İthalat

İthalat (dış alım), başka bir ülkeden mal veya hizmet satın alımıdır.[3] Bir ithalatçı ülke ise ihracatı gerçekleştiren bir ülkeden çıkan mal veya hizmeti alan ülkedir.[4]  İthalat ve ihracat, uluslararası ticarette kullanılmakta olan finansal işlemlerdir.[5] İthalat, başka bir ülkede üretilen mal veya hizmetlerin satın alınmasını, kullanılmasını veya yararlanılmasını içeren bir dış ticaret etkileşimidir.[6] Bu tür mal ve hizmetlerin satıcısına ihracatçı, yabancı alıcısına ise ithalatçı adı verilir.[7]

Uluslararası ticarette malların ithalat veya ihracatı gümrük otoriteleri tarafından yönetilir ve ithalat kotaları ile sınırlandırılabilir.[8] İthalat ve ihracat düzenlemeleriyle mallar üzerine tarife (vergi) konulabilir. Buna ek olarak, malların ihracat veya ithalatı ticaret anlaşmalarının konusu olabilir.

İthalat, bir ülkede yerleşik olmayanlardan o ülkede yerleşik olanlara yapılan mal ve hizmet işlemlerinden oluşur.[9] Ulusal muhasebelerde ithalatın tam tanımı, bazı özel “sınır çizen” durumları belirler ve bu durumları içermez.[10] İthalat, başka bir ülkeden veya kendi pazarı dışında başka bir pazardan ürün veya hizmet satın alma veya edinme eylemidir. İthalat ekonomi için önemlidir çünkü bir ülkenin piyasasında bulunmayan, az bulunan, yüksek maliyetli veya düşük kaliteli belirli ürün veya hizmetleri diğer ülkelerden gelen ürünlerle tedarik etmesine olanak tanır.

Ulusal muhasebelerde ithalatın genel bir çerçevesi aşağıda verilmiştir:

Temel ticaret istatistikleri, tanım ve kapsam açısından ulusal hesaplardaki gerekliliklerden genellikle farklıdır:

Bir ülkede, dünya piyasasındaki bir malın (veya hizmetin) fiyatı iç piyasadaki fiyattan daha düşük olduğunda ithalat talebi ortaya çıkar.[5]

Genellikle 



N
X


{\displaystyle NX}

 olarak ifade edilen dış ticaret dengesi, bir ülkenin ihraç ettiği tüm malların (ve hizmetlerin) değeri ile ithal ettiği tüm malların değeri arasındaki farktır. İthalat ihracattan daha yüksek olduğunda dış ticaret açığı oluşur. İthalat esas olarak bir ülkenin gelir düzeyi ve üretim olanaklarından etkilenir. Örneğin, ABD'nin petrol kaynakları olmasına ve Kanada'nın da petrol kullanıyor olmasına rağmen ABD Kanada'dan petrol ithal etmektedir. Ancak ABD'deki tüketiciler bir varil petrole Kanadalı tüketicilerden daha fazla ödeme yapmaya isteklidir (WTP), çünkü ABD'de üretilen petrolden daha fazla petrol talebi bulunmaktadır. 2016 yılında ülkelerin sadece yaklaşık %30'u ticaret fazlası vermiştir. Çoğu ticaret uzmanı ve ekonomist, ticaret açığının otomatik olarak bir ülkenin ekonomisi için zararlı olduğunu varsaymanın yanlış olduğunu savunmaktadır.[12][13]

Makroekonomik teoride, ithalatın değeri, yurtiçi emilim (kaynağı ne olursa olsun her şeye yapılan harcama) ve reel döviz kurunun bir fonksiyonu olarak modellenebilir. Bunlar ithalatı etkileyen en önemli iki faktördür ve her ikisi de ithalatı pozitif yönde etkiler.[14]

Temel olarak iki tür ithalat bulunmaktadır:

Şirketler, iç piyasaya, iç piyasada üretilen rakip mallardan daha ucuza ve daha iyi kalitede mal ve hizmet tedarik etmek için mal ve hizmet ithal ederler. Şirketler iç piyasada bulunmayan ürünleri de ülkeye getirmektedir.

Üç geniş ithalatçı türü vardır:

Doğrudan ithalat, büyük bir perakendeci (örneğin Wal-Mart) ve denizaşırı bir üreticiyi içeren bir tür ticari ithalatı ifade eder. Bir perakendeci tipik olarak yerel şirketler tarafından tasarlanan ve denizaşırı ülkelerde üretilebilen ürünleri satın alır. Doğrudan ithalat programında, perakendeci yerel tedarikçiyi (halk dilinde: “aracı”) atlar ve nihai ürünü doğrudan üreticiden satın alarak muhtemelen ek maliyetten tasarruf eder. İthalatın değeri ve genellikle ayrıntılı ürün listelerine göre ayrılmış miktarları hakkındaki veriler, hükûmetler arası kuruluşların (örneğin UNSD,[15] FAOSTAT, OECD), uluslararası istatistik enstitülerinin (örneğin Eurostat) ve ulusal istatistik enstitülerinin istatistik hizmetleri tarafından yayınlanan uluslararası ticarete ilişkin istatistik derlemelerinde mevcuttur.

İthalat, beyan ve gümrük vergilerinin ödenmesi, malların sahibi, alıcı veya lisanslı bir gümrük komisyoncusu olabilen[16] kayıtlı ithalatçı tarafından yapılır. Bu işleme malların serbest dolaşıma sokulması adı verilir.