rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Solten See oder eenfach See is en lütteren Deel vun en Ozeaan, also Soltwater. Vun de 510 Millionen km² grote Baberflach vun de Eer fallt 71 % up de Ozeaane un blots 21 % up de Kontinente. Vun disse grote Waterflach nimmt de Pazifische Ozeaan 180 Millionen km², de Atlantische Ozeaan 106 Millionen km² un de Indische Ozeaan 75 Millionen km² in. De Seefohrers snackt faken vun de „seven Seen“. To de Tahl kaamt se woll, wiel se de Iesseen rund um den Noord- un Süüdpool, de Middellannsche See un de Noordsee as sülvstännige Seen rekent. De mittlere Deepde vun all Seerebeden liggt bi 3800 m. De gröttste Deepde wurr mit 11.034 m in den Marianengraven vun den Pazifischen Ozeaan meten. Wat vun dat Seewater toeerst to vermarken is, dat is de Soltgehalt, de in de apenen Ozeaane dörsnittlich bi 3,5 % liggt. Darvun sünd mehr as 75 % Kaaksolt, un de Rest besteiht ut Lösungen vun 30 verschedene Elementen. De Soltgehalt in de Randseen hangt darvun af, woveel Söötwater ut de Ströme un mit den Regen dartokummt. För dat Klima up de Eer is
Zajonc is de Familiennaam von Miroslav Zajonc (* 1960), tschechoslowaakschen Rodler, Robert Zajonc (1923–2008), US-amerikaanschen Psycholoog. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Klaus Ferdinand Hasselmann (* 25. Oktober 1931 in Hamborg) is en düütsch Klimaforscher, Meteoroloog un Ozeanoloog. Van 1975 bit 1999 weer he Direkter an dat Max-Planck-Institut för Meteorologie in Hamborg. 2021 wurr Hasselmann gemeensam mit Syukuro Manabe un Giorgio Parisi de Nobelpries för Physik tospraaken. Sien Vader weer de Publizist Erwin Hasselmann. De Familie is 1934 wiels de Tiet vun den Natschonalsozialismus in dat Vereenigte Königkriek utwannert un in’n August 1949 torüchkommen. Van 1950 bit 1955 hett he Physik un Mathematik an de Universität Hamborg studeert, sien Doktertitel van 1955 bit 1957 an dat Max-Planck-Institut für Strömungsforschung in Chöttingen mit de Dissertatschoon Über eine Methode zur Bestimmung der Reflexion und Brechung von Stoßfronten und von beliebigen Wellen kleiner Wellenlängen an der Trennungsfläche zweier Medien maakt un harr ansluutend bit 1964 mehrere Assistenzen. In‘n Februar 1963 habiliteer he an de Universität Hamborg. Af 1966 weer he Perfesser un later Direkter vun dat Institut för Geophysik un Planetarische Physik an de Universität Hamborg as ok Perfesser an de Scripps Institution of Oceanography in La Jolla, Kalifornien. Van 1970 bit 1972 weer he Perfesser an de Woods Hole Oceanographic Institution in Massachusetts un ansluutend bit 1975 ordentlicher Perfesser för Theoretische Geophysik, later Direkter
Schaberg betekent Schaberg, Oort in de Stadt Solingen, Noordrhien-Westfalen. Schaberg is de Familiennaam von Heinrich Schaberg (1833–1914), düütschen Mediziner, Inge Hansen-Schaberg (* 1954), düütsche Pädagogin, Jane Schaberg (1938–2012), US-amerikaansche röömsch-kathoolsche Theologin, Laura Schaberg (1860/1866–1935), düütsche Malerin. Kiek ok bi: Schaberger. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Babis oder Babiš is de Familiennaam von Andrej Babiš (* 1954), tschechschen Ünnernehmer un Politiker, Emil Babiš (1956–2020), tschechoslowaakschen Skispringer. Babis betekent ok Babis Spur, Felssporn in de Ross Dependency, Antarktika, Babis vovos, Boünnernehmen ut Grekenland. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Carnarvon betekent Carnarvon, olen engelschen Naam von de Stadt Caernarfon in Wales, Carnarvon, Stadt in Westaustralien, Australien, Carnarvon, Stadt in Neeseeland, Carnarvon, Stadt in de Provinz Noordkap, Süüdafrika, HMS Carnarvon, brietschen Panzerkrüzer. Kiek ok bi: Caernarfon, Earl of Carnarvon. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
SMS Gneisenau betekent SMS Gneisenau, Fregatt von de düütsche Marien (1879), SMS Gneisenau, Krüzer von de düütsche Marien (1906). Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Deedes is de Familiennaam von Bill Deedes brietschen Journalist un Politiker, Wyndham Deedes (1883–1956), brietschen Brigaadgeneraal, Beamten, Översetter un Zionist. Kiek ok bi: Deeds. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Danzer betekent Danzer, Person, de danst, Danzer, Barg in de Karpaten, Ukraine, Danzer, öösterrieksch Ünnernehmen. Danzer is de Familiennaam von Alphons Danzer (1842–1899), Schriever un Offzeer, Cäcilie Danzer (1885–1963), öösterrieksche Bildhauerin, Corinna Danzer (* 1962), düütsche Saxofoonspelerin, Emmerich Danzer (* 1944), öösterriekschen Ieskunstlöper, Gabriele Danzer (1942–2016), düütsche Emailkünstlerin, Georg Danzer (1946–2007), öösterriekschen Ledermaker un Sänger, George Danzer (* 1983), düütsch-brasiliaanschen Pokerspeler, Gerhard Danzer (* 1956), düütschen Mediziner, Psycholoog un Schriever, Hans Peter Danzer (15./16. Johrhunnert), düütschen Bildhauer, Jakob Danzer (1743–1796), OSB (1743–1796), düütschen Moraaltheoloog un Opklärer, Klaus Danzer (* 1936), düütschen Chemiker, Paul Danzer (1879–20. Johrhunnert), düütschen Journalist un Schriever, Robert Danzer (* 1951), öösterriekschen Warkstofftechniker, Toni Danzer (1891–1951), düütschen Maler. Kiek ok bi: Dänzer, Tanzer. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Holzschuher betekent Holzschuher von Harrlach, Patrizierfamilie ut Nürnbarg. Holzschuher is de Familiennaam von Berthold Holzschuher (1511–1582), düütschen Politiker un Techniker, Christoph Siegmund von Holzschuher (1729–1779), düütschen Patrizier un Historiker, Hanns Holzschuher (1874–1912), düütschen Schriever, Heinrich Holzschuher (1798–1847), düütschen Soziaalarbeider un Karkenleeddichter, Hieronymus Holzschuher (1469–1529), düütschen Koopmann, Kurt Holzschuher (1873–1945), düütschen Fabrikant un Politiker, Ralf Holzschuher (* 1963), düütschen Politiker, Rudolf Sigmund von Holzschuher (1777–1861), düütschen Jurist, Wilhelm von Holzschuher (1893–1965), düütschen Goodsbesitter un Regerungspräsident. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Karl Nessler is de Naam von Karl Ludwig Nessler (1872–1951), düütschen Frisör un Utfinner, Karl Wilhelm Nessler (1830–1904), düütschen Geistlichen un Politiker. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Nessler oder Neßler is de Familiennaam von Barbara Neßler (* 1991), öösterrieksche Politikerin, Franz Xaver Nessler (1863–1953), düütschen Politiker, Friedrich Neßler (J. B. Werner; 1806–1879), franzöösch-Swiezer Germanist un Schriever, Henry Neßler (1851–1911), düütschen Oberst, Julius Neßler (1827–1905), düütschen Chemiker, Karl Ludwig Nessler (1872–1951), düütschen Frisör un Utfinner, Karl Wilhelm Nessler (1830–1904), düütschen Geistlichen un Politiker, Natalie Nessler (* 1976), düütsche Curlerin, Nikolaus Alexander Nessler (* 1958), düütschen Künstler, Grafikdesigner, Schriever un Kurater, Robert Nessler (1919–1996), öösterriekschen Dirigent un Kumponist, Victor Ernst Nessler (1841–1890), düütschen Kumponist, Volker Boehme-Neßler (* 1962), düütschen Rechtswetenschopper, Walter Nessler (1912–2001), düütschen Maler. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Muratow (russisch Муратов) is de Familiennaam von Anatoli Muratov (* 1988), düütschen Boxer, Dmitri Andrejewitsch Muratow (* 1961), russ’schen Journalist, Jewgeni Minerafissowitsch Muratow (* 1981), russ’schen Ieshockeyspeler, Pawel Pawlowitsch Muratow (1881–1950), russ’schen Schriever, Radner Sinjatowitsch Muratow (1928–2004), russ’schen Schauspeler, Walentin Iwanowitsch Muratow (1928–2006), russ’schen Turner, Waleri Alexejewitsch Muratow (* 1946), russ’schen Iesflinklöper. Kiek ok bi: Muradow, Muratowa. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Ardem Patapoutian (armeensch: Արտեմ Փաթափութեան; * 2. Oktober 1967 in Beirut) is en libaneesch-US-amerikaansch Molekularbioloog un Neurowetenschapler an Scripps Research in La Jolla, Kalifornien. 2021 wurr hüm gemeensam mit David Jay Julius de Nobelpries för Physiologie oder Medizin tospraaken. Patapoutian, de sien Öllern beid Armenier sünd, hett de American University of Beirut besöcht, bevör he 1986 in de USA utwannern dee un deren Staatsbörgerschap annehm. 1990 kreeg he bi Judy A. Lengyel an de University of California, Los Angeles, en Bachelor in Zell- un Entwicklungsbiologie, 1996 bi Barbara Wold an dat California Institute of Technology sien Doktertitel (Ph.D.) in Biologie. As Postdoktorand hett Patapoutian bi Louis French Reichardt an dat Scripps Research Institute arbeit, wo 2000 en Professur kreeg. Tüschen 2000 un 2014 harr he en tosätzliche Forschungstätigkeit för de Novartis Research Foundation, siet 2014 forscht Patapoutian tosätzlich för dat Howard Hughes Medical Institute (HHMI). Ardem Patapoutian erforscht de Signaltransduktschoon vun de Sensorik. He kunn wesentliche Bidrääg to dat Rutfinnen vun neeoordig Ionenkanäle un Rezeptoren leisten, de dör Temperatur, mechanische Kräfte oder höhger Zellvolumen aktiviert wurrn. Patapoutian un Mitarbeiter kunnen wiesen, dat disse Ionenkanäle bi de Temperaturempfinnen, bi de Berührungsempfinnen, bi de Propriozeptschoon, bi de Pieneempfinnen un bi de Regulatschoon
Wijnkoop is de Familiennaam von David Wijnkoop (1876–1941), nedderlandschen Politiker, Eddy Wijnkoop (1913–1942), nedderlandschen Wedderständler, Joseph Wijnkoop (1842–1910), nedderlandschen Rabbiner, Marianne van Wijnkoop (* 1945), nedderlandsche Schauspelerin. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Pfaller is de Familiennaam von Anton Pfaller (* 2002), öösterriekschen Footballspeler, Jakob Pfaller, düütschen Architekt, Josef Pfaller (1908–1968), öösterriekschen Politiker, Karin Pfaller-Frank (* 1958), öösterrieksche Logopädin, Max Pfaller (* 1937), düütschen Maler, Robert Pfaller (* 1962), öösterriekschen Philosoof. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Wriedt is de Familiennaam von Elke Wriedt (* 1941), plattdüütsche Schrieversche, Frank Wriedt (* 1964), düütschen Footballspeler, Helmut Wriedt (* 1922), düütschen Handballspeler, Ken Wriedt (1927–2010), austraalschen Politiker, Klaus Wriedt (* 1935), düütschen Historiker, Kwasi Okyere Wriedt (* 1994), Footballspeler ut Ghana, Marco Wriedt (* 1984), düütschen Gitarrspeler un Songschriever, Markus Wriedt (* 1958), düütschen evangeelschen Theoloog, Steven Wriedt (* 1970), US-amerikaansch-düütschen Basketballspeler, Verena Wriedt (* 1975), düütsche Journalistin un Moderatorin. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Vaduz (utspraaken [[faˈdʊt͡s]] oder [[faˈduːt͡s]], im Ortsdialekt [[faˈdot͡s]]) is en Gemeend in dat Böverland as ok de Hööftoort un de Residenzoort van dat Fürstendom Liechtensteen. Vaduz is Sitt van de Staasregeeren un van dat Arzbisdom Vaduz. Besünners bekannt is Vaduz as en internatschonalen Finanzplatz. De Gemeend hett söss Exklaven un is somit en söbengedeelte Verwaltungseenheit. Vaduz hett 5701 Inwahner (Stand: 30. Juni 2020) up en Flach van 17,284 km². Vaduz wurr 1175/1200 as de Faduzes eerstmals nöömt, twee Nennungen van 1021 sünd latere Fälschungen. De Naam is, as völ annern in dat Rhiendaal, van romaansch Oorsprung un geiht up olträtoromaansch auadutg «Waterschloot; Kanal för Möhlen un Saagereen; Möhlengerinne» torüch, dat wedderum van latiensch aquaeductus stammt. Pierre Raton: Liechtenstein Staat und Geschichte. Liechtenstein-Verlag, Vaduz 1969 Paul Vogt: Brücken zur Vergangenheit. Ein Text- und Arbeitsbuch zur liechtensteinischen Geschichte 17. bis 19. Jahrhundert. Amtlicher Lehrmittelverlag, Vaduz 1990 Adulf Peter Goop: Brauchtum Liechtenstein. Alte Bräuche und neue Sitten. Alpenland Verlag, Schaan 2005, ISBN 3-905437-09-0 Mario F. Broggi (Hrsg.): Alpenrheintal – eine Region im Umbau. Analysen und Perspektiven der räumlichen Entwicklung. Historisch-Heimatkundliche Vereinigung der Region Werdenberg, Fontnas 2006, ISBN 3-033-00977-8 Cornelia Herrmann: Die Kunstdenkmäler des Fürstentums Liechtenstein. Das Oberland. In: Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK:
Dat Paläogen is en eerdhistorische Periood in de Ära vun dat Känozoikum, dat mit disse Periood anfungen is. Dat Paläogen ümspannt den Tietruum vun vör 65,5 Millionen Johren bit vör 23,03 Johren. Dorna kummt dat Neogen, dat bit in de Nutiet anduert. Na dat grote Utstarven t. B. vun de Dinosauriers (Massen-Utstarven) keem dat to’n Anfang vun dat Paläogen to dat Entwickeln vun de Vagels un to en düchtig Anwassen vun de Oordenveelfalt bi de Söögdeerten, de sik vun de ehmols lütten Formen in de vörherigen Kriedtiet to de beherrschenden Landdeerten worrn sünd. To’n End vun dat Paläogen hen weern de Snüsseldeerten de gröttsten Landsöögdeerten. Anfangs weern de Eerddelen noch isoleert. As sik aver vör ungefähr 27 Mio. Johren en Landbrüch twüschen Afrika un Eurasien billt harr, künnen sik de Deerten denn aver wedder wiet verbreden. Blots Australien hett en annere Entwicklen nahmen. Dat Paläogen warrt noch mol in dree geoloogsch Epochen ünnerdeelt. Dat sünd dat Paläozän in de Tiet vun 65,5-55,8 Mio. Johren dat Eozän in de Tiet vun 55,8-33,9 Mio. Johren dat Oligozän in de Tiet vun 33,9 bit 23,03 Mio. Johren. Fröher harr de Begreep noch en beten annere Bedüden. To weer de öllere Deel vun dat
As Carme-Grupp warrt en Koppel vun Jupitermaanden tohopenfaat, de sik op teemlich lieke Ümloopbahnen üm Jupiter rüm bewegt. Man een vun de Maanden fallt dor so en beten rut. Nöömt is de Grupp na den Maand Carme, de de gröttste vun disse Koppel is. De groten Halfassen vun jemehr Bahnen liggt dorbi twüschen 22,9 un 24,1 Millionen Kilometers, de Exzentrizitäten sünd twüschen 0,25 un 0,43 un de Inklinatschonen – dat heet, woveel de Bahn gegen den Jupiteräquater neegt is – hebbt Weerten twüschen 164,9° un 165,5°. De Maanden sünd dorbi all torüchlöpig, bewegt sik also gegen den Dreihsinn vun de Jupiterrotatschoon. Opstunns warrt to de Carme-Grupp 17 Maanden torekent. Dat sünd mit tonehmend Afstand vun’n Jupiter: Herse S/2003 J 10 Pasithee Chaldene Arche Isonoe Erinome Kale Aitne Taygete S/2003 J 9 Carme Eirene S/2003 J 19 Kalyke Eukelade Kallichore S/2003 J 10 is de Maan, de ’n beten wat afwiekt vun de Grupp, wiel he mit 0,4295 en düchtig grote Exzentrizität hett. Man sünst is de Grupp bannig homogen. De Internatschonale Astronoomsche Union (IAU) vergifft för Maanden vun’n Jupiter mit en retrograde (torüchlöpige) Bahn Naams, de op e endt. Maanden vun den Planeten Jupiter Nöömt: Adrastea | Aitne | Amalthea
Paul Keres (* 7. Januar 1916 in Narva; † 5. Juni 1975 in Helsinki) weer en eestnisch un sowjeetsch Schachmeester un en vun de starksten Speler vun dat 20. Johrhunnert. He weer nie Weltmeester, hett aber dordör en Rekord upstellt, dat he Partien gegen negen ehmalge, amteeren oder tokünftig Weltmeesters vun José Raúl Capablanca bit Robert James Fischer wunnen hett. Paul Keres, de sien Familie in sien Kindheit nah Pärnu trecken dee, hett Schach as Veer- oder Fievjohrig lehrt. Anfangs weern de Vater un de öllere Bröer sien Gegner, aber bald reck dat nich mehr un he is den Schachklub vun Pärnu bitreden. As he twalf Johr olt weer, hett he den lateren Ehren-Grootmeester Vladas Mikėnas in en Simultanvörstellung besiegt. Dordör wurr he wat bekannter. Mikėnas wurr later sien Früend un ok Sekundant. Keres wurr to de Stadtmeesterschap vun Pärnu inlaaden, wo he in dat folgend Johr bi en routineert Deelnehmerfeld den tweeten Platz recken dee. Sien enorm Talent wies sück all fröh: 1930, 1931 un 1932 wurr he överleegen eestnisch Schölermeester. 1933 nehm he eerstmals an en eestnisch Landsmeesterschap deel un deel sück Platz 3 un 4 mit Leo Blumenoff. 1935, nah den Gewinn vun de Landsmeesterschap, wurr he
Bashkim Fino (* 12. Oktober 1962 in Tirana; † 29. März 2021) weer en albaansch Politiker. Sien Partei weer de PS. Tüschen den 9. März 1997 un den 29. Juni 1997 weer he de 5. Ministerpräsident vun Albanien un hett de Övergangsregeeren Regeeren vun de natschonale Versöhnung wiels den Lotterieupstand leit. Bashkim Fino hett Ökonomie an de Universität Tirana un in den USA studeert. Nah sien Utbillen hett he in dit Rebeet ok arbeit. 1992 wurr he to’n Börgermeester vun Gjirokastra wählt. Wiels den Lotterieupstand 1997 hett Fino en breet ünnerstütt Övergangsregeeren leit un hett de to dat Beruhigen vun de Laag ankünnigt Neewahlen vörbereit. An‘n 29. Juni wunn sien Partei en seker Mehrheit un Fino wurr vun den Parteivörsitter Fatos Nano as Premier aflööst. In völ nahfolgend Regeeren bit 2005 harr he Ministerämter. Tietwies weer he ok Vörstandsliddmaat vun de Sozialistisch Partei. Siet 1999 weer he ok Liddmaat vun dat Parlament. Fino weer verheiraadt, Vader vun twee Kinner un leev in Tirana. Mit 58 Jahren is he an en COVID-19-Erkrankung storven. Körtbiografie mit Bild up de Websteed vun Partia Socialiste, afropen an’n 4. April 2021 Körtbiografie up de Websteed vun dat Parlament, afropen an’n 4. April 2021 Balla can't
Thomas Gautschi is de Naam von Thomas Gautschi (* 1969), Swiezer Sozioloog, Thomas Gautschi (* 1976), Swiezer Handballspeler. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Gautschi is de Familiennaam von Andreas Gautschi (* 1956), Swiezer Forstwetenschopper, Daphne Gautschi (* 2000), Swiezer Handballspelerin, Georges Gautschi (1904–1985), Swiezer Ieskunstlöper, Heinrich Alfred Gautschi (1871–1955), Swiezer Industriellen, Karl Gautschi (* 1939), Swiezer Satiriker, Nadia Gautschi (* 1954), Swiezer Bagenschüttin, Peter Gautschi (* 1959), Swiezer Geschichtsdidaktiker, Thomas Gautschi (* 1969), Swiezer Sozioloog, Thomas Gautschi (* 1976), Swiezer Handballspeler, Walter Gautschi (* 1927), Swiezer Mathematiker, Willi Gautschi (1920–2004), Swiezer Historiker. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Tripelpunkt (ok Dreephasenpunkt) is en Begreep ut de Thermodynamik un betekent den Punkt in en Phasendiagramm, beschreven dör Temperatur un Druck, an den en Stoff in all dree klassischen Phasen vörkamt. De Phasen sünd an den Punkt in’t Gliekgewicht. Praktisch bedüüdt dat, dat t. B. Water to lieken Tiet fletig, fast (as Ies) un gasförmig (as Waterdamp) vörliggen kann un sik de Mengdenproportschonen vun disse dree Phasen ok nicht ännern doot. Also nich so as dat bi’t Kaken oder bi’t Freren is, wo de een Phaas jümmers weniger warrt, wiel de annere tonimmt. De Tripelpunkt vun’t Water liggt na den internatschonal achten besten Weert vun Guildner, Johnson & Jones (1976) bi 273,16 K (≡0,01°C) un 611,657 ± 0,010 Pa (≈6 mbar). Bi Water liggt also de Tripelpunkt also ungefähr bi de Temperatur de ünner Normaldruck (1013,25 mbar) ok de Smöltpunkt is. De Tripelpunkt beschrifft togliek ok en Sünnerheit vun de Gibbssche Phasenregel: f = N − P + 2 De Varianz (oder Freeheitsgrad) f vun dat System (vun en Eenkomponentensystem: N=1 mit dree Phasen P=3) is in den Tripelpunkt na dat Gibbssche Phasengesett jümmer f=0. Wenn man en vun de Tostandsgrötten ännert, warrt dat Gliekgewicht vun de Phasen sofort
Salminger is de Familiennaam von Josef Salminger (1903–1943), düütschen Offzeer, Sigmund Salminger (1500–1554), düütschen Döper, Schriever un Karkenleeddichter. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Kutschmann is de Familiennaam von Max Kutschmann (1871–1943), düütschen Kunsthistoriker, Walter Kutschmann (1914–1986), düütsch SS-Maat. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Sandkühler is de Familiennaam von Hans Jörg Sandkühler (* 1940), düütschen Philosoof, Stefan Sandkühler (1920–2004), düütschen Mediziner, Thomas Sandkühler (* 1962), düütschen Historiker un Schriever. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De 28. Januar is in’n Gregorianschen Klenner de 28. Dag vun’t Johr. 1077: Nadem he dree Dage lang in Snee un Kull töven möss, sprickt Paapst Gregor VII. den düütschen Kaiser Hinrich IV. los vun den Karkenbann. Just dorüm harr de Kaiser sien Gang na Canossa up sik nahmen. 1986: Bi de Explosion vun de Space Shuttle Challenger kört nah de Start starvt de söven Astronauten Francis Richard Scobee, Michael John Smith, Judith Arlene Resnik, Ellison Shoji Onizuka, Ronald Erwin McNair, Gregory Bruce Jarvis un Sharon Christa McAuliffe. Dat is de bit dorhenn swoorste Unfall in de Historie vun de bemannte Ruumfohrt. 1835: Luise Jansen, düütsch Malerin († 1912) 1838: James Craig Watson, US-amerikaansch Astronom († 1880) 1863: Wilhelm Klußmann, düütsch Jurist, Banker un Politiker († 1941) 1847: Hermann Jellinghaus, düütsch Spraakforscher un Volkskundler († 1929) 1853: José María Martí y Pérez, kubaansch Schriever, Politiker un Natschonalheld († 1895) 1858: Tannatt William Edgeworth David, britisch-austraalsch Geoloog, Polarforscher, Bargstieger un Schriever († 1934) 1879: Hartley Travers Ferrar, irisch Geologg un Polarforscher († 1932) 1905: György Kulin, ungaarsch Astronom († 1989) 1912: Jackson Pollock, US-amerikaansch Maler († 1956) 1917: William Paul Gottlieb, US-amerikaansch Fotograf († 2006) 1922: Robert William Holley, US-amerikaansch Biochemiker