MKE Ankaragücü (futbol takımı)

MKE Ankaragücü, Ankara'nın 2. Lig'de mücadele eden futbol takımı. 1910 yılında kurulan[1] MKE Ankaragücü'nün, 1911'de kurulan tam anlamıyla 1922'de faaliyete geçen futbol şubesidir. Maçlarını 20.672 kapasiteli Eryaman Stadyumu'nda oynamaktadır.

Ankaragücü'nün bugüne dek kazandığı 1 Türkiye Futbol Şampiyonası, 2 Türkiye Kupası ve 1 Süper Kupa şampiyonluğu bulunmaktadır.

MKE Ankaragücü'nün kökleri Zeytinburnu'ndaki, İmalât-ı Harbiye atölyesinde silah tamiratı ve imalatı yapan işçilere dayanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde İstanbul çapında maçların yapıldığı İstanbul Futbol Ligi sürmekteyken savunma sanayisinde çalışan işçi futbolcular ile buralara işçi yetiştiren meslek okullarında okuyan gençler kendi kulüplerini kurmak için girişimlerde bulunurlar. İmalât-ı Harbiye Mektebinin son sınıf öğrencilerinden Şükrü Abbas öncülüğündeki Turan Sanatkarangücü ile Agâh Orhan öncülüğündeki Altınörs İdmanyurdu aynı tarihte, 31 Ağustos 1910 günü kurulmuştur.[2] İki kulüplü bir birleşmeyle kurulduğu için kulübün kurucu iki başkanı vardır. Bu başkanlar Kazım Bey ve Hasan Muslihiddin Bey'dir.[3] Daha sonra birleşecek olan iki takım ilk maçlarını birbirlerine karşı yaparlar. 4 Nisan 1911 günü yapılan maç 0-0 berabere devam eden maç çıkan olaylar nedeniyle tamamlanamamıştır.[4] Bu dönemde sendikal faaliyette bulunarak işçi haklarını savunan çevrelerle kulüpler yakın temas halindedir.[5]

Altınörs İdmanyurdu ve Turan Sanatkarangücü, kuruluşuna öncülük ettikleri Cuma Ligi'nde kesintili de olsa oynadıktan sonra I. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle oluşan yenilgi koşullarında spora ara vermek durumunda kalırlar. Kulüplerin tarihinde İstanbul'daki işgalcilerle yapılan maçlara dair bir kayıt bulunmaması, işgalcilerle maç yapılmasının reddedilmesiyle açıklanır.[6] Kulüplerin etkin olduğu silah fabrikalarının yabancı askerler tarafından basılması ve Kuvâ-yi Milliye hareketine desteğin engellenmesi üzerinde kulüpler Anadolu'ya geçme kararı alır.[7] Türk Kurtuluş Savaşı sırasında çok zor koşullarda orduya silah ve cephane sağlayan İmalât-ı Harbiye işçilerinin bazıları savaş sırasında hayatını da kaybedecektir.

Kazanılan bağımsızlığın ardından ilan edilen cumhuriyetin başkenti yeniden kurulurken, MKE Ankaragücü'nün de temelleri atılır. 1920 yılından itibaren Ankara'da bulunan iki kulüp 1922 yılından itibaren yeniden faaliyete geçer. Başkent Ankara'da ilk resmî futbol maçı 26 Ekim 1922 günü bugünkü Cebeci İnönü Stadyumu'nun bulunduğu yerde yapılan maçta Anadolu Sanatkarangücü askeri takım olan Talimgâhgücü'nü 2-1 yener. Başkentin gelişmesi ve özellikle işçilerin artmasıyla birlikte sonradan MKE Ankaragücü adını alacak kulübe destek artar.[8] Fabrikalar çerçevesinde dayanışma sandıklarıyla, işçi örgütleriyle birlikte gelişen kulüp sosyal alanda da faaliyet gösterecek, o dönemde ilgi çeken bir bando takımı kuracaktır.[9] Ankara'da kurulan ilk futbol ligi 1923-24 sezonuyla açılırken iki kulüp Anadolu-Turan Sanatkarangücü olarak birlikte katılır. Bu dönemden sonra çeşitli farklı isimler altında mücadele edilecektir. 1933 yılında bugünkü adı olan Ankaragücü adını alarak mahalli Ankara Ligi'nde çok kez şampiyon olacaktır. 1949'da Türkiye futbol şampiyonu olarak en büyük başarılarından birini yaşamıştır.[10][11]

— 1929 yılı Eylül ayında Ankara takımları arasında yapılan kupa finalinde Gençlerbirliğini 3-1 yenen İmalât-ı Harbiye galibiyetinin ardından atılan laflar üzerine Natık As'ın cevabı[12][daha iyi kaynak gerekli]

1968 yılında MKE Ankaragücü Gençlik ve Spor Kulübü adını almıştır.[13]

12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleşen askerî darbenin spora etkilerinden birisi Ankaragücü'nü doğrudan ilgilendirdi. 21 Mayıs 1981'de Genelkurmay Başkanlığında şampiyon güreşçileri kabul eden ve törende yaptığı konuşmada, "1. Lig'i 20 takım yapın ve Ankaragücü'nü lige alın." diyen Kenan Evren, 13 Mayıs'ta Türkiye Kupası'nı kazanan Ankaragücü'nün 3 Haziran'da Devlet Başkanlığı Kupası'nı da kazanması durumunda "2. Lig'de kalmasının üzücü olacağını" söyledi.[14] Daha sonra, Türkiye Futbol Federasyonu 2 Haziran 1981'de yaptığı toplantıda Ankaragücü'nün 1. Lig'e alınmasını kararlaştırdı.[15][16] Ankaragücü, ertesi gün oynanan final maçında Devlet Başkanlığı Kupası'nı da kazandı.

Alt liglerden gelerek Türkiye Kupası'nı kazanan başka bir takım olmadığı için 8 yıl daha yürürlükte kalan yönetmelikten yararlanan başka bir kulüp olmadı.[kaynak belirtilmeli]

Kulüpte Cemal Aydın'ın başkanlığının ardından Ankara Büyükşehir Belediyesi başkanı Melih Gökçek'in oğlu olan ve kısa bir süre önce Ankaraspor'un başkanlığını yapan Ahmet Gökçek'in 30/08/2009'da yönetime gelmesi kamuoyunda uzun süre tartışılmış ve çeşitli yorumlara sebep olmuştur.[17][18][19] Türkiye Futbol Federasyonu ise bu yönetim değişimini inceleyerek usulsüz bulmuş ve aldığı kararla Ankaraspor'un lisansını iptal edip tüm liglerden ihraç etmiştir.[20][21] Yönetim değişikliğinin yaşandığı 3 Ocak 2010 tarihli kongre Aralık 2010'da Ankara 25. Asliye Hukuk Mahkemesince iptal edildikten sonra kulübün durumu hakkında belirsizlik ortaya çıkmıştır.[22][23][24] 18/11/2011 tarihinde Sami Altınyuva Ankaragücü'nün yeni başkanı olarak yönetimi devralmıştır. 13 Ocak 2013 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul ile Mehmet Yiğiner başkanlığa seçilmiştir. 25 Ocak 2014 tarihinde yapılan Olağanüstü genel kurul ile Mehmet Yiğiner 2.kez Başkan olmuştur. 7 Kasım 2014'te Mehmet Yiğiner görevinden istifa etmiş ve yerine Metin Akyüz gelmiştir. 10 Ocak 2015 tarihinde oylama yapılmış ve oylamayı Mehmet Yiğiner kazanmıştır. 24 Ocak'ta görevine başlamıştır.

2011-12 sezonunda ekonomik olarak sıkıntılı günler yaşayan takımın, önceki sezondan yollarını ayırdığı futbolculara olan borçları ve takımda oynamakta olan futbolculara olan borçlarını ödeyemedi. 11 futbolcu alacaklarını tahsil edemedikleri gerekçesiyle aralıklarla Türkiye Futbol Federasyonuna müracaat etti.[25] Avukatları ve TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu (UÇK) aracılığıyla davayı takip eden oyunculardan Štefan Senecký ve Jan Rajnoch'a kulübe tanınan sürenin dolmasının ardından bonservislerini alarak serbest kaldılar.[26] 25 Şubat 2012 tarihinde oynanan KDÇ Karabükspor maçında 3-2 kaybetti ve ligin bitimine 6 hafta kala matematiksel olarak küme düştü. 2012-13 sezonunda 1. Lig'de sonuncu sırayı alıp 2. Lig'e düşmüştür. 2013-2014 sezonunu 3.sırada tamamlamıştır. 2016-17 sezonunda Kırmızı Grubu lider tamamlayarak 1. Lige yükseldi. 2017-18 sezonunda ise İsmail Kartal yönetiminde bitime 1 hafta kala 6 sezon aradan sonra Süper Lig'e direkt olarak yükselmeyi garantiledi.[27] Süper Lig'in 2019-2020 sezonunda 32 puanla tamamlayarak küme düşmüştü. Ancak TFF'nin COVID-19 salgını nedeniyle küme düşmeyi kaldırınca sonraki sezon yeniden Süper Ligde oynamaya hak kazandı. 2020-2021 sezonunda bitime 1 hafta kala Kasımpaşa'ya 3-1 mağlup olarak tekrar 1. Lig'e düşmüştür. 2021-22 1. Lig sezonunu şampiyon olarak tamamlayarak yeniden Süper Lig'e yükseldi.

2024 yılı Ocak ayında FIFA'dan yapılan açıklamada kulübe 3 dönem transfer yasağı getirildi.[28] Takımın sportif direktörlüğüne Yılmaz Bal getirildi.[29] 22 Ocak 2024'te kulüpten yapılan açıklamada transfer yasağının kaldırıldığı açıklandı.[30]

2024-25 sezonunun 17. haftasının ardından takımın teknik direktörlük görevine Kemal Özdeş getirildi.[31]

1959-1968, 1969-1976, 1977-1978, 1981-2012, 2018-2021, 2022-2024

1968-1969, 1976-1977, 1978-1981, 2012-2013, 2017-2018, 2021-2022, 2024-2025

Ana madde: MKE Ankaragücü sezonları listesi

1972/73 Ankaragücü -  Leeds United  1-1 0-1 - 1. Tur
1973/74 Ankaragücü -  Rangers  0-2 0-4 - 1. Tur

Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.