rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Die achttienste Januoar is die achttienste Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 347 (in Skaltjiere 348) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 336: Marcus wäd foar'n Biskop fon Room kädden un foulget deermäd ap Silvester I. ätter soogentien Deege Vakanz. 708: Sisinnius wäd as Ätterfoulger fon Johannes VII. ätter 89 Deege Vakanz as Poabst inthronisierd. 1535: Francisco Pizarro gruundet unner dän Noome "Ciudad de los Reyes" (Stääd fon do Köänje) ju Stääd Lima, däälich ju Haudstääd fon Peru. Ju näie Stääd lait ap dän Gruundsleek fon een allere Siedelenge fon Ienheemske oun't suudelke Ouger fon ju Äi Rimaq (Spoansk: Río Rímac). 1671: Die ängelske Fräi-Büüter Henry Morgan äroobert mäd sien Ljuude Panama-Stääd, dät doomoals to dät Vize-Köänichriek Peru heert. Ju Plunnerenge brangt foar do Oungriepere een Fermuugen, in ju Stääd wäd Fjuur laid, hiere Bewoonere wäide massakrierd. 1701: Truch ju Krounenge fon dän brandenbuurichsken Kurfürst un prüüsken Heertoach Freerk III. toun Köönich Freerk I. in Prüüsen äntstoant dät Köönichriek Prüüsen. 1778: James Cook äntdäkt ap sien trääde Suudsee-Raise as eersten Europäer Hawaii un naamt do Ailounde "Sandwich-Ailounde". 1801: Die ruske Zar Paul I. moaket Georgien tou een ruske Provins. 1823: In Chile wäd die Diktoator Bernardo
Die eenuntwintichste Januoar is die eenuntwintichste Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 344 (of in Skaltjiere 345) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1246: Bloot aan Dai ätter Begin fon dät Konklave wäd Innozenz V. foar'n Poabst kädden. Innozenz V. is die eerste Poabst, die ätter do Konklave-Sätgjuchte fon Gregor X. kädden wuude, un hie is die eerste Dominikoaner, die Poabst wuuden is. 1643: Die Niederloundske Seefoarder Abel Tasman äntdäkt Tonga in dän Pazifik. 1793: In dän Ferloop fon ju Frantsööske Revolutsjoon wäd Ludwig XVI. mäd ju Guillotine waigjucht. 1824: Aschanti-Kriege: Een Heer fon dät Aschanti-Riek, lain in Ghana fon däälich, roaket een fernäilende Uurwinnenge uur een britiske Troppe unner Gouverneur Sir Charles MacCarthy un woart deer sien Unouhongegaid in't Bäätelound fon ju Gouldkuste mäd. 1946: In Hessen rakt dät Kommunoal-Köäre, dät sunt do eerste fräie Köäre ap düütsken Boudem sänt 1933 1980: Ju Chineeske Muure wäd unner Toankmoal-Skuts stoald 2017: Mäd dän Women’s March on Washington demonstrierje sowät 700.000 Moanskene, in't heele Lound moor as een Million, foar Wieuwljuude-Gjuchte, sosjoale Gjuchtfäidegaid un Moanskengjuchte. Bäätergruund sunt do wieuwljuudefäindelke un rassistiske Meenengen fon dän näien US-Präsident Donald Trump. 2019: Taliban-Terroristen griepe een militärisk Trainings-Leeger in ju afghaniske
Die tjountwintichste Januoar is die tjountwintichste Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 342 (of in Skaltjiere 343) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1790: N poor Deege ätter hiere Ounkumst ap dät Ailound Pitcairn sätte do Moiterere fon ju Bounty dät Skip in Bround. 1900: Ap'e Naite fon ju Stääd Ladysmith in ju britiske Kap-Kolonie in Suudafrikoa begint mäd aan Oungriep fon do Briten unner Charles Warren ju Slacht fon Spion Kop in dän Twäiden Buurenkriech. 2020: Wäägen ju Kroankhaid COVID-19 wäd ju chineeske Metropole Wuhan unner Quarantäne stoalt un ouskat. Lufthoawen, Boanhof un Eepentelken Naiferkier wäide ticht moaked, do Ljuude mouten touhuus blieuwe. 1572: Johanna Franziska fon Chantal, hillich-spreekene frantsööske Oardens-Gruunderske 1783: Stendhal, frantsöösken Skrieuwer 1832: Édouard Manet, frantsöösken impressionistisken Moaler 1876: Rupert Mayer, düütsken roomsk-kathoolsken Pestoor, Jesuit, Wierstoundler juun do Nazis 1918: Gertrude Belle Elion, US-amerikoanske Biochemikerske un Pharmakologinne, Dreegerske fon dän Nobelpries 1970: Jonathan Meese, düütsken Kunstler 1944: Edvard Munch, norweegisken expressonistisken Moaler 1989: Salvador Dalí, kataloansken surreoalistisken Moaler
Die säksuntwintichste Januoar is die säksuntwintichste Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd bieuwe deer noch 339 (of in Skaltjiere 340) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1827: Ätter dät Eende fon ju spoanske Heerskup be'eendet in Peru aan Apstound juun dän regierenden Diktoator Simón Bolívar uk ju fon him forsierde Foarheerskup fon Groot-Kolumbien. Peru gungt sin oainen Wai. 1887: In ju Slacht bie Dogali wint een uurmoachtich äthiopisk Heer juun een 500 Mon stäärke italieenske Troppe. In ju Foulge ferstäärket Italien sien Moite uum Ienfloud in't aastelke Afrikoa; jo ploanje een Kolonie in Eritrea. 1950: Ju Ferfoatenge fon ju näi konstituierde Republik Indien wäd jäildend. 2015: Befräienge fon ju Stääd Kobanê truch kurdiske Troppen in dän Kriech juun IS-Terroristen. 1781: Achim von Arnim, düütsken Dichter 1891: August Froehlich, düütsken roomsk-kathoolsken Pestoor, Wierstounds-Strieder juun ju NS-Diktoatuur un Märtyrer 1824: Théodore Géricault, frantsöösken Moaler 2003: Annemarie Schimmel, düütske Islamwietenskupperske 2020: Kobe Bryant, US-amerikoansken Basketbaal-Spieler
Die oachtuntwintichste Januoar is die oachtuntwintichste Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 337 (of in Skaltjiere 338) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 98: Aan Dai ätter dän Dood fon Nerva, dän eersten Adoptivkaiser, wäd die fon him n poor Mounde in't Foaren adoptierde Trajan foar'n näien Kaiser uutruupen. 1887: In Paris begint die Bau fon dän Eiffeltouden. 1987: Michail Gorbatschow aasket in sien Rääde bie dät Plenum fon't Säntroalkommitee fon ju Kommunistiske Paatäi fon ju Sowjetunion Reformen: Dän Begin fon Glasnost un Perestroika. 1796: Montanus Hettema, Wäästfräise un Ärfoarsker fon ju Seelter Sproake 1930: Kurt Biedenkopf, düütsken Politiker 1955: Nicolas Sarkozy, frantsöösken Politiker, Minister, Stoatspräsidänt 1966: Andrea Berg, düütske Sjungerske 814: Koarl die Groote, frankisken Köänich un "roomsken" Kaiser 1596: Francis Drake, ängelsken Fräibüüter, Äntdäkker, Vize-Admiroal un eersten ängelsken Waareld-Uumsailer 1725: Päiter die Groote, Tsoar fon Ruslound (Doatum ätter dän Julioansken Kalänner, ätter dän gregorioansken waas dät die 8. Februoar) 1956: Marie Juchacz, düütske Sosjoal-Reformerske un Striederske foar do Gjuchte fon Wieuwljuude, Gruunderske fon ju Oarbaider-Wäilfoard (Arbeiterwohlfahrt / AWO) 2001: Ivan Prasko, Biskop fon ju ukrainiske griechisk-kathoolske Säärke 2002: Astrid Lindgren, sweediske Skrieuwerske fon Bäidensbouke 2021: Lida Barrett, US-amerikoanske Mathematikerske un Hoochskoulkoasterske
Die njuugenuntwintichste Januoar is die njuugenuntwintichste Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 336 (of in Skaltjiere 337) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1616: Do niederloundske Seefoardere Jacob Le Maire un Willem Cornelisz Schouten sailje eerstmoals ap dän Wai uum dät Kap Hoorn in dän Pazifik. 1794: Tjohunnert Weeuwer-Määstere stoarmje dät Räidhuus fon Augsbuurich, uum een Ferbod fon dät Ienfieren fon buutloundske Stof-Weeren tou bewierkjen. 1886: Carl Benz mäldet dät eerste praxisdoogelke Automobil ap ju Waareld foar n Patent oun. 1942: Mäd dät Protokoll fon Rio de Janeiro gungt die Peruoansk-Ecuadorioanske Kriech tou Eende. Peru kricht dät twiske him un Ecuador striedige Rienwoold-Rebät tou-ärkoand. 1929: Die Romoan Im Westen nichts Neues fon Erich Maria Remarque kumt in dän Honnel. Sien eerste Aplääse is truch Foarbestaalengen glieks fergriepen. 1499: Katharina von Bora, düütske Reformatoorinne un Wieuwmoanske fon Martin Luther 1843: William McKinley, Präsident fon do Fereende Stoaten fon Amerikoa 1954: Oprah Winfrey, US-amerikoanske Wiedkieker-Moderatoorinne, Skauspielerske un Unnerniemerske 1814: Johann Gottlieb Fichte, düütsken Philosoph 1860: Ernst Moritz Arndt, düütsken Skrieuwer un Dichter, Ouoardenden fon ju Frankfurter Nasjonoalfersammelenge 1934: Fritz Haber, düütsken Chemiker un Nobelpries-Dreeger, Pionier fon ju chemiske Kriechsfierenge 2020: Georges-Hilaire Dupont, frantsöösken roomsk-kathoolsken Gäistelken un Biskop fon
Die twäide Februoar is die 33. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 332 (of in Skaltjiere 333) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. Uumdät die twäide Februoar (in ju Wäästsäärke) die fjautichste Dai fon ju Wienoachtstied is, wäd ap düssen Dai Ljoachtmisse fierd. 962: Die Liudolfinger Otto I. un sien Wieuwmoanske Adelheid wäide in Room truch Poabst Johannes XII. as Kaiser un Kaiserske kround. Düt Geböärnis jält däälich as Gruundengs-Doatum fon't Hillige Roomske Riek, wier oane dät Roomske Riek in'n Sin fon ju Translatio imperii fääre bestounde skuul. 1119: Guido, Suun fon dän Groaf Wülm fon Burgund, wäd as Ätterfoulger fon Gelasius II. as Poabst kädden un nimt dän Noome Calixtus II. oun. 1194: Richard Leeuwenhaat wäd uut sien Fangenskup ap ju Buurich Trifels ätter ju Betoalenge fon n Hooch Loosejäild un ju Laistenge fon aan feudoalen Eed ap dän Rieksdai in Mainz fräilät. 1536: Unner ju Uppermonskup fon Pedro de Mendoza wäd Buenos Aires gruunded, dät däälich ju Haudstääd fon Argentinien is. Ju Stääd wäd ätter n poor Jiere fon Indioanere fernäild un mout in 1580 näi gruunded wäide. 1831: Kardinoal Bartolomeo Alberto Cappellari wäd ätter een Konklave fon 54 Deege foar'n Poabst kädden un
Die fjoode Februoar is die 35. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 330 (in Skaltjiere 331) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1803: Johannes Haas gruundet ju Krombacher Bjoueräi. 1825: Ju Februoar-Floud 1825, een läipe Stoarmfloud, moaket läipe Skoaden loangs ju heele Noudsee-Kuste un kostet sowät 800 Ljuude dät Lieuwend. Deele fon Sylt wäide in ju See rieten, die noudelke Deel fon Jütlound wäd fon't Fäästlound ourieten un bieldet bit däälich dät Ailound Vendsyssel-Thy. 1857: Hermann Schaaffhausen begjucht ätter ju Unnersäikenge fon fossile Bunken uur aan bit nu tou uunbekoanden Ädder-Moanske, dän Neanderdoaler, in ju läichrhienske Sälskup foar Natuur- un Heelkunde in Bonn. Junner wiest hie aan Gips-Oudruk fon dät Skäädel-Täk, dät Johann Carl Fuhlrott in't Neanderdoal fuunen häd. 1861: Separatiske Stoaten in dät Suude fon do Fereende Stoaten sluute sik tou do Konföderierde Stoaten fon Amerikoa touhoope. 1889: Ju frantsööske Sälskup tou'n Bau fon dän Panamakanoal gungt in gjuchtelken Konkurs, mäd Skoade foar sowät 85.000 Skäildaaskere. Dät rakt Skändoal. Ju Oarbaid oun dän Kanoal mout foar't eerste ienstoald wäide. 1899: Een US-amerikoanske Patrouille beskjut phillipinske Suldoaten. Deermäd begint die Philippinsk-Amerikoanske Kriech twiske do Fereende Stoaten fon Amerikoa un do Philippinen, do sik juust eerste fon
Die füüfte Februoar is die 36. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 329 (of in Skaltjiere 330) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1265: Guido le Gros wäd fjauer Mounde ätter dän Dood fon Urban IV. in Perugia as Poabst kädden un nimt dän Noome Clemens IV. oun. As Poabst hoaldt hie sik sieläärge nit in Room ap. 1887: Ju Oper Otello fon Giuseppe Verdi wäd in Mailound uurapfierd. 1899: Ätter ju twodeegige Slacht uum Manila wilst dän Philippinsk-Amerikoansken Kriech konnen do Amerikoanere Manila hoolde, wilst sik do ienheemske Troppen fääre in't Bäätelound touräächluuke moutene. 2020: Die FDP-Politiker Thomas Kemmerich wäd mäd do Stämmen fon AfD, CDU un FDP foar'n Ministerpräsident fon Thüringen kädden. Apgruund fon ju AfD-Bedeeligenge jält dät as eerste Kooperatsjoon fon buurgerelke un gjuchtsextreme Paatäien un somäd as Tabu-Breek, dät rakt een Regierengs-Krise, wierap Kemmerich dul wäd un sien Boantje ätter kuute Tied wier deellait. 1808: Carl Spitzweg, düütsken Moaler 1894: Auguste Vaillant, frantsöösken Anarchist un Attentäter (waigjucht)
Fjuurlound (spoansk Tierra del Fuego, Lound fon dät Fjuur, aleer Magellanica (ätter Ferdinand Magellan) is n Ailoundkoppel, foar dät Suudelke Spit fon Suudamerikoa. Fon't Fäästlound outränt is dät truch ju Magellansträite. Dät Ailound-Koppel häd een Loundflakte fon 73.746 km², wier fon 47.000 km² dät Haud-Ailound Isla Grande de Tierra del Fuego uutmoakje. Fjuurlound wuude in 1881 truch dän Meridioan 68° 36′ fon wäästelke Loangte in aan aastelken Deel foar Argentinien (däälich ju Tierra del Fuego) un aan wäästelken Deel foar Chile (däälich ju Region Magallanes) apdeeld. In dän argentiensken Deel lieuwje sowät 127.000 Ljuude un in dän chileensken sowät 8000. As jo in 1520 ju Magellansträite ärfoarskeden, foonten Magellan un sien Monljuude in't Noude neen Siedelengen, man in't Suude fon ju See-Äängte wieren snoagens fon't Skip uut masse Fjuure tou sjoon, as Magellan sin Chronist Antonio Pigafetta begjucht. Die Generoal-Kaptain Magellan naamde dät Lound deeruum "Fjuurlound". Loundskup N Glitsker N Iesels-Pinguin (Pygoscelis papua)
Do Gäddeldierte (Dasypoda) bieldje ju eensige uurlieuwende Suugediert-Gruppe fon do Panserde Ieuwenlid-Dierte (Cingulata). Jo wäide däälich in two Foamiljen mäd aaltouhoope sowät 20 apstuuns foarkuumende Oarde iendeeld, buppedät sunt masse moor oun uutstuurwene Fertreedere bekoand. Ju Gruppe is uur dän suudamerikoansken Kontinent un do suudaastelke Deele fon Noudamerikoa fersprat; aan grootdeel fon do däälich lieuwjende Oarde konsäntriert sik in't säntroale un noudelke Suudamerikoa. As eensige bekoande Suugediert-Gruppe fon däälich ferföigje do Gäddeldierte uur een buutere Panser-Bieldenge uut Bunken. Do mäd Houdenskuppen panserde Skuppendierte goolten aleer as nai fjuund, man dät waas ferkierd. Gäddeldierte lieuwje maasttieds aleeenich un in unnerskeedelke Mäite in Äid-Baue, wierbie jo oun düsse greeuwende Lieuwendswiese truch moorere Skelett-Modifikatsjoonen ounpaased sunt. As Haud-Neerenge wäide ferskeedene Insekten freeten, man wäkke Oarde freete uk Plonten of litjere Wierbelde Dierte. Ju Lieuwendswiese fon do Gäddeldierte is nit foar älke Oard goud unnersoacht, foaraaln wät ju Fermoorenge oungungt. Dät Flask wäd fon Moanskene deelwiese as Ietelweere bruukt, wäkke Skelett-Deele wäide lokoal uk as Räistoffe foar't Hondwierk nuumen. Wäkke Oarde jäilde apgruunde fon hiere Boudemwroutjende Däidegaide as Loundploage. In Europa bekoand wuuden do Gäddeldierte foar't eerste Moal tou Begin fon't 16. Jierhunnert, ju Eerstbeskrieuwenge fon do Dasypoda is uut dät Jier 1885 /
In Skaltjiere wäd die Februoar uum aan Skaltddai ferloangerd. Deer kumt dät fon, dät düsse Jiere aan njuugenuntwintichsten Februoar hääbe, die dan die 60. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner is, wiertruch noch 306 Deege bit tou dät Eende fon't Jier blieuwe. In dän Roomsken Kalänner waas die Februarius uurspröängelk dät lääste Mound, un deeruum uk dät Mound, wier do Skaltdeege bietouföiged wuuden sunt. Man die wuddelke Skaltdai in dän gregorioansken Kalänner in roomske Tälwiese is deerbie, as in dän Julioansken Kalänner aan ätter dän 23. Februoar ienskäuwenen 24. Februoar. Düt waas in dän Fäästkalänner fon ju Roomsk-kathoolske Säärke noch bit tou ju Näioardenge fon't Särkenjier in 1969 deer oun tou sjoon, dät dät Fääst fon dän Hilligen Matthias, dät aaltied ap dän 24. Februoar fierd wuude, in Skaltjiere ap dän 25. Februoar ferskäuwen wuude. Ju Evangeelske Säärke in Düütsklound häd düsse Räägel beheelden. Do däälich räägelmäitige Skaltdeege rakt dät, sänt Poabst Gregor XIII. in een poabstelke Bulle ap dän 24. Februoar 1582 ju Striekenge fon tjoon aploopene Skaltdeege ounoardende. Fon do oun sunt aal do Jiere, wier ju Toal sunner Räst truch fjauer deeld wäide konnen, Skaltjiere, mäd Uutnoame fon do Jierstoale, do sunner Räst truch 400 deeld wäide konnen,
Die säkste Februoar is die 37. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe deer noch 328 (of in Skaltjiere 329) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1831: Die ap n 2. Februoar käddene Bartolomeo Alberto Cappellari wäd unner dän Noome Gregor XVI. foar'n Poabst kround. 1840: Fertreedere fon ju britiske Kroune sluute mäd Fertreedere fon do Maori dän Ferdraach fon Waitangi, die Näiseelound unner britiske Regierenge brangt. Die Ferdraach is twosproakich, hie is ap Ängelsk un ap Maorisk ferfoated. Dät Problem deerbie is, dät Failere in ju Uursättenge deertou fiere, dät deer nit dät sälge oane stoant, sodät do Briten heel uur Gjuchte uut dän Ferdraach ouleede, as do Maori do toustounde wüülen. 1919: Ju Weimarer Nasjonoalfersammelenge wäd fon Friedrich Ebert eepend. 1922: Kardinoal Achille Ratti wäd ätter fjauer Deege Konklave foar'n Poabst kädden un nimt dän Noome Pius XI. oun. 1952: Mäd dän Dood fon hieren Foar Georg VI. wäd Elisabeth II. Köäniginne un Stoatsupperhaud fon't Fereende Köänichriek un uur Lounde fon dän Commonwealth. Ju is tou düsse Tied in Kenia unnerwaiens un ferbrangt ju Noacht in dät Treetops Hotel. 1904: Twäin Deege, eer Japan dän Japoansk-Rusken Kriech begint, bräkt dät sien diplomoatiske Ferbiendengen tou Ruslound ou
Die eerste Meerte is die 60. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner (die 61. in Skaltjiere), somäd blieuwe deer noch 305 Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. Düssen Dai waas in dät oolde Room uurspröängelk die kaländoariske Begin fon dät Jier, die Dai, wier in dän Vesta-Tämpel ap dät Forum Romanum dät hillige Fjuur ounstikt wuude. Vesta wuude as Goddine fon dät Häid-Fjuur fereerd. As do roomske Konsuln in't Jier 153 foar Kristus dän Begin fon hiere Legisloatuur-Periode ap dän eersten Januoar ferlaiden, wuude düt tougliek uk die näie Begin fon dät Jier. Bit däälich kon, wäl Latiensk ferstoant, oun do Noomen fon wäkke Mounde sjo, dät dät uurspröängelk uurs waas: Die September hat so, uumdät hie uurspröängelk dät soogende Mound waas, die Oktober häd sin Noome, uumdät hie uurspröängelk dät oachte Mound waas, die November waas sjuunelk dät njuugende un die Dezember dät tjaande. Ju Waareld-Organisatsjoon foar Meteorologie häd dän 1. Meerte as meteorologisken Begin fon dät Foarjier ap ju noudelke Hemisphäre fon ju Äide fäästlaid. 499: Ätterdät sik die Aastgooten-Köänich Thiudreiks die Groote (gotisk: 𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐍃 𐍃𐌰 𐌼𐌹𐌺𐌹𐌻𐌰 / Thiudreiks sa Mikila; düütsk: Theoderich der Große) foar Poabst Symmachus un juun dän Juun-Poabst Laurentius uutspreeken häd, wäd Laurentius
Die 9. Februoar is die 40. Dai fon dän Gregorioansken Kalänner, somäd blieuwe noch 325 (of in Skaltjiere 326) Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou. 1534: In Münster wäd dät fon do Doopere unner Jan Matthys unner Mee-Oarbaid fon Jan van Leiden dät Dooper-Riek apgjucht. 1849: In dän Säärkenstoat ropt Giuseppe Mazzini in dän Roome fon't Risorgimento ju Roomske Republik uut. Dät fiert straks tou dät Iengriepen fon frantsööske un spoanske Troppen, do ju Republik bit tou dän 3. Juli mäd Gewalt deelslo. 1861: Jefferson Davis wäd in do Konföderierde Stoaten fon Amerikoa foar'n Präsident kädden. 1853: Leander Starr Jameson, britisken Dokter, Politiker, militärisken Uppermon in ju Kapkolonie un Ounfierder fon dän Jameson Raid, n Uurfaal ap ju Suudafrikoanske Republik. 1905: Adolph Friedrich Erdmann von Menzel - Aan bekoanden prüüsken Kunstler. 1960: Ernst von Dohnányi, ungarisken Pianist un Komponist 2002: Margaret, Countess of Snowdon, britiske Prinsässinne 2018: Wesla Whitfield, US-amerikoanske Jazz-Sjungerske
Tou do Afro-Asiatiske Sproaken heere: Ägyptisk (skrieuwen siet 2700 f. Chr.) Oold-Ägyptisk (bit 2200 f.Chr.) Koptisk (boald bit tou dät 16. Jh.; nu bloot Säärkensproake). Semitiske Sproaken. Kuschitiske Sproaken Sun fjautich Sproaken do der boald wäide fon 40-50 Mio. Ljuude in Äthiopien, Somalien un Noud-Kenya. Afar (1,2 Mio. Ljuude, do dät baalen dwo) Oromo (fröier Galla) (20-25 Mio. Ljuude) Somalisk (15 Mio. Ljuude) Omotiske Sproaken fon sun 1,5 Mio. Ljuude fon 40 Dialekte in ju Omo-Läichte in Äthiopien. Fielicht ne Outwiegenge fon do Kuschitiske Sproaken. Berbersproaken Sun 20 Mio. Ljuude, maast in Marokko un Algerien. Noudelk Berber Taschelhyt Tarifit (Rif) Zentroal-Atlas-Berber (Tamazight) Kabylisk (Noud-Algerien, aastelk fon Algier) Tuareg (Tamaschek, Tamajaq/ Tahahaq) Zenaga (Mauretanien/ [[Senegal]) Siwi (in ju Siwi-Oase in Wääst-Ägypten) Ghadamsi (in Ghadames, dän suudelke Punkt fon Tunesien) Tschadiske Sproaken Do Sproaken wäide boald fon sun 135 Mio. Ljuude suudelk fon dän Sahara, un wäästelk, suudelk un aastelk fon dät Tschadmeer. Wääst-Tschadisk t.B. Hausa Biu-Mandara-Gruppe Aast-Tschadisk Masa-Gruppe
Kioto(Japanisk: 京都市) is ne Stääd in dät japaniske Präfektur Kioto.Ju Stääd is ne Präfektur in ju Region Kansai ap dät Ailound Honshu. In ju Prefektur woonje 1.445.648 Millione Moanskene. Commons: Kioto – Sammelenge fon Bielden, Filme un Heerdoatäie Websiede
David James Woodard ( /ˈwʊdɑːrd/ ?/i; bädden ap dän 6. April, 1964, Santa Barbara, Kalifornien) is n US-amerikoansken Komponist, Musiker un Skrieuwer. Woodard studierde in New York an The New School for Social Research. Kracht, C., & Woodard, Five Years (Hannover: Wehrhahn Verlag, 2011) Tenaglia, F., Momus—A Walking Interview (Milano: Noch Publishing, 2015) Allen, B., Pelican (London: Reaktion Books, 2019) Chandarlapaty, R., Seeing the Beat Generation (Jefferson, NC: McFarland, 2019) Horzon, R., The White Book (Berlin: Suhrkamp, 2021) Carpenter, S., „In Concert at a Killer's Death“, Los Angeles Times, 9. Moai 2001. Allen, M., „Décor by Timothy Leary“, The New York Times, 20. Januoar 2005. Epstein, J., „Rebuilding a Home in the Jungle“, San Francisco Chronicle, 13. Meerte 2005. Woodard, D., „Musica lætitiæ comes medicina dolorum“, Der Freund, Nr. 7, Meerte 2006, S. 34–41. 1996 1997 Wikiquote: David Woodard – Zitoatsammelenge (en) David Woodard (Düütske Biographie) Perlentaucher Websiede fon David Woodard Normdoaten: GND: 1014196620 (OGND) | LCNAF: no2011174082 | VIAF: 174755630
Ju Lauwers is n Äi, ju ungefeer 40 Kilomeeter loange is un appe Gränse fon do Provinzen Groningerlound un Fryslân lait. Ju Siepe fon ju Lauwers lait bie dät Täärp Surhústerfean in ju Provinz Fryslân. Nit wied fon ju Siepe lopt ju Äi gliek anne Provinzgränse fon Groningerlound un Fryslân un lopt deerwai fääre ätter dät Noude wai. Bie Gerkeskleaster krjust ju Lauwers dät Prinses-Margriet-Kanaal. Taulääst mundet ju in ju Lauwerssee un lopt in't Wääd twiske do wäästfräiske Ailounde Skiermûntseach un Rottum inne Noudsee.
Poppe Folkerts (* 9. April 1875 ap Norderney; † 31. Detsämber 1949 ap Norderney) waas n aastfräisk Moaler un Teekener. Hie is foarallen uum sien aastfräiske Skilleroatsjene bekoand wuuden. Poppe is n Suun fon Folkert Janssen Folkerts un Johanna Reemtdina Meyer. Do sien Oolden stuurwen, moakede hie in'n Oaler fon 14 Jiere ne tjojierige Leere in Moaler- un Gloaskerhoundwierk. Deerätter geen hie as Gesälle appe Raise un saach toueerst Köln un Frankfurt un deerätter Hambuurich un Berlin, wier hie sien Hatenstocht foar ju Kunst äntwikkelje kuude. 1896 stoalde Folkerts sik bie Carl Saltymann fon ju Berliner Kunstakademie foar un wuude ap sien Anräiden in't Privoatatelier fon Hermann Eschke in Berlin apnuumen. Hie kreech n Stipendium an ju Berliner Akademie un waas bit tou 1900 Sköiler bie Carl Saltzmann, 1902 bit 1903 bie Friedrich Kallmorgen un toulääst 1903 Meestersköiler bie Ludwig Dettmann in Königsberg. Dät Anräiden fon sin Leermeester un foarallen fon Anton von Werners, die Direktor fon ju Köönichelke Hoochskoule fon Bildjende Kunst mäd persoonelk Ferlof fon Kaiser Wilhelm II, moakede him in do Jiere 1900 bit 1903 Studienfoarten an Boud fon kaiserlke Marineskippe muugelk. Ap disse Raisen saach Folkerts ju Noud- un Aastsee, ju europäiske Atlantikkuste un dät Middelmeer
Die Dümmer, ap amtelke Waiwiesere uk wäil as Dümmer See skreeuwen, is n Meer in Läichsaksen. Dät Meer is 12,4 km² groot un bit tou 1,4 m joop. Dät lait in'n Loundkring Diepholz twiske do Täärpe Lemförde, Damme un Diepholz. Ju Hunte fljut truch dät Meer. Die Dümmer lait ap do läigere Soundlounde twiske do 146 hoge Dammer Bierige in't Wääste, dän Stemweder Bierich (181,4 m) in't Suudaaste un die Kellenbierich in't Noudaaste (77m).
Do Dammer Bierige is n Hachterebäit in dät suudelke Ooldenbuurger Munsterlound. Die Signoalbierich (146 m) is die hachste Punkt, ap'n twäidhoochsten Bierich Mordkuhlenberg (142 m) stoant n Uutkiektouden. Dät Hachterebäit is ungefeer 15 km loang un n poor Kilometer breed. Do Dammer Bierige lääse twiske ju Ankumer Hachte (bit 142 m) in dät Wääste, do noudelke Wiehenbierige in dät Suude un die Stemweder Bierich (bit 181,4 m) in dät Suudaaste. Twiske do Dammer Bierige un dän Stemweder Bierich lait de Dümmer.