rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Wietruslound (wietrusk Беларусь, de. Weißrussland) is n Lound in Aasteuropa. Ju Haudstääd is Minsk un die Präsident fon ju Republik is siet 1994 Aleksandr Lukashenko. Wietruslound wäd begränsed fon: Lätlound in dät Noude; Ruslound in dät Aaste; Ukraine in dät Suude; Polen in dät Wääste; Litauen in dät Noudwääste. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Dsjarschynskaja Hara (345 m). Do grootste Äien fon dät Lound sunt die Prypjat un die Dnepr. Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $18.060 in 2016. In 2007 waas 9,2% fon ju ganse Wirtskup Londwirtskup, 40,9% Industrie un 49,8% Tjoonste. Sowjetunion Haudstääd Minsk Rubel Die Presidänt fon do Wietruslound Aleksandr Lukashenko Commons: Belarus – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie
Gräinlound is n Ailound in dän noudelke Atlantiske Ozean, noudaastelk fon Kanada. Mäd ne Uurfläche fon 2 175 000 km2 is dät dät grootste Ailound fon de Waareld. Dät is Deel fon dät Köönichriek Dänemark. Siet 1979 häd dät ne uunouhongige Position juunuur Dänemark (status aparte) un dät heert siet 1985 nit moor tou ju Europäiske Union. Ju Haudstääd is Nuuk (Godthåb). Gräinlound heert geografisk tou Noud-Amerikoa un geologisk betrachted tou ju kanadiske Ploate. 80% fon dät Lound is bedäkt mäd ne Iesloage, ju der bit 3 km tjuk is. Bloot ju Kusstriepe fon 15-150 km breed, foarallen in dät Suude un dät Wääste, is bewoonboar, as Foulge fon dän Ienfloud fon dän Golfstroom. Ju Kuste is iensnieden mäd uunmundige Fjorde un Glitskere, wierfon Iesbierge oubreeke. Gräinlound häd n Poolklimoa. Do uursproangelke Ienwoonere, do Inuit (uk Eskimos naamd), sunt fon fröier Nomoaden. Jo sunt oawers man ne litje Gruppe. Bie wieden do maaste Ienwoonere lieuwje in dät Suudwääste un sunt Gräinloundere, ne Moangelse fon Deenen un Inuit. Jo baale Gräinloundsk (Kalaallisut), wät een Varietät fon do Inuit-Sproaken (Inuktitut) is, un, uurs as wäkke Inuktitut-Varietäten fääre wäästelk, mäd latienske Bouksteeuwen skrieuwen wäd. Deensk un Gräinloundsk sunt do amtelke Sproaken. Ne trääde
Die Begriep Kultuur kumt fon dät Latinske "cultura" un beteekent aal dät, wät Moaskene truch bewisd Uurtoanken, Philosophierjen un Ploanjen foarbrange, in't Juunsät tou ju nit moanskelk uurtoachte Natuur. Dät is somäd een wied Fäild. Kunste Bieldende Kunst Moalerkunst Literatuur Musik apfierde Kunst Dons (aal fon Foulksdons bit Ballett) Sjospil (Film un Tjooter) ... Gloowe Wirtskup Buuräi Eedgreeuwen Hondwierk Industrie Honnel ... Fräie Tied Sport Spil ... Wietenskup Fääste fierjen Bruuke un aal sowät.
Kunst is dät bewust Skäppen fon n Effekt, besunners wier die Effekt wichtiger is as ju praktiske Ounweendenge fon ju Skäppenge. Musik Literatuur Bieldende Kunst: Baukunst Bieldehaueräi Skulptuur Plastik Moalerkunst in dän gratteren Sin Moalerkunst Teekenge Kunst-Pränt ... Apfierde Kunst: Dons Skauspil Tjooter Film So kloor kon dät nit aaltied apdeeld wäide. Kunstlere wollen hiere Kreativität oafter nit bloot in aan, man in ferskeedene Birieke fon ju Kunst uutlieuwje. Un so äntstounde dan Miskengen uut do ferskeedene Kunstfoarmen. Dät Biespil Oper, wier ju Musik mäd Apfierde Kunst (Tjooterspil) ju Bieldende Kunst (Beenbielde) ferbuunen is. Un me skuul nit ferjeete, dät dät Tjooterspil (wan dät sik nit juust uum eenfache Foarmen as Pantomime honnelt) aaltied ap ju Literatuur gruunded is. Dät kon nit foneenuur tränd wäide. Man uk, wier dät tränd wäide kuude, wäd dät nit aaltied tränd. So häd t.B. Antonio Vivaldi älk Sät fon sien musikoalisk Wierk Do Fjauer Jierstiede een Riemsel bietouroat, dät fermoudelk uut sien oaine Pänne stommet. Uk in ju näiste Tied rakt dät ferskeedene Miskengen uut ferskeedene Kunstfoarmen. Dät sunt nit bloot sukke exotiske Seeken as IMMAGINE&POESIA, dät konnen wie in normoale Bieldetälstere, foar allen in hiere moudeerne Foarm, dän Comic, sjo. Deer wäd uk
Serbisk is ne Suudslawiske Sproake. Juu is täämelk nai früün mäd dät Kroatiske un dät Bosniske. (SIL: SRP; ISO 639-1: sr; ISO 639-2: srp/scc, ISO 639-3:SRP) Kiriliski alfabet: А Б В Г Д Ђ Е Ж З И Ј К Л Љ М Н Њ О П Р С Т Ћ У Ф Х Ц Ч Џ Ш
Ne Sälle is ju litste (elementare) Eenhaid fon do Lieuweweesen. Dät rakt toun Biespil uk Lieuweweesen, do bloot uut een Sälle bestounde. Algemeen unnerskat me two Foarmen fon Sällen: Do Prozyten (uk Protozyten naamd) un do Euzyten. Do Euzyten sunt Sällen mäd Sälkääden, do Prozyten sunt Sällen sunner Sälkääden. Lieuweweesen do uut Euzyten bestounde heete Eukaryoten (dät is uk n Taxon) - Lieuweweesen do uut Prozyten bestounde heete Prokaryoten, jo sunt neen eenegaidelk Taxon. Düsse Unnerskeedenge kon me modellhaft mäd ju Unnerskeedenge fon Inloundere un Uutloundere ferglieke: Do Inloundere hääbe toumindest ne gemeensoame Politik (un mongs wäil uk uur Gemeensoamgaiden), sunt also relativ homogen, do Uutloundere hääbe deerjuun bloot ju Oainskup dät jo nit uut dät Lound fon dän Betrachter sunt, jo hääbe neen Gemeensoamgaiden, sunt also heterogen as do Prokaryoten. Do Sällen hääbe Organellen, do bestimde Apgoawen häbe:
Dät Waareldruumte-Teleskoop Hubble Dät Waareldruumte-Teleskoop Hubble säin fon dät Ruumtefeer Discovery unner Mission STS-82. Bielden nuumen fon dät Waareldruumte-Teleskoop Hubble in falske Faawen wierroat: fon links buppe in Klokkewiesersin: Tjukkop[[Galaxie], ju Kiegelwulke, two touhoope-steetende Kuugelgalaxie-e, un de Gebuurt fon ne Stierne in dän Omegadook. (Bielden sunt Oaindum fon NASA) Dät Waareldruumte-Teleskoop Hubble (Hubble Space Telescope, HST) bestoant uut ne Taal fon Prezisionsinstrumente foar astronomiske Beooboachtengen. Dät is naamd ätter dän amerikoanske Astronom Edwin Hubble un troalt siet ju Lansierenge truch ju NASA ap n 24. April 1990 as een Kunstmoune uum ju Äide. Die Hubble wäd benutsed foar optiske Woarniemengen. Dät Teleskoop änthoalt uk ne Infraroodkamera. Foar Weerniemengen in dät Röntgenwoogelaangtegebiet wäd dät Chandra X-Ray Observatory bruukt. Truch dät Failjen fon een Atmosphäre in dän Waareldruum konnen mäd dän Hubble uunkoand skäärpe Bielden fon fiere astronomiske Objekte moaked wäide. Een fon do bekoandste Bielden, do mäd dän Hubble moaked wuuden sunt, is fon dän Oadlerdook (M16). Ju Bielde is ätter fuul Astronome ju fluchste Bielde ju der je moaked wuuden is fon n Objekt in dät Al. Fluks ätter ju Lansierenge koom hääruut, dät dät Waareldruum-Teleskoop nit goud funktionierde, deertruch dät die Haudspeegel truch n Instrumentationsfailer in ne ferkierde Foarm
Ju Laangtemäite is dat, wier me ju Laangte mäd fäästlait. Ju moderne Laangtemäite gungt ätter Meter, wierfon ju Laangte ätter n Standoart un ätter physiske Definitione fäästlaid is. Fon die Meter (m) läite sik uur Mäiten ouleede. 1 Kilometer (km) = 1000 m 1 Hektometer (hm) = 100 m 1 Dekameter (dam) = 10 m 1 Meter (m) 1 Dezimeter (dm) = 1/10 m 1 Zentimeter (cm) = 1/100 m 1 Millimeter (mm) = 1/1000 m = 10-3 m 1 Mikrometer (/um) = 1 Mikron = 1/1000.000 m = 10-6 m 1 Nanometer (nm) = 10-9 m = 1/1000 /um 1 Angström (A) = 10-10 m In ju Astronomie bruukt me fuul grattere Eenhaide, as: 1 Luchtjier (ly) = 9 460 730 472 580 800 m ≈ 9,461 ∙ 1015 m ≈ 9,5 Billione Kilometer
Dät Ladiniske, uk Dolomitenladinisk naamd, is ne romaniske Sproake, ju der in dät Noude fon Italien boald wäd. Ätter ju Meenenge fon eenige Foarskere bestoant ne äänge Fründskup fon dät Dolomitenladiniske mäd dät in Gestriche fon Graubünden boalde Romaniske un mäd dät Furlaniske. Ju Touhoopefoatenge fon disse tjo Sproaken unner dän Buppebegrip Rätoromaniske Sproaken is uumstrieden (sjuch: "Questione Ladina"). Mäd sien sowät 30.000 Ljuude do dät as Määmesproake baale, heert dät Ladiniske ieuwenske Seeltersk, Noudfräisk, Färöisk, Samisk un Bündnerromanisk tou do litste Sproaken Europas. Do Ladiner tälle tou do fon ju Europäiske Union anärkoande sproakelke Minnerhaide fon ju EU un schuulen deeruum in dän Genäit fon dän europäiske Minnerhaideschuts, besunners fon ju Europäiske Charta fon do regionoale of Minnerhaidesproaken fon 1991 kuume, ju der besunners ju "Föärderenge fon Minnerhaidesproaken in Schoulen, in ju Ferwaltenge, foar dät Gjucht un in do Medien" foarsjucht. Dät ladiniske Sproakgebiet ferdeelt sik uur tjo Ferwaltengsregione, wät ju Isolierenge fon do Ienwoonere unnernunner ferstäärket. Besunners unner dän Faschismus wuude dät siet 1927 forcierd. Ladinisk wäd ap ju eene Kaante in Deele fon ju Region Trentino-Suudtirol boald. Hiertou tälle dät Grödnertal (Gherdëina) un dät Gadertal (Badia) in ju Provinz Bozen-Suudtirol un dät Fassatal (Fascia) in ju Provinz
Die elektriske Stroom wol truch dät een Materioal lichter truuge as truch dät Uur. Die Stroom gungt gans licht truch Metalle. Deeruum naame wie n Metal n "Laiter", dan dät laitet dän Stroom gans licht. Gans goude Laitere sunt Kooper un Gould. N minner gouden Laiter is Koolstof (Bläistikke). Wäkke uur Materioale läite dän elektriske Stroom bolde goarnit truch. Do naame wie "Isolatore", dan do isolierje ju Elektrizität. Gjucht goude Isolatore sunt Plastik un wäkke Soarten Keramik (Toonweere, Potslaan).
Latiensk waas ju Sproake fon do Roomske. Fääre kanne wie ju as ju Sproake fon de Säärke un fröier fon de geleerde Waareld. Deeruum sunt Noomen fon Plonten un Medizine noch in n Soarte fon Latien (Köäkenlatien). As do Roomske Europa ärooberden, broachten jo alleweegense hiere Sproake mee. So beraue däälich do Romaniske Sproaken aal ap dät Latienske. Man uk in dät Düütske, dät Fräiske un foarallen dät Ängelske sunt fuul latienske Woude apnuumen un nu oafte uunkoantelk annerd. Wäl skuul toanke dät uus gans gewöönelke Woude as Muure, Finster, Skoule un sogoar Määlne uut dät Latienske stamme? Sukke Woude naamt me Leenwoude. Dät Latienske däd foarallen apfaalen truch dät Failjen fon dät persöönlike Foarwoud (iek, du usw.), wät bloot bruukt wäd, wan me dät gans stärk betoond. sum - 'iek bän' es - 'du bäst' est - 'hie/ju/dät is' bonum est - ‘dät is goud’ hic fenestra est - ‘dät is n Finster’ / ‘Hier is n/dät Finster’ Roomske Riek Grammatik Bekoande latienske Texte mäd Uursättengen un Woudebouk Froamdwoude un Leenwoude.
WAP - SEELTER SEENDENGE - SPÄNDJE AP DÜÜTSK [Beoarbaidje] Wikipedia is een kostenloose Enzyklopädie mäd fräien Inhoold, ju in Touhoopeoarbaid skrieuwen wäd. Ap düsse seelterfräiske Wikipedia rakt et nu 4.115 Sieden, do as fulle Artikkele betrachted wäide konnen. Läs hier uk wo du sälwen Sieden touföigje un beoarbaidje koast. Kiek foar moor Information hier in uus Bruukereportoal un besäik uk moal ju Weerskup. Deer koast du uk ne Ättergjucht skrieuwe. Wan du n näien Benutser bäst af uut uur Gruunde wät uutprobierje wolt, rakt dät ju Spielsteede deerfoar. Kiek foar dät hoochleeden fon Bielden un ouskrieuwene Täkste ap do gjuchtelke Bedingengen foar ju Ienstaalenge fon Bielden (Uurheebergjuchte uas.) Wät is Wikipedia? • Gebruuksanwiesenge [Beoarbaidje] Foarloage:Artikkel fon dät Mound/April 2024 Lieste [Beoarbaidje] Aastfräisk is ju Sproake fon do Aastfräisen, do der in Aastfräislound woonje, so uum Auerk, Oamde un Lier bietou. Fon Seelter wäd dät oafte kuut "Fräislound" benaamd. läs fääre. Lieste [Beoarbaidje] Foarloage:Waast du, dät .../April 2024 Lieste [Beoarbaidje] Seelterfräiske Täkste ap Wikiwälle Seeltersk heere un sjo Woudeliesten [Beoarbaidje] Geographie Seelterlound - Do Fräislounde - Düütsklound - Niederlounde Wietenskup Biologie - Geskichte Kultuur Sproaken un Dialekte in do Fräislounde - Minnerhaide Enzyklopädie [Beoarbaidje] Klik ap ju Bielde, uum moor wies
Kasachstan is n Lound in Asien un tou n gans litjen Deel (5,4%) uk in Europa. Kasakstan wäd begränsed fon: Ruslound in dät Wääste un Noude, China in dät Suudaaste, Kirgisien, Usbekistan un Turkmenistan in dät Suude, ju Kaspiske See in dat Suudwääste.
Ju Kaspiske See is n See mäd n Gebiet fon 371.000 km² groot ap ju Gränse fon Europa un Asien, ju neen Ferbiendenge mäd do Waareldsee-e häd. An ju Kuste wäd de See begränsed fon do Lounde: Ruslound in dät Noud-Wääste, Kasakstan in dät Noud-Aaste, Turkmenistan in dät Aaste, Iran in dät Suude, Aserbaidschan in dat Wääste. Ju Kapsiske See läit ungefeer 28 Meter unner ju Seespeegel un die djoopste Punkt lait ap 995 Meter. Tou do wichtigste Toustroome heere ju Wolga, ju Ural, ju Kura un ju Terek.
Armenien is n Lound in n Kaukasus in Faanderasien. Ju Haudstääd is Jerevan un die Präsidänt fon ju Republik is sänt 1998 Robert Kocharian. Armenien lait in Litje-Asien un is gans fon Lound begränsed, tou wieten do Lounde: Georgien in dät Noude; Aserbaidschan in dät Aaste; Iran in dät Suude; Ju Turkäi in dät Wääste. Armenien is toun grootsten Deel biergich, mäd naan eensigen Punkt unner ju 400 Meter-Lienje. Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Aragats ap 4095 Meter. Do grootste Äien sunt ju Hrazdan un ju Debed. Armenien häd truch Ouholtjen bolde neen Buske moor. Armenien Yerevan Geghard Vagharshapat Khor Virap Sevanavank Khatchkar Armenisk søga (Ängelsk)
Wan n elektrisken Stroom ne Uure loang lapt truch n Träid af ne Laampe af sowät, dan sunt moonige Elektrone fon dät eene Eende ätter dät Uur waigeen. Do Elektrone mädnunner naamt me Leedenge (dt. Ladung). Wie kuuden ju Leedenge uutdrukke in Elektrone, man deeruum dät do sun litje Leedenge hääbe, benutsje wie n uur Eenhaid, dät Coulomb. Un een Coulomb kriege wie, wan wie eene Sekunde loang 1 Ampêre loope läite. Läite wie ju 60 Watt Autolaampe 10 Minuten baadenje, dan is 600 Sekunden X 10 Ampêre = 6000 Coulomb truch ju Laampe ronnen.
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986 - 1987 - 7. Februoar: Bie'e Mission STS-41-B fon dät Space Shuttle Columbia fiert die Ruumtefoarer Bruce McCandless foar't eerste Moal n Buute-Boud-Iensät mäd aan Düüsen-Ruksäk - ne sonaamde Manned Maneuvering Unit (MMU) - truch. 30. April: Die Justizminister fon Kolumbien, Rodrigo Lara Bonilla, wäd in't Noude fon ju Haudstääd Bogotá truch ju Drogen-Mafia möärend. 30. Juni: Karl Carstens trät as düütsken Buundespräsident ou. 1. Juli: Richard von Weizsäcker wäd düütsken Buundespräsident. foar Chemie: Robert Bruce Merrifield foar dän Free: Desmond Tutu foar Literatuur: Jaroslav Seifert foar Medizin: Niels Kaj Jerne, Georges J. F. Köhler un César Milstein foar Physik: Carlo Rubbia und Simon van der Meer foar Wirtskaftswietenskup: Richard Stone 22. Dezember: Basshunter, swedsken Sjunger, Produzent un DJ 30. April: Rodrigo Lara Bonilla, Justizminister fon Kolumbien, möärend truch ju Drogen-Mafia.
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986 - 25. Juni: Joint European Torus (JET) äärtjuuget sin eerst Plasma. 12. August: Manuel Noriega wäd die Uppermon fon dät panamaiske Militär un deermäd de facto die Diktoator fon dät Lound. 21. Oktober: Die Meeter wäd näi definierd: Dät is nuu die Wai, dän dät Lucht in Vakuum in ne Tied fon 1/299.792.458 Deel fon ne Sekunde bäätelaid. Chemie: Henry Taube Free: Lech Wałęsa Literatuur: William Golding Medizin: Barbara McClintock Physik: Subrahmanyan Chandrasekhar un William A. Fowler Wirtschaftswietenskup: Gérard Debreu 18. Januoar: Samantha Mumba, iriske Sjungerske un Skauspielerske 11. Februoar: Rafael van der Vaart, niederloundsken Foutbaal-Spieler
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 23. Februar: In Gräinlound rakt dät een Foulksoustämmenge uur ju Lidskup in ju Europäiske Union, deerbie stämje twounfüüftich Prosänt foar't Uuttreeden. Gruund deer foar is foaraaln ju uurmäitige Fiskeräi truch wäästdüütske Fiskere in Gräinloundsk Woater. Ap dän 1. Januoar 1985 trät Gräinlound uut uut ju Europäiske Union. 2. April: Troppen fon Argentinien besätte do Falklound-Ailounde, Begin fon dän Falkloundkriech 6. Juni: Israel begint dän eerste Libanonkriech, uum ju Fernäilenge fon ju PLO tou roakjen. 14. Juni: In dän Falkloundkriech ferkloort ju argentiniske Armee in Port Stanley juunuur do britiske Troppen hiere Kapitulatsjoon. 9.800 argentiniske Suldoaten kuume in Kriechsfangenskup. 18. Juni: Ätter dät Ferljoosen fon dän Falkloundkriech mout die argentiniske De-facto-Präsidänt un Kriechsdrieuwer Leopoldo Galtieri sien Boantje fräimoakje. Uurgongswiese uurnimt in ju Tied fon ju Militärheerskup Brigadegeneroal Alfredo Oscar Saint Jean dät Boantje. 20. Juni: Ju britiske Regierenge ferkloort dät Eende fon dän Falkloundkriech, ätterdät do argentiniske Troppen ap do Falklound-Ailounde kapitulierd häbe un Suudgeorgien juust so as do Suudelke Sandwich-Ailounde wier in britiske Hounde sunt. 11. Oktober: Do Räste fon dät
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 10. Februoar: As eerst arabisk Stoats-Upperhaud boalt Anwar as-Sadat foar dät Europa-Parlemänt in Luxemburg, hie aasket fon Israel un do Palästinensere, sik juunsiedich antouärkannen. 12. April: Foar't eerste Moal stoartet een Space Shuttle, näämelk ju Columbia. 27. April: Die düütsk-kanadiske Neo-Nazi Wolfgang Droege wäd in New Orleans (USA) fäästnuumen, as hie sik mäd oachte uur Monljuude kloor moaked, ap een Boot mäd Woapen un een Nazi-Flaage tou gungen. Jo hääbe dän Ploan, ju Premier-Ministerske Eugenia Charles fon dän karibisken Ailound-Stoat Dominica ou tou sätten, uum dän fröieren korrupten Premier-Minister Patrick John wier in't Boantje tou brangen. Düssen failsloainen Putsk-Fersäik is as Operation Red Dog bekoand. 1. Moai: Heinz Nittel, aastriekisken Politiker un Präsident fon ju Aastriekisk-Israeliske Sälskup wäd fon aan Terrorist fon ju pro-palästinensiske Abu-Nidal-Organisatsjoon doodskeeten. 20. Juni: Bie aan Twist twiske kristelke un muslimiske Ägyptere rakt dät tjoon Doode. Fieuw deerfon sunt Kristen, fjauer Muslime un aan is nit bekoand. 31. Juli: Bie dän Uunfaal fon ju Twin Otter FAP-205 kuume aal do soogen Ljuude an Boud fon dän Fljooger
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 14. Januoar: Indira Gandhi loost Chaudhary Charan Singh as Premierminister in Indien ou, ätterdät hiere Kongräs-Paatäi in ju foaruutgeene Köär wunnen häd. 4. Juli: Ju Basilika fon Aparecida wäd truch Poabst Johannes Paul II. wäid. 22. September: Ätter aan sonaamden "Foarkriech" twiske Irak un Iroan bräkt nu die Eerste Gulfkriech in fulle Stäärkte uut: Irakiske Bumben faale ap iroanske Stääde un hunnerdduusend irakiske Suldoaten marskierje in ju oulje- un gasrieke Provinz Chuzestan ien, wier jo Ounspröäk ap staale. 19. Dezember: Shlomo Lewin, Rabbiner, wäd touhoope mäd sien Ooldske Frieda Poeschke in Erlangen doodskeeten. Deeder is fermoudelk aan Neonazi uut ju gjuchts-extreme Wehrsportgruppe Hoffmann. 10. Januoar: Sarah Shahi, US-amerikoanske Skauspielerske 11. Januoar: Christian Wetklo, düütsken Foutbaal-Spieler (in'e Doore) 11. Januoar: Celia Sánchez, kuboanske Revolutsjonäärinne un Politikerske 14. Januoar: Rachel Fuller Brown, US-amerikoanske Chemikerske 19. Dezember: Shlomo Lewin, Rabbiner 24. Dezember: Karl Dönitz, fon n eersten bit tjountwintichsten Moai 1945 Ätterfoulger fon Adolf Hitler (die sik säärm uumebroacht häd) as Uppermon fon Nazi-Düütsklound.
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1. Januoar: Do USA beginne een diplomoatiske Ferbiendenge mäd ju Foulksrepublik China, do Ferbiendengen ätter ju Republik China ap Taiwan wäide oubreeken. 10. Januoar: Ju Foulksrepublik Kampuchea wäd gruunded, ätterdät vietnameeske Troppen do Roode Khmer fon ju Moacht ferdrieuwen hääbe. Heng Samrin fungiert as näi Stoatsupperhaud. 1. Februoar: Ayatollah Khomeini kumt ätter füüftien Jiere in't Exil wieruume ätter dän Iran. 11. Februar: Die iraniske Premierminister Schapur Bachtiar wäd ousät. Ju säks Deege eerder fon Khomeini iensätte Juunregierenge uurnimt ju Heerskup. 1. April: Ayatollah Khomeini ropt ju Islamiske Republik Iran uut. 1. Moai: Gräinlound kricht fulboodige Sälwenferwaltenge. 21. Juni: Ätter blouderge Demonstratsjoonen juun Patrick John, dän korrupten Premier-Minister fon dän karibisken Ailound-Stoat Dominica, wäält een Nasjonoal Noodstoundskommitee, dät Commitee for National Salvation (CNS), dän Wirtskupsminister Oliver J. Seraphin foar'n näien Premier. 30. Juni: Walter Scheel trät as Buundespräsident ou. 1. Juli: Karl Carstens wäd düütsken Buundespräsident. 16. Juli: Die irakiske Präsidänt Ahmad Hasan al-Bakr rakt sien Boantje ou un Saddam Hussein wäd sin Ätterfoulger. 12. Juli: Do Bierichstiegere Reinhold Messner un Michael
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 6. Januoar: In Frankriek äntstoant ju Doatenskuts-Behöörde Commission Nationale de l’Informatique et des Libertés. 3. November: Dät Ailound Dominica, dät tou do Litje Antillen in ju Karibik heert, ferkloort sik uunouhongich fon do Briten. 8. Dezember: Kuute Tied ätter sien Uunouhongegaids-Ferkloorenge wäd die karibiske Ailound-Stoat Dominica Lid fon do Fereende Natsjoonen 14. Januoar: Kurt Gödel, aastriekisk-US-amerikoansken Mathematiker, Philosoph un Logiker 11. Februoar: Charlotte von Rumohr, düütske Moalerske un Äbtissinne
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 11. Februoar: Mengistu Haile Mariam wäd tjo Jiere ätter dän Putsk juun Haile Selassie amtelk Stoats-Upperhaud fon Äthiopien un Foarsitter fon dän Militär-Räid Derg. 7. September: Twiske Panama un do Fereende Stoaten wäide do Torrijos-Carter-Ferdraage ousleeten, ätter do ju Hoohaid uur dän Panamakanoal stappenwiese fon do Fereende Stoaten oun Panama uurgunge skäl. 6. Januoar: Esther Zimmering, düütske Skauspielerske 6. Januoar: Maria Chudnovsky, israeliske Mathematikerske 10. Januoar: Kathrin Kühnel, düütske Skauspielerske 11. Januoar: Anni Friesinger-Postma, düütske Sköäwelerske 6. Januoar: Hanns Lilje, düütsken Theologe, Kunsthistoriker un Loundesbiskop 14. Januoar: Anthony Eden, britisken Politiker, moorfäken Buute-Minister, Premierminister 18. Januoar: Carl Zuckmayer, düütsken Skrieuwer
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23. Jiere: 1973 - 1974 - 1975 - 1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 6. Januoar: Judith Rakers, düütske Journalistinne un Wiedkieker-Moderatoorinne 14. Januoar: Benoît Joachim, Luksembuurichsken Flitsepee-Spoartler 28. September: Fjodor Wladimirowitsch Jemeljanenko, berüümd foar Kampsport (Sambo un MMA) 6. Januoar: José Gabriel Anaya y Diez de Bonilla, mexikoansken Biskop fon Zamora
Die Heimeldinger is ne oolde regionoale Appelsoarte uut ju Faanderpalts un fon n Haardtrant. Hie is rood-jeel, saftich un n bitje suur. Die Heimeldinger wuude al in Uurkunden fon 1539 un 1588 as regionoale Soarte ärwäänd. Noch in't oachttienste un njuugentienste Jierhundert waas hie inne Faanderpalts un an n Haardtrant gjucht oafte tou fienden. In do lääste Jiere toachte me dan, die Heimeldinger waas uutstuurwen, bit me wier aan oankelden oolden Boom in ju Palts foont. Die "Arbeitskreis Historische Obstsorten der Pfalz" noom sik fluks ätterdät die Boom as Heimeldinger bestimmd waas Äänten un ääntede deer litje Anten mäd. Dät Ääntjen wude oaber juust noch toue gjuchte Tied däin! Kuut leeter is die oolde Boom stuurwen. Nu rakt dät ja oaber wier junge Heimeldinger-Boome, do eerste kuuden foar n Oktober 2000 bie n Uumewaareld-Pestoor (Bie dän Oarbaidskring oarbaided uk ne säärkelke Organisation mee) bestaald wäide. Die Heimeldinger kreech dan uk symboliske Betjuudenge, hie wuude fon dän Oarbaidskring as "Obstbaum des Jahres 2000" köärd. Däälich rakt düsse Appelsoarte uk wier in toumindest een Tuunkeräi. Johann Schierenbeck: Informationsblääd Erhalt alter Streuobstsorten fon't "Dienstleistungszentrum Ländlicher Raum Rheinhessen-Nahe-Hunsrück, Rüdesheimer Str., 60-68, 55545 Bad Kreuznach" Ne Internetsiede uur n Heimeldinger as "Obstbaum des Jahres 2000",