rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Rommy (wuddelken Noome: Romke Henstra) (Twizelerheide, 8. Januar 1950 - Ljouwert, 22. April 2007) waas n wäästfräisken Foulkssjunger. Hie hied as Bienoome ju Stämme fon do Woolde). Ieuwenske ap Holloundsk häd hie uk ap Fräisk soangen, un deerbie ap Wooldfräisk, wät ap maaste Seeltersk glieket. N gjucht bekoand Fräisk Läid fon him is Ave Maria. Ave Maria
Lacrimosa is n rockkoppel uut ju Swaits. Meegliedere fon dän Koppel wieren: Tilo Wolff Anne Nurmi Angst (1991) Einsamkeit (1992) Satura (1993) Inferno (1995) Stille (1997) Elodia (1999) Fassade (2001) Echos (2003) Lichtgestalt (2005) Sehnsucht (2009) Schattenspiel (2010) Revolution (2012) Hoffnung (2015) Testimonium (2017) Leidenschaft (2021) Leidenschaft, Pt.2 (2022)
Italienisk is heert tou ju romoanske Takke fon do Indoeuropäiske Sproaken. Dät is Amtssproake fon Italien, ju Swaits, ju Vatikoanstääd, San Marino un dän Souveränen Malteser-Orden. Juust so as aal do romoanske Sproaken stommet dät Italieenske fon dät Vulgär-Latienske ou, ju leete Uumgongssproake fon dät Latienske. Ju Standard-Sproake fon dät italieenske gruundet sik ap dän toskanisken Dialekt fon ju Stääd Florenz (Firenze). Dät kumt fon groote florentienske Dichtere in't Middeloaler, so as Dante Alighieri (1265-1321), die besunners grooten Ienfloud hiede. Ju italieenske Gjuchtskrieuwenge speegelt dän Luudstound äänelk as ju spoanske of ju rumäänske gjucht niep wier, man dät rakt in't Italieenske neen truchgungende Känteekenge fon ju betoonde Sälwe. Wäkke Seeken sunt daach tou beoachtjen, uum een ferkierde Uutsproake of Skrieuwenge tou fermieden: Die Boukstäf G wäd foar tjuusterge Vokoale (a, o, u) as n gewöönelk [g] uutboald, man foar ljoachte Vokoale (i, e) as stämhoaft dsch (IPA: [ʤ]). Biespil foar g + tjuustergen Vokoal: il gorgonzola (n speziellen Sies) mäd [g]: [gorgonˈdzɔla]. Biespil foar g + ljoachten Vokoal: il gennaio (die Januoar) mäd [ʤ]: [ʤen'najo]. Uutnoamen rakt dät, man do wäide besunners känteekend: skäl een G foar aan ljoachten Vokoal as n [g] uutboald wäide, mout deer n H twiske.
Warsingsfehn is n Täärp in ju Meente Moormerlound in dän Loundkring Lier un Sit fon ju Meeente. Dät häd 7.607 Ienwoonere (2007) un is dät grootste Täärp in ju Meente. Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Säärke Warsingsfehn Meente Moormerlound Moormerlound ap Genealogie-Forum Commons: Jacobi-Säärke in Warsingsfehn – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Gandersum is n litjed Täärp in ju Meente Moormerlound mäd uungefäär 90 Ienwoonere. In Gandersum häd ne Säärke uut dät 14. Jierhunndert. In Gandersum stound dät Oamse-Speerwierk. Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Moormerlound ap Genealogie-Forum Säärkemeente Gandersum-Tergast Säärke Gandersum 1000 Jahre Gandersum Commons: Säärke in Gandersum – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Ju Oargelloundskup Aastfräislound is mäd moor as 90 historiske Oargele uut säks Jierhunnerte een fon do riekste Oargelloundskuppe ap de Waareld. 60 fon do Oargele sünt uut ju Tied foar 1850. In dät 15. un 16. Jierhunnert keemen der fuul Oargele uut do Niederlounde un in dät 17. un 18. Jierhuunert keemen der wäkke Oargele uut Hambuurich un Wäästfoalen bie. Fuul fon do oolde Oargele wuuden in do lääste 50 Jiere restaurierd un sunt der wier in dän Originoal-Toustand. Truch ju Nouddüütske Oargelakademie sunt in Touhoopeoarbeid mäd dät Organeum in Weener do Oargele däälich ap ju ganse Waareld bekoand. Deer wäide jierelks Konzerte feranstalted un et rakt dät Festival "Musikalischer Sommer in Ostfriesland". Lieste fon do historiske Oargele in Aastfräislound (düütsk) Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Aurk (düütsk) Lieste fon do Oargele in Oamde (düütsk) Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Wittmund (düütsk) NOMINE – Norddeutsche Orgelmusikkultur in Niedersachsen und Europa e. V. (mit Fotos und Detailinfos) (gesehen 1. Dezember 2009). Orgeln in Ostfriesland (mit einigen Fotos) (gesehen 1. Dezember 2009). MP3-Klangbeispiel Rysum: Orgel mit Glocke, Conrad Paumann: Redeuntes in mi aus dem Buxheimer Orgelbuch (Harald Vogel)
Foar ju Äntwikkelenge fon Huushollengen un Persone in dät Seelterlound stoalde Heinrich Schulte ju Antaal fon Huushollengen fon 1473 bit 1674 fääst uut do Skätsengsliesten un deerätter uut Statistiken fon Säärke un Stoat. Ju Taal fon Koppe pro Huushollenge waas 5,5 in 1816, man Schulte nimt oun, dät ju foar allere Tieden weegen minner goude Gesuundegaid läiger waas un skätset ju ap 5. Sien Resultoate sunt mäd Anluukenge fon Statistike uur ju näiere Tied roat in ju Tabelle gans hierunner un in ju graphiske Deerstaalenge hier ieuwenske. In allere Tieden waas ju Befoulkenge man littek, mäd wier n Touräächgong bit 1651, wäil weegen dän Trüütichjierige Kriech. Ätter 1800 roate dät ne stäärke Tounoame truch ju Feenkolonisation an do Buuteskeede (Idafeen, Elisabethfeen), ju deer fuul Froamde ounbroachte. Truch ju Foankultivierenge noom ju effektive Uurfläche fon Seelterlound mäd do Jiere wäil bit dät Tjoonfache tou, so dät fuul Lieuwendsruum foar näie Bewoonere äntstuude. So koomen uum 1920 do uut Aast-Pommern ferdrieuwene Pomeraner in Seedelsbierich un uum 1949 rakt dät dan noch wier äkstroa ne Spitse truch do Aastfluchtlinge, do leeter toun Deel wier wächlooken. Deertruch waas ju Befoulkenge in 1964 wier läiger, man ätters koomen daach wier fuul moor bietou, so ätter
Środa Śląska is ne Stääd in ju Woiwodskup Niederschlesien in Polen. Ju Stääd lait uungefeer 31 km wäästelk fon Wrocław (Düütsk: Breslau) in dät Suudwääste fon Polen. Meente Seelterlound Commons: Środa Śląska – Mediendoatäie
Dät Organeum in Weener in dät aast-fräiske Reiderlound is n Kultuur- un Bildengssäntrum mäd n Museum foar Musikinstrumänte, foar allen Oargele. Dät wuud 1997 fon Harald Vogel gruundet un tjoond ju Äärfoarskenge fon ju noud-wääästdüütske Oargelloundskup. Siet 2002 is Winfried Dahlke die Laiter fon dät Organeum. Die aastfräiske Kultuurruum mäd ju Oargelloundskup Aastfräislound is aan fon do riekste Oargelloundskuppe fon ju Waareld mäd moor as 100 Instrumänte uut sjoogen Jierhunnerte. In dät Organeum stounde so'n 21 Musik-Instrumänte. Dät Organeum was eerste n Iengjuchtenge fon ju Aastfräiske Loundskup un is siet 2006 n Instituut fon ju "Aastfräisloundstiftenge" fon ju Aastfräiske Loundskup, fon ju evangelsk-reformeerde St.-Georgs-Säärke in Weener un fon ju Stääd Weener. Dät Oargelsäntrum wäd uk stutsed truch dän "Förderkreis Organeum in Weener e.V.“. Sit fon dät Organeum is ne oolde Stäädvilla uut 1870 in ju Stääd Weener. Tichtebie in ju St.-Georgs-Säärke in Weener stound ne historiske "Arp-Schnitger-Oargel" uut 1710. Truch ju Nouddüütske Oargelakademie sunt in Touhoopeoarbeid mäd dät Organeum in Weener do Oargele däälich ap ju ganse Waareld bekoand. Deer wäide jierelks Konzerte ferounstalted un dät rakt dät Festival "Musikalischer Sommer in Ostfriesland". Dät Organeum kon besäiked wäide un der kon me uk ap ju Instrumänte spielje. Do Instrumänte fon
Ju Aastfräiske Loundskup is een fon do historiske soogen Loundskuppe, do dät in Läichsaksen noch rakt. Ju uumfoatet do tjo aastfräiske Loundkringe Aurk, Lier un Wittmund un ju aastfräiske Stääd Oamde. Die Sit is in Aurk. Dät is ne stoatelke Iengjuchtenge un wäd uk dät kulturälle aastfräiske Parlamänt naamd. Do 49 Meegliedere fon dät Parlamänt wäide truch Kringdai-Meegliedere fon do 4 aastfräiske Loundkringe köärd. Ju aastfräiske Loundskup häd ju grootste wietenskuppelke Bibliothek fon Aastfräislound. Do hääbe dät traditionälle Woapen un ju traditionälle Flaage fon Aastfräislound (swot, rood, blau). Deer is n Loundskup-Präsident, die foar 6 Jiere köärd wäd un n Direktor as Laiter. Die Präsident is siet 2002 Helmut Collmann. Die Direktor is Dr. Rolf Bärenfänger. Lieste fon do Präsidente fon ju Aastfräiske Loundskup Websiede fon ju Aastfräiske Loundskup
Dät Oamse-Speerwierk is n Bauwierk an ju Oamse bie Oamde in Aastfräislound. Dät wuud twiske do Jiere 1998 un 2002 an ju Oamse twiske Gandersum an dät Noudouger un Nendorp an dät Suudouger fon ju Oamse baud. Die Oustand twiske do Hauddieke fon ju Oamse is deer 1.040 Meter, dät Speerwierk is 476 Meter loang un häd sjoogen Truchfoart-Eepenenge. Ju Haud-Eepenenge is 60 Meter breed. Die Bau häd uungefäär 223,6 Millionen Euro kosted. Wan dät Speerwierk bie Hoochwoater uur 3,7 m uur NN. sleeten wäd, kon der naan Woater meer uut ju Noudsee un Dullert truch ju Oamse ätter dät Binnenlound loope. Deertruch is dät Lound loangs ju Oamse juun Uurswemmenge skutset. Uk dät Leda-Jümme-Gebiet, dät bit 2002 allene truch dät oolde Leda-Speerwierk uut 1954 bie Lier skutsed was, is deertruch beeter juun Hoochwoater skutset. Truch dät Speerwierk kon dät Woater in ju Oamse foar dät Ferfoarjen fon näie Skiepe mäd n grooten Djoopgoang fon ju Hällenge fon ju "Meyer-Werft" in Papenbuurich ätter ju Noudsee wai apstaud wäide. Deertruch konne uk in Toukuumst Skiepe mäd n Djoopgoang fon 8,50 m. ap ju "Meyer-Werft" baud wäide. Jierelks wäide der ap düsse Wiese 1-2 Skiepe fon ju Hällenge in Papenbuurich ätter ju
Dät Leda-Speerwierk is n Bauwierk an ju Leda bie Lier in Aastfräislound, tichte bie ju Steede wier ju Leda in ju Oamse muundet. Dät wuud 1954 as Skuts juun Hoochwoater in dät Leda-Jümme-Gebiet in Bedrieuw nuumen. Dät Speerwierk is 94 Meter breed un häd fjieuw Truchfoart-Eepenenge mäd ne Breede fon 14 Meter. Truch dät naie moderne Oamse-Speerwierk bie Oamde wuud dät Leda-Speerwierk siet 2002 äntlasted.
Dät Leda-Jümme-Gebiet, ap Düütsk uk „Zweistromland“ naamd, is n loundskuppelk fluch Gebiet in dät Insuchgebiet fon do Äien Leda un Jümme in dät Suud-Wääste fon dän Loundkring Lier in Aastfräislound. In dät Gebiet rakt et fuul Seen, so as dän 11 Hektoar grooten Stickisee af Jümmesee in Stickhusen. Dät Gebiet begint al bie Bäärsel, diräkt noudelk Seelterlound, wier ju Seelter Äi in ju Leda muundet un gungt bit tou Lier. Ju Samtmeente Jümme un ju Samtmeente Hesel lääse in dät Gebiet. Bie Amdorf gungt ju historiske Pünte-Fääre uur ju Jümme un bie Lier is dät Leda-Speerwierk. Dät Gebiet is interessant foar Woatersportlere un Onglere un der sunt uk fuul Touriste. Ju Düütske Feenroute (Deutsche Fehnroute) gungt truch dät Gebiet. Düütske Feenroute Barßel-Saterland.de
Ju Punte-Fääre is aan Woater-Uurgong uur ju Jümme suudaastelk fon Lier in Aastfräislound. Bie ju Buurskup Amdörp, tichte bie ju Steede wier ju Jümme in ju Leda lapt, foart ju houndbedrieuwene historiske Punte-Fääre uur ju Jümme un ferbint Amdorf mäd Wiltshusen, Meente Lier. Dät is ju ooldste houndbedriewene Fääre in Midden-Europa. Ap ju Fääre konne 3 Autos af 30 Moanskene transportierjed wäide. Ju Fääre wuud al 1562 uurkundelk ärwäänd un stoant sänt 2002 unner Toankmoalskuts. Ju Fääre wuud bit 1975 von dän Loundkring Lier bedrieuwen. As 1974 bekoand wuude, dät ju Fääre in 1975 sleeten wäd, wuud der fluks n Fereen „Verein zur Förderung und Erhaltung der historischen Pünte als Denkmal auf dem Wasser e. V.“ (Pünten-Verein) gruunded un die Bedrieuw wuud 1978 truch dän Fereen wier apnuumen. Do hääbe Liede uut ju heele Waareld, do as Touristen al mäd ju Fääre foart sunt. Ju Fääre is älk Jier fon Moai bit September Midwieks bit Suundais eepend. Ju Eepenenge ap n 1. Moai wäd deer älk Jier mäd n groot Foulksfääst fierd. Do hääbe ap n 1. Moai 2012 hier 450-jierich Bestounden fierd. Pünten-Verein, Postfach 1880, 26789 Leer Die Pünte - schwimmendes Denkmal auf der Jümme https://web.archive.org/web/20070928064854/http://www.fjordfaehren.de/bi/foto/wiltshausen.htm (Bielde)
Amdörp (so hat dät ap Plat; Bupperloundsk: Amdorf) is ne litjet Täärp in ju Meente Tjootern in ju Samtmeente Jümme. Amdörp lait in dän Loundkring Lier twiske do Äien Leda un Jümme, nit färre fon ju Steede wier ju Leda un ju Jümme touhoope fluute. Do Noabertäärpe fon Amdörp sunt Neuburg, Potshuusen, Backemoor, Nettelburg un Loga. Amdörp wuud wierskienelk al foar 2000 Jiere besiedelt. Uum dät Jier 1300 waas der al ne Säärke. Ju Säärke, ju der däälich stoant, ist fon 1769. Noudelk fon Amdörp, tichte bie ju Steede wier ju Jümme in ju Leda lapt, foart der ju houndbedrieuwene histooriske Punte-Fääre uur ju Jümme un ferbindt Amdörp mäd Wiltshusen un Loga, Meente Lier. Ju Fääre wuud al 1562 uurkundelk ärwäänd. Suudelk Amdörp gungt ju smälste Brääch fon Düütsklound uur ju Leda un ferbint Amdörp un Neuburg mäd Lier un dät Uurledingerlound. Ju Brääch is man 2,50 Meeter breed un foar Foartjuuge mäd ne Bratte fon 1,85 Meeter. Ju häd ne Laangte fon 50 Meeter Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Lier (düütsk) Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Amdörp ap Genealogie-Forum Die Pünte - schwimmendes Denkmal auf der Jümme Commons: Ju Säärke fon Amdörp – Sammelenge fon
Bagdad is ju Haudstääd fon Irak. Ju Stääd lait an dän Tigris. Bagdad wurde am 30. Juli 762 as Madīnat as-Salām („Stääd fon dän Free“) fon dän Abasside al-Mansur gruunded un skuul ju näie Haudstääd fon dät Kalifoat weese. Ju Stääd wuude oun een goadelke Steede gruunded, wier sik fuul Honnels-Sträiten kjuuseden, buppedät liech ju oun't fruchtbeere Ouger fon dän Tigris, wier me goud Buuräi bedrieuwe kuude. As al-Mansur sin Suun al-Mahdi in't Jier 775 dän Troon uurnoom, hiede Bagdad al een Flakte fon 15 Quadroatkilomeetere. Dät waas een Säntrum fon Wietenskuppe un Kunste, ju junge Stääd hiede al hiere Blöitetied. Twisketiedelk ferlaide die Kalif ju Haudstääd ätter Samarra (808 - 819 un 836 - 893), uum sien Troppen fon ju Befoulkenge wäch tou hoolden. Man uk as do arabiske Kalifen oun waareldske Moacht ferlädden hieden un tou eerste do ju iroanske Buyiden-Dynastie (945-1055) un leeter do oghusike Türken fon dän Stom fon do Seldschuken (1055-1135) uur dät islamiske Kalifoat häärskeden, bleeuw Bagdad een fon do wichtichste Stääde in ju islamiske Waareld, bit ju in 1258 fon do Mongolen unner Hülegü ätter kuute Beleegerenge iennuumen wuude. Do Mongolen hääbe in dän Februoar 1258 dän läästen Kalif al-Musta'sim bi-'llah waigjucht. Buppedät
Baltrum is aan fon do aastfräiske Ailounde un ne Meente in dän Loundkring Aurk. Dät lait aastelk Norderney un wäästelk Langeooch. Dät is ju litste fon do aastfräislounde Ailounde un häd 493 Ienwoonere (2010). Baltrum häd n litjen Lufthoawen. Autos duurwe ap dät Ailound nit fiere. Fon 1949 bit 1985 hied Baltrum ne litje Iersenboan foar dän Frachtverkier. Tjo Säärken Heematmuseum Oolde Ailoundsäärke mäd Ailoundklokke Evangelske Säärke Katolske Säärke St. Nikolaus Säntrum fon dät Täärp Strand ap Borkum Lufthoawen Borkum Heematmuseum Luftbielde Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Lieste fon do Oargele in dän Loundkring Aurk (düütsk) Websiede fon ju Meente Baltrum ap Genealogie-Forum Commons: Baltrum – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Langeooch is aan fon do aastfräiske Ailounde un ne Meente in dän Loundkring Wittmund. Dät läit aastelk Baltrum un wäästelk Spiekerooch. Ap Langeooch stounde two Säärken. Autos duurwe ap dät Ailound nit fiere. Langeooch häd ne Iersenboan un n litjen Lufthoawen. Lieste fon historiske Säärken in Aast-Fräislound (düütsk) Websiede fon ju Meente Commons: Langeooch – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Bielde:Presidente Rafael Correa.jpg Rafael Correa (* 6. April 1963 in Guayaquil) is n Politiker. Hie is siet dän 15. Januoar 2007 die 56. Präsident fon ju Buundesrepublik Ecuador. Normdoaten: GND: 132527855 (OGND) | VIAF: 160044424
Ozeanien is dän kollektiven Noome foar ne groot Taal Ailounde in ju Pazifiske Ozean. Maast wäd ju Region etnologisk in tjo groote Ailoundgruppe indeeld: Polynesien Melanesien Mikronesien In ju brattere Perspektiv wäide uk Näi-Seelound, Näi-Guinea un Australien deertou reekened.
Arija is n rockkoppel uut Ruslound. Meegliedere fon dän Koppel wieren: Vladimir Holstinin Vitaly Dubinin Mikhail Zhitnyakov Sergey Popov Maxim Udalov Мания величия (1985) С кем ты? (1986) Герой асфальта (1987) Игра с огнём (1989) Кровь за кровь (1991) Ночь короче дня (1995) Генератор зла (1998) Химера (2001) Крещение огнём (2003) Армагеддон (2006) Феникс (2011)
Ju Piratenpartei Deutschland (PIRATEN) is ne politiske Paatäi in Düütsklound. Int Algemeen sätte do Piroaten sik ien foar politiske Transparenz un do 'elektroniske' Burgergjuchte. Ju Paatäi is tou Biespil juun et 'Zugangserschwerungsgesetz' en et spiekerjen fon Internetdoaten. Bie do Düütske Buundesdaiwoalen 2009 kreech ju Paatäi 2,0% fon do Stämmen. Do piroaten sunt fertreeden in do Lounddeege fon Släswiek-Holstein, dät Saarlound un Berlin. Websiede fon ju Piratenpartei Deutschland
Pakistan is n Lound in Suudasien. Dät Lound skadt in dät Suudwääste an dän Iran, in dät Wääste an Afghanistan, in dät Noude an China un in dät Aaste an Indien. Ju Haudstääd fon ju Republik is Islamabad. Pakistan äntstuude, as ap dän 14. August 1947 do Deele fon Britisk-Indien, do maast muslimisk wieren, uunouhongich wuden. Ju Exklave Aast-Pakistan wude leeter unner dän Noome Bangladesch aan oainen Stoat.
Ju RMS Titanic waas aan ängelsken Passagierdamper, die ap sien Jungfernfoart ätter do Fereende Stoaten ap dän 14. April 1912 in dän Atlantik unnergeen is. Ju Titanic is deerbie juun aan grooten Iesbierich foart. Bie dät Uunluk sunt sowät 1.500 Moanskene ferdronken. Dät waas een fon do grootste Skipsuunlukke in ju Fergeenhaid. Ju Titanic un hiere two Susterskippe wieren domoals do grootste Passagierskippe fon de Waareld un hieden Plaats foar uungefäär 2.400 Passagiere. In 1985 wuud ju Titanic ap dän Gruund fon dän Atlantik wierfuunen ap ju Position 41°43′ N, 49°56′ W.
Osama bin Laden (Riad, 10. Meerte 1957 - Abbottabad, 2. Moai 2011) waas die Laiter fon Al Kaida, ne Terrororgansition juun wäästelke un pro-wäästelke Lounde. Ätter do Aansloage ap dät World-Trade-Center in New York un uur Steden in ju USA ap n 11.September 2001 mäd boalde 3.000 Doode hääbe do Amerikoaner boalde 10 Jiere ätter him in Afghanistan un Pakistan säiked. Ap n 2. Moai 2011 wuud hie fon amerikoanskse Suldoaten in Abbottabad in Pakistan fuunen un doodskeeten.
John Fitzgerald „Jack“ Kennedy (* 29. Moai 1917 in Brookline, Massachusetts; † 22. November 1963 in Dallas, Texas), uk JFK noomd, waas fon 1961 bit 1963 die 35. Präsident fon do USA. Ap n 22. November 1963 wuud Kennedy bien Attentat ap him wierskienelk truch Lee Harvey Oswald doodskeeten. Bie sien Besäik in Berlin ap n 23. Juni 1963 häd hie bie ju Berliner Muure dän waareldbekoanden Sats kweeden: "Ich bin ein Berliner". Commons: John F. Kennedy – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie Normdoaten: GND: 118561383 (OGND) | VIAF: 68910251
Rotterdam is ätter Amsterdam ju twäidgrootste Stääd in do Niederlounden. Ju Stääd is gjucht bekoand uum sien Hoawen, wäkke dän träädgrootste fon ju Waareld is. Rotterdam häd 651.376 Ienwoonere (1. Januoar 2020), as Agglomeration Stadsregio Rotterdam sowät 1,2 Mio. (2006). In n Truchsleek lait ju Stääd two Meter unner Normalnull. Ieuwenske Amsterdam un Den Haag is Rotterdam een fon do kulturelle Zentren in do Niederlounde. Rotterdam häd ne oaine Universität, ferskeedene Hoochskoulen, ne Musikhoochskoule un ne Kuunstakademie. In n Twäiden Waareldkriech is n groot Deel fon ju oolde Binnenstääd am 14. Moai 1940 fernäild wuuden truch n düütsken Luftoungriep. Sowät 800 Moanskene sunt stuurwen, un 80.000 Rotterdammer wuuden obdachlos. Ap 260 Hekter wuuden 25.000 Woonengen, 70 Skoulen, 2.400 Bedrieuwe un 2.000 Büros fernäild. Deerätter sunt deer noch litjere Luftoungriepe weesen, fon do Allierden in Oktober 1942 un Meerte 1943, un dan wier fon do Düütsken in 1944. Ätter dän Twäiden Waareldkriech wuude ju Stääd wier apbaud. Ju Stääd baude sien Hoawen fääre uut, un in et Jier 1962 wuude Rotterdam mäd 92 Mio. Tonnen toun grootsten Hoawenstääd fon ju Waareld. Rotterdam häd Däälich ne moderne Binnenstääd, un is bekoand uum sien Wulkenkratser. Rotterdam waas Europäiske Haudstääd fon Kultuur in 2001.
Die Gotthardtunnel af Gotthard-Scheiteltunnel is n Iersenboantunnel fon ju Gotthardtboan un lapt unner dän Sankt-Gotthard-Pass truch dät Swaitser Gotthardmassiv. Die 15.003 Meter loange Iersenboantunnel lapt twoglaisig twiske Göschenen in dät Kanton Uri und Airolo in dät Kanton Tessin. Die Tunnel wuud twiske 1872 un 1880 baud un ap n 22. Moai 1882 ienwäid. Die Bau häd 227 Mio. Swaitser Franken koasted. Ieuwenske dän Iersenboantunnel rakt dät uk n Gotthardt-Sträitetunnel. Commons: Gotthardtunnel – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Apollo 11 waas n Ruumfoartmission fon ju NASA wierbie do eerste Moanskene ap ju Moune keemen. Neil Armstrong, Edwin „Buzz“ Aldrin un Michael Collins begonnen dän 16. Juli 1969 hiere Mission mäd n Saturn-V-Rakete fon dät Kennedy Space Center in Florida un keemen ap n 19. Juli in n Boan uum ju Moune. Aan Dai deerätter kuuden Armstrong un Aldrin in ju Ruumfeere Eagle ap ju Moune landje, Collins bleeuw alleenich in dän Kommandomodul Columbia in n Orbit. N poor Uuren ätter ju Landenge ap ju Moune stuude Armstrong as eerste Moanske ap ju Moune, deerätter keem Aldrin. Do Astronauten weeren 22 Uuren ap ju Moune un fljoogen dan mäd Collins wier ätter ju Äide wai, weer do ap n 24. Juli landje in dän Pazifisken Ozean. Uur ju ganse Waareld seegen sowät 600 Millionen Moanskene ätter ju Ruumfoartmission in Fiersjoon. Neil Armstrong is ap n 25. August 2012 in Cincinnati stuurwen. Ruumfoart Wällen, Anmäärkengen un Ätterwiesengen: John M. Sarkissian: On Eagle’sWings: The Parkes Observatory’s Support of the Apollo 11 Mission. PDF-Doatai, Publications of the Astronomical Society of Australia (Ängelsk), Sieden 287-310
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1962 - 1963 - 1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 15. Februoar: In Kanada wäd ju Ahornblääd-Flaage insteede fon ju foarige Kanadiske Red Ensign ienfierd. 6. Januoar: Christine Wachtel, düütkse Sportlerske (Licht-Athletik), Olympia-Medaillen-Winnerske 18. Februoar: Dr. Dre (André Romell Young), amerikoansken Rapper Patrick Conley, düütsk-amerikoansken Journalist un Medienhistoriker 4. Januoar: Thomas Stearns Eliot, US-amerikoansken Skrieuwer, Dichter un Kritiker 14. Januoar: Jeanette MacDonald, US-amerikoanske Skauspielerske un Sjungerske 27. August: Le Corbusier, swaitserisk-frantsöösken Baukunstler (* 1887)
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1963 - 1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 10. Januoar: In Taschkent be'eendje unner Fermiddelenge fon dän sowjetisken Ministerpräsident Alexei Nikolajewitsch Kossygin bie een Konferenz die indiske Premierminister Lal Bahadur Shastri un die pakistoanske Präsident Muhammed Ayub Khan dän Twäiden Indisk-Pakistoansken Kriech uum Kaschmir, mäd een fääregungende Akzeptanz fon ju Line of Control. 26. Moai: Dät foarige Britisk-Guayana wäd uunouhongich fon't fereende Köönichriek. Die Stoat Guyana äntstoant. 30 November: Dät Ailound Barbados, toufoarne een britiske Kolonie, wäd aan uunouhongigen Stoat binne dän Commonwealth. 11. Januoar: Kim Coles, US-amerikoanske Skauspielerske un Komikerske 28. Januoar: Andrea Berg, düütske Sjungerske 7. August: Jimmy Wales, aan fon do Begruundere fon Wikipedia. 9. Oktober: David Cameron, britisken Politiker, Premierminister un Ouoardenden fon't House of Commons 11. Januoar: Alberto Giacometti, Swaitser Bieldehauer, Moaler un Grafiker
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 14. Februoar: Die Ferdraach fon Tlatelolco ferkloort ju Karibik un Latienamerikoa tou een Rebät fräi fon Atomwoapen. As läästen Stoat unnerskrift Kuba in 2002 dät Oukuumen. 6. Juli: Nigerioanske Troppen tringe in Biafra ien un beginne aan Kriech, die bolde tjo Jiere duurje un (uk truch een Hunger-Blokoade) bolde two Millionen Ljuude doodede. Een Riege fon karibiske Ailounde, do fon dän britisken Kolonioal-Stoatus tou ju Uunouhongegaid uurgunge skällen, kuume in aan Uurgongs-Stoatus. Dät sunt mäd Grootbritannien "assoziierde" Stoaten, do ju Binne-Politik sälwen moakje, man ätter buute fon't Muurlound fertreeden wäide. Touhoopefoatjend boalt me fon do West Indies Associated States. 20. Februoar - Kurt Cobain, amerikoanisker Musiker († 1994). 6. Februoar: Henry Morgenthau, US-amerikoansken Politiker 15. Moai: Edward Hopper, amerikoansken Moaler (* 1882).