درباره حقوق زن: مهریه و نفقه و بحث تمکین

پرسش: با سلام. 6 سال است که ازدواج کرده ام. در این مدت شاغل به کار بوده ام و هزینه های شخصی خودم را خودم پرداخت کرده ام و کمک خرج زندگی هم در موارد بسیاری بوده ام. همسرم خرج خانه را میدهد ولی به صورت موردی و نادر برای من هزینه می کند و هر بار به او راجع به این موضوع می گویم مواردی را برای رفع تکلیف از خودش مطرح میکند: اول: می گوید تمکین نمی کنی در صورتی که من حتی یک بار هم نشده خانه را ترک کنم و در هر سختی و شرایطی سرخانه و زندگیم بوده ام و به خانه و زندگی و وظایف خانه داری ام رسیده ام. در خصوص تمکین خاص هم به دلیل اختلافات شدید، و ناراحتی های روحی که برای من از سمت خانواده اش و خودش ایجاد شده ... کمتر شده ولی هرگز قطع نشده. ضمن اینکه ایشان اصرار دارند در این شرایط اختلاف بچه دار شویم اما من دوست ندارم که در شرایط تنش و مشاجره بچه دار شوم. آیا همسرم حق دارد خرج من را ندهد؟ دوم: در منزلی زندگی می کنیم که بخشی از آن متعلق به ما و بخشی متعلق به پدر همسرم است. اما شوهرم در وکالتی تام کل خانه را به پدر شوهرم واگذار کرده ... شوهرم هر ماه برای خانه اقساط سنگین می پردازد و این را بهانه کرده که خرجی من را ندهد. می گوید اگر ما مستاجر بودیم تو مجبور بودی هر ماه کمک من اجاره خانه بدهی پس حالا که ما خانه داریم باید ممنون هم باشی. آیا تهیه مسکن وظیفه مرد نیست؟ و شوهرم به این بهانه که برای من مسکن فراهم کرده حق دارد نفقه مرا ندهد؟ سوم: بهانه سومش این است که چون تو کار میکنی وظیفه ات هست که هزینه های خودت را بپردازی. می گوید خرج نکنی که پس انداز کنی و اون وقت من خرج تو را پرداخت کنم؟ ضمن اینکه بابت هزینه های ضروری که برای خودم انجام می دهم هم من را بارها سرزنش می کند و حتی نسبت به خرج کردن حقوق خودم هم باید به او جواب پس بدهم. و می گوید سر کار نرو تا من خرجت را بدهم! من 7-8 سال است که کار میکنم و دکترا دارم و صاحب شغلی بسیار خوب و آبرومند هستم و برای اینکه تنش در زندگیمان کمتر شود ساعات کاری ام را کاهش داده ام و بالتبع درامدم نیز کاهش داشته است. آیا شاغل بودن من باعث رفع تکلیف برای همسرم است؟ همسرم در چه صورتی می تواند من را از کار کردن محروم کند؟ و اینکه زن تا چه حدی وظیفه دارد کار خانه داری را انجام دهد؟ نکته دیگر این است که من 3 دانگ از خانه ای که همسرم صاحب آن باشد در مهریه ام است به علاوه تعدادی سکه ... از آنجا که که شوهرم خانه را به صورت وکالتی به پدرش داده حق من ضایع شده است ... چگونه می توانم این موارد را به صورت قانونی پیگیری کنم؟ ضمن اینکه خانواده همسرم و همسرم بارها من را اذیت کرده و به من بی احترامی کرده اند و شوهرم مرا مورد ضرب و شتم قرار داده و به اموال من آسیب وارد کرده است. که در یک مورد هم به پلیس 110 اطلاع دادم و صورتجلسه کرد ولی علیرغم کبودی های متعدد پزشکی قانونی نرفتم ... حق و حقوق من در این موارد چیست و اینکه چطور می توانم به شوهرم این حق و حقوق را ثابت کنم؟ برای من حفظ زندگیم مهم است ولی از اینکه از من سوء استفاده شود و مدام بابت اینکه شوهرم برای من خانه فراهم کرده و خرج خانه را میدهد منت سرم گذاشته شود ... خسته شده ام. لطفا مرا راهنمایی فرمایید.

پاسخ‌ها:
با سلام و احترام 1. اثبات عدم تمکین در زمان زندگی و سکونت مشترک با زوج است، لذا به محض درخواست نفقه از طرف زن، مرد ملزم به ارائه ادله مبنی بر عدم تمکین زن است 2. تامین مسکن متناسب با شان یکی از عناوین اصلی نفقه محسوب میشود و بر عهده زوج است 3. زن حق دارد در دارایی خود به طور مستقل هرگونه تصرفی داشته باشد؛ به طور مثال زن می‌تواند سهم‌الارث پدری‌اش را به سایر ورثه یا دیگران ببخشد و شوهر حق مداخله در این امور را ندارد. زن مالک دارایی خودش است و این دارایی می‌تواند شامل ارث و درآمد حاصل از کار در بیرون از منزل باشد. در بسیاری از زندگی‌های مشترک فعلی، به دلایل مختلف از جمله دلیل اقتصادی هم زن و هم مرد مجبور هستند تا با فعالیت بیرون از خانه، معاش خود را در حد نیازهایی که دارند، تامین کنند و در چنین شرایطی بدون شک حرف و حدیث و اختلاف پیرامون اینکه زن چقدر در خانه هزینه کرده است یا مرد، افزایش می‌یابد اما در این اوقات هم زن می‌تواند با وجود محدودیت اقتصادی خانواده، درآمد خود را طبق قانون برای خود محفوظ نگاه داشته و مرد تمام هزینه‌ را متقبل شود در بسیاری از شهرهای کوچک این طرز تفکر وجود دارد که دلیل آن هم ناآگاهی‌های حقوقی از ماده 1118 قانون مدنی است و اگر رسانه‌ها بتوانند به عنوان موثرترین عامل تاثیرگذار در تمام اقشار جامعه، این مساله را فرهنگ‌سازی کنند، شاید باور نادرست بسیاری از افراد که قانون به نفع مردان تمام حقوق را در نظر گرفته است هم از بین برود.  4. بطور معمول مساله منع اشتغال روجه در آقایان و همچنین خانم‌ها رایج است که از پذیرفتن شغلی از سوی همسرشان برای فعالیت دائمی در بیرون از خانه مخالفت نشان دهند اما نتوانند این مساله را برای دیگری مطابق قانون بیان کنند قانون‌گذار با تعریف مواد 17 و 18 قانون حمایت از خانواده مصوب 1353 مبانی‌ای را وضع کرده است که بر حسب آن شرایط و در صورت شکایت زن یا شوهر از دیگری با موضوع عنوان شغلی وی،که باید برخلاف شئونات خانواده باشد قاضی تصمیم نهایی را اتخاذ می‌کند. 5. وظایف خانه داری بر اساس عرف معین میشود و قانونا امکان مطالبه اجرت برای زوجه مجاز است ولی در ایران نامتعارف است 6. میتوانید با استناد به سند نکاحیه مهریه خود را مطالبه کنید و وکالت در فروش ایشان مانع نخواهد بود 7. چنانچه زمانی تصمیم به طلاق داشته باشید گزارشات پزشکی قانونی بسیار راهگشا خواه بود.

برچسب‌ها: نفقه در صورت شاغل بودن زن
نفقه زن
تمکین
تمکین خاص
مهریه