rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Lichtstroom is de fotometrische Entspreken vun de Strahlungsleistung. Dat is also en lichttechnische physikaalsche Grött, de de Afhangigkeit vun’t minschliche Oog vun de Bülgenläng (V-Lambda-Kurv) mitinbeteihn deit. De Lichtstroom warrt nich meten, man ut Meetweerten vun de Lichtstärk un Angaven to de Geometrie vun’t Utbreden utrekent. De Lichtstroom warrt in de Eenheit Lumen (lm) angeven De Lichtstroom Φ {\displaystyle \Phi } is de spektrale Strahlungsstroom, de mit de Hellfienföhligkeitsfunkschoon vun’t minschliche Oog V(λ) un mit dat Maximum vun’t fotometrische Strahlungsäquivalent beweert un utrekent warrt: d Φ ~ ( λ ) d λ {\displaystyle {\frac {\mathrm {d} {\mathit {{\tilde {\Phi }}(\lambda )}}}{\mathrm {d} \lambda }}} . Φ = K m ⋅ ∫ 0 ∞ d Φ ~ ( λ ) d λ ⋅ V ( λ ) d λ {\displaystyle {\mathit {\Phi }}=K_{\mathrm {m} }\cdot \int _{0}^{\infty }{\frac {\mathrm {d} {\mathit {{\tilde {\Phi }}(\lambda )}}}{\mathrm {d} \lambda }}\cdot V(\lambda )\mathrm {d} \lambda } Φ v = K m ⋅ ∫ 380 n m 780 n m d Φ ~ ( λ ) d λ ⋅ V ( λ ) d λ {\displaystyle {\mathit {\Phi _{\mathrm {v} }}}=K_{\mathrm {m} }\cdot \int _{380\,nm}^{780\,nm}{\frac {\mathrm {d} {\mathit {{\tilde {\Phi }}(\lambda )}}}{\mathrm {d} \lambda
Gustaaf Deloor (* 24. Juni 1913 in De Klinge, Belgien; † 28. Januar 2002 in Mechelen, Belgien) weer en belgisch Radrennfohrer. Deloor weer Profi van 1932 bit 1939. Sien gröttste Spood weer de Gewinn vun dat Gesamtklassement vun de eerst beid Utdragen vun de Spanienrundfohrt van 1935 un 1936. Dornah verhinner de spaansch Börgerkrieg wiedere Deelnahmen an de Vuelta un de Tweete Weltkrieg hett denn sien sportliche Karriere to’n Enn‘ brocht. Ok sien öllere Bröer Alfons Deloor weer Radrennfohrer. 1935 Winner vun de Spanienrundfohrt dorbi dree Deelstrecken wunnen (3.,11. un 14. Deelstreck) 1936 Winner vun de Spanienrundfohrt dorbi dree Deelstrecken wunnen (2.,4. un 6. Deelstreck) 1937 Winner vun de 6. Deelstreck bi de Tour de France Gustaaf Deloor in de Datenbank vun de Tour de France (engelsch) Gustaaf Deloor in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Alfons Deloor (af un an ok Alphonse Deloor schreven; * 3. Juni 1910 in Bois d’Haine; † 23. März 1995 in Mechelen) weer en belgisch Radrennfohrer. Alfons Deloor weer Profi van 1929 bit 1940. He stunn 1936 tosommen mit sien Bröer Gustaaf Deloor bi de Vuelta a España up den tweeten Platz in de Gesamtwertung achter sien Bröer und wunn ok noch de 14. Deelstreck bi disse Rundfohrt. Een Johr vörher harr he all de Belgien-Rundfohrt wunnen. 1938 kunn he ok noch dat Eendagsrennen Lüttich-Bastogne-Lüttich winnen. Alfons Deloor in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Benjamin Netanjahu (hebräisch:בנימין נתניהו, ok Binyamin Netanyahu, in Israel meestens Bibi nömmt; * 21. Oktober 1949 in Tel Aviv) is en israeelsch Politiker vun den konservativen Likud-Block. He is amteerend Ministerpräsident vun Israel. Netanjahu weer eerstmals van Mai 1996 bit Mai 1999 israeelsch Ministerpräsident. 1998 un van 2002 bit 2003 weer he Butenminister. 2003 wurr he Finanzminister hett dat Amt aber Midden 2005 ut Protest gegen de Siedlungspolitik vun de Scharon-Regeeren daalleggt. Mit de Wahl vun de 17. Knesset in Israel övernehm he in‘ April 2006 dat Amt vun den Oppositschonsführers. He hett woll en Fusion vun de Parteien Likud un Jisra'el Beitenu anstreevt und weer in‘ Gespräch för en mögelk Notstandsregeeren wegen den israeelschen Inmarsch in den Libanon un de dorut to verwachten un forder dornah den Rückträe vun den dormals amteeren Ministerpräsidenten Ehud Olmert. Nah de Wahlen to den 18. Knesset an‘ 10. Februar 2009, bi de de Likud knapp achter Kadima folgen dee (27 to 28 Mandaten), wurr he vun den Präsidenten Shimon Peres mit de Regeerensbillen beupdragt. An‘ 31. März 2009 övernehm Netanjahu weer dat Amt vun den Ministerpräsidenten. Benjamin Netanjahu. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Robert Schulz: Benjamin
Knut Kiesewetter (* 13. September 1941 in Stettin; † 28. Dezember 2016 in Garn) weer en düütschen Jazz-Singer, plattdüütschen Leedermaker, Basuunspeler, Gitarrenspeler, Musikproduzenten un Schriever. Mit dree Johren is Kiesewetter na Garn up de Halfinsel Eiderstedt in Noordfreesland tagen. Mit 14 hett he anfungen, Basuun to spelen un Jazzmusik to singen. Jack Teagarden hett em dor Lust to maakt. As he up Musik studeern dö, hett he mit 19 Johren siene eersten Singles upnahmen. Twee Singles, de he mit de Gruppen Die Tramps upnahmen harr, sund in de düütschen Charts kamen. Dat weern Am Missouri (Oktober 1961, Platz 24) un Nur eine kleine Träne von dir (Juli 1962, Platz 38). Toeerst hett he unner allerhand Künstlernaams speelt, man amenne is he unner sien egen Naam bekannt wurrn. In de 1960er un 1970er Johre hett he ölben Mol den Düütschen Jazzpoll as Singer wunnen. In düsse Tied hett he ok dree Mol den Jazz Poll vun de franzöösche Jazztiedschrift Blue Note wunnen. Dor hefft Lüde ut ganz Europa mitmaakt. In siene Musik hett he ganz verscheden Inflööt unnerbrocht, as Blues, Jazz, Rock, Soul, Gospel, Chanson un Folk. Up Schallplatten hett he den Choral Willst du dein Herz mir schenken vun Johann
Dražen Marović (* 14. Januar 1938 in Split) is en kroaatsch, fröher jugoslawisch Schachspeler. Marović kreeg 1961 den natschonalen Meestertitel, 1965 vun de FIDE den Titel Internatschonal Meester un 1975 den Grootmeestertitel. Sien aktuell Elo-Zahl bedrocht 2445 (Stand: Mai 2011), he is aber inaktiv, wiel he siet 1991 kien wert Partie mehr speelt hett. Sien best Historsch Elo-Tall leeg bi 2610 in’ September 1971. Marović hett en Universitätsafsluss in Literatur, he is as Schachjournalist un Schriever tätig. 1968 Malaga: 1. Platz (tosommen mit Borislav Ivkov) 1971 Zagreb: 1. Platz 1972 Zagreb: 2. Platz 1978 Virovitica: 1. Platz 1982 Sainte-Maxime: 1. Platz FIDE-Koort Partien vn Dražen Marović up chessgames.com (engelsch) Indrag bi chesspedia (mit Bild) Marović in de Katalog vun de Deutsche Nationalbibliothek Personennaamdatei
Talas betekent Talas, Stadt in Kirgisistan, Rebeet Talas, Verwaltungsbezirk in Kirgisistan, mit Sitt in de glieknöömten Stadt, Talas, Stroom in Kirgisistan, de in de Mujunkum-Wööst flütt, Talas, Landkreis in’t Rebeet Schambyl, Kasachstan, Talas, Landkreis in de Provinz Kayseri, Törkie, Talas, Stadt in den Landkreis Talas, Törkie, Talas, fröhere US-amerikaansche Rockgrupp üm den Bass-Speler Billy Sheehan. Kiek ok bi: Los Talas, Las Talas, Tallas. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Appels (Belgien). De Appels oder Appeln (Malus) sünd en Geslecht mank de Karnaaftplanten (Pyrinae) un höört to de Familie vun de Rosenplanten (Rosaceae). To dat ganze Geslecht höört um un bi 42 bit 55 Sorten to. Dor hannelt sik dat um Böme un Strüker bi, de ehr Loof afsmieten doot. Wassen doot se in Holt un Unnerholt in de matigen Zonen in’n Norden, in Europa, Asien un Noordamerika. Ok en grote Antahl vun Hybriden gifft dat, de een knapp ut’neen holen kann. De Appel, de in de ganze Welt wiet vor de annern Sorten bekannt is, is de Huusappel (Malus domestica). He speelt en grote Rull in den Landbo. Dat gifft avers ok en Reeg vun Sorten ut Oostasien, de dreegt blot Frücht so groot, as Kassbeeren. Dor höört de Japanappel (Malus floribunda) to, man ok de Kassbeerappel (Malus baccata) un de Smuckappel (Malus ×zumi). Se weert in Gemarken mit matig Klima as Smuckplanten paat’. De Granatappels (Punica granatum) sünd mit de Appels nich wieter verwandt un dröövt dor nich mit dör’nanner smeten weern. De Sorten ut dat Geslecht vun de Appels sünd summergröne Böme oder Strüker. De Blöer stoht in’n
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Appels. Appeln is en Dörp in de Gemeen Beverst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat billt binnen de Gemeen en egen polietsche Oortschop. Bi Appeln höört ok de lüttjeren Oortsdelen Abelhorst, Mals un Havekesch. Dat Water ut Appeln flütt na Noorden hen över den Frellsdorper Möhlenbeek af, na Oosten un Süden hen över de Luun un na Westen hen över den Dohrener Beek. De Naveröörd sünd Abelhorst un Frellsdorp in’n Noorden, Hipst, Mals un Havekesch in’n Noordoosten, Basdaal in’n Oosten, Volkmarst un Horst in’n Süüdoosten, Karkwist in’n Süden, Beverst un Oosterndörp in’n Süüdwesten un Wolljes in’n Noordwesten. In de Oorkunnen kummt Appeln toeerst 1035 as Appellenn vör. Appeln is an’n 1. April 1971 Deel von de Samtgemeen Beverst un an’n 1. November 2011 denn Deel von de Eenheitsgemeen Beverst worrn. Sietdem billt dat binnen de Gemeen en Oortschop mit egen Oortsvörsteiher. Appeln is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Fabian-un-Sebastian-Kark in Beverst. 1900-1924: Nikolaus Tietjen -2011: Wilfried Geils (SPD) Oortsvörsteihers: 2011-2016: Wilfried Geils (SPD) 1. November 2016–: Herbert Lührs (CDU) Dat Wapen von Appeln is schraag deelt un wierst baven links op sülvern Grund en grönen Appel un ünnen
Red Heat (op plattdüütsch so veel as „Rode Hitt“) is de Titel vun en US-amerikaanschen Actionfilm ut dat Johr 1988. Speelbaas weer Walter Hill, de ok an’t Dreihbook mitschreven hett. De Hööftrullen speelt Arnold Schwarzenegger un James Belushi. De Film fangt in de Sowjetunion vör den Fall vun’n Iesern Vörhang an. Dor arbeit de russ’sche Polizist Ivan Danko doran, den georgischen Drogenhännler Viktor Rosta fasttonehmen. Bi en Razzia in en düstere Gaststuuv kann he em mit en poor vun sien Mackers utfinnig maken. Wiel Danko de Bande dingfast maken kann, nimmt sik sien Fründ un Partner Yuri den flüchtigen Rosta vör, warrt dorbi aver Doodschaten. Rosta sett sik dorna mit twee Mackers in de USA af, woneem he korte Tiet later wegen en Bagatell in Chicago fastnahmen warrt. Danko warrt afkummandeert, üm Rosta vun dor torüch in sien Heimat to bringen. Bi den Fall arbeit he mit de beiden Grootstadtpolizisten Tom Gallagher un Art Ridzik tohopen. De Övergaav löpt an sik ganz licht, man op eenmol gifft dat en Scheeteree, bi de Gallagher doodschaten un Rosty befreet warrt. Üm den Fall optokloren seht sik de beiden unglieken Polizisten – de lienentroe Russe Danko un de smuddelige Ridzik, de faken hard
José Alberto Mujica Cordano, nömmt El Pepe (* 20. Mai 1935 in Montevideo), is en urguayisch Politiker un weer van' 1. März 2010 bit 1. März 2005 amteerend Präsident vun sien Land. Vun Berop is he Blöömentüchter. Siet 1970 kämp he in de Stadtguerilla-Bewegen vun de Tupamaros, sien Baas weer Raúl Sendic. To Tiet vun de Militärdiktatur weer he inhafteert. Nahdem de Demokratie in Uruguay 1985 weer herstellt wurrn weer, wurr José Mujica tosommen mit anner Tupamaros ut dat Gefängnis entlaaten. De Tupamaros hebbt denn 1989 de Partei Movimiento de Participación Popular (MPP). Van 1995 bit 1999 weer he Afordnter vun de MPP in dat uruguayisch Repräsentantenhuus, ansluutend van 2000 bit 2004 Liddmaat vun den uruguayischen Senat. Van 2005 bit 2008 weer he Landwertschapsminister ünner Präsident Tabaré Vázquez. 1997 hebbt Rainer Hoffmann un Heidi Specogna den Dokumentarfilm Tupamaros makt, in de José Mujica un fröhere Mitstrieder de Historie vun de Bewegen vertellen. In‘ Juni 2009 wurr Mujica, de den brasiliaansch Ex-Präsidenten Luiz Inácio Lula da Silva as sien Vörbild betekent, to’n Kandidaten vun dat Linksbündniss Frente Amplio för de Präsidentschapswahl in Uruguay wählt. In‘ eersten Dörgang an‘ 25. Oktober 2009 hett he de afsolute Mehrheit mit 48 Perzent vun de
Tabaré Ramón Vázquez Rosas (* 17. Januar 1940 in Montevideo † 6. Dezember 2020) weer en uruguayisch Politiker. He weer tüschen März 2005 un März 2010 Präsident vun sien Land. In‘ März 2010 weer sien Nahfolger José Mujica as nee wählt Präsident. Siet den 1. März 2015 hett he dat Amt vun sien Vörgänger weer övernommen. Vázquez hett an de Universidad de la República Medizin studeert un is Krebsspezialist. Vázquez is siet 1971 Liddmaat vun de Partido Socialista del Uruguay (Sozialistisch Partei vun Uruguay) un weer tonächst Börgermeester vun de Hööftstadt Montevideo. As Kandidat vun de Frente Amplio (Breet Front), en Koalitschoon vun linksricht Parteien, weer he 1994 un 1999 Präsidentschapskandidat. 1999 kreeg he all 48 % vun de Stimmen. Bi de Wahlen in‘ Oktober 2004 is he weer antreden. He wunn mit 50,45 % in‘ eersten Wahlgang gegen de Kandidaten vun de traditschonell Parteien Jorge Larrañaga (Partido Nacional) mit 34,30 % un Guillermo Stirling (Partido Colorado) mit 10,36 %. Hüm wurrn vörher all vörutseggt, dat he dat meest 180 Johr andüernd Wesselspeel tüschen de konservativ Blancos un de Liberalen Colorados to beenden. Dormit hett Vázquez den amteerend Präsidenten Jorge Batlle Ibáñez aflöst. Vázquez sett sück för en utpräägten Sozialstaat
Montevideo is de Hööftstadt vun Uruguay. Se liggt an den Münnenstrichter vun den Río de la Plata. De Stadt tellt ruch weg 1,3 Mio. Inwahner up en Rebeet vun 526 km² un is opdeelt in 62 Stadtdeelen (barrios). Se is dat wertschapliche, administrative un kulturelle Zentrum vun dat Land. Montevideo tellt to de 10 an sekersten Städer in Latienamerika un is todem nah en Studie de Stadt in Süüdamerika mit de hööchste Levensqualität. Grünnd wurrn is de Stadt an’ 24. Dezember 1726 vun de Portugiesen. Montevideo. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Offiziell Websteed vun de Stadt (spaansch) Informatschonen to de Herkunft vun de Naam Montevideo (spaansch) San José entre las 10 ciudades más seguras de Latinoamérica, según un estudio (spaansch) Montevideo, Buenos Aires, most liveable cities of South America auf mercopress.com (engelsch) In de Studie vun der Beradersellschopp Mercer Human Resources Consulting ut dat Johr 2006 leeg Montevideo in Betoog up de Levensqualität weltwiet up Platz 76 vun 350 Städer, de man sück bekeeken hett (spaansch)
William Francis Giauque (* 12. Mai 1895 in Niagara Falls/Kanada; † 28. März 1982 in Berkeley) weer en US-amerikaansch Chemiker. 1920 hett he an dat College of Chemistry vun de University of California sien Bachelor (B.S.) makt un 1922 sien Doktertitel (Ph.D.). Giauque kreeg 1949 den Nobelpries för Chemie "för sien Bidrag to de chemisch Thermodynamik, sünners för sien Ünnersöken över de Eegenschapen bi extrem deep Temperaturen". 1932 hett he Dr. Muriel Frances Ashley heiraadt. Se harrn twee Söhns, William Francis Ashley un Robert David Ashley. Giauque up de Siet vun den Nobelpries
Luis Eduardo Pérez Pagola (* 1774 in Montevideo; † 30. August 1841 ok dor) weer en uruguayisch Politiker. Pérez weer Senatspräsident un Interimspräsident van’ 24. Oktober 1830 bit 6. November 1830. Sien Nahfolger weer José Fructuoso Rivera, de allgemeen as de eerste Präsident vun Uruguay gellt.
Sy Johnson (* 15. April 1930 in New Haven, Connecticut; † 26. Juli 2022 in New York City, New York) weer en US-amerikaansch Pianist un Arrangeur vun den Modern Jazz. Sy Johnson speel Jazz an de High School un hett later Musik studeert. He truck denn nah Los Angeles un hett do ras freeschaffend Arrangeur arbeit, ünner annern mit Paul Bley un Ornette Coleman. 1960 speel he in New York för twee Week in de Band vun Charles Mingus. He harr in disse Tiet ok en eegen Trio, speel mit dat Oktett vun Rod Levitt un hett de Singerin Yolande Bavan begleit. Van 1971 bit 1978 hett Johnson nochmals för Mingus sien lüttgere Formatschonen (Changes Two, 1974) un sien Big Band Projekte, as bi dat Columbia Album Let My Children Hear Music van 1971, an dat ok James Moody, Charles McPherson un Julius Watkins mitwarkt hebbt. Johnson muss dormals, um dat Arrangement för de Kompositschoon „The Shoes of Fisherman’s Wife are Some Jive Ass Slippers“ to schrieven, de Oor-Upnahm vun de Plaat Music Written for Monterey... van 1965 afhören, wiel dat kien Noten mehr geev, dat denn transkribeeren un nee orchestreeren. Sien Leistungen in‘ besten „Mingus-Geiste“ wurrn vun Mingus sülvst
Else Quecke (* 5. September 1907 in Duisborg; † 19. Juni 2004 in Bad Wiessee) weer en düütsche Schauspelersche. Quecke hett an de Dumont-Schauspeelschool in Düsseldörp den Schauspelerberoop lehrt un kreeg 1930 ehr eerst Engagement in Ossenbrügge. Vun 1932 bit 1934 weer se Liddmaat vun’t Ensemble vun’t Stadttheater Augsburg un later bi de Hamborger Kamerspelen. Vun 1950 bit 1976 hett se bi de Münchner Kamerspelen arbeit. Butendem hett se ok an tallrieke Feernsehprodukschonen mitwirkt, as to’n Bispeel bi eenige Folgen vun de Feernsehreeg Tatort. Dör ehr Rull as Golda Meir in de US-amerikaanschen Produkschoon 21 Hours at Munich, de vun dat Börgendrama wiel de Olympischen Spelen vun 1972 hannel, is se ok internatschonal bekannt worrn. Else Quecke in de Internet Movie Database (engelsch)
De Kuipergördel (engl. Kuiper belt) is en teemlich flach Rebeet in uns Sünnsystem vun de Form as’n Krink, dat sik buten de Neptunbahn in en Afstand vun ruchweg 30 bit 50 AE in de Neeg vun de Ekliptik utdehnt. Dat Rebeet bargt dusende vun Objekten, dorünner wohrschienlich mehr as 70.000 Objekten mit Dörmeters grötter as 100 km. De Kuipergördel is na den Astronom Gerard Kuiper nöömt, de 1951 en Artikel to de Objekten achter de Plutobahn publizeert hett. Mit de hüütigen Sicht vun dit Rebeet hett sien Theorie aver nich mehr veel to doon, so dat vör allen in enegelschaspraakigen Ruum vundaag fakener ok vun’n Edgeworth Belt oder Edgeworth-Kuiper Belt (na Kenneth Edgeworth) snackt warrt. De letzte Utdruck is ok histoorsch de betere Naam, vunwegen dat Edgeworth un Kuiper unafhangig vun’nanner de Thees opstellt harrn, dat dat achter de Neptunbahn en Rebeet gifft, woneem sik ut planetaarsch Material (Stoff) Kometen billn doot. Objekten in dit Rebett warrt dorna as Kuiper Belt Objects (KBO) oder as transneptunsche Objekten (TNO) betekent. Ut den Kuipergördel sünd opstunns üm un bi 1000 Objketen bekannt, de sik wegen jemehr Bahnelementen in mehrere ünnerscheedliche Gruppen indeelen laat: Resonante KBOs sünd Objekten, de sik op resonante Bahnen
Gilbert Duclos-Lassalle (* 25. August 1954 in Lembeye, Frankriek) is en ehmaliger franzöösch Radrennfohrer. He weer Profi van 1977 bit 1995. Gilbert Duclos-Lassalle hett 13-mal an de Tour de France deelnommen un disse groot Rundfohrt ok negen Mal to Enn’ fohren, vun’ Fohrertyp is he aber ehder de Eendagspezialist ween. He weer bannig toi un harr en groot Tempohart. Dorto weer he ok völsiedig. He weer ok Bahnradfohrer un to’n Bispeel franzöösch Meester in de Eenerverfolgen un ok fiev Sössdaagrennen kunn he winnen. He fung sien Profikarriere 1977 bi Peugeot an, 1987 is he denn to dat Team Z wesselt. Af 1993 fohr he vör Gan (bit 1995). Paris-Roubaix: Winner 1992, 1993, Tweet 1980, 4. Platz 1989, 6. Platz 1990 GP Ouest France: Winner 1981, 1987 Paris–Nizza: Winner 1980, Tweet 1982, 1983 Midi Libre: Winner 1991 Bordeaux–Paris: Winner 1983, Tweet 1985, 1987 Midi-Pyrénées: Winner 1983 Clásica San Sebastián: Tweet 1985 Tour de France: Best Platzeeren 28. Platz 1981 Palmarès – Spood un Platzeeren vun Gilbert Duclos-Lassalle
De Beermoderhals (in de Fackspraak Cervix uteri vun’t latiensch Femininum cervīx för „Hals“, „Nacken“ un Maskulinum uterus för „Beermoder“) is de ünnere Deel vun de Beermoder, de den Dörgang na da Vagina, den so nöömten Modermund, bargt. De Beermoderhals stellt de Verbinnen vun de Beermoder un de Vagina dor. De Dörgang dortwüschen is mit en dicke Sliemhuut ümgeven, de ruchweg 3 cm wiet in dat Schedendack rinkiekt. De Dörgang is normalerwies drang, üm dat Opstiegen vun Krankmakers in de Beemoder to hinnern. Bi en Geboort warrt de Beermoderhals ünner den Influss vun dat Hormon Prostaglandin F2α weker. Wiel de Wehen geiht se apen un hett bi’t Dörgahn vun den Kopp vun’t Baby en Dörmeter vun mehr as 10 cm. De Beermoderhals warrt ünnerdeelt in de Portio vaginalis uteri – de Deel, de in de Scheed rinkieken deit un mit Platenepithel afdeckt is – un den Beermoderhalskanal, de mit sliembilln Zylinderepithel utkleedt is. De Grenz twüschen de beiden Epithelorden ännert sik mit dat Öller un mit de Tall vun de Geboorten. Mit tonehmen Öller schufft sik de Grenz jümmer wieter na baven in den Kanal. De Form vun’n Modermund is vör de eersten Geboort noch rund un wiets sik na en
De Middeljura is in de Chronostratigrafie de middlere Serie vun’t Jura. In de ölleren Literatur, un vundaag noch deelwies in de populärwetenschopplichen Literatur, warrt disse Serie faken ok as Dogger un Brunen Jura betekent. In’n Süüddüütschen Jura warrt de Begreep Bruun Jura in’n Rahmen vun de lithosstratigraafschen Indeelen (in’n Sinn vun en Koppel vuin Formatschonen) wieter bruukt. Ok de Begreep Dogger warrt för’t lithograafsche Ünnerdeelen in’n Noorddüütschen Jura noch wieter bruukt. De Serie vun’n middleren Jura warrt vun de Serie vun’n Ünnerjura ünnerlagert un na baven hen vun’n Böverjura aflöst. De Middeljura ümfaat dorbi ruchweg de Tiet vun 175,6 Millionen bit 161,2 Millionen Johren vör hüüt. De Beteken Brunen Jura oder Dogger, de in öllere Literatur noch bruukt worrn is, is nich richtig, vunwegen dat hier twee verschedene stratigraafsche Indeelen (Chronostratigrafie und Lithostratigrafie) mitenanner vermischt warrt. De litostratigraafsche Eenheit vun’n Brunen Jura in Süüddüütschland is vör allen vun de iesenbargen brunen Sandstenen un Tonen prägt. De Aflagern vun dissen Brunen Jura sett aver al vör’n Anfang vun’t Middeljura in un reckt in wiete Deelen vun’n Süüddüütschen Jura bit düütlich in’n Böverjura rin. De Bedüden is dorüm nich nipp un nau dat glieke as de chronostratigraafsche Serie. De Begreep Dogger stammt
Dogger betekent Dogger, lithostratigraafsche Eenheit, binnen dat System vun’n Jura, Dogger, Seerebeet in de Noordsee, Dogger, Seevagel ut de Alkenfamilie. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Gerhard Ertl (* 10. Oktober 1936 in Stuttgart) is en düütsch Physiker un Böverflachenchemiker un hett de Entwicklung vun dat Rebeet vun de Böverflachenchemie maatgevend beinfloot. Van 1986 bit 2004 weer he Direkter vun de Afdeelen Physikalische Chemie vun dat Fritz-Haber-Institutes in Berlin. 2007 kreeg he den Nobelpries för Chemie. Gerhard Ertl wurr an‘ 10. Oktober 1936 in Bad Cannstatt, en Stadtdeel vun Stuttgart, boren. Kört vör dat Enn‘ vun sien Grundschooltiet truck sien Familie in dat etwa fiev Kilometer weg liggend Fellbach. Vun dor ut hett he bit to dat Abitur dat Johannes-Kepler-Gymnasium in Bad Cannstatt besöcht. 1955 fung Gerhard Ertl sien Physikstudium an de Universität Stuttgart an. All in sien Studium hett he in twee kört Upenhollen Erfohrungen an anner Universitäten sammelt, 1957/58 an de Sorbonne in Paris un 1958/59 an de Ludwig-Maximilians-Universität in München. 1961 kreeg he sien Physik-Diplom; sien Arbeit mit den Titel „Eine Temperatursprungmethode zur Untersuchung schneller Dissoziationsreaktionen mit Hilfe eines Mikrowellenimpulses“ wurr vun Heinz Gerischer betrüet, de dormals an dat Max-Planck-Institut für Metallforschung in Stuttgart arbeiten dee. 1962 gung Gerhard Ertl mit Heinz Gerischer nah München, de dor en Professur an de Technisch Universität annommen harr, un arbeit bi hüm bit 1965 up dat