u ćelijskoj memebrani.<ref>Simons, Kai, and Ehehalt, R. "Cholesterol, lipid rafts, and disease." The Journal of Clinical Invesigation 110 (2002): 597-603.</ref>

{{Nedostaju izvori}}

}}

{{Preuređivanje}}
{{Drugo značenje|Azija (čvor)}}
</ref>
| stanovništvo       = 4.164.252.000<ref name=wa>{{cite web | url=http://www.worldatlas.com/geoquiz/thelist.htm | title=Continents of the World | work=The List | publisher=Worldatlas.com | access-date=25. 7. 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110722181955/http://www.worldatlas.com/geoquiz/thelist.htm | archive-date=22. 7. 2011 |url-status=live | url-status=live }}</ref>
| gustoća            = 87/km<sup>2</sup>
| nominalni_BDP      = 
| BDP_PPP            = 
| denonim            = [[Azijati]]
| spisak_država      = Azija#Države Azije po regijama
| države             = 48 članica UN-a i 6 drugih zemalja
| zavisne_teritorije = {{Collapsible list
| titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
| list_style = text-align:left;
| [[Akrotiri i Dhekelia]]
| [[Britanske indijskookeanske teritorije]]
| [[Božićno ostrvo]]
| [[Kokosova ostrva]]
| [[Hong Kong]]
| [[Makao]]
}}
| nisu_članice_UN_a  = {{Collapsible list
| titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
| list_style = text-align:left;
| [[Abhazija]]
| [[Nagorni Karabah]]
| [[Turska Republika Sjeverni Kipar]]
| [[Južna Osetija]]
| [[Tajvan]]
}}
| jezici             = [[Jezici Azije|Spisak jezika]]
| vremenske_zone     = [[UTC+2]] do [[UTC+12]]
| internet           = [[.asia]]
| gradovi            = {{Collapsible list
| titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal;
| list_style = text-align:left;
| {{ZD|Japan}} [[Tokio]]
| {{ZD|Južna Koreja}} [[Seoul]]
| {{ZD|Indija}} [[Mumbai]]
| {{ZD|Bangladeš}} [[Dhaka]]
| {{ZD|Indija}} [[Delhi]]
| {{ZD|Pakistan}} [[Karachi]]
| {{ZD|Indonezija}} [[Jakarta]]
| {{ZD|Japan}} [[Osaka]]
| {{ZD|Kina}} [[Šangaj]]
| {{ZD|Filipini}} [[Manila]]
| {{ZD|Hong Kong}} [[Hong Kong]]
| {{ZD|Iran}} [[Teheran]]
| {{ZD|Bangladeš}} [[Chittagong]]
| {{ZD|Katar}} [[Doha]]
| {{ZD|Kina}} [[Peking]]
| {{ZD|Saudijska Arabija}} [[Rijad]]
| {{ZD|Kina}} [[Guangzhou]]
| {{ZD|Tajvan}} [[Taipei]]
| {{ZD|Tajland}} [[Bangkok]]
| {{ZD|Singapur}} [[Singapur]]
| {{ZD|Malezija}} [[Kuala Lumpur]]
| {{ZD|Vijetnam}} [[Hồ Chí Minh (grad)|Hồ Chí Minh]]
| {{ZD|Ujedinjeni Arapski Emirati}} [[Dubai]]
}}
}}
'''Azija''', kao dio [[Evroazija|Evroazije]] sa površinom od oko 44,6145 miliona km<sup>2</sup>,<ref name="britannica" /> zauzima oko trećine ukupnog kopna na [[Zemlja (planeta)|Zemlji]] i po površini je najveći [[kontinent]] na planeti. U njoj živi preko 4 milijarde ljudi, što je oko 50% ukupnog broja stanovnika na svijetu, te je ovaj kontinent i najnaseljeniji. U historiji ljudske civilizacije, Azija je vrlo rano postala važna za čovječanstvo. Tamo su nastale prve poznate države, a već oko 900 p.n.e. i prva velika carstva poput [[Asirija|Asirskog]] ili nešto kasnije i [[Ahemenidsko carstvo|Ahemendiskog carstva]].

'''Histon H4''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''HIST1H4F'''  sa [[hromosom 6|hromosoma 6]].<ref name="pmid1916825">{{cite journal |vauthors=Albig W, Kardalinou E, Drabent B, Zimmer A, Doenecke D | title = Isolation and characterization of two human H1 histone genes within clusters of core histone genes | journal = Genomics | volume = 10 | issue = 4 | pages = 940–8 |date=Nov 1991 | pmid = 1916825 | doi =10.1016/0888-7543(91)90183-F  }}</ref><ref name="pmid9119399">{{cite journal |vauthors=Albig W, Kioschis P, Poustka A, Meergans K, Doenecke D | title = Human histone gene organization: nonregular arrangement within a large cluster | journal = Genomics | volume = 40 | issue = 2 | pages = 314–22 |date=Apr 1997 | pmid = 9119399 | doi = 10.1006/geno.1996.4592 }}</ref><ref name="pmid12408966">{{cite journal |vauthors=Marzluff WF, Gongidi P, Woods KR, Jin J, Maltais LJ | title = The human and mouse replication-dependent histone genes | journal = Genomics | volume = 80 | issue = 5 | pages = 487–98 |date=Oct 2002 | pmid = 12408966 | doi =10.1016/S0888-7543(02)96850-3  }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: HIST1H4F histone cluster 1, H4f| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=8361}}</ref>

'''Mutnik''' se spominje od XIV vijeka kada je bio u posjedu knezova Gusić-Kirjaković. [[Kraljevina Ugarska (1526-1867)|Ugarski]] kralj [[Žigmund Luksemburški]] 1430. godine poklonio je kraljevski kastel Mutnik Jurju Turku. Kralj Vladislav ga je 1491. godine dao Zagrebačkoj županiji, a početkom XVI vijeka došaoje u posjed [[Ivan Karlović|Ivana Karlovića]]. Ovaj ga je prema ugovoru iz 1509. godine, u slučaju svoje smrti, ustupio [[Knezovi Zrinski|knezovima Zrinskim]]. Nakon toga spominje se još 1522, 1526-1531, 1544, 1551. i dalje.

'']]

'''Bradavicoliki protein-B''' ('''NIPBL'''), znan i kao '''SCC2''' ili '''delangin''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''NIPBL'''  sa [[hromosom 5|hromosoma 5]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: Nipped-B homolog (Drosophila)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=25836}}</ref> NIPBL je potreban za povezivanje [[kohezin]]a s [[DNK]] i glavna je podjedinica kompleksa za punjenje kohezina.<ref name="Ciosk_2000">{{cite journal | vauthors = Ciosk R, Shirayama M, Shevchenko A, Tanaka T, Toth A, Shevchenko A, Nasmyth K | title = Cohesin's binding to chromosomes depends on a separate complex consisting of Scc2 and Scc4 proteins | journal = Molecular Cell | volume = 5 | issue = 2 | pages = 243–54 | year = 2000 | pmid = 10882066 | doi = 10.1016/S1097-2765(00)80420-7 | doi-access = free }}</ref> [[Heterozigot]]ne [[mutacije]] u ''NIPBL'' čine oko 60% slučajeva [[sindrom Cornelije de Lange|sindroma Cornelije de Lange]].<ref>{{cite journal | vauthors = Rohatgi S, Clark D, Kline AD, Jackson LG, Pie J, Siu V, Ramos FJ, Krantz ID, Deardorff MA | title = Facial diagnosis of mild and variant CdLS: Insights from a dysmorphologist survey | journal = American Journal of Medical Genetics. Part A | volume = 152A | issue = 7 | pages = 1641–53 | date = juli 2010 | pmid = 20583156 | doi = 10.1002/ajmg.a.33441 | pmc=4133091}}</ref>

i [[Evropa|Evrope]] iz [[1395]]]]

{{infokutija protein
| Ime = Receptorski protein tirozin-kinaza
|Symbol=RTK
| EC_number = 2.7.10.1
| CAS_number = 
| IUBMB_EC_number = 2/7/10/1
| GO_code = 0004714
| image = VEGF receptors.png
| width = 
| caption = 
}}
{{infokutija protein
| Symbol = Pkinase_Tyr
| Name = 
| image = 
| width =
| caption = 
| Pfam= PF07714
| InterPro= 
| SMART=  
| Prosite = 
| SCOP = 
| TCDB =
| CDD = 
| OPM family= 186
| OPM protein= 2k1k
| PDB=
| Membranome superfamily = 3
}}
'''Receptorske tirozin kinaze''' ('''RTK''') su visoki [[ligandi]] [[receptor ćelijske površine|receptori ćelijske površine]] za mnoge polipeptidne [[faktor rasta|faktore rasta]], [[citokin]]e i [[hormon]]e. Od 90 jedinstvenih [[gen]]a  [[tirozin-kinaza]] identificiranih u [[ljudski genom|ljudskom genomu]], 58 kodira receptorske proteine tirozin-kinaze.<ref name=robinson1>{{cite journal | vauthors = Robinson DR, Wu YM, Lin SF | title = The protein tyrosine kinase family of the human genome | journal = Oncogene | volume = 19 | issue = 49 | pages = 5548–57 | date = novembar 2000 | pmid = 11114734 | doi = 10.1038/sj.onc.1203957 | doi-access = free }}</ref>
Pokazalo se da su receptorske tirozin-kinaze ne samo ključni regulatori normalnih ćelijskih procesa, već i da imaju ključnu ulogu u razvoju i napredovanju mnogih tipova [[kancer|raka]].<ref name="Receptor tyrosine kinase signalling as a target for cancer intervention strategies">{{cite journal | vauthors = Zwick E, Bange J, Ullrich A | title = Receptor tyrosine kinase signalling as a target for cancer intervention strategies | journal = Endocrine-Related Cancer | volume = 8 | issue = 3 | pages = 161–73 | date = septembar 2001 | pmid = 11566607 | doi = 10.1677/erc.0.0080161 }}</ref> Mutacije u receptorskim [[tirozin-kinaza]]ma dovode do aktivacije niza signalnih kaskada koje imaju brojne efekte na ekspresiju proteina. Receptorske tirozin-kinaze su dio veće porodice [[tirozin-kinaza|proteinskih tirozin-kinaza]], koji obuhvata proteine receptorske tirozin-kinaze koji sadrže [[transmembranski domen]], kao i [[nereceptorska tirozin-kinaza|nereceptorske tirozin-kinaze]] koje nemaju transmembranske domene.<ref name="pmid10966463">{{cite journal | vauthors = Hubbard SR, Till JH | title = Protein tyrosine kinase structure and function | url = https://archive.org/details/sim_annual-review-of-biochemistry_2000_69/page/373 | journal = Annual Review of Biochemistry | volume = 69 | pages = 373–98 | year = 2000 | pmid = 10966463 | doi = 10.1146/annurev.biochem.69.1.373 }}</ref>

'''Isidor Isaac Rabi''' ( {{IPAc-en|ˈ|r|ɑː|b|i}} ; rođen kao '''Israel Isaac Rabi,''' 29. juli 1898&nbsp;- 11. januara 1988) bio je američki [[fizičar]] koji je 1944. dobio Nobelovu nagradu za fiziku<ref>{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1944/rabi/facts/|title=The Nobel Prize in Physics 1944|website=NobelPrize.org|language=en-US|access-date=31. 10. 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.atomicheritage.org/profile/isidor-i-rabi|title=Isidor I. Rabi|website=Atomic Heritage Foundation|language=en|access-date=31. 10. 2022}}</ref> za otkriće [[Nuklearna magnetna rezonanca|nuklearne magnetske rezonance]], koja se koristi u [[Magnetna rezonanca|magnetnoj rezonanci]]. On je također bio jedan od prvih naučnika u Sjedinjenim Državama koji je radio na šupljem magnetronu, koji se koristi u [[Radar|mikrotalasnim radarima]] i [[Mikrovalna peć|mikrotalasnim pećnicama]].

| mjestorođenja = [[Marktl am Inn]], [[Njemačka]]
| datumsmrti = {{Datum smrti i godine|2022|12|31|1927|04|16}}
| mjestosmrti = [[Vatikan]]
| sahranjen = 
| nacionalnost = [[Nijemci|Nijemac]]
| religija =
| prebivalište = Vatikan, poslije 28. februara Castel Galdolfo
| roditelji = 
| supruga = 
| djeca = 
| alma_mater = 
| potpis = 
| ostali = Benedikt
}}

'''Miozinski lahki lanac 5''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''MYL5''' sa [[hromosom 4|hromosoma 4]].<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: Myosin light chain 5
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/4636
| access-date = 24. 1. 2017
}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

za disocijaciju nekih [[kiseline|kiselina]] i baza]]
'''Baze''' ([[grčki jezik|grč.]] ''βάση'', ''basé – osnova, fundament'') ili '''lužine''' su u užem smislu svi spojevi, koji u vodenim rastvorima mogu graditi hidroksid [[ion]]e (OH<sup>−</sup>) te tako povisiti [[pH]] vrijednost rastvora. Hidroksid ioni su hemijski spojevi koji iz [[kiseline|kiselina]] mogu preuzeti [[proton]]e dajući molekule [[voda|vode]]. Stoga je baza na neki način suprotnost kiselinama te se s njima [[neutralizacija (hemija)|neutralizira]].

[[File:The universal declaration of human rights 10 December 1948.jpg|thumb|rights|220px|[[Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima]] garantuje slobodu vjere ili uvjerenja]]

]]
]]

{{Nedostaju izvori}}

{{Decenija|61}}

'''Softver kao usluga''' '''(SaaS'''<ref>{{Cite web|url=http://searchservervirtualization.techtarget.com/definition/How-do-you-pronounce-IT|title=How do you pronounce IT?|last=Panker|first=Jon|last2=Lewis|first2=Mark|date=august 2007|website=TechTarget|access-date=24. 5. 2012|last3=Fahey|first3=Evan|last4=Vasquez|first4=Melvin Jafet}}</ref> - Software as a service) jest [[softver]] koji se licencira na pretplatnoj osnovi i koji se nalazi na centralnoj lokaciji (kao npr. na serveru pružatelja usluga)

'''Kornifin-B''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''SPRR1B''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid8325635">{{cite journal | vauthors = Gibbs S, Fijneman R, Wiegant J, van Kessel AG, van De Putte P, Backendorf C | title = Molecular characterization and evolution of the SPRR family of keratinocyte differentiation markers encoding small proline-rich proteins | journal = Genomics | volume = 16 | issue = 3 | pages = 630–7 |date=Aug 1993 | pmid = 8325635 | doi = 10.1006/geno.1993.1240 }}</ref><ref name="pmid1438308">{{cite journal | vauthors = Marvin KW, George MD, Fujimoto W, Saunders NA, Bernacki SH, Jetten AM | title = Cornifin, a cross-linked envelope precursor in keratinocytes that is down-regulated by retinoids | journal = Proc Natl Acad Sci U S A | volume = 89 | issue = 22 | pages = 11026–30 |date=Dec 1992 | pmid = 1438308 | pmc = 50476 | doi =10.1073/pnas.89.22.11026  | bibcode = 1992PNAS...8911026M | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: SPRR1B small proline-rich protein 1B (cornifin)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=6699}}</ref>

</ref>
|Izlučivanje                = [[bubreg|Bubrežno]]<br> [[PubChem]]:        5184
}}
'''Skopolamin''' ili '''hioscin'''<ref name=Huo2001>{{cite book| vauthors = Juo PS |title=Concise Dictionary of Biomedicine and Molecular Biology.|date=2001|publisher=CRC Press|location=Hoboken|isbn=9781420041309|page=570|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=Y4DLBQAAQBAJ&pg=PA570|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910183136/https://books.google.com/books?id=Y4DLBQAAQBAJ&pg=PA570|archive-date=10. 9. 2017|df=dmy-all}}</ref> jest [[organski spoj]] koji služi kao [[lijek]] za [[bolesti kretanja]] i postoperativne mučnine i povraćanja.<ref name=AHFS2016/> Također se ponekad koristi prije operacije za smanjenje lučenja [[pljuvačka|pljuvačke]].<ref name=AHFS2016/> Kada se koristi injekcijom, efekti počinju nakon oko 20 minuta i traju do 8 sati.<ref name=AHFS2016/> Može se koristiti i oralno i kao [[flaster|transdermalni flaster]].<ref name=AHFS2016>{{cite web |title=Scopolamine|url=https://www.drugs.com/monograph/scopolamine.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists |access-date=8. 12. 2016|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007123115/https://www.drugs.com/monograph/scopolamine.html |archive-date=7. 10. 2016|df=dmy-all}}</ref>

'''Promotivni ili marketing komunikacijski miks''' predstavlja kombinaciju promotivnih aktivnosti u marketingu. Promotivni miks podrazumijeva oglašavanje, direktni marketing, unapređenje prodaje, ličnu prodaju i odnose s javnošću. Neki autori izdvajaju i internet marketing. Promotivni miks se smatra dijelom [[Marketing_miks|marketing miksa]] i označava se kao "promocija".

{{Evolucija|expanded=Procesi i ishodi}}
'''Adaptacijska radijacija''' ili '''adaptivna radijacija''' – u [[evolucijska biologija|evolucijskoj biologiji]] – je proces u kojem organizmi diversificiraju brzo u mnoštvo novih oblika, naročito kada se promjene uvjeti okruženja ili postanu dostupni novi resurs, što stvara nove izazove, tj. kada  postoje ili se otvaraju nove [[ekološka niša|ekološke niše]] ili [[adaptivna zona|adaptivne zone]]. Počevši s [[Najbliži drevni zajednički predak|nedavnog zajedničkog pretka]], ovaj proces rezultira u [[specijacija|specijaciju]] i [[fenotip]]ske adaptacije niza vrsta, koje se ispoljavaju u različitim [[morfologija|morfološkim]] i [[fiziologija|fiziološkim]] [[osobina]]ma putem  kojih mogu da iskoriste niz divergentnih okruženja.<ref>Hadžiselimović R. (1986): Uvod u teoriju antropogeneze. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-2-6}}.</ref>
<ref>Dobzhansky T. (1970):  Genetics of the evolutionary process. Columbia,  New York, {{ISBN|0-231-02837-7}}.</ref><ref>Mayr E. (1970): Populatiomns, species, and evolution – An abridgment of Animal species and evolution. The Belknap Press of Harvard University  Press, Cambridge, Massachussets and London, England, {{ISBN|0-674-69013-3}}.</ref><ref>Mayr E. (2000): The growth of biological thought – Diversity, evolution, and inheritance, 11th printing, first:  Copyright © 1982.  The Belknap Press of Harvard University Press Cambridge (Mass.),  Londo  (England) , {{ISBN|0-674-36445-7}} ; {{ISBN|0-674-36446-5}}.</ref><ref>Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. (1996): Biologija 1, Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-686-8}}.</ref>

'''Crvena stijena''' je [[Arheologija|arheološko]] nalazište iz doba [[paleolit]]a, koje se nalazi nedaleko od sela Petrovići (općina [[Nikšić]]), blizu granice [[Crna Gora|Crne Gore]] i [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]].

{{Književnost}}
'''Pisac''' je osoba koja koristi pisane riječi u različitim stilovima i tehnikama da prenese svoje ideje. Pisci proizvode različite oblike [[Književnost|književne]] [[umjetnost]]i i kreativnog pisanja kao što su: [[roman]]i, kratke priče, [[poezija]], [[Drama|drame]], scenarije i [[esej]]i, kao i različiti izvještaji i novinski članci koji mogu biti od interesa za javnost. Tekstovi pisaca se objavljuju u raznim medijima. Kvalifikovani pisci koji mogu da koriste jezik da dobro izraze ideje, često značajno doprinose [[Kultura|kulturnom]] sadržaju društva.<ref>{{cite book |last1=Magill |first1=Frank N.|title=Cyclopedia of World Authors|edition=revised  |volume=vols. I, II, III |year=1974 |publisher=Salem Press |location=Englewood Cliffs, New Jersey |isbn= |pages=1–1973}} [A compilation of the bibliographies and short biographies of notable authors up to 1974.]</ref>
Naziv "pisac" se koristi i na drugim mjestima u umjetnosti, kao što je tekstopisac, ali i kao samostalni "pisac" što se obično odnosi na stvaraštvo pisanog jezika. Neki pisci rade koristeći materijal iz [[Usmena predaja|usmene predaje]].

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+24|55|44}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[dvostruka zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*2]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Gemini_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 12.5
  | Tačka_y                 = 32.6
}}

|  ICD9        = {{ICD9|367.0}}
|  DiseasesDB  = 29644
|  MedlinePlus = 001020
|  MeSH        = D006956
}}
'''Refrakcijska dalekovidnost''' – poznata i kao  '''hipermetropija''' ili '''hiperopij''' – stanje je [[Ljudsko oko|oka]] u kojem je svjetlost fokusirana iza [[mrežnjača|mrežnjače]], a [[akomodacija (oko)|akomodacija]] miruje.<ref name="Parson">{{cite book |last1=Ramjit |first1=Sihota |last2=Radhika |first2=Tandon |title=Parsons' diseases of the eye |publisher=Elsevier |isbn=978-81-312-3818-9 |edition=22nd |chapter=Refractive errors of the eye|date=15. 7. 2015 }}</ref> Mala hipermetropija kod mladih pacijenata obično se korigira akomodacijom, bez ikakvih oštećenja vida.<ref name="Khurana-Opt">{{cite book |last1=Khurana |first1=AK |title=Theory and practice of optics and refraction |publisher=Elsevier |isbn=978-81-312-1132-8 |pages=62–66 |edition=2nd |chapter=Errors of refraction and binocular optical defects|date=septembar 2008 }}</ref> Međutim, zbog ovog prilagodljivog napora za daljinski vid, pogođeni se mogu žaliti na astenopične simptome dok neprestano čitaju.<ref name = "Khurana-Opt"/> Neki hipermetropi mogu vidjeti jasno iz daljine, ali vid iz blizine može biti zamagljen, zbog nedovoljne akomodacije. Zato se  ovaj nedostatak naziva dalekovidnošću.<ref name="Artal">{{cite book |last1=Pablo |first1=Artal |title=Handbook of visual optics-Fundamentals and eye optics and |year=2017 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4822-3785-6}}</ref> Ako je hipermetropija visoka, doći će do oštećenja vida i na daljinu i na blizinu.<ref name = "Khurana-Opt"/> Osobe mogu imati i[[akomodacija (oko|disfunkcije prilagodbe]], [[binokularni vid|binokularnu disfunkciju]], [[ambliopija|ambilopiju]] i [[strabizam]], popularno poznat kao frljavost.<ref name=AOA2008>{{cite web |first1=Bruce D. |last1=Moore |first2=Arol R. |last2=Augsburger |first3=Elise B. |last3=Ciner |first4=David A. |last4=Cockrell |first5=Karen D. |last5=Fern |first6=Elise |last6=Harb |website=American Optometric Association |url=http://www.aoa.org/documents/CPG-16.pdf |title=Optometric Clinical Practice Guideline: Care of the Patient with Hyperopia |date=2008 |pages=2–3, 10–11 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060717040622/http://www.aoa.org/documents/CPG-16.pdf |archive-date=17. 7. 2006 |df= |access-date=18. 6. 2006 }}</ref> Novorođenčad je gotovo uvijek hipermetropna, što se postupno smanjuje, kako se dob povećava.<ref name = "Parson"/>

'''Adiponektinski receptor 1''' ('''AdipoR1''') jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ADIPOR1''' sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="pmid12802337">{{cite journal | vauthors = Yamauchi T, Kamon J, Ito Y, Tsuchida A, Yokomizo T, Kita S, Sugiyama T, Miyagishi M, Hara K, Tsunoda M, Murakami K, Ohteki T, Uchida S, Takekawa S, Waki H, Tsuno NH, Shibata Y, Terauchi Y, Froguel P, Tobe K, Koyasu S, Taira K, Kitamura T, Shimizu T, Nagai R, Kadowaki T | title = Cloning of adiponectin receptors that mediate antidiabetic metabolic effects | journal = Nature | volume = 423 | issue = 6941 | pages = 762–9 | date = juni 2003 | pmid = 12802337 | doi = 10.1038/nature01705 | bibcode = 2003Natur.423..762Y | s2cid = 52860797 }}</ref> Član je porodice [[progestini i adipoQ receptori]] (PAQR), a poznat je i kao '''PAQR1'''.<ref name="TangHu2005">{{cite journal | vauthors = Tang YT, Hu T, Arterburn M, Boyle B, Bright JM, Emtage PC, Funk WD | title = PAQR proteins: a novel membrane receptor family defined by an ancient 7-transmembrane pass motif | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-molecular-evolution_2005-09_61_3/page/372 | journal = Journal of Molecular Evolution | volume = 61 | issue = 3 | pages = 372–80 | date = septembar 2005 | pmid = 16044242 | doi = 10.1007/s00239-004-0375-2 | bibcode = 2005JMolE..61..372T | s2cid = 31473802 }}</ref>
                            
==Aminokiselinska sekvenca==	
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 375 [[aminokiselina]], a [[molekularna masa|molekulska težina]] 42.616 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q96A54#sequences |title=UniProt, Q96A54 |language=en. |access-date=6. 12. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MSSHKGSVVA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QGNGAPASNR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EADTVELAEL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GPLLEEKGKR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VIANPPKAEE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>EQTCPVPQEE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEEVRVLTLP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQAHHAMEKM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEFVYKVWEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RWRVIPYDVL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PDWLKDNDYL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LHGHRPPMPS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FRACFKSIFR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IHTETGNIWT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HLLGFVLFLF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LGILTMLRPN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MYFMAPLQEK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VVFGMFFLGA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VLCLSFSWLF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HTVYCHSEKV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SRTFSKLDYS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GIALLIMGSF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VPWLYYSFYC</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SPQPRLIYLS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IVCVLGISAI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>IVAQWDRFAT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PKHRQTRAGV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FLGLGLSGVV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PTMHFTIAEG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FVKATTVGQM</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GWFFLMAVMY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ITGAGLYAAR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IPERFFPGKF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DIWFQSHQIF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HVLVVAAAFV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>HFYGVSNLQE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FRYGLEGGCT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DDTLL</td></tr>
</table>

'''Uterosakralni  ligamenti'''  ili  '''rekto-uterusni ligamenti'''  spadaju  u  [[glavni maternični ligamenti|glavne maternične ligamente]].

{{Geokutija naselje u Hrvatskoj
<!-- *** Gornji dio *** -->
|ime                 = Povlja
|vrsta               = naselje
<!-- *** Ime **** -->
|službeni naziv      = 
|slogan              =
|nadimak             = 
<!-- *** Slika *** -->
|slika               = Insel Brac-Kroatien-Povlja.jpg
|opis_slike          = Povlja, panorama 
|dimenzija_slike     =
<!-- *** Simboli *** -->
|zastava             = 
|grb                 = 
<!-- *** Države, regije i.t.d *** --> 
|županija            =  [[Splitsko-dalmatinska županija|Splitsko-dalmatinska]]
|općina              = [[Selca (Hrvatska)|Selca]]
|općina1             = 
|općina2             = 
|općina3             = 
|općina4             = 
|općina5             =
|općina6             =
|općina7             =
|općina8             =
|općina9             =
|općina10            =
<!-- *** Položaj *** -->
| širina_stepeni        = 43| širina_minuta = 20| širina_sekundi = 03| širina_SJ = N
| dužina_stepeni        = 16| dužina_minuta = 50| dužina_sekundi = 17| dužina_IZ = E
|najveća tačka           =
|najveća tačka metara    = 28
<!-- *** Površina *** -->
|površina grad           = 
|površina općina         = 
<!-- *** Stanovništvo *** -->
|stanovništvo općina                      = 
|stanovništvo grad                        = 335
|stanovništvo ukupno                      = 
|stanovništvo godina                      = [[2021.]]
|stanovništvo općina godina               = 
|gustoća                                  = 
|gustoća općina                           = 
<!-- *** Historija i administracija *** -->
|osnovano                                 =
|gradonačelnik                            = 
|gradonačelnik stranka                    =  
<!-- *** Kod ***  -->
|poštanski broj                           = 21413 Povlja
|pozivni broj                             = (+385) 21
<!-- *** Karta ***  -->
| karta_lokacija                          = Hrvatska
| opis_karte                              = 
<!-- *** Web stranice *** -->
| web stranice                            = 
<!-- *** Bilješka *** -->
|bilješka                                =
}}

{{infokutija gen}}
'''Prolinski bogata [[upredena zavojnica]]-1''' (PRCC1)  jest uobičajeni je naziv  [[protein]]a zvanog '''CAD38605''' koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''PRCC1'''  sa [[hromosom 5|hromosoma 5]] . [[kodon|Kodira]] [[polipeptid]] sa  445 [[aminokiselina]] za predviđenih ukupno šest [[egzon]]a. Predviđena [[molekulska težina]] je 46,7 kDa, a [[izoelektrična tačka]] je 5,46.<ref>{{Cite journal|title = A Comparison of Bacterial Genomes|last = Kagachi|first = Chihiro|date = 2007|journal = Seikagaku- the Journal of Japanese Biochemical Society}}</ref> [[Homologija sekvence|Ortolozi]] utvrđeni su u većini [[eukariot]]a, od kojih je većina konzervirana kod većine vrsta [[sisar]]a. Umjerena konzerviranost se održava među ostalim udaljenim vrstama kao što su: ''[[Gallus gallus]]'', ''[[Xenopus]]'', ''[[Strongylocentrotus purpuratus]]'', ''[[Tetraodon]]'' itd.

'''AE-vezujući protein 1''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''AEBP1'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: AE binding protein 1 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/165 }}</ref>

{{Glavni|Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.}}
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila [[2011]], prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10).<ref name="Zakon">[http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2010_07_92_2587.html Zakon o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine]</ref>
Zagrebačka gradska četvrt [[Črnomerec]] je po Popisu stanovništva 2011. godine imala 38.546 stanovnika, što predstavlja 4,88% od ukupnog broja stanovnika [[Zagreb|Grada Zagreba]], odnosno 0,90% od ukupnog broja stanovnika [[Hrvatska|Hrvatske]].<ref name="Popis_2011">[http://www.dzs.hr/ Zvanični rezultati popisa Državnog zavoda za statistiku]</ref>
== Rezultati ==

'''Geodezija''', također nazivana i '''geodetika''', naučna je disciplina koja se bavi mjerenjem i predstavljanjem Zemlje. Historija geodezije počela je u prednaučnoj antici i procvjetala je tokom [[doba prosvjetiteljstva]].

'''Kranio-lentikulo-suturna displazija''' ('''CLSD''', ili '''Boyadjiev-Jabsov sindrom''') je [[neonatus]]/[[dojenče|dojenačka]] bolest uzrokovana poremećajem u [[hromosom 14|hromosomu14]]. To je [[autosomno nasljeđivanje|autosomno recesivni]] [[genetički poremećaj|poremećaj]], što znači da dva [[recesivni gen|recesivna gena]] moraju biti [[nasljeđivanje|naslijeđena]] od roditelja (od svakog po jedan) kako bi se bolest manifestirala. Bolest uzrokuje značajno proširenje [[endoplazmatski retikulum|endoplazmatskog retikuluma]] u [[fibroblast]]omima osobe sa CLSD. Zbog rastezanja endoplazmatskog retikuluma, poremećen je eksport proteina (kao što je [[kolagen]]) iz [[ćelija (biologija)|ćelija]].

{{Taksokvir
|boja=lightblue
| naziv = Eumetazoa<br>Vremenski raspon:<br>[[Ediakaran]], prije 635 miliona godina → [[Holocen|Sadašnjost]]
|slika = <imagemap>
slika:Animalia diversity.jpg|300px
rect 0   0 400 290 [[Mollusca]]
rect 400 0 800 275 [[Scyphozoa]]
rect 0 300 400 775 [[Chordata]]
rect 400 280 800 775 [[Arthropod]]
rect 0 800 800 1100 [[Annelida]]
</imagemap>
| slika_opis = Diverzitet Eumetazoa
| taxon = Eumetazoa
| autorstvo = [[Otto Bütschli|Buetschli]], 1910
| razdioba_rangovi = Koljena
| razdioba=
* [[Ctenophora]]''' 
* [[izumiranje|†]] [[Trilobozoa]]
* '''[[ParaHoxozoa]]''' (nerangirano)
** [[Placozoa]]
** [[Cnidaria]]
** '''[[Bilateria]]''' (nerangirano)
*** [[Xenacoelomorpha]]
*** †[[Proarticulata]]
*** '''[[Nephrozoa]]''' (nerangirano)
**** '''Natkoljeno [[Deuterostomia]]'''
***** [[Chordata]]
***** "[[Ambulacraria]]"
****** [[Hemichordata]]
****** [[Echinoderm]]ata
**** '''[[Protostomia]] (nerangirano)'''
***** '''Natkoljeno [[Ecdysozoa]]'''
****** [[Kinorhyncha]]
****** [[Loricifera]]
****** [[Priapulida]]
****** [[Nematoda]]
****** [[Nematomorpha]]
****** [[Onychophora]]
****** [[Tardigrada]]
****** [[Arthropoda]]
***** '''[[Spiralia]]''' (nerangirano)
****** [[Orthonectida]]
****** [[Rhombozoa]]
****** [[Chaetognatha]]
****** '''Natkoljeno [[Platyzoa]]'''
******* [[Platyhelminthes]]
******* [[Gastrotricha]]
******* [[Rotifera]]
******* [[Acanthocephala]]
******* [[Gnathostomulida]]
******* [[Micrognathozoa]]
******* [[Cycliophora]]
****** '''Superphylum [[Lophotrochozoa]]'''
******* [[Hyolitha]][[izumiranje|†]]
******* [[Nemertea]]
******* [[Phoronida]]
******* [[Bryozoa]]
******* [[Entoprocta]]
******* [[Brachiopoda]]
******* [[Mollusca]]
******* [[Annelida]]
| sinonimi = *Enterozoa <small>Lankester, 1877, em. Beklemishev</small><ref>[[Ray Lankester|Lankester, Ray]] (1877). Notes on the Embryology and classification of the Animal kingdom: comprising a revision of speculations relative to the origin and significance of the germ-layers. ''Quarterly Journal of Microscopical Science'' (N.S.), No. 68: 399–454.</ref><ref>Beklemishev, V.L. ''The basis of the comparative anatomy of the invertebrates'' [''Основы сравнительной анатомии беспозвоночных'']. 1st ed., 1944; 2nd ed., 1950; 3rd ed. (2 vols.), 1964. English translation, 1969, [https://books.google.com/books?hl=&id=FrAoAAAAYAAJ]. Akademia Nauk, Moscow, Leningrad.</ref>
* Epitheliozoa <small>Ax, 1996</small>
*[[Diploblast]] <small>Lankester, 1873</small>
*[[Histozoa]] <small>Ulrich, 1950</small><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=T8fyCAAAQBAJ&lpg=PA77&dq=epitheliozoa&pg=PA77#v=onepage&q=epitheliozoa&f=false|title=Multicellular Animals: A new Approach to the Phylogenetic Order in Nature|last=Ax|first=Peter|date=6. 12. 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9783642801143|language=en}}</ref><ref>Ulrich, W. 1950. Begriff und Einteilung der Protozoen, in Moderne Biologie. Festschrijt 60. Geburt. Hans Nachtsheim, Peters, Berlin, 241-50.</ref>
}}
'''Eumetazoa''' (Grčki|grč.]] εὖ - eu = pravo, dobro + μετά - metá, poslije + ζῷον – zóon = životinja) ili '''Diploblasts''',  '''Epitheliozoa''',  '''Histozoa'''  su pretpstavljeni bazni [[kladus]] [[životinja]], [[sestrinska vrsta|sestrinska grupa]]  [[Porifera]].<ref>{{Cite journal|last=Feuda|first=Roberto|last2=Dohrmann|first2=Martin|last3=Pett|first3=Walker|last4=Philippe|first4=Hervé|last5=Rota-Stabelli|first5=Omar|last6=Lartillot|first6=Nicolas|last7=Wörheide|first7=Gert|last8=Pisani|first8=Davide|title=Improved Modeling of Compositional Heterogeneity Supports Sponges as Sister to All Other Animals|journal=Current Biology|volume=27|issue=24|pages=3864–3870.e4|language=en|doi=10.1016/j.cub.2017.11.008|pmid=29199080|year=2017}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Pisani|first=Davide|last2=Pett|first2=Walker|last3=Dohrmann|first3=Martin|last4=Feuda|first4=Roberto|last5=Rota-Stabelli|first5=Omar|last6=Philippe|first6=Hervé|last7=Lartillot|first7=Nicolas|last8=Wörheide|first8=Gert|date=15. 12. 2015|title=Genomic data do not support comb jellies as the sister group to all other animals|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=112|issue=50 |pages=15402–15407 |bibcode=2015PNAS..11215402P|doi=10.1073/pnas.1518127112 |pmc=4687580|pmid=26621703}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Simion|first=Paul|last2=Philippe|first2=Hervé|last3=Baurain|first3=Denis|last4=Jager|first4=Muriel|last5=Richter|first5=Daniel J.|last6=Franco|first6=Arnaud Di|last7=Roure|first7=Béatrice|last8=Satoh|first8=Nori|last9=Quéinnec|first9=Éric|date=3. 4. 2017|title=A Large and Consistent Phylogenomic Dataset Supports Sponges as the Sister Group to All Other Animals|journal=Current Biology |volume=27|issue=7|pages=958–967 |doi=10.1016/j.cub.2017.02.031 |pmid=28318975|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01681528/file/Simion_etal2017_CurrBiol_proofs.pdf|bibcode=1996CBio....6.1213A}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Giribet|first=Gonzalo|date=1. 10. 2016|title=Genomics and the animal tree of life: conflicts and future prospects|journal=Zoologica Scripta |volume=45|pages=14–21|doi=10.1111/zsc.12215}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Laumer|first=Christopher E|last2=Gruber-Vodicka|first2=Harald|last3=Hadfield|first3=Michael G|last4=Pearse|first4=Vicki B|last5=Riesgo|first5=Ana|last6=Marioni|first6=John C|last7=Giribet|first7=Gonzalo|date=30. 10. 2018|title=Support for a clade of Placozoa and Cnidaria in genes with minimal compositional bias|journal=eLife|language=en|volume=7|doi=10.7554/elife.36278|pmid=30373720|pmc=6277202|issn=2050-084X}}</ref> Osnovni eumetazojski kladusi su [[Ctenophora]] i [[ParaHoxozoa|Parahoxozoa]].
U ovoj grupi bilo je i nekoliko drugih izumrlih ili nejasnih životnih formi, poput ''[[Iotuba]]''  i ''[[Thectardis]]''.<ref>{{Cite journal|last=Martindale|first=Mark Q.|last2=Kourakis|first2=Matthew J.|title=Hox clusters: Size doesn't matter|journal=Nature|volume=399|issue=6738|pages=730–731 |doi=10.1038/21530 |pmid=10391234|bibcode=1999Natur.399..730M|year=1999}}</ref>

'''Selefijski pokret''', koji se naziva i '''selefistički pokret''', '''selefije''' i '''selefizam''', predstavlja reformski  ogranak   ili revivalistički <ref name="Harvard Divinity">{{Cite web|url=https://rlp.hds.harvard.edu/rise-european-colonialism|title=The Rise of European Colonialism|publisher=Harvard Divinity School|access-date=9. 4. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409171633/https://rlp.hds.harvard.edu/rise-european-colonialism|archive-date=9. 4. 2018|url-status=dead}}</ref> pokret unutar [[Sunitski islam|sunitskog]] [[islam]]a  koji se u [[Egipat|Egiptu]] razvio krajem 19. vijeka kao odgovor na zapadnoevropski imperijalizam.      Korijene je imao u [[Vehabizam|vehabijskom pokretu]] u 18. vijeku koji je nastao u regiji [[Nedžd]] moderne [[Saudijska Arabija|Saudijske Arabije]]. Ona se zalagala za povratak tradicijama selefa, prve tri generacije muslimana, koje su propovijedali kao neuređeni, čisti oblik islama. Te generacije su uključivale [[Poslanici u islamu|islamskog poslanika]] [[Muhammed]]a i njegove drugove ([[Ashabi|ashabe]]), njihove nasljednike ([[Tabiini]]) i nasljednike nasljednika (Taba Tabi'in).

'''Anandamid''', poznat i kao '''''N''-arahidonoiletanolamin''' ('''AEA''') je [[masna kiselina]], [[neurotransmiter]] izveden iz neoksidativnog [[Metabolizam|metabolizma]] eikosatetraenoične kiseline ([[arahidonska kiselina]]), [[Esencijalna masna kiselina|esencijalne]] [[omega-6 masna kiselina|omega-6 masne kiseline]]. Ime je preuzeto sa [[sanskrit]]skoj riječi  ''[[Ānanda (hinduistička filozofija)|ananda]]''), što znači radost, [[sreća|blaženstvo]], [[sreća|slava]] + [[amid]].<ref name="pmid1470919">{{cite journal|last1=Devane|first1=W. |last2=Hanus|first2=L |last3=Breuer |first3=A|last4=Pertwee|first4=R.|last5=Stevenson|first5=L.|last6=Griffin|first6=G|last7=Gibson|first7=D|last8=Mandelbaum|first8=A|last9=Etinger|first9=A|last10=Mechoulam|first10=R|title=Isolation and structure of a brain constituent that binds to the cannabinoid receptor |url=https://archive.org/details/sim_science_1992-12-18_258_5090/page/1946|journal=Science|date=18. 12. 1992|volume=258|issue=5090|pages=1946–1949 |doi=10.1126/science.1470919 |pmid=1470919 |bibcode=1992Sci...258.1946D}}</ref><ref name="isbn0-12-551460-3">{{cite book |vauthors=Mechoulam R, Fride E |editor=Pertwee RG |title=Cannabinoid receptors |url=https://archive.org/details/cannabinoidrecep0000unse |publisher=Academic Press |location=Boston |year=1995 |pages=[https://archive.org/details/cannabinoidrecep0000unse/page/233 233]–258 |chapter=The unpaved road to the endogenous brain cannabinoid ligands, the anandamides |isbn=978-0-12-551460-6 }}</ref> Sintetizira se iz ''N''-arahidonoil fosfatidiletanolaminskog višestrukog puta.<ref name=wang2009>{{Cite journal | doi = 10.1016/j.prostaglandins.2008.12.002 | pmid = 19126434 | title = Biology of endocannabinoid synthesis system | year = 2009 | last1 = Wang | first1 = J. | last2 = Ueda | first2 = N. | journal = Prostaglandins & Other Lipid Mediators | volume = 89 | issue = 3–4 | pages = 112–119 }}</ref> Razlaže se prvenstveno [[enzim]]om [[amid-hidrolaza masne kiseline]] (FAAH), koji anandamid pretvara u [[etanolamin]] i arahidonsku kiselinu. Kao takvi, inhibitori FAAH dovode do povišene razine anandamida i koriste se za terapijske potrebe.<ref>{{cite book|last1=Gaetani|first1=Silvana |last2=Dipasquale|first2=Pasqua|last3=Romano|first3=Adele |last4=Righetti |first4=Laura |last5=Cassano|first5=Tommaso |last6=Piomelli |first6=Daniele |last7=Cuomo|first7=Vincenzo|title=The endocannabinoid system as a target for novel anxiolytic and antidepressant drugs|date=2009|volume=85|pages=57–72 |doi=10.1016/S0074-7742(09)85005-8 |pmid=19607961 |series=International Review of Neurobiology |isbn=9780123748935}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Hwang|first1=Jeannie |last2=Adamson |first2=Crista |last3=Butler|first3=David |last4=Janero|first4=David R.|last5=Makriyannis|first5=Alexandros |last6=Bahr|first6=Ben A. |title=Enhancement of endocannabinoid signaling by fatty acid amide hydrolase inhibition: A neuroprotective therapeutic modality |journal=Life Sciences|date=april 2010|volume=86|issue=15–16|pages=615–623 |doi=10.1016/j.lfs.2009.06.003 |pmid=19527737|pmc=2848893}}</ref>

{{Epistemologija – bočna traka|rasklopljeno=pogledi}}
'''Iskustvo''' se odnosi na događaje [[Svijest|svjesnosti]] uopće, tačnije na [[percepcija|percepciju]], ili na praktično [[znanje]] koje proizvode ovi svjesni procesi. Shvaćeno kao svjestan događaj u najširem smislu, iskustvo uključuje subjekt kojem se prezentiraju različiti predmeti. U tom smislu, viđenje žute [[ptice]] na grani predstavlja subjektu objekte "ptica" i "grana", odnos između njih i svojstvo "žuto". Mogu biti uključeni i nestvarni predmeti, što se dešava kada doživljavate [[halucinacije]] ili snove. Kada se shvati u ograničenom smislu, samo se čulna svijest računa kao iskustvo. U tom smislu, iskustvo se obično poistovećuje sa percepcijom i suprotstavlja se drugim tipovima svesnih događaja, kao što su [[razmišljanje]] ili [[imaginacija]]. U malo drugačijem smislu, iskustvo se ne odnosi na same svjesne događaje, već na praktično znanje i poznavanje koje oni proizvode. U tom smislu, važno je da direktan perceptivni kontakt sa [[Svijet#Filozofija uma|spoljašnjim svijetom]] bude izvor znanja. Dakle, iskusan planinar je neko ko je zaista proživio mnogo planinarenja, a ne neko ko je samo pročitao mnogo knjiga o planinarenju. Ovo je povezano i sa ponavljanjem prošlih poznanstava i [[sposobnost]]i naučenim kroz njih.

'''Protein 2B sličan [[metiltransferaza|metiltransferazi]] ''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''METTL2B'''.<ref name="pmid11738826">{{cite journal |vauthors=Zhang SX, Guo Y, Boulianne GL | title = Identification of a novel family of putative methyltransferases that interact with human and Drosophila presenilins | journal = Gene | volume = 280 | issue = 1–2 | pages = 135–44 |date=Dec 2001 | pmid = 11738826 | doi =10.1016/S0378-1119(01)00770-3  }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: METTL2B methyltransferase like 2B| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=55798}}</ref>

'''Ubikvitin karboksil-terminalna hidrolaza 6''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''USP6'''.<ref name="pmid12838346">{{cite journal | vauthors = Puente XS, Sanchez LM, Overall CM, Lopez-Otin C | title = Human and mouse proteases: a comparative genomic approach | journal = Nat Rev Genet | volume = 4 | issue = 7 | pages = 544–58 |date=Jul 2003 | pmid = 12838346 | doi = 10.1038/nrg1111 | s2cid = 2856065 }}</ref><ref name="pmid1349106">{{cite journal  |vauthors=Hoogendijk JE, Hensels GW, Gabreels-Festen AA, Gabreels FJ, Janssen EA, de Jonghe P, Martin JJ, van Broeckhoven C, Valentijn LJ, Baas F, etal | title = De-novo mutation in hereditary motor and sensory neuropathy type I | journal = Lancet | volume = 339 | issue = 8801 | pages = 1081–2 |date=maj 1992 | pmid = 1349106 | doi =10.1016/0140-6736(92)90668-S  | s2cid = 35908066 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: USP6 ubiquitin specific peptidase 6 (Tre-2 oncogene)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=9098}}</ref>

'''Globalizacija''' je proces interakcije i integracije među ljudima, kompanijama i vladama širom svijeta, te označava dinamični [[Ekonomija|ekonomski]], [[Politika|politički]] i [[Kultura|kulturni]] proces koji je omogućen brzim razvojem na poljima transporta i komunikacija, a koji je često vođen željom velikih [[korporacija]] za osvajanjem novih tržišta. Globalizacija je kontroverzan proces.

'''Protein 224 cinkovog prsta''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''ZNF224'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: ZNF224 zinc finger protein 224| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=7767}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''Protein 13D pridružen vakuolskom sortiranju'''
jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''VPS13D'''  sa [[hromosom 1|hromosoma 1]].<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: VPS13D vacuolar protein sorting 13 homolog D (S. cerevisiae)| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=55187}}</ref>

a:
<br> [[Srž]]<br>
 [[Protoksilem]]<br>
[[Ksilem]] <br>
[[Floem]]<br> 
[[Sklerenhim]] (korska vlakna)<br>
[[Kora]]<br>
[[Epiderma (botanika)|Epiderma]]]]
'''Potporno  tkivo''', ponegdje i '''mehaničko tkivo''', kod biljaka uključuje sva tkiva koja nisu ni [[epiderma (botanika)|dermalna]], niti [[vaskularno tkivo|vaskularna]]. Na temelju prirode ćelijskih zidova, može se podijeliti u tri oblika.
#'''Parenhim'''  ima ćelije sa tankim  [[primarni ćelijski zid|primarnim zidom]], koje obično ostaju žive nakon što sazriju. Parenhim tvori tkivo "punila" u mekim dijelovima biljaka, a obično je prisutan u [[kora (botanika)|kori]], [[pericikl]], [[srž]] i [[medularna zraka (botanika) "|medularne zrake]] u primarnoj [[stabljika|stabljici]] i [[korijen]]u.
# '''Kolenhimske''' ćelije  imaju tanke primarne zidove, s nekim područjima sekundarnog zadebljanja.  Pruža dodatnu mehaničku i strukturnu potporu, posebno u regijama novog rasta.
# '''Sklerenhimske''' ćelije imaju debelu [[Lignin|lignificiranu]] [[Sekundarni ćelijski zid|sekundarne zidove]] i često uginu  kada sazriju. Sklerenhim pruža biljci glavnu strukturnu potporu. {{sfn|Mauseth|2012|pp=98–103}}

{{Nedostaju izvori}}
'''Topal Osman-paša''' je rodom iz [[Moreja|Moreje]], otok [[Krit]]. Ima burnu ratnu historiju kao veliki [[vezir]] [[Osmanlijsko Carstvo|Otomanske imperije]] (u Bosni: od 1861. do 1869.).
Gradio je puteve uz [[Neretva|Neretvu]] i [[Bosna|Bosnu]].
Izgradio je prvu Pivaru u Sarajevu (1864., što je bio presedan u Imperiji, uključujući i Pašino aktivno učešće na svečanosti otvaranja); vlasnik Pivare u kvartu Kovačići bio je ''Josef Feldbauer''.
Gradio je i pilane, telegrafije, poštu, kasarne (početno jezgro bivše kasarne ''Maršal Tito'', sada Kampus [[UNSA]]), rezidenciju Konak (na sarajevskom ''Bistriku''), prvu bolnicu u BiH (Sarajevo, Halilbašiča 16<ref name="Kresev">Kreševljaković H. (1991): Izabrana djela (reprint) [priredili: Sućeska A., Pelidija E.], "Veselin Masleša", Sarajevo.</ref><ref>Kurjaković N.: Vakufske bolnice u Sarajevu i Tuzli kao moguće nove vakufske bolnice u BiH. www.vakuf.ba</ref>), prvu Vojnu bolnicu u Sarajevu (1866., srušena zgrada u sadašnjoj Titovoj, prekoputa Vrazove), Veliki han (1883., u ulici Samardžije<ref>www.vakuf-gazi.ba: Gazi Husref-begov vakuf u Sarajevu.</ref>), prvu štampariju koja štampa (Sopronova pečatnija) nedjeljni list [[Bosanski vjestnik|"Bosanski vjestnik"]] (prvi broj izašao 07. 04. 1866.<ref>www.historija.ba/d/773-objavljen-prvi-broj-bosanskog-vjestnika/‎</ref>). Realizirajući svoj plan urbanističke modernizacije Sarajeva, između ostalog, probio je i ulicu Telali (od Mustaj-pašinog mejdana do Baščaršije<ref name="Kresev" />); sagradio je i ljetnikovac na onovremenoj periferiji (pri odlasku iz ovog grada prodao ga je porodici Čengić, po kojoj nosi naziv današnji kvart "Čengić vila"<ref name="Kresev" />).

{{Nedostaju izvori}}
{{Preuređivanje}}
'''Programski jezik''' je formalni jezik za prezentaciju (notaciju) [[kompjuterski program|kompjuterskih programa]]. Pomoću njega se kompjuterskom sistemu, čovjeku čitljivim tekstom, daju instrukcije i naredbe za izvršenje unutranjih zadataka, opis ulaznih i izlaznih podataka kao i njihovu strukturu u zavisnosti od unutrašnjih (u sistemu) i vanjskih (izvan sistema) događaja.

Skraćenica '''ppm''' ([[engleski|eng.]]: '''parts per million''') upotrebljava se za izražavanje koncentracije u relativnim proporcijama i bezdimenzionalna je veličina. Jedan ppm predstavlja jedan dio na 1000000 dijelova ili 1 dio na 10<sup>6</sup> dijelova ili vrijednost 10<sup>−6</sup>. U analitičkoj hemiji za razblažene rastvore je moguće koristiti i odnos masa po zapremini, jer je [[gustoća]] takvih rastvora približno 1 g/cm<sup>3</sup>. Koncentracije se u ppm izražavaju na sljedeći način:<ref>D. Harvey: Modern Analytical Chemistry, 2000, McGraw Hill</ref>

iz (fiktivne) banke. Pošiljalac pokušava da prevari primaoca u otkrivanju povjerljivih informacija tako da ga "potvrdi" svoj račun.  ]]
'''Phishing''' (pecanje) jest pokušaj da se dobiju osjetljive informacije kao što su korisnička imena, lozinke i podaci o kreditnoj kartici, prikrivajući se kao pouzdan entitet u [[Telekomunikacije|elektronskoj komunikaciji]].<ref>{{Cite book|last=Ramzan, Zulfikar|chapter=Phishing attacks and countermeasures|editor-last=Stamp, Mark & Stavroulakis, Peter|title=Handbook of Information and Communication Security|publisher=Springer|year=2010|isbn=978-3-642-04117-4|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I-9P1EkTkigC&pg=PA433}}</ref><ref>Van der Merwe, A J, Loock, M, Dabrowski, M. (2005), Characteristics and Responsibilities involved in a Phishing Attack, Winter International Symposium on Information and Communication Technologies, Cape Town, January 2005.</ref> Obično se to radi putem email spoofing-a<ref name="DMARC">{{Cite web|url=http://googleonlinesecurity.blogspot.jp/2012/01/landing-another-blow-against-email.html|title=Landing another blow against email phishing (Google Online Security Blog)|access-date=21. 6. 2012}}</ref> ili direktnih poruka,<ref>{{Cite web|url=http://isc.sans.org/diary.php?storyid=1905|title=Phishing and Spamming via IM (SPIM)|last=Tan, Koontorm Center|access-date=5. 12. 2006}}</ref> tako što se korisnik uputi na lažno mjesto koje može biti slično stvarnoj stranici (npr. [[Paypal]] stranica), ali je ustvari pod kontrolog prevaranta koji će tako doći do osjetljivih podataka.<ref>{{Cite web|url=https://www.7xter.com/2016/08/phishing.html|title=What is Phishing?|last=|first=|date=14. 8. 2016|website=|access-date=|archive-date=16. 10. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161016230423/https://www.7xter.com/2016/08/phishing.html|url-status=dead}}</ref>

'''Fam188a''' jest [[ljudi|ljudski]] [[protein]] sa sličnošću sekvence 188a, poznat i kao '''Derp5''' ([[derma|'''Der'''mni]] papilski irzvedeni '''p'''rotein '''5''') '''c10orf97, ''' ili '''moždani my042 protein'''.
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je  445 [[aminokiselina]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  49.725 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q9H8M7#sequences |title=UniProt, Q9H8M7 |access-date=1. 9. 2021}}</ref>

'''Mediji''' su termin koji se koristi da bi se označile one strukture u društvu koje postoje da bi komunicirale sa širom javnošću, a odnose se na raznoliku lepezu medijskih tehnologija koje dopiru do velike publike putem masovne komunikacije. Tehnologije kroz koje se ova komunikacija odvija uključuju različite izlaze. Emitovani mediji prenose informacije elektronski putem medija kao što su [[film]]ovi, [[radio]], snimljena [[muzika]] ili [[televizija]]. [[Digitalni medij]]i obuhvataju [[internet]] i [[Mobilni telefon|mobilnu masovnu komunikaciju]]. Internet mediji obuhvataju usluge kao što su [[E-mail|e-pošta]], stranice [[Društveni mediji|društvenih medija]], [[Veb-stranica|web stranice]] i [[radio]] i [[televizija]] zasnovana na Internetu. Mnogi drugi masovni mediji dodatno su prisutni na webu, putem povezivanja ili prikazivanja TV reklama na mreži, ili distribucije [[QR kod]]ova u vanjskim ili štampanim medijima kako bi korisnike mobilnih uređaja usmjerili na web stranicu. Na ovaj način, oni mogu koristiti laku dostupnost i mogućnosti širenja koje Internet pruža, jer na taj način lako emituju informacije u mnogim različitim regijama svijeta istovremeno i ekonomično. Mediji na otvorenom prenose informacije putem medija kao što je AR oglašavanje; [[bilbord]]i; [[leteći bilbordi]] (znakovi za vuču aviona); [[plakat]]i ili [[Kiosk|kiosci]] postavljeni unutar i izvan [[autobus]]a, poslovnih zgrada, trgovina, sportskih stadiona, vagona podzemne željeznice ili vozova; znakovi.<ref name="enotes">{{cite web|url=https://www.enotes.com/homework-help/topic/mass-media|title=Mass Media|publisher=eNotes.com|access-date=25. 6. 2019|archive-date=7. 4. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407092226/https://www.enotes.com/homework-help/topic/mass-media|url-status=dead}}</ref> Štampani mediji prenose informacije putem fizičkih objekata, kao što su knjige, stripovi, časopisi, novine ili pamfleti.<ref>Riesman ''et al.'' (1950) poglavlje. 2 str. 50</ref> Organiziranje događaja i javno nastupanje također se mogu smatrati oblicima masovnih medija.<ref name="buzzle">{{cite web | url=http://www.buzzle.com/articles/different-types-of-mass-media.html | title=Different Types of Mass Media | publisher=Buzzle.com | access-date=26. 11. 2011 | author=Manohar, Uttara | archive-url=https://web.archive.org/web/20111114011523/http://www.buzzle.com/articles/different-types-of-mass-media.html | archive-date=14. 11. 2011 | url-status=dead }}</ref> Organizacije koje kontrolišu ove tehnologije, kao što su [[Filmski studio|filmski studiji]], [[Izdavaštvo|izdavačke kompanije]] i [[radio]] i [[Televizija|televizijske]] stanice, poznate su i kao [[masovni mediji]].<ref>Potter, W. James (2008). [https://books.google.com/books?id=H9u9E2wsVjAC&pg=PA32 Arguing for a general framework for mass media scholarship]. SAGE. p. 32. ISBN [[:en:Special:BookSources/978-1-4129-6471-5|978-1-4129-6471-5]].</ref>

{{Taksokvir
|boja=lightblue
|naziv = Grupa ''Actinochrysophyceae'' <br> ('''Actinochrysea''' ili '''Dictyochophyceae)
|slika = Actinophryid.jpg
|slika_opis = Primjer [[aktinofrid]]a
|slika_širina=250px
| domain = [[Eukaryota]]
| unranked_regnum = [[SAR supergroup|Sar]]
| superphylum = [[Heterokont]]a
| phylum = [[Ochrophyta]]
| classis = '''Actinochrysophyceae''' 
| classis_authority = Mikrjukov & Patterson, 2001
| subdivision_ranks = Rodovi
| razdioba = 
[[Dictyochales]]/[[Silicoflagellate]]s<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Dictyocha]]''<br>
[[Rhizochromulinales]]
&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Rhizochromulina]]''<br>
[[Actinodines]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Pedinellales]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Pedinella]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Apedinella]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Pseudopedinella]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Mesopedinella]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Parapedinella]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Actinomonas]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Pteridomonas]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Ciliophryida]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Ciliophrys]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Actinophryida]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Actinophryid|Actinophrys]]''<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Actinophryid|Actinosphaerium]]''<br>
[[Florenciellales]]<br>
&nbsp;&nbsp;&nbsp;''[[Pseudochattonella]]''
| sinonimi = 
* Actinochrysea <small>Cavalier-Smith et al. 1995<ref>{{cite journal |last=Cavalier-Smith |first=T. |last2=Chao |first2=E.E. |last3=Allsopp |first3=M.T.E.P. |title=Ribosomal RNA evidence for chloroplast loss within Heterokonta: pedinellid relationships and a revised classification of ochristan algae |journal=Arch. Protistenkd. |volume=145 |issue= 3–4|pages=209–220 |year=1995 |doi=10.1016/S0003-9365(11)80316-7 }}</ref></small>
* Axodines <small>Patterson, 1994</small>
* Dictyochophyceae <small>Silva, 1980, emend. Moestrup, 1995, ''sensu lato''</small>
}}
'''Aksodine''' – '''Actinochrysophyceae''', '''Actinochrysea''' ili '''Dictyochophyceae ''sensu lato''''')<ref name="Mikrjukov"/> – je grupa jednoćelijskih [[heterokont]]nih algi, prethodno klasificiranih u [[Chrysophyceae]].<ref name="google">{{cite book|title=Chrysophyte Algae: Ecology, Phylogeny and Development|author1=Sandgren, C.D.|author2=Smol, J.P.|author3=Kristiansen, J.|date=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521462600|url=https://books.google.com/books?id=ODaufs64EYYC|page=49|access-date=12. 12. 2014}}</ref>

{{Žene Muhameda a.s.}}
'''Safija bint Hujej''' ({{Jez-ar|صفية بنت حيي}}; 610 - 670) bila je jedna od supruga [[islam]]skog [[Poslanici u islamu|poslanika]] [[Muhammed]]a. Bila je [[Jevreji|Jevrejka]] iz plemena [[Benu Nadir]], zarobljena u vojnom pohodu muslimana na to pleme, nakon što je pleme Benu Nadir prekršilo ugovor o nenapadanju, za vrijeme "bitke na Jarku". Tada je imala 17 godina.<ref>"Safiyya bint Huyay,Fatima az-Zahra" Ahmed Tompson</ref>

'''Leteća riba''' je veoma malo i teže uočljivo [[sazviježđe]] [[hemisfera|južne hemisfere]].  Prvo otkriće su napravili [[16. vijek|16. vijeku]] [[holandija|holandski]] [[navigator]]i [[Pieter Dirksz Keyser]] i [[Frederik de Houtman]]. Holandski [[astronom]] [[Petrus Plancius]] mu je [[1598.]] dao naziv na holandskom ''Vliegendenvis''. [[Johann Bayer]] je [[1680.|1680]] u svom atlasu [[Uranometria|''Uranometria'']] sazviježđe prikazao u obliku leteće ribe s tadašnjim nazivom ''Piscis Volans''. Najsjajnija [[zvijezda]] [[Beta Volantis|Beta Vol]] je udaljena 108 [[Svjetlosna godina|sg]] s [[Prividna magnituda|prividnom magnitudom]] od 3,77.<ref>[http://www.maa.mhn.de/Maps/Const/Data/volans_tab.html Zvijezde u sazviježđu Leteća riba iz njemačkog arhiva astronomije u ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927025757/http://www.maa.mhn.de/Maps/Const/Data/volans_tab.html |date=27 Septembar 2011 }}[[München|Minhenu]] učitano 20.02.2014 {{de simbol}}</ref><ref name="Archiv_Sternbild_M">[http://www.maa.mhn.de/Maps/Stars/Fig/Volans.html Sazviježđe Leteća riba iz arhiva astronomije u] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620041409/http://www.maa.mhn.de/Maps/Stars/Fig/volans.html |date=20 Juni 2012 }}[[München|Minhenu]] učitano 20.02.2014 {{de simbol}}</ref><ref name="guide">[http://www.constellation-guide.com/constellation-list/volans-constellation/ Sazviježđe Leteća riba iz Constellation Guide. Privatna stranica za astronome amatere] učitano 20.02.2014 {{en simbol}}</ref><ref name="madison">[http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/Volans.html Sazviježđe Leteća riba na stranici univerziteta Madison iz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209034648/http://www.astro.wisc.edu/~dolan/constellations/constellations/Volans.html |date=9. 2. 2009 }} [[Wisconsin|Viskonsina]],[[SAD]] učitano 20.02.2014 {{en simbol}}</ref>

{{chem|H|25}}{{chem|N|2}}{{chem|Na}}{{chem|O|7}}{{chem|S|2}}
| CAS registarski broj = 3087-16-9
| Kratki opis          = tamnosmeđi do crni prah
| Molarna masa         = 792,85 g/mol
| Tačka topljenja      = 210°C (raspada se)<ref name="sigma" />
| Agregatno stanje     = čvrsto
}}
'''Zelena S''' (po [[IUPAC]]u: [[Natrij]] 4-[(4-dimetilaminofenil)-(4-dimetilazanijiliden-1-cikloheksa-2,5-dieniliden)metil]-3-hidroksinaftalen-2,7-disulfonat) je zeleni sintetički ugljeni [[katran]] triarilmetanska boja sa molekularnom formulom {{chem|C|27}}{{chem|H|25}}{{chem|N|2}}{{chem|Na}}{{chem|O|7}}{{chem|S|2}}.

'''Član 1 rastegljivih [[acil-CoA sintetaza]]  (ACSBG1)''' je [[enzim]] koji je kod  [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''ACSBG1'''.<ref name="pmid9734811">{{cite journal | vauthors = Ishikawa K, Nagase T, Suyama M, Miyajima N, Tanaka A, Kotani H, Nomura N, Ohara O | title = Prediction of the coding sequences of unidentified human genes. X. The complete sequences of 100 new cDNA clones from brain which can code for large proteins in vitro | journal = DNA Res | volume = 5 | issue = 3 | pages = 169–76 |date=Dec 1998 | pmid = 9734811 | doi =10.1093/dnares/5.3.169  | doi-access = free }}</ref><ref name="pmid10954726">{{cite journal | vauthors = Steinberg SJ, Morgenthaler J, Heinzer AK, Smith KD, Watkins PA | title = Very long-chain acyl-CoA synthetases. Human "bubblegum" represents a new family of proteins capable of activating very long-chain fatty acids | journal = J Biol Chem | volume = 275 | issue = 45 | pages = 35162–9 |date=Nov 2000 | pmid = 10954726 | doi = 10.1074/jbc.M006403200 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: ACSBG1 acyl-CoA synthetase bubblegum family member 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=23205}}</ref>

'''Kalpastatin''' jest [[protein]]/[[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om
'''CAST'''.<ref name="pmid8340353">{{cite journal | vauthors = Ma H, Yang HQ, Takano E, Lee WJ, Hatanaka M, Maki M | title = Requirement of different subdomains of calpastatin for calpain inhibition and for binding to calmodulin-like domains | journal = J Biochem | volume = 113 | issue = 5 | pages = 591–9 |date=Sep 1993 | pmid = 8340353 | doi =  10.1093/oxfordjournals.jbchem.a124088}}</ref><ref name="pmid14685690">{{cite journal | vauthors = Averna M, De Tullio R, Capini P, Salamino F, Pontremoli S, Melloni E | title = Changes in calpastatin localization and expression during calpain activation: a new mechanism for the regulation of intracellular Ca(2+)-dependent proteolysis | url = https://archive.org/details/sim_cellular-and-molecular-life-sciences_2003-12_60_12/page/2669 | journal = Cell Mol Life Sci | volume = 60 | issue = 12 | pages = 2669–78 |date=Dec 2003 | pmid = 14685690 | doi = 10.1007/s00018-003-3288-0 | s2cid = 23794801 }}</ref><ref name="pmid15820218">{{cite journal | vauthors = Raynaud P, Jayat-Vignoles C, Laforet MP, Leveziel H, Amarger V | title = Four promoters direct expression of the calpastatin gene | journal = Arch Biochem Biophys | volume = 437 | issue = 1 | pages = 69–77 |date=Apr 2005 | pmid = 15820218 | doi = 10.1016/j.abb.2005.02.026 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: CAST calpastatin| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=831}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''Sumporna kiselina''' (''[[Vodik|H]]<sub>2</sub>[[Sumpor|S]][[Kisik|O]]<sub>4</sub>'', po [[IUPAC]]u - '''dihidrogensulfat''') bezbojna je uljasta tečnost i jedan od najvažnijih proizvoda [[Hemija|hemijske]] [[industrija|industrije]]. To je snažna, [[neorganska hemija|neorganska]] kiselina sa oksidirajućim i dehidratacijskim djelovanjem.<ref name=<“Atkins“>{{cite book|author=Atkins P.,  de Paula J.|year=2006|title=Physical chemistry, 8th Ed.|publisher=W. H. Freeman|place=San Francisco|isbn=0-7167-8759-8|url=https://archive.org/details/atkinsphysicalch00pwat}}</ref><ref name=<“Whitten“>{{cite book|author=Whitten K.W., Gailey K. D. and Davis R. E.|year= 1992|title=  General chemistry, 4th Ed.|url=https://archive.org/details/generalchemistry0000whit_e3n4|publisher= Saunders College Publishing|place= Philadelphia|isbn=   0-03-072373-6}}</ref><ref name=<“Petrucci“>{{cite book|author=Petrucci R. H., Harwood W. S., Herring F. G.|year= 2002|title= General Chemistry, 8th Ed. |url=https://archive.org/details/generalchemistry0008petr|publisher=Prentice-Hall|place=  New York|isbn= 0-13-014329-4}}</ref>

{{Ateizam bočna traka |concepts}}
'''Antiteizam''' (koristi se i naziv '''protivboštvo''') jest aktivno protivljenje [[Teizam|teizmu]]. Termin se može koristiti u nekoliko pogleda; prema teističkoj tački gledišta, termin se koristi kao izravno suprostavljanje organiziranoj [[Religija|religiji]] ili vjerovanju u bilo kakvu vrstu božanstva, dok se prema teističkoj tački gledišta odnosi na suprostavljanje samo jednom [[bog]]u ili bogovima.

'''Transaldolaza 1''' je [[protein]]ski [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''TALDO1'''.<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: Transaldolase 1
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/6888
| access-date = 19. 10. 2017
}}</ref>
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 337 [[aminokiselina]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  37.540 [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/P37837#sequences |title=UniProt, P37837|access-date=27. 8. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MSSSPVKRQR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MESALDQLKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FTTVVADTGD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FHAIDEYKPQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DATTNPSLIL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AAAQMPAYQE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LVEEAIAYGR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLGGSQEDQI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KNAIDKLFVL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FGAEILKKIP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>GRVSTEVDAR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSFDKDAMVA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RARRLIELYK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EAGISKDRIL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IKLSSTWEGI</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QAGKELEEQH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GIHCNMTLLF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SFAQAVACAE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AGVTLISPFV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GRILDWHVAN</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>TDKKSYEPLE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DPGVKSVTKI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YNYYKKFSYK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TIVMGASFRN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TGEIKALAGC</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>DFLTISPKLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GELLQDNAKL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VPVLSAKAAQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ASDLEKIHLD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EKSFRWLHNE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>DQMAVEKLSD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GIRKFAADAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KLERMLTERM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>FNAENGK</td></tr>
</table>

{{Evolucija}}
, peripatrične, [[parapatrična specijacija|parapatrične]] i [[simpatrična specijacija|simpatrične]] [[specijacija|specijacije''']].]]

U ovom se članku nalazi podaci o broju postavljenih [[Stolpersteine|kamenova spoticanja]], postavljenih u [[Hrvatska|hrvatskim]] gradovima. Prvi kamenovi su postavljen 21. maja 2013. u Starčevićevoj ulici br. 5 u [[Rijeka (grad)|Rijeci]].<ref name="NL"/>

{{Nedostaju izvori}}

[[File:Panenska jeskyne u Kladanje.jpg|mini|desno|Djevojačka pećina]]
'''Djevojačka''' ili Brateljevićka pećina nalazi se u [[Brateljevići]]ma, zapadno od [[Kladanj|Kladnja]], [[Bosna i Hercegovina]].

'''Protein cinkovog prsta 408''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''ZNF408'''.<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: Zinc finger protein 408 | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/79797 }}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

'''Red braće Blažene Djevice Marije od gore Karmela (karmelićani)''' ({{jez-la|Ordo Fratrum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo (OCarm)}}) je [[Rimokatolička crkva|rimokatolički]] crkveni red osnovan u 12. vijeku. U 15. vijeku je utemeljena ženska grana, a nakon obnove [[Terezija Avilska|Terezije Avilske]] i [[Ivan od Križa|Ivana od Križa]] u 16. vijeku odvojila se grana ''bosonogih karmelićana'' i klauzurnih ''bosonogih karmelićanki'' (''Ordo Fratrum Carmelitarum Discalceatorum Beatae Mariae Virginis de Monte Carmelo (OCD)''). Krajem 19. vijeka [[Marija Terezija od svetog Josipa|Marija Terezija od sv. Josipa]] je utemeljila ''karmelićanke Božanskog Srca Isusova'' (''Carmel Divino Core Jesu (DCJ)''). Karmelićani se odlikuju velikim poštovanjem Blažene Djevice Marije pod čijom zaštitom žive i djeluju od svog utemeljenja.

{{Nedostaju izvori}}
{{Klasična mehanika}}
{{FizikaPortal}}
Kinetička energija je [[energija]] koju tijelo dobija kretanjem. Ona zavisi od mase tijelo i brzine kojom se to tijelo kreće. Što je veća brzina i masa, to je veća kinetička energija tog tijela tj. [[masa]] tijela i [[brzina]] kojom se to tijelo kreće su proporcionalne veličine kinetičkoj energiji. Kinetička energija je podvrsta mehaničke energije. Mehanička energija se dijeli na kinetičku i [[potencijalna energija|potencijalnu energiju]]. Rad je jednak promjeni energije. 

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}

{{Nedostaju izvori}}

'''Ribozimi''' ('''ribo'''nukleinske kiseline + en'''zimi''') su [[RNK]] molekule koje su sposobne za katalizu specifičnih biohemijskih reakcija, slično djelovanju [[protein]]skih [[enzim]]a. Otkriće ribozima [[1982]]. pokazalo je da RNK može biti i genetički materijal (kao [[DNK]]) i biološki [[kataliza]]tor (kao što je proteinski enzim) i doprinijelo postavci  [[hipoteza svijeta RNK|hipoteze RNK svijeta]], koja ukazuje da RNK može biti važna u evoluciji prebiotskih sistema koji se sami razmnožavaju. Najčešće aktivnosti prirodnih ili ''in vitro'' razvijenih  ribozima su cijepanje  ili spajanje fragmenata  RNK i DNK i formiranje peptidnih  veza.<ref name="Fedor, M. J. 2005">{{cite journal | author = Fedor M. J., Williamson J. R. | year = 2005 | title = The catalytic diversity of RNAs | url = | journal = Nat. Rev. Mol. Cell Biol | volume = 6 | issue = | pages = 399–412 | doi=10.1038/nrm1647}}</ref> U [[ribosm]]ima, funkcija ribozima kao djela velike podjedinice ribozomake RNK je povezivanje [[aminokiselina]] u [[Translacija (biologija)|sintezi proteina]]. Oni također sudjeluju u raznim reakcijama obrada transktibirane  RNK, uključujući i [[prerada RNK|preradu RNK]], [[replikacija virusa|virusnu replikaciju]] i  [[RNK]] biosinteze. Primjeri ribozima uključuju [[ribozim čekićar]],  [[VS ribozim]], [[lidzim]] i tzv. [[ukosnica ribozim]].<ref>Hadžiselimović R., Pojskić N. (2005): Uvod u humanu imunogenetiku. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-3-4}}.</ref><ref>Alberts B. (2002)ː Molecular biology of the cell.  Garland Science, New York, {{ISBN|0-8153-3218-1}}.</ref><ref>Bajrović K, Jevrić-Čaušević A., Hadžiselimović R.,  Ed. (2005): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|9958-9344-1-8}}.</ref><ref>Kapur Pojskić L., Ed. (2014): Uvod u genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, 2. izdanje. Institut za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju (INGEB), Sarajevo, {{ISBN|978-9958-9344-8-3}}.</ref><ref>Hall J.  E., Guyton A. C. (2006): Textbook of medical physiology, 11th edition. Elsevier Saunders, St. Louis, Mo, {{ISBN|0-7216-0240-1}}.</ref>
 
Istraživači  koji proučavaju [[porijekla života]] su proizveli ribozime u [[laboratorija]]ma, a   koji su sposobni za [[autokataliza|katalizu sopstvene sinteze]] od skoro [[monomer]]a pod vrlo specifičnim uvjetima, kao što je [[RNK polimeraza|RNK polimerazni]] ribozim.<ref name="pmid11358999">{{cite journal | author = Johnston WK, Unrau PJ, Lawrence MS, Glasner ME, Bartel DP | title = RNA-catalyzed RNA polymerization: accurate and general RNA-templated primer extension | journal = Science | volume = 292 | issue = 5520 | pages = 1319–1325 |date=maj 2001 | pmid = 11358999 | doi = 10.1126/science.1060786 | url = |bibcode = 2001Sci...292.1319J }}</ref> [[Mutageneza]] i [[selekcija]] su rezultiraje dobijanjem i  izolacijom  potvrđenih varijanti  "round-18" polimeraznog  ribozibozima od [[2001]]. "B6.61"  može za 24 sata dodati do  20 [[nukleotid]]a na primarnu matricu, dok se ne razlaže do cijepanja svojih fosfodiesterskih  veza.<ref name="pmid17586759">{{cite journal | author = Zaher HS, Unrau PJ | title = Selection of an improved RNA polymerase ribozyme with superior extension and fidelity | journal = RNA | volume = 13 | issue = 7 | pages = 1017–1026 |date=juli 2007 | pmid = 17586759 | pmc = 1894930 | doi = 10.1261/rna.548807 | url =  }}</ref> Ribozim  "tC19Z" može dodati do 95 [[nukleotid]]a sa  tačnošću od 0,0083 mutacija/nukleotid.<ref name="pmid21474753">{{cite journal |author=Wochner A, Attwater J, Coulson A, Holliger P |title=Ribozyme-catalyzed transcription of an active ribozyme |journal=Science |volume=332 |issue=6026 |pages=209–212 |date=april 2011 |pmid=21474753 |doi=10.1126/science.1200752 |url=|bibcode = 2011Sci...332..209W }}</ref>
Pokušaji su rađeni  u cilju  da razviju ribozime kao terapeutska  sredstava, kao enzime koji ciljaju cijepanje definirane RNK sekvence , kao [[biosenzor]]a te za aplikacije u [[funkcijska genomika|finkcijskoj genomici]] i otkriću gena. .<ref name="Hean">{{cite book | author =  Hean J, Weinberg MS | authorlink = | editor = Morris KL | others = | title = RNA and the Regulation of Gene Expression: A Hidden Layer of Complexity | edition = | language = | publisher = Caister Academic Press | location = Norfolk, England | year = 2008 | origyear = | pages = | quote = | isbn = 1-904455-25-5 | oclc = | doi = | url = | access-date = | chapter=The Hammerhead Ribozyme Revisited: New Biological Insights for the Development of Therapeutic Agents and for Reverse Genomics Applications | chapterurl = http://www.horizonpress.com/rnareg}}</ref>

{{Pfam box
| Symbol =CDO
| Name = Kafeat 3,4-dioksigenaza
| image = ta
| width = 
| caption = Veza DNK polimeraze za  oktamer DNK 
| Pfam = PF1131122
| Pfam_clan = 
| InterPro = IPR01131122
| EC_broj = 1.13.11.22
| CAS_broj = 37256-61-4
| IUBMB_EC_broj = 1/13/11/22
| GO_code = 0047762
| image = 
| width = 
| caption = 
}} 
'''Kafeat 3,4-dioksigenaza''' ([[EC 1.13.11.22]]) – kafeatna 3,4-dioksigenaza,  sistematsko ime 3,4-dihidroksi-trans-cinamat:kiseonik 3,4-oksidoreduktaza (deciklizacija)  – je   [[enzim]]  koji  enzim [[kataliza|katalizira]] slijedeću [[hemijska reakcija|reakciju]]:

]]
a, ''[[Eptesicus fuscus]]'']]
'''Endoskelet''' ([[grčki|grč.]] ἔνδον – ''éndon'' = "unutra", "unutrašnji"  + σκελετός- ''skeletos'' = skelet, kostur) je unutrašnja potporna struktura [[životinja]], sastavljena od  [[mineralizirano tkivo|mineraliziranog tkiva]].<ref name="Raven">{{cite book|author=Raven P. H., Johanson G. B.|year=1999|title=Biology|url=https://archive.org/details/biologyjohn00rave|publisher= WCB/McGraw–Hill, New York}}</ref>

</span>'' &#x5D;</sup> ]]
'''Elevacija''' [[Geografija|geografske]] [[Geografska lokacija|lokacije]] je njena [[visina]] iznad ili ispod fiksne referentne tačke, najčešće referentnog [[geoid]]a, [[Matematički model|matematičkog modela]] [[Nivo mora|nivoa]] [[Zemlja (planeta)|Zemljinog]] mora kao [[ekvipotencijal]]ne [[Gravitacija|gravitacione]] [[Ekvipotencijalna površina|površine]] (vidi [[Geodetski datum|Geodetski datum § Vertikalni datum]]). Termin ''elevacija'' se uglavnom koristi kada se odnosi na tačke na površini Zemlje, dok se ''[[Apsolutna visina|visina]]'' ili ''[[geopotencijalna visina]]'' koristi za tačke iznad površine, kao što je letjelica u letu ili [[svemirska letjelica]] u orbiti, a ''[[Trodimenzionalni prostor|dubina]]'' se koristi za tačke ispod površine.

'''Mlijeko''' je hranjiva tekućina bijele boje koja nastaje u [[mliječna žlijezda|mliječnim žlijezdama]] ženki [[sisari|sisara]]. Ono je osnovni izvor hrane za novorođene sisare, dok još ne mogu probaviti ostalu hranu. Za potrebe ljudske ishrane koristi se najčešće [[krava|kravlje]], [[ovca|ovčje]] i [[koza|kozje]] mlijeko. U savremenoj proizvodnji i potrošnji najveći značaj ima kravlje mlijeko i ono je u većini zemalja jedina komercijalna vrsta mlijeka. Osim mlijeka, u prehrani se koriste i [[Mliječni proizvodi|mliječne prerađevine]] kao npr. [[jogurt]], [[sir]], [[kajmak]], [[pavlaka]], itd.

{{Nedostaju izvori}}
:''Za članak o proporciji u matematičkom smislu, pogledajte članak [[Proporcija (matematika)]]''
'''Proporcija''' je odnos između dvije veličine, '''mjerilo''' po čemu je nešto veliko, malo ili skladno. Proporcije su skrivena, ali uvijek prisutna sastavnica u kompoziciji svakog likovnog djela i jedan od odlučujućih činitelja njegova sklada ([[harmonija|harmonije]]) ili nesklada. Jedno od najstarijih pravila sklada je proporcija zvana ''"[[zlatni rez]]"'' koji glasi: manji dio prema većem, odnosi se kao veći dio prema cjelini.

'''Unutarćelijski hlorni kanal 4''', znan i kao '''CLIC4''',  jest [[eukariot]]ski  [[gen]] koji se kod [[ljudi]]  nalazi na  [[hromosom 1|hromosomu 1]].<ref name="entrez"/>

{{Nedostaju izvori}}
'''Liberalizam''' ({{la|liber}}; slobodan) je [[politička filozofija]] koja je zasnovana na idejama [[Sloboda|slobode]] i [[Egalitarizam|jednakosti]]. Dok [[klasični liberalizam]] ističe ulogu slobode, [[socijalni liberalizam]] ističe važnost jednakosti. Liberali se zalažu za široki spektar pogleda u zavisnosti od njihovog razumijevanja ovih načela, ali generalno oni podržavaju ideje i programe kao što su [[sloboda govora]], [[sloboda štampe]], [[sloboda vjeroispovjesti]], [[slobodno tržište]], [[građanska prava]], [[Demokratija|demokratsko društvo]], [[Sekularizam|sekularna vlada]], [[ravnopravnost spolova]] i [[Internacionalizam|međunarodna saradnja]].

'''Keratokan''' (KTN), znan i kao '''keratan-sulfat proteoglikanski keratokan''', je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''KERA'''.<ref name="pmid10565548">{{cite journal |vauthors=Tasheva ES, Funderburgh JL, Funderburgh ML, Corpuz LM, Conrad GW | title = Structure and sequence of the gene encoding human keratocan | journal = DNA Seq | volume = 10 | issue = 1 | pages = 67–74 |date=Jan 2000 | pmid = 10565548 | doi =  10.3109/10425179909033939}}</ref><ref name="pmid10802664">{{cite journal |vauthors=Pellegata NS, Dieguez-Lucena JL, Joensuu T, Lau S, Montgomery KT, Krahe R, Kivela T, Kucherlapati R, Forsius H, de la Chapelle A | title = Mutations in KERA, encoding keratocan, cause cornea plana | journal = Nat Genet | volume = 25 | issue = 1 | pages = 91–5 |date=Jun 2000 | pmid = 10802664 | doi = 10.1038/75664 | s2cid = 8837115 }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: KERA keratocan| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=11081}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
]]
'''Kinička škola''' je bila starogrčka filozofska [[škola]]  u kojoj je poučavao [[Antisten iz Atine]].

'''Rječnik naučnog imenovanja''' sadrži spisak pojmova i simbola koji se koriste u određivanju i opisivanju [[naučno ime|naučnih imena]] živih organizama. Za ispravne dijelove samih imena, pogledajte [[rječnik naučnih imena]]. Treba imati na umu da se mnoge od skraćenica koriste sa ili bez zaustavljanja.

{{Nedostaju izvori}}

{{Siroče|23|02|2012}}
'''Mjerna nesigurnost''' je parametar pridružen rezultatu [[mjerenje|mjerenja]], koji opisuje rasipanje vrijednosti koje se mogu opravdano pripisati mjerenoj veličini.<ref>International Vocabulary of basic and general standard terms in Metrology. ISO, Geneva, Switzerland 1993 ({{ISBN|92-67-10175-1}})</ref> Pojam mjerne nesigurnosti se koristi u [[metrologija|metrologiji]] i njegova procjena se zasniva na principima [[vjerovatnoća|vjerovatnoće]]. Sva mjerenja imaju određenu mjernu nesigurnost i vrijednost mjerene veličine je kompletna kada sadrži izjavu o mjernoj nesigurnosti.

'''Koagulacija''', također poznata kao '''zgrušavanje''', je proces kojim [[krv]] prelazi iz [[tečnost]]i u [[gel]], formirajući [[tromb|krvni ugrušak]]. To potencijalno rezultira [[hemostaza|hemostazom]], prestankom gubitka krvi iz oštećenog [[krvni sud|suda]], nakon čega slijedi popravak. Mehanizam koagulacije uključuje [[faktor aktivacije trombocita|aktivaciju]], [[ćelijska adhezija|adheziju]] i agregaciju [[trombocit]]a, kao i taloženje i sazrijevanje [[fibrin]]a.

{{Nedostaju izvori}}
 prelazi [[Alpe]] sa ratnim slonovima]]

'''Oscilirajući geni''' je oznaka za [[gen]]e koji se ispoljavaju ritmično ili u periodičnim ciklusima.  Oscilirajući geni su obično cirkadijalni i mogu se prepoznati  po periodičnim promjenama u stanju organizma. [[Cirkadijalni ritam|Cirkadijalni ritmovi]], pod kontrolom oscilirajućih  gena, imaju period od oko 24 sata. Na primjer, [[biljka]] ima  otvaranje i zatvaranje  [[cvijet]]a u različito doba dana ili budnost i/ili spavanje [[životinja]] može uključivati sve cirkadijalne ritmove.  Također su mogući i ostalim termini ritma, kao što je 29,5 dana rezultat circalunarnih ritmova ili 12,4 sati rezultat cirkadijalnih  ritmovima,  ovisno o tome kada  oscilirajući geni uključuju genski sat.<ref>Tuttle L. M., Salis H., Tomshine J., Kaznessis Y. N. (2005): Model-driven esigns of an oscillating gene network. Biophys. J. 89 (6): 3873–3883. doi:10.1529/biophysj.105.064204. PMC 1366954. PMID 16183880.</ref><ref>Moreno-Risueno, M., Benfey  P. N. (2011): Time-based patterning in development: the role of oscillating gene expression. Landes Bioscience,  2 (3):124-129. http://www.landesbioscience.com/journals/transcription/article/15637/Moreno-RisuenoTRANS2-3.pdf  [http://dx.doi.org/10.4161/trns.2.3.15637 article] {{DOI|10.4161/trns.2.3.15637.</ref><ref>Hadžiselimović R., Maslić E. (1999): Osnovi etologije – Biologija ponašanja životinja i ljudi. Sarajevo Publishing, Sarajevo, {{ISBN|9958-21-091-6}}.</ref>

'''Metabolizam''' ([[grčki jezik|grč.]] μεταβολήσμός - ''metabolos'' = promjena) je [[biohemija|biohemijski]] proces u kojem dolazi do mijenjanje hemijskih jedinjenja u živim organizmima i [[Ćelija (biologija)|ćelijama]]. Metabolizam se dijeli na [[anabolizam]] odnosno biosintezu (stvaranje) kompleksnih organskih molekula i na [[katabolizam]] koji je obrnuti proces od anabolizma, a to je razlaganje složenih organskih jedinjenja u jednostavnije sastojke. Sveukupni biohemijski procesi u jednom organizmu se jednom riječju nazivaju metabolizam. Najveći uticaj u metabolizmu ima [[endokrini sistem]]. Metabolizam predstavlja određenu grupu [[Hemijska reakcija|hemijskih promjena]] kojima se održava [[život]] u ćelijama. Ove reakcije su [[kataliza|katalizirane]] [[enzim]]ima. One omogućavaju organizmima da rastu i da se reproduciraju, održe svoje strukture i odgovore na energetske utjecaje prirodne okoline. Naziv metabolizam se također može odnositi i na sve hemijske reakcije koje se odvijaju u živim organizmima, uključujuću [[varenje]] i prenos supstanci unutar i između različith ćelija. Skup hemijskih reakcija unutar ćelija naziva se '''intermedijarni metabolizam''' ili '''ćelijski metabolizam'''.
<ref>Voet D., Voet J. (1995): Biochemistry, 2nd Edition, Wiley, http://www.wiley.com/college/math/chem/cg/sales/voet.html |id=}}</ref>

'''Tiramin''', poznata i pod nekoliko drugih imena; sinonimi i alternativna imena uključuju: '''4-hidroksifenetilamin''', '''''para''-tiramin''',  '''midrijal''' i '''uteramin'''; posljednja dva imena se ne koriste. Naziv [[IUPAC nomenklatura organske hemije|IUPAC]] je 4-(2-aminoetil)fenol}}. To je [[prirodni proizvod]] koji se javlja  kao [[amin u tragovima]] izveden iz aminokiseline [[tirozin]].<ref name="pubchem">{{Cite web|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/summary/summary.cgi?cid=5610|title=tyramine {{!}} C8H11NO|website=PubChem|language=en|access-date=8. 4. 2017}}</ref> Tiramin  djelujekao  [[kateholamin]]si [[otpuštajući agens]]. Značajno je da nije u stanju da pređe [[krvno-moždana barijera|krvno-moždanu barijeru]], što rezultira samo nepsihoaktivnim [[periferni nervni stemom|perifernim]] [[sipatomimetičnost|simpatikomimetičkim]] efektima nakon gutanja. Međutim, može se pojaviti [[Hipertenzija|hipertenzijska kriza]], pri konzumiranju hrane bogate tiraminom u kombinaciji s primjenom [[inhibitor monoaminooksidaza|inhibitora monoaminooksidaze]] (MAOI).

'''[[kataliza|Katalitska]] podjedinica 1 [[piruvat]]-[[dehidrogenaza|dehidrogenaze]]''' (PDPC 1), znana i kao  '''protein-fosfataza 2C''', je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''PDP1'''.<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: pyruvate dehydrogenase phosphatase catalytic subunit 1| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=54704}}</ref><ref name="pmid8396421">{{cite journal | vauthors = Lawson JE, Niu XD, Browning KS, Trong HL, Yan J, Reed LJ | title = Molecular cloning and expression of the catalytic subunit of bovine pyruvate dehydrogenase phosphatase and sequence similarity with protein phosphatase 2C | journal = Biochemistry | volume = 32 | issue = 35 | pages = 8987–93 | date = Sep 1993 | pmid = 8396421 | doi = 10.1021/bi00086a002 }}</ref> PDPC 1 je enzim koji pruža povratne efrkte [[piruvat]]-dehidrogenaznih [[kinaza]] nakon [[piruvat-dehidrogenaza|piruvat-dehidrogenaze]], aktivirajući piruvat dehidrogenazu.
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je 537 [[aminokiselina]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  61.054  [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q9P0J1#sequences |title=UniProt, Q9P0J1 |language=en |access-date=20. 9. 2021}}</ref>.
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MPAPTQLFFP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LIRNCELSRI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YGTACYCHHK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HLCCSSSYIP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QSRLRYTPHP</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AYATFCRPKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NWWQYTQGRR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YASTPQKFYL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TPPQVNSILK</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ANEYSFKVPE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FDGKNVSSIL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GFDSNQLPAN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>APIEDRRSAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TCLQTRGMLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GVFDGHAGCA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>CSQAVSERLF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YYIAVSLLPH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ETLLEIENAV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ESGRALLPIL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QWHKHPNDYF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SKEASKLYFN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SLRTYWQELI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLNTGESTDI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DVKEALINAF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KRLDNDISLE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>AQVGDPNSFL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NYLVLRVAFS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GATACVAHVD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GVDLHVANTG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DSRAMLGVQE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>EDGSWSAVTL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SNDHNAQNER</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ELERLKLEHP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KSEAKSVVKQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DRLLGLLMPF</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RAFGDVKFKW</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SIDLQKRVIE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SGPDQLNDNE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YTKFIPPNYH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TPPYLTAEPE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VTYHRLRPQD</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KFLVLATDGL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WETMHRQDVV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RIVGEYLTGM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HHQQPIAVGG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YKVTLGQMHG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLTERRTKMS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVFEDQNAAT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HLIRHAVGNN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EFGTVDHERL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SKMLSLPEEL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ARMYRDDITI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IVVQFNSHVV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GAYQNQE</td></tr>
</table>

{{italic title|Rosales}}
{{taksokvir
|boja=lightgreen
|naziv = Rosales
|slika =Illustration Rosa majalis0.jpg
|slika_opis = Dvije ruže:  [[Rosa cinnamomea|''Rosa cinnamomea'' L.]] i [[Rosa rubiginosa|''R. rubiginosa'' L.]]
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Skrivenosjemenjača|Magnoliophyta]]
| classis = [[Dikotiledone|Magnoliopsida]]<br>[[Eudicotiledone]]<br>
|divisio = [[Angiosperme]]
|classis = [[Eudikotiledone]]
|ordo = [[Roside]]<br>'''Aurorstvo reda''': [[Friedrich von Berchtold|Bercht.]] & [[Jan Svatopluk Presl|J.Presl]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract |format=PDF |access-date=6. 7. 2013 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |date= |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract |archive-date=25. 5. 2017 |url-status=dead }}</ref>
<br>'''Porodice''':
*[[Barbeyaceae]]
*[[Cannabaceae]]
*[[Dirachmaceae]]
*[[Elaeagnaceae]]
*[[Moraceae]]
*[[Rhamnaceae]]
*[[Rosaceae]]
*[[Ulmaceae]]
*[[Urticaceae]]
'''Sinonimi''': 
*Rhamnales
*Rosanae
*Urticales<ref name ="uniprot">{{cite web
 | url = http://beta.uniprot.org/taxonomy/3744
 | title = Order '''Rosales'''
 | access-date = 24. 4. 2008
 | author = UniProt
  }}</ref>
}}
.) i dopunama filogenetske  klasifikacije  APG IV ([[2016]].).]]
 (''Castanea sativa'')]]

{{Nedostaju izvori}}
Zakon o sodomiji je zakon koji određuje koji [[seks|seksualni činovi]] se ubrajaju u kriminalna djela. Koja sva dijela spadaju pod pojam sodomije se vrlo rijetko navode u sudovima, ali obično se tu podrazumjevaju činovi koji ne uključuju produženje ljudske vrste, to jeste razmnožavanje. 

{{infokutija anatomija
|Ime= Erekcija
|Slika=Figure 28 01 06.jpg
|Caption= Tri stuba erektilnog tkiva čine većinu volumena penisa.
|Width=270
}}
: opušten (lijevo) i u erekciji]]

</ref>
| najnovija_probna_verzija         = 2015 Preview
| datum_najnovije_probne_verzije   = 12. 11. 2014.<ref>{{cite web|title=Visual Studio 2015 Preview Downloads |url=http://www.visualstudio.com/en-us/downloads/visual-studio-2015-downloads-vs|website=visualstudio.com|publisher=Microsoft|access-date=19. 11. 2014}}</ref>
| centralna_arhiva                 = <!-- {{URL|primjer.org}} -->
| razvojno_stanje                  = 
| programski_jezik                 = 
| operativni_sistem                = [[Windows 7]], [[Windows Server 2008 R2]], [[Windows 8]], [[Windows Server 2012]], [[Windows 8.1]], [[Windows Server 2012 R2]]<ref>{{cite web|title=Visual Studio Ultimate with MSDN|at=System Requirements |url=http://www.visualstudio.com/en-us/products/visual-studio-ultimate-with-msdn-vs#Fragment_SystemRequirements|website=visualstudio.com|publisher=[[Microsoft]]|access-date=10. 11. 2014}}</ref>
| platforma                        = 
| veličina                         = 
| standard                         = 
| jezici                           = 
| broj_jezika                      = 
| fusnota_o_jezicima               = 
| vrsta                            = 
| licenca                          = Vlasnička (MS EULA)<br />'''Izdanje Express:''' [[Aktivacija proizvoda|Registerware]]<br />'''Ostala izdanja:''' [[Shareware|Trialware]]<ref>[http://www.microsoft.com/visualstudio/en-us/try Take Visual Studio 2010 For a Test Drive]</ref>
| alexa                            = 
| veb-sajt                         = {{URL|visualstudio.com}}
| ažurirano                        = 
}}
'''Microsoft Visual Studio''' jest integrirano razvojno okruženje (IDE) koga pravi [[Microsoft]]. Koristi se za razvoj računarskih programa za [[Microsoft Windows|Windows]], [[Web stranica|veb-stranica]], aplikacija i usluga. Koristi [[Microsoft]]ove platforme za razvoj poput [[Aplikativni programski interfejs|aplikativnih programskih interfejsa]] (API) za [[Windows]], [[Windows Forms]], [[Windows Presentation Foundation]], [[Windows Store]] i [[Microsoft Silverlight]]. Može proizvesti [[Mašinski jezik|nativni kôd]] i upravljani kôd ([[Engleski jezik|eng]]. ''managed code'').

{{italic title}}
{{taksokvir
|boja=lightgreen
| naziv = '''''Podocarpacea'''''
| slika = Podocarpus macrophyllus inumaki.JPG
| slika_opis = ''[[Podocarpus macrophyllus]]'', listovi i zrele šišarke
|slika_širina=250px
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Spermatophyta]]
| classis = [[Gymnospermae]]
| subclassis = [[Pinidae]]
| ordo = [[Araucariales]]
| familia = '''Podocarpaceae''' 
| familia_authority = [[Stephan Ladislaus Endlicher|Endl.]]
| razdioba_stepen = Rodovi
| razdioba = 
*''[[Phyllocladus]]''
* ''[[Lepidothamnus]]''
* ''[[Prumnopitys]]''
* ''[[Sundacarpus]]''
* ''[[Halocarpus]]'' 
* ''[[Parasitaxus]]''
* ''[[Lagarostrobos]]''
*''[[Manoao]]''
* ''[[Saxegothaea]]''
* ''[[Microcachrys]]''
* ''[[Pherosphaera]]''
* ''[[Acmopyle]]''
* ''[[Dacrycarpus]]''
* ''[[Dacrydium]]''
* ''[[Falcatifolium]]''
* ''[[Retrophyllum]]''
* ''[[Nageia]]''
* ''[[Afrocarpus]]''
* ''[[Podocarpus]]''
}}
'''Podocarpaceae'''  je velika  [[porodica (biologija)|porodica]] [[četinar]]a pretežno [[južna hemisfera|Južne hemisfere]]. Uključuje oko 156 [[vrsta]]  [[zimzelena biljka|zimzelenih]] [[stabla]]šica i  [[grm]]ova.<ref name="eckenwalder2009">James E. Eckenwalder. 2009. ''Conifers of the World''. Portland, Oregon: Timber Press. {{ISBN|978-0-88192-974-4}}.</ref> Ako se uključe i ''Phyllocladus''  ''Manoao'' i ''Sundacarpus'' obuhvata ukupno 19 [[rod (biologija)|rodova]].

'''Ivan I Duka''' ([[Grčki jezik|grčki]] Ἰωάννης Α' Δούκας, ''Iōannēs I Doukas''; [[Latinski jezik|latinski]] ''Ducas''; o. 1240. – 1289.) bio je [[Grčka|grčki]] plemić te vladar [[Tesalija|Tesalije]] od oko 1268. do svoje smrti. Poznat je i kao '''Ivan Anđeo''' (Ἰωάννης Άγγελος) te kao '''Ivan Kopile'''.

{{infokutija protein
|Ime=Želudačni inhibicijski polipeptid
|image=2OBU.png
|caption=Trodimenzijska struktura GIP-a
|Symbol=GIP
|AltSymbols=
|HGNCid=4270
|ECnumber=
|OMIM=137240
|EntrezGene=2695
|RefSeq=NM_004123
|UniProt=P09681
|PDB=
|Chromosome=17
|Arm=q
|Band=21
|LocusSupplementaryData=.3-q22
}}

'''Tetratrikopeptid-ponavljajući protein 39B''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TTC39B''', poznatim i kao '''C9orf52''' ili '''FLJ33868'''. Glavno obilježje  unutar tetratrikopeptidnog ponavljanja 39B je [[domen nepoznate funkcije]] 3808 (DUF3808), koji obuhvata većinu proteina.
==Aminokiselinska sekvenca==
Dužina [[polipeptid]]nog lanca je  682 [[aminokiseline]], а [[molekularna masa|molekulska težina]]  76.956  [[dalton (jedinica)|Da]].<ref name="UniProt">{{cite web|url=http://www.uniprot.org/uniprot/Q5VTQ0#sequences |title=UniProt, Q5VTQ0 |access-date=12. 9. 2021}}</ref>
{{legenda aminokiselina}}
<table  style="font-family:monospace;">
<tr style="text-align:right;"><th>10</th><th></th><th>20</th><th></th><th>30</th><th></th><th>40</th><th></th><th>50</th></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>MDAVLACRLR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GRGNRVAALR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PRPRPGGSAG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PSPFALLCAG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LSPEPRAGVG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SEFPAWFLGG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SSQRRNMALL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GSRAELEADE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DVFEDALETI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SISSHSDMAT</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SSLHFASCDT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QQAPRQRGAS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TVSSSSSTKV</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DLKSGLEECA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VALNLFLSNK</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FTDALELLRP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>WAKESMYHAL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GYSTIVVLQA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VLTFEQQDIQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NGISAMKDAL</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>QTCQKYRKKY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>TVVESFSSLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SRGSLEQLSE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEMHAEICYA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ECLLQKAALT</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>FVQDENMINF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>IKGGLKIRTS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>YQIYKECLSI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LHEIQKNKLQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>QEFFYEFEGG</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>VKLGSGAFNL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MLSLLPARII</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RLLEFIGFSG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NRELGLLQLR</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EGASGRSMRS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>ALCCLTILAF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HTYISLILGT</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>GEVNVAEAER</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LLAPFLQQFP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NGSLVLFYHA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>RIELLKGNLE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EAQEVFQKCI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SVQEEWKQFH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>HLCYWELMWI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>NVFQQNWMQA</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>YYYSDLLCKE</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SKWSKATYVF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LKAAILSMLP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EEDVVATNEN</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VVTLFRQVDS</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>LKQRIAGKSI</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>PTEKFAVRKA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>RRYSASLPAP</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VKLILPALEM</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>MYVWNGFSIV</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>SKRKDLSENL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LVTVEKAEAA</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LQSQNFNSFS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VDDECLVKLL</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>KGCCLKNLQR</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>PLQAELCYNH</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>VVESEKLLKY</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>DHYLVPFTLF</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>ELASLYKSQG</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>EIDKAIKFLE</td></tr>
<tr style="background-color: #eee;"><td>TARNNYKDYS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>LESRLHFRIQ</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>AALHLWRKPS</td><td style="background-color: #f9f9f9;"></td><td>SD</td></tr>
</table>

'''Protein ZFP82 cinkovog prsta ''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om  '''ZFP82'''.<ref name="entrez">
{{cite web
| title = Entrez Gene: ZFP82 zinc finger protein
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/284406
| access-date = 28. 1. 2016
}}</ref>

| CAS registarski broj = 404-86-4
| SMILES = O=C(NCc1cc(OC)c(O)cc1)CCCC/C=C/C(C)C
| InChI = 1S/C18H27NO3/c1-14(2)8-6-4-5-7-9-18(21)19-13-15-10-11-16(20)17(12-15)22-3/h6,8,10-12,14,20H,4-5,7,9,13H2,1-3H3,(H,19,21)/b8-6+
| Kratki opis = bezbojni kristalni prah<ref name="merck"/>
| Molarna masa = 305,42 g/mol
| Agregatno stanje = čvrsto<ref name="merck"/>
| Gustoća = 
| Tačka topljenja = 65 do 66 °C<ref name="merck"/>
| Tačka ključanja = 210 do 220 °C
| Pritisak pare = 1,32×10<sup>−8</sup> mmHg pri 25 °C<ref name=PubChem/>
| Rastvorljivost = 0,0013 g/100 mL (voda)<br/>slabo rastvorljiv u etanolu
| Dipolni moment = 
| NFPA 704 = {{NFPA 704 |H = 2 |F = 1| R = 0}}
}}
'''Kapsaicin''' ([[Međunarodni nevlasnički naziv|INN]]: '''8-metil-''N''-vanilil-6-nonenamid''') jeste aktivna supstanca ljutih [[paprika]], [[čili]]ja i drugih biljaka iz roda ''[[Capsicum]]''. Za većinu sisara, kao i za [[čovjek]]a, kapsaicin je iritantno sredstvo koje izaziva snažan osjećaj žarenja bilo kojeg [[tkivo|tkiva]] s kojim dođe u kontakt. Kapsaicin i nekoliko sličnih spojeva nazivaju se zbirnim imenom ''kapsaicinoidi'', a proizvode se kao sekundarni metaboliti čilija, vjerovatno u svrhu odbrane tih biljaka od određenih sisara i gljivica.<ref name="totn"/> Čisti kapsaicin je hidrofobna, bezbojna, izuzetno ljuta kristalna supstanca.<ref name=PubChem/> U hemijskom smislu, kapsaicin je karboksamid masne kiseline, tačnije [[vanilin|vanililamid]] masne kiseline ''trans''-8-metil-6-nonen kiseline.

{{Lokacijska mapa-linija|lat=32}}
-u ova paralela čini dio granice između [[Novi Meksiko|Novog Meksika]] i [[Teksas]]a.]]
ju (prefektura [[Kagoshima (prefektura)|Kagoshima]], [[Japan]]).]]
'''32. sjeverna paralela''' je [[paralela (geografija)|paralela]] koja je 32 [[stepen (ugao)|stepena]] [[sjever]]no od [[ekvator]]a. Presijeca [[Afrika|Afriku]], [[Sredozemno more]], [[Azija|Aziju]], [[Tihi okean]], [[Sjeverna Amerika|Sjevernu Ameriku]] i [[Atlantski okean]]. Njena ukupna dužina iznosi 34.018&nbsp;km. Udaljenost od ekvatora iznosi 3542&nbsp;km, a od [[Sjeverni pol|Sjevernog pola]] 6460&nbsp;km.<ref>{{cite web |url = http://www.ngs.noaa.gov/PUBS_LIB/inverse.pdf |title = Direct and Inverse Solutions of Geodesics on the Ellipsoid with application of nested equation |author = T. Vincenty |date=april 1975}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.movable-type.co.uk/scripts/latlong-vincenty.html |title = Vincenty formula for distance between two Latitude/Longitude points}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
'''Otomí''' (Hñähñu) su indijanski narod koji živi u centralnoj visoravni [[Meksiko|Meksika]]. Otomija, koji govore jezikom iz Oto-Mangue jezične porodice, ima otprilike 250.000. Žive na prostranoj teritoriji između 19° i 21° [[Sjeverna geografska širina|sjeverne geografske širine]] i 98° i 100° [[Zapadna geografska dužina|zapadne geografske dužine]]. Ovo područje, koje karakteriziraju snažni [[Geografija|geografski]] kontrasti, prostire se od strmih planina Sierra Gorda do polusuhih Mezquital visoravni, te od doline Toluca Valley do brežuljaka Huastecan.

'''Imunoglobulinski lokus lambda''', znan i kao '''IGL@''', je [[kodirajuća regija|regija]] na ljudskom [[hromosom 22|hromosomu 22]] koja sadrži [[gen]]s za lambda [[laki lanac antitijela|lahki lanac]] [[antitijela]] (ili [[imunoglobulin]]a).<ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: IGL@ immunoglobulin lambda locus| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=3535}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+19|42|20}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[dvostruka zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*2]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Cancer_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 61.6
  | Tačka_y                 = 50.8
}}

'''Glikoziltransferazoliki protein LARGE2''' je [[enzim]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''GYLTL1B'''.<ref name="pmid15661757">{{cite journal |vauthors=Brockington M, Torelli S, Prandini P, Boito C, Dolatshad NF, Longman C, Brown SC, Muntoni F | title = Localization and functional analysis of the LARGE family of glycosyltransferases: significance for muscular dystrophy | journal = Hum Mol Genet | volume = 14 | issue = 5 | pages = 657–65 |date=Feb 2005 | pmid = 15661757 | doi = 10.1093/hmg/ddi062 }}</ref><ref name="pmid15958417">{{cite journal |vauthors=Grewal PK, McLaughlan JM, Moore CJ, Browning CA, Hewitt JE | title = Characterization of the LARGE family of putative glycosyltransferases associated with dystroglycanopathies | journal = Glycobiology | volume = 15 | issue = 10 | pages = 912–23 |date=Sep 2005 | pmid = 15958417 | doi = 10.1093/glycob/cwi094 | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: GYLTL1B glycosyltransferase-like 1B| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=120071}}</ref>

''' Ubikvitin-specifična Y-vezana peptidaza 9''' (masnofacetna ''[[Drosophila|drozofilska]]''),  znana i kao  '''USP9Y''', je [[enzim]] koji je kod ljudi [[kodon|kodiran]]  [[gen]]om '''USP9Y'''.<ref name="entrez"/> Potreban je za proizvodnju [[sperma|sperme]]. Ovaj enzim je član porodice [[peptidaza]] C19 i sličan je [[ubikvitin]]specifičnim [[proteaza]]ma, koje cijepaju ostatak ubikvitina od prekursora koji su spojeni s ubikvitinom i ubikvitiniliranih proteina.

'''.be''' je [[Najviši internet domen|najviši]] [[Internet]] [[Internet domena|domen]] za [[Belgija|Belgiju]].<ref name="whois">{{en simbol}} [http://www.iana.org/root-whois/be.htm IANA .be whois informacija], na ''iana.org''.</ref> Firma zadužena za domenu je '''DNS BE'''.<ref name="whois" />

{{Glavni|Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011.}}
'''Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011. godine''' proveden je od 1. do 28. aprila [[2011]], prema stanju na dan 31. marta. Popis je proveden na temelju ''Zakona o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine'' (Narodne novine, broj 92/10).<ref name="Zakon">[http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2010_07_92_2587.html Zakon o Popisu stanovništva, kućanstava i stanova u Republici Hrvatskoj 2011. godine]</ref>
Grad [[Novalja]] je po Popisu stanovništva 2011. godine na površini od 99,36&nbsp;km<sup>2</sup> imao 3.663 stanovnika, što predstavlja 7,19% od ukupnog broja stanovnika [[Ličko-senjska županija|Ličko-senjska županije]], odnosno 0,09% od ukupnog broja stanovnika [[Hrvatska|Hrvatske]]. Gustoća naseljenosti u [[Novalja|Novalji]] je 37 stanovnika/km<sup>2</sup>.<ref name="Popis_2011">[http://www.dzs.hr/ Zvanični rezultati popisa Državnog zavoda za statistiku]</ref>
== Rezultati ==

'''Okean''' ([[grčki jezik|grč.]] '''Ὠκεανός''', ''Okeanos'') je bio  najstariji od Titana, potomaka [[Uran (mitologija)|Urana]] i [[Geja (mitologija)|Geje]],<ref>[[Hesiod]]. ''[[Teogonija]]''.</ref> bog je [[more|mora]] i [[voda]] u [[Grčka mitologija|grčkoj mitologiji]].<ref>[http://www.maicar.com/GML/Oceanus.html Okean u grčkoj mitologiji] {{Simboli jezika|en|engleski}}</ref> Po Okeanu je ime dobilo veliko [[more]] - okean.

{{Nedostaju izvori}}
'''Drupal''' je besplatan [[sistem za upravljanje sadržajem]] (CMS), otvorenog koda ([[open-source]]), pisan u [[PHP]] jeziku. Drupal ima široku primjenu - od malih, ličnih prezentacija, blogova, pa do robusnih poslovnih veb sajtova za e-trgovinu. Postoji podrška i za [[MySQL]] i za [[PostgreSQL]].
 
== Historija ==

Pojam '''sušenje''', '''isušivanje''' ili '''eksikacija''' općenito označava izdvajanje [[Tečnost|tekućina]] iz nekog materijala ili predmeta putem njenog isparavanja ili korištenjem materijala za isušivanje ili drugih tehničkih i [[hemija|hemijskih]] metoda. Jedna od karakteristika sušenja jeste da se u predmetnom materijalu ili objektu smanjuje [[vlaga]] (odvlaživanje) po pravilu putem termičko-fizikalnog pretvaranje tekućine (većinom promjenom njenog [[agregatno stanje|agregatnog stanja]] u gasovito).

{{Nedostaju izvori}}
{{Reklama}}
'''Microsoft Certified Professional''' (MCP) predstavlja IT-certificiranog profesionalca koji je položio neki od ispita iz [[Microsoft]]ovog certifikacijskog programa.

{{Nedostaju izvori}}
{{Siroče|23|02|2012}}
==Etika novinarstva==

'''Rebiul-ahir''' ([[arapski jezik|arapski]]: ربيع الثاني‎) je četvrti mjesec [[islamski kalendar|islamskog kalendara]] i dolazi poslije mjeseca [[rebiul-evvel]]a. 

[[slika:Lactobacillus sp 01.png|thumb| Laktobacili i vaginska [[pločasti epitel|skvamozna]] ćelija.]]
'''Vaginska flora''' je zastarjeli termin za pojmove '''vaginska mikrobiota''' ili '''vaginski mikrobiom''' su [[mikroorganizmi]] koji koloniziraju [[vagina|vaginu]]. Otkrio ih je njemački ginekolog [[Albert Döderlein]] 1892.<ref name="David2006">{{cite journal | vauthors = David M | title = Albert und Gustav Döderlein – ein kritischer Blick auf zwei besondere Lebensläufe deutscher Ordinarien | trans-title = Albert and Gustav Döderlein -- a critical view to the biographies of two German professors | language = German | journal = Zentralblatt für Gynakologie | volume = 128 | issue = 2 | pages = 56–9 | date = april 2006 | pmid = 16673245 | doi = 10.1055/s-2006-921412 }}</ref> i dio su ukupnog [[ljudski mikrobiom|ljudskog mikrobioma]].
Količina i vrsta prisutnih bakterija imaju značajne implikacije na cjelokupno zdravlje pojedinca.<ref name="Vaginal Microbiome">{{cite journal | vauthors = D'Ippolito S, Di Nicuolo F, Pontecorvi A, Gratta M, Scambia G, Di Simone N | title = Endometrial microbes and microbiome: Recent insights on the inflammatory and immune "players" of the human endometrium | journal = American Journal of Reproductive Immunology | volume = 80 | issue = 6 | pages = e13065 | date = decembar 2018 | pmid = 30375712 | doi = 10.1111/aji.13065 | s2cid = 53114757 }}</ref>  Primarne kolonizirajuće bakterije zdrave osobe su iz roda ''[[Lactobacillus]]'',<ref name="doi10.1128/JCM.40.8.2746-2749.2002">{{cite journal | vauthors = Vásquez A, Jakobsson T, Ahrné S, Forsum U, Molin G | title = Vaginal lactobacillus flora of healthy Swedish women | journal = Journal of Clinical Microbiology | volume = 40 | issue = 8 | pages = 2746–9 | date = august 2002 | pmid = 12149323 | pmc = 120688 | doi = 10.1128/JCM.40.8.2746-2749.2002 }}</ref> kao što je ''[[Lactobacillus crispatus|L. crispatus]]'', a smatra se da [[mliječna kiselina]] koju proizvode štiti od [[infekcija]] [[patogen]]im vrstama.<ref name="witkin2012">{{cite journal | vauthors = Witkin SS, Linhares IM, Giraldo P | title = Bacterial flora of the female genital tract: function and immune regulation | journal = Best Practice & Research. Clinical Obstetrics & Gynaecology | volume = 21 | issue = 3 | pages = 347–54 | date = juni 2007 | pmid = 17215167 | doi = 10.1016/j.bpobgyn.2006.12.004 }}</ref>
 
== Laktobacili ==
[[Slika:Normal vaginal flora versus bacterial vaginosis on Pap stain.jpg|thumb|right|Poređenje normalne vaginske i bakterijske [[vaginoza|vaginozne]]  mikrobiote]]
 
Primarne kolonizujuće bakterije zdrave osobe su iz roda ''[[Lactobacillus]]'' (90-95%), a najčešća su ''[[Lactobacillus crispatus|L. crispatus]]'', ''[[Lactobacillus iners|L. iners]]'', ''[[Lactobacillus jensenii|L. jensenii]]'' i ''[[Lactobacillus gasseri|L. gasseri]]''.<ref name="Tidbury Langhart Weidlinger Stute 2021 pp. 37–45">{{cite journal | last1=Tidbury | first1=Fiona Damaris | last2=Langhart | first2=Anita | last3=Weidlinger | first3=Susanna | last4=Stute | first4=Petra | title=Non-antibiotic treatment of bacterial vaginosis—a systematic review | journal=Archives of Gynecology and Obstetrics | publisher=Springer Science and Business Media LLC | volume=303 | issue=1 | date=6. 10. 2020 | issn=0932-0067 | pmid=33025086 | doi=10.1007/s00404-020-05821-x | pages=37–45| s2cid=222149236 }}</ref> Od prvog Döderleinovog opisa laktobacila, laktobacili se općenito smatraju čuvarima vaginskog [[ekosistem]]a. Pokazalo se da laktobacili inhibiraju ''[[in vitro]]'' rast patogenih mikroorganizama, npr. ''[[Bacteroides fragilis]]'', ''[[Escherichia coli]]'', ''[[Gardnerella vaginalis]]'', [[Mobiluncus|''Mobiluncus'' spp.]], ''[[Neisseria gonorrhoeae]]'', ''[[Peptostreptococcus anaerobius]]'', ''[[Prevotella bivia]]'' i ''[[Staphylococcus aureus]]''. Općenito je prihvaćeno da se to postiže uglavnom djelovanjem [[mliječna kiselina|mliječne kiseline]].<ref>{{cite journal | vauthors = Graver MA, Wade JJ | title = The role of acidification in the inhibition of Neisseria gonorrhoeae by vaginal lactobacilli during anaerobic growth | journal = Annals of Clinical Microbiology and Antimicrobials | volume = 10 | pages = 8 | date = februar 2011 | pmid = 21329492 | pmc = 3045876 | doi = 10.1186/1476-0711-10-8 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Matu MN, Orinda GO, Njagi EN, Cohen CR, Bukusi EA | title = In vitro inhibitory activity of human vaginal lactobacilli against pathogenic bacteria associated with bacterial vaginosis in Kenyan women | journal = Anaerobe | volume = 16 | issue = 3 | pages = 210–5 | date = juni 2010 | pmid = 19925874 | doi = 10.1016/j.anaerobe.2009.11.002 | url = http://ir-library.ku.ac.ke/handle/123456789/5929 }}{{Mrtav link}}</ref><ref name="Skarin">{{cite journal | vauthors = Skarin A, Sylwan J | title = Vaginal lactobacilli inhibiting growth of Gardnerella vaginalis, Mobiluncus and other bacterial species cultured from vaginal content of women with bacterial vaginosis | journal = Acta Pathologica et Microbiologica Scandinavica, Section B| volume = 94 | issue = 6 | pages = 399–403 | date = decembar 1986 | pmid = 3494379 | doi = 10.1111/j.1699-0463.1986.tb03074.x }}</ref><ref>Strus, M., M. Malinowska, and P. B. Heczko. 2002. In vitro antagonistic effect of Lactobacillus on organisms associated with bacterial vaginosis. J. Reprod. Med. 47:41–46.</ref> Štaviše, laktobacili obično pomažu u sprječavanju dugotrajne kolonizacije vagine tako što se prianjaju na [[epitel]]ne ćelije vagine. Ovo obično smanjuje infekciju patogena u vaginski epitel.<ref name="Boris">{{cite journal | vauthors = Boris S, Barbés C | title = Role played by lactobacilli in controlling the population of vaginal pathogens | journal = Microbes and Infection | volume = 2 | issue = 5 | pages = 543–6 | date = april 2000 | pmid = 10865199 | doi = 10.1016/s1286-4579(00)00313-0 }}</ref>
 
Pored proizvodnje mliječne kiseline i konkurencije za prianjanje, drugi antagonistički mehanizmi uključuju proizvodnju [[vodik-peroksid]]a (antimikrobni lijek širokog spektra) i [[bakteriocin]]a (antimikrobni lijekovi specifični za cilj).<ref name=" Martin1 ">{{cite journal | vauthors = Martín R, Suárez JE | title = Biosynthesis and degradation of H2O2 by vaginal lactobacilli | journal = Applied and Environmental Microbiology | volume = 76 | issue = 2 | pages = 400–5 | date = januar 2010 | pmid = 19948869 | pmc = 2805228 | doi = 10.1128/AEM.01631-09 | bibcode = 2010ApEnM..76..400M }}</ref><ref name=" O'Hanlon1 ">{{cite journal | vauthors = O'Hanlon DE, Moench TR, Cone RA | title = In vaginal fluid, bacteria associated with bacterial vaginosis can be suppressed with lactic acid but not hydrogen peroxide | journal = BMC Infectious Diseases | volume = 11 | pages = 200 | date = juli 2011 | pmid = 21771337 | pmc = 3161885 | doi = 10.1186/1471-2334-11-200 }}</ref>
 
== pH i mliječna kiselina ==
[[slika:Glycogen structure.svg |thumb|150px|[[Glikogen]] je složeni oblik šećera prisutan u [[vaginski epitel|vaginskom epitelu]] koji se metabolizira u mliječnu kiselinu]]
Općenito je prihvaćeno da je nizak pH glavni mehanizam koji kontrolira sastav vaginske mikroflore. Iako mliječna kiselina koju proizvode laktobacili doprinosi kiselosti vagine, još uvijek nije dokazano da je primarni izvor niskog vaginskog pH, ali ostaje činjenica da većina laktobacila najbolje uspijeva pri pH < 3,5.<ref name=" Aroutcheva ">{{cite journal | vauthors = Aroutcheva A, Gariti D, Simon M, Shott S, Faro J, Simoes JA, Gurguis A, Faro S | display-authors = 6 | title = Defense factors of vaginal lactobacilli | url = https://archive.org/details/sim_american-journal-of-obstetrics-and-gynecology_2001-08_185_2/page/375 | journal = American Journal of Obstetrics and Gynecology | volume = 185 | issue = 2 | pages = 375–9 | date = august 2001 | pmid = 11518895 | doi = 10.1067/mob.2001.115867 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Linhares IM, Summers PR, Larsen B, Giraldo PC, Witkin SS | title = Contemporary perspectives on vaginal pH and lactobacilli | journal = American Journal of Obstetrics and Gynecology | volume = 204 | issue = 2 | pages = 120.e1–5 | date = februar 2011 | pmid = 20832044 | doi = 10.1016/j.ajog.2010.07.010 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Redondo-Lopez V, Cook RL, Sobel JD | title = Emerging role of lactobacilli in the control and maintenance of the vaginal bacterial microflora | journal = Reviews of Infectious Diseases | volume = 12 | issue = 5 | pages = 856–72 | year = 1990 | pmid = 2237129 | doi = 10.1093/clinids/12.5.856 }}</ref>
Smatra se da je normalan vaginski pH ispod 4,5 sa rasponom od 3,8 do 4,4.<ref name="Tidbury Langhart Weidlinger Stute 2021 pp. 37–45"/>
 
== Također pogledajte ==
*[[Projekt ljudskog mikrobioma]]
*[[Mliječnokiselinske bakterije]]
*[[Popis vrsta mikrobiote donjeg reproduktivnog trakta žena]]
*[[Kožna flora]]
*[[Mikrobiota]]
 
== Reference ==
{{Reflist}}
 
== Vanjski linkovi ==
*{{Commons category|Vaginal flora}}
*[http://www.risingwomen.com/arcberry1.htm Döderlein's bacteria]
 
{{Mikrobiota}}
{{Portal|Biologija|Medicina}}
{{Authority control}}

{{italic title|Asteraceae}}
{{Taksokvir 
| boja = lightgreen
| naziv = ''Asreraceae''<br>(Glavočike) 
| slika = Asteracea poster 3.jpg 
| slika_širina = 300px
| slika_opis = Cvjetovi glavočika
| regnum = [[Plantae]]
| divisio = [[Magnoliophyta]]
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Asterales]]
| familia = [[Glavočike|Asteraceae ili Compositae]]
|familia_autorstvo = [[Friedrich von Berchtold|Bercht.]] & [[Jan Svatopluk Presl|J.Presl]]<br>'''Diverzitet''': 1.600  rodova
<br>'''Potporodice''':
* [[Asteroideae]] <small>Lindley</small>
*[[Barnadesioideae]] <small>Bremer & Jansen</small>
*[[Carduoideae]] <small>Sweet</small>
*[[Cichorioideae]] <small>Chevallier</small>
*[[Corymbium|Corymbioideae]] <small>Panero & Funk</small>
*[[Famatinanthoideae]] <small>S.E. Freire, Ariza & Panero</small>
*[[Gochnatioideae]] <small>Panero & Funk</small>
*[[Gymnarrhenoideae]] <small>Panero & Funk</small>
*[[Hecastocleidoideae]] <small>Panero & Funk</small>
*[[Mutisioideae]] <small>Lindley</small>
*[[Pertyoideae]] <small>Panero & Funk</small>
*[[Stifftioideae]] <small>Panero</small>
*[[Wunderlichioideae]] <small>Panero & Funk</small>
'''Sinonimi''':<br> Compositae <small>Giseke</small><br />
*Acarnaceae  <small>Link</small>
*Ambrosiaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Anthemidaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Aposeridaceae <small>Raf.</small>
*Arctotidaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Artemisiaceae <small>Martinov</small>
*Athanasiaceae <small>Martinov</small>
*Calendulaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Carduaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Cassiniaceae <small>Sch. Bip.</small>
*Cichoriaceae <small>Juss.</small>
*Coreopsidaceae <small>Link</small>
*Cynaraceae <small>Spenn.</small>
*Echinopaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Eupatoriaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Helichrysaceae <small>Link</small>
*Inulaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Lactucaceae <small>Drude</small>
*Mutisiaceae <small>Burnett</small>
*Partheniaceae <small>Link</small>
*Perdiciaceae <small>Link</small>
*Senecionaceae <small>Bercht. & J. Presl</small>
*Vernoniaceae <small>Burmeist.</small>
Izvor: GRIN<ref name="GRIN">{{cite web
 | url = http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?110
 | title = Family: Asteraceae Bercht. & J. Presl, nom. cons.
 | access-date = 12. 6. 2008
 | author = Germplasm Resources Information Network (GRIN)
 | authorlink = Germplasm Resources Information Network
 | work = Taxonomy for Plants
 | publisher = United States Department of Agriculture (USDA), Agricultural Research Service (ARS), National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland
 | archive-date = 23. 9. 2015
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150923174200/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/family.pl?110
 | url-status = dead
 }}</ref>
|}}
.) i dopunama filogenetske  klasifikacije  APG IV ([[2016]].).]]
'''Asteraceae''' ili '''Compositae''', obično zvane '''glavočike''' (u [[engleski jezik|engleskom govornom području]] '''porodica suncokreta''') je široko raznolika i veoma brojna [[porodica (biologija)|porodica]] [[cvjetnica]] (Angiospermae), koje su rasprostranjene širom svijeta.<ref>[http://www.mobot.org/mobot/research/apweb/welcome.html Stevens, P. F. (2001 onwards) ''Angiosperm Phylogeny Website''. Version 13, updated: 04/19/2014 19:57:49]</ref><ref>Jeffrey, C. 2007. Compositae: Introduction with key to tribes. Pages 61–87 in Families and Genera of Vascular Plants, vol. VIII, Flowering Plants, Eudicots, Asterales (J. W. Kadereit and C. Jeffrey, eds.). Springer-Verlag, Berlin</ref><ref name="<“Campbell“">{{cite book|author=Campbell  N. A.  et al.|year=2008|title=Biology. 8th Ed. |publisher=Person International Edition, San Francisco|isbn=978-0-321-53616-7}}</ref><ref name="“Sofradzija“">{{cite book|author=Sofradžija A., Šoljan D., Hadžiselimović R. |year= 2004|title= Biologija 1.|publisher= Svjetlost, Sarajevo|isbn=9958-10-686-8}}</ref>

'''RhoC''' (član C Ras porodice genskih [[homolog]]a) jest mali (~21 kDa) signalni [[G-protein]] ([[GTPaza]]), koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''RHOC'''sa  [[hromosom 1|hromosoma 1]]. Član je proteinske porodice [[Rac protein|Rac]], potporodice u porodici [[Rho porodica GTPaza]].<ref name=Ridley>{{cite journal |author=Ridley A. |year=2006 |title=Rho GTPases and actin dynamics in membrane protrusions and vesicle trafficking |journal=Trends Cell Biol |volume=16 |issue=10 |pages=522–9 |doi=10.1016/j.tcb.2006.08.006 |pmid=16949823}}</ref><ref name="entrezc">{{cite web | title = Entrez Gene: RHOC ras homolog gene family, member C| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=389}}</ref>

'''Žuljevito tijelo''' ([[latinski|lat.]] ''corpus callosum''), znano i kao  '''kalozna  komisura''', je široki, debeli [[nervni trakt]], koji se sastoji od ravnog snopa [[komisura|komisurnih vlakana]], ispod [[moždana kora|moždane kore]] u [[mozak|mozgu]]. Nalazi samo kod [[Placentalia|placentalnih sisara]].<ref name="Velut">{{cite journal |last1=Velut |first1=S |last2=Destrieux |first2=C |last3=Kakou |first3=M |title=[Morphologic anatomy of the corpus callosum]. |journal=Neuro-Chirurgie |date=maj 1998 |volume=44 |issue=1 Suppl |pages=17–30 |pmid=9757322}}</ref>  Obuhvata dio [[uzdužna brazda|longitudinalne pukotine]], povezujući lijevu i desnu [[moždana hemisfera|moždanu hemisferu]], omogućavajući komunikaciju između njih. To je najveća struktura [[bijela masa|bijele tvari]] u ljudskom mozgu, duga oko deset centimetara i sastoji se od 200&ndash;300 miliona [[akson]]skih projekcija.<ref name="qbi">{{cite web |title=Corpus callosum |url=https://qbi.uq.edu.au/brain/brain-anatomy/corpus-callosum |website=Queensland Brain Institute |date=10. 11. 2017}}</ref><ref name="J of N">{{cite journal|last1=Luders|first1=Eileen|last2=Thompson|first2=Paul M.|last3=Toga|first3=Arthur W.|title=The Development of the Corpus Callosum in the Healthy Human Brain|journal=Journal of Neuroscience|volume=30|issue=33|pages=10985–10990|doi=10.1523/JNEUROSCI.5122-09.2010|date=18. 8. 2010|pmc=3197828|pmid=20720105}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{Alžirski masakri 1997}}
'''Masakr u Haouch Khemistiju''' se dogodio prije zore [[22. april]]a [[1997]]. u [[alžir]]skom selu [[Haouch Mokhfi Khemisti]] (također poznatom kao Boughelef Khemisti, Haouch Boughlef-Khemisti, Haouch Boukhelef-Khemisti, Haouch Boughfi el-Khemisti, Haouch Boughelaf ili Haouch Khmisti Bougara), oko 25 km južno od grada [[Alžir (grad)|Alžira]] u blizini [[Bougara|Bougare]]. 93 seljana je ubijeno u roku od 3 sata. Slijedeći dan se dogodio [[masakr u Omaria|maskar u Omariji]] u blizini [[Medea|Medee]].

{{Nedostaju izvori}}

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+70|35|13}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 14,4 (B-Band)
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Ursa_Minor_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 33.8
  | Tačka_y                 = 74.6
}}

{{DISPLAYTITLE:Margareta II, bivša kraljica Danske}}

{{Navkutija
| ime         = Monarhije
| naslov      = [[Monarhija|Monarhije]]
| slika       = 
| tijeloklasa = hlist

{{infokutija anatomija
 | Ime        = Elektroencefalografija
 | Slika       = EEG_cap.jpg
 | Caption     = Snimanje EEG
 | ICD10       =
 | ICD9        = {{ICD9proc|89.14}}
 | MeshID      = D004569
 | OPS301      = {{OPS301|1-207}}
 | OtherCodes  =
}}

'''''Sui generis''''' je [[Latinski jezik|latinski]] izraz koji znači "svojevrstan", „svoje vrste“, „u klasi za sebe“, dakle „jedinstven“.<ref name="Berlitz">{{Cite book|last=Mawson|first=C. O. Sylvester|title=Dictionary of Foreign Terms|publisher=Thomas Y. Crowell Company|year=1975|isbn=0-690-00171-1|edition=2|location=New York|page=[https://archive.org/details/dictionaryoffore00maws/page/328 328]|chapter=sui generis|chapter-url=https://archive.org/details/dictionaryoffore00maws/page/328}}</ref>

'''Moždano stablo''' ili '''moždano deblo''' ([[latinski jezik|lat.]] ''Truncus encephali '' – u [[anatomija|anatomiji]] [[kičmenjak]]a, uključujući i čovjeka – je zadnji dio [[mozak|mozga]], koji ga strukturno povezuje sa [[kičmena moždina|kičmenom moždinom]]. Kod čovjeka, obično se opisuje uključujući i [[produžena moždina|produženu moždinu]] (''medulla oblongata''), (myelencephalon), [[pons]] (dio [[Zadnji mozak|krajnjeg mozga]] = ''metencephalon'') i [[srednji mozak]] (''mesencephalon'').<ref>{{Cite encyclopedia|title = brainstem|encyclopedia = The Free Dictionary|url = http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/brainstem|edition = Medical Dictionary|publisher = Farlex.}}</ref><ref>{{MeshName|Brain+Stem}}</ref> Manje učestalo, uključuju se i dijelovi [[međumozak|međumozga]] (''diencephalon'').

{{Nedostaju izvori}}

{{infokutija film
| naziv            = Nema zemlje za starce
| poster           =  No Country for Old Men poster.jpg
| tekst            = Originalni poster za film
| režija           = [[Ethan Coen]] <br> [[Joel Coen]]
| producent        = [[Ethan Coen]] <br> [[Joel Coen]] <br> [[Scott Rudin]] <br>
| scenarist        = [[Joel Coen]], [[Ethan Coen]] (prema [[Nema zemlje za starce|istoimenom]] [[roman]]u [[Cormac McCarthy|Cormaca McCarthyja]])
| uloge            = [[Tommy Lee Jones]] <br> [[Javier Bardem]] <br> [[Josh Brolin]] <br> [[Woody Harrelson]] <br> [[Kelly MacDonald]] <br> [[Garrett Dillahunt]] <br> [[Tess Harper]]
| muzika           = [[Carter Burwell]] <br> 
| kinematografija  = [[Roger Deakins]]<br> 
| žanr             = [[drama]], [[triler]]
| montaža          = [[Joel Coen]] <br> [[Ethan Coen]]  
| produkcija       = <br> 
| distributer      = ''''
| datum            = [[21. novembar]] [[2007]]. 
| trajanje         = 122 minute 
| država           = [[SAD]]
| jezik            = [[engleski jezik|engleski]]
| budžet           = 25 miliona [[američki dolar|$]]
| zarada           = 74.2 miliona $ <ref name = "imdb">http://www.imdb.com/title/tt0477348/?ref_=nv_sr_1</ref> 
}}
'''Nema zemlje za starce''' američki je film snimljen [[2007]]. u režiji braće Coen. Glavne uloge tumače [[Tommy Lee Jones]], [[Javier Bardem]] i [[Josh Brolin]]. Film je osvojio 4 Oskara uključujući i onaj za [[Oskar za najbolji film|najbolji film]]. 
<ref name = "imdb"/>

| koordinate_ref        =
| topo                  =
| vrsta                 = [[Stratovulkan]]
| starost               = 
| visina                = 3.307
| visina_ref            =
| relativna_visina      = 3.168
| relativna_visina_ref  =
| dominantnost          = 80
| dominantnost_roditelj =
| dominantnost_ref      =
| lanac                 = [[Istočni hrbat (Kamčatka)|Istočni hrbat]]
| razmjer               =
| vulkanski_luk         =
| vulkanski_pojas       =
| vulkansko_polje       =
| vulkanski_luk/pojas   = [[Ključevska vulkanska grupa]]
| prva_erupcija         =
| posljednja_erupcija   = Od 1999. do 2021 (u toku, non-stop)<ref name="Shiveluch volcano on Volcano Discovery">{{Cite news |title= Shiveluch volcano |url= https://www.volcanodiscovery.com/shiveluch.html |date= 19. 2. 2018 |language=en}}</ref>
| prvi_uspon            =
| najlakša_ruta         = 
| normalna_ruta         = Osnovni uspon po [[stijena]]ma / [[snijeg]]u
| pristup               =
| ugrađeno              =
| spisak                =
}}
'''Šiveluč''' je najsjeverniji aktivni [[stratovulkan]] na [[Rusija|ruskom]] [[poluostrvo|poluostrvu]] [[Kamčatka|Kamčatki]], na [[Ruski daleki istok|dalekom istoku]] zemlje. Dio je [[Istočni hrbat (Kamčatka)|Istočnog hrpta]]. Zajedno s [[Karimski (vulkan)|Karimskim]], najaktivniji je od svih [[Vulkani na Kamčatki|vulkana na Kamčatki]] te jedan od najvećih među njima.<ref name="gvp"/>

{{DISPLAYTITLE:''N''-Acetilaspartilglutamatna kiselina}}
, drugs.com</ref><ref name="isomeric naming">This is a misnomer: "spaglumic acid" is the β-aspartyl isomer whereas "isospaglumic acid" is the α-aspartyl isomer. See [[PubChem]] entry for "[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/210320 spaglumic acid]".</ref>
| Sumarna formula =C<sub>11</sub>H<sub>16</sub>N<sub>2</sub>O<sub>8</sub>
| CAS registarski broj =3106-85-2
| SMIILES= CC(=O)N[C@@H](CC(O)=O)C(=O)N[C@@H](CCC(O)=O)C(O)=O
| SMILES1 = 
| Kratki opis = 
| Molarna masa =
| Agregatno stanje =
| Gustoća =
| Tačka topljenja =
| Tačka ključanja =
| pKa=
| Rastvorljivost =
| Dipolni moment =
|InChI = 
|StedInchI= 1S/C11H16N2O8/c1-5(14)12-7(4-9(17)18)10(19)13-6(11(20)21)2-3-8(15)16/h6-7H,2-4H2,1H3,(H,12,14)(H,13,19)(H,15,16)(H,17,18)(H,20,21)/t6-,7-/m0/s1
| ChEBI =
| KEGG =  <br>[[PubChem]]: 188803
| MeSHName = N-acetyl-1-aspartylglutamic+acid
|HAZARD=
}}
'''''N''-Acetilaspartilglutamat kiselinana''' ('''''N''-acetilaspartilglutamat''' ili '''NAAG''')  je [[peptid]]ni [[neurotransmiter]] i treći najzastupljeniji neurotransmiter u [[nervni sistem|nervnom sistemu]] sisara. NAAG se sastoji od [[N-acetilaspartanska kiselina|''N''-acetilaspartinske]] (NAA) i [[glutaminska kiselina|glutaminske kiseline]] povezane peptidnom vezom.

{{Nedostaju izvori}}
'''Dispozitiv''' je srž [[Upravni akt|upravnog akta]]. Dispozitivom se rješava o predmetu postupka u cijelosti i o svim zahtjevima stranaka o kojima u toku postupka nije posebno riješeno. Dispozitiv mora biti kratak i određen, a, kad je potrebno, može se podijeliti i na više tačaka. Dispozitivom se može riješiti i o troškovima postupka, ako ih je bilo, određujući njihov iznos, ko ih je dužan platiti, kome i u kojem roku. Ako se u dispozitivu ne rješava o troškovima, navest će se da će se o njima donijeti poseban [[Zaključak|zaključak]]. Ako se rješenjem nalaze izvršenje kakve radnje, u dispozitivu će se odrediti i rok u kome se ta radnja ima izvrsiti. Kad je propisano da [[Žalba|žalba]] ne odgađa izvršenje [[Rješenje|rješenja]], to mora biti navedeno u dispozitivu.

{{ubl|
|BRE &nbsp;Ćelije [[pigment]]nog [[epitel]]a;
|OS&nbsp; Vanjski  segment fotoreceptora:
|IS&nbsp; Unutrašnji segment fotoreceptora
|ONL&nbsp;Unutrsšnji elastični sloj;
|OPL&nbsp;[[Vanjski jezgarni sloj]];
|INL&nbsp;[[Unutrašnji jezgarni sloj]];
|IPL&nbsp; Unutrašnji  prepleteni sloj;
|CG&nbsp; [[ganglija|Ganglijski sloj]];
|BM&nbsp;[[Bruchova membrana]];
|P&nbsp; Pigmentni epiteliociti;
|R&nbsp; [[štapićasta ćelija|Štapići]];
|C&nbsp; [[čepićasta ćelija|Čepići]];
|M&nbsp; [[Mullerove ćelije]];
|A&nbsp;[[Amakrina ćelija|Amakine ćelije]];
|AG&nbsp; [[ganglija|Ganglijske  ćelije]]
|AX.&nbsp;[[Akson]]i}}{{div col end}} 
</center>
| System      =[[Čula]]/[[Čulo vida]]
| Precursor   =
}}
'''Vanjska granična membrana''' (ili '''vanjska limitna membrana''') jedan je od deset različitih slojeva [[mrežnjača|mrežnjače]] [[ljudsko oko|oka]]. Ima mrežastu strukturu i nalazi se u osnovama [[štapićasta ćelija|štapića]] i [[čepićasta ćelija|čepića (čunjeva)]].

'''Mitohondrijski faktor elongacije Ts''' je [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''TSFM'''. To je [[homolog]] [[EF-Ts]]-a.<ref name="pmid7615523">{{cite journal | vauthors = Xin H, Woriax V, Burkhart W, Spremulli LL | title = Cloning and expression of mitochondrial translational elongation factor Ts from bovine and human liver | journal = J Biol Chem | volume = 270 | issue = 29 | pages = 17243–9 |date=Aug 1995 | pmid = 7615523 | doi =10.1074/jbc.270.29.17243  | doi-access = free }}</ref><ref name="entrez">{{cite web | title = Entrez Gene: TSFM Ts translation elongation factor, mitochondrial| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?Db=gene&Cmd=ShowDetailView&TermToSearch=10102}}</ref>

<ref name="klima" />
  | Deklinacija             = {{DEC|+18|25|54}} <ref name="klima" />
  | Crveni pomak            = 
  | Radijalna brzina        = 
  | Grupa ili klaster       =
  | Udaljenost              = 
  | Tip                     = [[dvostruka zvijezda]] ([[Morfološka klasifikacija galaksija|*2]]) <ref name="klima" />
  | Masa                    =
  | Odnos masa svijetlo     =
  | Broj zvijezda           =
  | Prividne dimenzije      = 
  | Prividna magnituda      = 
  | Površinska svjetlost    = 
  | Apsolutna magnituda     = 
  | Uglovna pozicija        = 
  | Značajnosti             =
  | Imena                   = 
  | Karta                   = Leo_constellation_map-bs.svg
  | Tačka_x                 = 76.1
  | Tačka_y                 = 54.6
}}

{{Taksokvir
| boja         = lightgreen
| naziv        =Lamiales
|raspon_fosila=[[Ipresij]]-[[Holocen|Sadašnjost]]
| slika        = Galeopsis speciosa (Zellwald).jpg
| slika_širina = 300px
| slika_opis   =''[[Galeopsis speciosa]]''
| regnum       =[[Plantae]]
| divisio      =[[Magnoliophyta]] 
| classis      =[[Magnoliopsida]]
| ordo         ='''''Lamiales'''''
| ordo_autorstvo = <small>[[Bromhead]]</small>
| razdioba_stepen = [[Porodica (biologija)|Porodice]]
| razdioba = Vidi tekst
| familia      =
|slika2=Filogenija angiospermi-1 (5).jpg
|slika2_opis=Savremena filogenetska klasifikacija angiospermi<br>Klasifikacija [[APG III]] (2009) ili filogenetske klasifikacije je treća verzija botaničke klasifikacije cvjetnica koju utvrđuje međunarodna [[APG|Grupa za filogeniju angiospermi]] ([[2016]].)
|slika2_širina=350px

'''Protein huntingtonlikog neurodegenerativnog poremećaja 2''' jest [[protein]] koji je kod [[ljudi]] [[kodon|kodiran]] [[gen]]om '''HDL3''' sa [[hromosom 4|hromosoma 4]].<ref name="entrez">{{cite web
| title = Entrez Gene: Huntington-like neurodegenerative disorder 2
| url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/53369
| access-date = 25. 9. 2017
}}</ref>

{{Nedostaju izvori}}
{{Preuređivanje}}
{{Prijevod}}
'''Survival Horror''' (u doslovnom prevodu "[[horor]] preživljavanja") je žanr [[videoigra|videoigara]] u kojem igrač vodi jednog lika i pokušava preživjeti u rigoroznim uslovima. Element straha je sveprisutan. Igre znaju biti teške u pogledu akcije i rješavanja raznih zagonetki. Grafički su prevladavale [[prerendirana pozadina|prerendirane pozadine]] radije nego 3D (radi većeg [[realizam|realizma]]). Krvi često bude naveliko i naširoko,kao i mnogo nasilnih i morbidnih prizora, stoga se ne preporučuje mlađim igračima,niti onima sa slabim srcem. Neke igre su čak i zabranjene u pojedinim državama.

{{Taksokvir
|boja=lightblue
| naziv = Raphidophyte<br>(Grupa rafidofite)
| slika = Gonyostomum-cells.JPG
| slika_opis = ''[[Gonyostomum semen]]''
| image_alt=Gonyostomum semen
| domain = [[Eukaryota]]
|regnum =[[Plantae]]
| unranked_regnum = [[SAR supergroup|SAR]]
| unranked_subregnum = [[Halvaria]]
| superphylum = [[Heterokonta]]
| divisio = [[Ochrophyta]]
| classis = '''Raphidophyceae''' [[sensu lato|s.l.]]
| classis_authority = [[Marius Chadefaud|Chadefaud]] 1950 ''ex'' [[Paul Silva|Silva]] 1980
| subdivision_ranks = Redovi
| razdioba =
* [[Commatiida]]
* [[Actinophryida]]
* [[Raphidomonadales]]
| sinonimi =
* Chloromonadina <small>[[Georg Albrecht Klebs|Klebs]] 1892</small>
* Raphidomonadida <small>[[Vernon Hilton Heywood|Heywood]] & [[Gordon Frank Leedale|Leedale]], 1983</small>
* Chloromonadophyceae <small>[[Werner Hugo Paul Rothmaler|Rothmaler]], 1951; [[Bohuslav Fott|Fott]], 1968</small>
* Raphidophyta
* Chloromonadida
}}
'''''Raphidophyceae''''' ('''rafidofite''',  bivše '''Chloromonadophyceae''' i '''Chloromonadineae''')<ref name="Herbert Graffius1966">{{cite journal | last1 = Herbert Graffius | first1 = J. | title = Additions to Our Knowledge of Michigan Pyrrhophyta and Chloromonadophyta | doi = 10.2307/3224637 | jstor = 3224637 | journal = Transactions of the American Microscopical Society | volume = 85 | issue = 2 | pages = 260–270 | year = 1966 | pmid =  | pmc = }}</ref> su mala grupa [[eukariota|eukariotskih]] [[alge|algi]]  koja uključuje i [[more|morske]] i slatkovodne [[vrste]].<ref name=hoek95>{{cite book|authors=Hoek, C. van den, Mann, D. G. and Jahns, H. M. |year=1995|url=https://books.google.com/books?id=xuUoiFesSHMC |title=Algae : An introduction to phycology|publisher= Cambridge University Press|location= UK|isbn=978-0-521-31687-3}}</ref> Sve rafidofite su [[jednoćelijski organizam|jednoćelijske]], sa velikim ćelijama (50 do 100 [[mikrometar|µm]]), ali bez [[ćelijski zid|ćelijskih zidova]]. Imaju par [[flagela|bičeva]], koji su organizirani tako da oba potiču iz iste [[invaginacija|invaginacije]] (ili žuči). Jedan je usmjeren prema naprijed i prekriven je dlačicama [[mastigonema]]ma, dok je drugi usmjeren prema natrag prema ćelijskoj  površini, unutar ventralnog utora. Rafidofite sadrže brojne [[elipsa|elipsoidne]] [[hloroplast]]e, koji sadrže [[hlorofil]]a  a, c <sub>1</sub> i c<sub>2</sub>. Također imaju dodatne [[pigment]]e,  uključujući [[karoten|β-karoten]] i [[Ksantofil|diadinoksantin]]. Za razliku od ostalih [[heterokont]]ofita, rafidofite nemaju očnu mrlju, fotorecepcijsku organelu, koji je tipski za ovu skupinu.
Kada je riječ o  [[ekologija|ekologiji]], rafidofite se pojavljuju kao [[fotosinteza|fotosintetski]] [[autotrof]]i u nizu [[ekosistem|vodenih ekosistema]]. Slatkovodne vrste su češće u kiselim vodama, poput bazena u [[močvara]]ma. Morske vrste često ljeti izazivaju veliko [[cvjetanje algi]], posebno u priobalnim vodama. Pored [[japan]]ske obale, to rezultira crvenom plimom, koja  često izaziva poremećaje u [[ribogojilište|ribogojilištima]], iako rafidofite obično nisu odgovorni za [[otrovnost|otrovna]] cvjetanja.
Položaj ove grupe varirao je u ranijim klasifikacijama. Neki su [[protozoologija|prototoolozi]] tretirali hloromonade kao red unutar razreda  [[Flagellata]].<ref>{{cite web|url=http://comenius.susqu.edu/biol/202/chromalveolata/heterokontae/raphidiophyta/default.htm|title=RAPHIDIOPHYTA|work=susqu.edu|access-date=2. 2. 2020|archive-date=6. 6. 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606214230/http://comenius.susqu.edu/biol/202/chromalveolata/heterokontae/raphidiophyta/default.htm|url-status=dead}}</ref> Neki [[fikologija|fikolozi]] svrstavaju ih u [[Xanthophyceae]] i [[Eustigmatophyceae]] u diviziji  [[Xanthophyta]].<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=P7164wkiYxMC&pg=PA281#v=onepage&q&f=false |page=281 |title=Algae: Source to Treatment |isbn=978-1-61300-116-5 |author1= American Water Works Association |year=2010 }}</ref> Others considered them as related to the Chrysophyceae, Dinophyceae, or Cryptophyceae <ref>{{cite journal|url=http://www.amjbot.org/content/84/7/966.long|pmid=21708651|year=1997|author1=Potter|first1=D|title=Phylogenetic relationships of the Raphidophyceae and Xanthophyceae as inferred from nucleotide sequences of the 18S ribosomal RNA gene|journal=American Journal of Botany|volume=84|issue=7|pages=966|last2=Saunders|first2=G|last3=Andersen|first3=R|doi=10.2307/2446287|jstor=2446287}}</ref> Nedavno je u ovu grupu premješten i heliozoa [[Actinophyrida]].
 
==Taksonomija==
Klasifikacija prema Cavalier-Smith & Scoble 2013:<ref>{{cite journal | url =  | last1 =Cavalier-Smith, T | last2 =Scoble, J. M.| year=2013 | title=Phylogeny of Heterokonta: Incisomonas marina, a uniciliate gliding opalozoan related to Solenicola (Nanomonadea), and evidence that Actinophryida evolved from raphidophytes | journal=European Journal of Protistology | volume =49 | issue = 3| pages=328–353 |pmid= 23219323| doi=10.1016/j.ejop.2012.09.002}}</ref><ref>{{Cite journal | url = http://www.algaebase.org/browse/taxonomy/?id=4333 | last1 =Guiry, M.D.  | last2 =Guiry, G.M. |year=2016 |website=AlgaeBase | title=Raphidophyceae | volume =| issue = 3| pages= |pmid= | doi=| access-date=26. 8. 2016}}</ref>
* Razred  [[Raphidomonadea]] <small>Silva 1980 emend. Cavalier-Smith 2013</small> [Raphidophyceae <small>Chadefaud 1950 emend. Silva 1980 s.l.</small>]
** Nema uključenih rodova
*** Rod ''[[Psammamonas]]'' <small>Grant et al. 2013</small>
*** Rod ''[[Chloromorum]]'' <small>Tomas et al. </small>
** Podrazred  [[Raphopoda]] <small>Cavalier-Smith 2013</small>
*** Rod  [[Commatiida]] <small>Cavalier-Smith 1997</small>
**** Porodica [[Commatiidae]] <small>Cavalier-Smith 2013</small>
***** Rod  ''[[Commation]]'' <small>Thomsen & Larsen 1993</small>
*** Rod [[Actinophyrida]] <small>Hartmann 1913</small> [Actinophrydia <small>Kühn 1926</small>; Actinophrydea <small>Hartmann 1913</small>]
**** Porodica [[Actinosphaeriidae]] <small>Cavalier-Smith 2013</small>
***** Rod ''[[Actinosphaerium]]'' <small>Ritter von Stein 1857</small> [''[[Camptonema]]'' <small>Schaudinn 1894</small>; ''[[Echinosphaerium]]'' <small>Hovasse 1965</small>] 
**** Porodica [[Helioraphidae]] <small>Cavalier-Smith 2013</small>
***** Rod ''[[Heliorapha]]'' <small>Cavalier-Smith 2013</small>
**** Porodica [[Actinophryidae]] <small>Dujardin 1841</small>
***** Rod ''[[Actinophrys]]'' <small>Ehrenberg 1830</small> [''[[Trichoda]]'' <small>Müller 1773 nomen oblitum</small>; ''[[Peritricha]]'' <small>Bory de St.Vincent 1824 nomen dubium non Stein 1859</small>] 
** Podrazred [[Raphidophycidae]] <small>Cavalier-Smith 2013</small> [Raphidophyceae <small>Chadefaud 1950 emend. Silva 1980 s.s.</small>; Chloromonadophyceae <small>Rothmaler 1951</small>; Raphidophyta]
*** Red [[Raphidomonadales]] [Chattonellales <small>Throndsen 1993</small>; Chloromonadida; Chloromonadales; Raphidomonadida <small>Heywood & Leedale 1983</small>; Chloromonadina <small>Klebs 1892</small>]
**** Rod ''[[Viridilobus]]'' <small>Demir-Hilton et al. 2012</small>
**** Porodica [[Fibrocapsaceae]] <small>Cavalier-Smith 2013</small>
***** Rod ''[[Fibrocapsa]]'' <small>Toriumi & Takano 1973</small>
**** Porodica [[Haramonadaceae]] <small>Cavalier-Smith 2013</small>
***** Rod ''[[Haramonas]]'' <small>Horiguchi 1996</small>
**** Porodica [[Chattonellaceae]] <small>Throndsen </small>
***** Rod ''[[Oltmannsia]]'' <small>Schiller 1925</small>
***** Rod ''[[Chlorinimonas]]'' <small>Yamaguchi et al. 2010</small>
***** Rod ''[[Heterosigma]]'' <small>Hada 1967 ex Hara & Chihara 1987</small>
***** Rod ''[[Chattonella]]'' <small>Biecheler 1936</small> [''[[Hornellia]]'' <small>Subrahmanyan 1954</small>; ''[[Hemieutreptia]]'' <small>Hada 1974</small>]
**** Porodica [[Vacuolariaceae]] 
***** Rod ''[[Swirenkoiamonas]]'' <small>Skvortzov 1968</small>
***** Rod ''[[Vacuolaria]]'' <small>Cienkowski 1870</small>
***** Rod ''[[Merotricha]]'' <small>Mereschkowsky 1877</small>
***** Rod ''[[Gonyostomum]]'' <small>Diesing 1866</small>

| Molarna masa               = 266,336 g/mol
| Tačka topljenja            = 
| Biološka raspoloživost     = 
| Metabolizam                = 
| Poluvrijeme eliminacije=    
| Izlučivanje                = 
*Smiles = O=C(Nc1ccc(OCC(O)CNC(C)C)cc1)C
}} 
 
'''Praktolol''' – '''Eraldin''', '''Dalzic''', '''Praktol''', '''Cardiol''', '''Pralon''', '''Cordialina''', '''Eraldina''', '''Teranol''' – je selektivni [[beta blokator]] koji se koristi u hitnim slučajevima liječenja [[srčana aritmija|srčane aritmije]]. Praktolol se više ne koristi, jer  je vrlo otrovan, bez obzira na sličnosti hemijske formule sa  [[propranolol]]om. Nakon uvođenja, kod 27 pacijenata,  kao neželjene reakcije na praktolol,   javile su se keratokonjunktivitis sicca, konjunktivni ožiljci, fibroza, metaplazije i kontrakcije.  U nekim slučajevima su se također  pojavile osipne, nosne i nadražajne ulceracije, vlaknasti ili plastični peritonitis, pleuritis, kohlearna oštećenja i sekretorni otitis medija. Tri pacijenta pretrpila su  duboki gubitak vida, iako je većina zadržala dobar vid. Simptomi i znaci su potvrđeni  nakon povlačenja lijeka, ali smanjenje sekrecije suza uporni su kod većine pacijenata (''British Medical Journal'', 15. mart 1975).

{{Nedostaju izvori}}
'''Superjunak''' ili '''Superheroj''' je izmišljena ličnost koja se pojavljuje u [[strip]]ovima, [[crtani film|crtanim filmovima]] i [[film]]ovima. Superheroji imaju često nadljudske sposobnosti i moći.

'''Oksidoreduktaze''' – u  [[biohemija|biohemiji]] – su [[enzim]]I koji [[kataliza|kataliziraju]]
prijenos [[elektron]]a sa  jedne  molecule reduktora, također zvanog  [[elektronski donator]], na drugu – oksidansa, koji se označava kao također [[elektronski akceptor]].<ref>Kornberg A. (1989): For the love of enzymes – The Odyssay of a biochemist. Harvard University Press, Cambridge (Mass.), London,{{ISBN|0-674-30775-5}}, {{ISBN|0-674-30776-3}}.</ref><ref>Graeme K. Hunter G. K. (2000): Vital Forces. The discovery of the molecular basis of life. Academic Press, London, {{ISBN|0-12-361811-8}}.</ref><ref>Nelson D. L., Michael M. Cox M. M. (2013): Lehninger Principles of Biochemistry. W. H. Freeman, 2013.{{ISBN|978-1-4641-0962-1}}.</ref><ref>Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-222-6}}.</ref> Ova grupa enzima kao [[kofaktor (biokemija)|kofaktore]],  obično koristi [[NADP]] ili [[NADH|NAD<sup>+</sup>]]. 
== Reakcije== 
Na primjer, enzim koji katalizira ovu reakciju,  bila  bi oksidoreduktaza: