rlitschk/wikidir huggingface dataset:
10. Januoar: Ju Roode Armee begint in dän Ferloop fon ju Slacht fon Stalingrad mäd een Groot-Offensive, ju leeter tou ju Uurwinnenge uur ju ienseetelde düütske 6. Armee fiert. 14. Januoar: In Casablanca bigint een stilkene Touhoopekumst fon US-Präsidänt Roosevelt, dän britisken Premier Winston Curchill un do hiere Combined Chiefs of Staff tou ju Beräidenge uur ju fääregungende Kriechs-Fierenge in dän Twäiden Waareldkriech. 2. Februoar: Do Düütske ferljoose ju Slacht fon Stalingrad juun ju Sowjetunion. 14. Februoar: Weermoachts-Troppen unner Erwin Rommel beginne in dän Tunesien-Fäildtoach dät Unnerniemen "Frühlingswind". 15. Februoar: Düütske Skoulkere fon 15 Jiere oun wäide fon nu oun as Luftwoapenhälpere toun Kriechstjoonst leeken. 19. bit 22. Februoar: In dän Tunesien-Fäildtoach in dän Twäiden Waareldkriech kumt dät Slacht bie dän Kasserin-Pass. Do Düütske un Italienere winne ju Slacht juun Amerikoanere, Briten un Fräie Frantsoosen. 20. Februoar: In Mexiko äntstoant die Vulkoan Paricutín. Ätter aan Dai is hie tjoon Meetere, ätter träin Deege füüftich un däälich 424 Meetere uur ju uurspröängelke Boudemhööchte fon 2376 Meetere. 11. Januoar: Oscar Bronner, aastriekisken Saitengs-Skrieuwer, Saitengs-Uutreeker un Moaler 14. Januoar: Angelo Bagnasco, roomsk-kathoolsken Kardinoal un Äärts-Biskop fon Genua 22. Februoar: Horst Köhler, fon 2004 tou 2010 tou die njuugende Buundespräsident fon ju Buundesrepublik Düütsklound
29. Januoar: Mäd dät Protokoll fon Rio de Janeiro gungt die Peruoansk-Ecuadorioanske Kriech tou Eende. Peru kricht dät twiske him un Ecuador striedige Rienwoold-Rebät tou-ärkoand. 14. Februoar: Dät britiske Luchtfoart-Ministerium rakt ju Area Bombing Directive uut, ju Ounwiesenge tou ju Flakten-Bumbardierenge fon düütske Stääde in dän Twäiden Waareldkriech. 15. Februoar: Singapur wäd ätter een 16 Deege duurjende Slacht in dän Pazifik-Kriech fon japoanske Troppen iennuumen. Moor as 80.000 Suldoaten unner dän britisken Lieutenant General Arthur Ernest Percival gunge in Kriechs-Fangenskup. 28. Juni: Begin fon dän Düütske Angriep ap Stalingrad (Slacht fon Stalingrad) 11. November: As Reaktsjoon ap dät Ankuumen fon Alliierde Troppen in Algerien in n Twäide Waareldkriech besätte düütske Troppen uk dän fräie Deel fon Vichy-Frankriek. 22. August: Brasilien ferkloort Nazi-Düütsklound un Italien dän Kriech. 19. November: Twäide Waareldkriech: In ju Slacht uum Stalingrad begint ju Juunoffensive fon ju Roode Armee. 17. Januoar: Muhammad Ali, US-amerikoansken Bokser 6. Januoar: Tina Modotti, italieenske Fotogroafinne un Skauspielerske
6. Januoar: In sien Rääde tou ju Loage fon ju Nasjoon foar dän US-Kongress foarmuliert US-Präsident Franklin D. Roosevelt "do fjauer Fräiegaiden". 2. Moai: Britiske Troppen gunge in Basra oun Lound, uum Raschid Ali al-Gailani tou bekampjen, die in dän Irak mäd aan Putsch juun ju briten-fjuuntelke foarige Regierenge oun ju Moacht keemen is. 29. Moai: Britiske Troppen roakje ju Baalengsruumte fon Bagdad, sodät ju anti-britiske Regierenge unner Raschid Ali al-Gailani ätter dän Iroan fluchtje mout. 1. un 2. Juni: In Bagdad rakt dät een Wooge fon Pogrome juun dän juudsken Befoulkengsdeel. In do twäin Deege stierwe in Bagdad 179 Ljuude mäd juudsken Gloowe. 5. Juli: In n Rienwooldrebät, dät twiske Ecuador un Peru striedich is, kumt dät tou dän Peruoansk-Ecuadorioanske Kriech Mäd ju Focke-Achgelis Fa 223 rakt dät foart eerste Moal aan in Serie häärstoalden Hoochskruuwer. 6. Januoar: Tamara Lund, finniske Opern-Sjungerske un Skauspielerske 14. Januoar: Faye Dunaway, US-amerikoanske Skauspielerske, Regisseurinne un Traalbouk-Skrieuwerske 15. Februoar: Klaus Matthiesen, düütsken Politiker (SPD) 10. Januoar: Johannes Biehle, düütsken Physiker, Klokken- un Oargelbauer un Säärkenbau-Theoretiker 11. Januoar: Emanuel Lasker, düütsken Skok-Spieler un -Waareldmääster 11. Februoar: Rudolf Hilferding, düütsk-aastriekisken Politiker un Wirtskupswietenskupper 28. Moai: Theodor Siebs, düütsken Germanist
12. Juni: Ätterdät düütske Troppen ju Maginot-Linie truchbreeken hääbe, rüümje do frantsööske Eenhaide Lothringen. 14. Juni: Düütske Troppen besätte Paris. Unner Vere Cornwall Bird foarmt sik fon do an een Uunouhongegaids-Bewäägenge fon Antigua un Barbuda. 11. Januoar: Andres Tarand, estnisken Politiker 14. Januoar: Anni Pede, düütske Licht-Atheletinne 24. Januoar: Joachim Gauck, fon 2012 bit ... die alfte Buundespräsidänt fon Düütsklound 29. Februoar: Hideo Ochi, japoansken Karateka 14. Januoar: Heinrich August Meißner, düütsken Ingenieur un Iersenboan-Bauer 29. Juni: Paul Klee, Kunstler
9. / 10. November: In düsse Noacht Riekskristallnoacht 5. Januoar: Juan Carlos I., Köönich fon Spanien 6. Januoar: Renate Meyer, düütske Sportlerske (Licht-Athletik) 10. Januoar: Renate Schostack, düütske Journoalistinne un Skrieuwerske 14. Januoar: Klaus Dieter Kern, düütsken Säärken-Musiker
26. Februoar: Eerstbestiegenge fon dän Anden-Bierich Nevado Ojos del Salado truch do bee poolske Bierichstiegere Jan Szczepanski un Justin Wojszins 15. Juli: Ap dän Ettersberg bie Weimar begint die Bedrieuw fon dät Konsäntratsjoonsleeger Buchenwald. 10. November: In Brasilien lät Getúlio Vargas sien Heerskup as "wäilwollenden Diktoator" fäästskrieuwe. 6. Januoar: Doris Troy, US-amerikoanske Soul-Sjungerske 11. Februoar: Heidi Lambert-Lang, düütske Juristinne
12. Juni: Eende fon dän Chacokriech twiske Bolivien un Paraguay. Dät uumkampede Rebät Gran Chaco faalt an Paraguay. 15. September: Do Nürnbieriger Rassenwätte („Gesetz zum Schutze des deutschen Blutes und der deutschen Ehre“, „Blutschutzgesetz“, Reichsbürgergesetz) kuume uut. 19. Oktober: In Bad Dürkheim wäd ju Düütske Wiensträite fierdelk eepend. Ju skäl dän heemske Wien juust so as dän Froamdeferkier begunstigje. 29. Dezember: Bie dän Fersäik, aan Loang-Wai-Rekord ap dän Wai Paris-Saigon tou fljoogen, mout Antoine de Saint-Exupéry in ju ägyptiske Wöiste noodloundje. Ätter fieuw Deege Kaierskup wäd hie rädded. Wildääge is dät Belieuwnis een Inspiratsjoon foar sien leeter Bouk Die litje Prins, deer een äänelk Belieuwnis oane foarkumt. 8. Januoar: Elvis Presley, amerikoanske Rock'n'Roll-Grööte 14. Januoar: Lucille Wheeler, kanadiske Ski-Spoartlerske 6. Juli: Tendzin Gyatsho, die fjautienste Dalai Lama
25. Februoar: Adolf Hitler wäd düütsken Stoatsburger 27. Februoar: Ju Tiedskrift Nature moaket aan Artikkel fon James Chadwick eepentelk die deer ju Existenz fon dät Neutron beskrift. 10. April: Paul von Hindenburg wäd in dän twäide Köärgong mäd 53 % fon do Stämmen wier as düütsken Riekspräsidänt kädden. 13. April: In ju Weimarer Republik wäide truch Minister Wilhelm Groener do Nazi-Ferbeende SA un SS ferbeeden, man dät Ferbood blift bloot bit in dän Juni gultich. 15. Juni: Uumdät me in dät striedige Rebät Gran Chaco Foarkuumen fon Äid-Oulje fermoudet, begint twiske Bolivien un Paraguay di Chacokriech. 17. Juli: Bie dän Altonaer Bloudsundai, een Skjooteräi twiske Kommunisten, Nasjonoalsosjoalisten un do Dreguunere, stierwe aachtien Ljuude un twohundetfieuwuntachentich wäid seerd. 20. Juli: Eerst-Bestiegenge fon dän hoochste, suudelke Top fon dän Bierich Waskaran in do Anden fon Peru truch een düütsk-aastriekiske Monskup unner ju Fierenge fon Philipp Borchers. Ieuwenske Borchers roakeden Erwin Schneider, Wilhelm Bernard, Hermann Hoerlin un Erwin Hein dän Top. 1. September: Die Kolumbioansk-Peruoanske Kriech bräkt uut, uumdät Apstoundiske uut Peru dän Skeed-Ferloop twiske Peru un Kolumbien ätter dän Ferdraach fon Salomón-Lozano nit ounnieme wollene. 3. Oktober: Die Irak wäd formell uunouhongich, daach behoolde sik do Briten masse Ienfloud. 26. Oktober: In
26. Juli: Pedro Opaso wäd Präsident fon Chile, hie foulget ap dän autoritäre Carlos Ibáñez del Campo. 11. Dezember: Dät britiske Parlemänt brangt dät Stoatut fon Westminster uut, dät do Dominions in dän Commonwealth of Nations fiergungende Uunouhongegaid rakt. Deermäd wäide Kanada, Australien, Näiseelound, Suudafrikoa, Näifunstlound (fon 1949 oun Deel fon Kanada) un die Iriske Fräistoat (leeter: Republik Irlound) Stoaten foar sik. 6. Januoar: E. L. Doctorow, amerikoansken Skrieuwer 6. Januoar: Lucienne L’Heureux-Arel, kanadiske Oargelspielerske un Musik-Pädagoginne 11. Januoar: Betty Churcher, austroalske Moalerske un Direktoorinne fon ju "National Gallery of Australia" 14. Januoar: Caterina Valente, italieenske Skauspielerske un Sjungerske 14. Januoar: Georgine Darcy, US-amerikoanske Skauspielerske 16. Januoar: Johannes Rau, fon 1999 bit 2004 Buundespräsidänt fon Düütsklound 15. Moai: Helmut Ottenjann, düütsken Foulkskundler
15. Februoar: Mäd Cairine Wilson wäd eerstmoals een Wieuw in dän Senoat fon Kanada beruupen. 24. Oktober: In Brasilien rakt dät een Revolutsjoon un Getúlio Vargas, populär as "Baabe fon do Äärme", baut een Diktoatuur ap. 14. Januoar: Kommunisten uum Albrecht Höhler uurfaale dän Nasjonoalsosjoalist un SA-Mon Horst Wessel, die dän Täkst foar dät SA-Kampläid Die Fahne hoch ferfoated häd. Hie stäärft ap dän 23. Februoar oun een Skoat-Ferseerenge, ju hie deer bie oukriegen häd. 18. Januoar: Maria de Lourdes Pintasilgo, portugiesiske Politikerske un Premier-Ministerske 28. Januoar: Kurt Biedenkopf, düütsken Politiker 11. Februoar: Mary Quant, britiske Moude-Designerske 3. Meerte: Heiner Geißler, düütsken Politiker 3. April: Helmut Kohl, säksten Buundeskansler fon ju Buundesrepublik Düütsklound 5. August: Neil Armstrong, amerikoansken Ruumtefoarer 28. Dezember: Fuad Rifka, syrisk-libaneesken Dichter un Uursätter 23. Februoar: Horst Wessel, düütsken Nazi
6. Januoar: Dät Köönichriek fon do Serben, Kroaten un Slowenen" wäd uumebenaamt in "Köönichriek Jugoslawien". Köönich Alexander I. sät ju Ferfoatenge buute Krit, äntlät dät Parlemänt un gjucht een Köönichsdiktoatuur ap. 29. Januoar: Die Romoan Im Westen nichts Neues fon Erich Maria Remarque kumt in dän Honnel. Sien eerste Aplääse is truch Foarbestaalengen glieks fergriepen. 11. Februoar: Mäd dät Ousluuten fon do Lateroan-Ferdraage wäd ju Vatikoanstääd uunouhongich fon dät faschistiske Italien. 4. Januoar: Günter Schabowski, SED-Funktsjoonäär in ju DDR. 6. Meerte: Günter Kunert, düütsken Dichter un Skriftstaaler 11. Januoar: Elfrida Andrée, sweediske Oargelistinne un Komponistinne 11. Februoar: Johann II., Fürst fon Liechtensteen
2. April: Die Kuutsker Gustav Hartmann, bekoand wuden as die "Iersene Gustav", bräkt mäd sien Kuutske ap fon Berlin ätter Paris, fon deer hie in dän September wier touräch ätter Berlin wai kumt. Aaldät hie do al säärm een Taxi häd, mai hie mäd sien Raise juun dät Deelgungen fon ju Kuutskenfierderäi demonstrierje. 10. un 11. Juni: Do eerste Fersäike mäd truch Raketen stöände Sail-Fljoogere wäide fon dän Ärfiender Alexander Lippisch un sin Täst-Pilot Fritz Stamer truchfierd. 8. Juli: Dät Luchtskip LZ 127 kricht sin Noome "Graf Zeppelin" 27. August: Die Briand-Kellogg-Pakt, aan Foulkegjuchtelken Ferdraach juun Angriepskriege, wäd fon alwen Nasjoonen unnerteekend. Aparecida in dän brasilioansken Buundesstoat São Paulo wäd een oaine Stääd. 6. Januoar: Capucine, frantsööske Film-Skauspielerske 6. Januoar: Astrid Gehlhoff-Claes, düütske Skrieuwerske un Uursätterske 27. Januoar: Hans Modrow, DDR-Politiker 4. Moai: Husni Mubarak, fon 1981 tou 2011 tou Diktoatoor in Ägypten. 14. Juni (amtelk, wildääge al n Mound eerder) Ernesto Rafael Guevara de la Serna, naamd Che Guevara, aan marxistisken Politiker, Guerilla-Uppermon un Skrieuwer. 6. August: Andy Warhol, bekoanden Pop Art-Kunstler
10. Moai: Carlos Ibáñez del Campo wäd Präsident fon Chile. Hie bruukt deelwiese diktoatooriske Methoden. 14. Januoar: Zuzana Růžičková, tschechiske Cembalistinne un Hoochskoul-Koasterske 13. August: Fidel Castro, kuboansken Diktoator: Wäkke Wällen reeke uk dän 13. August 1926 oun. 3. Januoar: Carl Runge, Mathematiker 18. Januoar: Hermann Müller-Thurgau, Swaitser Plonten-Physiologe, Botaniker, Önologe un Wienranken-Tuchter
11. Februoar: Paul Bocuse, frantsöösken Kok, Gastronom un Kokboukskrieuwer 13. August: Fidel Castro, kuboansken Diktoator: Wäkke Wällen reeke uk dän 13. August 1927 oun. 10. Juni - Antoni Gaudí i Cornet, kataloansken Baukunstler (Architekt). 5. Dezember - Claude Monet, frantsöösken Moaler (* 1840).
20. Meerte: Die ousätte chileenske Präsident Arturo Alessandri Palma kricht ätter ju Wierhäärstaalenge fon ju Ferfoatengsmäitige Oardenge sien Boantje wier. Man hie behoaldt dät nit loange, uumdät die moachtgriepske Minister Carlos Ibáñez del Campo, an Sympathisant fon do foarige Putschisten, him mäd n finnich Moachtspil uut Amt tringt. 4. April: As Lieuw-Wache foar Adolf Hitler wäd ju SS gruunded. Ju äntwikkelt sik in ju Tied fon dän Nasjonoalsosjoalismus tou een paramilitäriske Organisatsjoon. 7. April: Andraach fon Hitler, nit moor Burger fon Aastriek tou weesen, mäd Ärfoulch ap dän 30. April. 10. April: Ju Stääd Zarizyn an ju Wolga wäd in Stalingrad uumebenaamd. (däälich Wolgograd) 16. April: bulgariske Kommunisten moakje aan Bombenansleek ap ju Kathedroale Sweta Nedelja in ju bulgariske Haudstääd Sofia, deerbie stierwe moor as 150 Moanskene, do deelwiese hooge Boantjene in ju Politik un dät Militär häbe. 25. April: Die Monarchist Paul von Hindenburg wäd juun dän Zentrumskandidoat Wilhelm Marx toun Riekspräsidänt kädden, uk mäd do Stämmen fon do Midde-Paatäien DVP un BVP. 12. Moai: Hindenburg wäd as Riekspräsident fer'eediged. 30. Moai: Nasjonoale Revolutsjoon in China. 16. Juni: Foulkställenge in Düütsklound: 62,5 Millionen Ienwoonere sunner dät Saarlound ("Saargebiet"). 16. Juni: In ju Sowjetunion wäd ap ju Krim as dät
3. September: Die Senoat fon Chile wäd fon protestierjende Offisiere stoarmd. Dät is die Begin fon aan Militär-Putsch in dät Lound. 11. September: Wilst aan Militär-Putsch in Chile wäd een Militär-Junta as Regierenge iensät. 6. Januoar: Katy Jurado, mexikoanske Skauspielerske 21. Januoar: Wladimir Iljitsch Lenin, rusken kommunistisken Politiker un Revolutsjoonäär, marxistisken Theoretiker, Paatäi- un Regierengs-Boas 3. Juni: Franz Kafka, Skrieuwer in Düütske Toal 29. November: Giacomo Puccini, italieensken Komponist fon't Fin de siècle.
10. Januoar: Litauiske Fräiskoarlere marskierje in dät frantsöösk besätte Memellound ien. 25. Februoar: Ätter fjauer Jiere fon sien Existenz eendet die litje "Fräistoat Buddelhoals" (dt.: Freistaat Flaschenhals) mäd ju Besättenge truch marokkoanske Hälpstroppen fon ju frantsööske Armee. 11. Januoar: Carroll Shelby, US-amerikoansken Motor-Spoartler, Spoartwoain-Konstrukteur un Unnerniemer 6. Meerte: Hajo Hayen, Koaster un Foanarchäologe uut Idafeen 11. Januoar: Konstantin I., Köönich fon Griechenlound 23. April: Prinzessin Luise Marie Elisabeth von Preußen 5. Oktober: Hermann Möller, Linguist, die sik monken uur uk mäd dät Seelterske befoatede.
6. Februoar: Kardinoal Achille Ratti wäd ätter fjauer Deege Konklave foar'n Poabst kädden un nimt dän Noome Pius XI. oun. 15. Februoar: Die Stoadige Internasjonoale Gjuchtshoaf in Den Haag hoaldt unner dän Foarsit fon sin Präsident Bernard Loder sien eerste Sittenge ou. 7. September: Die Gruundsteen foar ju ploande brasilioanske Haudstääd Brasília wäd laid, man dät duurt noch bit 1956, dät ju Oarbaid begint. 11. November: Die frantsööske Ärfiender Étienne Œhmichen fljucht foar't eerste Moal mäd sien Œhmichen No.2, aan wichtigen ädderen Typ fon Hoochskruuwer, un dän allereerste Hoochskruuwer fon dän Typ Quadrocopter. 14. Januoar: Helga Göring, düütske Skauspielerske
5. Januoar: Friedrich Dürrenmatt, Swaitser Skrieuwer. 11. Januoar: Juanita M. Kreps, US-amerikoanske Wiertskups-Wietenskupperske un Politikerske 23. August: Do Briten gruundje dät Köönichriek Irak, man dät stoant daach noch unner hiere Kontrolle. 18. Januoar: Filippo Camassei, italieensken roomsk-kathoolsken Gäistelken, eerste Latiensken Patriarch fon Jerusalem, leeter Kardinoal
10. Januoar: Die in Versailles unnerteekende Free-Ferdraach trät in Krääft. Deertruch wäd uk die ap dät 14-Punkte-Programm fon Woodrow Wilson basierjende Foulke-Buund gruunded, die unner dän Iendruk fon dän Eersten Waareldkriech ju Bestimmenge häd, dän Free ap loange Tied tou seekerjen. 24. Februoar: Truch Uumebenaamenge fon ju Foargunger-Paatäi DAP wäd ju NSDAP in't "Hofbräuhaus" in München gruunded. 12. Meerte: Ap dän leete Äiwend un in ju Noacht marskierje moiterjende Rieksweer-Offisiere mäd hiere Ljuude ätter Berlin wai. Die ousätte Generoal Walther von Lüttwitz stjuurt ju Operatsjoon, ju dän Begin fon dän Kapp-Putsk bieldet. 13. - 17. Meerte: Putsk fon dän Generoalloundskupsdirektor Wolfgang Kapp, die mäd sien „Brigoade Ehrhardt“, een foarmoalich Fräikorps un wäkke Troppendeele fon ju Rieksweer Berlin besät un ju Regierenge tou ju Flucht twingt. 15. Meerte: In't Düütske Riek rakt dät as Reaktion ap dän Kapputsk dän tou juuns Dai tou grootsten Generoal-Straik. 12 Millionen Moanskene foulgje aan Aproup fon ferskeedene Organisatsjoone un Paatäie. In't Wääste bräkt die Ruhr-Apstound uut. Ätter 'n poor Deege mouten do Kapp-Putskere toureeke. 2. April: Eenhaide fon ju Rieksweer marskierje in't Ruhr-Rebät ien, uum dän Apstound fon do Kommunisten deel tou sloon, die as Reaktsjoon ap dän Kapp-Putsk uutbreeken is. Moai: Die Irakiske Apstound
5. - 12. Januoar: Spartakus-Apstound. Hie wäd fon "Freikorps" in dän Apdraach fon ju Regierenge blouderch deelsloain. 10. Januoar: Die düütske Publizist Eduard Stadtler hoaldt wilst dän sonaamden Spartakus-Apstound in Berlin foar een Fersammelenge fon do düütske Groot-Industrielle un Ferbeends-Fertreedere aan Foardraach uur dän "Bolschewismus als Weltgefahr". Düsse Ljuude betoalje in ju Foulge mäd nominoal 500 Millionen Rieksmaak dän sonaamden "Antibolschewistenfonds", mäd dät Jäild fon dän Fonds wuuden Armee un Fräikorps stöänd, uum do düütske Räiderepubliken tou fernäilen. In ju Foulge wäide nasjonoalistiske un republik-fäindelke Krääfte stäärker. 10. Januoar: Ätter ju Äntwoapenenge fon dät Infanterieregiment Bremen Nr. 75 roupe KPD un USPD in Bremen ju Räiderepublik uut, man do Bestrieuwengen wäide in Bremen ap dän 4. Februoar, in Bremerhoawen ap dän 8. / 9. Februoar blouderch deelsloain. 10. Januoar Truch aan Fermeetengs-Fail äntstoant ap dät Rebät fon ju prüüske Provinz Hessen-Nassau twiske do ätter dän Eersten Waareldkriech fon Frankriek un do USA besätte Rebätte ju Mikro-Najsoon Fräistoat Buddelhoals (düütsk: Freistaat Flaschenhals), ju bit 1923 tou Bestound häd. 14. Januoar: In dän sonaamden Moort-Käller, ju as provisorisk Kijten bruukte Kredit-Boank fon Tartu wäide die evangeelske Theologe un Gäistelke Traugott Hahn, die Pestoor Moritz Wilhelm Paul Schwarz, die rusk-orthodoxe Biskop fon Riga,
14. Januoar: Uumdät ju Meel-Ratsjoon uum n Haaldeel ferminnerd wäd, lääse do Oarbaidere in do Daimler-Motoorenwierke in ju Wiener Näistääd hiere Oarbaid deel. Düssen Striek brangt Foart in dän aalmeenen Januoar-Striek, sodät ju Regierenge binne n poor Deege ju grootste Oarbaids-Deellääsenge in Aastriek-Ungarn juunuur stoant. 14. Februoar: In Sowjet-Ruslound un Estlound wäd die Julioanske truch dän Gregorioansken Kalänner ärsät. Ap dän 31. Januoar (julioansk) foulget die 14. Februoar (gregorioansk). 16. Februoar: Litauen ferkloort sik fon't Düütske Kaiserriek un uk fon Sowjet-Ruslound uunouhongich. 21. Februoar: In dän Zoo fon Cincinnati stäärft Incas, die lääste Karolinasittich, wiermäd ju eensige Papageien-Oard fon Noudamerikoa uutstäärft. 17. Juli: In Sowjet-Ruslound wäd ju Foamielje fon dän foarmoaligen Zar doodskeeten. 28. Oktober: Uunouhongegaids-Ferkloorenge un Uutroupenge fon ju Eerste Tschechoslowakiske Republik. 4. November: Uut dän Kieler Matrosen-Apstound wäd ju Novemberrevolutsjoon. In heel Düütsklound äntstounde Oarbaider- un Suldoatenräide. 9. November: Die Troon-Ferticht fon dän düütsken Kaiser Wülm II. wäd bekoand moaked un truch dän Sosjoaldemokroat Philipp Scheidemann wäd ju Republik uutruupen. 11. November: As dät Woapenstilstounds-Oukuumen fon Compiègne gultich wäd, eendet die Eerste Waareldkriech. 6. Januoar: Eugen Biser, düütsken kathoolsken Theologe un Religions-Philosoph 11. Januoar: Guo Wenzhi, chineesisken roomsk-kathoolsken Biskop 15. Januoar: Gamal Abdel Nasser, ägyptisken Politiker 23. Januoar:
6. Januoar: Maeve Brennan, irisk-amerikoanske Skrieuwerske 10. Januoar: Buffalo Bill, US-amerikoansken Bison-Jeeger 11. Meerte: Britiske Suldoaten besätte Bagdad, dät bit do tou't Osmoanske Riek heerd hiede. Deermäd begint ju britiske Kolonioal-Häärskup in dän Irak. 26. November: Leander Starr Jameson, britisken Dokter, Politiker, militärisken Uppermon in ju Kap-Kolonie un Ounfierder fon dän Jameson Raid, n Fersäik, ju domoalige Suudafrikoanske Republik unner britiske Heerskup tou brangen.
14. Februoar: Tweelich Fljoogere fon Aastriek-Ungarn bumbardierje in dän Eersten Waareldkriech ju italieenske Stääd Mailound (Milano). In ju Foulge griepe leeter italieenske Fljoogere ju Stääd Ljubljana oun. 3. April: Die Meteorit fon Treysa gungt in Noudhessen deel. Dät is aan fon do grootste Meteoriten, do in Düütsklound deelgeen sunt. 4. Meerte: Franz Marc, düütsken Moaler fon dän Expressionismus.
10. Januoar: Britiske Kolonioaltroppen besätte dät Ailound Mafia foar ju Kuste fon Düütsk Aast-Afrikoa. Do läip unnerlaine Ferdäägenere fon ju Skuts-Troppe foar Düütsk Aast-Afrikoa reeke sik ätter n poor Uuren. 6. Januoar: Ibolya Csák, ungariske Sportlerske (Licht-Athletik) 11. Januoar: Luise Krüger, düütske Speer-Smieterske 11. Februoar: Josh White, US-amerikoansken Musiker 4. Januoar: Anton von Werner, düütsken Historienmoaler
2. Juni: Twiske Sumika un Bagdad eepent aan Ousnit fon ju Bagdadboan. 28. Juni: Attentat fon Sarajevo - Die serbiske Nasjonoalist Gavrilo Princip skjut in ju bosniske Haudstääd Sarajevo dän aastriekisk-ungariske Troonfoulger Franz Ferdinand un sien Wieuwmoanske Sophie dood. Do Geböärnisse uurslo sik in ju Julikrise un bolde skäl die Eerste Waareldkriech uutbreeke. 5. un 6. Juli: Die Düütske Kaiser Wilhelm II. un sin Riekskansler Theobald von Bethmann Hollweg ferseekerje dät ferbuundede Aastriek-Ungarn fulle Stöän juun Serbien. 23. Juli: Aastriek stoalt n Ultimoatum oun Serbien 25. Juli: Serbien oantwoudet ap dät Ultimoatum 28. Juli: Aastriek-Ungarn ferkloort Serbien dän Kriech. 29. Juli: Belgrad wäd fon aastriekisk-ungariske Donau-Skiepe uut beskeeten. Foar't Eerste faalt Belgrad in do Hounden fon do Oungriepere. 30. Juli: Tsoar Nikolaus II. fon Ruslound befält ju Generoalmobilmoakenge, uum do Serben tou hälpen (kiek: Panslawismus). Mäd Ruslound is Frankriek ferbuunded, foar dät nu die Buundnis-Faal jält. 31. Juli: Dät Düütske Kaiserriek stoalt Ultimoaten oun Ruslound un dät mäd him ferbuundede Frankriek 1. August: Düütske Generoalmobilmoakenge un Kriechsferkloorenge oun Ruslound 2. August: Düütsk Ultimoatum oun Belgien un Besättenge fon Luxembuurich. 3. August: Düütske Kriechsferkloorenge oun Frankriek. 4. August: Kriechsferkloorenge fon dät Fereende Köönichriek oun Düütsklound 15. August: Dät Paketboot Ancona mäd
Ju Apstauenge fon dän Río Chagres tou dän Gatúnsee wäd kloor. Dät is ne wichtige Stappe ätter ju Eepenenge fon dän Panamakanoal in dät Foulge-Jier. In ju stoadich groiende brasilioanske Stääd São Paulo begint die loangjierige Bau fon ju grootste Säärke, ju Catedral Metropolitana de São Paulo of Catedral da Sé, wier oachteduusend Ljuude oun paasje skällen. Eerste in 1954 kon ju Säärke wäid wäide. 6. Januoar: Edward Gierek, poolsken Politiker un Paatäi-Boas fon ju PZPR 6. Januoar: Loretta Young, US-amerikoanske Skauspielerske 11. Januoar: Eduard Buess, Swaitser evangelisken Pestoor un Theologie-Professor 2. Februoar: Masanobu Fukuoka, japoansken Mikrobiologe un Buur 6. Januoar: Dominikus Willi, Abt fon Marienstatt un Biskop fon't Bistum Limburg