V for Vendetta (film)

V for Vendetta, 2005 ABD-Almanya ortak yapımı olup 2006'da gösterime giren film. Wachowski kardeşlerin sinemaya uyarlayıp yapımcılığını üstlendiği filmi daha önce Matrix üçlemesinde yardımcı yönetmenlik yapan James McTeigue yönetti. V for Vendetta, Alan Moore'un yazıp David Lloyd'un çizdiği, DC Comics'in yayımladığı aynı isimli çizgi romandan beyaz perdeye uyarlandı.

Filmin başrollerini Hugo Weaving (V) ve Natalie Portman (Evey Hammond) paylaşır. Hikâye; geleceğin İngiltere'sinde (2020) geçmektedir.[4] Diktatör bir rejime bireysel bir başkaldırının nasıl toplumsal hâle geldiğini gösterir. Ağustos 2006 itibarıyla V for Vendetta ABD'de 70.511.035 $ gişe yapmış; uluslararası olarak 60.900.000 $ hasılat ile toplam kazancı 131.411.035 $'a ulaşmıştır. Film ABD'de gösterime girdiği gün 8.742.504 $, ilk hafta 25.642.340 $ gelir elde etmiştir.[5]

Geleceğin İngiltere'sinde geçen filmde terör olaylarında büyük kayıplar verdikten sonra kurtuluşu baskıcı bir yönetimde bulan İngiliz halkının uyanış öyküsü anlatılmaktadır. Film, V'nin (Hugo Weaving) Evey'i (Natalie Portman) kurtarması ile açılır. V;

Hatırla, 5 kasım gecesini hatırlaBarutu, ihaneti ve komployuHiçbir neden bilmiyorum ki gerektirsinBarut komplosunun unutulmasınıV

Remember, remember, the fifth of november! (Hatırla, 5 Kasım'ı hatırla!) sloganı ve gerçekleştirdiği eylemler yönetimi ve halkı hareketlendirir. (5 Kasım 1605; Guy Fawkes'un İngiliz Parlamento Sarayını havaya uçurma girişiminin tarihidir.[6]) Sadece kapalı devre TV yayını yapılan İngiltere'de yayıncı kuruluşu basar ve bir sonraki sene 5 Kasım'da her şeyin değişeceğini ve onun gibi düşünen herkesin sonraki sene 5 Kasım'da Parlamento Binası'nın önünde toplanmasını ister.

Filmde bir yandan bir sene içinde halkın uyanışına, yönetimin gerildikçe baskıyı arttırmasına, özgürlük için gerekli temellerin atılmasına, dedektif Finch'in (Stephen Rea) V'nin ve despot rejimin sırlarını araştırmasına, diktatörlüğün doğuşu ve gelişmesine tanık olurken; diğer yandan Evey'in V'yi ve kendini tanıması, yönetimin kişisel yaşama saldırısı, özgürlüklerin korkulara kurban edilmesi anlatılmaktadır.

Filmin sonunda halk değişime hazırdır, diktatörü devirmek ve parlamentonun havaya uçmasını izlemek için suratlarındaki Fawkes maskelerine rağmen (ki o maskeleri tüm İngiliz halkına V yollamıştır), 4 Kasım gece yarısı parlamentoya doğru önlerindeki askerlerden oluşmuş barikatı aşarak yürürler. Aynı anda V intikamını diktatörden, Adam Sutler'den (John Hurt) alır; ölümcül yaralarla Evey'e döner birbirlerine aşklarını ilan ederler. V, Evey'in kollarında ölür. Dedektif Finch, patlayıcı dolu metro vagonuna konmuş V'nin cenazesine ve vagonları harekete geçirmek üzere olan Evey'e ulaşır. Silahını doğrultur ama Evey'in sözlerinden etkilenir ve silahını indirir. Film parlamento binasının havaya uçurulması ile sona erer.Filmde Londra'daki iki anıt bina havaya uçurulur; filmin başında Londra Ağır Ceza Mahkemesi ve sonunda Westminister Sarayı, Çaykovski'nin 1812 Uvertürü eşliğinde yerle bir olur.

Film boyunca V maskesini sadece bir kez, ağlamak için çıkarır, bu sahnede de yüzü değil maske görünmüştür. Bu sahnede sürekli gülümseyen maske altında acı çeken ve ağlayan devrimci ve âşık karakter yattığı ironisi çok güzel vurgulanmıştır. Filmde V'nin yüzü hiç görülmez.

"Bu maskenin altındaki et ve kemiklerden oluşan bir yüz değildir sadece. Bu maskenin altında etten fazlası var. Bu maskenin altında bir fikir var ve fikirlere kurşun işlemez, bay Creedy!" V

Filmin 11 Kasım 2005'te gösterime girmesi planlanmış; ancak galası 17 Mart 2006'da yapılabilmiştir. 4 Mart 2005'te filmin yapımının başlangıcının duyurulduğu basın toplantısında yapımcı Joel Silver, (orijinal çizgi romanın yazarı) Alan Moore'un Larry'nin (Wachowski) söyleyeceklerini heyecanla beklediğini ve Larry'nin senaryoyu Alan Moore'a yolladığını açıkladı. Önceki demeçlerinde de filmle ilgilenmediğini söyleyen Moore bunu yalanladı ve isminin afişlerden, film içeriğinden çıkarılmasını istedi.[7] Filmdeki parlamento binası yıkımı çekimleri için Whitehall (Trafalgar ile Parlamento Meydanları arasında uzanan bulvar) dört gece boyunca özel izinle kapatıldı.

Rol ismi - Oyuncu - Seslendirme

V for Vendetta film müziği albümü 21 Mart 2006'da Astralwerks Records tarafından yayımlanmıştır.[8] Albümde filmde yer alan üç solist yer alır: "Cry Me a River" şarkısıyla Julie London, The Velvet Underground şarkısı olan "I Found a Reason" cover'ı ile Cat Power ve "Bird Girl" ile Antony and the Johnsons.[9] Filmde V'nin söylediği üzere bu şarkılar V'nin Wurlitzer müzik kutusunda Sakıncalı Malzemeler Bakanlığı (İngilizce: Ministry of Objectionable Materials) tarafından kara listeye alınan 872 şarkı içerisindedir. Çaykovski'nin 1812 uvertürü ile açılan film müziği albümü "Knives and Bullets (and Cannons too)" ile sona erer. Uvertürün sonu film içerisinde, başındaki ve sonundaki önemli anlarda çalar.

Filmin kapanış jeneriğinde çalan üç parça albümde yer almaz.[9] İlk parça The Rolling Stones'dan "Street Fighting Man"dir. Ethan Stoller'ın "BKAB" ikinci parçadır. Filmin devrimci havasıyla uyumlu olarak siyahi milliyetçi lider Malcolm X'in "On Black Power"ından bölümler ve feminist yazar Gloria Steinem'ın "Address to the Women of America" eserinden de bölümler şarkıya eklenmiştir. Son şarkı ise Spiritualized'dan "Out of Sight" olur.

Film birçok eleştirmence tüm zamanların en iyi filmlerinden biri olarak gösterilmiştir.[10] Ama çizgi romanın hayranlarının birçoğu filmde değiştirilen ve çıkarılan kısımların, verilmek istenen mesajı bozduğunu öne sürerler.[11] (Çizgi romanda faşizme karşı anarşizm çatışması vurgulanırken,[12] filmde faşizme karşı alternatif öne sürülmemiştir.) Film gösterime girdiği ilk hafta itibarı ile Güney Kore, Tayvan, İsveç, Singapur ve Filipinler'de bir numaraya yükselirken,[13] konunun geçtiği yer ve çekildiği mekân olan İngiltere'de bir numaraya ulaşamamıştır.

V for Vendetta, (homofobi dâhil) eşcinsellik, din eleştirisi, totaliterlik, İslamofobi ve terörizm konularını ele almaktadır. Tartışmalı hikâyesi ve temaları, kimi sosyopolitik grupların eleştirilerinin hedefi olurken, kimilerinin ise övgülerini toplamıştır.

Örneğin, New York Metrosu Anarşistler İttifakı, 17 Nisan 2006 tarihinde DC Comics ve Time Warner'a karşı şiddet ve özel efektler lehine hikâyenin orijinal mesajını sulandırmakla suçlayan bir protesto gösterisi düzenledi.[14][15] Anarşist bir bilim insanı ve Yale Üniversitesinde profesörlük yapmış olan David Graeber gibi filmi olumsuz karşılamayanlar da oldu: Graeber, "Ben anarşi mesajının Hollywood'a rağmen verilebildiğini düşünüyorum." demiştir. Bununla birlikte, Graeber şunu da ekler: "Anarşi, topluluklar yaratmak ve demokratik kararlar almaktır; Hollywood'un yorumunda eksik olan buydu."[14]

Film eleştirmeni Richard Roeper, televizyon şovu Ebert ve Roeper'deki sağcı Hristiyan eleştirilerini reddeder ve V'nin "terörist" etiketinin aslında Hitler gibi bir diktatör tarafından filmde kullanıldığını söyler.[16]

LGBT yorumcular, filmin eşcinselleri olumlu biçimde onaylaması nedeniyle, filmi genel olarak övdüler. After Ellen 23 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sitesinden Sarah Warn, V for Vendatta'yı gelmiş geçmiş en gay yanlısı film olarak nitelendirdi. Valerie karakterinin merkezî rolünü, iyi yazılmış olduğu için değil, bir Hollywood filminde hiç beklenmedik olduğu için övdü.[17]

World Socialist Web Site adlı sistem muhalifi siteden David Walsh, V'nin eylemlerini "antidemokratik" olmakla eleştirdi; filmin "anarko-terörizm ideolojisinin iflası"na bir örnek olduğunu öne süren Walsh, halk devrimde aktif rol oynamadıkça "yeni, özgürleşmiş bir toplum" üretilemeyeceğini yazmıştır.[18]

Filmin resmî fragmanını yönetmen Nikolai Kurbatov yapmıştır.[19]