rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Gisela Trowe (* 5. September 1922 in Düörpm; † 5. April 2010 in Hamborg) weer en düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin. Gisela Trowe nehm während den Tweeten Weltkriegs Gesangs- un Schauspelünnerricht, anfang in hör Heimatstadt Düörpm, denn in Baukem un Berlin. Hör Debüt an’t Theater harr se 1942 in Gera mit Lessings Minna von Barnhelm. Nah dem Krieg bleev se eerst in’ Oosten, weer fast engageert in Gera, keem denn nah Berlin, wo se an dat Hebbel-Theater un an dat Berliner Ensemble speel. Ünner Regisseur Erich Engel is se 1948 in hör eerst Film Affaire Blum uptreden un gung nich weer nah den Oosten torüch. Se speel jetzt an dat Theater in der Josefstadt in Wien, later an de Münchner Kammerspiele un an dat Thalia-Theater in Hamborg. Se hett mit Regisseuren as Gustaf Gründgens un Giorgio Strehler arbeit. Nebenbi arbeit Trowe as Synchroonsnackerin för international Stars as Melina Mercouri, Gina Lollobrigida, Rita Hayworth, Simone Signoret, Anna Magnani oder Shelley Winters. Ok in tallriek Hörspelen as Die Säulen der Erde, Die drei ??? oder Hui Buh is hör Stimm to hörrn. För dat allgemeen Feernsehpublikum wurr se in hör later Johren dör Serien as Unser Lehrer Doktor Specht mit Robert Atzorn, Ein
Neptunium is en cheemsch Element mit dat Atomteken Np un de Atomtall 93. Dorbi hannelt sik dat üm en Swoormetall, dat giftig un radioaktiv is, un in’t Periodensystem to de Grupp vun de Actinoiden höört. Neptunium is dat eerste Transuran, also dat eerste Element achter dat Uran, de in de Natur – afsehn vun Plutoniumsporen, de eerst na Inföhren vun den Begreep opdeckt weern – nich vörkamt. De Naam is ut dat Sünnsystem afleidt, woneem de Planeten Uranus, Neptun un Pluto openanner folgt, jüst so as in’t Periodensystem de Elementen Uran, Neptunium un Plutonium. In’n Mai 1934 hett sik Ida Noddack to de Lücken in’t Periodensystem vun de Elementen utlaten, de dat dormols noch geven het. An’t Enn vun ehr Arbeit schreev se wieter över de Mööglichkeit vun Transuranen. Wenige Weken later hett Enrico Fermi to dit Thema dree Arbeiten publizeert. In’n November 1934 hett sik Noddack kritisch mit de vörgeevliche Opdecken vun’t Element 93 vun Fermi utenannersett. In ehr Afhanneln hett se ünner annern de Opdecken vun de neutroneninduzeert Karnsplitten vörweg nahmen. Se segg, dat dat mööglich weer, dat swore Karns in verschedene grote Stücken verfallt, wenn se mit Neutronen beschaten warrt. Disse Brookstücken weer denn woll Isotopen vun
Bauxit is en wichtig Aluminium-Ierz, dat sik vör allen ut de Aluminium-Mineralen Gibbsit (Hydrargillit) γ-Al(OH)3, Böhmit γ-AlO(OH), Diaspor α-AlO(OH), as ok ut de Iesenoxiden Hämatit Fe2O3 un Goethit FeO(OH), dat Toonmineral Kaolinit un lütte Andelen vun’t Titanoxid Anatas TiO2 tosamensett. De Naam Bauxit is afleidt vun sien eerste Fundsteed Les Baux-de-Provence in Süüdfrankriek, woneem dat Ierz 1821 vun Pierre Berthier opdeckt worrn is. In de Eerdwetenschoppen warrt Lateritbauxiten (Silikatbauxiten) vun de Karstbauxiten (Karbonatbauxiten) ünnerscheedt. De al fröh opdeckten Karbonatbauxiten leegt vör allen in Europa över Karbonatstenen, d. h. Kalken un Dolomiten, woneem se dör lateritisch Verweddern vun toonrieke Inlagern oder toonrieke Löösöverblievsels entstahn sünd. Jemehr weertschoppliche Bedüden hett gegenöver de Lateritbauxiten stark nalaten. De Lateritbauxiten gifft dat in tallrieke Länner vun’n Tropengrödel. Se sünd dör lateritisch Verweddern vun ünnerscheedliche Silikat-Stenen tostannen kamen as Granit, Gneis, Basalt, Syenit, Toon oder Toonschiver. In’n Gegensatz to iesenrieke Lateritdeken billt sik Bauxiten bi sünners dull Verweddern un hoge Dränaasch, wat en Oplösen vun Kaolinit ünner Billn vun Gibbsit mööglich maakt. In de Lagersteden leegt de Aluminiumrieksten Rebeden faken ünner en Böverflachenschicht, de rieker an Iesen is. Anners as bi Karbonatbauxit, kummt as Aluminium-Mineral hier meist blots de Gibbsit vör. De gröttsten Födderlänner vun Bauxit
De „CHRISTLICHE MITT – För en Düütschland na GOTT siene Geboden“ (kort: CM) is en politische natschonal-konservative Lüttpartei in Düütschland, de na ehr egen Sülvstverstahn christliche Weerten vertreden deit. De Partei is an’n 27. August 1988 in Köln grünnt worrn un harr 2009 ruchweg 4700 Liddmaten. De christlich-fundamentalistische Partei foddert en Utrichten vun all gesellschopliche Rebeden „ünner dat christliche Sittengesett na Gott sien Geboden“. De Partei stellt sik sülvst as överkonfesschonell dor, hett aver kathoolsche Relatschonen sünners in ehr Publikatschonen . Im Oktober 2005 hett de Partei op ehrn ordigen Parteidag in Fulda en överarbeit Grundsatzprogrann beslaten, dat sik na jemehr egen Verstahn op de wesentlichen Punkten vun en christlichen un sozialen Politik kunzentreert. Sünner de Teihn Geboden nehmt dor binnen en sünnere Positschoon in, de en „vun Gott wullt Naturrecht un christlich Sittengesett“ dorstellt. De „christliche Eh“ un de Familie warrt as „wichtigste Levens- un Optuchtgemeenschop in’n Staat“ ansehn. De „nichordente Sexualität“ un de Homosexualität warrt dorgegen verorrdeelt un aflehnt. Anstreevt warrt dorgegen en „Torüchholen vun’n christlichen Sinn“. De Partei lehnt de angeevliche „Islamiseeren vun Europa dör den Islam“, Islamünnericht oder Ünnerricht, de sik mit verschedene Religionen befaat, as ok den „Missbruuk vun’t Asyl“ af. Dorgegen schüllt Muslime, de
En Kortfilm (engl. short (film) oder short subject) ünnerscheedt sik vun sien Gegenstück, den Langfilm, eenzig över de Läng. En Kortfilm kann dorüm also jüst so as de programmfüllen Film all mööglichen Genres afdecken- De Begreep Kortfilm is eerst prägt worrn, as dat begäng worrn is, in’t Kino programmfüllen Speelfilmen to wiesen. In de fröhen Tiet vun’t Kino weern de Filmen noch dör de technischen Vörrutsetten in jemehr Läng inschränkt. Ut hüütige Sicht müssen all de fröhen Filmen dorüm ok as Kortfilmen defineert warrn, ahn dat dat de egentlich Begreepsbedüden weddergifft. Man hett de Filmen eher na de Tall vun jemehr Akten betekent. In’n Gegensatz to’n den Begreep Akt as he bi’t Theater bruukt warrt, steiht de bi’n Film ok för de Filmrull sülvst. In dissen Sinn hett man fröher so nöömte Onereeler un Tworeeler ünnerscheedt. Reel is de engelsche Beteken för en Rull Film. Ok de Academy of Motion Picture Arts and Sciences hett fröher Oscars för körtere Filmen in disse Kategorien vergeven. Bit in de 1970er Johren is en Kortfilm faken as Vörfilm för den egentlichen Hööftfilm wiest worrn. As de Kinobesökers weniger worrn sünd, hett sik ut finanzielle Grünnen bi de Bedrievers vun de Kinos en anneren
A Man Called Horse is de Titel vun en US-amerikaanschen Western, de 1970 in de Kinos keem. De Film warrt as de eerste realistische Indianerfilm ansehn. Speelbaas vun den Film weer Elliot Silverstein, de Hööftrull hett Richard Harris speelt. Dat Dreihbook hett Jack DeWitt schreven un baseert op en Vertellsel vun Dorothy M. Johnson, dat se 1968 ünner glieken Naam in ehr Book Indian Country publizeert harr. Dat geev later noch twee wietere Filmen, de op dissen Film opboet: The Return of a Man Called Horse (1976) un Triumphs of a Man Called Horse (1982). Richard Harris hett ok wedder in beide Filmen de Hööftrull speelt. De rieke engelsche Lord John Morgan is na Amerika reist, üm dor to jagen un sik dat Land to bekieken. Een Dag warrt sien Lager vun de Lakota-Sioux överfallen, as he jüst in’n Stroom baden deit. Sien Begleiders, de em dör de Wildnis föhrt hebbt, warrt korterhand afmurkst, wiel Morgan sülvst – naakt, as he is – fangen nahmen warrt. De Indianers behannelt em as’n Slaav oder eher noch as’n Huusdeert un sleept em mit in dat Indianerlager, vun wegen dat he nu dat Egendom vun Buffalo Cow Head warrt, de Mudder vun’n Hööftling.
A Man Called Horse betekent A Man Called Horse, Kortgeschicht vun Dorothy M. Johnson, A Man Called Horse, Film, de op dat Vertellsel baseert. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Bilirubin (vun lat.: bilis „Gall“ un ruber „root“) is en cheemsch Verbinnen, de bi’n Stoffwessel en Rull speelt. Dat hannelt sik dorbi üm en geel Afboprodukt vun den Häm-Andeel vun den roden Bloodfarvstoff Hämoglobin. Dormit höört dat to de Gallenfarvstoffen. In de Natur kummt dat Pigment nich blots in Deerten un bi’n Minschen vör, man ok in Planten. In’t Johr 2009 is dat to’n eersten mol in de Saat vun Boom-Strelitzien nawiest worrn. Rode Bloodkörpers hebbt en Levensduer vun ruchweg 120 Daag un warrt dorna in de Milt afboet. Ut dat Hämoglobin, dat dorbi anfallt, warrt över Twüschenschreed de geeldfarvene Stoff Bilibrubin billt. Jeden Dag entstaht dorvun in’n minschlichen Lief üm un bi 300 mg, wovun ruchweg 80 % ut den Afbo vun olle Erythorzyten stammt. As nichkonjugeert Bilirubin lööst sik dat gott in Fett, man teemlich slecht in Water. Dat mutt dorüm an dat Bloodprotein Albumin ankoppelt warrn, üm dat in’t Blood tranporteeren to künnen. In de Lebber warrt dat Bilirubin dorna dör dat Enzym UDP-Glucuronosyltransferaas an Glucuronsüür ankoppelt un warrt dormit konjugeert Bilirubin (= direkt Bilirubin), wat nu waterlöslich is, vun wegen dat dat nich mehr an’t Albumin bunnen is. Mit de Gall kann dat nu in’n Darm
Michael Chapman (* 21. November 1935 in New York City, New York; † 20. September 2020 in Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Kameramann un Speelbaas, de in vele Filmen ok in lüttere Rullen as Schauspeler optreden is. As Chapman sien Utbilln to’n Kameramann för Dokumentarfilmen afslaten harr, hett he Anfang vun de 1970er Johren as Kamerafohrer arbeit för Lüüd as Gordon Willis (bi Filmen as Klute oder The Godfather) un Bill Butler (bi Jaws). In’t Johr 1973 weer he bi den Film The Last Detail dat eerste mol Kameramann. Teihn Johr later weer he bi All the right Moves to’n eersten mol as Speelbaas an’n Set. Chapman weer för siene Arbeiten bit hüüt (Stand: Februar 2011) acht mol för renomeerte Filmpriesen vörslahn, dorünner ok tweemol för den Oscar as Best Kameramann. Wunnen hett he veer Priesen: 1981: den BSFC Award in de Kategorie Best Kameramann för Raging Bull 1981: den NSFC Award in de Kategorie Best Kameramann för Raging Bull 2004: den Pries för’t Levenswark vun de American Society of Cinematographers 2010: den Pries för’t Levenswark vun’t Ojai Film Festival Kortbiografie in de New York Times Michael Chapman in de Internet Movie Database (engelsch)
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | 102 v. Chr. | 101 v. Chr. | 100 v. Chr. | 99 v. Chr. | 98 v. Chr. | 97 v. Chr. | ► | ►► 30. Juli: In de Kimbernkriege winnt de röömsche Konsul Gaius Marius bi de Slacht vun Vercellae (dat hüdige Vercelli) gegen de Kimbern unner Boiorix. Dor sund de Germanen for dat Riek eerst mol keen Gefohr mehr mit. De tweete Slavenkrieg unner Athenion in dat Röömsche Riek geiht mit den Dood vun Athenion up dat Slachtfeld toenne.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | 102 v. Chr. | 101 v. Chr. | 100 v. Chr. | 99 v. Chr. | 98 v. Chr. | ► | ►► Kimbernkriege: In de Slacht vun Aquae Sextiae (dat hüdige Aix-en-Provence in Süüdfrankriek) weert de Teutonen un de Ambronen unner Teutobod vun de Römers unner Gaius Marius heel un deel slahn un tonicht maakt. De Furor Teutonicus is dor toenn mit. De Kimbern sund avers noch nich slahn un blievt gefährlich for dat Riek.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | 102 v. Chr. | 101 v. Chr. | 100 v. Chr. | 99 v. Chr. | ► | ►► De tweete Slavenkrieg unner Salvius un Athenion geiht up Sizilien los.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | 102 v. Chr. | 101 v. Chr. | 100 v. Chr. | ► | ►► Jugurtha, König vun Numidien, an'e Siet maakt vun de Römers unner Gaius Marius (* um 160 v. Chr.)
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | 102 v. Chr. | 101 v. Chr. | ► | ►► 6. Oktober: Kimbernkriege: In de Slacht bi Arausio weert de Römers vun de Kimbern un Teutonen slahn un heel un deel to Dutt maakt. De Numiders ehrn König Jugurtha warrt verraden un fallt in de Römers ehre Hannen. Dor geiht Jugurtha sien Krieg mit to Enne.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | 103 v. Chr. | ► | ►► Konsul Gaius Marius nümmt in Jugurtha sien Krieg gegen de Numiders unner König Jugurtha den uppersten Befehl över de röömschen Truppen över. In de Tied vun den Treck vun de Kimbern un Teutonen winnt de helveetschen Stämm vun de Tiguriners un Tougeners unner Divico gegen de röömschen Legionen unner Konsul Lucius Cassius Longinus Ravilla in de Slacht bi Agen an de Garonne. De Stadt Toulouse (dormols Tolosa), wo de Volcae in wahnen doot, fallt achterna vun dat Röömsche Riek af.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | 104 v. Chr. | ► | ►► Bomilkar, Feldherr vun de Numidiers Marcus Livius Drusus de Öllere, röömschen Politiker
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | 105 v. Chr. | ► | ►► Konsul Quintus Caecilius Metellus maakt wieter mit Jugurtha sien Krieg vun de Römers gegen Numidien sien König Jugurtha.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | 106 v. Chr. | ► | ►► Jugurtha sien Krieg: De König Jugurtha vun Numidien sleiht en röömsche Armee unner Aulus Postumius Albinus.
Rad betekent Rad, en Maschienenbodeel, Fohrrad, Fohrtüüch över Land, Radslag, Figur in’n Turnsport, Rad, Figur ut de Wapenkunn, Rad, en Folterreedschop, Das Rad, düütschen Animatschoons-Kortfilm ut dat Johr 2001, Rad, ole Maateenheit för de Strahlendosis, rad, Maat för Winkels in’t Bagenmaat. Rad is de Familiennaam von Gerhard von Rad (1901–1971), düütschen protestantschen Theoloog, Jacob Christoph Rad (1799–1871), Swiezer Ünnernehmer un Utfinner, Maxim Rad (* üm 1957), düütschen Singer, Gitarrspeler un Kumponist, Michael von Rad (1939–2014), düütschen Mediziner, Ulrich von Rad (* 1935), düütschen Geoloog. RAD is afkört för Rapid Application Development, en Modell för’t Softwareentwickeln, Rational Application Developer, en Software-Entwicklungsümgeven, Rieksarbeitsdeenst, en Organisatschoon in’t Düütsche Riek vun 1933–1945, Royal Academy of Dance, internatschonale Danzakademie, sünners för klassisch Ballett. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Numidien is en vörmolig Land in Noordafrika, wat grote Deele vun dat hüdige Algerien un Tunesien umfaten dö. In de Antike hefft Berbers in Numidien leevt un de ehr Naam weer Numiders oder Numidiers. As Karthago upkamen dö, sund de Numiders vun de Küststreken wegschaven wurrn. Eerst gegen dat Enne vun dat 3. Johrhunnert v. Chr. bi den 2. Puunschen Krieg is unner Massinissa en Königriek Numidien tostanne kamen. Dat hett regeert over dat Achterland vun Karthago un grenz in'n Westen an dat Königriek Mauretanien. As Massinissa sien Söhn Micipsa sturven weer, hefft de Römers dat Riek updeelt unner den siene Söhns Adherbal, Hiempsal un Jugurtha. Dor is denn allerhand Striet um de Macht bi rutkamen un ok krieg mit de Röömsche Republiek (Jugurtha sien Krieg). In dat 1. Johrhunnert v. Chr. stunn Numidien unner de Herrschop vun Rom. De leste König vun Numidien weer Iuba I. (60-46 v. Chr.). He hett up Pompeius siene Siet bi den Röömschen Börgerkrieg mitmaakt un is in de Slacht bi Thapsus vun Caesar unnerkregen wurrn. Dor hett he sik denn sülms umbrocht, un Numidien is en Provinz vun Rom wurrn. 435 n. Chr. is de Küst vun Numidien in de Hand vun de
Henry Moule (* 27. Januar 1801 Melksham, Wiltshire, England; † 3. Februar 1880 Fordington (vandaag een Stadtdeel van Dorchester) weer en anglikaansch Preester un Utfinner vun de dröge Eerdklosett. Boren un opwussen is he in Melksham. Sin Voder, George Moule weer en Advokat. He het hem to de Marlborough Grammar School bröcht un achteran studeerte Henry Moule an'n St. John's College in Cambridge bet to sienen Afsluss 1821. Moule heirodt 1824 Mary Mullett Evans, un en Jahr dornah kreeg se en Sähn, Henry Joseph. Vun 1824 bet 1829 arbeidt he in Melksham. 1829 tog he med siener Familie nah Fordington (vandag Dorchester) wo he as Vikar arbeidt hett un starv dor 1880. Alltosamen kreegten se 8 Kinners (allens Jungs): 1849 un 1854 hett sik in Fordington un London de Cholera utbreedt. Dat gaff verscheeden Theorien över de Oorsaak daarvan. Henry Moule hett an sien Meenen fasthollen, dat fehlend Rennlichkeit un schietig Water de Oorsaak vun dat Utbreken vun de Süken is. 1859 hett he Versööke mit sien eegen Schiet maakt un is de Utfinner vun de dröge eerd klosett woorn. 1960 he hett dat Patent för dat Dry Earth Closet anmellt un 1861 en eegen Firma gründt, de Moule Patent
Jugurtha (* um un bi 160 v. Chr.; † 104 v. Chr.) is König vun Numidien ween. Jugurtha is de Brodersöhn vun König Micipsa ween. De hett em later as egen Kind annahmen. Numidien weer to de Tied en Königriek, wat as en Vasall afhängig weer vun dat Röömsche Riek. He harr twee Halfbröder, de vun Micipsa siene leevste Fro afstammen döen un de vundeswegen den Throon eenmol arven schollen. De Numiders mochen Jugurtha avers geern lieden. Dor hett Micipsa em um na Spanien henstüert, wo he in de röömsche Armee deent hett. He stunn dormols an de Siet vun sien latern Fiend Marius un hett em unner annern holpen, de Stadt Numantia to belagern. Man ok in Spanien harr he dat up den Throon vun Numidien afsehn un hett dor mit allerhand Römers snackt, de wat to seggen harrn. He harr dat fix rut, datt he dat utnützen konn, datt de Römers sik smeren laten hefft. 118 v. Chr. is Micipsa sturven. Achterna hefft sik de Arven um den Throon in’e Klatten kregen. As he mit em verhanneln dö, hett Jugurtha Hiempsal an’e Siet maken laten. Adherbal schaff dat un konn utbüxen. 116 v. Chr. hett Rom tostimmt, datt
Ben Nsibandze (* 1931) weer Övergangs-Premierminister vun Swasiland in de Tiet van 25. Oktober bis 23. November 1979. Aktuell is he Vörsitter vun de Natschonale Katastrophenschutzbehörde. Hundreds homeless after storms lash Swaziland, http://www.mg.co.za/article/2007-11-29-hundreds-homeless-after-storms-lash-swaziland, verapenlicht 30. Oktober 2010, Mail & Guardian, uproopen an‘ 29 November 2007 Premierminister vun Swaziland Makhosini Dlamini | Maphevu Dlamini | Ben Nsibandze | Mabandla Dlamini | Bhekimpi Dlamini | Sotsha Dlamini | Obed Dlamini | Andreas Fakudze | Jameson Mbilini Dlamini | Sishayi Nxumalo | Barnabas Sibusiso Dlamini | Paul Shabangu | Themba Dlamini | Barnabas Sibusiso Dlamini | Vincent Mhlanga (komm.) | Ambrose Mandvulo Dlamini
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | 107 v. Chr. | ► | ►► Dat Röömsche Riek verklaart den Krieg an König Jugurtha vun Numidien. De Feldtog in Jughurtha sien Krieg unnernümmt Konsul Lucius Calpurnius Bestia.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | 108 v. Chr. | ► | ►► Jugurtha nümmt Cirta in. Dat is de Hööftstadt vun Numidien. Achterna lett he König Adherbal an'e Siet maken un ok all Mannslüde, de in de Stadt leevt hefft. Bi düt Massaker kummt ok en Reeg vun röömsche Kooplüde um. Dor is de Senat vun Rom denn dwungen, in to griepen. So duert dat nich lang, un Jugurtha sien Krieg mit Rom geiht los. De duert vun 111–105 v. Chr..
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 117 v. Chr. | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | 109 v. Chr. | ► | ►► Kimbernkriege: De Stämm vun de Kimbern un Teutonen fallt in de röömsche Provinz Gallia Cisalpina in un maakt dor de Kelten ehre Wahnstäen to Dutt. Achternah weert se ok for Rom gefährlich. De Römers unner Konsul Gnaeus Papirius Carbo weert vun de Kimbern, Teutonen un Ambronen unner Boiorix un Teutobad slahn in de Slacht bi Noreia.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 118 v. Chr. | 117 v. Chr. | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | 110 v. Chr. | ► | ►► De Parthers nehmt to'n eersten Mol de Stadt Dura Europos in. De hett bit dorhen to dat Riek vun de Seleukiden tohöört.
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 119 v. Chr. | 118 v. Chr. | 117 v. Chr. | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | 111 v. Chr. | ► | ►► um 115 v. Chr. rüm: Marcus Licinius Crassus, röömschen Politiker († 53 v. Chr.)
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 120 v. Chr. | 119 v. Chr. | 118 v. Chr. | 117 v. Chr. | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | 112 v. Chr. | ► | ►► 26. Juni: Ptolemaios VIII., Pharao vun Ägypten (* um 180 v. Chr. rum) Kleopatra II., Königin vun Ägypten (* um 185 v. Chr. rum)
◄ | 3. Johrhunnert v. Chr. | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 140er v. Chr. | 130er v. Chr. | 120er v. Chr. | 110er v. Chr. | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 121 v. Chr. | 120 v. Chr. | 119 v. Chr. | 118 v. Chr. | 117 v. Chr. | 116 v. Chr. | 115 v. Chr. | 114 v. Chr. | 113 v. Chr. | ► | ►► König Hiempsal I. warrt an de Siet maakt. So blievt in Numidien de Könige Adherbal un Jugurtha.