rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Kondensatore rakt dät in allerhound Soarten, maast naamd ätter ju Isolation: keramiske, Mika, Folie usw. Truch Metal un Isolation ap tou ruljen kon oafte ne groote Kapazität in ne litje Rulle. Ne besunnere Soarte sunt doo elektrolytiske Kondensatore Do bestounde in Prinzip uut twoo Aluminium Platten in ne woaterge Masse, die Elektrolyt. Sät me deer nu ne Sponnenge ap, dan äntstoant ap een fon do Aluminium Platten ne gjucht tänne Loage Aluminium-Oxid, dät n gjucht gouden un stäärken Isolator is. Ap ju Wiese konnen gjucht groote Kapazitäte beloanged wäide. Ap n Elko is altied ju Plus-Kaante ounroat, oafte mäd n Ring. Ju Polarität duur NIT UUMEKIERD wäide, dan dan gungt die Elko stukken. Buutendät schäl deer foarallen bie Elkos ap oachted wäide, dät ju anbroachte Sponnenge nit buppe dän ounroaten Hoochst-Wäid kumt. Commons: Elektrolytkondensatoren – Mediendoatäie Elektrolytkondensatoren – Gruundlagen uut „das ELKO“ Polarisierde Elektrolytkondensatore foar Wikselsponnenge un inverse Glieksponnenge FARADNET, „Bolde alles uur Kondensatore“ (ängelsk)
Düsse Uursicht rakt ne Lieste fon Bloumen (wüülde un kultiwierde), do ap ju Seelterfräiske Wikipedia stounde. Do Noomen sünt ätter do Liesten fon Minssen, Dr. Botke, Pestoor Schulte mäd Touföigenge fon Theo Griep un Uurswäkke: Doorik Duusendtakke Düüwelsbit Goartjebloume (Calendula) Hankebloume (Melandrium album) Häkkebloume (Tropaeolum) Hoonkebloume (Melandrium diurnum) Hoangstebloume (Taraxacum) Huuslook (Sempervivum) Kladde (Arctium Lappa) Klokkerke (Campanula) Kuukuuksbloume (Orchis) Langejan Muurk (Eriophorum) Muugerk (Artemisia) Pingsterbloume (Convallaria majalis) Pispotte (Calystegia sepium) Poapske (Nymphaea) Poaskebloume Poatermutse (Aconitum) Skoanelke (Centaurea cyanus) Snüüfkensbloume (Arnica montana) Sokkerai (Cichorium intybus) Soogenjiersbloume (Gnaphalium uliginosum) Stuuwenden Jan Suldoatensknoop (Succisa pratensis) Sunnebloume (Helianthus) Suugerke (Lamium album) Woaterkinkes (Nuphar lutea)
Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116 (uutspreeken as Albin) waas die Foarnoome fon n Sweedsken Wänt, bädden in 1991, dän hie in Moai 1996 fon sien Oolden uut Protest juun do Autoritäten klieg skull. Man do Autoritäten ha be don Nomme nit akzeptierd, un so breech die Want Dan Nome "Albin". Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Sr., die kuute Noome n fon Amerikoaner mäd n Noome fon 746 Bouksteewen Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu, die Noome fon n Bierich in Näi-Seelound Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion, die fröiere Noome fon ne Boanstation in Wales Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, die Noome fon ne Stääd in Wales Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit, die offizielle Noome fon Bangkok, ju Haudstääd fon Thailound Do loangste Woude in Ängelsk No laughs for Swede's name game Albin or Albyn or ... What's in a name?
Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Sr., uk bekoand as Wolfe+585, Senior, bädden ap n 29. Februoar 1904 in Hambuurich-Bergedorf waas die oukuutede Noome fon n Mon uut ju amerikoanske Stääd Philadelphia. Hie hied dän loangste Persoonennoome fon ju Waareld. Ju Toal "585" in dän kuute Noome stoant foar do Extroa-Bouksteeuwe in sin Huusnoome. Sin kompläite Noome fon 746 Bouksteeuwe waas: Adolph Blaine Charles David Earl Frederick Gerald Hubert Irvin John Kenneth Lloyd Martin Nero Oliver Paul Quincy Randolph Sherman Thomas Uncas Victor William Xerxes Yancy Zeus Wolfe­schlegelstein­hausenberger­dorffvoraltern­waren­gewissenhaft­schaferswessen­schafewaren­wohlgepflege­und­sorgfaltigkeit­beschutzen­von­angreifen­durch­ihrraubgierigfeinde­welche­voraltern­zwolftausend­jahres­vorandieerscheinen­wander­ersteer­dem­enschderraumschiff­gebrauchlicht­als­sein­ursprung­von­kraftgestart­sein­lange­fahrt­hinzwischen­sternartigraum­auf­der­suchenach­diestern­welche­gehabt­bewohnbar­planeten­kreise­drehen­sich­und­wohin­der­neurasse­von­verstandigmen­schlichkeit­konnte­fortplanzen­und­sicher­freuen­anlebens­langlich­freude­und­ruhe­mit­nicht­ein­furcht­vor­angreifen­von­anderer­intelligent­geschopfs­von­hinzwischen­sternartigraum, Senior. Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116, die Noome fon n Sweedsken Wänt Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu, die Noome fon n Bierich in Näi-Seelound Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion, die fröiere Noome fon ne Boanstation in Wales Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, die Noome fon ne Stääd in Wales Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit, die offizielle Noome fon Bangkok, ju Haudstääd fon Thailound Do loangste Woude in Ängelsk
Tetaumatawhakatangihangakoauaotamateaurehaeaturipukapihimaungahoronukupokaiwhenuaakitanarahu af Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu (Maorisk: Taumata-whakatangihanga-kōauau-a-Tamatea-pōkai-whenua-ki-tana-tahu) is die Noome fon n Bierich in Näi-Seelound. Die Noome kuumt uut ju Sproake fon do Maori, do uursproangelke Bewoonere fon Näi-Seelound. Düsse Noome wäd oafte oukuuted tou Taumata. Die Noome mäd 92 Bouksteeuwe is apnuumen in dät Guinness Rekordbouk. Die Noome betjut sofuul as: Ju Steede, an ju Tamatea, die Mon mäd do groote Kniebele, die Klieuwer fon do Bierge, die Loundsluuker die der uumetou raisede, sien Noose-Floite spielde foar sien Ljoofste. Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116, die Noome fon n Sweedsken Wänt Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Sr., die kuute Noome fon Amerikoaner mäd n Noome fon 746 Bouksteeuwe Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion, die fröiere Noome fon ne Boanstation in Wales Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, die Noome fon ne Meente in Wales Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit, die offizielle Noome fon Bangkok, ju Haudstääd fon Thailound Do loangste Woude in Ängelsk
Bangkok, Thaisk: กรุงเทพมหานคร Krung Thep Mahanakhon, is ju Haudstääd fon Thailound. Die ganse Noome Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit häd 164 Bouksteeuwe, in ju thaiske Skrift 95 Bouksteeuwe. Die Noome stuud in dät Guinness Rekordbouk un hat: Stääd fon do Ängele, groote Stääd [un] Residenz fon dät hälge Juweel fon Indra [Smaragd-Buddha], uunienniemboare Stääd fon God, groote Haudstääd fon de Waareld, aptunderd mäd njuugen wäidfulste Eedelsteene, riek an gewaltige köönigelke Palaste, do dät heemelske Heem fon dän wiergeboorene God glieke, Stääd, ju der fon Indra skoankt un fon Vishnukarm baud wuude. Bangkok is siet 1782 ju Haudstääd fon dät Köönichriek Thailound un is mäd 8.280.925 (2010) Ienwoonere ju grootste Stääd fon dät Lound. In ju Metropolregion Bangkok woonje 14.565.547 (2010) Moanskene. Dät Nationalmuseum fon Bangkok is dät grootste in Suud-Aast-Asien. Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116, die Noome fon n Swedsken Wänt Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Sr., die kuute Noome fon Amerikoaner mäd n Noome fon 746 Bouksteewen Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu, die Noome fon n Bierich in Näi-Seelound Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion, die fröiere Noome fon ne Boanstation in Wales Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, die Noome fon ne Stääd in Wales Do loangste Woude in Ängelsk Commons: Bangkok
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch is ne Meente in dät Suude fon dät Ailound Anglesey in dät Noud-Wääste fon Wales. Ju Meente häd 3.040 Ienwoonere. Die Noome kuumt uut ju walisiske Sproake un betjut: „Mariensäärke (Llanfair) in ne Molle (pwll) mäd wiete Hoaselnuuteboome (gwyn gyll) in ju Naite (ger) fon n gauen Tweerel (chwyrn drobwll) un ju Thysiliosäärke (llantysilio) bie ju roode Hööle (ogo goch).“ Oafte wäd die Noome mäd Llanfair PG, Llanfair af Llanfairpwllgwyngyll oukuuted. Do Waliser kweede maastieds bloot Llanfairpwll. Do Änglounder naame dät Gogogoch. Uursproangelk waas die Noome: Llanfair Pwllgwyngyll. Die Noome mäd 58 Bouksteeuwe is die loangste Meentenoome fon Europa un stuud 2002 in dät Guinness Rekordbouk. Ju Stääd häd ne Partnerskup mäd dät Täärp Ie in ju Provinz Fryslân in do Niederlounde un ju Meente Y in Frankriek. Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116, die Noome fon n Sweedsken Wänt Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Sr., die kuute Noome fon Amerikoaner mäd n Noome fon 746 Bouksteeuwe Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu, die Noome fon n Bierich in Näi-Seelound Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion, die fröiere Noome fon n walisiken Boanhof Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit, die offizielle Noome fon Bangkok, ju Haudstääd fon Thailound Do loangste Woude
In 1795 fäl ju Konkurrenz fon dän holloundske Honnel wäch weegen ju frantsööske Besättenge (dt. französische Besatzung) deer. Deerfon skäl die seelter Honnel juust as die fon Oamde profitierd hääbe (Kalma 291). Dät wuud minner as Napoleon in 1806 ju Blokkade juun Änglound ienfierde. So waas die Honnel al bolde tou Eende as 1811 ju frantsööske Okkupation foulgede (Ni487). Deermäd koom uk n Eende an ju seelter Sälwenferwaltenge un kreech älke Täärp n Maire. In 1812 wuud dät seelter Archiv mäd Iekemäiten un Gesätsbouke eepentelk ferkooped. As 1813 do Frantsoosen wier ferdrieuwen wuuden, toachten do Seelter dät jo hiere Fräiegaid wier kriege skuulen (M3.87). Man intwiske wieren jo in Foulge fon dän Rieksdeputationshaudslus al 1803 mäd Ait un Kloppenbuurich an Ooldenbuurich keemen un do Ooldenbuurger wieren deer nit mäd ienfersteen: "Im Jahre 1815 zog ein kleines Mißverständniß, indem nämlich eine etwas freye Reklamation ihrer vermeinten Rechte für Empörung angesehen wurde, ihnen ein Militair-Commando zu, welches aber bald wieder abzog" Ni488; » uk 1630S. Literatuur uur Seelterlound.
Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion waas die Noome fon ne Boanstation in Gwynedd, Wales. Die Noome betjut sofuul as: „Die Mawddach-Boanhoaf mäd sien Droakentuske an ju noudelke Penrhyn-Sträite an dän gouldene Strand fon ju Cardiganbucht“. Ju Station hied dän Noome mäd 67 Bouksteewen kriegen foar n Iendraach in dät Guinness Rekordbouk. Die uursproangelke Noome was Golf Halt. Ju Boanstation häd dän uursproangelke Noome Golf Halt in 2007 offiziell wier tourääch kriegen. Deertruch häd ju Meente Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch in Wales wier dän Boanhof mäd dän loangste Noome. Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116, die Noome fon n Sweedsken Wänt Hubert Blaine Wolfe­schlegel­stein­hausen­berger­dorff, Sr., die kuute Noome fon Amerikoaner mäd n Noome fon 746 Bouksteeuwe Taumatawhakatangihangakoauauotamateapokaiwhenuakitanatahu, die Noome fon n Bierich in Näi-Seelound Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, die Noome fon ne Stääd in Wales Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit, die offizielle Noome fon Bangkok, ju Haudstääd fon Thailound Do loangste Woude in Ängelsk
Ne isolierde Sproake (de. isolierte Sprache) is ne Sproake, wierfon me nit fääststaale kon, of ju früünd is tou uur Sproaken. Sukke Sproaken sunt Baskisk, Koreanisk, Ainu, Burushaski, Mapudungun. Nit gans isolierd, man daach wät apaat stounde in Europa Sproaken as Albanisk, Armenisk un Griechisk, deeruum dät jo nit paasje in do groote Sproakgruppen as Romanisk, Germanisk of Slawisk.
Ne Tjalk is n Sailskip foar dät Binnenwoater. Dät Woud „tjalk“ ärskient 1673 toun eersten moal in n fräisk Dokumänt. Ne tjalk is smäl, loang, un lait nit so djoop in et Woater. Deertruch kon me mäd ne tjalk goud foare ap do Binnenwoatere so as Kanoale un Meere, un ap ju Wäädsee. Dät Skip wuude fröier oafte bruukt in Hollound un do fräiske Lounde. Däälich wäide do maaste Tjalke bloot noch bruukt foar Touristen. Wällen, Anmäärkengen un Ätterwiesengen: Kroniek van Delfshaven
Do Bruure Halbertsma wieren träi gjucht bekoande wäästfräiske Bruure uut Grou, Meente Boarnsterhim in ju niederlounsdske Provinz Fryslân. Do hääbe fuul däin foar ju wäästfräiske Literatuur in dät 19. Jierhunnert. Jo oarbaideden uk an do Rimen en Teltsjes, n Foulksbouk mäd Fertälstere un Riemsele. Do hääbe touhoope mäd Waling Dykstra fuul ärfoarsked un deeruur skrieuwen. Hiere Ooldenhuus stoant in dän Wilhelminapark in Grou. Do Bruure wieren: Joast Hiddes Halbertsma (1789-1869) waas Preetjer un skreeuw uk uur ju fräiske Foulkssproake. Tsjalling Hiddes Halbertsma (1792-1852) wuud n rieken Honnelsmon in Sies un Buuter un skreeuw in ju Fräiske Sproake. Dr. Eeltsje Hiddes Halbertsma (1797-1858) häd in Leiden un Heidelberg studierd un wuud dan Huusdokter in Grou. Humor waas ätter him ne goude Medizin juun ferskeedene Kroankheide. Siene Gedichte wieren dän Ounfang fon do "Rimen en Teltsjes". Hie skreeuw dät Läid "De âlde Friezen", wät leeter ju Fräiske Foulkshymne wuud. Joast Hiddes Halbertsma Tsjalling Hiddes Halbertsma Dr. Eeltsje Hiddes Halbertsma Toankmoal foar Dr. Eeltsje Hiddes Halbertsma
Jeel is ne primäre Faawe bie ju subtraktive Faawenmiskenge. Bie ju additive Faawenmiskenge is dät ne sekundäre Faawe, ju der kriegen wäd truch Moangen fon rood un gräin. Spektroal bekieked sit ju Faawe jeel twiske orange un gräin. Jeel is ju komplementäre Faawe fon blau in technisken Sin, wäkker blau uureenstimt mäd dän allere techniske Uutdruk (spektroal) violet. In dät Spektrum fint sik jeel Lucht bie Stroalenge mäd Woogenlaangte twiske 565 un 590 Nanometer. Fon jeel ätter swot (groote Bielde): Fon jeel ätter wiet (groote Bielde): Jeel is ne sunnige un lustige Faawe, wan hie toumindest wät woorm faawed is un ätter orange lät. Dät schäärpe koolde Näitroaljeel hier buppe is oawers eer ju Faawe fon Haatenskup. Die negative Kloang fon jeel kumt uk foar in dän Uutdruk: Gräin un jeel foar Äärger wäide. Fuul Bloumen, do der in uus Geegend foarkuumen dwo, sunt jeel. Dät kumt woanschienelk deerhäär, dät Iemen ju Faawe ap ljooste hääbe, un deer jädden ap toukuume. Dät rakt jeele Bloumen n evolutionär Foardeel buppe uurs faawede Bloumen. In fuul Lounde is jeel Symbol fon dät Paaskefäst, jierhunnerteloang dät Christelke Hoochfäst, mäd t.B. poabstelke Foonen. Ju Ferbiendenge mäd jeele Suukene is eer toufälllich. Jeel waas uk
Dät Läid as Audio-Doatäi De âlde Friezen is siet 1875 dät Foulksläid fon Fryslân. Dät Läid wuud skrieuwen truch Dr. Eeltsje Hiddes Halbertsma, aan fon do wäästfräiske Bruure Halbertsma. Ju Melodie is fon dät Läid "Vom hoh'n Olymp", fon Heinrich Christian Schnoor. Dät Läid wuud dät eerste Moal soangen bie dät Apstaalen fon n Toankmoal foar Eeltsje Hiddes Halbertsma in 1875 in Grou un wuud dan uk fluks dät Foulksläid fon Fryslân. Partitur mäd Täkst
Grou is n Täärp in ju Meente Boarnsterhim in ju niederlounsdske Provinz Fryslân un Sit fon ju Meente. Grou häd uungefäär 5.600 Ienwoonere (2009). In Grou stoant dät Ooldenhuus fon do Bruure Halbertsma. Grou lait aan dän Prinses Margrietkanoal. St. Pitersäärke uut dät 13. Jierhunnert Määlne de Borgmolen uut 1895 Museum de Trije Gritenijen do Bruure Halbertsma Van Vuuren Deuren - fröier Halbertsma-Doorefabriek, do hääbe al in do 1970-1980er Jiere Doore ätter ne Doorefirma in Roomelse exportierd Halbertsma pallets, ne Palettefabriek Hoawen fon Grou Grou uum 1850 Sträite ätter ju Säärke wai Määlne de Borgmolen Monumänt fon Dr. Eeltsje Hiddes Halbertsma
Niederloundsk Rieksmonument Die Dom fon Utert is ne gotiske Säärke midde in ju niederloundske Stääd Utert (niederloundsk: Utrecht) in ju Provinz Utert. Ju wuud fon 1254 bit 1382 baud as Kathedraale fon dät Bisdum Utert un waas wäid an Martinus van Tours (Sänt-Maarten). Siet 1580 is ju Säärke protestantsk. Ap n 24. April 1492 wuud in dän Dom Erasmus fon Rotterdam toun Pestoor wäied. Ap n 14. August 1674 is n Deel fon dän Dom truch n läipen Tornado ienstät. Die Deel wuud nit wier apbaud un sietdäm sunt die Dom un die Domtouden fonnunner tränd. Die 112,32 Meter hooge Domtouden is die hoochste Säärketouden fon do Niederlounde un dät hoochste Bauwierk fon Utert. Die Touden häd 14 Klokken. Die Dom stoant ap ju (inoffizielle) niederloundske Top-100-Lieste fon dät UNESCO-Waareldkultuuräärwe. Die Dom un die Domtouden sünt allebee niederloundske Rieksmonumente. Niederloundsk Rieksmonument Nr. 36075 ap www.monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Niederloundsk Rieksmonument Nr. 35973 ap www.monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Niederloundsk Rieksmonument Nr. 36075 ap www.kich.nl Niederloundsk Rieksmonument Nr. 35973 ap www.kich.nl Commons: Dom fon Utert – Bielden, Videos un Audiodoatäie Websiede fon dän Dom fon Utert Websiede fon dän Domtouden Die Dom uut dät Noude Ju Oargel Die Koor
Niederloundsk Rieksmonument Nr. 34075 Ju Snitser Woaterpoute is dän lääste Deel, die der fon ju fröiere Stäädmuure fon Snits (niederloundsk: Sneek) uurich blieuwen is. Ju wuud woarskienelk uum 1492 baud un waas n Truchgong foar Skiepe truch ju Stäädmuure, ju deer uum 1524 baud wuude. Ju Poute häd two oachtekaantige Toudene un is däälich dät Symbol fon Snits. Fon ju Woaterpoute sunt waareldwied ferskeedene Kopien moaked wuuden: Tjo Kopien stounde in n Park in Shenyang in China. In dän Park Huis ten Bosch bie Nagasaki in Japan stoant ne Kopie. In ju Miniatuurstääd Madurodam in Den Haach stoant ne litje Kopie. In dän Fuugelpark Avifauna in Alphen aan dän Rien stoant ne litje Kopie. Een Kopie uut Legosteene stoant in Legolound bie Billund in Dänemark. Niederloundsk Rieksmonument Nr. 34075 ap monumentenregister.cultureelerfgoed.nl Niederloundsk Rieksmonument Nr. 34075 ap www.kich.nl Ju Meente Snits uur ju Snitser Woaterpoute Foto fon ju Snitser Woaterpoute Commons: Snitser Woaterpoute – Bielden, Videos un Audiodoatäie Ju Woaterpoute foar 1900
Wales is n Lound un n Deel fon dät Fereende Köönichriek. Dät häd ne Fläche fon 20.761 km² un uungefäär 2.999.300 Ienwoonere (2009). Ju Haudstääd is Cardiff. Wales häd fuul Weeden, biergige Loundskuppe un Foane. In Wales wäd ieuwenske Ängelsk ju Walisiske Sproake boald. Gorsafawddacha’idraigodanheddogleddollônpenrhynareurdraethceredigion, die fröiere Noome fon ne Boanstation in Wales Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, die Noome fon ne Stääd in Wales Commons: Wales – Bielden, Videos un Audiodoatäie Noomenskild in ängelsk un walisisk Pembroke Castle Loundskup
De Tynje (Wäästerlauwersk-Fräisken Noome, Niederloundsk: Tijnje) is n Täärp in ju Meente Opsterlân, in dät Aaste fon Fryslân. Tynje häd sowät 1500 Ienwoonere (2008). Dät Täärp is ferhooldnismäitich jung, dät äntstuude eerste in't njuugentienste Jierhunnert truch dät Eedgreeuwen in dän läigen Foan junner. Bit 1910 heerde dät noch administrativ tou dät Noabertäärp Terwispel.
Ätter ju frantsööske Tied bloide ju Honnel fon Seelterlound nit wier ap (Br51), wäil uk deeruum dät Aastfräislound dän Ienfier fon Eed mäd n sweeren Tol belaide (Br60). Deertruch koom Seelterlound in groote Äärmoud. Do Seelter geenen deeruum bie Sumerdai as Mäddere (Holloundsgungere) ätter do rieke Kloaigruunde fon Groningen un Wäästfräislound (Ls349_351, B15.16). Uk koom dät tou ne gewaltige Utwonnerenge ätter Amerikoa (Louisville, Cincinnati) (Br46). Eerste juun 1900 wuud dät wier beeter, as Eedhonnel un Schipfoart wier aplieuwden truch do näie Kanoale. Noch beeter wuud dät truch dän Gebruuk fon Kunstmjuks un ju Foan-kultiwierenge. Um 1900 koomen näie Sträiten (» 239U, 1197R) un 1908 wuud ju Iersenboan truch Seelterlound in Bedrieuw nuumen (Ls130). Sjuch Literatuur uur Seelterlound. Br = Dr. Julius Bröring, Das Saterland. Ls = Lesebouk foar Seelterlound B15 usw. = Toonbeendapnoamen. 239U, 1197R = Kramer 1994:96, 177.
Rood is ne primäre Faawe bie ju additive Faawenmiskenge. Bie ju subtraktive Faawenmiskenge is dät ne sekundäre Faawe. Dät is ju komplementäre Faawe fon cyan. Dät is ju Faawe mäd ju kräftichste Symbolik. Wan ne Sproake uk man aan Noome foar Faawen häd, dan is dät altied rood. Ju Faawe rood Lucht sit ap dän Eend fon dät Luchtspektrum, dät noch ieuwen fon dät moanskelke Ooge blouked wäide kon. Ju Woogenlaangte fon rood Lucht lait uum 700 Nanometer. Faawen mäd läigere Frequenz konnen fon wäkke Dierte daach blouked wäide. Do naamt me infrarood.. Rood van donker naar licht (grote afbeelding): afbeelding:Kleurenovergang van zwart naar rood - klein.png Van wit naar rood (grote afbeelding): afbeelding:Kleurenovergang van wit naar rood - klein.png De kleuren tussen rood en wit zijn roze tinten. Rood in variabele mate van verzadiging (horizontaal) en intensiteit (verticaal): 256px Rood is ne Faawe ju der fluks ju Apmäärksoamkaid ap sik lukt. Die Moanske sjucht dät as Teeken fon Gefoor. Deeruum wäd rood oafte anwoand in Ferkiersampele un Signoale. Disse Betjuudenge kumt fielicht deerhäär, dät Bloud ne roode Faawe häd, (ju Faawe fon) Bloud wäd fon Moanske un Dierte instinktiv ferbuunen mäd Gefoor. Symboliske Betjuudengen fon rood hongje hiermäd touhoope,
Do Seelter, af loanger: Seelterfräisen sunt een fräisk Foulk un sänt oolde Tied do Ienwoonere fon Seelterlound. Traditsjonell baale jo as Muurtoal Seeltersk, Man däälich is dät uk fuul Plat un bupperloundsk Düütsk, sodät me nu appaasje mout, dät dät Seelterske nit uutstäärft. Traditsjonelle Wirtskupsfoarmen wieren: Buuräi Honnel un Skipfoart Eedgreeuwen Floaksferoarbaidenge Imkeräi Traditsjonelle Baukunst: Eepen Huus (Bloot noch in't Museumstäärp Kloppenbuurich tou sjoon). Traditsjonelle Toal: Seeltersk (Wiertou sänt eenige Tied moor un moor Seelterfräiske Literatuur äntstoant) Fääre: Dracht "Seelter" is uk Biewoud bie Seelterlound, bie seelter Ljuude un bie ju Sproake. Substantivisk bruukt hat dät seeltersk: hie boalt Seeltersk. Tou ju Etymologie rakt dät two wichtige Fermoudengen: 1. Fermoudenge: Dät lat sik fon ju Comitia Sygeltra ou, deerfon Seelterlound aleer wildääge beheersked waas. 2. Fermoudenge: Seelter kumt fon Seelounder, wät niks mäd ju niederloundske Region Seelound tou dwoon häd, man ful moor deermäd, dät do Seelter weerskienelk uurspröänelk fon ju Kuste in't Binnelound keemen sunt.
Siet 1997 is in Wäästfräislound ounfangd mäd tjosproakige Schoulen. Dät hat dät bestimde Deege af Läksen gans in Fräisk roat wäide un uur in Holloundsk. In do haagere Klassen kumt dan Ängelsk deertou (Ferhältnis in Leertieden 40% Holloundsk, 40% Fräisk un 20% Ängelsk). Ju Gewandthaid mäd de Sproake wäd deerfon beeter, uk ap Holloundsk. Dät sät sik fout ap ferscheedene Gebiete; so gungt Reekenjen bie moorsproakige Bäidene uk apfaalend goud, so Prof. Kees de Bot, Groningen. Dät rakt däälich 15 sukke Schoulen in Wäästfräislound. Tjosproakigen Unnergjucht rakt dät t.B. uk in Luxembuurich, bie do Ladiner in Suud-Tirol un ap internationale Schoulen in Magdebuurich un Potsdam. Dokumentation_Interfriesischer_Kongress, Siede 9. Die dreisprachige Schule, Siede 15. De trijetalige skoalle “Tjosproakige Schoulen sunt do bääste” Ju ladiniske Schoule Ju tjosproakige Schoule fon Esch/Luxembuurich. Klik ju düütske Flaage un dan kids of adults. Dreisprachige Internationale Grundschule Magdeburg Dreisprachige Internationale Grundschule Potsdam Magazin für den Unterricht in mehrsprachigen Volksschulklassen Spracherwerb zweisprachig aufwachsender Kinder und Jugendlicher. Halepaghen-Schule un säik "Sprachen".
Ju Äide (Symbol: ), uus Waareld, is die trääde Planet fon ju Sunne uut reekend un die oankelde hoast bekoande Planet mäd Lieuwend ap. Ju häd ne Truchmäite fon 12.756,274 Kilomeetere oun dän Äquator. Uus Äide troalt sik in in aan Dai uum sik sälwen; deertou in mäd ne Uumloopstied fon 365 Deege un 6 Uuren uum ju Sunne. Ju Äide häd bloot een Moune. Noudlucht