rlitschk/wikidir huggingface dataset:
6. Januoar: New Mexico, toufoarne dät New-Mexico-Territorium, wäd as 47. Buundesstoat in do Fereende Stoaten fon Amerikoa apnuumen. 14. Februoar: Arizona, dät foarige Arizona-Territorium wäd as 48. Buundesstoat in do USA apnuumen. Ju Apwäidenge is in ju Haudseeke do Arizona Rangers tou fertonkjen, do dät in do lääste Jiere deerfoar slumpet is, dät do Ljuude sik oun Räägeln un Sätgjuchte hoolde. 15. April: Ju Titanic fersakket ap hiere eerste Foart ätter Amerikoa ätter een Touhoopesteeten mäd aan Iesbierich in dän Atlantik. 6. Januoar: Jacques Ellul, frantsöösken Sosjologe un Theologe 6. Januoar: Marieluise Claudius, düütske Skauspielerske 6. Januoar: Pawoł Nowotny, sorbisken Literatuurhistoriker un Foulkskundler 10. Januoar: Maria Mandl, aastriekiske Bupper-Apkiekerske in dät Fernäilengs-Leeger Auschwitz-Birkenau, Kriechs-Ferbreekerske 14. Januoar: Tillie Olsen, US-amerikoanske Skrieuwerske 11. Februoar: Juan Carlos Aramburu, argentiensken roomsk-kathoolsken Äärts-Biskop fon Tucumán un leeter fon Buenos Aires 13. Februoar: Antonia Pozzi, italieenske Dichterske 14. Januoar: Otto Liebmann, düütsken Philosoph
25. Mai: Diktoator Porfirio Díaz wäd in ju Mexikoanske Revolutsjoon ousät. Hie trät tourääch un fluchtet in't Exil ätter Paris wai. Revolutsjoons-Fierder Francisco Madero wäd in'n Oktober as näien Präsident fon Mexiko kädden. Madero lät aal do Ouoardende un Offisiere fon dät Díaz-Regime in't Amt. 14. Dezember: Die norwegiske Seemon un Poloar-Foarsker Roald Amundsen roaket touhoope mäd fjauer Meestriedere as eersten Moanske dän Suudpool. Marie Curie kricht as eerst Wieuw aan twäiden Nobel-Pries. 11. Januoar: Nora Heysen, austroalske Moalerske 6. Februoar: Ronald Reagan, US-amerikoansken Skauspieler, 33. Gouverneur fon Kalifornien, 40. Präsident fon do USA. 13. Meerte: L. Ron Hubbard, Skrieuwer fon Science Fiction-Bouke un Gruunder fon ju Scientology-Sekte. 15. Moai: Max Frisch, Swaitser Architekt un Skrieuwer. 5. Juli: Georges Pompidou, frantsöösken Politiker 18. Moai: Gustav Mahler, aastriekisken Komponist twiske ju leete Romantik un ju Moderne. 29. Oktober: Joseph Pulitzer, US-Amerikoansken Saitengs-Skrieuwer un Uutreeker.
31. Moai: Uut fjauer britiske Kolonien, ju Kapkolonie, Natal, ju Oranje-Äi-Kolonie un Transvaal wäd ju Suudafrikoanske Union gruunded. 4. April - Jan Tjittes Piebenga, wäästfräisken Koaster un Skrieuwer 21. Meerte: Gaspard-Félix Tournachon, unner dän Kunstlernoome Nadar aan bekoanden Photograph. 21. April: Samuel Langhorne Clemens, unner dän Kunstlernoome Mark Twain aan bekoanden Skrieuwer. "bädden" is een oold Woud foar "gebooren"
25. Juli: Louis Blériot fljucht mäd sien Blériot XI as eersten Fljooger-Pilot uur dän Kanoal fon Frankriek ätter Änglound. 6. Januoar: Sugimura Haruko, japoanske Skauspielerske 14. Januoar: Joseph Losey, US-amerikoansken Regisseur 13. Februoar: Mario Casariego y Acevedo, Äärts-Biskop fon Guatemala un Kardinoal 24. April: Bernhard Grzimek, düütsken Zoologe. 20. Februoar: Heinz Erhardt, düütsken Komiker, Musiker, Unnerhoolder, Skauspieler un Dichter
Ju US-amerikoanske Bierichstiegerske Annie Smith Peck betwingt touhoope mäd hieren Zermatter Bierichfierder Rudolf Taugwalder dän noudelke, wät läigere Top fon dän Bierich Waskaran in do Anden fon Peru. Dät brangt ju Bierichstiegerske internasjonoal Ounärkannenge, uumdät ju deermäd tou hiere Tied dän Hööchte-Rekord foar Wieuwljuude häd. 17. Januoar: Freda Niemann, düütske evangeelske Pestoorske 9. Oktober: Werner von Haeften, düütsken Jurist un Wierstoundsstrieder fon dän 20. Juli 1944 9. Januoar - Wilhelm Busch, Kunstler, die foarallen foar sien mäd Riemsele unnerlaide Bieldetälstere bekoand is, do as Foarloopere fon dän Comic jäilde. 14. August - Friedrich Paulsen, noudfräisken Philosoph un Pädagoge.
13. November - Dät sonaamde Fljoogende Flitsepee Cornu Nr. II fon dän Ärfiender Paul Cornu, aan ädderen Prototyp fon dän Hoochskruuwer, fljucht in Lisieux foar't eerste Moal n bitje. Hie kumt ober bloot trüütich Säntimeetere hooch un blift twintich Sekunden in'e Lucht. Dach is dät die eerste Hoochskruuwer, die wuddelk uumehooch koom. In Panama beginne do Oarbaide, uum dän Río Chagres aptoustaujen, wier uur säks Jiere die Gatúnsee truch äntstounde skäl. Ju Stauenge is Deel fon dät Bauprojekt foar dän Panama-Kanoal. 6. Januoar: Helen Kleeb, US-amerikoanske Skauspielerske 11. Februoar: Käthe Gold, Aastriekiske Skauspielerske 24. Februoar: Marjorie Courtenay-Latimer (suudafrikoanske Amateur-Natuurfoarskerske) 6. Juli: Frida Kahlo, mexikoanske Moalerske. 7. September - René François Armand Sully-Prudhomme, frantsöösken Dichter, (bädden in 1839)
21. Meerte: Die Ruske Zar Nikolaus II. beskat do Gjuchte fon ju ploande Duma äärch. 18. April: Een Äidbieuwjen un aan deer uut äntsteenen Bround gjuchte in San Francisco groote Fernäilenge oun. Deer skällen sowät tjoduusend Ljuude bie uumekeemen weese. 10. Moai: Zar Nikolaus II. eepent mäd een Rääde ju eerste käddene Stoats-Duma in't Ruske Kaiserriek in Sänt Päitersbuurich. 31. August: Roald Amundsen un sien Monskup sunt mäd dät Skip Gjøa ätter moor as tjo Jiere eerstmoalich truch ju Noudwääst-Passage stjuurd un kuume in ju Gouldgreeuwerstääd Nome in Alaska oun. 16. Oktober: Friedrich Wilhelm Voigt ferkloodet sik as militäärisken Uppermon un kon ap düsse Wiese Suldoaten deer tou brange, unner sien Kommando dät Räidhuus fon Köpenick tou besätten, dän Buurgemääster un dän Bupperstäädsekretär tou ferhoaftjen un 3557,45 Maak (däälich: sowät 21000 Euro) "seeker tou staalen". 14. Dezember: U 1, dät eerste düütske Militär-U-Boot ätter rien experimentelle Foargungere, wäd in Bedrieuw nuumen. 6. Januoar: Franziska Kessel, düütske Politikerske (KPD) un Wierstoundsstriederske juun dän Nasjonoalsosjoalismus. 4. Februoar: Dietrich Bonhoeffer, düütsken luttersken Theologe un Wierstandskamper juun dän Nasjonoalsosjoalismus († in 1945) 16. Februoar: Vera Menchik, tschechisk-britiske Schach-Spielerske 14. Oktober: Hannah Arendt, Politikwietenskupperske un Philosophin († in 1975) 23. Oktober: Gertrude Ederle, dät eerste
2. Januoar: Düütske Troppen stoarmje ju Fäästenge fon do Nama, do in Düütsk Suudwäästafrikoa aan Apstound moakje. 2. Januoar: Kapitulatsjoon fon ju ruske Fäästenge Port Arthur foar do japoanske Troppen ätter 157 Deege Beleegerenge 22. Januoar: Bie'n Päiterbuuriger Bloudsundai slo Suldoaten een freedelke Demonstratsjoon mäd moor as trüütichduusend Ljuude blouderch deel, ju Ruske Revolutsjoon 1905 begint. 17. Februoar: Die Sosjoalrevolutsjoonäär Iwan Platonowitsch Kaljajew möärent dän Gouverneur fon Moskau, Sergei Alexandrowitsch Romanow mäd een Bumbe, as die in sien Kuutske dät Kreml naier kumt. Die Oadelige stäärft fluks. 21. Februoar: Begin fon ju Slacht fon Mukden in dän Rusk-Japoanske Kriech; ju lukt sik uur tjo Wieke un eendet mäd een Uurwinnenge foar Japan. 3. Meerte: Zar Nikolaus II. stämt ju Iengjuchtenge fon een Duma tou. 29. April: Truch een Toleransedikt fon dän Tsaar kriege do Gloowensminnerhaide in Ruslound moor Fräiegaid. 7. Moai: In Schitomir, domoals noch tou Ruslound heerend, begint een Pogrom juun Juuden, dät tjo Deege duurt un masse Offere aasket. 27. Moai: Ju Seeslacht bie Tsushima in dän Rusk-Japoansken Kriech begint 28. Moai: Ju Seeslacht fon Tsushima in dän Rusk-Japoansken Kriech, ju ap dän Foardai begon, eendet mäd aan Ärfoulch foar do japoanske Skiepe. 14. Juni: Gustav Klimt trät
12. Januoar: In dän beginnde Apstound fon do Herero un Nama in Düütsk Suudwäästafrikoa fernäile do Herero mäd een Iersenboanbrääch bie Osona un een Telegroafenferbiendenge wichtige Ferbiendengen ätter Windhoek. 6. Februoar: Japan bräkt sien diplomoatiske Ferbiendengen tou Ruslound ou un lukt sin Boskupper uut Sänt Päitersbuurich ou. 8. Februoar: Japan gript uunferwachted Port Arthur oun, dät is die Begin fon dän Japoansk-Rusken Kriech. 8. April: Ju Entente cordiale ("Haatelk Ienferstoundnis), een Oukuumen uur Rebätte in't noudelke Afrikoa un dän Skipferkier in ju Sträite fon Gibraltar un dän Sues-Kanoal, wät twiske Frankriek un dät Fereende Köönichriek uutmoaked. 2. August: In dän Japoansk-Rusken Kriech begint ju Beleegerenge fon Port Arthur. 11. August: Slacht an dän Waterbierich: Düütske Kolonioaltroppen unner Generoal Lothar von Trotha bekampje in dän Apstound fon do Herero un Nama ienheemske Herero, do ätter Aaste uutwieke. 22. August: Eerste Japoansk-Koreoanske Uureenkumst. 2. Oktober: Die Generoal von Trotha skrift in aan Bräif an dät Foulk fon do Herero, dät jo aal doodskeeten wäide, wan jo Düütsk Suudwäästafrikoa nit ferläite. In düsse Tied beginne do düütske mäd dän Foulkemoort oun do Herero, die as eersten Genozid fon't twintichste Jierhunnerd jält. Do Düütske unner Trotha hääbe do Herero in'e Wöiste drieuwen, do Woatersteeden
23. Februoar: Do USA hierje fon Kuba foar 99 Jiere ju Bucht fon Guantánamo uum hiere Marine deer tou statsjoonierjen. 1. Meerte: Ju Dreguuner-Direktsjoon fon Dresden fiert ju Unnersäikenge fon Finger-Oudrukke tou ju Apkloorenge fon Ferbreeken in Düütsklound ien. 11. Juni: Die serbiske Köönich Alexander I. un sien Wieuwmoanske Draga wäide fon serbiske Offisiere in dän Köönichspalast möärend. 24. Juni: Peter I. wäd die näie Köönich fon Serbien. 3. November: Apgruunde fon aan Stried uum dän Panama-Kanoal loundje US-Kriechsskiepe in Panama, dät in't Foaren tou Kolumbien heerde, un roupe dän uunouhongige Stoat Panama uut. 18. November: In Washington D.C. wäd die Hay-Bunau-Varilla-Ferdraach twiske do USA un Panama sleeten, die do USA ju fulle Kontrolle (Hoohaid) uur ne Zone uum dän Panamakanoal seekerstoalt, ieuwenske dät Gjucht, in Panama militärisk intervenierjen tou konnen. Die panamaiske Minister, die dät unnerteekent, is frantsöösken Stoatsbuurger. 17. Dezember: Mäd dän Wright Flyer fljucht foar dät eerste Moal aan stjuurden, praxis-goadelken Motor-Fljooger. 4. Januoar: Georg Elser, düütsken Wierstounds-Strieder juun dän Nasjonoalsosjoalismus, Bumben-Attentäter ap Adolf Hitler. 6. Januoar: Walter Nigg, Swaitser Theologe 10. Januoar: Ilse Schneider-Lengyel, düütske Kunsthistorikerinne, Fotogroafinne un Skrieuwerske 11. Januoar: Alan Paton, suudafrikoansken Skrieuwer un Kritiker fon ju Apartheid 11. Februoar: Annelise Kretschmer, düütske Fotogroafinne
1. Januoar: Eepenenge fon een Sunneruutstaalenge mäd Wierke fon dän griechisk-spoanske Moaler Dominikos Theotokopoulos (uk naamd "El Greco"). Do Skilleroatsjen wieren urloang ferjeeten wuden un suurgeden nu foar Apsjoon. 18. Februoar Twiske ju Stralauer Poute un dän Potsdamer Ploats fiert ju eerste Berliner U-Boan. 6. Meerte: amtelke Gruundenge fon dän Foutbaalfereen Real Madrid 23. April: In Washington, D.C. unnerteekenje US-Buuteminister John Milton Hay un die kolumbioanske Boskupper Thomas Herran aan Ferdraach, die do Gjuchte tou'n Fäärebau fon dän Panama-Kanoal oun do Fereende Stoaten uurdrait. Ne frantsööske Sälskup waas mäd dän Bau in 1881 ounfangd, man waas in 1889 al middelloos. Ne Apfangsälskup hiede ju Bausteede in 1894 uurnuumen un foar 40.000 US-Dollar tou'n Fäärebauen ounbeeden. 8. Moai: Die Mont Pelé, aan fjuurspäienden Bierich ap dät Antillen-Ailound Martinique doodet sowät trüütichduusend Ljuude. 31. Moai: Mäd dän Free fon Vereeniging wäd in Suudafrikoa fon däälich die Twäide Buurenkriech be'eended. 17. Juli: Aan meen-armenisken Kongress in Brussel ropt do europäiske Machte deer tou ap, do armeniske Kristen foar do turske Muslime tou skuulen. 9. August: In't Fereende Köönichriek ju Krounenge fon Köönich Eduard VII. 1. November: Italien un Frankriek sluute aan stilkenen Ferdraach ou, in dän jo sik uur hiere Interessensspähren in't noudelke
1. Januoar: Do in't Foaren oainstoundige Rebätte New South Wales, Victoria, Queensland, South Australia, Western Australia und Tasmanien sluute sik touhoope tou'n Buundesstoat Australien (Commonwealth of Australia). 10. Januoar: Ätter dät die Bokser-Apstound deelsloain is, nimt China do foar him gjucht ätterdeelige Bedingengen foar dän Free an. 5. Moai: Mexikoanske Troppen hääbe ju Maya-Stääd Chan Santa Cruz ap Yucatán iennuumen, wiermäd die Kastenkriech twiske do Maya un do spoansk-stommige Mexikoanere eendet. 6. September: Leon Czolgosz, aan Anarchist, skjut ap dän US-Präsident William McKinley. Die Präsident stäärft oachte Deege leeter an do Foulgen. 7. September: Ätter dän Bokser-Apstound Unnerteekenge fon dät sonaamde "Bokser-Protokoll" twikse China (Qing-Dynastie) un do wäästelke Kolonioalmachte juust so as Japan un Ruslound. 14. September: Die US-Präsident William McKinley stäärft an do Foulgen fon dän Ounsleek un Theodore Roosevelt wäd as sin Ätterfoulger fereediged. 10. Dezember: Die ätter sin Stifter Alfred Nobel benaamde Nobelpries wäd in Stockholm un Oslo fon dän sweediske Köönich foar dät eerste Moal uutroat. 10. Januoar: Henning von Tresckow, düütsken Generoal un Wierstounds-Strieder juun dän Nasjonoalsosjoalismus 14. Januoar: Bebe Daniels, US-amerikoanske Skauspielerske 17. Januoar: Elia di San Clemente, seelichspreekene italieenske Nunne 4. August: Louis Armstrong, Jazz-Musiker 27. Januoar: Giuseppe Verdi, italieensken Komponist fon ju
23. Januoar: Ap'e Naite fon ju Stääd Ladysmith in ju britiske Kap-Kolonie in Suudafrikoa begint mäd aan Oungriep fon do Briten unner Charles Warren ju Slacht fon Spion Kop in dän Twäiden Buurenkriech. 24. Januoar: In dän Twäide Buurenkriech roakje do suudafrikoanske Buuren in ju Slacht fon Spion Kop een Uurwinnenge uur do Briten. 12. Februoar: Wladimir Iljitsch Uljanow, leeter bekoand wuden as Lenin, kumt ätter tjo Jiere uut ju sibiriske Ferbannenge tourääch. 26. Februoar: Foar dät Unnerhuus rakt die britiske Kriechsminister bekoand, dät in dän Twäide Buurenkriech uk Wieuwljuude un Bäidene "tou hier Skuul" in Konsentratsjoonsleegere fäästheelden wäide. Do Ljuude kriege nit nouch tou ieten. 2. Meerte: Do Briten besätte in dän Twäide Buurenkriech Ladysmith, ju träädgrootste Stääd fon dän Stoat Natal (Suudafrikoa) 13. Meerte: Do Briten sluute in dän Twäide Buurenkriech ju Ärooberenge fon dän Oranjefräistoat (Suudafrikoa) ou. 15. April: In Paris eepent ju Waarelduutstaalenge. 28. Moai: Grootbritannien ferkloort ju Buurenrepublik Oranjefräistoat tou een Kolonie. 14. Juni: Bokser-Apstound: Ienmarsk fon do "Boksere" in Peking. 17. Juni: Bokser-Apstound: Troppen fon do Fereende Stoaten nieme do strateegisk betjuudende Taku-Fäästengen an ju Muude fon ju Äi Hai He ien. 20. Juni: Die düütske Soande in Peking, Clemens von Ketteler, wäd in
4. Februoar: Een US-amerikoanske Patrouille beskjut phillipinske Suldoaten. Deermäd begint die Philippinsk-Amerikoanske Kriech twiske do Fereende Stoaten fon Amerikoa un do Philippinen, do sik juust eerste fon Spanien fräikamped hieden. 14. Februoar: Foar do US-amerikoanske Buundeswoalen wäide troch dän Kongräs fon do Fereende Stoaten sonaamde Woal-Maskienen toulät. 5. Februoar: Ätter ju twodeegige Slacht uum Manila wilst dän Philippinsk-Amerikoansken Kriech konnen do Amerikoanere Manila hoolde, wilst sik do ienheemske Troppen fääre in't Bäätelound touräächluuke moutene. 11. Oktober: Begin fon dän Twäiden Buurenkriech in Suud-Afrikoa. 20. Oktober: In Kolumbien un sien domoalige Provinz Panama begint die Kriech fon do duusend Deege (Guerra de los Mil Días), aan Burgerkriech twiske ju Konservative un ju Liberoale Paatäi. 6. Januoar: Sophie-Carmen Eckhardt-Gramatté, ruske Komponistinne 7. Januoar: Francis Jean Marcel Poulenc, frantsöösken Pianist un Komponist (stuurwen in 1963) 11. Januoar: Eva Le Gallienne, britisk-amerikoanske Skauspielerske, Regisseurinne un Produzentinne 17. Januoar: Al Capone, US-amerikoansken Ferbreeker 23. Februar: Erich Kästner, düütsken Skrieuwer (stuurwen in 1974)
15. Februoar: Dät US-amerikoanske Kriechsskip USS Maine gungt in dän Hoawen fon Havanna unner. Gruund is een Explosion in dän Munitsjoons-Koomer, ju fermoudelk fon aan Koole-Bround kumt. Leeter rakt dät een Medien-Kampagne, wierap do Amerikoanere wät fon aan spoansken Oungriep fertälle, un dät kumt in dän April tou dän Spoansk-Amerikoansken Kriech. 14. Januoar: Lewis Carroll, britisken Skrieuwer, Mathematiker un Fotogroaf 30. Juli: Otto von Bismarck, düütsken Stoatsmon.
6. Januoar: Ferenc Szálasi, ungarisken Offizier un Politiker, Kriechsferbreeker 14. Januoar: Matthias Zurbriggen slumpet ju Eerstbestiegenge fon dän Anden-Bierich Aconcagua, dän hoochsten Bierich fon Suudamerikoa. 15. Februoar: Griechiske Troppen loundje apgruunde fon ju Megali Idea ap dät Ailound Kreta, uum do Bewoonere in hieren Uunouhongegaids-Stried juun dät Osmoanske Riek Stöän tou reeken. Dät fiert ap dän 7. April tou dän Tursk-Griechisken Kriech. 3. April: Ju Wiener Secession, een Kunstlerfereenigenge fon dän Juugendstil, wäd gruunded Clément Ader testet sin Damp-bedrieuwenen Fljooger Éole III, kumt deer mäd 300 m wied, man nit haager as 20 cm. 4. Februoar: Ludwig Erhard, twäiden Buundeskanzler fon ju Buundesrepublik Düütsklound
2. Januoar: Do Buuren slo dän Jameson Raid deel, aan läip organisierden britisken Uurfaal unner dän Uppermon Leander Starr Jameson ap ju Suudafrikoanske Republik in dät Rebät Transvaal. 4. Januoar: Utah, bit do dät Utah-Territorium, wäd die 45. Buundesstoat fon ju USA. Deertou hiede sik ju Buundesregierenge eenich wäide moast mäd do junner foarheerskjende Ounhongere fon ju Mormonen-Bewäägenge Säärke Jesu Christi fon do Hillige fon do Lääste Deege. 9. August: Die Pionier in'e Fljooger-Technik Otto Lilienthal häd aan Unfaal mäd aan fon sien Glied-Fljoogere. Aan Dai leeter stäärft hie. 10. August: Otto Lilienthal, Fljooger-Pionier
29. Dezember: Unner dän Uppermon Leander Starr Jameson begint die Jameson Raid, aan läip organisierden britisken Uurfaal ap ju Suudafrikoanske Republik in dät Rebät Transvaal. 10. Januoar: Marie-Dominique Chenu, frantsöösken roomsk-kathoolsken Theologe 4. Januoar: Manuel Pavía, spoansken Generoal, die truch sien Stoatsstriek ju Eerste Spoanske Republik be'eendede. 25. Juli: Robert Warthmüller, düütsken Historienmoaler
Antoni Gaudí, die Architekt fon ju Sagrada Família, mout sien Ploane foar düsse Säärke massiv fergratterje, uumdät aan anonymen Spänder baldoarich fuul Jäild deerfoar roat häd. In düt Jier uurnimt ju Compagnie Nouvelle du Canal de Panama as Apfang-Sälskup ju middelloose Bausteede foar dän Panamakanoal. 4. Januoar: Twiske Ruslound un Frankriek wäd die Twäierferbuund gultich. Truch dät Ferdäägengs-Buundnis kon Frankriek sien two Jiertjaande ounhooldende Isoloatsjoon be'eendje, wilst Düütsklound in ju Two-Fronten-Positsjoon kumt, foar ju al Otto von Bismarck waadend häd. 5. Februoar: August Vaillant, frantsöösken Anarchist un Attentäter (waigjucht)
4. Meerte: Amts-Ienfierenge fon Grover Cleveland as 24. US-Präsident, hie foulget ap Benjamin Harrison. Cleveland is deermäd die 22. un die 24. Präsident fon do Fereende Stoaten un die eerste, die two fonnuur trände Amtstiede hiede. Eende April: Ju Black Maria nimt as dät eerste komerzielle Filmstudio fon ju Waareld hiere Oarbaid ap. 1. Moai - 30. Oktober: In Chicago is ju World’s Columbian Exposition eepend, een Waarelduutstaalenge. 9. Dezember: In Paris smit die Anarchist Auguste Vaillant aan sälwenbauden Sprängkörper fon ju Toukieker-Galerie in dän Deputierden-Koomer. Aan Ouoardenden wäd bie ju Aktsjoon ferseerd. Vaillant wäd leeter tou'n Dood feruurdeeld un ap'n 5. Februoar 1894 waigjucht. Do eerste tjo Beende Winnetou fon Karl May ferskiene. 11. Januoar: Ellinor Aiki, estniske Moalerske 20. April: Joan Miró, kataloansken Moaler 30. Juni: Walter Ulbricht, Stoatsräidsfoarsitter fon ju DDR 9. Oktober: Heinrich George, düütsken Skauspieler 26. Dezember: Máo Zédōng, chineesken Politiker. 6. November: Pjotr Tschaikowski, rusken Komponist (ätter dän gregorioansken Kalänner, man domoals wuude in Ruslound noch die julioanske Kalänner bruukt, ätter dän dät die 25. Oktober waas).
3. Januoar: J. R. R. Tolkien, britisken Skrieuwer un Philologe. 11. Januoar: Valeska Gert, düütske Donserske un Skauspielerske 14. Januoar: Martin Niemöller, düütsken evangeelsken Theologe, wilst ju Nazitied eerste nit, man uurloang daach touniemend in dän Wierstound däidich, Fangenen in't KZ Sachsenhausen, ätter dän Kriech aktiv foar ju Ökumeenenske Bewäägenge un ju Free-Bewäägenge.
16. Januoar: Ätter aan Twist twiske Präsident José Manuel Balmaceda un ju Oppositsjoon begint in Chile aan Burgerkriech. 18. September: Die Burgerkriech in Chile eendet, as die Präsident José Manuel Balmaceda sik ätter dän Ienmarsk fon Apstoundiske in ju Haudstääd Santiago sälwen doodskjut. Otto Lilienthal, aan Pionier in'e Fljooger-Technik, begint, Glied-Fljoogere tou bauen un deer Fersäike mäd tou moakjen. In ju Ferfoatenge fon Brasilien wäd fäästskrieuwen, dät een näie Haudstääd wät moor in'e Midde fon't Lound baud wäide skäl, uum ju Äntwikkelenge fon dät Binnelound tou stäärkjen. Do groote, oolde Stääde sunt ja aal bloot loangs ju Kuste. Man Baubegin is eerste in 1956, un eerste in 1960 kon ju Ploanstääd Brasília ienwäid wäide. 26. Januoar: August Froehlich, düütsken roomsk-kathoolsken Pestoor, Wierstounds-Strieder juun ju NS-Diktoatuur un Märtyrer 18. September: José Manuel Balmaceda, Präsident fon Chile
18. Meerte: Ap Druk fon Kaiser Wülm II. trät die Riekskansler Otto von Bismarck tourääch. 31. Moai: Mäd dät Apsätten fon ju Kjuusbloume wäd die Säärktouden fon dät Ulmer Münster kloor. Hie is mäd sien 161,53 Meetere bit däälich (Stound: Januoar 2018) die hoochste Säärktouden fon ju Waareld. 9. Oktober: Clément Ader testet sien Éole, aan Damp-bedrieuwenen Fljooger. Hie kumt füüftich Meetere wied, man bloot 20 cm hooch. 29. Dezember: In dät Massaker fon Wounded Knee wäide tjohunnert weerloose Sioux-Indioanere truch US-Suldoaten möärend. 11. Januoar: Oswald de Andrade, brasilioansken Skrieuwer 14. Januoar: Maria Kurenko, ruske Opern-Sjungerske 15. September: Agatha Christie, ängelske Skrieuwerske. 10. Januoar: Ignaz von Döllinger, düütsken Theologe (eerste in ju roomsk-kathoolske Säärke, leeter ju oold-kathoolske Säärke naistoundend) 29. Juli: Vincent van Gogh, niederloundsken Moaler
4. Februoar: Ju frantsööske Sälskup tou'n Bau fon dän Panamakanoal gungt in gjuchtelken Konkurs, mäd Skoade foar sowät 85.000 Skäildaaskere. Dät rakt Skändoal. Ju Oarbaid oun dän Kanoal mout foar't eerste ienstoald wäide. 11. Februoar: In Japan wäd unner Tennō Meiji ju Meiji-Verfassung iensät, een moudäärne Ferfoatenge ätter europäiske Foarbielden. So wäd Japan fon een absolute tou een konstitutsjoonelle Monarchie. 15. November: Militär-Putsch in Brasilien, die Kaiser mout in't Exil gunge. 10. Januoar: Efrem Forni, vatikoansken Diplomoat un Kardinoal 14. Januoar: Ilma von Murska, kroatiske Opern-Sjungerske un Soangs-Pädagoginne
In ju Düütske Geskichte is dät Jier 1888 as Träikaiserjier bekoand. 9. Meerte: Die düütske Kaiser Wülm I. stäärft mäd njuugentich Jiere. Him foulget sin Suun Freerk III., die uk bloot njuugenunnjuugentich Deege fäärelieuwet. 15. Juni: Ätter dän Dood fon dän düütsken Kaiser Freerk III. foulget Wülm II., die lääste Kaiser fon't Kaiserriek Düütsklound. 31. August: Jack the Ripper begint in London tou möärenjen. 21. Oktober: Ju Sosjoaldemokroatiske Paatäi fon ju Swaits (SP) wäd gruunded. 6. Januoar: Jane Anderson, US-amerikoanske Journalistinne, Skrieuwerske un Radio-Propagandistinne foar Nazi-Düütsklound. 28. Dezember: Friedrich Murnau, düütsken Regisseur 9. Meerte: Kaiser Wülm I. (Düütsk Riek) 15. Juni: Kaiser Freerk III. (Düütsk Riek) 4. Juli: Theodor Storm, düütsken Skrieuwer 9. September: Jan van Swieten, niederloundsken Generoal. 3. Dezember: Carl Zeiss, düütsken Mechaniker un Unnerniemer