SMS Pommern

SMS Pommern, Deutschland sınıfından bir ön dretnot idi; Kaiserliche Marine'e katılmak üzere 1904 - 1906 yılları arasında inşa edildi. İsmi Prusya'nın Pomeranya bölgesinden gelmektedir, Stettin'in AG Vulcan tersanesinde inşa edildi, 22 Mart 1904 tarihinde kızağa kondu ve 2 Aralık 1905'te denize indirildi. 6 Ağustos 1907 tarihinde donanmaya katıldı. Deutschland sınıfı gemiler hizmete girdiklerinde hız, zırh, büyüklük ve ateş gücü bakımından dreadnought gemilerin ardında kalmıştı.

Pommern, donanmaya katıldıktan sonra I. Dünya Savaşı'na 2 yıl kala Açık Deniz Filosu'nun II. Savaş Filosuna atandı. Pommern, 31 Mayıs - 1 Haziran 1916 tarihleri arasındaki Jutland Muharebesi'ne bulundu. Pommern ve kardeş gemileri David Beatty komutasındaki kruvazörler tarafından derhal durduruldu; Pommern HMS Indomitable'nin 30,5 cm'lik toplarının hedefi oldu. Gece muharebesinde gemi bir veya iki defa isabet aldı, HMS Onslaugh destroyerinin torpido saldırısına maruz kaldı, 17.5 cm'lik top bataryasında patlama oldu. Kısa süre içinde Pommern battı ve mürettebatı öldü.

Pommern, Stettin'deki AG Vulcan tersanesinde 22 Mart 1904 tarihinde kızağa kondu.[1] Planlandığı gibi 19 Kasım 1905 tarihinde denize indirilecekti fakat limandaki su seviyesi oldukça düşüktü. Bu sebeple gecikerek 2 Aralık'ta denize indirildi. Temmuz 1907'de Pommern, Kiel'e ana bataryası olan dört adet 28 cm'lik topların takılması üzerine gitti. 6 Ağustos'ta denemeleri başladı; hız denemesinde 18,7 kn (34,6 km/s; 21,5 mph) yapabildiği görüldü, böylece Dünya'daki en hızlı modern pre-dreadnought oldu.[2]

Pommern 127,6 m uzunluğunda idi. Genişliği 22,2 m ve su çekimi de 8,21 m idi. Deplasmanı ise maksimum 14.218 ton idi. Gemi üç genleşmeli motorlarla donatıldı, 16.000 beygir gücüne (11.931 kW) ulaşabiliyordu ve en yüksek hızı da 18 kn (33 km/s; 21 mph) idi. Buhar gücü 12 adet Schulz-Thornycroft kazanı tarafından üretiliyordu. Sınıfının en hızlı gemisi olmakla beraber en verimli yakıt kullanan gemi idi. 10 kn (19 km/s; 12 mph) hızla 5.830 deniz mili menzili bulunuyordu.[3]

Geminin birincil silahları ikiz taret kulelerde bulunan dört adet 28 cm'lik SK L/40 toplarından oluşuyordu.[Not 1] Pommern, ikincil silahlarda kazamatlarda bulunan on dört adet 17 cm'lik top ile dayanak noktalarındaki yirmi adet 8,8 cm'lik toplardan oluşuyordu. Bununla beraber gemi su altında altı adet 45 cm'lik torpido tüpü ile donatılmıştı.[4]

Pommern, kardeş gemileriyle birlikte ikinci savaş bölüğünde görevliydi. 1908 ve 1914 yılları arasında Açık Deniz Filosu'nun geri kalanlarıyla beraber yıllık tatbikat seyir ve manevralarında yer aldı.[2] 1908 yılında Baltık Denizi'nde yapılan tatbikat ve 1909'da Atlantik'te gerçekleştirilen seyir de bunlara dahildir. Pommern, Mayıs 1910'da Danimarka ile Norveç arasındaki Kattegat'da gerçekleştirilen bir tatbikatta görev almıştır. 1910'un sonlarında filo, Baltık Denizi'nde başka yöne seyir etmiştir. 1912'deki seyri Agadir krizinden dolayı yarıda kalsa da benzer çalışmalar yapılmıştır. Bu krizin neticesinde seyir sadece Baltık Denizi'nde yürütülmüştür. Pommern, sonraki yıl Helgoland'daki manevralarda yer almıştır.[5]

Pommern, deniz savaşının ilk iki yılı boyunca Açık Deniz Filosu'nda kalmıştır.[2] Savaşın yayılmasıyla beraber kardeş gemileriyle birlikte, Elbe Nehri'nin ağzına konuşlanarak bölgeyi muhtemel İngiliz saldırılarından korumak amacıyla ikinci savaş bölüğüne atanmışlardır.[6]

24 ve 25 Nisan 1916 tarihlerinde Pommern ve kardeş gemileri; İngiliz kıyılarına saldırı düzenlemekle görevlendirilen birinci gözcü grubun savaş kruvazörlerine destek vermek için Açık Deniz Filosu'nun zırhlı gemilerine katıldılar.[6] Hedefe seyrederken, savaş kruvazörü SMS Seydlitz bir deniz mayınına çarparak hasar gördü. Bunun üzerine Almanya'ya dönmek üzere filodan ayrıldı. Diğer gemiler ise görevlerine devam etti. Elverişsiz görüş mesafesini lehine çevirerek savaş kruvazörleri, Yarmouth ve Lowestoft'a bombardıman düzenlediler. İngiliz filosunun müdahalesini önleyen operasyon kısa sürede sonlandırıldı.[7]

Amiral Scheer Kuzey Denizi'ne başka bir akın planladı; ancak Seydlitz gemisinde meydana gelen hasar, operasyonu Mayıs ayının sonuna erteletti.[8] Pommern ikinci savaş bölüğüne bağlı olarak kaldı ve Koramiral Franz Mauve'nin komutasına girdi. Bölük, Alman hattının gerisinde konulanmış durumdaydı.[9] Kuzeye gerçekleştirilen akın esnasında filo komutanı Amiral Reinhard Scheer, en yüksek hızla İngiliz beşinci savaş bölüğünün takip edilmesini emretti. Deutschland sınıfı zırhlı savaş gemileri daha yavaş olduklarından dolayı, kendilerinden daha hızlı zırhlı savaş gemilerine yetişemeyerek kısa sürede geride kaldı.[10]

Savaşın ilk akşamının geç saatlerinde birinci takip grubunun sıkıştırılmış savaş kruvazörleri, İngilizler tarafından takip edildi. Pommern ve "beş dakikalık gemiler" olarak adlandırılan diğer gemiler, İngiliz savaş kruvazörü bölüklerinin arasından buharlar çıkararak yardıma geldi.[11] Pommern, kardeş gemilerinin aksine, karanlıkta bir hedef bulamadı ve atışları etkisiz oldu.[12] İngiliz savaş kruvazörleri, Alman gemilerin üzerine pek çok isabetli atış yaptı. HMS Indomitable'den atılan 12 inçlik (30,5 cm) top Pommern'e isabet etti.[13] Amiral Franz Mauve, İngiliz markajından kurtulabilmek için bir kaçış manevrası emretti ve takip edilememelerini sağladı.[12]

Pommern, 1 Haziran gecesi saat 3:10'da Birleşik Krallık muhribi HMS Onslaught'un ateşlediği ikinci torpidoyla isabet aldı.[2] Bu vuruş, Pommern gemisindeki 17 cm'lik topların patlamasına ve gemide yangın çıkmasına neden oldu.[14] Pommern'in arkasındaki ''SMS Hannover'', geminin enkazından kaçmaya zorlanarak saf dışı bırakıldı.[15] Pommern gemisinin subaylar ve gönüllü askerlerden oluşan 839 mürettebatı, geminin batmasıyla birlikte öldü.[15]