rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Düütsklound is n Lound in Middel-Europa. Ju Haudstääd is Berlin un die Buundeskansler fon ju Republik is sänt 2021 Olaf Scholz. Dät Lound häd 16 Buundeslounde un is n demokratiske Gjuchtstoat. Ju Buundesrepublik Düütsklound wuude 1949 gruunded, dät Düütske Riek (1871-1945) waas die eerste düütske Nationaalstoat. Düütsklound häd njuugen Noaberlounde un lait an ju Noudsee un Aastsee in ju mäitige Klimasone. Dälich häd Düütsklound moor as 83 Millionen Ienwoonere ap ne Fläche fon 357.588 Quadratkilometern. Mäd 232 Ienwoonere pro Quadratkilometer heert Düütsklound tou do tichtbefoulkste Lounde appe Waareld. Ju grootste Stääd is Berlin; Hambuurich, München un Köln hääbe älk moor as een Million Ienwoonere; dät grootste Stäädgebiet is dät Ruhrgebiet. Frankfurt am Main is dät finanzielle Säntrum fon Düütsklound. Düütske Wieuwljuude kriege truchgungenswäch 1,53 Bäidene (2020). Düütsklound is sänt 1950 Meeglid in ju Roat fon Europa un sänt 1955 fon ju NATO. Aast-Düütsklound waas fon 1955 bit 1990 Meeglid fon dät Warschaupakt. Düütsklound is uk n Meeglid in ju Europäiske Union. Sänt 1973 is Düütsklound Meeglid fon do Fereende Natione. Dät Hillige Roomske Riek (962-1806) kon me betrachtje as dät eerste düütske Riek, äntsteen uut dän aastelke Deel fon dät Frankiske Riek. In 1450 wuude die Noome fon dät Hillige
Ju Wroute (Talpa europaea, dt. Maulwurf) is n Suugediert. Dät rakt Wrouten in dän grootste Deel fon Europa, buute Irlound un Deele fon juu Middelmeerregion. Aastelk gungt sin Lieuwendsruum truch Ruslound bit tou doo Äien Ob un Irtysch. Ju Wroute is deegens un snoagens aktiv un wrot, as die Noome al kwäd, sien Höölen truch ju Äide. Die Skäädel Die "Sköifel" fon ne Wroute: Soo sjucht dät Faanderbeen uut. Albino
Die Irtysch (Kyrillisk skrieuwen:Иртыш, Kasachisk: Ертіс/Ertis, Chinesisk: 额尔齐斯河/É’ěrqísī Hé) is n 4.248 Kilometer loangen Ieuwenstroom fon dän Ob in China, Kasachstan un Ruslound (Asien).
Ephesos (lat. Ephesus, griech. Ἔφεσος, türk. Efes, hethitisk Apaša) waas in dät Oalerdum ne groote Ioniske Hoawen- un Honnelsstääd an ju Wäästkuste fon Littik-Asien, däälich in ju turske Provinz Izmir, juunuur dät Oailound Samos. Ephesos is dät wichtichste archäologiske Gestrich fon ju Turkäi. Uursproangelk (uum 1100 f.Chr.) waas dät ne Gruppe ienheemske Siedlengen, do der liegen uum dät Hillichdum tou fon ju groote asiatiske Fruchtboarhaidsgoddin, naamd Artemis fon Ephesos. Ephesos is däälich bekoand as dät grootste Fräiluchtmuseum fon dät Roomske Riek ap e Waareld. Leeter siedelden sik deer Griechen an, foarallen Ionier, do ju lokoale Goddin glieksätten mäd hiere oaine Goddin Artemis. As hieren Anfierder wäd Androclus ärwäänd, die uk as Gruunder fon Ephesos jält. Ephesos unnergeen dätsälge as aal do ioniske Stääde. Ätter ju Äroberenge in 560 f.Ch. truch Köönich Croesus fon Lydien wuud Ephesos truch Synoikismus tou een Stääd touhoopeföiged. In dät Jier 550 f.Chr. wäd ounfangd mäd dän Bau fon dän eerste Tempel fon Artemis in Ephesos, die der 436 f.Chr. kloorstoald wäd. Unner persiske Ferwaltenge noom Ephesos 499 f.Chr. Deel an dän Ioniske Apstand un ätter do Persiske Kriege an dän Delisken Buund. Ätter 415 f.Chr. stuud Ephesos in dän Pelopponesisken Kriech an je Siede fon
Ju Turkäi is n Lound in Littik Asien un tou n gans litjen Deel uk in Europa. In dät Jier 2008 lieuwden ungefeer 70 Millione Moanskene in ju Turkäi. Deerfon sunt 78% tursk un 18% kurdisk. Do maaste fon do uur 6 prootsänt kuume uut Noaberlounde. 25,5% fon do Ienwoonere sunt junger as 15 Jier. 90,5% fon ju Befoulkenge boalt Tursk, ju offizielle Sproake. Dan rakt et noch two grattere Minnerhaidssproaken, dät Kurdiske (18%) un dät Arabiske (3%). Litje Sproaken in ju Turkäi sunt Armenisk, Lazisk, Georgisk, Adyghe, Sefardisk un noch gans litje Sproaken so as do Sinti un Roma-Sproaken. Die Islam is die grootste Gloowe in ju Turkäi. Ätter ferskeedene Foulkställengen is ungefeer 99,8% fon ju Befoulkenge moslemisk. Do Minnerhaide bestounde uut Griechisk-Ortodokse, Armenisk-Ortodokse un Juuden. Touhoope is ju Minnerhaid so ungefeer 0,2% fon ju Befoulkenge. Mustafa Kemal Atatürk ju Hagia Sophia Anıtkabir-Mausoleum. Kocatepe Moskee in Ankara. Diyarbakir Ephesos Osmaniske Riek
Die Düüwelsbit is ne Oard fon Hoonepoot un woakst in Sloote. In do Bleedere sit n wiet Sap. Dät skäl n Heelplonte weese. Ju Plonte is giftich. Dät honnelt sik NIT uum jusälge Plonte as Suldoatensknoop (Succisa pratensis Moench) - die der ap Düütsk Teufelsabbiss hat - dan ju wäd apaat in dätsälge Kapittel fon Minssen naamd. Düssen Düüwelsbit sjucht gans uurs uut as Suldoatenknoope, hie is nit blau, sunnern jeel sunt do Blöiten.
Rhinolophus hipposideros is ju litste europäiske Oard in dän Sleek Rhinolophus, die tou do Fläddermuuse heert. Kop un Rump sunt touhoope 37-47 mm loange. Wilfried Schober, Eckhard Grimmberger: Die Fledermäuse Europas Kennen Bestimmen Schützen KOSMOS naturführer ISBN 3-440-07597-4
Dissen Artikkel stoant in dät Wikipedia-Review. Do Ruste sunt ne Oardnenge fon do Insekte. In ju Biologie sunt bit däälich sowät 350.000 Oarde bekoand, deerfon rakt dät sowät 8.000 in Middel-Europa. In Middeleuropa is ju Rustefauna so goud bekoand, dät ne Äntdäkkenge fon ne näie middeleuropäiske Oard uunwoarskienelk is. Ju Wietenskup fon do Ruste, n Deelgebiet fon ju Biologie, hat Koleopterologie. Ju Entomologie, dät biologiske Deelgebiet fon aal do Insekte, befoated sik ook mäd do Ruste. Al in ju Midde fon dät 19. Jierhunnert häd C. G. CALWER ne Touhoopefoatenge fon juns Themoa unner dän Noome "Die Naturgeschichte der Käfer Europas" skrieuwen un Alfred Russel Wallace sammelde in ju Malaiiske Inselgruppe (däälich:Indonesien) Ruste fon ju Familie Cerambycidae. Leeter, 1895 bit 1899 häd L. GANGELBAUER sien "Käfer Mitteleuropas" in tjo Beende skrieuwen, man sunner Bielden. 1908 bit 1916 koom "Fauna Germanica - Die Käfer des deutschen Reiches" fon EDMUND REITTER hääruut, ne Oarbaid, ju uk däälich noch bie fuul Wietenskuppere as seriös un nit feroalerd jält. Do Ruste sunt in n Fergliek mäd uur Insekte relativ eenhaidelk in 't Uutsjoon. As aal Insekte hääbe jo n Chitin-Buutenskelett, wät normoal bie Ruste besunners häd is, bloot bie n poor Uutnoamen, as do
Kamerun is n Lound in Afrikoa. Dät wäd begränsed... in dät Noudaaste un Aaste fon dän Tschad uk in dät Aaste fon juu Zentroalafrikoanske Republik in dät Suudaaste un Suude fon juu Republik Kongo in dät Suude fon Gabun un Äquatorioal Guinea in dät Suudwääste fon dän Atlantik (Deer rakt dät uk noch dät Ailound Bioko, dät heert tou Äquatorioal Guinea) in dät Wääste fon Nigeria.
Kenia is n Lound in Afrikoa. Dät wäd begränsed... In dät Noude fon Äthiopien In dät Aaste fon Somalia un fon dän Indiske Ozean In dät Suude/Suudwääste fon Tansania In dät Wääste fon dän Victoria-See un fon Uganda In dät Noudwääste fon dän Sudan.
Mustela altaica is ne Oard fon doo Moddere. Dät rakt disse Oard fon Suudsibierien bit Korea un juu Himalaya-Region in Woold un Gäärslound bit in ne Hööchte fon 3500 m. Dissen Modder häd bloot ne litje Betjuudenge in n Pälshonnel un schäl foar juu Buuräi nutselk weese, fielicht, wült hie Gnauedierte, Ochotonidae un litje Fuugele frät. Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World Sixth Edition, ISBN 0-8018-5789-9
Koleopterologie is n Deelgebiet fon juu Entomologie (juu Insekte-Wietenskup), also uk fon juu Biologie (juu Lieuweweesen-Wietenskup). Juu Koleopterologie befoatet sik mäd Ruste (Coleoptera). (Sjuch uk in dän Artikkel Ruste) Al in juu Midde fon dät 19. Jierhunnert häd C. G. CALWER ne Touhoopefoatenge fon juns Themoa unner dän Noome "Die Naturgeschichte der Käfer Europas" schrieuwen un Alfred Russel Wallace sammelde in juu Malaiiske Inselgruppe (däälich:Indonesien) Ruste fon juu Familie Cerambycidae. Leeter, 1895 bit 1899 häd L. GANGELBAUER sien "Käfer Mitteleuropas" in tjo Beende schrieuwen, man sunner Bielden. 1908 bit 1916 koom "Fauna Germanica - Die Käfer des deutschen Reiches" fon EDMUND REITTER hääruut, ne Oarbaid, juu uk däälich noch bie fuul Wietenskuppere as seriös un nit feroalerd jält. Älken Koleopterologe häd sien oaine Trike, Ruste tou fangen. Ap ferscheedene Wiesen kon me Fallen moakje, toun Biespiel mäd fuule Fruchte as Budden. Moonige Koleopterologen wollen nit bloot dood fuunene Dierte in hiere Sammelengen dwo, sunnern ook doo lieuwende Ruste, doo joo dan uumebrange. Deertou kon me Soagelse af suugend Papier (as in n Schiethuus) mäd Äätek-Äther truchwäitje un in n Buddel mäd n breeden Hoals oundwo. Me mout dän Buddel oawers noch goud mäd n Koark fersluute konne. Me mout appaasje,
Ju Demokratiske Republik Kongo is n Lound in Afrikoa. Dät wäd begränsed... In dät Noude fon ju Zentroalafrikoanske Republik un dän Sudan In dät Aaste fon Uganda, Ruanda, Burundi un Tansania In dät Aaste, Suudaaste un Suude fon Sambia Uk in dät Suude fon Angola In dät Wääste tou n gans litjen Deel fon dän Atlantik, fon ne Exlave fon Angola, un fon ju Republik Kongo Wo ju groote Koarte paaset in ju politiske Koarte fon däälich:
Albrecht Dürer (* 21. Moai 1471 in Nürnberg; † 6. April 1528 in Nürnberg) waas n Moaler, Koopersteeter un Holtsnitteekener. Hie häd in Nürnberg, Augsburg, Venedig un doo Niederlounde oarbaided. Hie tält tou do wichtichste Kunstlere fon ju Renaissance. Hoase, 1502 Rousenkraans-Fääst, 1506 Oubieldenge fon sien Muur, 1514 Bielde fon een Soode, 1503 Albrecht Dürer (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 11852786X (OGND) | VIAF: 54146999
Juu Republik Kongo is n Lound in Afrikoa. Dät wäd beskat... In dät Noude fon Kamerun un juu Zentroalafrikoanske Republik In dät Aaste, Suudaaste un Suude fon juu Demokratiske Republik Kongo Uk in dät Suude fon ne litje Exklave fon Angola In dät Suudwääste fon dän Atlantik In dät Wääste fon Gabun
Eed (dt. Torf) wuude greeuwen foar oaine Fjuurenge un tou n Ferkoop. Däälich wäd dät wäil maasttieds industriell moaked, toun Biespil in n Wäästfoan af Aastfoan. Eerste wuude oubunked, dät hat dät me ju buppeste Loage fon de Foan - dät Bunkeed of Grieseed - ougreeuwen diede un do Bunkstukke in dät oolde Eedgrääb smeet. Eerste dan koom me ap dan eegentelke Foan. Wan me foar dän Froast tou fuul oubunked hiede, dan ferfroos die blootlääsende Foan tou Smuus, wät nit bruukt wäide kuude. Dät waas träiderch (Taaks) un dät Taaks wuud wäil fon do Wänte rooked, bit jo der sljucht fon wuuden. Foar dät Greeuwen wuud dät Eedgrääb (ju Putte) mäd dän 3,07m loange Stok oumeeten in Bratte fon 2,70m (32 Sooden). Sun Eedmuure hat Woodenje of Boank. Foar älke Lichtenge (Steede wier me gräft) waas n Greeuwer. Die waas dan eerste mäd dän Stikker tougong. Eerste stikkede hie dät in e Bratte fon do Sooden un dan miet er dät ou ap Laangte fon do Sooden, sun 30 cm. Deerätter wuud mäd de Stikker deer bääte loangs stikked un dan koom die Joager. Dät waas n holtenen Spoade mäd n lieken Steele. Deer wuud mäd unner loangs stat
Juu Systematik is n Deelgebiet fon juu Biologie. Juu Systematik befoated sik mäd juu Früündskup twiske ferscheedene Taxa. Tou beoachtjen is deerbie foarallen die Genotyp, nit die Phänotyp. Moonige Ljuude hääbe juu Meenenge, dät me moor juu Oustammenge fon n Taxon beoachtje schuul. Dät naamt sik Kladistik.
Siet 2004 rakt dät ju Seelter Seendenge "Middeeges" ap dän nit-kommerzielle Lokoalseender Ems-Vechte-Welle, die deertou ne Studio in Seelterlound häd. Do Programme ap Seeltersk un Platdüütsk wäide Sundeeges insen in do fjautien Deege uutsoand fon 11:00 bit 13:00. Do Seendefrequenze foar Antennenämpfang sunt: Molbergen: 99.30 MHz Nordhorn: 95.20 MHz Lingen: 95.60 MHz Ap ju Huussiede fon dän Seender fint me do Koabelfrequenze Uk kon me do Seendengen nu uur Internet ämpfange. Of klik fluks HIER un dan in SHOUTcast ap Listen. (Deertou bruukt me dan wäil n Spieler, die der *.pls-Doatäie feroarbaidje kon. Dät is t.B. kostenloos QuickTime mäd iTunes. Me kon deermäd uk do *.ogg-Luuddoätäie fon Wikipedia ouheere.) Do Programme foar do naiste fjauer Wieke fint me ap Sendung auf Saterfriesisch und Plattdeutsch. Huussiede fon dän Seender Begjucht fon ju NLM Infosiede fon ju NLM Diskussion Reportage
Elektrizität is die Uurbegriep foar aal Ärskienengen, doo mäd Stroom af rauende Leedenge tou dwoon hääbe. Stroom - Laistenge - Energie Wierstand Laitere un Isolatore "ächte" Wierstande LED-Lampe Leedenge Plus un Minus Kondensatore Riegenskaltenge un Parallelskaltenge Spoulen Transformatore Skaltteekene Hoolichlaitere Dioden Glieksponnenge Wikselsponnenge Gliekgjuchtenge Transistore Ferstäärkere Fäild-Effekt-Transistore Elektrone-Röire Spreedengswierstand Fjauerpunktsmeetenge
Eer as do Transistore un Hoolichlaiter-Dioden roate dät Elektrone-Röire. Foar eenige Speziel-Anweendengen wäide do noch bruukt. Die eenfachste is ju Diode, ju der in Prinzip bestoant uut ne Gloilaampe mäd ne apaate Platte deeroane - ju Anode. Die glöinige Gloiträid soant Elektrone uut, do truch ju Anode apfangd wäide. Ju (koolde) Anode kon neen Elektrone uutseende un also kon die Stroom man een Kaante uut loope. Ferstäärkje kon mäd ne Triode. Ju häd twiske Anode un Gloiträid n Roster ("Gitter") wiermäd die Anodenstroom be-ienflouded wäide kon. Uum die Ienfloud fon ju Anode litjer tou moakjen, kon twiske Roster un Anode noch n Skiermroster stoald wäide un so kricht me: ju Tetrode. Do lääste Elektrone-Röire hieden twiske Skiermroster un Anode noch n Brämsroster montierd; do hieten dan: ju Pentode.
Dät Elektronemikroskop is ne Reewe, ju me bruukt uum mäd Hälpe fon Elektrone Dingere tou bekiekjen, do der tou littik sunt foar n optisk Mikroskop (also litjer as sun hoolwe Mikron). Dät rakt moorere Soarten, t.B.: Dät Transmissionselektronemikroskop (TEM). Deerbie Wäide do Elektrone truch ne tän sliepede Schieuwe fon ju tou bekiekjende Materioalprobe scheeten un dan projektierd ap ne fluoreszierende Platte, so dät me se sjo kon. Do Bielden konnen photographisk fäästlaid wäide. Dät Rasterelektronemikroskop (REM), ängelsk Scanning Electron Microscope (SEM). Deerbie wäd dät Materioal ätter n Raster outaasted fon n fienen Elektronestroal. Do reflektierde Elektrone wäide apfoangen un dän eene Punkt ätter dän uur fäästlaid in ne Bielde. Fergratterenge bit 100.000 Moal is muugelk, mäd n aplöösend Fermuugen fon sowät een Nanometer. Weegen dän fiene Stroal is ju Schäärptedjupte gjucht groot, wiertruch oafte n 3D-Effekt äntstoant. Ju Gauegaidssponnenge bedrächt twiske 100V un 30 kV, wierbie ju Lääste gans fiene Bielden rakt, man dät Materioal uk moor stukken moaket. Foarallen bie organiske Materioale bruukt me deeruum ljauer läigere Sponnengen. Foar REM houget ju Materioalprobe eerste nit slieped tou wäiden un deerfoar is dät ne fuul mäkkelker Methode as TEM. Bloot houget ju Luft ut ju Probekoomere pumped tou wäiden, dan
je-Tiedwoude (dt. je-Zeitwörter) bildje ne apaate Klasse fon swäkke Tiedwoude, do der karakterisierd sunt truch n Jot in fuul Foarme. N Biespil is moakje ‘machen’. Disse Klasse rakt dät bloot noch in do fräiske Sproaken, also nit bloot ap Seeltersk, man uk ap Wäästfräisk un in mäd Räste in dät Föhringer. In dät Ooldfräiske waas dät uk al fertreeden (makia), as uk in dät Ooldängelske (macian). Dät schäl ooldgermanisk -ôjô äntstamme (ahd. salbôjên ‘soolwje’ [1. pl.]) un fääre indogermanisk -âjô. Luudgesätselk failt dät j in fuul Foarme, man do sunt dan oafte wier tou ärkannen an n Twiske-e (as in moaket ‘macht’), wät ooldfräisk a, ahd. ô äntspräkt. Dät Twiske-e is oawers wächfaalen ätter l, n un r, in dät Präteritum uk ätter uw un w. In ju Uursicht hierunner sunt do bee tjuk oudrukt. 1. Infinitiv moakje 2. Infinitiv tou moakjen un deeruut: dät Moakjen Imperativ sg. moake! Imperativ pl. moakjet! Präsens 1. iek moakje Präsens 2. du moakest Präsens 3. hie moaket Präsens pl. wie moakje Präteritum 1. iek moakede 1 Präteritum 2. du moakedest 1 Präteritum 3. hie moakede 1 Präteritum pl. wie moakeden 1 1. Partizip moakjen(d) 2. Partizip moaked 1 1. Unner bestimde Uumstände kon
Dät Latienske Alphabet: Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz Juu Koarte wiest, wier me bloot deermäd schrift (dunkergräin) un wier me ook deermäd schrift, ieuwenske uur Alphabete (ljoachtgräin). Minnerhaide-Alphabete as dät Cherokee-Silwenschrift sunt deerbie ignorierd, uut dissen Gruund sunt doo USA dunkergräin.
Liberia is n Lound in Afrikoa. Dät wäd beskat... in dät Noude/Noudaaste fon Guinea. in dät Aaste fon juu Älfenbeenkuste. in dät Suudwääste fon dän Atlantik. in dät Noudwääste fon Sierra Leone. Commons: Liberia – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Ju Cherokee-Silwenskrift is ne oaine Skrift fon ju Cherokee-Sproake. Dät häd sik Sequoyah, die nit skrieuwe kuude, touhoope mäd sien Dochter, foar sien Määmesproake uuttoacht. Moonige Bouksteeuwe liekje do latienske Bouksteeuwe oarich, stounde oawers foar uurs n Luud. Dät fint sin Gruund deeroun, dät Sequoyah ätter n Truumult juun doo wiete Amerikoanere ju Geläägenhaid hiede, sik ne Drukkeräi tou bekiekjen un do noom hie sik doo Bläibouksteeuwe, do hie in ju Drukkeräi foont, as ne Foarbielde. As me sjucht, fertreede do Bouksteeuwe älkemoal ne Silwe insteede fon n eenpeld Luud. Deeruum honnelt sik dat hier uum ne Silwenskrift.
Düssen Stoat häd hoast een Revolutsjoon bääte sik. Wildääge konnen sik deer Seeken so gau uurje, dät die Wikipedia-Artikkel nit heel aktuell is. Libyen is n Lound in dät noudelke Afrikoa. Dät wäd beskadt... In dät Noude fon dät Middelmeer In dät Aaste fon Ägypten un dät Sudan In dät Suude fon Niger un Tschad In dät Wääste fon Algerien In dät Noudwääste fon Tunesien. Die libyske Diktator Muammar al-Gaddafi wude ap n 20. Oktober 2011 in Sirte doodskeeten.
Ju Elektronik is dät Gebiet fon ju Elektrotechnik, dät sik beschäftiget mäd dät Ferhoolden fon elektriske Stroome in Vakuum, Gaase un Hoolichleedere un ju Ferweendenge deerfon in dät Stjuuren fon Lucht-, Luud- un Radiowoogen un uk techniske Prozessen un Reekenoperatione. Elektronik basiert ap ju Wierkenge fon Elektrizität.
Monochamus scutellatus is n Rust uut juu Familie Cerambycidae. Dät rakt disse Rustoard in Noud-Amerikoa. Moonige Wietenskupler leeuwe, dät juu Unneroard Monochamus scutellatus oregonensis ne oaine Oard is, also Monochamus oregonensis heete skuul. Lieste fon ferskeedene Oarde un Unneroarde, ook disse Informatione ap Ängelsk
As Nomenklatuur beteekent me n System fon wietenskuppelke Noomen. In juu Biologie beteekent me doo Nomenklatuure oafte as "Latiensken Noome". Dät is falsk, wült ne biologiske Nomenklatuur oafte, man nit aaltiede Latiensk is. So häd die uutstuurwene Sleek Teinolophos (dät is n Foarfoar fon dät Snoabeldiert fon däälich) n griechisken Noome un die Noome Xianglong zhaoi is fon dät Chinesiske woud Xiànglóng (fljoogende Droake), bloot die Oardnoome zhaoi is innerdoat chinesisk, man latinisierd, dät sjucht me an dät Genitiv-I. Also lät sik die Noome uursätte mäd "fljoogende Droake fon Zhao" (latinisierd Zhaous). An disse Biespiele sjucht me nu, dät nit aaltiede n latiensken Noome is.
Foane rakt dät in fuul Lounde ap de Waareld. Do maaste Foane rakt dät up dän noudelke Deel fon ju Waareld, uk in Europa. Wäästelk fon Düütsklound sünt in Belgien un do Niederlounde fuul Foangebiete. An do Niederlounde is dät al deeroan tou sjoon, dät fuul Meenten n Noome hääbe mäd -veen (Wäästfräisk -fean). um dät Skeed twiske dät Oamselound un do Niederlounde läit dät grootste Foangebied fon Europa, die Bourtanger Foan. Foangestriche ap ju Waareld Ökologieske Foantypen Apbau fon n Foan Uk in Düütsklound sünt där fuul Gestriche mäd Foane. Do maaste Foane sünt oubaud af kultivierd. Fuul Foangebiede stounde unner Natuurskuts, där kon naan Eed moor greeuwen wäide. Do Eedgreeuwbedrieuwe mouten maast do Foangebiede wier renaturierje. Do maasten Foane in Düütsklound sünt in Nouddüütsklound. In Läichsaksen un Bremen roakt dät mädnunner so n 249.200 Hektoar Foan.In Läichsaksen stounde 54.000 Hektoar Foan unner Natuurskuts. 12.000 Hektoar sünt renaturierd, dät skälle bit dät Jier 2050 62.000 Hektoar wäide. Der sünt blood noch 3.600 Hektoar, do noch nit oubaud sünt. Twiske Bremen, Ossenbrääch un Hannover in Läichsaksen läit ju Diepholzer Moorniederung. Dät is n Foangebied fon 105.000 Hektoar, wierfon 15.000 Hektoar unner Natuurskuts stounde. Fon ju Diepholzer Moorniederung sünt noch groote
Litauen (litauisk Lietuva) is n Stoat in Europa un ju suudelke fon do tjo baltiske Stoaten. Litauen is siet dän 1. Moai 2004 Meeglidstoat fon ju Europäiske Union. Do hoochste Biergen fon dät Lound sunt Aukštasis kalnas un Juozapinės kalnas (294 m). In dät Wääste gränset Litauen an ju Aastsee un fääre wäd dät begränsed fon Letlound, Wietruslound, Polen un Ruslound (Kaliningrad). Do grootste Stääde sunt (2008): Vilnius, 544.206 Ienw. Kaunas, 355.586 Ienw. Klaipėda, 184.657 Ienw. Litauen häd siet ju Ferwaltengsreform in do 90er Jiere 10 Ferwaltengsbesirke: Distrikt Alytus Distrikt Kaunas Distrikt Klaipėda Distrikt Marijampolė Distrikt Panevėžys Distrikt Šiauliai Distrikt Tauragė Distrikt Telšiai Distrikt Utena Distrikt Vilnius Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $16.800 in 2007. In 2007 waas 5,3% fon ju ganse Wirtskaft Loundwirtskaft, 33,3% Industrie un 61,4% Tjoonste.
Ju Republik Malta is n suudeuropäisken Ailoundstoat in dät Middelmeer. Ap n 1. Moai 2004 wuude Malta Meedglid fon ju Europäiske Union. Siet dän 1. Januoar 2008 häd Malta die Euro as nationoale Munte. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Ta' Dmejrek (253 m). Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $23.400 in 2007. In 2007 waas 2,7% fon ju ganse Wirtskaft Loundwirtskaft, 22,3% Industrie un 74,9% Tjoonste.
Portugal is n Stoat in Europa. Ju Haudstääd is Lissabon. Tou dät portugiesiske Stoatsgebiet heeren uk do Azoren un Madeira. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Torre (1.993 m). Ju grootste Äi fon Portugal is die Tejo. Portugal wäd begränsed fon Spanien in dät Aaste un Noude, in dät Wääst un Suudwääste gränsed Portugal an dän Atlantisken Ozean. Wäästelk fon ju Haudstääd Lissabon lait Cabo da Roca, die wäästelkste Punkt fon dät europäiske Fäästlound. In dät 15. un 16 Jierhunnert waas Portugal ne rieke Kolonialmacht. Portugal ferloos fuul Riekdum truch dät stäärke Äidbieuwjen in Lissabon in 1755, ju Besättenge fon dät frantsööske Kaiserriek unner Napoleon, un ju Uunouhongelkaid fon sien riekste Kolonie Brasilien in 1822. 1910 waas dät Eende foar ju köönichelke Familie, truch ne Revolution wuude ju Republik gruundet. Ju Tied fon ju Republik waas in 1933 uute, do de 'Estado Novo' (Näie Stoat) gruundet wuude. Die Estado Novo waas n autoritären Diktatuur. 1974 griepen Soldoaten ju Macht in Portugal. Een Jier leeter foulgjede ju Uunouhongelkaid foar aal do portugiesiske Kolonien in Afrika. Siet 1986 is Portugal n Meeglidstoat in ju Europäiske Union un is uk Gruundengsmeeglid fon ju NATO. In Portugal woonje uungefeer 10,6 Millionen Moanskene.
Elektrotechnik is monken do Ingenieurswietenskuppe kju, ju sik mäd ju Foarskenge un ju Äntwikkelenge juust so as ju Produktsjoonstechnik fon Elektroreewen befoated, do touminst foar n Deel ap elektriske Energie foutje. Deer heert Biespilswiese die Beriek fon do Uumegjuchtere tou, do elektriske Maskienen un Bauelemente juust so as Skaltengen foar ju Stjuur-, Meet-, Räägelengs- un Reeknertechnik bit tou ju Techniske Informatik un Energietechnik. Stäärkstroomtechnik Elektronik Informatik
Zypern (griechisk: Κυπριακή Δημοκρατία/ tursk: Kıbrıs Cumhuriyeti/ äng., nl. Cyprus) is n Ailound in dät Middelmeer. Aleer waas dät gjucht truchmisked fon Griechen un Turken bewoond. Däälich lieuwje (ätter Ferdrieuwengen un Flucht) in dät Noude foaraaln Turken un in dät Suude foaraaln Griechen, dät Noude häd sik as Turske Republik Noudzypern faktisk uunouhongich moaked, man dät wäd in do Fereende Natione fon neemens buute ju Turkäi anärkoand. Zypern is siet 1. Moai 2004 n Lidstoat fon ju Europäiske Union. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Olympos (1.952 m). Geografisk heert Zypern tou Asien. Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $27.100 in 2007. Fon ju ganse Wirtschaft waas 2007 bit 2,7% Loundwirtschaft, 19,2% Industrie un 78% Tjoonste.
Die Distrikt Panevėžys is n Ferwaltengsbesirk in Litauen. Die Distrikt Panevėžys wäd apdeeld in 6 Stääd- un Besirksmeenten. Ju gliek naamde Stäädmeente heert nit tou ju Besirksmeente Panevėžys. Panevėžys (115.314) Biržai (33.900) Kupiškis (23.691) Panevėžys (43.293 Pasvalys (33.382) Rokiškis (40.032) (Ienwoonere an n 1. Januar in dät Jier 2006)