rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Blenner (hoochdüütsch Blender) is ene Gemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 2935 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 38,31 km². To de Gemeen höört de Öörd Adolshüsen, Aondörp, Einste, Goolstörp, Hidzdörp, Holbm, Intschen, Öste, Reer, Ritzenbargen, Seestäer, Varste un Winkel to. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Blenner. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen in den Landkreis Veern Achem | Blenner | Dörbern | Emhusen | Kerklinneln | Langwedel | Otterbarg | Eiten | Rier | Thänhusen | Veern
Dörbern is ene Gemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 9170 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 83,32 km². To de Gemeen höört de Öörd Aambargen, Baame, Bahnstäer, Tinshop, Dörbern, Geesfeld, Hülsen, Stäbargen, Städdörp, Wambargen un Wessen to. Dörbern hett opstunns (Stand September 2014) twee Ehrenbörgers: Albert Fiedler, de eerste Börgermeester von de Eenheitsgemeen Dörbern 28. September 2014: Hermann Wiebe, Ünnernehmer un Stifter De Hauptoord Dörbern gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Dörbern. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen in den Landkreis Veern Achem | Blenner | Dörbern | Emhusen | Kerklinneln | Langwedel | Otterbarg | Eiten | Rier | Thänhusen | Veern
Emhusen is ene Gemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 1550 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 21,09 km². To de Gemeen höört de Öörd Bahlen un Emhusen to. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Emhusen. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen in den Landkreis Veern Achem | Blenner | Dörbern | Emhusen | Kerklinneln | Langwedel | Otterbarg | Eiten | Rier | Thänhusen | Veern
Kerklinneln is ene Gemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 10.295 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 174,13 km². To de Gemeen höört de Öörd Armsen, Bennbössel, Brouk (mit de Öörd Brouk, Huxhaal, Kohlenföör, Lüttjen Linneln un Schmomöhlen), Heinz (mit Groten Heinz un Lüttjen Heinz), Hogenabargen, Holbm, Kerklinneln, Kreepm un Brammer, Kükenmoor, Lutten, Neernabargen (mit Lehrn), Odersen (mit Vör Wittloh un Ludwigslust), Schepinkel (mit Sankt Pauli un Odeweg), Zähln (mit Groten Zähln un Lüttjen Zähln), Stemmen, Wetenmöhlen un Wittloh to. Liddmaten 2016: As Börgermeester: Wolfgang Rodewald CDU: Heinz Bischoff, Torsten Blanke, Lars Hogrefe, Wilhelm Hogrefe, Claus-Hermann Hoops, Arne Jacobs, Steffen Lühning, Fred Martens, Ingrid Müller, Hermann Ramme, Wolfgang Ritz, Birgit Söhn, Cord Wahlers, Karin Wiedemann SPD: Elke Beckmann, Holger Broek, Richard Eckermann, Hermann Meyer, Marcel Müller, Stephan Nullmeier, Marion Urbatsch Gröne: Birte Asja Detjen, Frank-Peter Seemann, Ada Walter De Hauptoord Kerklinneln gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Kerklinneln. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed von de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen
De Flecken Langwedel is ene Eenheitsgemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 14.654 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 76,11 km². To de Gemeen höört de Öörd Dauben, Ädelsen (mit Cluvenhagen, Hagen-Grinnen, Giersbarg un Steenbarg), Hoberloo, Hobüttel (mit Doolbröch, Nindörp, Schüülg’n un Oobering), Völkersen un Langwedel (mit Langwedelermoor). De Hauptoord Langwedel gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Langwedel. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen in den Landkreis Veern Achem | Blenner | Dörbern | Emhusen | Kerklinneln | Langwedel | Otterbarg | Eiten | Rier | Thänhusen | Veern
Otterbarg is en Flecken un en Eenheitsgemeen in’n Landkreis Veern in Neddersassen mit 13.496 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). De Navergemenen sünd Vörwark in’n Noorden, Horß in’n Noordoosten, Reeßen, Söttmer un Hellweeg in’n Oosten (de letzten fiev in’n Landkreis Rodenborg), Langwedel in’n Süüdoosten, Achem un Eiten in’n Süden, Bremen in’n Westen un Leendaal un Grasbarg in’n Noordwesten (de beiden in’n Landkreis Oosterholt). De Gemeen Otterbarg is an’n 1. Juli 1972 ut de olen Gemenen Otterbarg, Hu’e, Otterst, Posthusen un Northauen tohoopleggt worrn. Disse fiev Gemenen billt vondaag Oortschoppen binnen de Gemeen Otterbarg. Liddmaten 2011: As Börgermeester: Horst Hofmann CDU: Werner Bahrenburg, Ralf Dreesmann, Dirk Gieschen, Rainer Hinrichs, Michael Kallhardt, Fabian Langhans, Reiner Meyer, Klaus Rebentisch, Hannah Schwarz-Kaschke, Reiner Sterna, Ute Witgen SPD: Stefan Bachmann, Helmut Blohm, Ute Dietrich, Gerd Gollenstede, Johann Heller, Helmut Prossner, Annegret Reysen, Reiner Schnäpp FGBO: Tülay Ulusoy, Tim Weber, Holger Wieters-Froehlich Gröne: Angela Hennings, Erika Janzon, Benjamin Rohmeyer, Ludwig Schwarz, Thomas Sprengel Linke: Jürgen Baumgartner 2016: As Börgermeester: Horst Hofmann CDU: Werner Bahrenburg, Norman Behrens, Dirk Gieschen, Hartmut Henke, Rainer Hinrichs, Michael Kallhardt, Fabian Langhans, Klaus Rebentisch, Reinhard Schloo, Hannah Schwarz-Kaschke, Reiner Sterna SPD: Bianca Fischinger, André Herzog, Annegret Reysen, Reiner Schnäpp, Veit-Gunnar Schüttrumpf, Hans-Jörg Wilkens
Eiten is ene Eenheitsgemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 16.258 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 63,47 km². To de Gemeen höört de Öörd Bassen, Booköss, Meyerdamm, Eiten-Noord, Eiten-Süüd, Eiterdamm, Sao’ern un Schaaphusen to. De Gemeen Eiten is an’n 1. Januar 1963 billt worrn, as sik de vörher egenstännigen Gemenen Eiten, Eiterdamm, Meyerdamm, Sao’ern un Booköss freewillig to een Gemeen tohoopslaten hebbt. An’n 1. April 1968 is tosätzlich noch Schaaphusen Deel von disse Gemeen worrn. Mit de Gemeenreform in Neddersassen an’n 1. Juli 1972 is ok noch Bassen an de Gemeen Eiten kamen. De Hauptoord Eiten gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend. De Gemeen is Dreger von de Grundscholen Bassen, Eiten un Sao’ern un von de Integreerte Gesamtschool Eiten. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Eiten. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen in den Landkreis Veern Achem | Blenner | Dörbern | Emhusen | Kerklinneln | Langwedel | Otterbarg | Eiten | Rier | Thänhusen | Veern
Rier (hoochdüütsch Riede) is ene Gemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 2985 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 26,88 km². To de Gemeen höört de Öörd Rier, Hilmbrook un Fell to. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Rier. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun de Gemeen (hoochdüütsch) Städer un Gemenen in den Landkreis Veern Achem | Blenner | Dörbern | Emhusen | Kerklinneln | Langwedel | Otterbarg | Eiten | Rier | Thänhusen | Veern
Thänhusen is ene Gemeen in dat Bundsland Neddersassen in Düütschland. Se liggt in den Landkreis Veern un hett 8292 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022) op en Rebeet vun 65,77 km². To de Gemeen höört de Öörd Ahsen-Ötzen, Beppm, Dibbelsen, Dönnerstäen, Eißel, Holtdörp, Hostäe, Lunsen, Morsen, Oenigstedt, Thänhusen, Werder un Wulmsdörp. De Gemeen Thänhusen hett sik an’n 1. April 1908 billt, as sik de dree Gemenen Börgeree, Hagen und Westerwisch tohoopslaten hebbt. An’n 1. Juli 1972 sünd tosätzlich mit de Gemeenreform in Neddersassen noch de Gemenen Dibbelsen-Dönnerstäen, Eißel, Holtdörp-Lunsen, Hostäe un Werder Deel von de Gemeen Thänhusen worrn. Dat letzte Maal hett sik an’n 1. November 2006 dat Rebeed von de Gemeen ännert: de Gemeen Morsen hett sik oplööst un sik de Gemeen Thänhusen anslaten. Dat Wapen von de Gemeen wiest op blauen Grund en gollen Lööw mit rode Tung un rode Klauen. Rund üm den Lööw sünd acht gollen Steern to sehn. De Schildkopp is gollen mit en Tinnensnidd. Dat Wapendeert is de Bruunswieker Lööw. De Hauptoord Thänhusen gellt na dat Regionale Ruumordnungsprogramm as Grundzentrum för de Öörd in de Ümgegend. Projekt to'n Sammeln vun plattdüütsche Oortsnaams in de Landkreise Deefholt, Nienborg/Werser un Veern Gemeen Thänhusen. Mehr Biller, Videos oder
Johannes Edmund „Ivo“ Braak (Schrieversnaam ok Boje Braak; * 12. September 1906 in Marn; † 10. August 1991 in Kiel) weer en plattdüütschen Schriever un Perfesser. Braak is 1906 as Söhn vun en Obergerichtssekretär in Marn boren. He güng in Marn ok na Volks- un Realschool. Vun 1922 af an weer he op de Staatliche Bildungsanstalt in Plön un hett 1926 sien Abitur maakt. He hett düütsche un plattdüütsche Philologie in Kiel, Wien un Hamborg studeert un 1930 bi Otto Mensing in Kiel sien Dokter maakt. Denn het he bet 1932 noch wedder Pädagogik an de Pädagogische Akademie in Kiel studeert un weer 1932 bet 1935 Schoolmeester an’e Volksschool. 1935 hett he as Dozent an de Pädagogische Hoochschool in Kiel anfungen un is 1938 an de Pädagogische Hoochschool na Ollnborg gahn. Vun 1939 bet 1945 weer he Soldaat. In de eersten Johren na’n Krieg bet 1948 weer he bi de Schauspeleree in Itzehoe. Denn is he aver wedder an de Pädagogische Hoochschool in Flensborg anfungen. Dor weer he vun 1949 af an Perfesser un siet 1953 ok Viezdirekter. 1960 keem he na de Pädagogische Hoochschool in Kiel un weer dor vun 1961 bet 1967 Rekter. In Kiel is he bet
Tein Jahr un dree Daag is en plattdüütsch Theaterstück vun Ivo Braak. Dat is en eernsthaft Spill in dree Akten. Dat Stück höört to de dree Stücken, de Braak glieks na’n Tweten Weltkrieg schreven hett un de sik mit zeitnahen Themen beschäftigen. Dat eerste Maal opföhrt worrn is dat Stück an’n 11. Januar 1954 as Höörspeel in’n Radio bi Radio Bremen. In’n Theater keem dat Stück toeerst an’n 6. Mai 1955 bi de Nedderdüütsche Bühn Glückstadt op de Bühn. De Bühnenrechten liggt bi’n Mahnke-Verlag in Veern. Dat Stück speelt in’n Harvst 1948. Jüst teihn Johr is dat her, dat bi de eenzige Jood in’t Dörp doodbleven is, nadem welk vun de Dörpslüüd em dör’t Dörp jaagt hebbt. Dat weer meist vergeten, wat domals passeert weer, as opmal twee Lüüd ut de Stadt in’t Dörp kaamt un rutfinnen wüllt, wat dat weer mit dissen Jood. Nu kummt allens wedder hooch. De eerste Akt speelt an en Sünndagnamiddag op de Deel bi Janjakob Lau, de twete an’n Maandagavend in de Stuuv bi Paster Bünz un de drüdde Akt an’n Deensdagnamiddag op’n Fellen. Janjakob Lau, Buur Anke, sien Dochter Greet, Huushöllersch Niss Brandt, Jungbuur Julus Stüker, Naverbuur Jens, sien Söhn Korl Wichmann, Naverbuur
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Bern (Mehrdüdig Begreep). Bern is en Stadt in de Swiez un Hööftoort vun de Kanton Bern un de facto de Hööftstadt vun de Swiez. Mit 128.000 Inwahner up en Flach vun 51,60 km² is Bern nah Zürich, Genf und Basel de veertgröttste Swiezer Stadt. De Stadt is 1191 grünnd wurrn un siet 1218 Free Rieksstadt. 1353 is se de Olde Eidgenossenschap betreden. Nah de groode Füer vun 1405 is de Oldstadt nee in Sandsteen in de Stil vun de Renaissance upboot wurrn. Dit Stadtensemble mit de stiltypisch Arkaden is meest vullstännig erhollen un siet 1983 up de List vun de UNESCO-Weltkulturarv. Bernhard Furrer: Schweizerische Kunstführer GSK, Band 553-555: Die Stadt Bern, Bern 1994, ISBN 3-85782-553-7 Bern. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Op Wikiquote gifft dat Zitaten to, över oder vun „Städte#Bern“ (hoochdüütsch). Offizielle Websteed vun de Stadt Bern Bern Tourismus Berchtold Weber: Historisch-topographisches Lexikon der Stadt Bern Karte mit weiteren Infos der Stadt Bern
Leederkroom weer en plattdüütsche Folkband, de ok veel Skiffle-Musik maakt hett. 1987 hebbt sik Werner Miebach, Gerd Pillip, Anna Riggers, Dörte Gudat, Karsten Mayntz un Wolfgang Hilke, de all ut de Ümgegend vun Buxthu stammt, tohoopfunnen un harrn an’n 11. März 1988 in dat Abthuus in Buxdhuud ehrn eersten Optridd. Ehr Afscheedskunzert hefft se an’n 15. September 2012 up den Kiekbarg in de Gemeen Rosengoorn geven. Wi mokt allens platt. CD Wedder dor. CD Wiehnachtsmarkt an’n Kiekebarg. CD, 2008
Liwwät Böke (boren Knapke; * 1807; † 1882) weer en Fro, de 1834 na Amerika utwannert is un en plattdüütsch Daagbook schreven hebben schall, dat 1987 dat eerste Maal rutgeven worrn is. Dat is nawiest, dat dat Daagbook en Fälschung is. Elisabeth Knapke is 1807 as Dochter vun en Hüermann in Nienkerken boren. 1834 is se na Amerika utwannert un hett dor in Cincinnati Bernard „Natz“ Böke heiraadt. Se hebbt denn in Maria Stein in’n Mercer County leevt. Ehr ganz Leven lang schall se Daagbook schreven hebben. Alltohoop so bi 1100 Sieden. En Deel op Hoochdüütsch, aver den gröttsten Deel op Plattdüütsch. Dit Daagbook schall denn lang op irgendeen Dackbodden legen hebben. 1987 hett Luke B. Knapke dat Book in’e Hann kregen, in’t Engelsche översett un rutgeven. Dat Book hett veel Anklang funnen. De Geschicht vun en starke Pioneer-Fro keem good an. Gau al hebbt sik aver ok Kritikers mellt. Welk vun de Biller in dat Daagbook weren bi Bernhard Winter klaut, de lang na Liwwät Böke leevt hett. Denn weren dor welk Anachronismen in un ok mit de Spraak stimm wat nich. Mal weer dat allerbest Hoochdüütsch, un denn mit’n nächsten Satz weer dat man kuum mehr to verstahn,
Römer betekent Römer, Börger von dat Röömsche Riek, Römer, Inwahner von de Stadt Room in Italien, Römer, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor), Römer, en Maandkrater, Römer, Oort von Glääs, Römer, Gebüüd in Frankfort an’n Main, Hessen, Römer, düütsch Ünnernehmen, (2897) Ole Römer, en Asteroid. Kiek ok bi: Römers. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Römers betekent Römers, Börgers von dat Röömsche Riek, Römers, Inwahners von de Stadt Room in Italien. Kiek ok bi: Römer, Roemers. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Fork (Software). De Fork oder ok Greep is en Warktüüch, dat in de Bueree oder ok in’n Goorn veel bruukt warrt. De Fork besteiht ut en langen Greep mit iesern Tinnen (oder Stahltinnen) vörn an. Formen vun de Fork: Haufork, dree Tinnen (gifft ok welk mit blot twee Tinnen), för dat Vörgeven vun Hau un Grassilo to’n Bispeel, Forken för Grassilo sünd aver faken noch en beten massiver boot as de Forken för dat temlich lose Hau, en besünnere Form vun de Haufork is de Stakelfork, de en langen Greep hett, dat een dat Hau dor mit op’n Böhn oder op’n Ackerwagen forken kann, Messfork, veer Tinnen (gifft ok welk mit fief Tinnen), för’t Utmesten, en besünnere Form vun de Messfork is de Messhaken, de ok veer Tinnen hett, de aver in’n rechten Winkel afbagen sünd, brukt ward de toon Afhaken vun'n Meßwagen. Dormit wern lütte Humpen makt, de denn mit de Meßfork ut'n ein smeten wören, Maisfork, söss Tinnen (köönt ok mehr wesen), för dat Vörgeven vun Maissilo to’n Bispeel, Kartuffelfork, acht, negen un noch mehr Tinnen, de vörn lütte Gnubbels hebbt un nich spitz sünd, dat een de Kartuffeln
Dat Periodensystem vun de cheemsch Elementen wiest, welke Elementen dat gifft un woans ehr Egenschoppen tosamenhangt. De Elementen sünd dorbi opstiegend na jemehr Atomtall ordent un in Perioden (Längsregen) un Gruppen (pielliek Regen) indeelt. In fröhere Tieten weer dat Periodensystem vun grote Bedüden för dat Opdecken vun ne’e Elementen. Vundaag is dat man blots noch en Översicht, de aver bi cheemsch Vörgäng jümmer noch goot to bruken is. Nafolgend is dat Periodensystem in sien hüüt bekannte Form dorstellt: De Elementen sünd mit jemehr Atomtekens dorstellt, dorbi steiht jümmer de Atomtall. De Perioden sünd jümmer de waagrechten Regen. De Gruppen sünd de piellieken Regen. De röömsch Tallen betekend dorbi de Hööftgruppen, dat annere sünd de Nevengruppen. All Materie, de uns ümgifft besteiht ut lütte Deelken, de Atomen nöömt warrt. Jedet Atom besteiht ut en Atomkarn un en Elektronenhüll: Jede Atomkarn bargt positiv laadte Protonen (tomindst een, hööchstens en beten mehr as Hunnert). De Tall vun de Protonen in’n Karn gifft an, wo groot de Karnladung is. Se warrt ok as Atomtall betekent. De Elektronenhüll ümslutt den Karn in en Beten Afstand. Wenn in disse Hüll jüst so veel (negativ laadte) Elektronen sünd as Protonen in den Karn, gliekt sik de Laden
En Definitschoon leggt formal un mööglichst akraat fast, wat en Begreep meent. Dat Woort stammt vun latiensch de ‚vun ... weg‘ un finis ‚Grenz‘ un meent Afgrenzen. En Definitschoon hett twee Delen: de Begreep, de defineert warrt is dat Definiendum. Dat is latiensch för ‚dat, wat to defineren is‘. de Beschrieven, de verkloort, wat dat nu is, heet dat Definiens, dat is latiensch för ‚dat, wat defineren deit‘. Definitschonen speelt en wichtige Rull in de Naturwetenschoppen, un besünners in de Mathematik. Wenn een wat definieren will, denn gifft dat ünnerscheedliche Mööglichkeiten. De eenfachste is, eenfach to beschrieven, wat en Woort meent. Dat geiht aber ok formeller. Besünners in de Mathematik warrrt geern en Glieken opstellt. Wenn een en Definitschoon formell opschrifft, geiht dat mit dat Äquivalenzteken "≡". Dorbi steiht dat Definiendum links un dat Definiens rechts, t.B. Appelboom ≡ en Boom, an den Äppel wasst Dormit warrt de Begreep Appelboom mit dat Aaft defineert, wat an em wasst. In de Mathematik gifft dat ok noch de rekursive Definitschoon. Bi disse Oort vun formelle Definitschoon warrt en Begreep mit sik sülvst definieert un dat geiht so: toeerst defineert wi en Koppel mit tominnst een Element. Dat is de Grundkoppel. denn warrt
Katie Liu Leung (* 8. August 1987 in Motherwell, Schottland) is en schottisch Schauspelersche. Se is dör ehr Rull as Cho Chang in de Harry Potter Filmreeg bekannt worrn, wat ehr eerste Arbeit för’t Kino weer. Katie Leung is de Dochter vun Peter Leung un Kar Wai Li, de aver scheedt leevt. Se wahnt tosamen mit ehr twee Bröder un ehr Süster bi’n Vadder, de in Glasgow en chinees’sch Restaurant hett. Ahn vörher al Insichten in de Schauspeleree hatt to hebben, hett sik Leung bi en Casting för den veerten Deel vun de Harry-Potter-Verfilmen ünner 4.000 annere för de Rull vun Cho Chang dörsett. De Schrieversche vun de Harry Potter Böker, Joanne K. Rowling wull för de Rull geern en ganz nee un unbekannt Gesicht hebben. In de glieken Rull is Leung ok in de beiden folgenden Filmen ut de Reeg to sehn. Wunnen hett Katie Leung opstunns noch keen Priesen, man se weer 2008 nomineert för den MTV Movie Award in de Kategorie Best Söten tosamen mit Daniel Radcliff. Katie Leung in de Internet Movie Database (engelsch)
De Bull (lat. Taurus, astronoomsch Teken: ♉) is en vun de modernen 88 Steernbiller, dat in’t Rebeet vun de Ekliptik to finnen is. Dormit höört dat to de twölf Deerkreisteken. De Bull steiht in’n Noorden vun dat opfallen Steernbild Orion. De Kopp vun’n Bull warrt billt vun de hellsten Steerns vun den apenen Steernhopen Hyaden („Regensteerns“), de üm den Hööftsteern Aldebaran anordent sünd. De opfallen rode Aldebaran sülvst höört aver nich to den Steernhopen. He stellr dat Oog vun den Bull dor. Mit ’n beten Afstand staht na Oosten vun de Hyaden de Steerns Elnath un ζ Tauri, de de Höörn billt. In’n Noordwesten vun de Hyaden steiht en wieteren apenen Steernhopen, de Plejaden, M 45 oder ok „Sövensteerns“ nöömt warrt. To sehn is de Bull vun’n Harvst bit in’t Fröhjohr. Dör dat Steernbild verlöpt de Ekliptik, so dat dör dat Steernbild de Sünn, de Maand un de Planeten vun’t Sünnsystem dörwannern doot. Dorüm tellt de Bull to de Deerkreisteken. Man, de Tietpunkt vun’n Sünndörgang dör dat Steernbild hett sik siet de Antike schaven vun wegen de Präzessionsbewegen vun de Eerdass. Opstunns steiht de Sünn vun’n 13. Mai bit to’n 21. Juni in’n Bull. De Sünn steiht siet 1990 to
Eduard Edert (* 31. August 1880 in Olschlo; † 27. August 1967 in Heikendörp) weer en düütschen Politiker un plattdüütschen Schriever. Edert weer Schoolmeester un harr ok en Dokter maakt. So 1910 weer he Schoolmeester in Kiel un hett sik dor ok för den Wandervogel insett. Na 1921 weer he Oberschulraat in Flensborg. 1949 hett he as unafhängigen Kandidaten bi de Bundsdagswahl 1949 mitmaakt. De CDU, FDP un DP harrn in sien Wahlkreis keen Kandidat opstellt un hebbt em lever ünnerstütt. Se menen, dat weer de eenzige Mööglichkeit, to verhinnern, dat de SSW de Wahl in Wahlkreis üm Flensborg winnt. So hett he 48,0 % vun de Stimmen kregen (SSW 31,4 %) un dat schafft in’n Bundsdag rintokamen. As unafhängige Kandidaten hebbt dat ans blot noch twee schafft, all beid 1949, un sietdem keeneen mehr. He weer bet 1953 in’n Bundsdag un weer Frakschoonsgast vun de CDU/CSU. He is in disse Tiet ok de Baas vun’n Sleswig-Holsteenschen Heimatbund wesen. Sien Book Dat harr noch leeger warrn kunnt schall sik över 100.000 Maal verköfft hebben un is bet 1992 in 19 Oplagen rutkamen. Der Schuster von Tondern. Hansen, Glückstadt 1910 (5 Oplagen) Das nationale Selbstbestimmungsrecht in Südschleswig. (mit Hans Hedtoft), Kopenhagen
De Systool (afleidt vun’t gr. συστολή „Tosamentrecken“) betekent de Phaas vun’n Bloodkreisloop, wenn dat Hart sik tosamentehn un dat Blood ut de Hartkamern utsmieten deit. Dat Gegendeel dorto is de Diastool, wenn sik dat Hart wedder entspannt un Blood nafüllt warrt. Dat Blood warrt dör dat Tohopentrecken ut de Hartkamern rutdrückt. De Systool beschrifft de Druckleistung vun’t Hart. De Duer vun de Systool blifft teemlich gliek, ok wenn sik de Hartfrequenz (Puls) ännert. De Diastool dorgegen ännert ehr Läng düchtig. Bi en utwassen Minschenduert de Systoll ruchweg 300 Millisekunnen. De Systool vun de Hartkamer warrt in en korte mechaansche Anspannungsphaas un en länger duern Utsmietphaas ünnerdeelt. In de Anspannungsphaas sünd de Kamern mit Blood füllt, de Seil- un Taschenklappen sünd slaten. De Druck warrt grötter. In de tweeten Phaase warrt de Druck in de Kamern grötter as de Blooddruck in’n Truncus pulmonalis („Lungenstamm“) un Aorta un de Taschenklappen gaht apen. Denn kann dat Blood in de groten Bloodfatten inströmen. De mechaansche Utsmietphaas fangt an: in’t Phonokardiogramm oder auskultatoorsch mit den eersten Harttoon in de Echokardiografie mit dat Apengahn vun de Aortenklapp in’t EKG mit de R-Tack Se geiht to Enn: in’t Phonokardiogramm oder auskultatoorsch mit den tweeten Harttoon. in de