root-0/wiki-turkish huggingface dataset:
iLike

iLike, Kullanıcılara müzik indirmesini ve paylaşmasını sağlayan çevrimiçi bir hizmettir. Web sitesi, Apple iTunes veya Microsoft'un Windows Media Playeri ile kullanılan bir kenar çubuğundan yararlandı. Siteyi kullanmak için program ve kenar çubuğu gerekli değildir, ancak yeni sanatçı keşfetme kolaylığı sağlar. Site, piyasaya sürülmesinin ardından ilk dört ayda yarım milyon kullanıcıyı cezbetti. Şirket tarafından yapılan en son açıklamalara göre, 60 milyondan fazla tüketici doğrudan iLike.com'da ya da iLike tarafından Facebook gibi üçüncü parti sosyal ağlar için yapılan uygulamaları kullanan iLike-ye kaydoldu.[1] ILike aynı zamanda sanatçılar için "post-puts yayınlama-her yerde" bir ön panel hazırladı - başta etiket sanatçıları olmak üzere bağımsız sanatçılar kurdu.

Ekim 2007'de iLike, Billboard'la bir araya gelerek, haftanın en çok satan 25 "en çok eklenen" şarkısını kişisel müzik kütüphanelerine  kurdu. 19 Ağustos 2009'da, MySpace'nin iLike'yi 20 milyon dolara satın alacağı duyuruldu.[2] 7 Şubat 2012 itibarıyla iLike web sitesi kapatıldı Bunun yerine kullanıcıları özel bir MySpace Music sayfasına yönlendiriyor ve bu kapanış ilan eden bir afiş görüntüleniyor.[3] ILike, Ticketmaster, Khosla Ventures, Bob Pittman ve diğer çeşitli yatırımcılar dahil olmak üzere katkı sağlayıcılardan özel finansman aldı.

ILike, kullanıcılara profilinde beğendikleri müzik parçalarını çalmasına, gittikleri konserlere gitmelerine ve bir müzik trövesi sınavı yapmalarına izin veren ücretsiz bir Facebook uygulaması yaptı.[4] Uygulama, piyasaya sürülmesinden sonra büyük başarıyla sonuçlandı ve Facebook Platformu'ndaki en popüler uygulamalarından biri haline geldi.[5] Kasım 2007 itibarıyla iLike 15 milyondan fazla kullanıcısına sahipti. Facebook Sayfalarının başlatılmasıyla birlikte, iLike bantlar için sayfalar oluşturdu.[6] Benzer bir özellik Bebo ağı için de mevcuttu. Nisan 2009'da, iLike diğer Facebook uygulamalarıyla tutarlılığı sağlamak için bu uygulamayı yalnızca "Müzik" olarak değiştirdi. Web sitesi ve Facebook uygulaması sonradan kapatıltı.
RSS

RSS, genellikle haber sağlayıcıları, bloglar ve podcastlar tarafından kullanılan, yeni eklenen içeriğin kolaylıkla takip edilmesini sağlayan bir web sayfası bildirimcisidir. Kullandığı dosya biçimleri .rss ve .xml'dir.

RSS kısaltmasının açılımı ve zaman içinde gelişimi şöyledir:

İnternet kullanıcısı RSS teknolojisi ile düzenli olarak içerik sunan sitelere abone olabilir ve çeşitli RSS istemcileri sayesinde içeriği takip edebilir. Site yöneticisi veya sahibi bu hizmeti sunmak için bir takım teknik düzenlemeler yapmalı ve uygun formatta XML'i RSS istemcisi talep ettiğinde göndermelidir.

RSS olarak sunulan içerik web sitesinde sunulan içeriğin tamamını, özetini veya sadece başlığını içerebilir.

RSS kaynağı sağlayan internet sitelerinde genellikle şu simgeler bulunur:

Multi-RSS reader, İnternet haber taşımacılığın neredeyse son noktasıdır, çünkü birçok alt site, haber kaynağı olarak kullandığı siteleri kaynakça olarak göstermektedir. Ayrıca aldığı haberleri basit bir harmanlama yöntemi ile kendi sitesine haber yapar. "Multi-RSS reader" da ise bu işlemi otomatik bir şekilde PHP veya ASP desteği olan her site sahibi yapabilir.

Örneğin, konusunda uzman 10 sitenin RSS başlığını güncellik sırasına göre kendi sitenizde görebilir ve siteden yararlanan kullanıcılara sunabilirsiniz. Şu an PHP modulu hala daha beta aşamasında olduğu için sabit bir kullanımı mevcut olmasa da ileride hazır modullü sitelerin vazgeçilmezlerinden biri halini alacağına kesin gözü ile bakılmaktadır.

RSS 1.0 dosyasına bir örnek

RSS 2.0 dosyasına bir örnek:
Asgari ücret

Asgari ücret veya minimum ücret, yasal bakımdan işçilere ödenebilecek en düşük ücret seviyesidir; işçilerin belirlenen sınırın altında emeğini satamayacaklarını belirtir. Çoğu ülke 20. yüzyılın sonuna doğru asgari ücret mevzuatını uygulamaya başlamıştır.

İşçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım, kültür vb. gereksinimlerini günün fiyatları üzerinden en az düzeyde karşılayacak biçimde hesaplanır. Ülkelere göre asgari ücret açıklamaları değişkenlik gösterebilir kimileri sadece saatlik bazda açıklarken kimileri de doğrudan belirli bir saatlik çalışmanın karşılığı olarak aylık bazda açıklar. Asgari ücret çalışma süresiyle yakından bağlantılıdır.

Klasik liberal ve liberteryen ekonomistler, asgari ücretin işsizlik oluşturduğu görüşünü benimsemiştir. Asgari ücretler ne kadar yükselirse bu ücretleri karşılayamayacak küçük işletme sahipleri o kadar artacaktır. Bunun sonucunda küçük işletmeler daha az işçi çalıştıracak ve bu durum işsizlik oluşturacaktır. Yandaki grafik bu durumu arz talep doğrularıyla göstermektedir.

Asgari ücret hem okuyup hem çalışabilecek lise öğrencilerini okuldan ettiği gibi, küçük işler yaparak en azından az bir maaşa çalışabilecek işçileri de pazar dışında bırakmaktadır. Kaçak işçi çalıştırılmasının bir sebebi de asgari ücrettir. Bu sistemle hem kaçak işçiler daha kötü şartlarda çalıştırılmaktadır hem de devlet bu işçilerden ufak hesaplı (ama geniş hacimli) vergi kaybına uğramaktadır.
Musa Operasyonu

Musa Operasyonu (İbranice: מבצע משה‎, Mivtza Moşe, İngilizce: Operation Moses) Beta Israel olarak bilinen Etiyopyalı Yahudiler'in 1984'te kıtlık yüzünden Sudan'dan İsrail'e gizlice getirilmesi için yapılan operasyondur.[1] Adını Tora'da adı geçen Musa peygamberden alan bu operasyon İsrail Savunma Kuvvetleri, CIA, Hartum'daki ABD elçiliği ve Sudan güvenlik güçlerinin ortak çabalarıyla düzenlenmiştir.[2]

21 Kasım 1984'te başlayan operasyon 8.000 Etiyopyalı Yahudi'nin uçak yoluyla Sudan'dan İsrail'e göç etmesi sağlandı ve 5 Ocak 1985'te son buldu. Binlerce Falaşa Etiyopya'yı yaya yoluyla terk edip Sudan'daki mülteci kamplarına yerleşti; bu göç esnasında yaklaşık 4.000 Falaşa hayatını kaybetti. Sudan gizlice İsrail'in mülteci kamplarını boşaltmasına izin verdi. Konu medyaya sızınca Sudan Arap ülkeleri tarafından operasyonun durdurulması için baskı gördü, sonuç olarak 1.000 Falaşa mülteci kamplarında mahsur kaldı. Bunların birçoğu ABD destekli Yeşu Operasyonu (Operation Joshua) ile kurtarıldılar. İsrail'de, ailelerinin Afrika'da kalması sonucu 1.000'den fazla çocuk bir süre ebeveynsiz kaldı fakat 1991'de Süleyman Operasyonu (Operation Solomon) ile 14.000 Falaşa daha İsrail'e getirilince çocuklar ailelerine kavuştu.[3]
Nexenta OS

Nexenta OS OpenSolaris projesi ile Oracle firmasının Solaris'in kaynak kodlarını açmasından sonra ortaya çıkan OpenSolaris dağıtımıdır. Nexenta OS, Solaris (SunOS) çekirdeğine sahiptir.

Nexenta OS, Ubuntu dağıtımını temel alır. Projenin asıl amacı Ubuntu Linux dağıtımının Solaris çekirdeğine sahip bir sürümünün çıkartılmasına yönelikti. Bu amaç ile çıkılan yol başarılı oldu ve ortaya Nexenta OS çıktı.

Nexenta OS'un diğer adı Ubuntu Solaris'dir. Bunun sebebi Ubuntu ile aynı olması ve tek farkın çekirdekten gelmesidir. Varsayılan masaüstü ortamı GNOME olmasına karşın KDE ve XFCE masaüstü ortamları da depodan kurulabilir.

Sürüm 1.0, 11 Şubat 2008 tarihinde çıkmıştır.

Ubuntu bir GNU/Linux dağıtımı olup, Linux çekirdeği ile gelmektedir. Nexenta OS ise Solaris çekirdeği ile gelmektedir. Aradaki fark çekirdek farkıdır. Linux ve Solaris çekirdekleri Açık kaynak kodlu olan ve özgürce dağıtılan 2 ayrı unix temelli çekirdektir. Son kullanıcı açısından arada bir fark görünmese bile çekirdek ile işiniz olduğunda komutların farklı olduğunu göreceksiniz.

Solaris çekirdeği tıpkı Linux ve BSD çekirdekleri gibi Unix mimarisine sahip ancak Linux ve BSD komutları, Solaris çekirdeğini kullanan bir dağıtımda geçerli değil. Örneğin programları kaynak koddan derlemek için ./configure / make / make install yolu işlemiyor.

Solaris çekirdeğinin büyük kısmı Java programlama dili temel alınarak yazılmıştır. Özellikle java uygulamalarını çalıştırmada çok daha kararlıdır.

Solaris çekirdeği, Linux çekirdeğinden daha eski bir çekirdek ancak yıllarca kaynak kodu kapalı olduğu için Sun Microsystems firmasının tekelinde kaldı, bu nedenle Linux kadar yaygınlaşamadı. Şu an hemen hemen tüm masaüstü ortamlarını kullanabileceğiniz Solaris dağıtımları mevcuttur.

Donanım tanıma konusunda da Linux kadar yetenekli değil ancak Linux için yazılmış sürücülerin çekirdeğe entegre edilmesiyle birlikte bu sorunda çözülmeye başlandı.

Kurulumu oldukça kolay olan Nexenta OS; kurulum kolaylığında Windows Vista, SuSe, Mandriva, Fedora Core ve Ubuntu gibi kolay kurulum ile ün yapmış işletim sistemleriyle rekabet etmektedir. Kurulum için CD versiyonunda önce işletim sisteminin canlı cd olarak açılması gerekir. Bundan sonra kurulum sadece "install" simgesine tıklayıp birkaç ileri düğmesine basmaktan ibarettir. Kurulum sırasında işletim sistemi üzerinde istediğiniz her şeyi yapabilirsiniz, ancak değişiklikler yeni kurduğunuz sisteme aktarılmamaktadır.

Kullanışlılık üzerine odaklanılmış bir dağıtım olan Nexenta OS da çok sayıda değişik kullanım özelliği bulunmaktadır.

Debian'ın APT (Advanced Package Tool) paket sistemini kullanan Nexenta OS, kaynak listenizi (sources list) de genişletmeniz halinde 23 binden fazla paketi internetten indirip kurmaya hazırdır. Apt programının görsel arayüzü olan Synaptic ile Nexenta OS depolarından istediğiniz paketi arayıp kurabilirsiniz. İstediğiniz bir paketi seçtiğiniz zaman onun çalışması için gerekli tüm diğer paketleri/bağımlılıkları kendiliğinden seçilip yüklenecektir. Nexenta OS paket deposunda yaklaşık 12.000 paket bulunmaktadır.
GNU Affero Genel Kamu Lisansı

GNU Affero Genel Kamu Lisansı (GNU AGPL ya da AGPL), Özgür Yazılım Vakfı tarafından yayımlanan bir özgür lisans modelidir. GNU Genel Kamu Lisansı ile neredeyse aynı olan AGPL, ağ ortamında kullanılan web hizmetlerini kapsayıcı bir ek madde içerir.[4]

Lisansın en son sürümü (AGPL sürüm 3), 19 Kasım 2007'de yayınlanmıştır.

2000 yılında, Henry Poole, e-learning ve e-service iş modelleri üzerinde çalışırken Richard Stallman ile GPLv2 için ASP loophole'u tartıştıkları yerde, Amsterdam'da tanışmıştır. 2001 yılında, Poole, Affero Inc.'yi kurdu ve Affero kodlarıyla türev internet servisi kuran şirketler hakkında düzenleme yapabilecek bir lisansa ihtiyaç duydu. Poole, GPLv2 için ASP loophole'a yakın bir lisans için tavsiye almak için Özgür Yazılım Vakfı'ndan Bradley M. Kuhn ve Eben Moglen ile bağlantıya geçmiştir.

2002 Şubat sonlarında, Bradley M. Kuhn, bir programın kendi kaynak kodlarının kopyasını yazdırabileceği fikri üzerine; GPLv2'ye, türev çalışmaların kaynak kodu devam ettirme özelliğinin gerekliliği üzerine bir 2(d) ilavesi yapılmasını önerdi. Bu durum, kaynak kodun tamamlanması ve yerini tutmasını sağlayacaktı. Kuhn, 2(c) bölümünün, GPLv2'deki pek çok gerekliliğe örnek olduğunu iddia etti.

Moglen ve Kuhn, 2(d) kısmı hakkında bir metin hazırlayıp, Poole'a verdiler. Mart 2002'de, Affero Inc. Affero Genel Kamu Lisansı'nı (AGPLv1) Affero projesi ile birlikte kullanılmak üzere yayınladı ve 'servis olarak yazılım' geliştiricileri için yeni bir lisansı geçerli kıldı.

Özgür Yazılım Vakfı, AGPLv1'in özel olarak karşıladığını, GPLv3 içerisinde kapsamak için kafa yormaya başladı ama sonunda, ayrı bir lisans yayınlamaya karar verdiler ki bu lisans, GPLv3 ile özdeş olacak ancak AGPLv1'deki 2(d) kısmının sonuçta karşılamak istediği amaca yakın bir amaç güdecekti. Böylece yeni lisans GNU Affero Genel Kamu Lisansı olarak isimlendirildi. Affero adının korunmasının nedeni ise, Affero'nun AGPLv1 ile tarihi yakınlığından kaynaklanmaktadır. GNU AGPL'in sürüm numarası, GPL'in sürüm numarasıyla eşit olarak verildi ve bugün kullanılan GNU Affero Genel Kamu Lisans'ı AGPLv3 olarak kısaltılmaktadır.

AGPL'in tamamlanmış sürümü, AGPLv3, Özgür Yazılım Vakfı tarafından 19 Kasım 2007'de yayınlanmıştır.

AGPL ile lisanslı yazılımlardan birkaçı aşağıda sıralanmıştır. AGPL lisanslı ile çıkarılan ilk yazılım "Stet", 21 Kasım 2007'de yayınlanmıştır.
Hız aşırtma

Hız aşırtma, (İngilizcede "Overclock") bilgisayar donanımlarının saat hızlarını artırarak daha yüksek performanslarda etkili bir şekilde kullanmaktır. Örneğin 3.2 GHz hızında çalışan bir bilgisayar işlemcisini overclock (hız aşırtma) işlemiyle 4.0 GHz hızına çıkartabilmek mümkün olsa da daha yüksek çalışma devirleri demek aynı zamanda daha fazla güç tüketimi demektir. 3.2 GHz'den 4.0 GHz'e artırılan saat hızı aynı oranla güç tüketimi de artacaktır. Ayrıca varsayılan hızın üzerine çıkartılmış yani overclock edilmiş parçaların ömürleri kısalır.

Overclock işlemi teknik bir işlem olduğundan dolayı tecrübe gerekir. Genellikle uzman kontrolüne bırakılması ve Overclock.net gibi kullanıcı forum sitelerinden uzman yardımı alınması tavsiye edilir çünkü yanlış bir işlem yapılması halinde bilgisayar parçaları geri döndürülemeyecek kadar ciddi hasarlar alabilir.

Ayrıca hız aşırtma işlemleri matematiksel formüllere dayanır ve bu formüllere göre uygulanır. Yanlış matematiksel hesaplamalar yapmak donanımların aşırı ısınmasına ve bozulmasına sebep olabilir.[1]

İşlemcilerin hızları şu ölçütlere göre bellenir:

FSB (Front Side Bus)xÇarpan (Ratio)= Saat hızı (Clock Speed)

3.2 GHz olarak fabrikadan çıkan bir Intel Pentium 4 işlemci 200 MHz FSB (ön veriyolu) hızında ve 16 çarpan ile çıkar. Buradan 



200
x
16
=
3200


{\displaystyle 200x16=3200}

 sonucu çıkar. 3200 MHz=3.2 GHz. Anakartın izin verdiği sınırlar içinde FSB oranı arttırılabilir.

Ayrıca 



F
S
B
x
2
=
R
a
m


{\displaystyle FSBx2=Ram}

 Hızı formülü de vardır. DDR400 bir RAM, 



250
x
2
=
500
M
H
z


{\displaystyle 250x2=500MHz}

 yapar ki çok pahalı bellekler (RAM) dışında hiçbir bellek bu hızı kaldıramaz. O yüzden anakart üreticileri FSB:DRAM oranı koymuşlardır. Bu oran 5:4 olduğunda 



F
S
B
x
4

/

5


{\displaystyle FSBx4/5}

 formülü kullanılır. Örneğin 250FSB de 



250
x
4

/

5
=
200
M
H
z


{\displaystyle 250x4/5=200MHz}

 yapar. Bu durumda RAM'e hiç hızaşırtma yapmadan işlemci gücü artabilir. AMD işlemcilerde de benzer şekilde hızaşırtma (overclock) yapılır.

Intel işlemcilerde BIOS ve Intel Extreme Tuning Utility[2] yazılımı, AMD'nin Ryzen serisi işlemcilerindeyse Ryzen Master yazılımıyla hız aşırtma işlemi uygulanabilir. Ryzen serisi öncesi (FX ve Athlon) işlemcilerde de BIOS üzerinden hız aşırtma uygulanabilir. BIOS üzerinden hız aşırtma işlemi yapmak için şu yol izlenmelidir:

Hız aşırtma işlemi uygulanırken aniden saat hızlarını yükseltmek tavsiye edilmez. Bu saat hızları yavaş yavaş yükseltilerek bilgisayarın tepkileri (sıcaklıkları, fan hızları) kontrol edilir ve cihaz sağlığını tehdit etmeyecek bir seviye belirlenir.

7 Mart 2024 tarihinde Jon "Elmor" Sandstrom ve Pieter “ScatterBencher” Plaisier, Intel Core i9-14900KS işlemcisiyle 9111.75 frekans hızına ulaşarak 2023 yılında Intel Core i9-14900KF işlemcisiyle Elmor tarafından kırılan 9043.92 frekanslık hız rekoru geçilerek rekor tazelendi..[4]

CPU Overclock Dünya Rekorları tablosuna göre 2022 yılından beri Elmor dışında rekor kırabilen bir kişi bulunmuyor.

Elmor'dan önceki rekor 19 Kasım 2012 tarihinde AndreYang kullanıcısı tarafından AMD FX-8350 işlemcisiyle 8794.33 frekans hızıyla kırılmıştı.
NGC 2734

NGC 2734, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Pergel takımyıldızı yönünde bulunur. E2 tipi bir eliptik galaksidir. Alman astronom Albert Marth tarafından 1864 yılında 121,92 cm (48 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.[4]

NGC 2710 |
NGC 2711 |
NGC 2712 |
NGC 2713 |
NGC 2714 |
NGC 2715 |
NGC 2716 |
NGC 2717 |
NGC 2718 |
NGC 2719 |
NGC 2720 |
NGC 2721 |
NGC 2722 |
NGC 2723 |
NGC 2724 |
NGC 2725 |
NGC 2726 |
NGC 2727 |
NGC 2728 |
NGC 2729 |
NGC 2730 |
NGC 2731 |
NGC 2732 |
NGC 2733 |
NGC 2734 |
NGC 2735 |
NGC 2736 |
NGC 2737 |
NGC 2738 |
NGC 2739 |
NGC 2740 |
NGC 2741 |
NGC 2742 |
NGC 2743 |
NGC 2744 |
NGC 2745 |
NGC 2746 |
NGC 2747 |
NGC 2748 |
NGC 2749 |
NGC 2750 |
NGC 2751 |
NGC 2752 |
NGC 2753 |
NGC 2754 |
NGC 2755 |
NGC 2756 |
NGC 2757 |
NGC 2758 |
NGC 2759
NGC 7117

NGC 7117, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir galaksidir. Gökyüzünde Turna takımyıldızı yönünde bulunur. E-S0 tipi bir merceksi, eliptik galaksidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm (18,7 inç) çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.[4]

NGC 7093 |
NGC 7094 |
NGC 7095 |
NGC 7096 |
NGC 7097 |
NGC 7098 |
NGC 7099 |
NGC 7100 |
NGC 7101 |
NGC 7102 |
NGC 7103 |
NGC 7104 |
NGC 7105 |
NGC 7106 |
NGC 7107 |
NGC 7108 |
NGC 7109 |
NGC 7110 |
NGC 7111 |
NGC 7112 |
NGC 7113 |
NGC 7114 |
NGC 7115 |
NGC 7116 |
NGC 7117 |
NGC 7118 |
NGC 7119 |
NGC 7120 |
NGC 7121 |
NGC 7122 |
NGC 7123 |
NGC 7124 |
NGC 7125 |
NGC 7126 |
NGC 7127 |
NGC 7128 |
NGC 7129 |
NGC 7130 |
NGC 7131 |
NGC 7132 |
NGC 7133 |
NGC 7134 |
NGC 7135 |
NGC 7136 |
NGC 7137 |
NGC 7138 |
NGC 7139 |
NGC 7140 |
NGC 7141 |
NGC 7142
Kate Haywood

Kate Emma Haywood (d. 1 Nisan 1987, Grimsby, İngiltere) İngiliz yüzücü. Manchester'da düzenlenen 2002 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nda katılmaya hak kazanarak, İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nda İngiltere adına yarışan en genç yüzücüdür. 2002'deki bu oyunlarda, 4x100 bayraklı yarışlarında bronz madalya kazandı. Atina'daki 2004 Yaz Olimpiyatları'nda Birleşik Krallık yüzme takımına katılamasa da, Melbourne'da düzenlenen 2006 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nda yer almaya hak kazandı. 2006 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunları'nda 4x100 metre bayraklıda gümüş madalya kazandı.

2008 Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası'nda 50m kurbağalama stilde, (Avustralyalı Sarah Katoulis ile birlikte ortak) gümüş madalya kazandı. Pekin'deki 2008 Yaz Olimpiyatları'nda mücadele etti, 100m kurbağalamada yarı finallere kadar çıktı ve yer aldığı Britanya 4x100m bayraklı takımı 4. oldu. Roma'da düzenlenen 2009 Dünya Su Sporları Şampiyonası'na kalçasındaki sakatlığı nedeniyle katılamadı.[3]

2003 yılında BBC Yılın Genç Spor Adamı olarak seçildi.

Leicestershire'da bulunan Loughborough Üniversitesi'nde okumakta ve buranın yüzme kulübünde yer almaktadır.

Büyük büyükbabası Warneford Cresswell, Everton ve İngiltere millî takımında oynamış eski bir futbolcudur.[4]
Jaan Kaplinski

Jaan Kaplinski (d. 22 Ocak 1941, Tartu[1] - ö. 8 Ağustos 2021) Estonyalı bir şair, filozof ve kültür eleştirmeni. Kaplinski, küresel meselelere odaklanan bağımsız zihniyle ve sol/liberal düşünceyi desteklemesi ile tanınır. Doğu felsefi okullarından (taoizm ve özellikle Budizmden) etkilenmiştir.[1][2]

Kaplinski, Tartu Üniversitesi'nde Roman dili ve dilbilim okudu, 1964'te Fransızca filoloğu olarak mezun oldu[2][3] ve Tallinn Botanik Bahçesi'nde çevirmen, editör ve sosyolog[4] ve ekolojist olarak çalıştı. Nobel Edebiyat Ödülü'ne aday gösterildi.[5]

Jaan Kaplinski çok sayıda şiir, düzyazı ve deneme türlerinden oluşan yazılarını yayınladı. Tao Te Ching dahil olmak üzere Fransızca, İngilizce, İspanyolca, Çince yazılar ve Tomas Tranströmer'in çalışmalarını İsveççe'den çevirdi.

Kaplinski'nin kendi çalışmaları İngilizce, Fince, Fransızca, Norveççe, İsveççe, Hollandaca, İzlandaca, Macarca, Japonca, Letonca, Litvanca, Rusça, İbranice, Bulgarca ve Çekçe'ye çevrildi. Yazıları çevre sorunları, dil felsefesi, klasik Çin şiirleri, felsefe, budizm ve Estonya milliyetçiliği ile ilgilidir.

Kaplinski ayrıca İngilizce ve Fince şiirler yazdı. 2000'lerde Rusça yazmaya başladı ve ilk orijinal Rusça derlemesi (Estonca'dan Rusçaya çevrilmiş bazı şiirlerinden oluşan) 2014'te Gecenin Beyaz Kelebekleri (Белые бабочки ночи) adıyla çıktı ve Rusya'da ödül aldı.

Jaan Kaplinski, 40 entelektüel Mektubu (Neljakümne kiri) eyleminin yazarlarından ve başlatıcılarından biriydi. Sovyetlerin Estonya ilhakını protesto eden tanınmış Estonyalı entelektüellerin imzaladığı bir mektup, dönemin ana gazetelerine gönderildi. Açıkça muhalif olmasa da, mektup o dönemde hiçbir zaman basında yayınlanmadı ve imzalayanlar idari tedbirler kullanılarak bastırıldı.

Yarı otobiyografik romanı The Same River, Susan Wilson İngilizce çevirisiyle Peter Owen tarafından yayınlandı.

1997'de Baltık Meclisi Edebiyat, Sanat ve Bilim Ödülü'ne layık görüldü.

Kaplinski, 1992'den 1995'e kadar Riigikogu'nun (Estonya parlamentosu) üyesiydi.[1] Başlangıçta Merkez Parti listesinde bir adaydı, ancak kısa süre sonra bağımsız bir temsilci oldu. 2004'ten beri Estonya Sosyal Demokrat Partisi üyesidir. 2005'te, yerel yönetim seçimleri Tartu'da yarıştı ve ESDP'nin listesindeki ilk aday oldu. Jaan Kaplinski 1.045 oy toplayarak ikinci Sosyal Demokrat aday seçildi (Estonya yerel seçimlerde açık liste sistemi kullanılır).[6] Jaan Kaplinski, Toomas Hendrik Ilves'in adaylığını destekleyen entelektüellerden biriydi.

Jaan Kaplinski'nin annesi Estonyalıydı ve Polonyalı Yahudi babası, Tartu Üniversitesi'nde filoloji profesörü olan Jerzy Kaplinski'ydi.[2] Sovyet birlikleri tarafından 1945'te bir Sovyet çalışma kampında açlıktan öldü.[1][7] Kaplinski, Tartu Oyuncak Müzesi'nin yazarı ve yöneticisi Tiia Toomet ile evli ve üç oğulları var: Ott-Siim Toomet, Lauris Kaplinski, Lemmit Kaplinski. Küllike Kaplinski ile olan ilk evliliğinden Elo-Mall Toomet adında bir kızı vardır. Daha önce Estonyalı klasik filolog ve çevirmen Anne Lill ile uzun vadeli bir ilişkisi vardı ve bu ilişkiden bestecilik yapan Märt-Matis Lill adlı oğulları oldu.[8]

Ana kuşak asteroidi 29528 Kaplinski, Jaan Kaplinski'nin adını almıştır.
Malatya Muharebesi (1473)

Malatya Muharebesi, 4 Ağustos 1473'te[1] Malatya'da Akkoyunlu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu arasında gerçekleşen ve Akkoyunlu Devleti'nin zaferi ile sonuçlanan muharebedir. Uzun Hasan'ın savaş taktiği ile Akkoyunlu süvarileri Osmanlı kuvvetlerini aldatarak Fırat Nehri'nin sol yakasına çekilmiştir. Osmanlı Padişahı barış yapması için bir subayını Akkoyunlu hükümdarına göndermiştir.[1] Fakat Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan bu teklifi  kabul etmemiş ve Tercan'a doğru harekete geçmiştir.[1][2]

1472 baharında Osmanlılara savaş açan Akkoyunlu devleti askerî harekâtlar düzenleyerek Tokat, Kayseri, Aksaray ve Akşehir'i ele geçirip Karaman'a girmiştir. Ana kuvvetlerden ayrılan yorgun Akkoyunlu süvarileri, Beyşehir Gölü yakınlarında ağır bir yenilgiye uğramıştır. Kışın başlaması nedeniyle her iki taraf da operasyonu durdurmuştur. II. Mehmed, Uzun Hasan'a bir mektup göndererek 1473 baharında kendisine karşı bir sefere çıkacağını duyurmuştur.[1][3]

1473 yılında iki ordu tekrar Fırat Nehri kıyısında karşı karşıya gelmiştir. Akkoyunlu ordusunun 70 bin, Osmanlı Devleti'nin ise 100 bin askeri olduğu tahmin edilmektedir. Uğurlu Mehmed ordunun orta kısmını yönetmiştir. Savaş başlamadan önce 10.000 süvari ile Osmanlıları pusuya düşürmüştür. Osmanlı komutanı Has Murad Paşa, ana kuvvetleriyle bir saldırı başlatmıştır. Uğurlu Mehmed tarafından pusuya düşürülen Osmanlı ordusu daha ilk taarruzdan itibaren kuşatılmıştır. Böylece aldanıp yenilen Osmanlı ordusu nehrin sol yakasına ilerlemiş ve 4 bin askerini kayıp vererek geri çekilmiştir. Ömer Bey ve birkaç Osmanlı generali esir alınmıştır.[4][5]
Cebele

Cebele (Arapça: جبلة), Suriye'nin Lazkiye ilinin kendi adını taşıyan Cebele İlçesi'nin merkezi olan şehir. Bir sahil şehri olduğu için rakım en düşük 0 metredir, ancak en yüksek noktada ise 16 metreyi (52 ft.) bulmaktadır.[2] 2012 sayımına göre 75.505 kişilik bir nüfusa sahiptir.[1]

Cebele, köklü bir tarihe sahip Suriye şehirlerindendir. Özellikle Haçlı Seferleri sırasında aktif olarak rol almıştır. Birinci Haçlı Seferi'nin başarılı olmasıyla Cebele, Antakya Prensliği'ne bağlı hale gelmiştir. Ancak, 1189 yılında, Üçüncü Haçlı Seferi sırasında, Selahaddin Eyyubi tarafından ele geçirilerek tekrar Müslüman kontrolü altına girmiştir. Ayrıca kentin başrahibi, Urfa Kontluğu'nun düşüşünü, Papa III. Eugene'e ilk bildiren ve Prester John hakkında ilk konuşan[din adamı olan Cebeleli Hugh olmuştur.

23 Mayıs 2016'da IŞİD, Suriye İç Savaşı'nın 2011'de başlamasından bu yana büyük ölçüde etkilenmeyen Cebele'deki dört intihar saldırısının sorumluluğunu üstlendi. Hedef alan bombalar yüzlerce kişiyi öldürdü. Benzer şekilde yalıtılmış Tartus'ta bir başka üç bombardıman 48 kişiyi öldürdü. [5]

Cebele'deki insanların çoğunluğunun geçimleri tarıma bağlıdır. Portakal ve limon ağaçları yetiştirilir ve zeytin, sebze yetiştiren çok sayıda ev bulunuyor. Şehrin merkezinde ticaret yapılır ve şehirde pamuklular ve portakal suyu yapmak için küçük fabrikalar bulunmaktadır.