Jorge Ubico

Jorge Ubico y Castañeda (d. 10 Kasım 1878 - ö. 14 Haziran 1946), Guatemala eski devlet başkanı.

14 Şubat 1931 tarihinden 4 Haziran 1944'e kadar iktidarda bulundu.

Asıl mesleği avukatlık olan Ubico daha aynı zamanda Latin Amerika'nın bilinen diktatörlerinden biridir.

Göreve geldiğinde Ubico otoriter yetkiler üstlendi. Emirlerine sadık bir yasama organı oluşturdu. Ana hedeflerinden biri kamu yönetiminin yeniden düzenlenmesini sağlamaktı ve bunun için aralarında polis şefi olan Albay Roderico Anzueto'nun da bulunduğu, Ubiquistas olarak adlandırılan birçok yakın çalışma arkadaşını kilit hükûmet pozisyonlarına atadı.

Ubico'nun rejimi, devlet maliyesini istikrara kavuşturma girişimleriyle karakterize edildi ve bu amaçla kamu harcamalarını azalttı. Ayrıca La Verapaz'da Alman göçmenlerin hakim olduğu kahve endüstrisine fayda sağlamak için bayındırlık işlerini, özellikle de yolları teşvik etmesi de önemliydi.

Yolların inşası için, askeri yol tasarım ve inşaat departmanı tarafından denetlenen ve Serserilik Yasası ile zorla işe alınan yerli halkın zorla çalıştırılmasını sağladı. Ulusal Saray, Postane Sarayı, Ulusal Polis Sarayı, Ulusal Tipografi, Başkanlık Evi, Halk Sağlığı Binası, Ulusal Kahve Komisyonu, Guatemala Belediyesi, hastaneler, La Aurora Havaalanı, Cumhuriyet Kongresi Binası, Merkez Gümrük Ofisi, Yüksek Adalet Mahkemesi ve çok sayıda otoyol ve yol inşa etti.[1]

Dünya Savaşı sırasında ABD'nin Orta Amerika'ya yönelik politikasından yararlanan ve Ubico'nun iktidara gelmesini destekleyen ABD Birleşik Meyve Şirketi'nin (UFCO) muz tekeli için yararlı oldu.

Zaman açısından neredeyse tamamen Ubico'nun rejimine denk gelen Almanya'daki Üçüncü Reich (1933-1945) yönetimi sırasında, Verapaz'daki Almanların Hitler'in Nasyonal Sosyalist politikalarıyla kendilerini 'yeni bir Almanya' olarak kurmak istediklerine dair söylentiler vardı.

Almanlar, Guatemala'yı 1885'ten 1920'ye kadar yöneten liberal başkanlardan aldıkları imtiyazlar sayesinde arazi, blok, ev ve çiftlik sahibi olmuş, İtalya'da Benito Mussolini, İspanya'da Francisco Franco ve Almanya'da Adolf Hitler'in faşist politikalarına sempati duyan General Jorge Ubico'nun diktatörlük hükûmeti sırasında da ayrıcalıklardan yararlanmışlardı.[1]

Muz ihracatında tekel olan ve bunun için Guatemala'ya neredeyse hiç vergi ödemeyen UFCO gibi ABD şirketlerine verilen imtiyazlar ve yan kuruluşu International Railroads of Central America (IRCA) aracılığıyla demiryolu taşımacılığı sayesinde Guatemala hükûmeti üzerinde büyük bir etkiye sahipti.[1]

18 Eylül 1934 tarihinde Efraín Aguilar Fuentes, Juventino Sánchez, Humberto Molina Santiago, Rafael Estrada Guilles ve Albay Luis Ortiz Guzmán Merkezi Cezaevinde idam edildi. Hepsi de Başkan Ubico Castañeda'ya suikast planlamakla suçlanmıştı.

Ekim 1940'ta Dr. Julio Carrillo Marín ve Matamoros garnizonundan başçavuş Carlos Santa Cruz Fonseca Guatemala Devlet Başkanı General Jorge Ubico'ya bir saldırı planladı; saldırı Çavuş Santa Cruz'un o yılın 24 Aralık günü Ubico'ya saldırmasından ibaret olacaktı. Komploculardan on ikisi acımasızca işkence gördü, askeri mahkemeye çıkarıldı ve 28 Aralık 1940'ta Matamoros Kalesi'nde kurşuna dizildi.

1 Haziran 1944'te Ubico kamu çalışanlarının maaşlarına %15 zam yaptı, ancak bu zam sadece ayda 15 quetzales'ten az kazananlar için geçerliydi. Bu durum, artıştan faydalanmak için bir dizi barışçıl protestoyla tepki gösteren öğretmenleri dışarıda bıraktı.

Üniversite öğrencileri ise dekanlarının görevden alınmasını talep etmek üzere barışçıl yürüyüşler başlattı, zira Ubico hükûmeti döneminde San Carlos Üniversitesi Kamu Eğitim Bakanlığına bağlıydı ve yetkililer doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktaydı. Ubico dekanları değiştirmeyi kabul etti, ancak Cumhurbaşkanı tarafından atanan yeni dekanlar öğrencilerin hoşuna gitmedi ve bunun üzerine öğrenciler protestolarını iki katına çıkardı.

Çoğunluğu genç üniversite öğrencilerinden oluşan 311 imza ile desteklendiği için bu isimle anılan 311 Mektubu, üniversite öğrencilerinin protestolarının ardından Ubico tarafından anayasal güvencelerin ortadan kaldırılmasının ardından Ubico'ya gönderilen bir belgeydi. Ubico, birkaç gün sonra kendisine gönderilen ve istifasını talep eden ikinci mektuptan da anlaşılacağı üzere, bu mektuba olumlu yanıt vermedi.

Bu mektuplara cevaben ve halkın yaygın hoşnutsuzluğu nedeniyle Ubico 1 Temmuz 1944'te istifa etmeye karar verdi.Ubico Castañeda Ekim 1944 sonunda New Orleans'a (Louisiana) sürgüne gitti ve 14 Haziran 1946'da burada akciğer kanserinden öldü.