Morihei Ueshiba

Morihei Ueshiba (Japonca: 植芝 盛平 Ueshiba Morihei; d. 14 Aralık 1883 - ö. 26 Nisan 1969), Aikido adlı savunma sanatının kurucusu. Ō'Sensei (大先生, "Büyük Üstat" veya 翁先生, "Yaşlı Üstat") ünvanıyla da anılmıştır.

Morihei Ueshiba, 14 Aralık 1883 tarihinde Japonya'nın Wakayama bölgesindeki Tanabe'de doğdu.[1]
[2]

Morihei Yuki ve Yoroku'nun beş çocuğundan tek erkek çocuk olarak seçkin bir yerde yetişti. Babası kereste ve balık ticareti yapan, politik olarak aktif, zengin bir arazi sahibidir. Ueshiba oldukça zayıf ve sağlıksızdı, ayrıca kitap sever eğilimdeydi. Genç yaşta babası sumo güreşine ve yüzmeye başlamaya yüreklendirmiş ve onu çağında çok güçlü bir samuray olarak nitelendirilen büyük babası Kichiemon'un hikâyeleri ile eğlendirmiştir. Genç Ueshiba, babasının rakip bir politikacının takipçileri tarafından darp edildiğini görmüş ve daha güçlü olma konusunda daha da istekli olmuştur.[3]

Ueshiba'nın gençliğinde birçok dövüş sanatı çalıştığı bilinir; ama o yıllardaki askerlik görevinden dolayı çoğunda kendi başına çalışmış, hatta Yagyu Shingan-ryū'daki çalışmalarına bile kapsamlı şekilde çalışmamıştır. Kayıtlar 1901 yılında Tokyo'da kısa bir dönem Tozawa Tokusaburo altında Tenjin Shin'yo-ryū jujutsu, Nakai Masakats altında Goto-ha Yagyu Shingan-ryū 1903'ten 1908'e kadar Sakaide ve 1911'de Tanabe'de Kiyoichi Takagi altında judo çalıştığını gösteriyor.[1] Ama sadece Hokkaido adasının kuzeyine karısı ile taşındıktan sonra, bir yerleşim yerinin çabasının parçası olarak, onun dövüş sanatının çalışmaları gerçek derinliğine kavuşmuştur. Burada olduğu için Aito-ryū aiki-jujutsu çalışmalarına uyarıcısı Takeda Sokaku altında başlamıştır.[1] İlk çalışmalarını buradan hareketle karakterize eder:

Aikido'yu Sokaku Takeda'nın altında  Daitō-ryū öğrenirken mi keşfettiniz?

Hayır, tam olarak söyeleyebileceğim Takeda Sensei Budo için gözlerimi açtı.[4]

Aikido'nun teknik müfredatı şüphesi çoğunlukla Takeda Sokaku'nun derslerinden etkilenmiştir.[1] Ancak bazı iddialar, Takeda'nın muhasebe defterleri açıkça Ueshiba'nın Daitō-ryū çalışmalarına 1915 ve 1937 arasında epey zaman harcadığını gösteriyor. Aynı zamanda önemli listelerin çoğunluğunu Takeda tarafından ödüllendirilerek almıştır: Hiden Mokuroku (秘伝目録), Hiden Ogi (秘伝奥義) ve Goshin'yo no te (護身用の手). Ueshiba kyoju dairi sertifikasını veya eğitmenlik sertifikasını 1922'de Takeda'dan aldı. Takeda henüz bir menkyo lisans olarak veya başarı lisansının üst basamağı olarak, bu zamanda bu sistem içinde yürürlüğe koymamıştır. Ayrıca 1922'de Ayabe'de Takeda'dan kılıç aktarma listesi, Kashima Shinden Jikishinkage-ryū almıştır. Ueshiba ardından Daitō-ryū bir mümessili olmuştur. Takeda ile eğitim asistanı olarak, Daitō-ryū adı altında sistemi diğerlerine öğretmiştir.[1]

Aikido'nun temel teknikleri Daitō-ryū müfredatında çeşitli noktalardan eğitilmiş temellere sahip görünür. Daitō-ryū sistemindeki ve Aikido'daki bu teknikler için farklı adların kullanımı bir kaynak karışımı yaratmıştır. Bu parçada olmuştur çünkü Takeda Tokimune adlandırmalarının çoğunu Ueshiba ile çalışmalarının sonraki dönemde yapmıştır. İlaveten ikkajō, nikajō, sankajō isimleri hem Daitō-ryū hem Aikido'nun ilk yıllarında kullanılmıştır, daha sonra terimler ikkyō, nikyō, sankyō yerine geçmiştir, genel gerçek isimler ilk eğitimden, ikinci eğitime ve devam ederek yorumlanmıştır.[5] Daitō-ryū'da bunlar sıklıkla grupların tekniklerine karşılık gelirken, Aikido'da sıklıkla belirli teknikler ve eklem manevralarına karşılık gelirler.

1920'lerden 1930'ların ortalarına çalışmalarının ilk yıllarında, Ueshiba Takeda Sokaku'dan kazandığı Aiki-jujutsu tekniğini öğretmiştir.[6] Ueshiba; Daitō-ryū'da, Hisa'nın eğitimini Takeda devralmadan önce geleceğin en yüksek dereceli insanlardan birini, [[Takuma Hisa]]'yı yetiştirmiştir.[7] İlk çalışmaların biçimleri Ueshiba tarafından atemi (当身, "bedene vuruş") kullanımı, tam geniş müfredat, silahların geniş kullanımı ve Aikido'nun sonraki formaları içinde bulunacaklardan daha düz yönelimli teknikler karakterize edilmiştir. Bu teknikler ilk öğrencilerinden Kenji Tomiki'nin (Shodokan Aikido'nun kurucusu Tomiki-ryu da denir), Noriaki Inoue (Shin'ei Taido'nun kurucusu), Minoru Mochizuki (Yoseikan Budo'nun kurucusu), Gozo Shioda (Yoshinkan Aikido'nun kurucusu) ve Morihiro Saito (Aikikai şemsiyesi altında Aikido ilk biçimlerini korumuştur. Bazen Iwama-ryū'da karşılık gelir.) tarafından eğitimde uygulanmıştır. Bu stillerin çoğu savaş öncesi sitiller olarak nitelendirilir, ancak bazı hocalar [[II. Dünya Savaşı|İkinci Dünya Savaşı]] sonrasında Ueshiba ile iletişime ve ondan etkilenmeye devam etmiştir.

Daha sonra, Ueshiba'nın Takeda'dan yavaşça uzaklaştığı görülür ve sanatındaki uygulamalarda daha fazla değişiklere başlar. Bu değişimler sanatında karşılık gelecek olan farklı isim ayrımlarına yansır, önce Aiki-jujutsu,[6] ardından Ueshiba-ryū,[8] Asahi-ryū,[9] Aiki-budō,[10] ve son olarak Aikidō.[11]

Ueshiba yaşlandığında daha yetenekli, bakış açısında daha ruhani ve ayrıca sanatı bakımından daha yumuşak ve daha çevrimsel olmuştur. Vuruş teknikleri daha önemsiz ve resmi müfredat daha basitleşmiştir. Sanatının kendi anlatımında kokyū-nage veya nefes atımını rakiplerini atmak amacıyla onların hareketlerinden faydalanan yumuşak bir uyum olarak ustaca vurgulamıştır. Bu tekniklerin çoğu direkt jujutsu stili eklem kilitleme tekniklerinden ziyade Daitō-ryū'nun Aiki-no-jutsu kökenlidir.

Ueshiba, Hokkaido'yu bıraktıktan sonra Ayabe'de Ōmoto-kyō bölgesindeki ruhani lider Onisaburo Deguchi'nin etkisi altına girdi. Ruhani gelişimine ek olarak, bu bağlantı Ueshiba'yı dövüş sanatçılığı kadar elit ve politik çevreler içinde tanınmasında da önemli etkiye sahiptir. Ayabe'deki Ueshiba Dojosu, Ōmoto-kyō mezhebinin üyelerini çalıştırmıştı. Ōmoto-kyō ilk olayı Moğolistan'da bir ütopik koloni bulma teşebbüsü şanssızlığı ile ilişkilidir. Ancak Ueshiba nihayetinde bu hocalardan bağımsız da olsa, ona ve onun sanatına etkileri göz ardı edilemez.

Aikido'nun gerçek doğumu Ueshiba'nın deneyimlediği spiritüel uyanışın üç örneğinin sonucu olarak ortaya çıkar.1925'teki ilk olay, ardından Ueshiba deniz subayının bokken (tahta katana) saldırılarını zarar vermeden ve deniz subayını incitmeden yendikten sonra Ueshiba bahçesine yürür ve ruhani uyanışa sahip olur.

Aynı zamanda aydınlandım: Budō'nun kaynağı tanrının sevgisi -varlıklar için sevgi dolu koruma ruhu... Budō cebren rakibin hisleri değildir ya da silahlarla dünyayı yıkıma götüren bir araç değildir. Doğru Budō dünyayı barış içinde tutarak, doğru üreterek, koruyarak ve doğadaki tüm varlıkları besleyerek evrenin ruhunun kabullenmedir.[12]

İkinci deneyimi 1940'ta gerçekleşir.

Saat 14:00 sularında misogi uygularken, birden tüm öğrendiğim dövüş tekniklerini unuttuğum. Hocalarımın teknikleri tamamen yeni göründü. Şimdi onlar insanları atmak için değil araç değiller onlar yaşamın yetişmesi için bilgiler, erdemler ve araçlar.

1942'de İkinci Dünya Savaşı'nın kötü kavgası sürerken üçüncü deneyimi gerçekleştiğinde Ueshiba "Barışın Ulu Ruhu"nun bir görüsüne sahip oldu.

"Savaşçının yolu yanlış anlaşılmıştır. Diğerlerini öldürmek ve yok etmek manasına gelmez. Yarışan ve daha iyi birini arayanlar korkunç bir hata yapar. Mahvetmek, yaralamak veya yıkmak bir insanın yapabileceği en kötü şeydir. Bir savaşçının doğru yolu böyle bir katliamı engellemektir - bu Barışın Sanatıdır, sevginin gücüdür."

1927'de, Ueshiba Aikikai Hombu Dojo adlı hala var olan ilk kuracağı dojonun olduğu Tokyo'ya taşınır. 1940 ve 1942 yılları arasında Manchukuo'ya (Japonya işgalindeki Manchukuo) dövüş sanatını öğretmek birçok ziyaret yapar. 1942'de Tokyo'yu terk eder ve Aikido ismini ilk defa bir sanatı içim bir ismi olarak kullandığı Ibaraki Bölgesindeki Iwama'ya taşınır. Burada Iwama dojo olarak da bilinen Aiki Shuren Dojo'sunu kurar. Bu zamanlar boyunca kapsamlı şekilde Japonyayı gezer, özellikle Kansai bölgesinde aikido dersleri verir.

1969'da, Morihei Ueshiba hasta oldu. 26 Nisan 1969 tarihinde kanserden, aniden hayatını kaybetti.[13] İki ay sonra da karısı Hatsu öldü.[14] 1999 yılında da oğlu Kisshomaru Ueshiba öldü.

Ueshiba öğrencileri tarafından saldırganlık karşısında uyum temelinde felsefi ve ahlaki dünya bakışı içeren teknik konularda üstün gelmiş çalışmaları olan dövüş sanatları ustası olarak hatırlanır. Aikido'nun var olan birçok dalı bugün onun izinden gitmektedir.

Ueshiba'nın dövüş teknikleri hakkında birçok hikâye vardır. Örneğin çevresini kılıçlarla çevirmiş ve aynı anda saldıran öğrencilerini sıkı çemberinden kurtulabildiği rivayet edilmektedir. Birçok öğrencisi daha sonra onu yanlarından geçerken hiç görmediklerini söyleyecektir. Başka bir hikâyede Kiai'sinin gücüyle birini ayaklarından fırlatabildiğidir.

Aikido dünyasında heyecan verici bu öykülerin üzerinde tartışmalar vardır; bazıları onları mit etrafında oluşan gerçek parlaklıkta ama insan dövüş sanatı olmayan olarak reddeder, oysa diğerleri Morihei Ueshiba'nın gerçekten böyle kahramanlıklar başarmış olduğuna inanır.

Shoji Nishio'nun bir söyleşisinde, "Aynı zamanda Butokukai'nin kurucusu Karate ustası Toyosaku Sodeyama Konishi Sensei’in dojosunda çalışırken ve bana dersi gösterirken şöyle dedi: 'Sanki bir hayalet gibi biriyle tanıştım, ona bir kere bile vuramadım.' Sodeyama Sensei'in birisine bile birine vuramamasından hayrete düşmüştüm. O biri Ō-Sensei'di" der.[15]

Bugün için, Ōmoto-kyō ruhbanları her 29 Nisan'da Iwama'da Aiki Shrine'de Ueshiba'nın onuruna bir tören düzenler.

Yıllar boyunca, Ueshiba geniş çapta öğrenciyi eğitmiştir ve birçok uchi deshi'si (内弟子, "yatılı öğrenci") olmuştur.  Bu öğrencilerin birçoğu geleceğin büyük ustaları olmuşlardır. Yaklaşık olarak dört nesil öğrencisi vardır. Öğrencilerinin bir kısmı aşağıdaki listede görülebilir:[16][17][18]

sonuncu) nesil(1956-1969)