rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Die Jääst, Gääst of juu Bierme (Saccharomyces cerevisiae) is aan eensälligen Pilts, die apgruund fon sin Stofwiksel (Jeesenge) wichtig bie juu Häärstaalenge fon alkoholiske Dronke, un fon so moonich aan Deech is. Hie kon sik truch Spruutjen fermoorje: 1. Dät Spruutjen 2. Juu Konjugation 3. Ne Spoore Sjuch uk: haploid, diploid
Et rakt noch neen ganse Lieste mäd Seelterfräiske Computer-Begriepe. Hier fint me ne litje Lieste: Benutserkonto Computer Doatäi Doatäiuurdreegenge DVD-Spieler Fäästplatte Ferteeknis Kompaktschieuwe Oubreeke Webpost Foar ju Seelterfräiske Sproake konnen jie mäd unnerstoundene Lieste oarbäidje. Dät sunt do maast bruukte diakritiske Teekene (Uumluudteekene usw.). Bruuk Alt plus ju Nuumer in ju Lieste: Personal Computer
Jeesenge is wietenskuppelk blouked die Groote Begriff foar ferskeedene mikrobielle Oubau-Reaktionen fon organiske Stofe tou Energiegewinnenge, doo sunner Suurstof geböäre. Aleer waas dät noch meener definierd as kaustere un daach düütelke Uumewondelenge fon biotiske Stoffe in uur Stoffe - also sunner kwattergen Röäk in ju Lucht. Man düsse oolde Definition träft ap Buuteresüüre-Jeesenge nit tou. Woanelk is mäd dän Begriep in't Besunnere juu Uumewondelenge Sukker tou Ethanol truch Jääst un ferskeedene Bakterien meend, juu Alkoholiske Jeesenge. Commons: Fermentation – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Mikroorganismen is die Groote Begriff foar litje Lieuweweesen, doo me mäd bloote Oogene nit sjo kon. Me bruukt deerfoar n Mikroskop. Dät sunt oafter Eensällige Lieuweweesen, mongs oaber uk litje moorsällige. Düt Fäkwoud is touhoopesät uut Bestounddeele, doo ap ooldgriechiske Woude touräächgunge. Dät sunt μικρός (mikros), wät littik hat, un ὄργανον (Organon), wät sufuul betjuudt as Reewe, Oarbaid, Wierk, Instrument. Fon dät Woud "ὄργανον" kuume wäil noch moor Leen- un Froamdwoude, as "Oargel", man uk die Begriff "Organe" foar doo binnerste Deele un aal sowät. "Organismus" betjuudt niks uurs, as dät deer moorere Organe touhoopewierke, wät bie Mikroorganismen gewöönelk nit so touträft.
Eensällige Lieuweweesen, Lieuweweesen mäd bloot een Sälle, wuuden 1675 fon Antoni van Leeuwenhoek äntdäkked. Dät is neen Taxon. Eensällich sunt: Aal do Archaeen (Archaea) Do maaste Bakterien (Bacteria) Eenige Piltse (toun Biespil Jääst) Fuul fon do uurige Eukaryoten, do fröier as Protisten (Protista) touhoopefoated wuuden sunt.
Dät Woud Literatuur (fon dät Latinske litterae) kon foar moorere Begriepe bruukt wäide. Besunners betjut die Noome Literatuur dät Skrieuwen in ne kunstelke Foarm un aal Kunst, un aal Bouke, do deerfon moaked wuuden sunt. Dät is n Unnerskeed mäd Lektüüre, dät skrieuwen wäd uum ne lichte Geskichte tou fertällen. Literatuur kon sik iendeele läite in ferscheedene Sproaken (Dööntjene un Fertälstere): Fertälstere Toukumstliteratuur Wietenskupsdichtenge Bieldefertälstere Literatuur in do fräiske Sproaken: Noudfräiske Literatuur Seelterfräiske Literatuur Wäästfräiske Literatuur
Literatuur uur Seelterlound un uur ju seelter Sproake fint sik in ju foulgjende Lieste. Abels 1927 = H. Abels, Die Ortsnamen des Emslandes, Paderborn 1927. Abels 1930 = H. Abels, Zur ältesten Kirchengeschichte des Emslandes, Meppen 1930. Al = H. Schulte, Die Urpfarre Oyte und Gemeinde Altenoythe, Friesoythe 1974 [Original 1948]. Ale = Oantwoude ap "Atlas Linguarum Europæ, 1. Questionnaire" fon J. Dumstorf, Hollen, 1975. Apnoame P. Kramer. Am = C. Baasen, Das Oldenburger Ammerland. Eine Einführung in die siedlungsgeschichtlichen Probleme der nordwestdeutschen Landschaft, Oldenburg 1927. Årh » Århammar. Århammer 1969 = N. Århammar, Die friesischen Wörter für 'Rad' ('Wheel'). In: Kopenhagener germanistische Studien (Festschrift Prof. Dr. P. Jφrgensen), Kopenhagen (Akademisk Forlag) 1969. S.35-84. Århammer 1977 = N. Århammar, Die Wurt-Namen der nordfriesischen Geestinseln und der initiale w-Schwund vor u im Friesischen. In: Onoma 21, 57-65 (1977). Århammar 1984 = N. Århammar, Die Lerche (Alauda) im Friesischen: ein Beitrag zum Atlas Linguarum Europæ. In: Miscellanea Frisica (earebondel Prof. Dr. H.T.J. Miedema), Assen 1984. S.137-152. Århammar 1986 = N. Århammar, Etymologisches um den Streß. In: Wortes Anst - Verbi gratia, donum natalicum Gilbert A.R. de Smet, Leuven/ Amersfoort 1986. Århammar 1989 = N. Århammar, Profilskizze der agrarischen Mikrotoponymie auf den nordfriesischen
Ju Alkoholiske Jeesenge is n Stofwikselprozess tou Energiegewinnenge fon sowäil Jääst, as uk eenige Bakterien, wierbie Sukker un uur Kohlenhydrate in Alkohol (gnauer:Ethanol) uumewondeld wäide. Dät is wäil ju bekoandste Oard fon Jeesenge un wäd bie ju Häärstaalenge fon alkoholiske Dronke as t.B. Wien un Bjoor nutsed. Die Jääst bruukt chemiske Energie in Foarm fon Adenosintriphosphat (ATP), uum sunner Suurstof uurlieuwje tou konnen. Deertou geböärt düsse Reaktion: C 6 H 12 O 6 + 2 A D P + 2 P i ⟶ 2 C 2 H 5 O H + 2 C O 2 + 2 A T P {\displaystyle \mathrm {C_{6}H_{12}O_{6}\,+\,2\;ADP\,+\,2\;P_{i}\;\longrightarrow \;2\;C_{2}H_{5}OH\,+\,2\;CO_{2}\,+\,2\;ATP} } Glucose, 2 Adenosindiphosphat un 2 Phosphat reagierje tou 2 Ethanol, 2 Koolestofdioxid un 2 Adenosintriphosphat Ethanol, dät is die woanelke Alkohol (C2H5OH), is Kreepelgöitjen, dät Koolestofdioxid, dät eenfach inne Luft gungt, fonsäärm uk. Bloot dät Adenosintriphosphat (ATP) wäd bruukt. Me skäl sik nit foarstaale, dät düsse Reaktion ap eenmoal oulapt, noa, dät gungt in moorere Stappen, do der aal fon Enzyme katalysierd wäide. Moor as füüftien Prozent Alkohol kricht me mäd Jääst nit, deeruum dät die Jääst bie ne haagere Alkoholkonzentration stäärft.
Adenosintriphosphat, oafter oukuuted mäd "ATP" is n Nukleotid. Dät kumt also as Bestounddeel fon Ribonukleinsüüre (RNA) foar, oaber uk as aan wichtigen Energiedreeger, die an fuul Reaktione, doo in ne Sälle ouloope, bedeeliged is. Hier sjucht me links doo tjo Phosphate, inne Midde dän kringföärmigen Sukker un gjuchts dän Räst fon't Adenin. Sunner doo Phosphate hat dät Adenosin, dät is dan n Nukleosid, mäd trjo sukke Phosphate is dät n fulständich Nukleotid, näämelk dät Adenosintriphosphat. Waiwiesenge: In juu Teekenge is an aal doo Houke, wier niks stoant, Koolestof (C), dät is bloot nit deer wai skrieuwen.
Literatuur uur Seelterlound un uur ju seelter Sproake fint sik in ju foulgjende Lieste. Literatuur uur Seelterlound ter Laan 1929 = K. ter Laan, Nieuw Groninger Woordenboek. Groningen 1929 (Ätterdruk Groningen 1974). ter Laan 1948 = K. ter Laan, Aardrijkskundig Woordenboek van Nederland. 's-Gravenhage/ Batavia 19482. Lang = E. Friedlaender, Güterverzeichniss des Klosters Langen in Ostfriesland. Jahrbuch der Gesellschaft für bildende Kunst und vaterländische Alterthümer zu Emden. Zweiter Band, Zweites Heft, Emden 1877. S. 19-46. Langewische = F. Langewische. In: Mitteilungen des Vereins für Altertumskunde Westfalens und des Landesmuseums der Provinz Westfalen, 11, Heft 1 (1921). Sitierd ätter Ls12. Lasch = A. Lasch, Mittelniederdeutsche Grammatik. Halle a.S. 1914. Laur 1960A = W. Laur, Die Ortsnamen in Schleswig-Holstein, Schleswig 1960 (Gottorfer Schriften 6). Laur 1960B = W. Laur, Nordseegermanische lautliche Merkmale in den niederdeutschen Ortsnamen Schleswig-Holsteins. In: Fryske Stúdzjes (earebondel Prof. Dr. J.H. Brouwer). Assen 1960. S. 389-398. Laur 1962 = W. Laur, Ortsnamen auf -um in Nordfriesland. Fryske plaknammen 13, 3-9 (1962). Laur 1967 = W. Laur, Historisches Ortsnamenlexikon von Schleswig-Holstein, Schleswig 1967. Lb = H.G. Ehrentraut, Oldenburgisches Lagerbuch des Drosten Jacob van der Specken vom Jahre 1428. Friesisches Archiv 1, 432-489 (1849). Lc = K.L. von Le Coq, Topographische
Hermann Möller (* 13. Januoar 1850 in Hjerpsted bie Tönder in Noud-Släswiek, Dänemark; † 5. Oktober 1923 in Kopenhagen) waas n deensken Historisken Linguist. Al 1851 wuud Hermann sin Foar luttersken Pestoor ap dät noudfräiske Oailound Sylt un so leerde hie uk Noudfräisk. Dan fon 1861 bit 1864 woonden jo ap dän Hallich Olound un heerde hie noch wier uur Fräisk. So wuud hie al jung Sproakferglieker. Ätter sien Universitätsstudium fäng hie 1872 oun mäd ne Noudfräiske Sproakleere, wierfoar hie uk dät Ooldfräiske un Ooldängelske studierje moaste. Deerbie foont hie uut, dät dät Noudfräiske eegentelk ap two Sproaken touräächgungt: 1. dät Fräiske fon dät Fäästlound, do Halligen un dät oolde Noudstrand, dät mäd dät Aast- un Wäästfräiske ferwant is, un 2. ju Sproake fon do Oailounde Sylt, Föhr, Amrum un Hälgelound, ju der fuul naier ferwant is mäd dät Angelsaksiske un dät Ängelske. Sien Doktorwöide kreech hie 1875 in Leipzig uur ne Unnersäikenge an ju Palatoalriege, wier hie uk do Unnerscheede bespriek twiske Ängelsk un Fräisk ap ju eene Siede un Läich- un Hoochdüütsk ap ju uur Siede. Uk ätters bleeuw hie ieuwenske sien uur Unnersäikengen mäd dät Fräiske tougong. So raisede hie 1881 ätter Näiwangerooge bie Foarel, dan ätter
DHO38 is dät Roupteeken fon n Loangstwoogenseender (dt. Längstwellensender) fon ju Buundesweer, in dän Wäästfoan wäästelk fon Roomelse. DHO38 soant ap ju Frequenz 23,4 kHz mäd ne Seendelaistenge fon bit tou 800 Kilowatt kodierde Mäldengen an U-Boote fon ju Buundesmarine un uur NATO-Loundere. Apgruund fon ju gjucht läige Seendefrequenz, ferbuunen mäd ne relativ hooge Seendelaistenge, is n Ämpfang noch in Woaterdjupten bit tou sowät 30 m muugelk. Die Seender benutset oachte Skirmantennen, do älk fon 352,8 Meter hooge Stäilröirmästen drain wäide. Älken Mäst stoant ap n sowät 3 Meter hoogen, zylindrisken Keramikisolator, die foar ne Sponnenge fon 300 kV uutlaid is. Do Mästen sunt mäd zylindriske Swooidämpere fersäin (ap ju Bielde as Fertjukkengen tou sjoon), do foar n stabilen Stand fon ju Konstruktion uk bie Stoarm suurgje. Ju Marinefunksteede is dät hoochste begungbere Bauwierk in West-Europa (man bloot foar Suldoate). Do oachte Mäste sunt bit tou ne Fierte fon moor as 20 Kilometer tou sjoon. Ju fuchtige Foanboudem häd bie ju Woal uum ne Steede tou waälen n wichtigen Faktor weesen. Ju Marinefunksteede bleeuw loange Tied uut militariske Gruunde n wieten Fläk ap do Koarten. Wieren do Seelter 1973 noch bliede weesen, dät jo ne deer ploande Bombenousmietsteede ferhinnerje kuuden,
Die Lokativ (Locativus) is n Kasus (Fal). Die Lokativ tjut Bewäägenge an. Do Präpositione fon dän Lokativ sunt in, ap, bie, ätter un Gjuchte. Dät Seelterske häd naan Lokativ, dät Limbuurchske wäil. Seeltersk Heem is heim in dät Limbuurchske. Ätter Heem is heives. Mongs is die Lokativ in dät Limbuurchske dätsälge as die Genetiv (2.Fal), as in mörges dät fon dän Mäiden of ätter dän Mäiden weese kon. Die Lokativ trout uut tou stierwen in dät Limbuurchske.
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - W - Z Et rakt 194 uunouhongige Stoaten (dt. Staaten, Länder), dät sunt do 192 Meegliedere fon dou Fereende Natione plus Taiwan un Vatikanstääd. In ju Lieste ap disse Siede sunt uunouhongige Stoaten un uk Uunouhongige Gestriche mäd Stoatus un Anärkannenge beschrieuwen. Seelter Adjektive fon Sproaken un Lounde of [1]. Aastriek Aast-Timur Afghanistan Ägypten Albanien Algerien Älfenbeenkuste (Côte d'Ivoire) Andorra Angola Antigua un Barbuda Äquatorioal Guinea Argentinien Armenien Äthiopien Australien Aserbaidschan do Bahamas Bahrain Bangladesh Barbados Belau (Palau) Belgien Belize Benin Bhutan Bolivien Bosnien Botswana Brasilien Brunei Bulgarien Burkina Faso Burundi Chile Volksrepublik China Costa Rica Dänemark ju Dominikaniske Republik Dominika Düütsklound Dschibuti Ekuador El Salvador Eritrea Estlound do Fereende Arabiske Emiroate dät Fereende Köönichriek fon Groot-Britannien un Noud-Irlound do Fereende Stoaten fon Amerikoa amerikoansk Fidschi Finlound Frankriek Gabun Gambia Georgien Ghana Grenada Griechenlound Groot-Britannien Änglound Noud-Irlound Schotlound Wales Guatemala Guinea Guinea-Bissau Guyana Haiti Honduras Ieslound Indien Indonesien Irak Iran Irlound Israel Italien Jamaika Japan Jemen Jordanien Kambodscha
Die Loundkring Kloppenbuurich is n Loundkring in dät Wääste fon Läichsaksen. Sien Haudstääd is Kloppenbuurich. Die Kring hiede ap n 31. Dätsember 2021 173.980 Ienwoonere en häd ne Uurfläche fon 1.418,18 km2; dät rakt n Befoulkengstichte fon 109,7 Ienwoonere je Quadroatkilometer. N Fjoondel fon ju Befoulkenge is Ruslounddüütske, wät Integrationsprobleme rakt. Fon Noud bit Suud is die Loundkring ungefeer 50 km loang un Aast-Wääst 40 km. Dät Gebiet is relativ flak mäd, do maaste Höchten sunt so twiske 30 un 40 m buppe Normoalnul. Noudelk fon Kloppenbuurich fljut ju Soeste in ju Thülsfelder Talsperre, ju 3 km loang is. Die Loundkring is Deel fon dät Ooldenbuurger Munsterlound. Mäd dän Wieser fonne Klokke beginnend in dät Noude gränse do Loundkringe Ammerlound, Ooldenbuurich, Fächt, Ossenbrääch, Oamselound un Lier. In dän Loundkring Kloppenbuurich rakt et trättien Eenhaidsmeenten. Dät sunt: Ait (Stääd) Bäärsel Böäsel Cappeln Emstek Essen Garrel Kloppenbuurich (Stääd) Lastrup Lindern Löningen (Stääd) Molbiergen Seelterlound Ätter ju Lounddaiwoal 2021 wuude do Sitte in'n Lounddai so ferdeeld: Spiegel (01.04.2005): Die Russen von Cloppenburg (blouked ap'n 11.12.2022) Commons: Landkreis Cloppenburg – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie Ju Websiede fon'n Loundkring: www.lkclp.de
Hermann Möller häd 1881 in Strukelje ne Woudelieste apnuumen. Dät Originoal fint sik in ju Stoatsbibliothek in Aarhus, Dänemark. Hier foulget ne Kopie fon ju Woudelieste. Eepenbeer häd Möller normoale Bleede dubbeld foolded un touhoopesäid, so dät nu two Sieden binne ne Bielde faale. Die Inhoold is alfabetisk ätter ju düütske Uursättenge, so dät hie dän wäil an Hound fon n düütsk Woudebouk ätterfräiged häd. Klik ap ne Bielde un dan noch twäie, uum ju in fulle Grööte tou bekiekjen. 1 Tittel 3 aal 5 abn 7 ank 9 aufh 11 aus 13 bes 15 blu 17 dar 19 eic 21 far 23 fri 25 gen 27 gru 29 her 31 jam 33 kle 35 kus 37 lie 39 min 41 nec 43 pfl 45 rau 47 rol 49 sca 51 scl 53 scn 55 scw 57 son 59 ste 61 sup 63 thi 65 tuc 67 unb 69 vag 71 verg 73 vers 75 vor 77 wah 79 weg 81 wet 83 wol 85 zer 87 zur
Haploidie (oukuuted mäd "n", juun "2n" foar Diploidie) is juu Oainskup fon n Lieuweweesen (of ne oankelde Sälle) mäd aan Chromosomensats. Ne Sälle of n Lieuweweesen mäd düsse Oainskup is haploid. Bie fuul Lieuweweesen sunt doo Kiensällen (Gameten), also bie Dierte Säid- un Oaisällen, haploid, doo ganse Lieuweweesen oaber diploid, also mäd twäin Chromosomensatse, deeruum dät doo bee Chromosomensatse mäd doo bee Sällen fersmilte un juu Zygote, dät litje Lieuweweesen äntstoant. Dät rakt oaber uur Lieuwweesen, bie doo dät uk al moorsällige Gameten, sonaamde Gametophyten rakt. Blöimte-Sällen, doo monnelke Gameten fon fuul Plonten wäide al as Gametophyten beteekend, deeruum dät doo uut tjo Sällen bestounde. Doo konnen oaber uk gjucht groot wäide, as bie Moose, wier bolde dät ganse Gewäks haploid is, bloot juu Spoorenbol, die ap dät Gewäks sit, is diploid, also an Sporophyt. Uk bie ne Foone woakse Gametophyt (juu haploide Plonte) un Sporophyt (juu diploide Plonte) tichte apnunner: Juu groote Foone, aan Sporophyt, staalt truch Meiose haploide Spooren häär, wieruut die Gametophyt, die Foarkien, woakst, n haatfoarmich litjet Blääd mäd Wuttele, dät twäin ferskeedene Soarten fon Buulen häd: Antheridia (Sg:Antheridium) un Archegonia (Sg:Archegonium). In n Antheridium sunt Spermatozoiden, in n Archegonium is ne Oaisälle. Juu Plonte befruchted
Diploidie (oukuuted mäd 2n) is, wan n Lieuweweesen aan dubbelden Chromosomensats (also twäin fulständige Chromosomensatse) häd. Dät rakt fuul diploide Lieuweweesen, foarallen monken do Eukaryoten (Dierte, Plonten, Piltse un wät me fröier unner Protisten touhoopefoatede) sunt fuul. Diploide Lieuwweesen äntstounde oafter uut ju Fersmiltenge fon twäin haploide Gameten (Kien-Sällen). Uk Moanskene sunt diploide Lieuweweesen, do sik truch ju Fersmiltenge fon haploide Kien-Sällen fermoorje. Haploidie mäd aan Chromosomensats (n) Triploidie mäd träi Chromosomensatse Tetraploidie mäd fjauer Chromosomensatse Pentaploidie mäd fieuw Chromosomensatse Hexaploidie mäd säks Chromosomensatse ... Polyploidie Gans algemeen mäd moorere Chromosomensatse
Triploidie is ju Oainskup fon n Lieuweweesen, dät aan tjoofoolden Chromosomensats häd, dät hat, träi fulstandige Chromosomensatse. Ju Appelsoarte Boskoop is triploid. Ju Blöimte fon düsse Soarte is uut düssen Gruund uunbruukboar. Moonige Fiske wäide fon Moansken triploid tuchted, deermäd jo uunfruchtboar sunt. Wan aan jädden Fiske hääbe mai (Foarallen as Nutsdierte) un häd oaber nit so fuul Ploats, dan kon dät n Foardeel weese, wan do sik nit fermoorje. Bie Moansken kumt uk mongs Triploidie foar, dät fiert dan tou läipe Behinderengen un normoal stierwe do triploide Bäidene al foar hiere Gebuurt, of kuut deerätter. Ju Poagenoard Pelophylax "esculentus" (düütsk:Teichfrosch) is uut ne Fermiskenge fon do bee uur Poagenoarde Pelophylax ridibundus (düütsk:Seefrosch) un Pelophylax lessonae (düütsk:Kleiner Wasserfrosch) äntsteen. Deeruum dät jo oafter triploid sunt, dät hat, fon een fon do bee Uursproangsoarde twäin Chromosomensatse (also dät fulständige Genom), un fon ju uur aan hääbe, konnen triploide Poagen hiere Gene aaltiede fäärereeke, sodät ju Misk-Oard "Pelophylax "esculentus" trots oafter geböärende Fäärefermiskengen mäd hiere Uursproangsoarde daach hiere Gene fon bee Oarde fäärereeke kon, deeruum dät do Uursproangsoarde bloot diploid sunt. Haploidie mäd aan Chromosomensats (n) Diploidie mäd twäin Chromosomensatse (2n) Tetraploidie Mäd fjauer Chromosomensatse Pentaploidie Mäd fieuw Chromosomensatse Hexaploidie Mäd säks
Buuräi is ju aktive Beoarbaidenge fon Flakten foar Plonten- un Fäitucht un foar ju Feroarbaidenge fon do Plonten un Dierte, foarallen tou Ietelweeren. Foarallen in ju USA, man uk n bitje in Düütsklound un uurswain, wäd ju oolde Buuräi fon groote Buuräie fertroangen, do me uk as "loundwirtskaftelke Fabrike" beteekenje kuude. Foulkskultuur (toun Biespil oolde Buuräi)
Juu Weete (Triticum) is n Sleek fon Gäärs, wierfon eenige Oarde fon Buuren as Koarel anbaud wäide un sänt oolde Tieden deerfoar tuchted wäide. Hier sjucht me ne Koarte, wierap jeel dät Uursproangsgebiet fon juu Weete ienteekend is, un türkis, wier juu däälich uk ap Fäildere stoant: Juu maaste Weete, juu däälich tuchted wäd, is gnau nuumen goarneen skeene Weete, dät is juu Oard Triticum aestivum, juu is truch Bastardisierenge äntsteen un drächt sogoar moor Gene fon dän Sleek Aegilops as fon dän Sleek Triticum (dät is Weete) in sik. Skeene Weete wät oaber uk säilden noch tuchted, dät is toun Biespil, wät ap düütsk "Einkorn" hat, dät Triticum monococcum, ne gans oolde Oard, juu heel un aal nit bastardisierd is. Man dät is wäil däälich in bolde neen Buurenfäild moor tou fienden, eer in Museen un bie Ljoohääbere, toumoal dät insen bolde uutstuurwen waas, wült dät minner Aaren brangt. Ne Besunnerhaid is, dät doo polyploide Weete-Oarde moor Aaren brange as doo diploide Uursproangsfoarme. Hier aan Stamboom fon wäkke Weete-Oarde, doo tou näie Oarde fermisked wuuden sunt. Doo Uursproangsoarde sunt buppe teekend, wät deer bit däälich bie hääruutkeemen is, sjucht me, wan me fääre deel kieket. Deer sunt oaber nit
Tetraploidie is juu Oainskup fon n Lieuweweesen mäd fjauer ganse Chromosomensatse. Haploidie - Mäd aan Chromosomensats Diploidie - Mäd twäin Chromosomensatse Triploidie - Mäd träin Chromosomensatse Pentaploidie - Mäd fieuw Chromosomensatse Hexaploidie - Mäd säks Chromosomensatse ... Polyploidie - Gans algemeen mäd moorere Chromosomensatse
Pentaploidie is juu Oainskup fon n Lieuweweesen mäd fieuw ganse Chromosomensatse. Haploidie - Mäd aan Chromosomensats Diploidie - Mäd twäin Chromosomensatse Triploidie - Mäd träin Chromosomensatse Tetraploidie - Mäd fjauer Chromosomensatse Hexaploidie - Mäd säks Chromosomensatse ... Polyploidie - Gans algemeen mäd moorere Chromosomensatse
Hexaploidie is ju Oainskup fon n Lieuweweesen mäd säks ganse Chromosomensatse. Haploidie - Mäd aan Chromosomensats Diploidie - Mäd twäin Chromosomensatse Triploidie - Mäd träin Chromosomensatse Tetraploidie - Mäd fjauer Chromosomensatse Pentaploidie - Mäd fieuw Chromosomensatse ... Polyploidie - Gans algemeen mäd moorere Chromosomensatse
Hexaploidie is juu Oainskup fon n Lieuweweesen mäd moorere heele Chromosomensatse. Dät kon gans nutselk weese, wan Plonten apgruund fon Polyploidie gratter sunt. So äntstuuden Weete- un Äidbäien-Oarde, do fuul Ärdraach brange. Haploidie - Mäd aan Chromosomensats Diploidie - Mäd twäin Chromosomensatse Triploidie - Mäd träin Chromosomensatse Tetraploidie - Mäd fjauer Chromosomensatse Pentaploidie - Mäd fieuw Chromosomensatse Hexaploidie - Mäd säks Chromosomensatse ...
Luxembuurich is n litjet Lound in Wääst-Europa. Ju Haudstääd is Luxembuurich un die Grootherzog fon dät Grootherzogdum is sänt 2000 Henri. Luxembuurich wäd begränsed fon Düütsklound in dät Aaste, Frankriek in dät Süüden un Belgien in dät Wääste. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Kneiff (560 m). In dät Noude rakt dän Ösling, een Hoochieuwene mäd fuul Doale. Suudelk deerfon lait dät fruchtboare, in n Truchsleek 300m hooge Gutland. Ju grootste Äi fon Luxembuurich is die Mosel. Ju Befoulkenge is grattendeels kathoolsk. 37% fon ju Befoulkenge is Buutenlounder, foarallen Portugiesen, Italiener, Frantsoosen, Belgier un Düütske. Do offitsielle Toale sunt Frantsöösk, Düütsk un Luxembuurchsk. Luxembuurich is Meedglid in ju Benelux (1944), NATO (1949), ju Europäiske Union (1957) un do Fereende Natione (1945). Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $79.400 in 2007. In 2007 waas 1% fon ju ganse Wirtskaft Loundwirtskaft, 13% Industrie un 86% Tjoonste.
Dät Eepene Huus waas die oolde seelter Huustyp un wude deeruum uk Oold Seelter Huus naamd. Deerbie woonden do Ljuude touhoope mäd do Bäiste in aan Ruum, wan jo uk toun Släipen un Spinnen un sowät apaate Ruume hieden. Die grattere Typ hied al uum 1890 steenene Muuren, man do litjere wieren Fäkwierkhuuse, jo hieden somäd kloamde Woogen uut Fäkwierk, apfäld mäd Leem un Sträi. Dät hied Ferbiende mäd Onkerboolken. “Toufoarne hieden se as do oolde Seelterljuude wierene, aal een Soart Huuse. Man ätter dän groote Bround, die in t Jier [18]eenuntwintich fuul Huuse in Skäddel in Ääske broachte, do hääbe se sik gans ferbaud. Un fuul hääbe deerätter hiere Huuse ap n uur Wiese baud, wierfon ätters de Rääde weese skäl. Toueerst wo wie do oolde Huuse beskrieuwe, do uk wäil eepene Huuse heete.” Minssen, M3:121S (1846). Bit in do 1930er Jiere mout et do fuul roat hääbe, man dan baadende dät oafte, as mie fertäald wuude. Toulääst waas bloot dät Deddens Huus in Hollenerfoan uut ju Tied uum dät Jier 1800 noch uurich, wät dan in de Jiere 1952-1954 oubreeken wuude un fon dät Museumstäärp in Kloppenbuurich ankooped is. Deer is dät "Saterhaus" in 1955/1956 wier apbaud wuuden.
Cincinnati is n Stääd in dät Suudwääste fon dän Stoat Ohio in do Fereende Stoate. Ju Stääd lait an de Ohio-Äi un häd ätter ju Foulkställenge fon 2006 n Ienwoonertaal fon 332.252 binne do Meenteskeede, wiermäd se ju bit ap two grootste Stääd fon Ohio is. Ju Agglomeration, ju sik uutdient uur Deele fon do Stoaten Ohio, Kentucky un Indiana, is oawers fuul gratter un tält bolde 2 millione Ienwoonere. Ätter dän Bau fon dän Eriekanoal un dän Miamikanoal wuud ju Stääd al bolde n wichtich Zentrum fon ju Skipfoart ap e Ohio-Äi. In dät Jier 1850 hied ju Stääd al 115.000 Ienwoonere un waas deermäd een fon do two grootste Stääde wäästelk fon dät Appalachen-Gebierge. Ju Stääd wuud 1788 gruunded un 1790 "Cincinnati" naamd ätter ju "Sälskup fon do Cincinnati", n Fereen fon fröiere Offiziere uut dän Amerikoanske Uunouhongegaidsskriech, do ätter dän Kriech ätter hiere Burger-Beroup touräächkeemen wieren. Deermäd foulgeden jo dät Biespil fon dän roomske Diktator Cincinnatus, die der ätter n fon him fierden Kriechstoach fluks wier bääte dän Plouch stounde geen. Foar ju Ouskaffenge fon ju Sklaaweräi waas Cincinnati ne wichtige Twiskestation fon dän Underground Railroad. Sjuch uk: Do Seelter in Cincinnati. Fon ju Befoulkenge is 12,3