rlitschk/wikidir huggingface dataset:
2009: Barack Hussein Obama II wäd as Ätterfoulger fon George Walker Bush die Präsident fon doo USA. 2001: George W. Bush wäd as näien Präsident fon do USA fereediged. 2017: Donald Trump wäd as fieuwunfjautichsten US-Präsident fereediged. Hie foulget deermäd ap Barack Obama. 2017: Moor Fernäilengen fon dän sonaamde IS in ju antike Stääd Palmyra wäide bekoand. Monken uur Bauwierke rakt dät uk Skoaden in dät Amphitjooter. Junner hiede in'n Moai 2016 - ju Stääd waas do foar n poor Mounde nit in Terroristen-Hounde - een rusk Orchester n medienwierksoam Konzert spield. 2018: Een poor Deege ätter dät do USA ounkänniged hääbe, een 30.000 Mon stäärke Troppe loangs dät syriske Noud-Skeed aptoustaalen, begint een turske Militär-Offensive in Noud-Syrien. Ju Turkäi wol deermäd foaraaln juun kurdiske Krääfte (YPG / YPJ) in ju kurdisk kontrollierde Region Rojava foargunge. Do USA, do toufoarne mäd do Kurden ferbuunded wieren, wollen do nu nit moor hälpe. 2021: Joe Biden (Demokroatiske Paatäi) wäd as 46. Präsidänt fon do Fereende Stoaten in sien Boantje ienfierd. Kamala Harris uurnimt as eerst Wieuw ju Vize-Präsidäntskup. 2020: Hayrettin Karaca, tursken Unnerniemer un Uumewaareldskutser
1840: In't Köönichriek Prüüsen wäd ätter dän Dood fon Freerk Wülm III. sin Suun Freerk Wülm IV. Köönich. 2001: Die Rabbiner Abraham Grünbaum wäd in Zürich doodskeeten. Die Moort is bit däälich nit apkloord. 2009: Europaköär (Direktwoal fon dät Europarlamänt) in Düütsklound. Doo uur EU-Loundere hääbe dät uk twiske dän 4. un dän 7. Juni moaked. 2015: Ap Slot Elmau in Bayern begint ne G7-Mäitenge. 1826: Joseph von Fraunhofer, düütsken Optiker un Physiker 1840: Köönich Freerk Wülm III. (Prüüsen) 2001: Abraham Grünbaum, israelisken Rabbiner
1925: Reza Pahlavi sweert foar dät iraniske Parlemänt (Madschles) sin Amts-Eed as Schah fon Persien. 1834: Joseph Ignaz von Ah, Swaitser Pestoor un Skrieuwer 1877: Jacob Botke, n wäästfräisken Biologe un Unnersäiker fon juu Seelter Sproake
Die fjoode August is die 216. Dai in dän gregorioanske Kalänner (die 217. in Skaltjiere), somäd blieuwe deer noch 149 Deege tou dät Jierseende tou. 1427: Die fjoode Kjuustoach juun do Hussiten wäd in ju Slacht bie Mies ferlädden. Foar't eerste moal bilgje do Kjuusriedere deerbie een Woainbuurich, juust as hiere Fäinde, man Kröäk an Unnerfiendenge deerbie lät do katoolske Troppen ferljoose. 1806: Ienheemske Wierstoundlere unner Santiago de Liniers konnen do britiske Besättere uut ju Stääd Buenos Aires ferdrieuwe. 1914: Eersten Waareldkriech: Kriechsferkloorenge fon dät Fereende Köönichriek oun Düütsklound 2020: Dät rakt een Explosions-Katastrophe in ju libaneeske Haudstääd Beirut. 207 Ljuude kuume uum't Lieuwend, moor as 6500 wäide ferseerd un moor as 300.000 Ljuude mouten hiere Huuse ferläite. Die Uunfaal wuude uutlööst, uumdät Metall-Laskere in aan Leegerruum in dän Hoawen oarbaideden, wier Fjuurwierk leegerd waas. Dät Fjuurwierk geen loos un broachte uk 2750 Tunnen Ammoniumnitroat, do tichtebie leegerd wieren, deertou, tou explodierjen. 1901: Louis Armstrong, Jazz-Musiker 1961: Barack Obama, US-amerikoansken Politiker fon ju Demokroatiske Paatäi, twiske 2009 un 2017 fjauerunfjautichsten US-Präsident. 1875: Hans Christian Andersen, deensken Dichter un Skrieuwer, bekoand uum sien Tälstere 2002: Robert Noehren, US-amerikoansken Oargelist, Oargel-Bauer un Musik-Pädagoge 2003: Anthony fon Sourozh, rusk-orthodoxen Mönk, Pestoor, Exarch un
1874: Aceh wäd fon niederloundske Troppe unner Generoal van Swieten iennuumen. Do konnen dät oaber sieläärge nit gjucht unner Kontrolle kriege. 1900: In dän Twäide Buurenkriech roakje do suudafrikoanske Buuren in ju Slacht fon Spion Kop een Uurwinnenge uur do Briten. 1712: Freerk II., Köönich fon Prüüsen 1940: Joachim Gauck, fon 2012 bit ... die alfte Buundespräsidänt fon Düütsklound 1920: Amedeo Modigliani, italieensken Moaler un Bieldehauer. 2019: Fernando Sebastián Aguilar, spoansken roomsk-kathoolsken Kardinoal 2020: José Luis Castro Medellín, mexikoansken roomsk-kathoolsken Biskop fon Tacámbaro 2020: David Adam, britisken anglikoansken Gäistelken un Skrieuwer 2020: Chai Chidchob, thailoundsken Politiker 2020: Petra Gabriele Dannehl, düütske Kunstlerske
Ju Physik is ju Leere fon uunbelieuwede Dingere, hiere Apbau un hiere Bewäägenge, as uk fon ju Stroalenge un do Kraftfäildere. Physik is ne exacte Wietenskup, ju der do Natuurgesätse ärfoarsket un do n mathematisken Foarm rakt. Ju Experimentalphysik staalt paasende Fersäikanoardnengen ap, mät akroat un laitet dät Gesäts uut do Meetwäide häär. Ju theoretiske Physik ferknät experimentell fuundene Gesätse mäd Hälpe fon mathematiske Satse tou n in sik sleeten System. Mechanik Waamteleere Optik Elektrizität Atomphysik Astrophysik Geophysik Biophysik physikaliske Chemie Laangte Gewicht Waamtekapazität
1795: Die eerste Deel fon dän Free fon Basel wäd twiske Prüüsen und Frankriek uuthonnelt: Frankriek behoaldt dät linke Ouger fon dän Rhien. 1818: In dän Uunouhongegaids-Kriech fon Chile kumt dät tou ju Slacht fon Maipú, wier do köönichs-tjoue spoanske Troppen eendgultich truch do Uunouhongegaids-Striedere sloain wäide. 1823: Ramón Freire y Serrano wäd wäkke Mounde ätter ju Ousättenge fon Bernardo O’Higgins dät näie Stoats-Upperhaud fon Chile. 1874: In Neudörfl fäng die Gruundengspaatäidai fon juu Sozioaldemokratiske Oarbaiderpaatäi in Aastriek oun (däälich: SPÖ) 1879: Salpäiterkriech: Chile ferkloort Peru un Bolivien dän Kriech. 2003: Irak-Kriech: Do Amerikoanere marskierje in ju Stäädmidde fon Bagdad ien. 2020: Margaret Burbidge, britisk-US-amerikoanske Astrophysikerske
1812: Een Äidbieuwjen fernäilt ju Stääd Caracas (däälich Haudstääd fon Venezuela) un brangt sowät 12.000 Ljuude uum't Lieuwend. 1873: Doo Niederlounde fängen n Kriech oun juun Aceh, dät in düsse Tied noch n uunouhongich Sultanoat waas. 2000: Wladimir Putin wäd toun Präsidänt fon Ruslound kädden. 1827: Ludwig van Beethoven, düütsken Komponist
1873: Die Kraton (juu Fäästenge fon n Sultan) fon Aceh, dät in düsse Tied noch uunouhongich waas, waas so krewäl ferdäägend wuden, dät doo niederloundske Troppen wier wäch geen sunt, ätter dän Ounfang fon n Kriech an n 26. Meerte fon't sälge Jier. 1758: James Monroe, US-amerikoansken Präsidänt († in 1831) 2021: Michael Collins, US-amerikoansken Astronaut
1873: Juu Stääd Budapest wude uut doo Stääde Buda, Pest un Óbuda bilded. 1981: Die koptiske Pestoor Maximose Guirguis wäd äntfierd un betruuet, dät me him uumebrangt, wan hie nit dät Kristendum oulait un eepentelk tou dän Islam konvertiert. Hie lient ou, kricht dät Strot truchsnieden un ferblät. 2018: In Frankriek beginne Proteste fon sonaamde "Jeelwästen". Do Protäste gjuchte sik eerste juun een haagere Bestjuurenge fon fossile Krääftstoffe (foaraaln Diesel), ju Präsident Emmanuel Macron as Mäitnoame juun ju Globoale Woormenge truchsätte wüül. Man uurloang äntwikkelt sik ju Bewäägenge so, dät ju ferskeedene sosjoal-politiske Aaskengen ferträt. 1981: Maximose Guirguis, koptisken Pestoor. 2019: Susan Cernyak-Spatz, US-amerikoanske (uurspröängelk aastriekiske) Germanistinne un Holocaust-Uurlieuwende
Die alfte Dezember is die 345. Dai fon dän Gregorioanske Kalänner (die 346. in Skaltjiere), somäd blieuwe noch twintich Deege bit tou dät Jierseende tou. 1873: Unner Generoal van Swieten kuume niederloundske Troppen ätter Aceh wai. Dät is die Näiounfang fon n Kriech, dän jo al Ounfang fon't sälge Jier fersoacht hiedene. 1931: Dät britiske Parlemänt brangt dät Stoatut fon Westminster uut, dät do Dominions in dän Commonwealth of Nations fiergungende Uunouhongegaid rakt. Deermäd wäide Kanada, Australien, Näiseelound, Suudafrikoa, Näifunstlound (fon 1949 oun Deel fon Kanada) un die Iriske Fräistoat (leeter: Republik Irlound) Stoaten foar sik. 1997: In ju japoanske Stääd Kyōto wäd dät Kyoto-Protokoll besleeten, wieroun sik do Industrielounde ferplichtje, minner Gräinhuus-Gase uuttousteeten. Gultich wäd dät eerste in 2005. 2018: Ounsleek in Straßburg 2018 - Bie aan islamistisken Terror-Oungriep in ju elsassiske Stääd Straßburg wäide fieuw Ljuude möärend un alwen moor ferseerd. Die Terrorist, die sik sälwen dän sonaamden Islamisken Stoat touoardende, wuude twäin Deege leeter uk doodskeeten.
1980: Ju Basilika fon Aparecida wäd truch Poabst Johannes Paul II. wäid. 2018: Een deelwiese juun jäildend Gjucht truchsätte Ouskuuwenge fon 69 Afghanen, ju fon dän Buundes-Binneminister Horst Seehofer (CSU) skietsk mäd sin 69. Gebuursdia in Ferbiendenge broacht wäd, is bit do tou ju grootste Massen-Ouskuuwenge uut Düütsklound ätter dät Kriechs-Lound Afghanistan. Aan fon do ouskäuwene Ljuude brangt sik ätters sälwen uume. 1871: Hubert Cecil Booth, n ängelsken Ingenieur, die foar sien Pionieroarbaid in n Stoafsuuger-Bau bekoand is. 1949: Horst Seehofer, düütsken Politiker (CSU), fon 2008 - 2018 bayerisken Ministerpräsident un fon Meerte 2018 bit ... Buundes-Binneminister 1826: John Adams, US-amerikoansken Politiker un 2. Präsident fon do USA 1826: Thomas Jefferson, US-amerikoansken Politiker un 3. Präsident fon do USA 1888: Theodor Storm, düütsken Skrieuwer
1455: Kunz von Kauffungen, die Äntfierder in dän Altenburger Prinsenroow, wäd skeeldich spräkt un tou dän Dood feruurdeeld. Ap dän touken Dai wäd him un wäkke fon sien Hälpere in Freiberg die Kop ousloain. 1870: Ju sonaamde Emser Depesche brangt Frankriek deertou, n Kriech juun Prüüsen tou beginnen, wier natüürelk dät "Schutz- und Trutzbündnis" ap prüüske Siede meekampede. Dät waas die Ounfang fon n Düütsk-Frantsöösken Kriech. 2008: Ju Union foar dät Middelmeer wäd gruundet. 2014: Düütsklound wint ju Foutbaal-Waareldmäästerskup in Brasilien. 2016: In Foulge fon dät Brexit-Referendum lait die britiske Premierminister David Cameron sien Boantje ou, dät dan Theresa May kricht. 2018: In ju Region Mastung in Pakistan kumt dät tou een Sälwenmoort-Attentat truch dän sonaamden Islamisken Stoat. Bie dän Terror-Oungriep stierwe 149 of 150 Ljuude, 186 wäide ferseerd. 100 f. Kr.: Gaius Iulius Caesar, Militär un Stoatsmon fon dät Roomske Riek. 1793: Jean Paul Marat, Frantsöösken Revolutsjoons-Politiker, möärend truch ju Oadelige Charlotte Corday. 1954: Frida Kahlo, mexikoanske Moalerske. 2018: Annemarie Esche, düütske Philologinne (Burmanistinne) 2019: Paolo Sardi, italieensken roomsk-kathoolsken Kardinoal
Die soogende August is die 219. Dai fon dän Gregorioanske Kalänner (die 220. in Skaltjiere), somäd blieuwe noch 146 Deege bit tou dät Jierseende tou. 1819: In ju Slacht fon Boyacá uurwinnt Simón Bolívar do spoanske Troppen, brangt Bogotá unner sien Heerskup un fäästiget deermäd ju Uunouhongegaid fon Näigranada. 1869: In Eisenach wäd ap Initiative fon August Bebel un Wilhelm Liebknecht die Gruundengskongress tou juu Sozialdemokratiske Oarbaiderpaatäi (SDAP) begind, uut juu juu düütske SPD häärfoargungt. Bebel wäd toun Foarsitter kädden. 1958: Alberto Lleras Camargo is die eerste, die in ju Uureenkumst "Nasjonoale Front" Präsident fon Kolumbien wäd. Ju Uureenkumst is sleeten twiske do eerdere Burgerkriechs-Juunstriedere fon ju liberoale un ju konservative Paatäi. Deermäd gungt die Burgerkriech "La Violencia" foarbie. 2008: An dät Skeed fon Georgien ätter Suudossetien begint mäd dät Iensätten fon militäriske Ferbeende fon Georgien die Kaukasuskriech. 1966: Jimmy Wales, aan fon do Begruundere fon Wikipedia
1834: In Liyon (arpitoansk, frantöösken Noome: Lyon) rebellierje Sieden-Weeuwere un aaskje republikoanske Ferhooldnisse. 1844: Ju fon Buuren gruundede Republik Winburg-Potchefstroom ferkloort hiere Uunouhongegaid. 1865: Juu Noud-Virginia-Armee, n wichtigen Deel fon dät Heer fon doo Konföderierde Stoaten fon Amerikoa (Suudstoaten) kapituliert in't Gjuchtshuus fon Appomattox foar doo Noudstoaten. 1867: Do USA unnerteekenje dän Koopferdraach fon dät aleer ruske Alaska. 1948: In ju kolumbioanske Haudstääd Bogotá wäd Jorge Eliécer Gaitán, die Präsidentskups-Kandidoat mäd ju grootste Kansje, ap ju Sträite möärend. Fluks ätters wäd sin Möärender Juan Roa Sierra fon ju apbroachte Masse uk noch dood häuwen, sodät wie sien Motiv däälich nit moor wiete. In Kolumbien begint "La Violencia", aan Burgerkriech twiske liberoale un konservative Paatäi. 2017: Bie Ounsleeke ap two koptiske Säärken wäide in Ägypten moor as fjautich Moanskene uumebroacht un moor as 120 ferseerd. 1794: Theobald Böhm, Musiker un Häärstaaler fon Twäärs-Flöiten, do hie uk technisk ferbeeterde 1835: Leopold II., belgisken Köönich 1959: Frank Lloyd Wright, US-amerikoansken Baukunstler (Architekt) 1904: Isabella II., Kööniginne fon Spanien 1945: Dietrich Bonhoeffer wäd as Wierstandler juun dän Nasjonoalsosjoalismus waigjuchted. 1948: Jorge Eliécer Gaitán, kolumbioansken Präsidentskups-Kandidoat, wäd appe Sträite doodskeeten un sin Möärender Juan Roa Sierra wäd fon ju apbroachte Masse uk fluks dood häuwen.
Ju Pingsterbloume, Kuutitte af Moaiklokje (Convallaria majalis), düütsk: Maiglöckchen, is ne litje, bit 30 cm hooge fääste Plonte, ju wüüld in do Buske foarkumt. In de Gruunde häd ju n kjoopenden Wuttelstok. N poor breede Bleedere mäd gliekloopende Näärwen stounde an dän Fout fon ju Blöisteele. Do Bloumen woaksje uk in n Tuun, jo fermeerje sik gewaltich. Ju Pingsterbloume is swäk giftich, is oawers uk ne Heelplonte. Dät is ju Nationoale Bloume fon Finlound. In Fryslân wäid ju Moaiklokje tou do Stinzeplonten täld.
1538: Twiske do Ounhongere fon Francisco Pizarro un Diego de Almagro, do in't Foaren touhoope dät Riek fon do Inka ärooberd hieden, man nu Rivoalen uum ju Moacht in't ädder-kolonioale Suud-Amerikoa wieren, kumt dät tou ju Slacht fon Las Salinas. Pizarro sien Troppen winne, Diego de Almagro wäd fäästnuumen. 1792: In ju Noacht ap dän 26. April dichtet un komponierd die Offisier Rouget de Lisle in't elsassiske Straasbuurich ju Marseillaise. 1865: Juu konföderierde Tennessee-Armee kapitulierd foar doo Noudstoaten. 1994: In Suudafrikoa begint ju eerste meene un fräie Parlemäntsköär in Suudafrikoa. Dät is dät Eende fon ju Apartheid. Die African National Congress (ANC), ju Paatäi fon Nelson Mandela, kricht do maaste Stämmen. 2019: Ellen Schwiers, düütske Skauspielerske 2021: Rory Young, irisken Natuur-Skutser
Die eerste Januoar is die eerste Dai in dän gregorioanske Kalänner un somäd in uus Kultuurruumte Näijier. Deer blieuwe noch 364, in Skaltjiere 365 Deege bit tou dät Jierseende. 1502: Die portugiesiske Seefoarder Gaspar de Lemos findt ju Bucht, wier däälich ju brasilioanske Stääd Rio de Janeiro lait. 1801: Dät Keeningriek Grootbritannien fereend sik mäd dät Keeningriek Irlound tou't Fereende Keeningriek fon Grootbritannien un Irlound (Däälich is in dät Fereenigede Keeningriek ieuwenske Grootbritannien bloot noch Noudirlound mee oane. 1834: 18 düütske Fürstenduume treede, unner Uutsluut fon Aastriek, dän Düütsken Tolfereen bie. Foaraaln wollen jo deermäd roakje, dät die Honnel twiske do düütske Stoaten eenfacher wäd. Dät kumt tou een wirtskuppelke Ferbeeterenge fon aal do bedeeligede Stoaten. 1842: Wilst dän Fäärme Ängelsk-Afghaniske Kriech unnerskrift die britiske Generoalmajor William George Keith Elphinstone touhoope mäd Fierdere fon afghaniske Apstoundiske in Kabul ju Kapitulatsjoonsuurkuunde. 1863: Abraham Lincoln unnerskrift juu Emanzipationsakte, deertruch kriegje doo Swotte in doo USA gjuchtelke Fräiegaid. 1901: Do in't Foaren oainstoundige Rebätte New South Wales, Victoria, Queensland, South Australia, Western Australia und Tasmanien sluute sik touhoope tou'n Buundesstoat Australien (Commonwealth of Australia). 1902: Eepenenge fon een Sunneruutstaalenge mäd Wierke fon dän griechisk-spoanske Moaler Dominikos Theotokopoulos (uk naamd "El Greco") in Madrid.
1863: Begin fon dän polniske Januoarapstand juun ju Ruske Heerskup 1905: Bie'n Päiterbuuriger Bloudsundai slo Suldoaten een freedelke Demonstratsjoon mäd moor as trüütichduusend Ljuude blouderch deel, ju Ruske Revolutsjoon 1905 begint. 1946: In dät Noudwääste fon dän Iroan, die tou düsse Tied deels fon ju Sowjetunion un deels fon't Grootbritannien besät is, ferkloort sik ätter dän Wille fon do Sowjets ju Republik Kurdistan foar uunouhongich. Ju uumfoatet bloot aan litjen Deel fon't kurdisk besiedelde Rebät. 2018: Katalonien: Do separatistiske Paatäie Junts per Catalunya un ERC nominierje dän ousätten un ätter Belgien fluchteden Präsident fon ju Generalitat Carles Puigdemont as eensigen Kandidoat foar ju Regionoal-Präsidentskup. Dät Spanien dät nit toulät, waas is al kloor: Puigdemont kon nit uut dät Exil tourääch, sunner fäästnuumen tou wäiden, man hie kon uk nit kädden wäide, sunner deer tou weesen. 2001: Philine Fischer, düütske Opern- un Konzert-Sjungerske 2018: Ursula K. Le Guin, US-amerikoanske Skrieuwerske
1863: In Genf is die Begin fon ne internationoale Konferenz, dät Resultoat is juu Internationoale Rood Kjuus un Roode hoolwe Moune-Bewäägenge, juu wie däälich häbe. 1932: In Nauru wäd foar't fäärme Moal die Angam-Dai fierd, uumdät dät duusendfieuwhunnertste Bäiden fon dät Ailound tou Waareld kumt. 2019; 26. of fiellicht uk 27. Oktober: Abu Bakr al-Baghdadi, Terrorist un Uppermon fon dän sonaamden Islamisken Stoat, die sik sälwen as Kalif iensät häd.
Die 26. August is die 238. Dai fon dän Gregorioanske Kalänner (die 239. in Skaltjiere), somäd blieuwe noch 127 Deege bit tou dät Jierseende tou. 1726: In Dresden wäd die Gruundsteen foar ju Frouwensäärke laid. 1806: Die Boukpränter Johann Philipp Palm wäd ap Befeel fon Napoleon in Braunau oun'n Inn waigjuchted, uumdät hie een Pamphlet juun him pränted hiede. 1883: Die Fjuurspäiende Bierich Krakatau bräkt uut. Deerap foulget, dät hie ap dän touken Dai in sik touhoope faalt un aan Tsunami feruurseeket, in dän duusende Ljuude ap Java un Sumatra ferdrinke. 1914: Eersten Waareldkriech - Ätter dät Ientringen fon ruske Troppen in Aastprüüsen begint ju Slacht bie Tannenberg twiske düütske un ruske Troppen. 2008: Ruslound ärkoant do fon Georgien beanspröäkede separatistiske Regionen Abchasien un Suudossetien as Stoaten oun. 2021: Ounsleek bie dän Lufthoawen fon Kabul 2021: Die sonaamde Islamisken Stoat begungt aan Bumben-Ounsleek tichte bie dän Iengong tou dän Lufthoawen fon ju afghaniske Haudstääd Kabul, wier ätter ju Moacht-Uurnoame fon do Taliban juust ju Evakuierenge fon wäästelk Personoal, man uk ienheemske Hälpere un Fluchtlinge in'n Gong is. Deerbie kuume touminst 183 Ljuude uum't Lieuwend, deerbie 170 Afghanen un 13 US-Suldoaten. Moor as 150 Ljuude wuuden ferseerd, deerunner uk 18 US-Suldoaten
Die tweelfte Februoar is die tjounfjautichste Dai in dän gregorioanske Kalänner, also blieuwe deer noch tjohunnerttwountwintich (in Skaltjiere: tjohunnerttjountwintich) Deege tou dät Jierseende tou. 1541: Gruundenge fon ju Stääd Santiago de Chile 1817: In dän Uunouhongegaidskriech fon Chile kumt dät twiske do Rebellen un spoanske Troppen tou ju Slacht fon Chacabuco. Do Uunouhongegaidsstriedere winne un konnen twäin Deege leeter in Santiago de Chile ienluuke. 1832: Generoal José María Villamil nimt do Galápagos-Ailounde foar Ecuador in Besit. 1834: Friedrich Schleiermacher, protestantisken Theologe un Philosoph 1858: In Japan häd die Gebruuk fon Fumien n Eende. (Fumien wieren Bielden fon Jesus, Maria af uur kristelke Motive, do in ju japaniske Kristenferfoulgenge sänt 1629 bruukt wuuden wieren, uum tou ärkannen, af n Moanske kristelk waas af nit. Deer moaste dan swädden wäide, dät me nit kristelk is, un dan moaste me toun Bewies, dät me nit kristelk is, ap ju Bielde (Fumie) hääruumetrampelje. Fuul japaniske Kristen wüülen dät nit dwo un wuuden dan waigjucht.) 1900: Wladimir Iljitsch Uljanow, leeter bekoand wuden as Lenin, kumt ätter tjo Jiere uut ju sibiriske Ferbannenge tourääch. 1594: Johannes Bugenhagen (die Jungere), luttersken Theologe un Suun fon dän allere Johannes Bugenhagen, dän Platdüütske Biebel-Uursätter. 2001: Kristina Söderbaum, sweediske Skauspielerske
1814: Do Troppen fon ju säkste Koalitsjoon stoarmje dän foar Paris laine Montmartre. Ap n Ättermiddai kapitulierje do frantsööske Ferdäägenere. Deermäd konnen do Ferbuundede in dän Kriech juun Napoleon Bonaparte in ju Haudstääd ienmarskierje. 1848: Dät Foarparlament lukt in ju Frankfurter Paulssäärke ien. 1856: Truch dät Unnerskrieuwen fon n Trääden Pariser Free wäd die Krimkriech be-eended. 1867: Ap Bedrieuwen fon dän US-Buuteminister William Henry Seward lat dät domoalige Tsoaren-Riek Ruslound dän Ferkoop fon Alaska foar 7,2 Millionen US-Dollar oun do Fereende Stoaten fon Amerikoa ien. 1746: Francisco de Goya, aragoneesisken Moaler 1853: Vincent van Gogh, niederloundsken Moaler 2020: Louise Ebrel, bretoonske Sjungerske 2020: Marianne Koch, düütske evangeelske Pestoorske un Dekoaninne 2020: Bill Withers, US-amerikoansken Musiker
1796: Napoleon Bonaparte wäd in dän Eersten Koalitsjoonskriech toun Uppermon uur ju Italienarmee benaamd. 1836: Texas ferkloort sik uunouhongich fon Mexiko. 1855: Alexander II. wäd ätter dän Dood fon sin Foar Nikolaus I. rusken Zar, in ju Tied fon n Krimkriech. 1900: Do Briten besätte in dän Twäide Buurenkriech Ladysmith, ju träädgrootste Stääd fon dän Stoat Natal (Suudafrikoa) 2017: Syriske un Ruske Troppen hääbe dät twisketruch fon'n IS heeldene Palmyra foar't twäide Moal iennuumen. 1824: Bedřich Smetana, tschechisken Komponist 1825: Johannes Zimmermann, düütsken evangeelsken Missionoar, Sproakfoarsker un Bibel-Uursätter in Ghana. 1835: Hermann Jakob Dingelstad, düütsken roomsk-katoolsken Theologe un Biskop 1835: Franz II., bit 1806 läästen Kaiser fon't Hillige Roomske Riek un dan as Franz I. Kaiser fon Aastriek. 2003: Antonio Arellano Durán, venezoloansken Biskop
1455: Kunz von Kauffungen äntfiert bie dän Altenburger Prinsenroow do 14- un 11-jierige Prinsen Ernst un Albrecht von Sachsen. Deermäd wol hie dän Kuurfüürst Friedrich dän Sachtmoudigen fon Saksen twinge, him dän Skoade tou betoaljen foar sien ferläddene Lounderäie. Insteede wäd hie uum Breek fon dän Loundfree bekloaged. Hie beropt sik ap sien gjuchtfäidige Aaskenge un ap dän "Fehde"-Bräiw, die dän Loundfree ätter jäildend Gjucht buute Krit sät. Man die Bräiw is tou leet keemen. 1538: Diego de Almagro, fröieren Mee-Strieder un nu Rivoale fon dän Conquistador Francisco Pizarro, wäd unner Pizarro sin Bruur Hernando Pizarro in Cusco waigjucht. 1758: Slacht fon Carillon (Soogenjierigen Kriech): In Noudamerikoa ferdäägenje fjauerduusend Frantsoosen ju Fäästenge Carillon ärfoulchriek juun bienaist fjauer moal so fuul Briten (6350 äächte Suldoaten un 9000 bietouhoalde Kolonisten). 1853: Die Amerikoanske Admiroal Matthew C. Perry kumt mäd sien Swotte Skiepe in n Hoawen fon Uraga in Japan un ferloanget ne Eepenenge fon dät sänt 200 Jiere isolierd lieuwjende Lound. 1928: Dät Luchtskip LZ 127 kricht sin Noome "Graf Zeppelin" 2011: Mäd STS-135 begint ju lääste Space-Shuttle-Mission. 2022: Twäin Deege foar ju japoanske Bupperhuuswoal wäd die fröiere Premierminister Shinzō Abe ap eepene Sträite in Nara doodskeeten. 1919: Walter Scheel, fon 1974
1796: Foar't eerste moal meene un fräie Köäre in do Niederlounde foar ju Nasjonoalfersammelenge fon ju Bataviske Republik 1864: Prüüsen un Aastriek kweede, wan Dänemark nit binne twäin Deege juu Novemberferfoatenge touräächnimt un uut dät Härtsochduum Slääswiek ferswint, wol dät n Kriech reeke. Düssen Düütsk-Deensken Kriech begon dan uk n poor Deege leeter. 1891: Ätter aan Twist twiske Präsident José Manuel Balmaceda un ju Oppositsjoon begint in Chile aan Burgerkriech. 1991: Een Koalitsjoon, ju fon do Fereende Stoaten fon Amerikoa ounfierd wäd, gript in dän Twäiden Gulfkriech ien, uum Kuwait fon Annexion truch dän Irak tou befräien. (Ätter ju Tied junner is dät di 17. Januoar, dät Doatum fon dän 16. is ätter US-Aastkusten-Tied.) 1859: Robert Warthmüller, düütsken Historienmoaler 1931: Johannes Rau, fon 1999 bit 2004 die oachte Buundespräsidänt fon Düütsklound. 1806: Nicolas Leblanc, frantsöösken Dokter, Chemiker un Fabrikant.