root-0/wiki-turkish huggingface dataset:
MKEK JNG-90

MKEK JNG-90 veya Bora 12, 7.62mm çapında, 1000m nokta hedefi ve 1200m tesirli hedefi olan Türkiye uyruklu bir keskin nişancı tüfeğidir. Jandarma Genel Komutanlığı ve MKEK'nın çalışmalarıyla BORA-12 (JNG-90) modeli Türk tasarımı bir keskin nişancı silahı geliştirilmiştir, Türkiye'nin ilk milli keskin nişancı tüfeğidir. Jandarma Lojistik Komutanlığı'nın uzun çalışmaları sonucunda ortaya çıkan BORA-12 sonrasında MKEK'yla yapılan müşterek çalışmaların sonucunda günümüzdeki halini almış ve seri üretime geçilmiştir. Komando ve Jandarma Özel Harekat operasyonel bölgelerde Bora 12'yi aktif olarak kullanmaktadır.[1]

Silahın ilk tasarımcısı 1990 mezunu bir jandarma astsubayı olan emekli başçavuş Necmi Güngör'dür.[2]
Aynı zamanda Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumunun ilk patentli silahı olma özelliğine sahiptir.[3] Üretimi MKEK'nın Kırıkkale tesislerine yapılmaktadır.

Tüfeğin özellikleri arasında; dipçik boy mesafe ayarı, kaynak (elmacık kemiği - tüfek temas noktası) bölgesi yükseklik ayarı, tetik ve kabza arası mesafe ayarı özelliklerine sahiptir.

Uluslararası Keskin Nişancı Tüfeği Yarışması'nda gündüz ve gece atışlarında tam başarı sağlamıştır. 2011 yılında Pakistan Kara Kuvvetleri'nin yaptığı test atışlarında ''Accuracy AS50', Almanya - İsviçre ortak yapımı Sig Sauer ve Güney Afrika yapımı Truvelo keskin nişancı tüfeklerini de geride bırakmıştır. Pakistan'daki uzun menzilli silah atışları yarışmasında birinci olmuştur.[1]
iOS 18

iOS 18, Apple'ın iPhone için geliştirdiği iOS işletim sisteminin on sekizinci büyük sürümüdür.[2][3][4][5] 10 Haziran 2024'te 2024 Dünya Geliştiriciler Konferansı'nda (WWDC) duyuruldu. iOS 17'nin doğrudan devamı niteliğindedir ve watchOS 11, iPadOS 18 ve macOS Sequoia ile birlikte duyurulmuştur.

iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro Max, iPhone 16, iPhone 16 Plus, iPhone 16 Pro ve iPhone 16 Pro Max’te Apple Intelligence platformu iOS 18'de mevcut olacak. Apple Intelligence, Siri'ye ve diğer işletim sistemi işlevlerine yapay zeka yetenekleri ve geniş dil modeli entegrasyonları ekler.[6][7][8]

iOS 18, okundu bilgileri ve daha yüksek kalitede multimedya paylaşımı da dahil olmak üzere, desteklenen konuşmalarda Zengin İletişim Hizmetlerini (RCS) destekleyecektir. SMS'te olduğu gibi, tam iMessage konuşmalarından (mavi) ayırt edilmesi için yeşil mesaj baloncukları ve düğmelerle gösterilecektir.[9][10]

iOS 18, Fotoğraflar uygulamasının yeniden tasarımını içerir.[11]

iOS 18, kullanıcıların Ana Ekrandaki simge rengini, simge konumunu ve boyutunu özelleştirmesine olanak tanır.[12] Önceki iOS sürümleri, simgelerin boşluklara izin vermeyen bir ızgaraya oturmasını gerektiriyordu. Uygulama Widget'ları artık istenildiği gibi yerinde yeniden boyutlandırılabilir veya normal bir uygulama simgesine küçültülebilir.

iOS 18, birden fazla sayfalık kontrollere, yeniden boyutlandırılabilir düğmelere ve üçüncü taraf kontrollere olanak tanıyan Kontrol Merkezi'nin yeniden tasarımıyla birlikte gelir.[13]

Apple, web siteleri, uygulamalar, Wi-Fi ve doğrulama kodları için parola yönetimini basitleştirmeyi amaçlayan bir parola yöneticisi olan Parolalar'ı tanıttı.[14]

iOS 18, iOS 17'yi çalıştırabilen hiçbir iPhone'u yükseltme kapsamı dışında bırakmaz. Ancak cihazın çip üzerindeki sistemine (SoC) bağlı olarak değişen destek düzeyleri vardır.

Özellikle, yeni Apple Intelligence işlevleri, yalnızca en yeni iPhone modelleri olan iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro Max'te bulunan A17 Pro SoC veya daha yenisini gerektirir.[7][15]

A14 Bionic SoC'ye sahip iPhone'lar ve iPhone 12, 12 Mini, 12 Pro ve 12 Pro Max dahil sonraki modeller iOS 18 için tam destek alır. Bunun aksine, iPhone XS, XS'i içeren A12 Bionic SoC'ye sahip iPhone'lar Max ve XR ile iPhone 11, 11 Pro, 11 Pro Max ve ikinci nesil SE gibi A13 Bionic SoC'ye sahip iPhone'lar, iOS 18 için sınırlı desteğe sahiptir.

iOS 18'i destekleyen iPhone'lar şu şekilde:[16][17][18]

iOS 18'in ilk geliştirici betası 10 Haziran 2024'te yayınlandı.[19]
iPhone OS 2

iPhone OS 2, iPhone OS'un (iOS) ikinci sürümüdür. İlk kez 11 Temmuz 2008 yılında tanıtılmıştır. Bu sürüm App Store üzerinden üçüncü parti uygulamaları desteklemek için yaratıldı. iPhone OS 2.2.1 iPhone OS 2'nin son versiyonu oldu. 1.x tabanında çalışan cihazlar bu sürüme yükseltilebilir. iPhone OS 2-nin en farklı özelliği App Store oldu.[1] Sürüm iPhone (1. nesil), iPod Touch ve yeni iPhone 3G modelinde bulundu.[2] Bu özellik tanıtılmadan önce, cihaz üzerinde özel uygulamalar yüklemek için tek yol Apple kesinlikle tavsiye etmediği ve desteklenmeyen jailbreaking aracılığıyla idi. Sonuç olarak App Store'da yüklenebilir uygulamaların miktarı o zamandan beri önemli ölçüde büyüdü. 2011 yılında Apple tarafından sürümün desteklenmesine son verildi.

iPhone OS 2'nin 6 versiyonu vardır, her versiyon küçük değişiklerle birbirinden farklıdır.

11 Temmuz 2008 yılında tanıtıldı. 5A347 yazılımında ve 04.05.04_GP1/01.45.00P2 baseband'de (firmware) yapılmıştır. Versiyonun özelliklerine şunlar dahildir:

4 Ağustos 2008 yılında tanıtıldı. 5B108 yazılımında ve 04.05.04_GP1/01.48.02P2 baseband'de (firmware) yapılmıştır. Versiyonda birkaç eksiklikler düzeltildi.

18 Ağustos 2008 yılında tanıtıldı. 5C1 yazılımında ve 04.05.04_GP1/02.08.01P2 baseband'de (firmware) yapılmıştır. Versiyonda birkaç değişiklik oldu.

9 Eylül 2008 yılında tanıtıldı. 2.1.1 versiyonu ise 12 Eylülde tanıtıldı. 5F136P1P2/5F137T1/5F138T2 yazılımında ve 04.05.04_GP1/01.45.00P2 baseband'de (firmware) yapılmıştır. Versiyonun özelliklerine şunlar dahildir:

21 Kasım 2008 yılında tanıtıldı. 5G77/5G77a yazılımında ve 04.05.04_GP1/02.28.00 P2 baseband'de (firmware) yapılmıştır. Versiyonun özelliklerine şunlar dahildir:

27 Ocak 2009 yılında tanıtıldı. 5H11 (P1,P2, T1)/5H11aT2 yazılımında ve 04.05.04_GP1/02.30.03P2 baseband'de (firmware) yapılmıştır. Versiyonun özelliklerine şunlar dahildir:
Sina Robotik Sistemi

Sina Robotik Sistemi , Laparoskopik cerrahi yapan İranlı Noaveran Robotik ve Sina Tıp firmasının bir ürünüdür.
Bu robotik cerrahi sistemi, cerrahların karmaşık ameliyatlarının gerçekleştirmesini sağlar.
Bu sistem Amerika Birleşik Devletleri patent ofisi tarafından onaylanmış ve tescil edildi.

Sina Robotik Sistemi, Laparoskopik cerrahi yapan İranlı Noaveran Robotik ve Sina Tıp firmasının bir ürünüdür.[1] 
2005 yılından itibaren Sina tele-cerrahi sistemi ile ilgili araştırma çalışmaları başladı.[2]

Bahsedilen robot, Tahran Tıp Bilimleri Üniversitesi araştırma merkezinde robotik ve mekatronik tasarım alanındaki araştırmacıların 15 yıllık çalışmalarının sonucudur.

Bu robotun ilk modeli 2015 yılında ulusal bir proje olarak tıbbi cihaz fuarında tanıtıldı.[3]
Sina Robotik Sistemi iki bölümden oluşur. İlk bölüm, cerrahın kullanımına açık olan bir cerrahi işlem kontrol konsoludur. Bu bölüm, cerrahın ellerinin hareket komutlarını ve cerrahın parmak ve ayaklarının kontrol komutlarını alır. Ayrıca bu süreç sırasında ameliyat bölgesinin üç boyutlu görüntüsünü net bir şekilde görülebilmektedir.

Sina Robotik Sisteminin diğer bir parçası ise ameliyat yatağı üzerinde bulunan cerrah ve görüntüleme robotudur. Operasyon bölgesinden alınan görüntüler cerraha bir bilgisayar monitöründen yansıtılmaktadır. Ayrıca operasyon sırasında cerrah bilgisayara komut verip bu komutlar organlar üzerinde etkili olmaktadır.[4]

Sina Robotik Sistemi şimdiye kadar Endonezya ve Rusya'ya ihraç edilmiştir.[5]
İsmet Güney

İsmet Vehit Güney, (d. 15 Temmuz 1923, Limasol - ö. 23 Haziran 2009,[1] Lefkoşa), Kıbrıs Türkü ressam, karikatürist ve halen Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından ulusal bayrak olarak kullanılan Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağı'nın tasarımcısı.

II. Dünya Savaşı'nda İngiliz ordusunda görev yaptı. O yıllarda İngiltere yönetiminde bulunan Filistin'e bağlı Hayfa'daki İngiliz Askerî Akademisi'nde askerî konuların yanı sıra resim eğitimi de aldı. İbrahim Çallı ile tanıştı ve birlikte çalıştı. Çallı gibi o da izlenimci resim akımından etkilendi. 1947'de kişisel sergisini açan ilk Kıbrıslı Türk ressam oldu. Eserleri pek çok karma ve kişisel sergide yer aldı, ödüller kazandı. Karikatürleri İstiklâl ve Köylü gibi Kıbrıs gazetelerinde yayımlandı. 1960 yılında kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bayrağının, ambleminin ve Kıbrıs Lirasının tasarımlarını yaptı. Bizzat Kıbrıs Cumhurbaşkanı III. Makarios, İsmet Güney'in tasarımlarını resmî bayrak ve amblem olarak seçti. 1977'ye kadar Lefkoşa Türk Erkek Lisesi'nde resim ve sanat tarihi öğretmenliği yaptı. 1986 yılında KKTC hükûmeti kendisine Kültür Sanat Hizmet Ödülü verdi.

24 Haziran 2009 tarihinde Lefkoşa Atatürk Kültür Merkezi'nde dönemin Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ın da katıldığı bir törenden sonra Lefkoşa Mezarlığı'nda toprağa verildi.[2]

Kızı Nilgün Güney de ressamdır.[3]
SK Zugdidi

SK Dinamo Zugdidi, Gürcistan'nın en üst düzey futbol ligi olan Erovnuli Liga'da yer alan bir futbol kulübü.

Kulüp, Odişi Zugdidi adıyla 1918'de kuruldu. 1990'da ilk kez Erovnuli Liga'ya yükseldi. 1998-99 sezonunu 15. bitirdi ve 2. lige düştü. 2001-02 sezonunda kulüp adını SK Lazika Zugdidi olarak değiştirdi ve 2002-03'te tekrar Erovnuli Liga'ya yükseldi. SK Lazika Zugdidi 2003-04 sezonunda Pirveli Liga takımı Spartak Tiflis SK ile birleşti. 2 sezon sonra takımlar ayrıldı ve kulübün adı SK Zugdidi oldu.

Temmuz 2006'da SK Zugdidi, SK Mglebi Zugdidi ile birleşti. Pirveli Ligi'nde oynamaya devam eden kulübün adı SK Mglebi Zugdidi olarak değişti. 2006-07 sezonunda 2. lig şampiyonu olan takım, Erovnuli Liga'ya geri döndü. 2008-09 sezonunu yedinci sırada tamamladı, ancak mali nedenlerden dolayı kulüp kapandı.

SK Baia Zugdidi 2006'da kuruldu. 2009'da Erovnuli Liga'ya yükseldi ve selefinin yerini aldı. 2012–13 sezonunda kulüp, adını SK Baia Zugdidi'den SK Zugdidi'ye değiştirdi. 2020'de takımın adı Dinamo Zugdidi olarak değişti.

Mart 2016;

Not: Uyruk bilgisi futbolcuların FIFA uygunluk kurallarınca oynayabileceği millî takımı gösterir. FIFA kuralları haricinde başkaca uyruğa da sahip olabilirler.
Vardosani Kalesi

Vardosani Kalesi (Gürcüce: ვარდოსანის ნაგებობა), tarihsel Eruşeti bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı ve eski adı Vardosani olan Yamaçyolu köyünün doğusunda megalit yapı kalıntısıdır. Bu yapının yakınında bir kaya üzerinde Gürcüce yazılar tespit edilmiştir.[1]

Vardosani köyü ve buradaki kale, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki hane reislerinin adlarına bakınca buranın bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir. Vardosani Kalesi yakınlarında 2014 yılında Gürcüce yazıların tespit edilmiş olması da bu olguyu desteklemektedir. Söz konusu defterde bu yerleşim, Büyük Vardosani (Vardosan-i Büzürg) ve Küçük Vardosani (Vardosa-i Küçük) olmak üzere iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Vardosani Kalesi, Küçük Vardosani köyünde yer alıyordu.[1][2][3] Neredeyse tamamen yıkılmış olan Vardosani Kalesi'nin Diaohi döneminden (İÖ 12-8. yüzyıl) kaldığı tahmin edilmektedir.[4]

Vardosani Kalesi, Yamaçyolu köyünün doğusunda Çoti Deresi'nin sağ kıyısında, dere tarafında bir kaya üzerinde yer alır. Harç kullanılmadan inşa edilmiş olan bu yapı tamamen yıkılmış, geriye sadece bir duvarın parçası kalmıştır. Bu megalit yapının hemen batısında, alt kısmında bir mağaranın bulunduğu sarp bir kayanın üst kısmında kayaya kazınmış figürler ve Gürcüce yazılar tespit edilmiştir. Bu yazılardan birinde Gürcü alfabesinin Asomtavruli harfleri kullanılmıştır. Yazının stilinden hareketle bu Gürcüce yazıt 11. yüzyıla tarihlendirilmiştir. Bu yazıt „ღ(მერთ)ო, შ(ეიწყალ)ე ლ(უ)კ(ა)ჲ“ (Tanrım, Luka'yı bağışla) biçiminde okunmuştur. Diğer bir yazıt da yine 11. yüzyıla tarihlendirilmiştir. Bu Gürcüce yazıtın yarım kaldığı tahmin edilmektedir. Gürcü alfabesinin Nushuri harfleriyle yazılmış olan dört satırlık yazıt şu şekilde okunmuştur: „ს(ა)ხელითა | ღ{მრ}თის{ა}ჲთა, | ესე დედაჲ (?) | [---]“ (Tanrı'nın adıyla bu rahibeye (?)...).[1]
RV Tauri değişeni

RV Tauri değişenleri, maksimum ışıkta, tayflarında F ve G türü, minimum ışıkta ise G ve K türü yıldızların tipik çizgilerini gösteren parlak, sarı üstdevlerdir. Görsel bölge ışık eğrileri benzer minimumlar arası 30 – 150 günlük dönemlerle ardışık sığ ve derin minimumlar göstermektedir ve değişim genlikleri genellikle 2-3 kadir arasındadır. Bazı örneklerinde 3 kadiri geçebilmektedir. Çapsal zonklama yaparlar.

U-B ve B-V renk eğrilerinin evreleri, ışık eğrisi evreleri ile çakışık değildir ve çeyrek döneme varan değerlerde daha erken evrelere kaymış durumdadır. RV Tauri'ler yarı-düzenli değişim gösteren yıldızlardır ve ışık eğrileri çevrimden çevrime belirgin farklılıklar göstermektedir. R Sct (RVa türü) gibi uzun dönemli (P≈144 gün) örnekleri, kısa dönemli olanlarından daha düzensizdir. Birbirini izleyen minimumların derinlikleri ani veya kademeli olarak değişim gösterebilmektedir. Bu değişimler zaman zaman karmaşık yapılara da bürünebilmektedir.

RV Tau yıldızları uzun-dönemler içerisinde ortalama parlaklıklarında gösterdikleri değişim karakterlerine göre alt sınıflara ayrılmışlardır. Bu türden belirgin bir değişimi olanlar RVb, olmayanlar ise RVa olarak kodlanmıştır. RVb alt türünde bu değişimler 100-
1000 gün mertebesinde dönemlilik gösterir. RV Tau yıldızları karbon veya oksijence zengin olabilmektedir ve tayflarında izlenen bu özelliklerine göre de 3 alt gruba (A, B ve C) ayrılmaktadır.

Küresel kümelerde yer alan RV Tau yıldızlarının metal bollukları oldukça düşüktür ve genelde ait oldukları kümenin en parlak yıldızlarıdır. Alan yıldızları arasındaki örnekleri, küresel küme üyeleri kadar düşük metal bolluğu göstermezler. Alan yıldızı olan RV Tauri'lerin fiziksel parametreleri belli bir aralığa dağılırken, küme üyesi olanlar bu aralığın uç noktalarından birindeki değerlere sahiptirler. Bir kümenin H-R diyagramında RV Tauri'ler, asimtotik dev kolun (AGB) yüksek sıcaklıklara karşılık gelen tarafında ve yatay kolun üst kısımlarında yer alırlar. Genelde alan yıldızlarındaki örneklerinin ışınım güçleri, küme üyesi olanlardan ortalama olarak biraz daha düşüktür.

RV Tauri'lerin evrimsel durumu kesin olarak bilinmemektedir. İleri düzeyde genişlemiş atmosferleri vardır ve kütle kaybetmektedirler. Minimum ışık civarında iken bazen görsel bölge tayflarında TiO bantları izlenebilmektedir. Bu bant yapıları çizgi tayflarının gösterdiği tayf türünden çok daha geç türlere işaret etmektedir (M2 den daha geç) ve büyük olasılıkla fotosferin çok üstündeki genişlemiş atmosferde oluşmaktadır. Bazı RV Tau değişenleri geniş toz kabuklarla sarılıdır ve bunun sonucu güçlü kızılöte salmalara sahiptirler. H-R diyagramında helyum-kabuk parlaması (Helium-shell flash) ardından maviye dönüş (blue-loop) noktasındaki AGB yıldızları veya beyaz cüce aşamasının hemen öncesinde, üst atmosfer katmanlarının tamamını atmaya hazırlanan AGB sonrası (post-AGB) yıldızlar olabilirler.

100'ün üzerinde bilinen RV Tauri yıldızı vardır.[1]  Aşağıda en parlak RV Tauri yıldızları listelenmiştir.[2]

TW Cam uzaklık tahmini çok daha büyük olabilir.[3]
R Sct tabloda verilenden daha az parlak olabilir.
SMSC

SMSC (İngilizce Short Message Service Center; Kısa Mesaj Servisi Merkezi) mobil telefon ağındaki bir ağ elemanıdır. amacı, SMS mesajlarını depolama, iletme ve dönüştürme işlemlerini gerçekleştirmektir.

3GPP'ye göre SMSC'nin tam olarak tanımı Kısa Mesaj Servisi - Servis Merkezi (SMS-SC)'dir.

SMS'in izlediği yönergeler:

SMSC'nin görevleri aşağıdaki şekillerde tanımlanabilir:

Kullanıcı bir metin mesajını (SMS mesajı) başka bir kullanıcıya gönderdiğinde, kullanıcı uygun olduğunda mesajın teslimatını sağlayan SMSC tarafından depolanmış olur. Bu depola ve ilet işlemidir.

Bir SMS merkezi (SMSC), kablosuz ağ işlemlerinde şu görevleri üstlenmekle yükümlüdür:

Eğer alıcı uygun değilse SMS merkezi SMS mesajını geçici olarak saklar. SMS merkezinden silinecek SMS mesajının geçerlilik süresinin belirlenmesi hemen hemen her mobil telefonda mevcut olan bir özelliktir. SMS mesajı merkezden silinmişse, artık alıcının telefonu açılsa bile SMS mesajı var olmadığı için alıcıya gönderilemez. SMS mesajının geçerlilik süresi, kullanıcı telefonu tarafından istek olarak gönderilmelidir (1 saat, 6 saat, 24 saat, 3 gün, 1 hafta veya maksimum süre şeklinde). Aksi takdirde, SMS merkezi mesajı reddeder veya mesaj için başka bir mesaj geçerlilik süresi belirler.

SMS mesajını gönderen taraf, SMS merkezinden bu mesaj gönderimi hakkında durum raporunu almak için mesajdaki bayrağı işaretlemek zorundadır. Bu durum raporu, SMS mesajını gönderen tarafa bir SMS şeklinde iletilir.
Ya Ya Ya Şa Şa Şa

Ya Ya Ya Şa Şa Şa, Ümit Efekan'ın yönettiği 1985 yapımı Türk filmidir. Senaryosunu Gökhan Akçura'nın yazdığı filmin başrollerinde İlyas Salman, Münir Özkul, Deniz Akbulut ve Erdal Özyağcılar oynamaktadır. Filmin yapımcılığını ise Ali Kocabekir üstlenmiştir. Film mizahi sahneleri olmasına rağmen, aslında ibretlik hikâyesiyle dram ağırlıklıdır.

Kapıcının oğlu olan İlyas futbolcu olmaya hevesli ve yetenekli bir gençtir. Ancak önündeki en büyük engel babası Selami'dir. Selami oğlunun futbolcu olmasını istemez. Ancak İlyas profesyonel olup para kazanmaya başlayınca babası Selami'nin futbola bakış açısı biranda değişir. İlyas apartmandaki bankacı Enver bey'in güzel kızı Ayşe'ye aşıktır. Ayşe ise İlyas'ı küçümser. Ayşe aynı apartmanda yaşayan ünlü futbolcu Selim'e aşıktır. İlyas'ın Ayşe'ye aşık olduğunu bilen Bakkal Şevket ise Kasapla bir olup İlyas'a Ayşe'nin ağzından mektuplar yazar. Ancak Selim gece yaşantısı ve alkol nedeniyle gözden düşüp Fenerbahçe'den Adana'ya transfer olur. İlyas ise artık zengin ve ünlü bir futbolcudur. Bu kez Ayşe İlyas'ın peşinden koşmaya başlar ancak İlyas artık eski İlyas değildir. Bir müddet sonra İlyas bu ünü ve zenginliği kaldıramaz hızlı yaşantının sonunda gözden düşer maçta üst üste hatalar yaparak taraftar tarafından yuhalanır. İlyas filmin sonunda ağlayarak sahanın ortasında tek başına kalır. Filmde ayrıca dönemin bazı ünlü futbolcuları da rol almaktadır.
Serbest vuruş (futbol)

Serbest vuruş, futbolda oyunu yeniden başlatma yöntemidir. Karşı takımın kuralları ihlal etmesinden sonra verilir.

Direkt serbest vuruş, futbolda savunma durumundaki takımın topa ceza sahası dışında elle dokunması veya bir oyuncuya faul yapması sonucunda kullanılan faul atışı.

Serbest vuruşta hakem, kalecinin istediği kadar oyuncuyu toptan 9, 15 m uzaklaştırır ve sonra faul atışını kullanacak oyuncu topun başına geçer ve vuruşunu yapar. Savunma amacıyla toptan 9,15 m uzaklaşan oyunculara "baraj" adı verilir. Hakem geçici sprey ile topun yerini ve barajın yerini işaretler. Frikikten direkt olarak kaleye gol atılabilr. Frikik faule maruz kalan takımın kendi yarı sahasında olursa baraj kurulamaz. Serbest vuruşta baraj mesafesini bozan oyuncu sarı kartla cezalandırılır.

Aşağıda belirtilen ihlallerden birisi hakemin kanaatince dikkatsiz, kontrolsüz veya aşırı güç kullanarak yapılırsa, karşı takım lehine bir direkt serbest vuruş verilir:[1]

Bir oyuncunun aşağıdaki 3 ihlalden birini yapması durumunda ise rakip takım lehine bir direkt serbest vuruş verilir:[1]

Yukarıdaki ihlallerin herhangi biri bir oyuncu tarafından, kendi ceza alanı içerisinde yapılırsa; diğer takım lehine penaltı vuruşu verilmektedir.[1]

Endirekt serbest vuruş veya çift vuruş, futbol maçlarında bir takımın oyuncusuna faul yapıldığı zaman o oyuncunun takım arkadaşıyla birlikte topun arkasında durup takım arkadaşı topa dokunduktan sonra yayın yakınında ise şut (zorunlu değil, isterse pas verip orta açabilir), dışında ise genellikle pas veya orta açabilir. Bu oynayan futbolcuya bağlı olan bir karardır. Endirekt serbest vuruşlarda direkt olarak kaleye gönderilen top kale çizgisini geçerse gol değeri kazanmaz ve rakip takım oyuna kale atışıyla başlar. Gol değeri kazanması için topun, vuruş kullanıldıktan sonra rakip oyuncu ya da takım arkadaşı fark etmeksizin en az bir oyuncuya temas etmesi gerekir.

Kaleci, kendi ceza sahasında aşağıdaki 4 ihlalden birini yaparsa, rakip takım lehine bir endirekt serbest vuruş verilir:[2]

Bir oyuncunun, hakemin kanaatine göre aşağıdaki ihlallerden birini yapması durumunda rakip takım lehine bir endirekt serbest vuruş verilir:[2]
SMS Fürst Bismarck (1897)

SMS Fürst Bismarck[Not 1] Almanya'nın 20. yüzyıldan önce Kaiserliche Marine için inşa edilmiş ilk zırhlı kruvazörüydü. Geminin ismi Alman devlet adamı Otto von Bismarck'tan gelmektedir. Fürst Bismarck'ın modeli, önceki Victoria Louise sınıfı korumalı kruvazörlere göre geliştirilmişti—Fürst Bismarck, öncüllerinden önemli ölçüde daha büyük ve daha iyi silahlandırılmıştı.

Gemi öncelikli olarak sömürge görevleri için tasarlanmıştı, bu kapsamda 1909 yılında görevi devredip Almanya'ya dönene kadar Alman Doğu Asya Fırkası'nın bir parçası olarak hizmet etti. Gemi 1910 ilâ 1914 yılları arasında yeniden inşa edildi, I. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra kısa süreliğine kıyı savunma görevini üstlendi. Bu görevde yetersiz bulundu ve aktif hizmetten geri çekildi; savaşın sonuna kadar mühendisler için eğitim gemisi olarak hizmet etti. Fürst Bismarck 1919'da görevden ayrıldı ve hurdaya çıkarılmak üzere satıldı.

Fürst Bismarck'ın tasarımı Almanya ile Birleşik Krallık arasında donanma silahlanma yarışından önce yapılmıştı. Amiral Hollmann, dönemin Donanma Devlet Bakanıydı. İngiliz Kraliyet Donanması'nın hakimiyeti göz önüne alındığında, bu donanmayla rekabette Hollmann, torpidobotlardan ve kıyı savunma gemilerinden oluşan Alman sularında üslü küçük bir filo öngörmüştü. Bu rekabet, çok sayıda kruvazör ile ticari önlemler gibi denizaşırı görevlerde desteklenecekti.[1]

Alman donanmasının ilk zırhlı kruvazörü Fürst Bismarck, Victoria-Louise sınıfı korumalı kruvazörlerin büyütülmüş haliydi. Deplasmanı, Victoria-Louise sınıfının neredeyse iki katıydı ve silahları da önemli ölçüde güçlendirilmişti. Gemi, özellikle Asya ve Pasifik'teki Alman kolonilerini desteklemek üzere denizaşırı görevlere yönelik tasarlandı. Yoğun siyasi muhalefete rağmen gemiye Reichstag'dan izin çıktı ve Nisan 1896'da Kiel'deki Kaiserliche Werft Kiel tersanesinde gemi Ersatz Leipzig geçici ismiyle kızağa konuldu. Daha sonra ünlü Alman başbakanı Otto von Bismarck'ın ismini alacak olan gemi, 1 Nisan 1900 tarihinde tamamlandı, geminin maliyeti toplamda 18.945.000 Goldmark idi.[2]

Fürst Bismarck'ın su hattı boyu 125.7 metreydi, pruva-kıç arası toplam uzunluğu ise 127 metreydi ve genişliği de 20.4 metre idi. Su çekimi burunda 7.48 metre, kıçta ise 8.46 metreydi. Gemi, 10.600 metrik ton deplasman ile tasarlanmıştı; tam yükle 11.461 metrik tona ulaşabilmekteydi.[3] Fürst Bismarck, çok iyi bir gemi olarak ve dümen komutasına karşı oldukça duyarlı bir gemi diye tarif ediliyordu. Ancak gemi çok ciddi yalpalama ve yüksek hızlarda da ağır titreşim problemleriyle karşılaştı. Metasentrik yüksekliği 72 metreydi.[4]