rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr. Hajo Hayen (* 6. Meerte 1923 in Idafeen; † 8. November 1991 in Foarel) waas n düütsken Koaster, Prähistoriker un Foanarchäologe. Hie waas eerste Koaster un in do 1970er-Jiere Betsierkssarchäologe un oarbaidede dan bit tou sien Pensionierenge in 1988 an dät Landesmuseum für Natur und Mensch in Ooldenbuurich. Hajo Hayen wuud in Idafeen, Meente Strukelje, nu Meente Aastrauderfeen, bädden. Hie geen in Ooldenbuurich ätter ju Skoule. Ätter dän 2. Waareldkriech studierde hie Pädagogik, Biologie un Geographie an ju Pädagogiske Akademie in Ooldenbuurich. Hie waas dan Koaster an ferskeedene Gruund- un Haudskoulen. In sien fräie Tied unnersoachte hie do Foane in dät Uumelound un wuud leeter an dät Museum Laiter fon ju Foanfoarskenge. Deerbie häd hie uk näie Techniken foar dät Uutgreeuwen fon Foanlieken äntwikkeld. Loki-Schmidt-Silberpflanze fon ju Stiftenge Naturschutz Hamburg und Stiftung Loki Schmidt, 1983, foar siene Initiativen tou dän Skuts fon Natur und Umwelt, besünnerse fon do Foane. Ehrendoktorwürde der Universität Köln foar siene loangjierige Foarskengsoarbeid, 1985 Brüder-Grimm-Medaille fon ju Akademie der Wissenschaften zu Göttingen Ehrengabe der Oldenburgischen Landschaft, 1988 Eine Moorleiche aus der Esterweger Dose (1939). In: Archäologische Mitteilungen aus Nordwestdeutschland. 3, 1980, ISSN 0170-5776, S. 11-20. In: Hajo Hayen: Funde aus dem Vehne-Moor - Das Gebiet
Foarel is ne Stääd in Fräislound an dän Jadebousem in Läichsaksen, suudelk fon Wilhelmshaven. Ju is mäd sowät 25.000 Ienwoonere ju grootste Stääd in dän Loundkring Fräislound. Foarel ap Genealogie-Forum Lieste fon do Oargele in dät Ooldenburger Lound Websiede fon ju Stääd
Fiersjoon (ätter dät Sproakgeföil skuul me eer Fierkieker kweede, man dät hat al wät uurs) is n Massenmedium wierbie Luud un Bielden fääreroat wäide ätter Fiersjo-Apparoaten. Do Apparoaten wäide maast kuut uk Fiersjoon naamd. Mäd Fiersjoon wäide gewöönelk uk do Fiersjo-Seendere un ju touheerige Technik fon dät Fiersjoon Moakjen beteekend.
Uum fon Floaks un Wulle Jäiden tou moakjen, bruukt me dät Wäil. Die Hauddeel fon n Wäil is die Boank. Deerap sit ju Muur un foaroun is ju Skruuwe, wiermäd me ju Muur ap un deel skruuwje kon. Twiske ju Skruuwe un ju Muur, deer sit die Apstok, die in n gjuchten Winkel uumhooch gungt. Un ap dän Apstok sit ju Huutsene, wier dät Floaks uumetou rulled wäd. Dät Floaks ap e Huutsene heete se ju Diesene, wier die Träid, die der moaked wäide skäl, uut leeken wäd. Ap de Muur sit dät Twäärsholt of Kjuusholt un deerap stounde do Bee Stonnerkene of Jüfferkestokke. Twiske do bee Stonnerkene is ju Flucht un deerap sitte ap bee Siede tjoon Hoaken fon Wierträid. Truch ju Flucht gungt ne iersene Spilne, ap eene Eend mäd ne holtene Weerwe un ap uur Eend mäd n Gat deeroun, wier die Träid truch gungt. In e Midde is ne holtene Piepe, deer gungt dät Jäiden ap. Ap die uur Eend fon de Boank sunt twäin Oaksestokke of Ierme, deeroun lapt dät Rääd mäd njuugen of tjoon Speeken. Ju Oakse wäd fon twäin Stikken fäästheelden, dät ju der nit uut loope kon. Uum dät Rääd is ne
Konrad Hermann Joseph Adenauer (* 5. Januoar 1876 in Köln; † 19. April 1967 in Rhöndorf, Stääddeel fon Bad Honnef, waas fon 1949 bit 1963 die eerste Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Konrad Adenauer (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 11850066X (OGND) | KB (Niederlounde): 069135649 | VIAF: 34470968
Ludwig Wilhelm Erhard (* 4. Februoar 1897 in Fürth; † 5. Moai 1977 in Bonn) waas fon 1963 bit 1966 die twäide Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Ludwig Erhard (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118530755 (OGND) | VIAF: 66499657
Kurt Georg Kiesinger (* 6. April 1904 in Ebingen, Württemberg; † 9. Meerte 1988 in Tübingen) waas aan CDU-Politiker un fon 1966 bit 1969 die trääde Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Kurt Georg Kiesinger (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118562053 (OGND) | VIAF: 110689328
Willy Brandt (* 18. Dezember 1913 in Lübeck as Herbert Ernst Karl Frahm; † 8. Oktober 1992 in Unkel) waas fon 1969 bit 1974 die fjauerde Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Willy Brandt (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 11851444X (OGND) | KB (Niederlounde): 069070288 | LCNAF: n80138336 | VIAF: 41837116
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (* 23. Dezember 1918 in Hambuurich, † 10. November 2015 juust deer) waas fon 1974 bit 1982 die füüfde Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Helmut Schmidt (Düütske Biographie) Helmut Schmidt (Perlentaucher) Normdoaten: GND: 118608819 (OGND) | KB (Niederlounde): 068401264 | LCNAF: n50006770 | VIAF: 12314986
Helmut Josef Michael Kohl (* 3. April 1930 in Ludwigshoawen - 16. Juni 2017) waas fon 1982 bit 1998 die säksde Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Helmut Kohl (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118564595 (OGND) | VIAF: 100951272
Gerhard Fritz Kurt Schröder (* 7. April 1944 in Mossenberg, Meente Blomberg), waas fon 1998 bit 2005 die sjoogende Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Gerhard Schröder (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118570528 (OGND) | VIAF: 90641496
Angela Dorothea Merkel (geboorene Kasner; * 17. Juli 1954 in Hambuurich) is siet 2005 ju oachsde Buundeskanslerske fon ju Buundesrepublik Düütsklound un ju eerste wieuwelke Buundeskanslerske. Angela Merkel (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 119545373 (OGND) | KB (Niederlounde): 268026734 | LCNAF: n94109915 | VIAF: 12584821
Theodor Heuss (* 31. Januoar 1884 in Brackenheim; † 12. Dezember 1963 in Stuttgart) waas von 1949 bit 1959 die eerste Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Theodor Heuss (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118550578 (OGND) | KB (Niederlounde): 068859619 | LCNAF: n50082858 | VIAF: 27106174
Heinrich Lübke (* 14. Oktober 1894 in Enkhausen/Sauerland; † 6. April 1972 in Bonn) waas von 1959 bit 1969 die twäide Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Heinrich Lübke (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118575015 (OGND) | KB (Niederlounde): 070691959 | LCNAF: n85011049 | VIAF: 13099516
Gustav Walter Heinemann (* 23. Juli 1899 in Schwelm; † 7. Juli 1976 in Essen) waas von 1969 bit 1974 die trääde Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Gustav Heinemann (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118548115 (OGND) | VIAF: 41879327
Richard Karl Freiherr von Weizsäcker (* 15. April 1920 in Stuttgart, † 31. Januoar 2015 in Berlin) waas fon 1984 bit 1994 die sääksde Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Richard von Weizsäcker (Düütske Biographie) Richard von Weizsäcker (Perlentaucher) Normdoaten: GND: 118766570 (OGND) | KB (Niederlounde): 070969434 | LCNAF: n82210649 | VIAF: 7405153
Roman Herzog (* 5. April 1934 in Landshut - 10 january 2017) waas fon 1994 bit 1999 die sjoogende Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Roman Herzog (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 119155087 (OGND) | VIAF: 27123610
Johannes Rau (* 16. Januoar 1931 in Wuppertal; † 27. Januoar 2006 in Berlin) waas fon 1999 bit 2004 die oachte Buundespräsidänt fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Johannes Rau (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 118803379 (OGND) | KB (Niederlounde): 072649593 | LCNAF: n80139041 | VIAF: 5727320
Horst Köhler (* 22. Februoar 1943 in Heidenstein, Generalgouvernement, däälich Skierbieszów, Polen) waas fon 2004 bit 2010 die njuugende Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Horst Köhler (Düütske Biographie)
Christian Wilhelm Walter Wulff (* 19. Juni 1959 in Osnabrück) waas fon n 30. Juni 2010 bit tou dän 17. Febr. 2012 die tjaande Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound. Hie is ap n 17. Febr. 2012 ätter ferskeedene Finanzaffären tourääch treeden. Wulff waas die jungste Buundespräsident fon Düütsklound, oawers mäd ne Amtstied fon bloot 598 Deege uk die Präsident mäd ju kuutste Amtstied. Fon 2003 bit 2010 waas Wulff Ministerpräsident fon dät Buundeslound Läichsaksen. Christian Wulff (Düütske Biographie) Normdoaten: GND: 124295533 (OGND) | VIAF: 25532766
Ju Christelk-Soziale Union (CSU), offiziell: Christlich-Soziale Union in Bayern e. V., is ne politiske Paatäi in Düütsklound. Ju hääd 153.890 Meegliedere. Bie do Düütske Buundesdaiwoalen 2009 kreech ju Paatäi 6,5% fon do Stämmen. Foarsitter is Markus Söder.
Die Dullert is ne Seebucht ju uungefäär 100 km² groot is. Ju Seebucht lait in dät noudwääste fon Aastfräislound un wäästelk ju Muundenge fon ju Oamse, juunuur ju Hoawenstääd Oamde. Suudelk un wäästelk fon dän Dullert lääse do Niederlounde. Die Dullert is ferbuunen mäd ju Noudsee. Truch dän Dullert lapt ju Skeed twiske Düütsklound un do Niederlounde. Die Dullert is wierskienelk uum dät Jier 1400 äntsteen. Uum 1500 geen die Dullert wied in dät Gebiet fon dät Reiderlound. Truch Ienpolderenge in dät 17. bit 20. Jierhunndert is ju Flääche ap 1/3 touräächgeen.
Do Noudfräiske Ailounde sunt n Ailoundkoppel, die in dän Wäädsee foar ju noudfräiske un deenske Kuste lait. Do düütske Ailounde sünt: Sylt (mäd ne Boanferbiendenge uur dän Hindenburgdamm ätter dät Fäästlound) Uthörn (dirääkt ieuwenske Sylt) Föhr Amrum Pellworm Nordstrand is siet 1987 n Hoolich-Ailound mon wäd oafte noch tou do noudfräiske Ailounde reekend. Iewenske do Ailounde rakt dät deer noch 10 Hallige, do lääse as n Kring uum dät Ailound Pellworm.
Do Wäästfräiske Ailounde sunt aan Ailoundkoppel foar juu niederloundske Kuste. Do bewoonde Ailounde sunt fon Wääst ätter Aast: Tessel Flielound Skylge Amelound Schiermönkooge It Gryn is n uunbewoond Fuugelailound in die wäästfräiske Wäädsee. Deer ieuwenske raakt dät deer noch ne Riege Soundplatten und nit bewoonde Ailounde (sjuch Bielde links).
Wääst-Flandern (eegentelk West Vlaanderen) is n Provinz fon Belgien (Regio Flandern, Vlaanderen). Dät Gebiet fon Wääst-Flandern is 3125 km² groot, ju Befoulkenge is 1.136.357 Ienwoonere (1 Juni 2004). Ju Haudstääd is Brugge. Wääst-Flandern häd oachte Arrondissemente: Brugge, Diksmuide, Ieper, Kortrijk, Oostende, Roeselaar, Tielt, Voorne. Wääst-Flandern häd 64 Meenten. Commons: West Flanders – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie Site fon Wääst-Flandern
Bluetooth is in eerste Lienje n träidloos Computernätwierk foar kuute Oustande (WPAN). Eenige fon do Anweendengen sunt ap Computere, PDAs, Funk-Headsets un Mobiltelephone. In hiere maast foarkuumende Foarm wäd ne Uurdreegengsrate fon 1 Mb/s beloanged. Ju näiere EDR (Enhanced Data Rate)-Standard lät Gauegaide tou bit 3 Mb/s. Bluetooth is naamd wuuden ätter Harald Blautusk (ängelsk:'Harold Bluetooth), fon wäl bekoand is, dät hie diplomatiske Ferhondlengen in Gong sät häd, wierbie dän Gruundsleek laid wuude toun hondeljen un kommunisierjen foar ferskeedene Paatäie. Die Noome wuud wääld, uum dät Siel fon dät Protokoll tou symbolisierjen: n meenskuppelken WPAN Kommunikationsstandard. Die Foardeel fon Bluetooth is, dät do Doaten relativ gau un mäd min Energieferbruuk uurdrain wäide konnen, sunner dät me n Ferbiendengskoabel lääse houget. Besunners ju Rauestroomapnoame is gjucht läich (bie dät Täiwen ap Doaten). Do maaste Mobiltelephone beienhooldje ne Klasse 2-Reewe mäd n Beräk fon sowät 100 m. Dät Bluetooth-Logo is touhoopestoald uut ne Rune-H un ne Rune-B, wät foar Harald Blautusk stoant.
Mb/s is ein Mäite-eenhaid foar ju Doatenuurdreegenge. Dät rakt ju Gauegaid in Megabit pro Sekunde. So betjut 1 Mb/s, dät Jie 1 Mbit (1024 Kilobit) = 128 Kilobyte pro Sekunde hoochleede konnen, deer 1 Byte daach 8 Bit änthaalt. Een Megabyte (MB) duuret deeruum 8 Sekunden toun uurdreegen (theoretiske Gauegaid). 1 Bit (b) is ju litste Doateneenhaid. 1 Bbyte (B) = 8 bit 1 kB = 1024 Bytes 1 MB = 1024 kB 1 GB = 1024 MB 1 TB = 1024 GB
Wäästfräisk (wäästfräisk Frysk) is ne fräiske Sproake ju fon sun 500.000 Ljuude, foarallen in Wäästfräislound, boald wäd. In ju Sproakwietenskup wäd ju Sproake maastens Wäästerlauwers Fräisk naamd, wät een Misferstounden fermiede skäl: aan noudholloundsken Dialekt, die wäil fräisk Substroat häd, wäd uk mongs "Wäästfräisk" naamd. Dät Wäästfräiske is früünd tou do uur bee fräiske Sproaken, dät Seelterske un dät Noudfräiske. Fääre is dät Wäästfräiske uk früünd tou do angelsaksiske Sproaken, so as dät Ängelske un dät Skottiske. Do angelsaksiske un fräiske Sproaken bildje touhoope ju Anglofräiske Sproakgruppe binnen ju germaniske Sproakfamilie. Truch fuul Sproakkontakt uur do Jierhunnerte wai häd dät Wäästfräiske däälich uk fuul meenskuppelkaide mäd dät Niederloundske. Dät Wäästfräiske wäd in ju niederloundske Provinz Fryslân baald. Ap dät Fäästelound wäd in ju Meente Wääststellingwerf dät Wäästfräiske nit as Määmesproake baald. In do Meenten Kollumerlound, It Bilt un Aaststellingwerf wäd dät fon n Deel fon ju Befoulkenge as Määmesproake baald. Ap do Ailounde wäd ju wäästfräiske Sproake ap dät aastelke un wäästelke Deel fon Skylge baald, un ap dät Ailound Schiermönkooge. In dät Groningerlound wäd ju Sproake in do Täärpe Marum, De Wülp un De Pein baald. Et rakt oachte Dialekte in ju wäästfräiske Sproake. Dät Noudhouksk, Kloaifräisk, Wooldfräisk un
As Juunreformation beteekent me aalmeen ju Reaktion fon ju Katoolske Säärke ap ju fon Martin Luther in Wittenberg uutgungende Reformation, ju sik in dän Beräk fon ju Theologie un do Säärken ouspielde un maast ap gäistige Uutnonnersättengen begränsed bleeuw. Die Begriep Juunreformation beteekent buutendät n Prozess fon ju Katoolske Säärke, ju der in Foulge fon dät Konzil fon Trient siet sowät 1545 fersoachte, dän sik so goud as politisk as uk institutionell etablierjende Protestantismus, uk gewaltsoam mäd Hälpe fon dän fon him stöände katoolske Habsbuurgske Kaiser) touräächtoutringen (fgl. Oawers uk ju sonaamde Katoolske Reform), ätterdät ju theologiske Argumentation be-eended waas. Do Mäitnoamen fon dän Katholizismus dienden sik ap dän säärkenpolitiske as uk ap dän waareldlike politisken Beräk uut un uumfoatede Mäitnoamen fon ju Rekatolisierenge fon protestantiske Territorien. Jo fierden in dät Touhoopespil mäd ne wiedere Riege Foktore tou dän Uutbräk fon dän Trüütichjierige Kriech. Jan van Dieken (Friesische Blätter 5.2.3 - 1968) fint in sien Familienpoapiere, dät ätter ju Juunreformation noch man säilden hilked wuude twiske dät evangeliske Tjootern un dät roomske Seelterlound. Dät rakt ne Ärkläärenge deerfoar, dät in Seelterlound ju Fräiske Sproake beheelden bleeuw, wüült ju in Aastfräislound aproat wuude. in Ansluut an dän protestantiske Historiker Leopold von
Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen (Schönhausen, 1. April 1815 - Friedrichsruh, 30. Juli 1898), mäd dän Bienoome Die iersene Kanzler, waas aan düütsken Stoatsmon. Fon 1862 bit 1890 waas hie Ministerpräsidänt fon Prüüsen. In 1867 wuude Bismarck Buundeskanzler fon dän Nouddüütsk Buund. Ätter dän Düütsk-Frantsööske Kriech (1870-1871) wuude die Nouddüütske Buund aan Paat fon dät Düütsk Kaiserriek un Bismarck wuude die eerste Riekskanzler. Otto Fürst von Bismarck (Düütske Biographie)
Wäästfräiske Literatuur (dt. westfriesische Literatur) is ne Sammelenge fon alle literariske Oarbaide do in dät Wäästfräiske skrieuwen wuuden sunt. Ju wäästfräiske Literatuur fangt eerste ätter dät Middeloalter oun as ne oaine Literatuur. Ju ooldfräiske Literatuur häd al in dät Mitteloaler ounfangd. Man toueerst mouten wie fon dän midwäästfräiske Skrieuwer Gysbert Japiks skrieuwe. Dän sien Gedichte sunt skrieuwen wuuden in dät 17. Jierhunnert wilst domoals nit fuul Wäästfräisk skrieuwen wuuden is. Sien Bouke sunt gjucht bekoand. In dät 19. Jierhunnert hääbe fuul Skrieuwere oanfangd in dät Wäästfräiske tou skrieuwen. In dät 19. Jierhunnert häd uk ju näiwäästfräiske Literatuur oanfangd. Sietdäm sunt tjo Gjuchtskrieuwengen moaked, man me kon dät aal as Näiwäästfräisk kategorisierje. Wilco Berga Jetske Bilker Joop Boomsma Pier Boorsma Jan Bijlsma Tsead Bruinja Marga Claus Eppie Dam Waling Dykstra Anne Feddema Ate Grypstra Ruurdsje de Haan Nynke fan Hichtum (Sjoukje Bokma de Boer) Eric Hoekstra Sytse Jansma Alpita de Jong Jaap Krol Tiny Mulder Germ Poortinga Ype Poortinga Trinus Riemersma Albertina Soepboer Elske Schotanus Meindert Talma Koos Tiemersma Willem Tjerkstra Rink van der Velde Abe de Vries Jonke D. de Vries Theun de Vries Cornelis van der Wal Atze van Wieren Harmen Wind Minderd de Wit Eeltsje Hettinga Tsjêbbe Hettinga
Een Näärwensälle wäd uk Neuron naamd. Älke Näärwensälle häd aan Säl-Lieuw (Soma), dät is die plasmatiske Biriek uum dän Sälkääden. Dendriten un Axon heere deer nit tou. In dän Säl-Lieuw sunt buute dän Säl-Kääden noch uur Organellen, as toun Biespil dät (ruuge un glääde) Endoplasmatiske Retikulum, do Mitochondrien, die Golgi-Apparoat un uur. Do Dendriten, fon griechisk dendron, wät Boom hat, sunt fiene plasmatiske Fertwiegengen, do fon n Sällieuw uutgunge un uur Synapsen dän Kontakt tou uur Näärwnsällen häärstaale. Jo kriege Aktionspotentioale fon uur Sällen hiere Axone. Die Dendriten-Boom fon een moanskelke Näärwensälle kon mäd 100.000 bit 200.000 Spiere fon uur Näärwensällen in Ferbiendenge stounde. Ju Steede, wier die Säl-Lieuw in dät Axon uurgungt, dät is die Axon-Höäwel. Hier wäide postsynaptiske (ätter ju synaptiske Glieuwe kuumende) Potentioale in Aktionspotentioale uursät un oun dät Axon fääreroat. Dät Axon is die loange "Stäit", die fon dän Säl-Lieuw uutgungt. Hier wäide do Aktionspotentioale uurdrain, bit oun't Eende wier Synapsen kuume un dät ap touken Sälle uurdrain wäd. Uumroat is dät Axon fon do Myelin-Skeeden, dät sunt Schwann-Sällen, do uum dät Axon wikkeld sunt. Twiske do Wikkelengen is Myelin, een Miskenge uut Oaiwiete un Phospholipide. Älke Schwann-Sälle uumwikkelt sowät aan Millimeter fon dät Axon. Ju
Do Uumelounde sünt n Deel fon ju Provinz Groningen in do Niederlounde un een fon do Soogen Seelounde in do fröiere Fräislounde. Do Uumelounde wuuden uk wäil dät Litje Fräislound naamd. Do Uumelounde wieren bit tou dät 15. Jierthunnert Fräisksproakich. In 1594 wuuden ju Stääd Groningen un do Uumelounde touhoopeföiged tou ju Provinz Stêd en Lân, däälich ju Provinz Groningen. In dän läichsaksiske Dialekt fon ju Provinz Groningen, dät Grunnegs sünt noch Elemente fon ju Fräiske Sproake tou fienden.
Een Synapse is een Kontaktsteede twiske two Näärwensällen. Synapsen tjoonje ju Uurdreegenge fon Ärröögenge, ferlööwje oawers uk ju Modulation fon ju Signoaluurdreegenge. Jo konnen buppedät truch anpaasjene Ferannergen Information spiekerje. Ju Antaal fon do Synapsen bedrächt in de Brainge fon n Uutwoaksenen sowät 100 Billione (1014) – beleeken ap n eenpeld Neuron swonket ju twiske 1 un 200.000. Truch een elektrisk Signoal, dät Aktions-Potentioal, wäide uut dän Eendknoop fon een Näärwensälle Neurotransmitter (Boodenstoffe) uutskädded, do dan uur ju synaptiske Glieuwe ätter do Receptooren fon dän Dendrit fon ju uur Näärwensälle wai gunge. Ju Sälle foar ju Glieuwe is die präsynaptiske Deel, wät ätter ju Glieuwe kumt, die postsynaptiske Deel. Heel säilden rakt dät uk een Beienfloudenge fon n postsynaptiske ätter n präsynaptiske Deel. Do Neurotransmittere wäide in ju Näärwensälle produsierd un wonnerje dan in litje Bleesen (Vesikele) ätter dän Synapsen-Eendknoop fon ju Sälle. Sticht truch een Aktions-Potentioal ju Calcium-Concentration in ju Sälle oun, dan wäide do Neurotransmittere uutskädded. Düt böärt truch ju Eepenenge fon sponnengs-aktivierde Calcium-Kanoale. Truch Conformations-Annerengen fon Calcium biendende Oaiwiete, foarallen Synaptotagmin wäd ju exocytotiske Fersmiltenge fon ju Vesikel-Membran un ju Säl-Membran härbiefierd, wiertruch dät dan uutskädded wäd (as ap ju Bielde tou sjon. Buute Synaptotagmin is uurigens
Aan Glieuwen-Ounsluut (düütsk: Zell-Zell-Kanal, oafter mäd dän ängelsken Bigriep Gap junction af Gap cell junction, af mäd dän latienske Begriep nexus, dät hat "Ferbiendenge", beteekend) is een Ferbiendenge twiske two Sällen truch aan Ferbiendengs-Kanoal uut Oaiwiet.
Een Aktions-Potentioal, uk: elektriske Ärröögenge is een charakteristiske Ouwiekenge fon't Membran-Potential fon een biologiske Sälle fon dät Raue-Potentioal. Wichtich is dät in Näärwen-Sällen, wier een Aktions-Potentioal een Signoal fäärerakt. Me unnerskat fjauer Phasen fon een Aktions-Potentioal: 1. In ju Initiationsphase lööst aan Raits ju Positivierenge fon ju Sponnenge bit toun Dräppel-Potentioal uut, dät foar ju Uutlöösenge fon een Aktions-Potentioal uurwuunen wäide mout. Die positivierjende Raits kon ju sik uutspreedende Potentioal-Annerenge truch een Aktions-Potentioal oun n Noaber-Membran-Ousnied weese, af aan Ionenstroom truch Kanoale, t.B. oun een chemiske Synapse. 2. Ju Depolarisation is die fälle Ounstich fon ju Sponnenge bit in dän positiven Beriek. Dän fäärme gjucht fälle Ousnied beteekend me as "Apstriek", ju Potentioal-Uumekierenge bit tou aan Beriek twiske +20 un +30 mV in't Positive as "Overshoot". Wilst ju Depolarisation annert sik dät Membranpotentioal fon negative bit tou positive Wäide. 3. Die ounsluutende Oufaal in Gjuchte fon dät Raue-Potentioal is ju Repolarisation. 4. Die lääste Ousnied wäd as Hyperpolarisation af as hyperpolarisierjend Ätter-Potentioal beteekend. Junner faalt ju Sponnenge ap aan Wäid fon -90 mV, eer ju sik truch noch een Repolarisation wier ap dät Niveau fon dät Raue-Potentioal ienstaalt. Wilst ju Hyperpolaristion kon de facto neen Aktionspotentioal uutlöösd wäide, wieruut sik
Uus Poolmstokke moakede min Baabe fröier fon Wüülgene, do anne Äi studen. Ädder genouch foar Poolmsundai hoalde hie sloanke Pietsken fon Wüülgene, skilde do gans süüwer ou un boond do Stokke gans stromm tousoamen. Nu koomen do Buunde inne Wüüme, wier jo druugje skuuln.
In ju tuusterge Tied um 1400 sunt düütelk do aastfräiske Ienfloude in Seelterlound gratter wuuden. As 1399 die aastfräiske Hauptling Widzel tom Brok bie n Träffen in Tjootern (Detern) doodsloain wäd, wäide do Seelter as Deedere naamd (Sello IVff., 29ff.). Widzel häd Seelterlound wäil ärooberje wüüld. Daach fiende wie al ap n 23. Moai 1400 dät Sagharderland as Besiegler fon n Uurkunde, wieroun hovetlinge unde meynheyt des ghansen landes to Ostvreslande do Hansestääde toutälle, fääre do Vitalienbruure (Seeroowere) nit moor tou hälpen (Ur171). Noch 1417 wäd Segelterland (Rq112) tou do fräiske Seelounde täld, man leeter heere wie niks moor fon politiske Ferbiendengen mäd dät Noude. Do Seelter hieden wäil do Munsterske Biskuppe as goude Loundesheeren anärkoand. Sjuch Literatuur uur Seelterlound foar Sello, Ur, Rq.
18. -- 19. -- 20. -- 21. Jierhunnert -- 22. -- 23. -- 24. Jiere: 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 6. Januoar: Ju saarloundske Ministerpräsidentin Annegret Kramp-Karrenbauer be'eendet ju eerste Koalitsjoon uut ju CDU, ju FDP un do Gräine ap Loundes-Ieuwene. Ap dän 25. Meerte rakt dät ju Näiwoal in't Saarlound. 13. Februoar: Tichte bie Kourou in Frantsöösk-Guayana startet ju ESA foar't eerste Moal ju italieenske Dreeger-Rakete Vega (Oukuutenge foar italieensk Vettore Europeo di Generazione Avanzata). Die Start is aan Ärfoulch. 15. Februoar: In dän Indisken Ozean wäide twäin tamiliske Fiskere fon italieenske Suldoaten fon dän Oulje-Tanker Enrica Lexie uut doodskeeten, uumdät do Suldoaten toanke, dät wierken somaliske Seeroowere. Düssen Oungriep fiert tou diplomoatiske Sponnnengen twiske Indien un Italien. 17. Februoar: Christian Wulff rakt sien Boantje as Buundespräsident ou. Dät Boantje blift 29 Deege uunbesät. 18. Meerte: Joachim Gauck wäd toun alften Buundespräsidänt fon ju Buundesrepublik Düütsklound kädden. 30. Juni: Mohammed Mursi wäd as Präsidänt fon Ägypten fereediged. 31. Oktober: Dät Mars Science Laboratory mäd dän "Rover" "Curiosity" loundet ap dän Mars. 21. Dezember: Eende fon ju Tällenge fon aan sowät 5125 Jiere duurjenden 13-Baktun-Zyklus fon dän Maya-Kalänner.