rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Kamperfeen is ne Buurskup fon Kampe in ju Meente Ait. Kamperfeen lait noudelk dän Kustenkanoal un aastelk Reekenfäld. Wäästelk därfon lait die Aastfoan mäd Skäddelerdom un Swonnebiergerfoan. Truch Kamperfeen fljoot die Elisabethfeenkanoal. Kamperfeen hied fröier ne evangeelske un ne katoolske Skoule. 1955 wuud deer ne moderne evangeelske Skoule baud. Ju häd 170.000 DM koastet. Ju Skoule wuud ap n 31.7.1970 sleeten un ferkooped. Do Koastere wieren: Laitenge: 1955 - 1960: Gerhard Müller 1960 - 1960: Hans Martin Schilke (Fertredenge) 1960 - 1961: Hildburga Möllenberg (Fertredenge) 1961 - 1961: Gerhard Müller (Fertredenge) 1961 - 1970: Eberhard Engelmann 2. Koaster: 1955: Hans Martin Schilke 1960: Hildburga Möllenberg 1966: Otto Duwe Ju katoolske Skoule wuud 1948 gruundet un eerste in ju evangeelske Skoule Reekenfäld un 1955 in ju näie evangeelske Skoule Kamperfeen unnerbroacht. In 1960 hied ju där n oainen Anbau kriegen. Ju Skoule wuud ap n 31.7.1967 sleeten. Do Koastere wieren: Laitenge: 1948 - 1954: Georg Kollhoff 1954 - 1954: Reinhold Enneking 1954 - 1958: Georg Sommer 1958 - 1963: Josef Tönnies 1963 - 1967: Josef Brackland Franz Dwertmann: Das grosse Sterben der kleinen Schulen, Vechtaer Druckerei und Verlag, 1984, ISBN 3-88441-025-3
Burloage is n Tärp in ju Meente Rauderfeen. Burloage lait suudelk Loangholt un wästelk die Seelterlounder Wäästfoan fon Skäddel. Bie Burloage in ju "Esterweger Dose" (Wäästfoan) is in dät Eedoubaugebiet fon dät Moorgut Seedelsbierich ap n 27. Februoar 1939 truch dän Eedgreeuwer Heinrich Breer ne Foanlieke fon n jungen Wänt funnen wuuden. Ju Lieke fon "Burli" was al fon 2005-2009 in dät Foan- un Feenmuseum Elisabethfeen uutstaald un is nu bie ju "Universitätsklinik Hamburg-Eppendorf" truch moderne Methoden unnersoacht wuuden. Die Wänt was twiske 12 und 14 Jiere oold un is twiske do Jiere 1046 un 1164 stuurwen. Ju Skelett-Lieke wäd nu in dät "Landesmuseum für Natur und Mensch" in Ooldenbuurich uutstald und kumt in August 2012 wier touräch ätter dät Foan- un Feenmuseum in Elisabethfeen. In Burloage-Klostermoor II bie Rauderfeen is 1953 n besünners gaud ärhooldenen Huund uutgreeuwen wuuden, dät wier dät eerste Moal, dät n Diert fuunen wuud. Heft 74 der Schriftenreihe des Landesmuseums Oldenburg „Natur und Mensch“ unter dem Titel „Das Kind aus der Esterweger Dose – Dokument einer außergewöhnlichen Skelett-Moorleiche“ Foan Wäästfoan Die Wänt fon Burloage ap Siede 53 (GA-Magazin 5. Meerte 2011) Torfhund von Burlage
Loangholt (düütsk: Langholt) is n Täärp in ju Meente Rauderfeen. Dän aastelke Deel fon Loangholt heert tou Aastrauderfeen. Loangholt lait suudelk Rauderfeen un wäästelk Roomelse-Wääst. Suudelk Loangholt lait Burloage. Bie Loangholt lait dät unner Natuurskuts stoundene Landschaftsschutzgebiet Langholter Meer. Loangholt wuud al in n Uurkunde fon 1319 dät eerste Moal ärwäänd. Ju Äntstoudenge fon Loangholt gungt tourääch ap dän Johanniteroarden, die deer in dän wiede Wäästfoan n Klaaster gruunded häd, uum dän Foan uurboar tou moakje. Ju Klaastersäärke stuud deer bit 1690. Dät Täärp Loangholt äntstuud dan uum ju Johanniter-Kommende. In Loangholt stuud fröier ne Ticheläi un ne Molkeräi. Dät Klaaster Loangholt waas ne fröiere Johanniter-Kommende. Dät Klaaster wuud wäil uum ju Midde fon dät 13. Jierhunnert as Dubbelklaaster fon do Johannitere uut Burgsteinfurt gruunded. Ap n 8. Säptämber 1319 wäd dät in ne Uurkunde dät eerste Moal ärwäänd. Ätter ju Reformation wuud dät Klaaster so as alle uurse in Aast-Fräislound fon do aastfräiske Groafen sleeten. Sowied bekoant, bestuud dät Klaaster uut two gans loange Buurenhuuse. Een deerfon skäl deer uum 1770 noch weesen hääbe. Tou dät Klaaster heerde uk ne holtene Säärke, ju der 1690 oubaadend is. Do lääste Räste fon dät Klaaster wuuden an dän Begin fon dät
Äästerweede is ne Meente in ju Samtmeente Noudhumling in dän Loundkring Oamselound un Sit fon ju Samtmeente. Do Noabermeenten fon Äästerweede sünt Bockhorst, Ait, Aastrauderfeen, Hilkenbrook, Loorpe, Breddenbierich un Surwold. Äästerweede häd 5.166 Ienwoonere (31.12.2010). In Äästerweede lait ju Toanksteede fon dät fröiere KZ Äästerweede uut ju Nazi-Tied. Noudelk dän Kustenkanoal lait dät Foangebiet Äästerweder Douse (Esterweger Dose), ju an dän Seelter Wäästfoan gränset. Deer wäd noch Eed oubaud un Deele fon dät Foangebiet stounde al unner Natuurskuts. Suudelk fon dän Kustenkanoal lait dät fröiere Foangebiet Melmmoor/Kuhdammoor, dät der uk unner Natuurskuts stoant. Bie Äästerweede lait die 4 Hektoar groote Erikasee. Klaaster Äästerweede http://www.esterwegen.de https://web.archive.org/web/20190102194401/http://esterweger-ansichten.de/ www.diz-emslandlager.de www.gedenkstaette-esterwegen.de Commons: Äästerweede – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Ukraine is n Lound in Aast-Europa. Ju Haudstääd is Kiev un die Präsidänt fon ju Republik is sänt 2019 Volodymyr Zelenskiy. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Howerla (2.061 m). Do grootste Äien fon Ukraine sunt do Dnepr, Desna un Dnister. Ukraine wäd begränsed fon: Wietruslound in dät Noude, Ruslound in dät Noud-Aaste, Moldawien, Rumänien un Ungarn in dat Suud- Wääste. Polen un ju Slowakäi in dat Wääste.
Essen is ne Meente in dän Loundkring Kloppenbuurich in Läichsaksen, mäd ne Fläche fon uungefeer 98,02 km² un 9.078 Ienwoonere (2019). Essen häd twintig Täärpe: Addrup Ahausen Barlage Bartmannsholte Beverdiek Bevern Bokel Brokstreek Calhorn Darrel Essen-Ort Felde Gut Lage Herbergen Hülsenmoor Nordholte Osteressen Sandloh Stadtsholte Uptloh
Ungarn is n Lound in Europa. Ju Haudstääd is Budapest. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Kékes (1.014 m). Do grootste Äien fon Ungarn sunt ju Donau un ju Tisza. Ungarn wäd begränsed fon: ju Slowakäi in dät Noude, ju Ukraine in dät Noude-Aaste, Rumänien in dät Aaste Serbien, Kroatien un Slowenien in dät Suude. Aastriek in dät Wääste. Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $19.300 in 2007. In 2007 waas 2,8% fon ju ganse Wirtskaft Buuräi, 31,5% Industrie un 65,8% Tjoonste.
Ju Johanniterkommende Boukelisk (loangleeken hat dät "Boukeliesk", unner Froamdienfloud uk "Boukeläsk") is ne fröiere Deelsättenge fon dän Johanniteroarden, fon do ju Klaasterkapälle ärhoolden blieuwen is. Ju Kommende uumefoatede do Täärpe un Buurskuppe Boukelisk, Idafeen-Noud, Elisabethfeen-Noud, Ubbehusen, Aasterhusen un Roagebierich mäd ne Fläche fon touhoope 8000 Hektoar. 1132 siedelten sik eerstmoals Benediktinermönke ap fräisken Gruunde an. Dan koomen al boalde Augustiner, Zisterzienser, Prämonstratenser un Dominikoaner. In dät 13. Jierhunnert looken dan do Ritteroarden, also do Johanniter un Templer, in Fräislound oun. Dät Gruundengsjier fon dät Klaaster is nit bekoand. Dät Klaaster wuud wäil in de Midde fon dät 13. Jierhunndert as Dubbelklaaster fon do Johannitere uut Burgsteinfurt gruunded. (Ap ju Uursiede fon ju Seelter Äi in Aasterhusen waas dät Nunnenklaaster). Dät eerste Moal ärwäänd wuud dät Klaaster in ne Urkunde uut dät Jier 1319, dän sonaamden Groninger Vergleich. Bit 1588 wuud dät Klaaster fon Oardensljude bewirtskaftet. Die lääste Komtur (Verwalter) waas Melchior Droste, die wuud in Senden bie Munster uumebroacht. Ju Komturäi bleeuw bit 1803 unner Ferwaltenge fon do Johannitere. In 1803 koom Ooldenbuurich in dän Besit fon do Munsterske Amte Kloppenbuurich un Fächt un deertruch uk fon Boukelisk. N poor Jiere wuud Boukelisk fon Kloppenbuurich ferwalted. 1820 uurnoom Ooldenbuurich ju
Do Tjo Suulen fon ju Europäiske Union wuuden mäd dät Ferdraach fon Maastricht 1992 ienfierd as ne Beskrieuwenge fon dät politiske System fon ju EU. Truch dät Ferdraach fon Lissabon 2007 (2009 in Krääft) wuuden do Suulen touhoopefoatet un in ju EU uumsät. Deertruch kon dän Tjo-Suulen-Struktuur nit moor as Beskrieuwenge foar dän politisken Struktuur fon ju EU bruukt wäide.
In Seelterlound sunt in alle fjauer Täärpe touhoope fieuw Bäidenstuune, wier do Bäidene mäd Seeltersk-Unnergjucht truch Fräiwillige fersuurged wäide. Häärst 1995 wuud ap Initiative fon dän Seelter Buund ounfangd mäd dät Projekt “Saterfriesisch im Kindergarten”, wieroun eerenamtelke Meegliedere fon dän Fereen mäd do Koastersken touhoope-oarbaideden. Ju Idee foont grooten Biefal bie do Oolden un so äntstuuden in älke Bäidenstuun moorere Projektgruppen, do der ätter dät Oaler strukturierd wieren. In älke Täärp noomen sowät 30 Bäidene deeran deel. Ätter tjoon Jiere wuud deeruur dät litje Bouk Die jungen Saterfriesen : eine Reise durch das Jahr ; 10 Jahre Saterfriesisch im Kindergarten, (Ramsloh : Kindergarten St. Jakobus, 2009) hääruutroat. Dät änthaalt Texte un Läidere ap Seeltersk fon Heinz Immer, ju Seeltersk-OG, G. Lechte-Siemer, Wilhelmine Espeter, Johann Janssen, Dr. Marron Fort, Fikoar Schulte, Johanna Evers, aal mäd düütske Uursättenge fon Hannah Münzebrock. Deer heert uk n CD tou. Bie ju Projektgruppe fon dän "St. Jakobus-Bäidenstuun" in Roomelse wierkje Wilhelmine Espeter, Elisabeth Immer, Maria Hüntling un Renate Brinkmann mee. In dän Bäidenstuun "Pusteblume" in Roomelse kriege do Bäidene Unnergjucht fon Agnes Rieger. Bie dän Bäidenstuun "St. Georg" in Strukelje moakje dät Mechthild Kruse un Marianne Pahl. Bie dän Bäidenstuun "Unterm Regenbogen" in Skäddel unnergjuchte
Seeltersk-Unnergjucht in n wichtigen Faktor foar dät Ärhoolden fon ju Seelterske Sproake. In Seelterlound sunt in alle fjauer Täärpe touhoope fieuw Bäidenstuune, wier do Bäidene mäd Seeltersk-Unnergjucht truch Fräiwillige fersuurged wäide. An aal do Litje Skoulen (Grundschulen) in Seelterlound un bie dät Skoulsäntrum Seelterlound kriege do Sköilere Seeltersk-Unnergjucht. Sjuch uk: Seeltersk in dän Bäidenstuun. In Seelterlound sunt in alle fjauer Täärpe touhoope fieuw Bäidenstuune. Mäd dän Seeltersk-Unnergjucht in dän Bäidenstuun wuud in dät Jier 1995 ounfangd. Sjuch uk: Seeltersk an do Skoulen. Mäd dän Seeltersk-Unnergjucht an do Skoulen wuud in dät Jier 1996 ounfangd. Dät wieren in do eerste Jiere noch eerenamtelke Unnergjuchtere. Ap ju Meegliederfersamlenge fon dän Seelter Buund in n Oktober 2010 is n näi Projekt "Seeltersk an do Skoulen in Seelterlound" foarstoald wuuden Dät Friesisches Forum un die Seelter Buund hääbe ferskeedene Kurse organisierd, man et rakt nit räägelmäitich Kursmuugelkaide . An ju Ooldenbuurger Universität is n Leerstoul foar dät Seelterfräiske.
Unnergjucht is n Begriep foar dät systematisk un organisierd Uurbrangen fon dät Wieten un Konnen truch Koastere, do deertou uutbilded sunt. Deerfoar rakt et ferskeedene Iengjuchtengen. Et rakt ferskeedene Soarten Unnergjucht in Düütsklound. Die Bäidenstuun is ju eerste Stappe in dän Unnergjucht (wan me dät dan Unnergjucht naame wol). Ju Gruundskoule foar Bäidene twiske 6 un 10-12 Jier. Ätter ju Gruundskoule mouten do Bäidene wääle ätter wäkke Schoule jo gunge; et rakt tjo ferskeedene Soarten: Ju Hauptskoule Ju Realskoule Dät Gymnasium Ne Alternative foar düsse tjo Skoulfoarmen is ju Gesamtskoule. Via ne Alternative is et nu muugelk Abituur tou moakjen fon ju Hauptskoule ätter Realskoule ätter Gymnasium. Dät hat, do junge Ljuude konnen aal ätter ju Universität. Twosproakegaid (Apluukenge) Tjosproakigen Unnergjucht. Skoule Risum Seeltersk in dän Bäidenstuun in Seelterlound
Bäärselerfoan is ne Buurskup fon ju Meente Bäärsel. Bääselerfoan lait suudelk Bäärsel un noudelk Elisabethfeen. Wäästelk ju Buurskup lait Roagebierich. In 1674 wier där al ne Skoule fon ju Johanniterkommende Boukeläsk in Roagebierich, uk foar do Sköilere uut Bäärselerfoan. Ju Skoule wuud in 1850 sleeten. Al in 1811 waas där uk ne Skoule in Bäärselerfoan in dät Huus fon Meinhard Jacobs. 1840 wieren där 40 Sköilere. In 1892 wuud där ne Skoule baud, ju där 13.775 Mark kosted häd. Ju Skoule wuud 1970 sleeten un verpaachted. Ätter 1969 geenen ju Skoilere fon Bäärselerfoan dan ätter ju Skoule ju där in dät Gebäude fon ju fröiere Loundwirtskaftelke Skoule (Landwitschaftliche Berufs- und Hauswirtschaftsschule) iengjucht waas. Franz Dwertmann: Das grosse Sterben der kleinen Schulen, Vechtaer Druckerei und Verlag, 1984, ISBN 3-88441-025-3
Harkebrääch is n Täärp in ju Meente Bäärsel mäd uungefäär 2.200 Ienwoonere. Harkebrääch lait suud-aastelk Bärssel und noud-wäästelk Kampe, Meente Ait. Fuunde tjuude därap wai, dät Harkebrääch al 2000 – 4000 foar Kristus bewoont wier. Ju Besiedelenge fon dät Täärp wier dan wäil ätter ju Tied fon Karel dän Groote (768 – 814). Säärke St. Marien
Ju Samtmeente Jümme (düütsk: Samtgemeinde Jümme) is een fon do two Samtmeenten in dän Loundkring Lier. Tou ju Samtmeente heere do tjo Meenten Tjootern, Filsum un Nortmoor, do bie ju "kommunale Gebietsreform" in dät Jier 1973 touhoopefoated wuuden. Ju Samtmeente häd dän Noome fon ju Äi Jümme, ju truch alle tjo Meenten lapt. Sit fon ju Samtmeente is Filsum. Ju Samtmeente häd 6.453 Ienwoonere (2010). Ju Buurich in Stickhusen Ju Jümme Stickisee in Stickhusen, Meente Tjootern Tjootern Filsum Nortmoor Stickhusen Buurich Stickhusen Stickisee Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Jümme ap Genealogie-Forum www.jümme.de
Ju Samtmeente Noudhumling (düütsk: Samtgemeinde Nordhümmling) is ne Samtmeente in dän Loundkring Oamselound. Tou ju Samtmeente heere do Meenten Bockhorst, Breddenberg, Äästerweede un Hilkenbrook, do bie ju "kommunale Gebietsreform" in dät Jier 1973 touhoopefoated wuuden. Sit fon ju Samtmeente is Äästerweede. Ju Samtmeente häd ne Fläche fon 142,63 km². Ju Samtmeente gränset in dät Noude an do Meenten Rauderfeen un Aastrauderfeen un in dät Aaste an ju Meente Ait.
Filsum is ne Meente in ju Samtmeente Jümme in dän Loundkring Lier un Sit fon ju Samtmeente. Tou ju Meente Filsum heere do Buurskuppe Ammersum, Brückenfehn, Busboomsfehn, Lammertsfehn un Stallbrüggerfeld. Ieuwenske ju Meente Filsum heere ju Meenten Tjootern un Nortmoor siet ju Gebietsreform 1973 tou ju Samtmeente Jümme. Truch Filsum fljoot ju Jümme. Filsum lait noud-wäästelk Tjootern un aaastelk Lier un Nortmoor. Evangelske St. Paulus-Säärke Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Filsum ap Genealogie-Forum Commons: Filsum – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Nortmoor is ne Meente in ju Samtmeente Jümme in dän Loundkring Lier. Sit fon ju Samtmeente is Filsum. Ieuwenske ju Meente Nortmoor heere do Meenten Tjootern un Filsum siet ju Gebietsreform 1973 tou ju Samtmeente Jümme. Truch Nortmoor fljoot ju Jümme. Nortmoor lait aastelk Lier un wäästelk Filsum. St. Georg-Säärke Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Nortmoor ap Genealogie-Forum Commons: Nortmoor – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Dät Skäddeler Määlnemuseum (düütsk: Scharreler Mühlenmuseum) is n Heematmuseum, dät in ju Skäddeler Wiendmäälne iengjucht is. Deer sunt oolde Buurenreewen uutstoald un deer wäd ju Geskichte fon ju Skäddeler Määlne wiesd. Geläägentlik sunt hier uk Uutstaalengen mäd Bielden fon ienheemske Kunstlere tou sjoon. Tou dät Museum heert ne Woainremise mäd oolde Woaine un ne oolde Täärskmaskine mäd Dieselandrieuw. Ieuwenske dät Museum stoant dät Museumscafe. Die oolde Skäddeler Boanhoaf ieuwenske dät Museum is Haltestation fon ju Museumsiersenboan Ammerlound-Bäärsel-Seelterlound (MABS). Dät Museum is eepen älken twäiden Sundai fon Moai bit Oktober. Dät wäd organisierd fon dän Skäddeler Määlnefereen. Foarsitter fon dän Fereen is Werner Ubbens. Ju Skäddeler Wiendmäälne Skäddeler Määlne "Hanekamps Windmühle mäd Määlnemuseum
Die Skäddeler Määlnefereen is n Heematfereen, die sik foar allen uum ju Ärhooldenge fon ju Skäddeler Wiendmäälne un dät Skäddeler Määlnemuseum kummert. Do organisierje uk älke twäiden Sundai do eepene Deege bie ju Wiendmäälne. Foarsitter fon dän Fereen is Werner Ubbens.
In do lääste Jierhunnerte is ju seelter Sproake fuul unnersoacht wuuden. Hier foulget ne chronologiske Lieste fon Unnersäikere. M. D(etten) J.G. Hoche George-Bernhard Depping N. Westendorp M. Hettema Johann Friedrich Minssen Firmenich Ludwig Strackerjan Hermann Möller Theodor Siebs Julius Bröring Heuer J. Botke Hans Matuszak Pyt Kramer Marron Curtis Fort Dieter Stellmacher Stefan Tröster Woudebouk
Dät Eedwierk Moorkultuur Roomelse (düütsk: Torfwerk Moorkultur Ramsloh W. Koch) is aan fon do ooldsten Eedwierke in ju Meente Seelterlound. Die Bedrieuw wuud 1920 gruundet. Do bedrieuwe uk ju Uutfluchsboan Seelter Foonkieker. Buutensteede fon ju JVA Lingen 1963-1973 Ju Draisine fon dät Foangoud Roomelse Seelter Foonkieker Wäästfoan Foan Seelter Foonkieker CDU-Generalsekretär Ulf Thiele stutsed Seelter Eedmoas-Foarskenge Foarskenge: Kon Eed truch industriääl woaksenden Eedmoas ärsät wäide? (NWZ) Foarskenge mäd industriääl woaksenden Eedmoas hier un hier
Dät Foangoud Seedelsbierich, düütsk: Moorgut Sedelsberg, is n oolden loundwirtskaftelken Grootbedrieuw in ju Seedelsbierger Buurskup Hällene. Dät lait in dät Noud-Wääste fon Hällene. Dät Foangoud wuud 1912 truch Hermann Meyer gruunded un waas ungefäär 1.000 Hektoar groot. Deer waas n Loundwirtskaft mäd Molkbäiste un Oksen und deer wuud uk Eed oubaud. In 1920 hieden do al n "Lanz"-Träkker mäd gans breede Joole, wiermäd die dan nit ap ju wäite Foangruunde wächsakje kuud. Tichte bie Seelterlound, bie Burloage in ju Ästerweeder Douse is in dät Eedoubaugebiet fon dät Foangoud Seedelsbierich ap n 27. Februoar 1939 truch dän Eedgreeuwer Heinrich Breer ne Foanlieke fon n jungen Wänt fuunen wuuden. Ju Lieke fon "Burli" waas al fon 2005-2009 in dät Foan- un Feenmuseum Elisabethfeen uutstoald un is nu bie ju "Universitätsklinik Hamburg-Eppendorf" truch moderne Methoden unnersoacht wuuden. Die Wänt was twiske 12 und 14 Jiere oold un is twiske do Jiere 1046 un 1164 stuurwen. Ju Skelett-Lieke wäd nu in dät "Landesmuseum für Natur und Mensch" in Ooldenbuurich uutstoald un kumt in August 2012 wier tourääch ätter dät Foan- un Feenmuseum in Elisabethfeen. Bau fon dät Foangoud Seedelsbierich, 1912 Dät Foangoud mäd dän "Lanz"-Trekker, 1920 Die Lanz-Trekker ap dät Foangoud Foanlieke "Burli", die
Dät Seelterfräiske Kultuurhuus is dät Fereensheem fon dän seelter Heematfereen Seelter Buund. Dät is iengjucht in dän oolde Boanhof fon Skäddel, ju die Heematfereen kooped häd. Dät rakt deer n Radiostudio fon ju Ems-Vechte-Welle foar ju Seelter Seendenge ap dän regionoale Seender un deer wäide do Seeltersk-Kurse fon dän Seelter Buund ouheelden. Älken 1. Sundai in ne Moune is deer die Seelterfräiske Stammtisch mäd Adelheid Pörschke. Deer is uk ju Haltestation fon ju Museumsiersenboan Ammerlound-Seelterlound MAS. Seelter Buund Seelter Seendenge Näi Dak foar dät Seelterfräiske Kultuurhuus (NWZ)
Swonnebiergerfoan (düütsk: Schwaneburgermoor) is ne Buurskup fon dät Täärp Swonnebierich in ju Meente Ait. Noudelk Swonnebierich iewenske dän Kustenkanoal lait Swonnebiergerfoan. Dät lait aastelk Seedelsbierich-Kolonie. Ju Ferlängenge fon ju Koloniesträite gungt as Swonnebierger Sträite (Schwaneburger Strasse) truch Swonnebiergerfoan bit tou dän Kustenkanoal. Die Aastfoan fon Swonnebiergerfoan suudelk ju Sträite bit tou dän Kustenkanoal is Natuurskutsgebied mäd duusende Riesene Boome. Dät is där n Renatuurierengsgebied. 1910 wieren deer 17 evangeelske Familien in Swonnebiergerfoan. 1912 wuud där ne evangeelske Skoule baud. Fon 1949 bit 1956 wieren deer two Klassen. 1955/56 wuud ju Skoule uumebaud un renowiert. Dät häd 80.000 DM koastet. Ju Skoule wuud ap n 31.7.1968 sleeten un ferkooped. Do Koastere an ju Skoule wieren: Laitenge: 1912 - 1913: Heinrich Johann Bohlken 1913 - 1915: Karl Adolf Wienken 1916 - 1918: waas ju Skoule sleeten 1918 - 1919: Ernst Reil 1919 - 1921: Richard Heyens 1921 - 1924: Heinrich Ottens 1924 - 1928: Georg Janßen 1928 - 1934: Johann Lange 1934 - 1940: Reinhold Denzler 1940 - 1946: Seelhorst un Kollhoff (Fertredenge) 1947 - 1953: Egon Thiel 1953 - 1960: Günther Petrich 1960 - 1968: Heinz Szydzik 2. Koaster: 1949: Heino Meyer 1955: Hildegunde Lange Däälich is deer ju Eedfabriek Stadtsholte
Ju Samtmeente Hesel (düütsk: Samtgemeinde Hesel) is een fon do two Samtmeenten in dän Loundkring Lier, do deer bie ju kommunale Gebietrefom 1973 gruunded wuuden. Ju häd uungefeer 10.000 Ienwoonere un ne Fläche fon 84,31 km². Sit fon ju Samtmeente is Hesel. Ju Samtmeente lait noudelk ju Samtmeente Jümme, aastelk ju Meente Moormerlound un wäästelk ju Meente Uplengen. Tou ju Samtmeente heere do foulgjende Meeglidsmeenten: (Ienwoonere 30.Juni 2009 ) Brinkum (644) Firrel (828) Hesel (4.112) Holtlound (2.325) Neukamperfehn (1.663) Schwerinstäärp (762) Ap dät Gebied fon ju Samtmeente wieren fröier ju Johanniterkommende Hasselt un dät Klaaster Barthe. Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Hesel ap Genealogie-Forum Commons: Hesel – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Uur do Pestoore un Gäistelke in Seelterlound is deer in ju fröiere Geskichte fon Seelterlound nit fuul uurlääwerd: Ne Uurkunde fon 1359 boalt fon Beernt Swartewoldt, kerckheer (Pestoor) to Uthende In dät Jier 1475 is deer bie ne Gjuchtsseeke ju Sproake fon her Ageld, kerchere to Uthende. Al siet 1535 foont die lutterske Gloowe Iengong in Seelterlound, wät duurde bit 1630. Ap n 24.1.1587 is bie ju Deelskrift fon dät Seelter Loundgjucht ju Sproake fon Rudolph Kremerinck, Pestoor in Strukelje. As 1613 die katoolske Gloowe wier in dät Amt Kloppenbuurich ienfierd wäd, fiende sik in Seelterlound träi lutterske Preetjere. Ju Rekatholisierengs-Oarbaid stokkede oawers al in 1618, as die trüütichjierige Kriech uutbriek. Noch bit 1630 mouten lutterske Preetjere in hiere Amt blieuwen weese Fon 1642 bit 1651 roat dät Pestoor Manegolt foar gans Seelterlound. Ju Säärke waas oawers wäil so ferwuuden, dät hie dät nit bewaltigje kuude. So wuuden fon 1651 bit 1660 (in Skäddel bit 1664) Jesuite ätter Seelterlound soand (Juunreformation). Deerätter koomen wier Waareldsgäistelke. Pestoor Witte ?? (uum 1723) Do fröiere katoolske Säärkemeenten fon Seelterlound heere siet 27.5.2008 tou ju Säärkemeente St. Jakobus Seelterlound. fon 1657 - 1676 heerde ju Säärkemeente St. Georg Strukelje tou ju Säärkemeente St. Jakobus
In Seelterlound rakt dät do foulgenden Täärpe un Buurskuppe: Strukelje (Täärp) Baalenje Bieuwelte Strukelje-Wääst Wietsound Ubbehusen Uutände Boukeläsk (Klaaster) Roomelse (Täärp) Hollen Hollenerfoan mäd Hollebierich Roomelse-Aast Hollenbround Roomelse-Wääst mäd Hoogebierich, Häärst un Raake Skäddel (Täärp) Bäätholt Heeselbierich Näiwal Loanghoarst Knülke (Skillup) Skäddelerdom Seedelsbierich (Täärp) Seedelsbierich-Kolonie Hällene I + II Fäärmesound Heeselbierich Siedlenge Muddebierich
Ju Slacht fon Tjootern ap n 27. Septämber 1426 waas die Ounfang fon do aastfräiske Befräiengskriege juun ju Haudlingsfamilie tom Brok. Ätter dät ju Groafenfamilie tom Brok in dät 14. Jierhunnert immer moor ju Heerskup in Aast-Fräislound uurnuumen hiede un truch Hilkeräi do Heerskupsgebiede immer gratter wuuden, skul bie ju Slacht fon Tjootern ju Heerskup fon do tom Broks breeken wäide. Ju Slacht geen fon do aastfräiske Buurensuldoaten fon Focko Ukena un Sibet von Rüstringen juun do Suldoaten fon dän Haudling Ocko II. tom Brok un do Suldoaten fon do Ooldenbuurger, dän Ärtsbiskup fon Bremen, do Groafen fon Hoya, Diepholz un Tecklenbuurich, do Tjootern beleegerden. Ju Slacht wuud fon Focko Ukena wonnen. Groaf Johann fon Rietberg (die twaide Suun fan Otto II. fon Rietberg) un Konrad X. fon Diepholz wuuden dooded un Aartsbiskup Nikolaus fon Ooldenbuurich-Delmenhorst wuud gefangen nuumen, oawers ätters wier fräilät. Dät waas n wichtigen Äärfoulch juun do tom Broks un n Jier leeter ap 28. Oktoober 1427 wuud Ocko II. tom Brok bie ju Slacht ap do Wüülde Äkkere bie Marienhafe noch moal wier fon Focko Ukena sloain un gefangen nuummen. In 1435 is Ocko II. tom Brok as lääsde fon ju Haudlingsfamilie dan stuurwen. Klaus Dede: