rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ellen Johnson Sirleaf (* 29. Oktober 1938 in Monrovia) weer van den 16. Januar 2006 bit 22. Januar 2018 Präsidentin vun Liberia. Se is de eerste Fru, de dör en Wahl dat Amt vun en Staatsböverhaupt in Afrika kreeg. 2011 kreeg se den Freedensnobelpries. Ellen Johnson Sirleaf. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Ellen Johnson Sirleaf in de Internet Movie Database (engelsch) The Nobel Peace Prize 2011: Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee, Tawakkul Karman bei nobelprize.org, 7. Oktober 2011 (afroopen an’ 7. Oktober 2011).
Breivik is de Familiennaam von Anders Behring Breivik (* 1979), noorweegschen Terrorist, Bård Breivik (1948–2016), noorweegschen Maler, Birger Breivik (1912–1996), noorweegschen Politiker, Gunnar Breivik, noorweegschen Sportwetenschopper, Marit Breivik (* 1955), noorweegsche Handballspelerin un -trainerin. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Begreep Evangelist meent sunnerlich de Schrievers vun de veer Evangelienböker over Jesus sien Leven in dat Nee Testament. As Naams vun de veer Evangelisten sünd Matthäus, Markus, Lukas un Johannes up us tokamen, man dor hefft sik de Forschers noch nich over eenigt, of dat würklich de Naams vun de Schrievers ween sünd. In de Wetenschop vun de Theologie warrt hüdigendags meist annahmen, düsse Naams weern eerst later to de Texte toschreven wurrn. Na de christliche Tradition weert Matthäus un Johannes overeen sett mit de Apostels mit densülvigen Naam. Dat Book in de Liturgie vun den christlichen Goddesdeenst, wo blot man de veer Evangelien in staht, warrt Evangeliar nömmt. So'n liturgische Böker sünd in de lutherschen un reformeerten Karken nich begäng. Bi de Lutherschen staht de Evangelientexte for de Sönndage in dat so nömmte Lektionar mit in, bi de Reformeerten weert de Texte direktemang ut de Bibel vorlesen. Vun dat 6. Johrhunnert af an sünd de veer Evangelisten in de christliche Bookmaleree faken dorstellt wurrn, wie se an en Pult ehr Evangelium schrievt. In de christliche Ikonographie weert de veer Evangelisten mit veer unnerscheedliche Symbole utdrückt: Dat Teken för Matthäus is en Minsch oder Engel, dat Symbol for Markus
Chollima (koreaansch 천리마, bedüüdt Dusend-Mielen-Peerd [koreaansche Mielen: Li]) is en Peerd mit Flünk ut de Mythologie von de Koreaners. In Noordkorea weer Chollima na’n Koreakrieg en Symbol för den Wedderopbo un dat Vörankamen von dat Land. Wat för China de Grote Sprung na vörn weer, weer för Noordkorea de Chollima-Bewegung. 1961 is in Pjöngjang en 32 m hoge Chollima-Statue opboot worrn. De wichtigste Lien von de U-Bahn Pjöngjang driggt ok den Naam Chollima.
Son Jin-tae (koreaansch 손진태; * 28. Dezember 1900; † in’n Koreakrieg) weer en koreaanschen Historiker un Volkskundler. He hett an de Waseda-Universität studeert un weer denn Bibliothekar. Nadem de Japaners ut Korea aftrocken weren, is he Perfesser an de Universität Seoul wesen.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | 312 v. Chr. | 311 v. Chr. | 310 v. Chr. | 309 v. Chr. | ► | ►► De Römers winnt in'n Tweeten Samnitenkrieg de Städer Nola un Fregellae torüch. In de Gemarken, de de Römers innahmen hefft, boot se Borgen (Luceria, Saticula, Interamna, Suessa Aurunca, Caiatia, Sora).
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | 312 v. Chr. | 311 v. Chr. | 310 v. Chr. | ► | ►► In den Tweeten Samnitenkrieg erovert de Römers Sora. En Reeg vun Städer vun de Aurunkers, dormank Minturnae, staht up gegen Rom, man weert dalsslahn. Ok Luceria harr bi den Upstand mitmaakt; hier grünnt de Römers en nee Kolonie mit 2.500 Siedlers. Bi Capua könnt de Römers de Samniten slahn un folgt jem bit vor ehre Hööftstadt Bovianum. Dor blievt se over Winter.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | 312 v. Chr. | 311 v. Chr. | ► | ►► Agathokles, Tyrann vun Syrakus, erovert Messina De Samniten siegt in den Tweeten Samnitenkrieg gegen de Römers bi Lautulae. De Römers maakt Quintus Fabius Maximus Rullianus to'n Diktater.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | 312 v. Chr. | ► | ►► Na en paar Johre Wapenstillstand gaht de Römers in den Tweeten Samnitenkrieg wedder up de Samniten los. Unner ehren Diktater Lucius Aemilius siegt se over de Samniten bi de Stadt Saticula. Nucera un Nolas stellt sik up de Samniten ehre Siet.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | ► | ►► De Römers erovert Forentum in Apulien. In Lukanien kaamt se bit na Nerulum.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 322 v. Chr. | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | ► | ►► 319/318 v. Chr.: Pyrrhus, König vun Epirus († 272 v. Chr.)
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 323 v. Chr. | 322 v. Chr. | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | 316 v. Chr. | 315 v. Chr. | ► | ►► Rom winnt Luceria in den Tweeten Samnitenkrieg von de Samniten torüch. Ok Satricum warrt vun de Römers erovert. 319/318 v. Chr.: Pyrrhus, König vun Epirus († 272 v. Chr.)
Georges Speicher (* 8. Juni 1907 in Paris; † 24. Januar 1978 in Maisons-Laffitte) weer en franzöösch Radrennfohrer. Mit 18 Johren weer Speicher hett he noch mit dat Rad utleefert, ehe he sück den Vélo-Club de Levallois ansluuten de. Mit de Ökelnaam Le Dandy wunn he 1933 de Tour de France. Dorbi wurr he vun en franzöösch Mannschap ünnerstütt, in de ok mehrere latere Toursieger fohren deen. Mit den Gewinn vun de Weltmeesterschap in dat Glieker Johr (vör Antonin Magne un Marinus Valentijn) gelung hüm as eerst Fohrer dat Double. Ok, wenn he an sien spoodriek Johr 1933 nich mehr herankeem un bi sien letzt dree Tour-Deelnahmen nich mehr in’t Teel kommen dee, kunn he noch dree franzöösch Meestertitel winnen un mit Paris-Roubaix ok noch en Klassiker up sien Naam schrieven. Sieger Tour de France 1933 Straaten-Weltmeester (1933) Franzöösch Meester (1935, 1937, 1939) Sieger Paris-Roubaix (1936) 1932: 10. Rang 1933: 1. Rang (3 Deelstreckensiege) 1934: 11. Rang (5 Deelstreckensiege) 1935: 6. Rang (1 Deelstreckensieg) 1936: Upgeven 1937: Upgeven 1938: Upgeven Palmarès – List vun Erfolge un Platzeeren Georges Speicher in de Datenbank vun de Tour de France (engelsch) Georges Speicher in de Datenbank vun Radsportseiten.net
Arturo Berutti (* 14. März 1858 in San Juan; † 3. Januar 1938 in Buenos Aires) weer en argentiensch Komponist. Berutti hett eerst in Buenos Aires Rechtswetenschapen studeert. En Stipendium wegen sien musikalisch Talent hett hüm dat aber 1884 mögelk maakt, en Musikstudium in Europa antofangen. He fung en Utbillen an dat Konservatorium in Leipzig bi Carl Reinecke und Salomon Jadassohn an un hett dat 1889 in Paris un 1890 in Mailand fort sett. Hier wurr he entscheedend dör de italieensch Oper beinfloot. Nah sien Trüggkehr in sien Heimat 1896 hett he sien all in Europa anfungen Operschaffen nu ok ünner Verwennen vun Libretti mit süüdamerikaansch Themen fortsett. He wurr so de bedüüdenst argentiensch Opernkomponist vun dat utgahn 19. un anfangen 20. Johrhunnert. De nahhollen italieensch Infloot up sien Warken hett aber deren andüernd Bühnenpräsenz in Argentinien verhinnert, se wurrn in de Loop vu de Johren vullständig dör „natschonale“ Opern verdrängt, de de Folklore vun sien Heimat verplicht weern. Vendetta, Oper, 1892 Evangelina, Oper nah den Roman vun Henry Wadsworth Longfellow, 1893 Tarass Bulba, Oper nah den Roman vun Nikolai Gogol, 1895 Pampa, Oper nah Juan Moreira vun Eduardo Gutiérrez, 1897 Yupanki, Oper nah Vicente Fidel López, 1899 Khrysé, Oper
Ernest Loring „Red“ Nichols (* 8. Mai 1905 in Ogden, Utah; † 28. Juni 1965 in Las Vegas, Nevada) weer en US-amerikaansch Jazzmusiker, Kornettist un Trompeter. Nichols hörr to de herutragend Vertreder vun den Chicago Jazz. Sien Speelwies weer vun de vun Bix Beiderbecke beinfloot, mit de he ok immer vergleeken wurr. He weer aber ok wiels de 1920er Johren een vun de wenig Kornettisten, de dat in Stil, Phraseeren un lyrisch Utdrucksstärke mit Beiderbecke upnehmen kunnen. Nichols, de wegen sien root Hoor „Red“ nömmt wurr, kreeg dör sien Vader, en Musiklehrer, en umfaaten musikaalsch Utbillen. Nah eerst Anfänge mit de Danzband The Syncopating Five ut den Middelwesten, truck he 1923 nah New York. In de Loop vun de 1920er Johren hett he an över 4000 Plattenupnahmen mitwarkt, ünner annern mit de The California Ramblers. Vun de tallriek lütt Formatschonen, de he vör Upnahmen un Tourneen tosommenstellen dee, is Red Nichols and his Five Pennies de bekannteste, de mit den „Washboard Blues“ in’ April 1927 ehr eersten Chartspood in den Billboard Top 30 harr. Dorneben speel he mit Dick McDonough, Jimmy Dorsey, Miff Mole, Vic Berton un annern in de Studioband The Charleston Chasers, de in’ Mai 1927 hör eersten
Ceynowa betekent Ceynowa, düütschen Naam von de Gemeen Chałupy in’n Powiat Pucki, Woiwodschop Pommern, Polen. Ceynowa is de Familiennaam von Florian Ceynowa (1817–1881), kaschubschen Schriever un Börgerrechtler, Klaus Ceynowa (* 1959), düütschen Bibliothekar. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Ernst Meyer (* 17. Dezember 1927 in Hahnenkamp; † 2. Januar 2012 in Norderstedt) weer en plattdüütschen Schriever. Meyer is 1927 in Hahnenkamp boren un weer dor ok op de Volksschool. Later weer he op dat Realgymnasium in Elmshorn. Bi’n Tweten Weltkrieg müss he as Flakhelper, bi’n Arbeidsdeenst un as Panzergrenadier mitmaken. 1947 hett he dat Abitur maakt un hett denn in Hamborg as Hannelsvertreder för Textilünnernehmens arbeidt. 1986 hett he de Arbeid vonwegen de Gesundheit nageven. Meyer is 2012 in Hamborg na en Operatschoon an’t Hart doodbleven. Meyer weer verheiraadt un harr dree Döchter. To de plattdüütsche Schrieveree hett em vör allen Clara Kramer-Freindohl bröcht. Nadem Kramer-Freindohl 2005 doodbleven weer, hett Meyer von ehr ok de Plattdüütsch-Kolumne bi de Norderstedter Zeitung övernahmen. Ok in de Kieler Nachrichten un in’n Kurier in Niegenbramborg sünd Texten von Meyer rutkamen. Bi’n Schrievweddstried Vertell doch mal hett sien Geschicht Hartpuckern dat ünner de Winnergeschichten schafft. Wenn du oolt warrst... Een plattdüütsch Höörbook. (CD) MoinMoin Tonstudio-Musikverlag, Quickborn [2001], ISBN 3-937157-00-X Allens för de Katt. Een plattdüütsch Hörbook. (CD) MoinMoin Tonstudio-Musikverlag, Quickborn [2003], ISBN 3-937157-01-8 Jümmers in Uniform. Ut mien Tiet vun 1933 - 1945. een plattdüütsch Höörbook. (CD) MoinMoin Tonstudio-Musikverlag, Quickborn [2004], ISBN 3-937157-06-9
Dokter betekent Dokter, Person, de sik mit kranke Lüde befaten deit, um de wedder gesund to maken, Dokter, akadeemschen Graad, Ph.D, akadeemschen Graad, de ut de USA stammen deit. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
En Dokter oder en Doktersche (vun Latiensch doctor, Lehrmeester, Lehrer) befaat sik mit dat Afwennen (Prävention), Utfinnen (Diagnose) un Behanneln (Therapie) vun Krankheiten un Wunnen un kickt ok achterna, wie dat fudder gahn deit. De unbannig grote Tahl vun verscheden Krankheiten hett mit sik brocht, dat de Medizin updeelt is in en grode Tahl vun Fackrebeeden. Vundeswegen gifft dat ok ganz verscheden Fackdokters, de ehre Upgaven sik duchtig verscheelt. En sunnerliche Rull speelt de Tahnmedizin. Dat plattdüütsche Woort for den Dokter kummt directemang ut de Latiensche Spraken, wo dat doctor heten deit un een meent, de wat kann un dat, wat he kann, wieter geven deit. Dor geiht dat nich blot um Mediziners oder akadeemsche Lehrers bi, man ok Fechtmeesters un annere weert in düssen Sinn doctor nömmt. In de plattdüütsche Spraken un de Hoochdüütsche Ümgangsspraak is dat Woort woll kamen, vunwegen dat de Docter de Aart vun Akademikers weer, wo de meisten Lüde mal wat mit to doon harrt hefft. Dat hoochdüütsche Woort Arzt un dat nedderlannsche arts sünd beide Lehnwöör ut dat Greeksche: ιατρός (Hiatros) heet dor Dokter. Un vun Hiatros is denn Arzt/arts maakt wurrn mit de Tied. Dat greeksche Woort sülms kummt een in de hüdige
Captain George Francis Arthur Mulock (* 7. Februar 1882 in Fleetwood, Lancashire; † 26. Dezember 1963 in Gibraltar) weer en britisch Seeoffizier un Polarforscher. Mulock wurr 1882 in Fleetwood as Söhn vun George un Jane Mulock geboren. Sien Vader weer Ingenieur. He hett later en School in Stanmore Park un da Britannia Royal Naval College in Dartmouth besöcht. An Bord vun de HMS Triton kreeg he denn en Utbillen to’n Schipps-Inspekteur. 1902 wurr he Besattensliddmaat up de SY Morning, en Versörgensschipp för de Discovery-Expeditschoon vun Robert Falcon Scott to’n Süüdpool. He wurr denn aber vun Scott direkt as Ersatz för Ernest Shackleton anhüert un is as 3. Offizier up de Discovery mitfohren. För de Deelnahm an de Expeditschoon, de van 1901 bit 1904 düer, kreeg he later de Polarmedaille. Up en Deelnahm an de Nimrod-Expeditschoon vun Ernest Shackleton 1907 hett he dann aber vun afsehn. För sien Leistungen in’ Eersten Weltkrieg kreeg he later den Distinguished Service Order. 1920 hett he de Royal Navy verlaaten un fung as Marine Superintendent bi de Asiatic Petroleum Company in Schanghai an. In’ Tweeten wurr he weer to’n Kriegsdeenst intrucken un keem in’ Februar 1942 in Singapur in japaansch Kriegsgefangenschap, ut de 1945 entlaaten
Frances Ruffelle (* 29. August 1965 in London, Grootbritannien) is en britisch Singerin un Schauspelerin. Frances Ruffelle hett hör Land all 1994 bi den Eurovision Song Contest vertreden, keem aber mit dat Leed Lonely Symphony blots up den 10. Platz. Fragile (1994) Frances Ruffelle (1998) Showgirl (2004) Purify (2005) Imperfectly Me (2010) Offiziell Websteed (engelsch) Frances Ruffelle in de Internet Movie Database (engelsch)
Ruth Maria Kubitschek (* 2. August 1931 in Komotau, Böhmen, Tschechoslowakei; † 1. Juni 2024 in de Swiez)) weer en düütsch Schauspelerin, Synchroonsnackerin un Schrieverin. Nah dat Enn’ vun den Tweeten Weltkriegs is Kubitschek mit hör Familie ut Böhmen nah Köthen flücht. In Halle (Saale) un Weimar hett se denn Schauspeel studeert. In Halle geev se hör Debüt in Brecht sien Herr Puntila und sein Knecht Matti. Neben tallriek Theaterrullen speel se ok in DEFA-Filmproduktschonen. 1959 bleev se nah en Theaterengagement in Westdüütschland, wo se tonächst ebenfalls völ Theater speelt hett. Dör dat Feernsehn keem se to en grooten Popularität, eerstmals 1966 in den Francis-Durbridge-Krimi Melissa. Neben Ralf Wolter speel se in de 13-deelig Feernsehreeg „Ein Fall für Titus Bunge“ en Hööftrull. Anner bekannt Feernsehrullen weern in: Tatort (1971 mit Klaus Schwarzkopf un Götz George, (Blechschaden), Der Kommissar (1972 „Blinde Spiele“), Monaco Franze – Der ewige Stenz (1983 mit Helmut Fischer), Kir Royal (1986 mit Franz Xaver Kroetz) – beid vun Helmut Dietl inszeneert – as ok Das Erbe der Guldenburgs (1986–1989). As Synchroonsnackerin hett se hör Stimm ünner annern Danielle Darrieux (8 Frauen), Daliah Lavi (Old Shatterhand) un Delphine Seyrig (Muriel oder die Zeit der Wiederkehr) lehnt. Kubitschek het
Leo II. (* in Sizilien; † 3. Juli 683) weer Paapst van’n 17. August 682 bit to sien Dood. Sien Naam bedüüd: de Lööw. Leo II. weer en Greek ut Sizilien. De greeksch Spraak un Literatur weer dormals in Rom so vergeeten, dat hör Kenntnisse as ganz wat Besünners gull un de greeksch as ok latiensch snacken Paapst as Wunner vun de Gelehrsamkeit gull. He weer Nahfolger vun Paapst Agatho. Up dat sösste ökumenischen Konzil (in Konstantinopel 680 - ok: Darte Konzil vun Konstantinopel) wurr Paapst Honorius I. för sien Ansichten in’n Monotheletismus-Disput as Sympathisant mit Häretikern mit en Karkenbann beleggt. Dat passeer noch ünner de Tiet vun Agatho, wark aber ok noch up Leo II. in, de fortan de Entscheeden good heeten un de Verdammung vun Honorius I. mit Schriften begrünnen dee. He seech in Honorius I. „profana proditione immaculatem fidem subvertere conatus est.“ (in etwa: jemanden, de dör durch gewöhnlichen Verraat versöcht hett, den reinen Glooven körtt to maken.) Ünner den Gedanken vun de pääpstlich Unfehlbarkeit wurrn sien Wöör to en eegen Disput. Sünners de greeksch Text an den Kaiser wiest en anner, mildere Woortwennen, in dem de Terminus „subverti permisit“ statt „subvertere conatus est“ bruukt wurrd, d.
De hebrääsche Bookstavenkombination יהוה (jod-he-waw-he, vun rechts na lunks lesen), in Latiensche Bookstaven JHWH oder JHVH, internatschonal ut de Engelsche Spraken faken YHVH, is in de Hebrääsche Bibel de Naam vun Gott. Düsse Bookstavenkombinatschoon warrt ok Tetragramm nömmt, vun Greeksch τετραγράμματον - wat veer Bookstaven heten deit. Bi düsse veer Bookstaven hannelt sik dat um Konsonanten. Vundeswegen is bit up den hüdigen Dag nich klaar, wie dat Tetragramm utspraken weern kann. De meisten Forschers meent hüdigendags, Jahweh weer de passliche Utspraak. Man ok Jah, Jahu, Jehu un annere sund vorslahn wurrn. Vun de latiensche Vokalisatschoon is de Form Jehovah sunnerlich bekannt wurrn. Vunwegen dat in de hebrääsche Bibel verbaden is, Gott sien Naam unnütte to bruken (3. Geboot), is vun de Tied vun de Katastroph vun Jerusalem 587 v. Chr. af an dor up keken wurrn, dat düsse Naam gor nich mehr utspraken wurrn is. Man hett in Israel vun dor af an dat Tetragramm twaars in de Texte stahn laten, man eenfach anners utspraken un se so lesen, as wenn dor nich Jhwh stahn dö, man Adonaj (Herr) oder haSchem (de Naam). Vundeswegen weet hüdigendags numms mehr, wie an un for sik de Naam vun Gott heten hett. Dat
Oppeln betekent Oppeln, Stadt in Polen, Oppeln, Oort in de Gemeen Wingst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen, Oppeln, Oort in de Gemeen Löbau in’n Landkreis Görlitz, Sassen, Oppeln-Bronikowski, düütsche Eddelfamilie. Oppeln is de Familiennaam von Agnes von Oppeln (1360–1413), Fro von Jobst von Mähren, Elisabeth von Oppeln (1360–1374), Fro von Jobst von Mähren, Frieda von Oppeln (1866–1945), düütsche Schrieversche, Peter von Oppeln († 1375), Bischop von Lebus. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Oppeln is en Dörp mit üm un bi 300 Inwahners in de Gemeen Wingst (Samtgemeen Land Hadeln) in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen dat Dörp warrt noch en Ünnerscheed maakt twischen dat Noorderenn un dat Süderenn un de Oppler Geest. Oppeln liggt as 4,3 km lang Stratendörp in anmoorige, siede Masch. Na Oosten to reckt sik denn aver de Wingst as Geestrügg hoog. In’n Süüdoosten liggt de Balksee. Von’n Balksee her flütt de Au in en Bagen in’n Süden un Westen an Oppeln langs. In’n Noorden is de Grift de Grenz von Oppeln. In’n Oosten von de Gemeen, von’n Balksee na Tollboom, löppt de Oppler Kanaal langs. De Naveröörd sünd Au in’n Noorden, Tollboom in’n Noordoosten, Grift, Westerhamm, Bargkamp un Süderbusch in’n Oosten, Boomoor in’n Süden, Godshem in’n Süüdwesten un Bülkau in’n Noordwesten. In de Oorkunnen kummt Oppeln toeerst an’n 19. März 1301 vör. Von en Kark in Oppeln warrt toeerst 1384 in dat Stoder Copiar snackt. In’n Eersten Weltkrieg sünd 28 Soldaten ut Oppeln fullen oder vermisst un in’n Tweten 61. Oppeln is an’n 1. Juli 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Wingst tohoopleggt worrn. Oppeln is evangeelsch-luthersch präägt un hett mit de Nikolaus-Kark en egen Karkenhuus,
Bredenwisch is en Dörp in de Gemeen Himmelpoorten in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Von de Hüüs von Host höört een Huus bi Bredenwisch mit bi. Bredenwisch liggt in de Masch an dat rechte Över von de Oost. In’n Süüdwesten löppt de Hosterbeek von Himmelpoorten her an Bredenwisch langs un münnt in de Oost un in’n Noordoosten de Borgbeekkanaal. De Naveröörd sünd Neeland in’n Noorden, Engelschopp in’n Noordoosten, Waterkroog, Hammahermoor un Borg in’n Oosten, Ossenpohl, Himmelpoorten un Löh in’n Süüdoosten, Burweg in’n Süüdwesten un Host in’n Westen. Bredenwisch is wohrschienlich jüstso as Neeland un Engelschopp in’t 12. un 13. Johrhunnert in de Tied von de Hollerkolonisation opkamen. In’n Eersten Weltkrieg sünd teihn Soldaten ut Bredenwisch fullen oder vermisst un in’n Tweten ok wedder teihn. In de Franzosentied hett de Oort toeerst 1810 bet 1811 binnen dat Königriek Westfalen to de Mairie Bredenwisch in’n Kanton Himmelpoorten höört un denn von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon un dor to de Mairie Himmelpoorten in’n Kanton Himmelpoorten. Vör 1885 weer dat Dörp Deel von’n Klooster- un Maschdistrikt binnen dat Amt Himmelpoorten. 1885 is de Oort denn Deel von’n Kreis Stood worrn, de 1932 mit de Kreise Keden un Jörk to’n hüdigen Kreis
Charles Aznavour weer en armeensch-franzöösch Chansonnier, Leedtexter, Komponist un Filmschauspeler. Dorneben weer he armeensch Botschaper in de Swiez un bi de Vereente Natschonen in Genf. Aznavour hörrt siet över en halv Johrhunnert to de rutragend Persönlichkeiten vun den franzööschen Chanson. He harr sien Dörbröök 1946, as Édith Piaf up hüm upmarksom wurr un hüm up en Tournee dör Frankriek un de USA mitnehm. Charles Aznavour hett över dusend Chansons schreven un de in fiev Spraken, dorünner ok Düütsch, in de Överdragen vun Ernst Bader, Walter Brandin, Michael Kunze un Jacky Dreksler, interpreteert. De düütsch sungen CD „Das Beste auf Deutsch“ keem 2004 bi dat Label EMI herut. In de Loop vun de Johren sünd över hunnert Schallplatten entstahn. He gellt as de internatschonal bekannst franzöösch Singer. De Texten vun sien Leeder behanneln faken de Leev. Eenig vun sien bekanntesten Chansons sünd La Bohème, La Mamma, Que c’est triste Venise, She, Mourir d’aimer, Paris au mois d’août, Je m’voyais déjà, Les Comédiens, Tu t’laisses aller, Emmenez-moi, Comme ils disent, Pour faire une jam. As Schauspeler hett Aznavour in över 70 Filmen mitwarkt, ünner annern 1979 in de Oscar-prämeert Film Die Blechtrommel vun Volker Schlöndorff un 2002 in Atom Egoyan sien Reflexion