rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ju Avocado (Persea americana MILL., uk Persea gratissima C.F.GAERTN.) is een Plontenoard uut ju Familie fon do Loorbeergewoakse (Lauraceae). Ju Frucht is uut botoanske Sjuchtwiese een Bäie. Die Boom kumt uut do fuchtich-woorme tropiske Rienwoolde fon Mexiko un Middelamerikoa. HIe wäd däälich in moor as 400 Kultuursoarten waareldwied in do Tropen un juustso uk in Suudafrikoa, Israel, Kalifornien, Chile, Peru, Australien, Näiseelound un in't suude fon Spoanien (Málaga un an ju Kuste fon Granada ounbaud. In ju Middelmeer-Ruumte wuude ju Avocado eerste tou Begin fon't twintichste Jierhunnert ienfierd. In dät Seelterske is dät Woud Avocado uut dät Düütske uurnuumen wuuden, man die jappere Wouduursproang lait fonsäärm heel uurswain. Die Noome Avocado kumt uurspröängelk uut dät Nahuatl, ju Sproake fon do Azteken un uur Indioanerstomme in'e Noaberskup. Dät Woud ahuacatl betjudt in düsse Sproake so fuul as "Klööte" un wuude wildääge apgruunde fon ju Foarm fon'e Frucht ap ju Plonte uurdrain. Do Spoaniere hääbe dät nit fersteen un hääbe deer uut Avocado" moaked, dät is ooldwaareldsk Spoansk un betjudt "Affekoat". Deer waas somäd Foulksetymologie in't Spil. Wilst ju Foarm Avocado in't düütske uurnuumen wuuden is, bruukt me däälich ap Spoansk foar dät Affekoat ju Woudfoarm "abogado", wilst ju Plonte blw. ju
N Proton is n subatomär litje Paat mäd ne positive elektriske Leedenge. Ernest Rutherford häd dät 1919 äntdäkt. Die Atomkääden (of Nukleus) fon dän maast foarkuumende Typ (sjuch uk Isotop) Woaterstof-Atom, H, is een eenpeld Proton. Do Nuklei fon uur Atome änthoolde Neutrone as uk Protone. Ju Taal Protone fon dän Kääden bestimt do chemiske Oainskuppe fon dät Atom un wäkker chemisk Element dät is. Me häd oumoaked, dät me ju Leedenge fon een Proton betrachtet as ju Eenhaid fon Leedenge. Ju Leedenge fon n Elektron is seküür gliek an ju fon dät Proton, man juunstoald. In n neutroal Atom is ju Antaal Protone in dän Kääden gliek an ju Antaal Elektrone in do 'Elektroneskille' deer uumetou. In ju Loage kompensierje do positive Leedengen fon do Protone ätter buuten do negative Leedengen fon do Elektrone. Dät Atom is dan fon buuten gesäin neutroal . N Proton häd ne Rauemasse fon 1,6726231x10-27 kg, wät n bitje minner is as ju Masse fon een Neutron. Deermäd is dät sowät 1800 moal swarre as n Elektron. Ju Leedenge fon een Proton is uungefäär gliek an 1,6x10-19 Coulomb. Protone wäide klassifizierd as Baryone un bestounde an sik wier uut Quarke, nämmelk Valenzquarks un Seequarks.
Die Axolotl (Ambystoma mexicanum) is een mexikoanske Stäitpudde uut ju Familie fon do Ambystomatidae un ferbrangt sien Lieuwend in't Woater. Dät Amphib häd Oainskuppe, do dät foar ju biologiske un mediziniske Foarskenge interessant moakje: Eerstens ju Neotenie. Neotenie is, wan do Dierte een Lieuwend loang neen fulle Metamorphose truchmoakje, also aaltied n bitje as n Poagenstäit blieuwe, also mäd "Kiemen" insteede fon ne Omme as Lounddierte. Twäidens kon dät Diert ferläddene Deele, so as Beene, eenfach ätterwoakse läite. Dät skäl toumäts sogoar mäd Deele fon ju Brainge slumped weese. Dät Woud kumt uut dät Nahuatl, ju Sproake fon wäkke mexikoanske Indioanerfoulke, so as do Azteken. In düsse Sproake hat dät āxōlōtl, ju Uutsproake is [aː'ʃoːloːt͡ɬ]. Dät skäl een Touhoopesättenge weese fon do Woude atl (Woater) und Xolotl (een aztekiske Godhaid) un waas tou ferstounden as „Woater-Undiert“. Dät faalt ap, dät Axolotl in Fangenskup gjucht wied fersprat tou fienden sind, wilst ju Oard in Fräiegaid bienaist uutstuurwen is. In ju Foulge wäd dät n bitje naier ferkloord: Axolotl sunt endemisk in dän Xochimilco-See un in dän benoaberden Chalco-See in een vulkoanske Niede bie Mexiko-Stääd. Do bee Seen sunt Uurblieuwsele fon een gratter Woater-System, dät däälich deelwiese bloot noch in Foarm fon
Do Azteken (fon Nahuatl aztecatl, seeltersk sowät as: „wäl, die uut Aztlān kumt“) wieren een middelamerikoanske Kultuur, ju twiske dät 14. un dät äddere 16. Jierhunnerd bestuude. In't Meene beteekent me mäd dän Begriep „Azteken“ ju ethnisk heterogene, in ju Moorhaid Nahuatl baalende Befoulkenge fon dät Doal fon Mexiko; in dän äängeren Sin sunt deermäd bloot do Bewoonere fon do tjo Stääde Tenōchtitlan (spoansk:Tenochtitlán), Tetzcohco (sp: Texcoco) un Tlacopan (sp:Tlacopán) meend, do touhoope dän sonaamden „Aztekisken Tjobuund“ bilgeden. Fon dät leete 14. Jierhunnert oun spratten do Azteken in dän Loop fon do Jiere hieren politisken un militärisken Ienfloud ap do uumelääsende Stääde un Foulke uut, do nit direkt foar dät Riek anektierd, man tou Toalenge fon Tribute twoangen wuuden. Ap dän Hööchtepunkt fon hiere Moacht kontrollierden do Azteken wiede Deele fon Säntroal-Mexiko mäd dät Doal fon Mexiko as Middelpunkt. Twiske 1519 un 1521 wuuden do Azteken läiweloa fon do Spoaniere unner Hernán Cortés, do uk ienheemske ferbuundede hieden, deelsmieten. Do Azteken beteekenden sik sälwen maasttieds as „Mexi'ca'“ [meːˈʃiʔkaʔ] (seeltersk: Mexikoaner), ätter dän Noome fon ju Steede un ju Region Mexico, wierfon uk die Stoat Mexiko däälich sin Noome häd. Jo naamden sik uk wäil ätter hiere Siedelengssteeden Tlatelolco un Tenōchtitlan,
Barbados [baʁˈbaːdɔs] is aan Ailound-Stoat in dän Atlantik un heert tou do Litje Antillen. Barbados lait noudaastelk fon Venezuela in ju Karibik un wäd geografisk tou Middel-Amerikoa täld. Ju fröiere britiske Kolonie is sänt 1966 fon't britiske Köönichriek uunouhongich, man daach as Commonwealth Realm souveränen Lid-Stoat fon dän Commonwealth of Nations un mäd ju britiske Kroune in Personoal-Union ferbuunen. Ju Amtssproake is Ängelsk, man do maaste Ienwoonere baale alledeege Bajan, een ängelsk basierde Kreol-Sproake. Barbados waas aleer fon tropisken Rienwoold bedäkt, man däälich sunt deer bloot noch litje Stukke fon uurich, uumdät fuul deerfon tou Baulound, foaraaln Sukkerroor-Plontengen kultivierd wuuden is. Ju Haudstääd fon dät Lound is Bridgetown, die hoochste Bierich is mäd 340 Meetere die Mount Hillaby. Do foar-europäiske Ienwoonere fon Barbados wieren Arawak un Kariben. Uum 350 ätter Kristus, 800 un in't 13. Jierhunnert roakeden tjo Ienwonnerengs-Woogen dät Ailound. Deertwiske un ätters waas dät Ailound fon't Fäästlound isolierd. In't leete 15. Jierhunnert hääbe spoanske Seefoardere dät Ailound besoacht, in 1511 is dät foar't eerste Moal ap een spoanske Koarte tou sjoon. Dan koomen in 1536 do Portugiesen, do dät Ailound uk sin Noome roat hääbe: Mäd Portugiesisk os barbados, dät hat "(do) boartdreegende)" wuude dät Ailound beteekend, uumdät
Barbuda is een Ailound fon do Litje Antillen in ju Karibik. Dät heert as Dependency tou dän Stoat Antigua un Barbuda. Barbuda lait sowät 40 km noudelk fon dät grattere Ailound Antigua. Dät häd hoast sowät 500 Ienwoonere (Stound 2018). Dät roate al in't äddere 17. Jierhunnert Fersäike truch Änglound un Frankriek, dät Ailound tou besiedeljen, man dät slumpede nit. Tou läip waas ju Fersuurgenge mäd Woater, bietou koomen dät uungoadelke Klima un ju Betruuenge truch do Kariben. Eerste in 1666 kuuden do Ängloundere een fääste Kolonie gruundje. Do eerste Siedlere wieren do Bruure Christopher un John Codrington, ätter do ju Haudstääd fon dät Ailound benaamd is. Do Codringtons wieren in Foulge uk Sukker-Plonter ap Antigua, un loange Tied ju bestimmende Sibskup ap Barbuda. Uum 1800 wuude dät Suudspit fon dät Ailound mäd aan Martello-Touden, aan britisken Fäästengstyp, seekerd, ju Ruine stoant bit däälich. In 1981 wuude Barbuda mäd dät grattere Noaber-Ailound Antigua touhoope in ju Uunouhongegaid äntlät, wierbie een Moorhaid fon do Barbudioanere deerfoar stämd hiede, bie dät Fereende Köönichriek tou blieuwen. Dät tän besiedelde Ailound mäd bloot n poor Täärpe hiede in 2011 sowät 1600 Ienwoonere. In do äddere Mäidenuuren fon dän 6. September 2017 look die Hurrikan
Basseterre (frantsöösk foar "Unnerlound") is ju Haudstääd fon ju Ailound-Föderatsjoon St. Kitts un Nevis in do Litje Antillen. Basseterre lait oun ju suudelke Kuste fon dät Ailound St. Kitts. Basseterre wuude fon frantsööske Kolonisten unner ju Fierenge fon Pierre Belain d’Esnambuc uum 1627 gruunded. Ju Stääd waas ju eerste fääste frantsööske Kolonie in ju Karibik. As in't Jier 1639 Phillippe de Longvilliers de Poincy die Frantsööske Gouverneur fon St. Kitts wuude, wonnelde sik ju Stääd tou een groote, ärfoulchrieke Hoawenstääd, ju dän Honnel un ju Kolonisierenge fon ju aastelke Karibik bestimde. De Poincy moakede Basseterre dan gau tou ju Haudstääd fon aal do Frantsööske Kolonien in do Wäästindiske Ailounde, uk Gouadaloupe un Martinique. Dät bleeuw so bit tou sin Dood in 1660, ätters waas ju Betjuudenge wier wät litjer. In 1727 wuude dät tou ju Haudstääd fon dät Ailound St. Kitts moaked. Leeter wuuden do Frantsoosen ferdrieuwen un do Briten uurnoomen ju Kontrolle. Uk wan ju Stääd unner Kolonioalkriege un Natuurkatastrophen tou lieden hiede, rakt dät noch fuul goud apsteede broachte oolde Bauwierke uut ju Kolonioal-Tied. Däälich lieuwje moor as aan Fjoodendeel fon ju Befoulkenge fon dän heelen Stoat, sowät 13000 Ienwoonere, in ju Haudstääd (Stound: 2009). In ju Stääd
Belize is een Lound in Middel-Amerikoa. Dät äntstuude in't Jier 1981 uut ju Kolonie Britisk-Honduras. Belize lait oun ju Atlantikkuste. Noaberlounde sunt Mexiko in dät Noude un Guatemala in dät Wääste un Suude. Belize häd n tropisk Klima. Ju Luchttemperatuur lait in'n Truchsleek bie 25,9 Grad Celsius. Ju Luchtfuchtegaid is truch dän Wiend fon ju See häär goud uuttouhoolden. Die maaste Rien faalt twiske Juni un Oktober, in düsse Tied is uk ju Luchtfuchtegaid ap't hoochste. Räägelmäitich aptreedende Natuur-Katastrophen sunt Hurrikoane un Uurfloudengen, do infoulge deerfon aptreede. Aan dweerelgen Stoarm fernäilde in 1961 ju domoalige Haudstääd Belize City, deeruum wuude Belmopan in 1970 ju näie Haudstääd. Groote Deele fon Belize sunt fon tropisken Rienwoold bewoaksen, deertwiske rakt dät uk Fjuurenboom-Savannen un Sumplound. Mangrovenwoolde luuke sik bienaist truchgungend ju Kuste loangs. Foar ju Kuste lääse Krallen-Riffe, Soundboanke un Atolle. Sun Haaldeel fon ju Flakte fon dän Stoat stoant unner Natuurskuts. Do grootste Stääde wieren in't Jier 2005 do foulgjende: Belize City (61.461 Ienwoonere), San Ignacio (16.812 Ienwoonere), Orange Walk Town (15.298 Ienwoonere), Belmopan (13.381 Ienwoonere) un Dangriga (10.750 Ienwoonere). Industrie rakt dät nit fuul, bloot Textil-, Neerengs- un Holt-Feroarbaidenge. Ap dät Lound is ju Buuräi fon groote Betjuudenge: Fuul Ljuude baue
Belmopan is ju Haudstääd fon dät middel-amerikoanske Lound Belize un hiede in't Jier 2017 sowät 21.814 Ienwoonere. Dät is een relativ junge Ploanstääd, ju ap een seekerere Steede gruunded wuude, uumdät aan dweerelgen Stoarm ju oolde Haudstääd Belize City läip ferseerd hiede. Die Noome fon ju Stääd is aan kunstelken Begriep, die sik touhoopesät uut dän Loundnoome "Belize" un Mopan, dät is een Äi, ju truch dät Rebät lopt. Belmopan lait aastelk fon dän Belize River ap 17° 15' noudelke Bratte un 88° 46' wäästelke Loangte, 76 Meetere buppe ju See. Ju Stääd lait in ju Provinz Cayo, sowät 80 km fääre in't Binnelound as ju eerdere Haudstääd Belize City. Ap dän 31. Oktober 1961 fernäilde die Hurrikan Hattie groote Deele fon ju domoalige Haudstääd Belize City. In't Jier 1965 wuude die eendgultige Besluut foated, een näie Haudstääd ap een seekerere Steede tou bauen, fääre in't Binnelound. Ap dän 1. August 1970 waas ju amtelke Stäädgruundenge fon dät näi baude Belmopan. In dät sälge Jier wuude die Regierengssit fon ju domoalige britiske Kolonie Britisk Honduras ätter ju näie Haudstääd ferlaid. Do Regierengs-Huuse sunt in modernen Stil baud, man jo hääbe daach uk wäil Määrkmoale fon ju klassiske Maya-Baukunst. Eerste ap
Die Bierich-Kat of Anden-Kat (Leopardus jacobita, Syn.: Oreailurus jacobita) is een suudamerikoanske Oard binne ju Familie fon do Katte. Die Bierich-Kat is tou fienden in dät Rebät fon do Anden in Suud-Amerikoa un wäd ap ju Roode Lieste fon säildene Oarde fon ju Waareldnatuurskuts-Organisatsjoon (IUCN) as "stäärk in Gefoar" (Endaraged) liested, uumdät ju heele Populatsjoon ap minner as 2500 uutwoaksene Dierte taksierd wäd, bie aan ouniemenden Populatsjoons-Trend. Dät rakt noch nit fuul wietenskuppelke Doaten uur ju Oard. Do eerste Film-Apnoamen fon ju Oard äntstuuden eerste ätter 2000 truch Christian Baumeister. Die Bierich-Kat is gratter as die Chileenske Woold-Kat un die Pampas-Kat. Dät fon Cornalia in 1865 beskrieuwene Exemploar waas 35 cm groot bie een Kop-Rump-Loangte fon 60 cm un een Stäitloangte fon 43 cm. Sien loang, wook, ticht Fäl is ljoacht gries plakked mäd swottelke of bruunelke Loangsstriepele, oun dän Buuk wiet mäd njuugen swottelke of bruunelke Ringe uum dän Stäit un een ljoacht Eende. Dät Fäl is ap dän Rääch 40 mm loang, oun dän tuustergen Stäit 35 mm. Ätter Reginald Innes Pockock läite sien loange Fälhiere toanke, dät die Bierich-Kat sien Lieuwend in koolde, fälserge Habitoate toubrangt. Die Bierich-Kat is moor of minner so groot as n grooten
Aastriek is n Lound in Middel-Europa. Ju Haudstääd is Wien un die Präsidänt fon ju Republik is sänt 2017 Alexander Van der Bellen. 700–1806, Frankenriek un Hillige Roomske Riek 1804-1867, Kaiserdom Aastriek 1867-1918, Aastriek-Ungarn 1918–1938, eerste republik 1938-1945, Trääde Riek 1945, twäide republik Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Großglockner (3.798 m). Do grootste Äien fon Aastriek sunt Donau, Elbe un Rhien. Aastriek wäd begränsed fon: Düütsklound in dät Noude, Tschechien in dät Noud-Aaste, ju Slowakäi in dät Aaste, Ungarn in dät Suud-Aaste, Slowenien in dät Suude, Italien in dät Suud-Wääste, Swaits en Liechtenstein in dät Wääste. Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $39.300 in 2007. In 2007 waas 1,6% fon ju ganse Wirtschaft Loundwirtschaft, 30,3% Industrie un 68% Tjoonste. Commons: Aastriek – Mediendoatäie www.austria.gv.at Düütsk
Die Bierich-Noosenboar (Nasuella olivacea) is een Roowdierte-Oard uut ju Familie fon do Dwäärch-Boare (Procyonidae). Hie is ääng fjuund mäd do Noosenboare (Sleek Nasua), man hie wäd in aan oainen monotypisken Sleek, Nasuella, fierd. Bierich-Noosenboare lieuwje in Kolumbien, dät wäästelke Venezuela un Ecuador, wier jo in haagerlaine Holtbuske in 2000 bit 3200 Meetere buppe ju See tou fienden sunt. Die Bierich-Noosenboar lät so äänelk as die Suudamerikoanske Noosenboar, man hie is baldoarich litjer un häd n kuuteren Stäit. Sien ticht, ruuch Fäl is fon griesbruune Klöär, die Stäit is jeelgries-dunkerbruun ringeld. Ju Snuute is juust as bie do uur Noosenboare loangsträkked un goud bewäägelk, man die Skäädel in't heele is noch langer as bie do uur Oarde. Düsse Dierte roakje een Kop-Rump-Loangte fon 36 bit 39 cm un een Stäitloangte fon 20 bit 24 cm.
Die Bierich-Tapir (Tapirus pinchaque), uk as Anden-Tapir of Wul-Tapir beteekend, is een Suugediert uut ju monogeneriske Familie fon do Tapire (Tapiridae). Die Bierich-Tapir is ju twäidlitste Oard fon Tapire. Sien Lieuwendsruumte lait in do hooge Anden fon Ecuador, Kolumbien un dät noudelke Peru, wier hie ap 2000 bit 4500 Meetere uur ju See foarkumt. Wuddelk säilden is uk moal aan ap läigere Hachte tou sjoon. Uumdät do Moanskene ju Lieuwendsruumte fon do Bierich-Tapire fernäile, is ju Oard in Gefoar. Do Dierte sunt maasttieds snoagens unnerwaiens, man toumäts uk deeges. Buute fon ju Brumst-Tied lieuwje do uutwoaksene Dierte aleenich. Jo konnen goud loope, klieuwerje, swimme un duukje. Jädden walterje sik do Dierte in'e Mudde. Bierich-Tapire freete jädden Bleede, Twiege, Fruchte un uur Plontendeele. Ju Wietenskup koant moor as 200 Plonten, do fon do Bierich-Tapire freeten wäide. In ju Druuge Tied freete jo uk Gäärs. Een wichtige Plonte foar dän Bierich-Tapir sunt do Mammut-Bleede (Gunnera). Deerfon freete do Dierte do groote Bleede un do Steele, man jo ferstopje sik uk jädden deer unner. Uumdät jo uk Fruchte un Bäien freete, dreege jo uk hieren Deel tou ju Uutspreedenge fon wäkke Plonten bie, wan jo do ätters wier uutskiete. Do Dierte mouten Soalt
Die Bieuw-Äil is een uungewöönelke Oard fon do Näiwaareld-Soaksfiske un kon Stroom-Steete fon sik reeke. Düsse Stroom-Steete konnen tou'e Joagd juust so as tou'e Ferdäägenge iensät wäide. Die Fisk lieuwt in do mudderge un suurstof-äärme Swäitwoatere in dät Noude un ju Midde fon Suud-Amerikoa, in't Bäkken fon dän Amazonas un in't Stroom-Rebät fon dän Orinoco un wät deer an litjere Äien mäd ferbuunen is. Die Bieuw-Äil is naan wuddelken Äil, as sin Noome un sien Uutsjoon fermiddeld. In Wuddelkhaid heert hie tou do Näiwaareld-Soaksfiske. Mäd do wuddelke Äile stimt hie in sin loangen un zylindrisken Lieuw uureen. Sin Iers-Flappert ferlopt bienaist uur dän heelen Lieuw un eendet oun't Stätspit. Rääge-, Stäit- un Buuk-Flappert rakt dät nit. Ju Loangte fon do Bieuw-Äile kon bit tou 2,8 Meetere bie een Wächte fon 20 Kilogramm weese. Die breede, rundede un ouflakkede Kop drächt een moachtige Muule, deer me dän Fisk as Roower oun kanne kon. Ju Faawe gungt fon gries bit bruunelk. Die Bieuw-Äil lieuwt in mudderch, suurstof-äärm Woater. Sowät tachtentich Prosänt fon dän Suurstof, dän die Fisk apnimt, wäd truch do besunners uutbieldede Äddere in ju bienaist tuskeloose Muule apnuumen, wiertruch die Bieuw-Äil aal tjoon bit füüftien Minuten apduuket, uum Luft tou
Do Boomstieger-Poagen (Dendrobatidae), uk Pielgift-Poagen of Faaw-Poagen naamd, sunt een Amphibien-Familie, ju tou do Poagen-Oardige (Anura) heert. Jo lieuwje in Middel- un Suud-Amerikoa. Dät sunt oafter aiske litje (sowät 12 bit 50 mm) un bunte Poagen un wäide hoast in sowät een Duts Sleeke un uum do 170 Oarde iendeeld. Mäd ju Faawer-Poage (Dendrobates tinctorius), wuude een Oard eerstmoals al in't 18. Jierhunnerd fon aan Europäer beskrieuwen. Dät oafter ju heele Familie as "Pielgiftpoagen" beteekend wäd, lät wät mis, uumdät gewöönelk bloot tjo Oarde fon dän Sleek Phyllobates fon ienheemske Foulke (Indioanere) foar dät Pielgift bruukt wuuden sunt. Nit aal do Stoffe, do fon do Boomstiegerpoagen truch hiere Häid-Käddele uutskädded wäide, sunt doodelke Näärwengifte. Twiske ju eerste un twäide, juust so as twiske ju twäide un trääde Toone sunt neen Swimhäide uutbielded. Die Muulebeen-Bunke failt. Do sälge Määrkmoale fiende sik bie dän Sleek Allobates, man die heert tou do Aromobatidae. Apgruunde fon joopgungende mikrobiologiske un phänotypiske Unnersäikengen is deerfon uuttougungen, dät düsse Uureenstämmenge nit ap genetisken Touhoopehong, man ap Konvergenz touräächgungt. Boomstieger-Poagen reeke uur hiere Häid basiske Alkaloide ou, wierfon sowät 200 Varianten bekoand sunt (biespilswiese Pumiliotoxin bie Dendrobates, Batrachotoxin bie Phyllobates. Batrachotoxin wierket ap dät Näärwensystem, Dät ferhinnert ju
Ju Stääd Bridgetown in dän Parish Saint Michael is ju Haudstääd fon dän karibisken Ailound-Stoat Barbados un juustso die wichtichste Hoawen un die ökonomiske Middelpunkt. Uurspröängelk wuude ju Stääd Indian Bridge naamd, ätter een al in indioanske Tied baude Brääch uur ju Äi, ju däälich Constitution River hat. Ju Stääd wuude in 1628 fon do Briten gruunded un häd däälich sowät 7.000 Ienwoonere, man bietou mout me noch sowät 80.000 Ienwoonere fon do Foarstääde meetälle, wät betjudt, dät in un uum ju Stääd sun Träädendeel fon ju Befoulkenge fon Barbados lieuwt. Do Ljuude fertjoonje sik dät Jäild mäd Tourismus, man jo staale uk Sukker, Rum un Melasse häär. Wier die Constitution River in ju See fljut, is däälich aan Yacht-Hoawen. Hie wäd in't Säntrum fon ju Stääd as "Careenage" beteekend, uumdät hier aleer do Sailskiepe liegen, uum dän Rump skeen tou moakjen. Fluks bie ju "Careenage" lait die National Heroes Square (aleer: Trafalgar Square), die säntroale Ploats fon ju Stääd, wier älken Dai fon Klok säks smäidens bit Klok säks säiwends ätter een fäästskrieuwen Sätgjucht ju Flaage fon Barbados waaie mout. Hier sunt uk do Parliament Buildings (aleer: Public Buildings), die Sit fon do bee Koomere fon dät barbadienske Parlemänt
N Neutron is n subatomär litje Paat sunner elektriske Leedenge dät foarkumt in Atomkäädene. Dät is apbaud uut 2 down-Quarke un 1 up-Quark. Aal Atomkäädene bit ap aan änthoolde ieuwenske een of moor Protone uk een of moor Neutrone. Ju eensichste Uutnoame is 1H (ju maast foarkuumende Foarm fon Woaterstof), wierfon die Kääden uut bloot een Proton bestoant. Ju Masse fon n Neutron is bolde gliek an ju fon n Proton man n Neutron failt ju positive Leedenge fon n Proton. Ju Rauemasse fon n Neutron is 1,00894 atomäre Massen-Eenhaid (u), dät is 1,67493 × 10-27 kg. Dät litje Paat kon fräiwäide bie Käädenkleeuwenge, toun Biespil in Käädenreaktore un bie ju Explosion fon ne Atombombe, man is in dän fräie Toustand (also buute dän Atomkääden) nit stabil. Ju Ouklingtied (antjut mäd τ) is 14:46 Minuten. Dät klingt ou tou n Elektron, n Proton un n Elektron-Antineutrino. Dät is n Biespil fon ß-Ouklingenge (Elektrone-Emission wäd Betastroalenge naamd). Bolde aal Masse wäd deerbie fääreroat an dät Proton. Neutrone spielje ne wichtige Rulle in Käädenreaktione: Neutrone-Aktivierenge Käädenkleeuwenge Do konnen uk anwoand wäide foar Struktuurunnersäikenge: Neutrone-Straienge Littikwinkelstraienge fon Neutrone (SANS) Do Neutrone wuuden 1932 äntdäkt fon James Chadwick, die deerfoar 1935 die Nobelpries foar
Buenos Aires [ˈbwenos ˈai̯ɾes] is ju Haudstääd un Primoatstääd, also dät politiske, kulturelle un wirtskuppelke Säntrum fon Argentinien. Do Gruundere fon ju Stääd benaamden ju ätter ju Santa María del Buen Ayre (spoansk foar Hillige Maria fon ju goude Luft / do goadelke Wiende). Ju Stääd lait oun't Ouger fon dän Río de la Plata, een tjoachterfoarmige Mundenge fon do Äien Río Paraná un Río Uruguay in dän Atlantik, ap ju Aastkuste fon dän suud-amerikoansken Waarelddeel. Buenos Aires lait in dän Truchsleek sowät 25 Meetere uur ju See. Dät häd 2.890.151 Ienwoonere (Stound:2010). Buenos Aires wuude ap dän 2. Februoar 1536 fon Pedro de Mendoza mäd dän Noome Puerto de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre gruunded. Uumdät do spoanske Siedlere dät stuur hieden, Neerenge tou kriegen, twoangen jo do ienheemske Het-Indioanere (uk bekoand as Querandí), ju junge Stääd mäd Ietelweeren tou fersuurgjen. Do Het bekeeken do Spoaniere deeruum as Fäinde un uurfällen ju Stääd moorere Moale, sodät do Siedere Buenos Aires al in 1541 wier apreeke un ferläite moasten. In 1580 wuude ju Stääd fon Juan de Garay unner dän Noome Ciudad de la Santísima Trinidad y puerto Santa María de los Buenos Aires wiergruunded. Ju Wirtskup fon
Caracas is ju Haudstääd un grootste Stääd fon Venezuela. Ju Stääd jält as kulturellen un wirtskuppelken Middelpunkt fon dät Lound. Uumdät dät deer so fuul kriminelle rakt un so fuul Ljuude uumebroacht wäide, jält ju Stääd as een fon do freeselkste Steeden ap ju Waareld buute fon Kriechsrebätte. Kolumbus roakede in 1498 as eersten Europäer ju Kuste fon Venezuela ap'e Naite fon wier nu Caracas lait. Junner äntstuude een litje Kolonie, ju Koarl V. as Leen fon ju Kroune Kastilien dän Honnelsheer Welser in Augsbuurg as Wiergoudmoakenge fon een "Anleihe" äärwelk uurroate. Man do Welser beheelten ju Besittenge bloot bit 1546. Ju wuddelke Stääd wuude in 1567 fon dän spoansken Konquistador Diego de Losada unner dän uurspröängelken Noome Santiago de León de Carácas gruunded. Leeter waas Caracas Haudstääd fon een spoansk Generoalkapitanoat un Sit fon dän Gouverneur. Uum 1750 blöide ju Stääd ap truch dän groienden Export fon Kakao. In dän Uunouhongegaidskriech wuude ju Stääd ap dän 29. Juli 1811 un noch insen 1814, ätterdät ju truch Simón Bolívar befräid wuuden waas, fon spoanske Troppen iennuumen. In 1821 foulgede wier een Befräienge un Caracas waas ätters bit 1831 Bestounddeel fon ju Republik Grootkolumbien, bit Venezuela sik deer in 1830 as