rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Georg Friedrich Händel (in't Deepregister iendrain as Georg Friederich Händel, In Änglound naamd: George Frideric Handel; bädden ap dän 23. Februoar ätter dän julioanske, 5. Meerte 1685 ätter dän gregorioanske Kalänner in Halle an ju Saale; stuurwen ap dän 14. April 1759 in London) waas aan Komponist in dän Barock. Georg Friedrich Händel waas die Suun fon Georg Händel, aan Dokter un Lieuw-Chirurg fon dän Heertoach Johann Adolf I. fon Saksen-Weißenfeld. Die wüül sin Suun een seeker Uutkuumen muugelk moakje un ploande deeruum een Jura-Studium in Halle. Man die Heertoach heerde dän 8-jierigen Wäänt bie't Musik moakjen un beboalde dän Foar, dät die Wäänt so ful Talent hiede un een goude Uutbieldenge in ju Musik kriege skuul. Also kreech Händel Unnergjucht bie Friedrich Wilhelm Zachow. Fon sien 9. Lieuwendsjier an skreeuw Händel al Kantoaten foar Chor un Orchester un hie skreeuw een Harfenstämme tou Zachow sien Kantoate "Herr, wenn ich dich nur habe". In 1697 stoorf Händel sin Foar. In 1701 koom Georg Philipp Telemann, die fon Magdebuurich ätter Leipzig raisede, in Halle foarbie un räästede deer, uum sik mäd dän junge Händel bekoand tou moakjen. Do bee häbe sik leeter noch loange mädeenuur befoated un uur hiere Wierke boald
Giuseppe Arcimboldo (* uum 1526 in Milano; † 11. Juli 1593 juust deer) waas aan Moaler in ju leete Renaissance un foarallen in dän Manierismus. Hie is foarallen bekoand foar sien touhoopesätten fon Koppe uut Gräinieten, Fruchte un Blösseme. Man hie moakede uk ful Natuurstudien un Skizzen fon Seeken, do hie sik uuttoacht häd. Foarjier (1573) Kaiser Rudolf II. (HRR) as Vertumnus Aan Pot ful Gräinieten / Portät fon dän Tuunker: Ju Skilleroatsje wiest dät af dät, aal deerätter, wo ju troald is. Hier is ju so un so hääruume oubielded. Een fon sien Natuur-Studien
Gotthold Ephraim Lessing (* 22. Januoar 1729 in Kamenz, Saksen; † 15. Februoar 1781 in Bruunswiek) waas aan betjuudenden Skrieuwer un Dichter fon ju düütske Apkloorenge. In sien Tjooterstukke un theoretiske Skriften gungt dät him foarallen uum dät Uurbrangen fon dän Toleranz-Toacht. Gotthold Ephraim Lessing (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118572121 (OGND) | KB (Niederlounde): 068392427 | LCNAF: n79144996 | VIAF: 9849550
Ju Griechiske Tragödie is een gjucht äddere Foarm fon Tjooter un jält as die Uursproang fon ju äiwendloundske Tragödien-Traditsjoon. Unner een Tragödie ferstoant me een Truurspil. Dät waas uk al bie do klassiske griechiske Tragödien-Skrieuwere so (wichtichste: Aiskylos, Sophokles un Euripides). Typisk in ju Honnelenge is, dät ju Haud-Figur (indäid oafter uk uur Charaktere) in een stuure Loage kumt (t.B. aan moroalsken Twist) un deeran in't Eende tougruunde gungt. Man die Uursproang lait wäil in aan kultisken Soang Dons fon aan Chor bie do Dionysien, een Fääst tou Eeren fon dän griechiske Wien-, Ekstase- un Fruchtboargaidsgoad Dionysos. Ju etymologiske Ferkloorenge fon dät Woud "Tragödie" (τραγῳδία) is uurigens τράγος (tragos = Buk) + ᾄδω / (á(i)dô = sjunge). Wääruume dät nu so hat, is nit moor heel un aal kloor, man dät rakt do Ideen, dät dät fon dät Offer-Diert af fon mäd Fälle fon Bukke as Satyren ferkloodede Donsere kumt. Dät ju Tragödie een Tjooterspil wude, begon deermäd, dät die Dichter Thepsis in 534 f. Kr. dän Chor aan eenpelden Skauspiedeler juunuurstoalde. Deermäd jält hie as Ärfiender fon dät Tjooterspil. Leeter koomen moor un moor deertou. Uk ju baukunstlerske Uutwierkenge fon Tjooter-Bauwierke wude moor un moor ferbeeterd, sodät in't Eende
Jean Désiré Gustave Courbet waas aan frantsöösken Moaler fon dän Realismus. Die Fertwieuwelde (Säärm-Oubieldenge, moald in 1844/45 Do Steenkloppere (moald in 1849) Ju Kuste fon Etretat ätter dän Stoarm (moald in 1870) Aan Fisk (moald in 1871) Gustave Courbet (Düütske Biographie)
Gustav Klimt (* 14. Juli 1862 in Baumgarten bie Wien, däälich ienmeented; † 6. Februar 1918 in Wien, an dän Alsergrund)waas aan aastrieksken Kunstler, die fon 1897 oun as aan fon do Gruundlääsere tou ju Wiener Secession (Fertreedere fon dän Juugendstil) heerde. Bielde in dät Buurich-Tjooter in ju Stääd Wien, moald in sowät 1886 bit 1888 Die Lieuwendsboom (uut sien Äntwuurpe foar do Woogenmoaleräien in dät Pailais Stoclet in Brussel, 1905 bit 1909) Die Oap (moald 1907 / 08 Wieuw mäd Sweet-Waaier (moald in 1917 / 18) Gustav Klimt (Düütske Biographie)
Gustav Mahler (* 7. Juli 1860 in Kalischt, Böömen; † 18. Moai 1911 in Wien) waas aan aastrieksken Komponist in dän Uurgong twiske ju leete Romantik un ju Moderne. Gustav Mahler (Düütske Biographie) Internationale Gustav Mahler-Gesellschaft, Wien Gustav Mahler Vereinigung, Hamburg Normdoaten: GND: 118576291 (OGND) | KB (Niederlounde): 069188149 | VIAF: 61732497
Dät Heedendum is n Begriep in do Religionswietenskuppe, die bruukt wäd foar religiöse Traditione, weerbie ferskeedene Godhäide fereerd wäide. Uut kristelk Perspektiv sunt aal do nit-monotheistiske religiöse Uurtjuugengen, do sik nit ap ju Biebel basierje, heedensk. In Noudwääst-Europa gungt dät maast uum foarkristelke, nit-abrahamitiske Religionen, do foarallen fon keltiske of germaniske Uursproang sunt. Do heedenske Traditione sunt bekoand um hiere rieke Mythologie un ferskeedene Rituale. Bie do heedenske Traditione rakt et neen Proselytismus, dät hat, ju Bekierdrift juunuur Moanskene mäd uur religiöse Uurtjuugengen fäilt. Deerieuwenske wäide ferskeedene Godhäide fereerd. In dät germaniske Heedendum rakt et t.B. Godhäide so as Woodan un Thuner. In ju fräiske Mythologie spielje do Gode Forseti un Freya ne groote Rulle. Do grootste Fäste in dät germaniske Heedendum sunt dät Midsuumerfäst un Midwinterfäst (Julfäst). Foar ju Kristianisierenge wieren do maaste Ljuude in Noud-Europa heedensk, uur Religione roate et in Noud-Europa nit. Do hieden hiere oaine Bruuke un Fäste. Ätter ju Kristianisierenge doarste do Ljuude nit moor an do ferskeedene Godhäide leeuwe. Daach sunt noch ferskeedene Bruuke un Fäste behoolden bleeuwen, integriert in dät Kristendum. Biespiele deerfon sunt dän Wienoachtsboom, dät Paaske-oai, un dät Paaskefjuur. Sjuch uk: Germaniske Näiheedendum. In dät leete 19. Jierhunnert un dät 20.
Hans Holbein die Allere (bädden in sowät 1465 in Augsburg; stuurwen in sowät 1524 in Basel af Isenheim) waas aan Moaler in ju Uurgongstied twiske Gotik un Renaissance. Hie säärm jält - uumdät hie, uurs as t.B. die bekoande Albrecht Dürer, ju Renaissance nit foardrieuwen, man bloot meemoaked häd, nit as uuremäite betjuudend. Daach waas hie wichtich foar ju Äntwikkelenge fon sin bekoandere Suun, Hans Holbein dän Jungere. Uut ju "griese Passion": Judas oapet Kristus, moald twiske 1494 un 1500 Een Meräienbielde, moald in sowät 1502 Dät Martyrium fon Sänt Sebastian, moald in sowät 1516 moald twiske 1518 un 1520 "bädden" is een oold Woud foar "gebooren"
Hans Holbein die Jungere (bädden in 1497 af 1498 in Augsbuurich; stuurwen ap dän 29. November 1543 in London), die Suun fon Hans Holbein dän Allere, waas aan Moaler, Teekner un Grafiker fon ju Renaissance. Uutbielded wude hie fon sin Foar, die uk al aan Moaler waas. In 1515 touhoope mäd sin Bruur Ambrosius Holbein een Loopboan as Illustrator in ju flöörige Boukpränt-Stääd Basel beginnend, illustrierde hie Wierke fon bekoande Skrieuwere, t.B. fon Desiderius Erasmus un Thomas Morus, mäd do hie leeter noch bekoand wäide skuul. In 1519, dät Jier, as weerskienelk uk sin Bruur stoorf, die mäd him ju Wierksteede hiede, hilkede hie dät fjauer Jiere allere Wiedewieuw fon aan Baseler Leeder-Beräider. So kuude hie in 1520 Burger fon ju Stääd un Lid fon ju Baseler Moaler-Gilde wäide. Twisketruch (in 1523/24 in Frankriek, ätters fon 1526 bit 1528 in Änglound, lieuwde noch bit 1532 in Basel. Man do roate dät ätter aan protestantisken Bieldenstoarm, un dät moaljen fon religiöse Bielden waas ferbeeden. Also hiede die Moaler minner tou dwoon, un hie geen wier ätter Änglound wai. Deer moakede hie truch ju Fermiddelenge fon Desiderius Erasmus ju Bekoandskup fon Thomas Morus, die him tou ferskeedene Apdraage ferholp un him uk
18. -- 19. -- 20. -- 21. Jierhunnert -- 22. -- 23. -- 24. Jiere: 2002 - 2003 - 2004 - 2005 - 2006 - 2007 - 2008 - 10. Januoar: In Italien wäd dät Smook-Ferbood ap Koomere in eepentelke Bauwierke, juust so as Weershuuse un aal sowät uutwieded. 14. Januoar: Charles Graner wäd as Haud-Bedeeligeden bie dän Folter-Skendoal in't Abu-Ghuraib-Kitjen wilst ju Besättenge fon dän Irak ätter dän Irak-Kriech tou tjoon Jiere Kitjen feruurdeeld. 14. Februoar: Die foarige Ministerpräsident fon dän Libanon, Rafiq al-Hariri is monken 23 Ljuude, do bie aan Auto-Bumben-Ounsleek ap sin Woain-Konvoi stierwe. In ju Foulge kumt dät tou ju Seederboom-Revolutsjoon. 16. Februoar: Dät in 1997 besleetene Kyoto-Protokoll, wieroun sik do Unnerteekner-Stoaten tou ju Ferminnerenge fon dät Uutsteeten fon Gräinhuus-Gase ferplichtje, wäd gultich. 19. April: Ätter dän Dood fon Johannes Paul II. ap dän 2. April wäd nu Joseph Aloisius Ratzinger unner dän Noome Benedikt XVI. Poabst. 23. April: Test-Wikipedia ap Seeltersk ounfangd fon Steinbach. 23. - 30. August: Die Hurrikan Katrina bewierket in dät Suudaaste fon do USA een läipe Fernäilenge. Truch him un sien Foulgen stierwe sowät 1800 Ljuude. 2. September: In Panama wäd ju Puente Centenario, ju twäide fääste Brääch uur dän Panama-Kanoal,
„Modern Talking“ waas een düütsk Popduo uut Hambuurich, bestoundend uut Thomas Anders un Dieter Bohlen. The 1st Album (1985) Let's Talk About Love (1985) Ready for Romance (1986) In the Middle of Nowhere (1986) Romantic Warriors (1987) In the Garden of Venus (1987) Back for Good (1998) Alone (1999) Year of the Dragon (2000) America (2001) Victory (2002) Universe (2003) You're My Heart, You're My Soul (1984) You Can Win If You Want (1985) Cheri, Cheri Lady (1985) Brother Louie (1986) Atlantis Is Calling (S.O.S. for Love) (1986) Geronimo's Cadillac (1986) Give Me Peace on Earth (1986) Jet Airliner (1987) In 100 Years... (1987) We Take the Chance (1998) You Are Not Alone (1999) Sexy, Sexy Lover (1999) China in Her Eyes (2000) Don't Take Away My Heart (2000) Win the Race (2001) Last Exit to Brooklyn (2001) Juliet (2001) Ready for the Victory (2002) TV Makes the Superstar (2003) Offizielle Website
Hans Leo Haßler von Roseneck (uk: Hassler oder Hasler'; deept ap dän 26. Oktober 1564 in Nürnbierich; stuurwen ap dän 8. Juni 1612 in Frankfurt (Main)) waas aan düütsken Komponist, Klokken- un Musikautomoaten-Moaker in ju Uurgongstied twiske Renaissance un dän äddere Barock. Uurspröängelk hiet hie bloot Hans Leo Haßler, man in 1595 wude hie touhoope mäd twäin Bruure oadeld un hiet fon 1604 dan uk "von Roseneck". Tiedwiese kreech hie in Venedig musikoalsken Unnergjucht bie Andrea Gabrieli, dän Unkel fon dän bekoande Komponist Giovanni Gabrieli. Mäd Giovanni Gabrieli ferstuude hie sik uk gjucht goud. Do bee komponierden uk in aan äänelken Stil. Ätter Meyers Konversationslexikon 1888–1890 (Band 8, S. 202) ap dän 5. Juni 1612. http://www.retrobibliothek.de/retrobib/seite.html?id=107733&imageview=true
Konrad Dussel (bädden 1957 in Speyer) is n düütsken Historiker. Deutsche Tagespresse im 19. und 20. Jahrhundert. Lit, Berlin 2004, ISBN 3-8258-6811-7. (Rezension) Deutsche Rundfunkgeschichte. 3. Auflage. UVK, Konstanz 2010, ISBN 978-3-86764-231-6. Pressebilder in der Weimarer Republik: Entgrenzung der Information. Lit, Münster 2012, ISBN 978-3-643-11791-5. Konrad Dussel (Uni Mannheim) Normdoaten: GND: 131604228 (OGND) | KB (Niederlounde): 074098683 | LCNAF: n88253730 | VIAF: 12431268
Ju Stääd Wülmshoawen is ne kringfräie Stääd in Läichsaksen. Ju lait in dän ooldenbuurchske Deel fon Fräislound an dän Jadebousem. Ju wuude 1937 mäd uurs een Stääd, Rüstringen, fereenigd. Un so hied ju uur 100.000 Ienwoonere, man däälich nit moor. Wilhemshoawen is ne Stääd mäd n siet dät 19. Jierhunnert grooten Hoawen foar do Koopljuude un ju Marine. 1853 wuude twiske dän Stoat Ooldenbuurich un dän Stoat Prüüssen die Jadeferdraach ousleeten. Do Prüüske wüülen an de Noudsee jädden n Kriechshoawen baue un koopeden deeruume fon Ooldenbuurich 334 Hektoar Lound, dät an dän noudwäastelke Houk fon dän Jadebousem liech. Dät Gestrich heerde historisk tou Aast-Fräislound. 1869 roate Köönich Wilhelm fon Prüüssen ju Stääd dän Noome Wilhelmshaven. Ju platdüütske Skrieuwwiese wuude apsichtelk an ju fon Bremerhaven un Cuxhaven anpaased. Dät ferkoopede Lound heerde tou do Säspele Heppens un Näieende. 1883 koopeden do Prüüssen noch 127 Hektoar deertou. Truch dän Bau fon dän Kriechshoawen wuuksen do Oarbaidersiedlengen, do an dän Stäädraant ap ju ooldenbuurchske Siede liegen, stäärk an. So koom dät 1879 tou ju Gruundenge fon dät Säspel Bant, un touhoope mäd Heppens un Näieende äntstuude deeruut ju ooldenbuurchske Stääd Rüstringen. Jiertjaande lieuweden two Stääde, ju eene unner ooldenbuurchske un ju uur unner
Patrick Conley (bädden 1965) is n düütsk-amerikoansken Journalist un Medienhistoriker. Hie studierde Philosophie un Literatuur in Frankfurt an n Main un Valencia (Spanien), un promovierde in Tübingen. Hie is Meeglid fon PEN America. Die vergessene Tradition. Eine Erinnerung an den Philosophen Ernst Cassirer. Radio-Feature. Hessischer Rundfunk (Abendstudio), 9. April 1995. Features und Reportagen im Rundfunk der DDR. Tonträgerverzeichnis 1964-1991. 2. Aufl. Berlin: Askylt, 1999. ISBN 3-9807372-0-9 (doi:10.15496/publikation-4416) Der parteiliche Journalist. Die Geschichte des Radio-Features in der DDR. Berlin: Metropol, 2012. ISBN 978-3-86331-050-9 Detlef Berentzen: Von “Widerstand und Anpassung” (taz-Blog, 9. Juni 2012) Patrick Conley (Kalliope) Patrick Conley (Perlentaucher) Wällen, Anmäärkengen un Ätterwiesengen: Patrick Conley (Düütske Biographie), ouroupen ap n 16. Moai 2015. Udo Zindel un Wolfgang Rein (Hrsg.): Das Radio-Feature. 2. Aufl. Konstanz: UVK, 2007. ISBN 978-3-89669-499-7, S. 388. Ralf Gründer: Biografische Notizen zu Patrick Conley. berliner-mauer.de, 2013, ouroupen ap n 14. Dezember 2018. Current Members: C. PEN America, 2021, ouroupen ap n 11. September 2021. Normdoaten: GND: 120766701 (OGND) | KB (Niederlounde): 353177164 | LCNAF: n00033992 | VIAF: 51907492
Heinrich Schütz, (säärm naamde hie sik Henrich Schütz latinisierd Henricus Sagittarius; bädden ap dän 8. Oktober 1585 ätter dän julioanske, ap dän 18. Oktober 1585 ätter dän gregorioanske Kalänner in Köstritz; stuurwen ap dän 6. November ätter dän julioanske af dän 16. November 1672 ätter dän gregorioanske Kalänner in Dresden) waas aan düütsken Komponist in dän äddere Barock. Hie häd leerd in Venedig bie Giovanni Gabrieli. "bädden" is een oold Woud foar "gebooren"
Die Hexameter is een Feersmäite mäd säks Hieuwengen, ju besunners wichtich waas in ju Dichtenge fon dät griechiske un roomske Oalerdum. Do säks Hieuwengen wäide däälich oafter leesen as säks betoonde Sälwen, man dät rakt Stämmen, do kweede, dät ju Betoonenge minner wichtich waas as do besunners ful klingende Vokoale an düsse Steeden. Ju Betoonenge mai wildääge heel uurs weesen hääbe. Uk unner: Dichtenge Hier aas een Biespil aan latiensken Hexameter - Ju Ienleedenge tou do Metamorphosen fon Publius Ovidius Naso (Ovid). Do Bitoonde Sälwen sunt fat. Waiwiesenge: "primaque ab" wäd boald as "primaquab". In nova fert animus mutatas dicere formas corpora; di, coeptis (nam vos mutastis et illa) adspirate meis primaque ab origine mundi ad mea perpetuum deducite tempora carmen! Een gjucht fräie Uursättenge ap Seeltersk kon so klinge. Hier sunt do Hieuwengen as betoonde Sälwen tou ferstounden: Wier tringet nu ins min Gäist, fon wonnelde Lieuwe tou tällen Jie, Godde, reeket mie Stöän, dan Jie häbe him uk ferwonneld, Stoundet mie uk hälpend bie, wäil fon dän Begin fon ju Waareld, Bit ätter mien Tied uumtou, truchloopend aan Soang nu tou skrieuwen.
Jheronimus van Aken waas aan niederloundsken Moaler in dät uutgungende Middeloaler un ju beginnende Renaissance. Dät Waareldgjuchts-Triptychon. Die ferläddene Suun Two Monstere Dät Skip fon do Jöäkele "bädden" is een oold Woud foar "gebooren" Normdoaten: GND: 11851380X (OGND) | KB (Niederlounde): 068490380 | LCNAF: n79004071 | VIAF: 76401424
As Historimus beteekend me een Gjuchte fon ju Kunst, deeroane me ferskeedene historiske Stile ättermoaket un mongs fermisked. Mongs wuden do Stilgjuchten uk uunfermisked ättermoaked, t.B. ju Näigotik as ättermoakede Gotik. Man dät is dan uk maasttieds gjucht unnerskeedelk fon dän oolde Stil, uumdät die Histoorismus maasttieds uurleeden waas mäd Sierroat. Ju Blöitetied fon dän Historismus waas ju Weende fon dät 19. un dät 20. Jierhunnert, ju Baukunst uut düsse Tied is oafter apfaalend historistisk. Die Juugendstil, die sowät tou ju sälge Tied pleeged wude, is in fuul Faale as een Juunbewäägenge juun dän Historismus tou ferstounden.
Henri Émile Benoît Matisse waas aan frantsöösken Moaler, Groafiker, Teekner un Bieldehauer. Hie jält ieuwenske Pablo Picasso as wichtichsten Moaler in ju klassiske Moudäärne. Uurigens ferstuuden sik do bee gjucht goud, aaldät jo gjucht unnerskeedelk wierkeden. Düssen Artikkel kon noch nit goud illustrierd wäide, uumdät Matisse sien Wierke noch nit meenfräi sunt.
Ju Kaschubäi (uk Kaschubien) is n Gestrich in ju historiske Region Pommerellen in Polen, wier Kaschubisk boald wäd, wäästelk un suudwäästelk fon do Stääde Danzig un Gdynia. Ju Kaschubäi bildet dän aastelke Deel fon ju pommerske Seenplatte ap ju baltiske Loundrääch. Sowät 40 km suudwäästelk fon Danzig beloanget kju mäd 331 m sin hoochste Punkt in dän Toudenbierich. Die is dän Middelpunkt fon ju kaschubiske Swaits, die fluchste un bekoandest Deel fon ju Kaschubäi. Ju Kaschubäi is hooch lääsend Höäwellound ap iestiedelke Gruund- un Eendmoränen. Ätter dät Wääste failt n skäärp Skeed, geologisk as uk ethnographisk, in dät Noude häd ju dät Skeed an ju Aastsee, in dät Aaste an ju Danziger Läichte, un in dát Suude bildje do sounterge Flächen fon ju Tucheler Heede hieren Ouslus. Die grootste Paat fon do in ju Kaschubäi äntspringende Flusse heert tou dät Stroomgebiet fon ju Weichsel. Ätter hier stroome ju Brahe mäd hiere Touflusse, dät Swotwoater, dät dät groote Wiedmeer äntwoatert, fääre ju Ferse mäd ju Fietze un toulääst ju wichtichste Äi fon ju Kaschubäi, ju Radaune, ju do Woatere fon taalrieke Meere eerste ju Mottlau un dan ju Weichsel toufiert. Moorere hundert Seen rakt et in ju Kaschubäi, do sunt maast
Henri Rousseau (naamd „Le Douanier“; * 21. Moai 1844 in Laval (Mayenne), Frankriek; † 2. September 1910 in Paris) waas aan autodidaktisken frantsöösken Moaler, die dän Postimpressionismus un ju Naive Kunst touoardend wäd. Hie jält as aan fon do Foarloopere fon dän Surrealismus. Dät släipende Heeden-Wieuw; moald in 1897 Spikkelierjende wäide fon aan Tiger uurfaalen; (moald in 1904 Wieuw ap Kaierskup in aan exotisken Woold; moald in 1905 Do Rugby-Spiedelere; moald in 1908.
Hómēros, skäl die Dichter fon ju Ilias un ju Odyssee weesen hääbe. Wan dät sik wuddelk uum een histooriske Persoon honnelt, lieuwede hie wäil in dät 8. Jierhunnert foar Kristus. Hie jält as die fäärme bekoande Dichter fon dät Äiwendlound. Bie ju Ilias honnelt sik dät uum dät Epos fon dän trojoanske Kriech, ju Odyssee is dät Epos fon ju Dwääl-Foart fon Odysseus, as hie ätter dän trojoanske Kriech wier ätter Huus wai wol. Bee sunt in dän Hexameter skrieuwen.
Igor Fjodorowitsch Strawinski (rusk: Игорь Фёдорович Стравинский, frantsööske Uumskrift: Igor Fiodorovitch Stravinsky ängelske Uumskrift: Igor Fyodorovich Stravinsky; * 5. Juni ätter dän julioanske 17. Juni 1882 ätter dän gregorioankse Kalänner in Oranienbaum, Ruslound; † 6. April 1971 in New York City) waas aan rusk-frantsöösk-US-amerikoansken Komponist un aan fon do betjuudenste Fertreedere fon ju „Näie Musik“. ju kyrilliske Skrift sjucht woanelk uurs uut as in kursiv: Игорь Фёдорович Стравинский
Kaschubisk (Kaschubisk: kaszëbsczi jãzëk, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-slowinskô mòwa; Foarloage:Lang-pl, dt. Kaschubisch) is een fon do Lechitiske Sproaken, ne Unnergruppe fon do Slawiske Sproaken. Ounnuumen wäd dät dät Kaschubiske sik äntwikkeld häd fon ne Sproake ju der boald wuude fon wäkke Pomeraniske Stammen, do der Kaschubier naamd wuuden, in dät Gestrich ju Kaschubäi in Pommern, an ju Suudkuste fon de Aastsee twiske de Äien Weichsel un Oder. Dät is nai ferwant an dät uutstuurwene Slovinziske un bee sunt Dialekte fon dät Pommeraniske. Wan ju Kaschubiske Sproake uk bolde nit fon Poolskbaalere fersteen wäide kon, wuud ju bit kuuts fon fuul poolske Sproakkundigen as n poolsk Dialekt betrachted, wät oawers maast politiske Gruunde häiwed hääbe schäl. Juust as dät Poolske, häd dät Kaschubiske fuul Leenwoude uut dät Platdüütske un dät Hoochdüütske. Uur Wällen fon Leenwoude sunt do Baltiske Sproaken, dät Ruske un dät Poolske. Do eerste drukte Dokumente in dät Kaschubiske datierje uut dän Eend fon dät 16. Jierhunnert. Ju moderne Schrieuwwiese stamt uut 1879. Bie ju Foulkställenge fon 2002 roate dät 53.000 Ljuude in Polen, do der anroaten dät jo in Huus Kaschubisk boalden. Uunnersäikenge wiese dät fuul Kaschubisk baalende Oolden in Huus eer Poolsk baale, deeruum dät jo leeuwe dät
Ilja Jefimowitsch Repin (rusk Илья́ Ефи́мович Ре́пин, ukrainisk Ілля Юхимович Рєпін / Illja Juchymowytsch Rjepin; * 24. Juli ätter dän julioanske / 5. August 1844 ätter dän gregorioanske Kalänner in Tschugujew, Gouvernement Charkow; † 29. September 1930 in Kuokkala, domoals Finlound, däälich bie Ruslound un him tou Eeren uumebenaamd in "Repino".) waas aan foulks-rusken Moaler uut ju Ukraine. Toufäärme uutbielded as Ikonenmoaler, wude hie in Ruslound un ju Ukraine tou dän betjuudenste Fertreeder fon dän Realismus. Een Skip wäd ju Wolga uumehoch liend, moald twiske 1870 un 1873. Böädeljend Fisker-Wucht, moald in 1874 Stillieuwend mäd Aapele un Bleede, moald in 1879 Ukrainisk Huus, moald in 1880.
Slawisk (de. slavisch) is ne Sproakgruppe ju der heert tou dät Indogermaniske. Tou dät Slawiske wäide do ätterstoundene (Unner-)Sproakgruppen reekend: Aastslawisk Rusk Ukrainsk Wietrusk Russinisk Wäästslawisk Poolsk Kaschubisk Masurisk Sleesisk Sorbisk Tschechisk Slowakisk Suudslawisk Kroatisk Serbisk Bosansk Bulgarisk Makedonisk Slowenisk Prekmurisk Resianisk
Jacopo Robusti, naamd Jacopo Tintoretto, (bädden ap dän 29. September 1518 in Venedig; stuurwen ap dän 31. Moai 1594 juust deer) waas aan Moaler fon ju Renaissance. Sin Öökelnoome Tintoretto, dän leeter uk Bäidene fon him druugen, betjudt "litjen Fäärwer"; dät kumt fon ju Ambacht fon sin Foar. Die Moaler waas aan Skoulker fon Tiziano Vecellio ("Tizian"), ätter him gjuchtede hie sik uk leeter in ju Faawe, man in ju Teekenge gjuchtede hie sik ätter Michelangelo Buonaroti. Dät lääste Äiwendmäil Uk dät lääste Äiwendmäil Ju Apwoakenge fon Lazarus Dät Wunner fon dän hillige Markus
James Fenimore Cooper (bädden ap dän 15. September 1789 in Burlington, New Jersey as James Cooper; stuurwen ap dän 14. September 1851 in Cooperstown, New York) waas aan US-amerikoansken Skrieuwer fon ju Romantik. Ap maaste bekoand sunt wäil sien Leedersokke-Tälstere (Ängelsk: The Leatherstocking Tales, düütsk: Lederstrumpf-Erzählungen), deeroane dät uum ju Ärsluutenge fon dät Amerikoanske Wääste truch do Wiete un ju Fertringenge fon do Indioanere gungt. "bädden" is een oold Woud foar "gebooren"
Jan van Eyck (* uum 1390 in Mezeik (Limbuurichske Noome, holloundsk: "Maaseik"); † 1441 in Brügge) waas aan Moaler in't leete Middeloaler un wäil die bekoandste Fertreeder fon ju Ooldniederloundske Moalerkunst, ju as een Uurgongsfoarm twiske Gotik un Renaissance bekieked wäide kon. Maria mäd dät Kristus-Bäiden in een Säärke; moald in sowät 1426 Weerskups-Oubieldenge fon Giovanni Arnolfini mäd sien Wieuwmoanske; moald in 1434 Die Kansler Rolin beedjend foar Maria mäd dät Kristus-Bäiden; moald in sowät 1435 Sien Wieuwmoankse Margarete van Eyck, moald in 1439 Johannes van Eyck (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118531557 (OGND) | VIAF: 54156267