rlitschk/wikidir huggingface dataset:
En Patronym oder Vadernaam is en Naam, de seggen deit, wie de Vadder vun den Minschen mit düssen Naam heten deit. Echte Vadernaams sünd keen Tonaams, so as wi dat hüdigendags kennt. Tonaams blievt vun Generatschoon to Generatschoon, man Vadernaams verännert sik mit jede Generatschoon. Vun dat Late Middelöller af an weert Familiennaams bruukt. De Vadernaams konnen alleen bruukt weern, oder ok tohopen mit en Familiennaam. En Bispeel: Manno Peters Tammena. Dat is Manno Tammena, de Söhn vun Peter. In ole Urkunnen steiht he as Manno Peters. In Oostfreesland hett eerst Napoleon de Vadernaams afschafft. In dat Hartogdom Sleswig sünd Familiennaams 1771 inföhrt wurrn. Man in allerhand Gegenden sünd de Vadernaams bit in dat 19. Johrhunnert hen in Bruuk ween. In de plattdüütschen Kuntreien gifft dat allerhand Vörsülven un Anbacksels: De Vadernaam is in Noorddüütschland faken dor dat Anbacksel -sen („Söhn“) tostanne bröcht wurrn: Peter Jan-sen weer Peter, Jan sien Söhn. Ok mit de Anbacksels to'n Lüttjermaken bi Smusenaams (Diminutiv-Suffixen) sünd Vadernaams maakt wurrn. So'n Anbacksels weern up Platt sünnerlich -ke oder -i(c)ke. Töl-ke (Lütt Tole) weer Tole sien Söhn un Ger-ke (Lütt Gerd) weer Gerd sien Söhn. Ok mit en eenfach -s-Anbacksel sünd Vadernaams maakt wurrn: Bruns weer Brun
De germaanschen Naams, de bi de olen Germanen begäng wesen sünd un to’n Deel noch jümmer de Naamlandschop in England, bi de Skandinaviers, bi de Nedderlandschen un Düütschen präägt, hebbt jümmer twee Delen. Disse twee Delen sünd Wöör ut Militär un Verwalten (her „Heer“, þeod „Volk“) oder gode Egenschoppen (raþ „klook“, fri „free“). Aver ok Naams vun Deerten (wulf „Wulf“) un annere Begrepen (wine „Fründ“, stan „Steen“) kaamt vör. De Germanen hebbt blot Vörnaams kennt, Familiennaams sünd eerst later opkamen. En poor enkelte vun disse Naamdelen kunnen un köönt ok enkelt vörkamen, to’n Bispeel Karl oder Dag. Faken weer dat ok Bruuk, dat een vun de beiden Delen vun’n Naam vun’n Vader op’n Söhn verarvt worrn is. Chlodwig I. sien Söhn hett Chlothar heten un Chlothar sien Söhn weer Chlodomer.
En Arvnaam is en Vörnaam, de vun de Vörfohren an de Nafohren wiedergeven warrt. Dat gifft verschedene Formen vun Arvnaams. Een Form is, dat de eerste Söhn direkt den Naam vun’n Vader kriggt. De König vun Schottland to’n Bispeel hett vun 1406 bet 1625 jümmer Jakob heten (blot een Marie weer dortwischen, de aver en Broder Jakob harr). En annere Form is, dat de eerste Söhn den Naam vun’n Grootvader op’n Vader sien Sied kriggt, dat sik also twee Naams jümmer afwesselt. De König vun Däänmark to’n Bispeel hett vun 1513 bet 1972 jümmer Christian oder Frederik heten. Bi disse twete Form kriggt den faken ok de eerste Dochter den Naam vun de Grootmoder op de Moder ehr Sied. De twete Söhn den Naam vun’n Grootvader op de Moder ehr Sied un de twete Dochter den Naam vun de Grootmder op’n Vader sien Sied. Wenn Kinner fröh doodbleven sünd, hebbt se de Naams faken noch wedder neet vergeven. In dat 17. Johrhunnert hett kathoolsche Kark versöcht, gegen de Arvnaams antogahn. Se wullen lever Patennaams hebben. To’n Deel hebbt de Lüüd denn Paten utsöcht, de jüst den passlichen Naam harrn, dat de Naam to’n Arvnaam passt.
Hans Bahlow (* 21. November 1900 in Liegnitz; † 1982) weer en düütschen Naamforscher. Bahlow hett Germanistik, Theologie un Orientalia studeert un 1923 an de Universität Jena sien Dokter maakt (Studien zur ältesten Geschichte der Liegnitzer Familiennamen). He is an’n 1. Dezember 1928 Bibliotheksreferendar un den Viezdirekter an de Universitätsbibliothek Rostock worrn un weer dor bet 1950. Vun 1948 af an weer he ok Lehrbeopdragter för Naamforschung un Handschriftenkunn an de Universitäten Rostock un Hamborg. Bahlow is meist al berüchtigt för de Tendenz, dat bi em all Naams vun Öörd, Landschoppen un sogor Bargen op Utdrück för Water, Moor, Slamm un Mudd trüchgaht. De hüdigen Naamforschers lehnt sien Forschung dorüm to’n groten Deel af. Deutsches Namenlexikon. München 1967, ISBN 3-8112-2271-6 Deutschlands geographische Namenwelt - Etymologisches Lexikon der Fluß- und Ortsnamen alteuropäischer Herkunft. Niederdeutsches Namenbuch. Wiesbaden 1972 Schlesisches Namenbuch. Kitzingen 1953
Eilke (ok Elleke, Ailke un Eilka) is en plattdüütschen Vörnaam för Jungs un Deerns. De Naam kümmt vun den germaanschen Vörnaams mit de Vörsül Eil- vun her (Eilhard bi Jungs, Eilborg . Noch öllere Formen sünd Eigilhard oder Egilhard. Dor steekt de beiden Wöör Egil (dat heet Sweert) un harti (dat heet hart oder stark) in. De Naams Egilhard un Eilhard bedüüt all overeen: De mit dat Sweert stark is. Eilborg kann ok vun dat germaansche Woort Agi- (Schreck) herkamen (Schreck-borg) oder vun Adel- (vörnehmen Sinn). So ganz genau kann een dat woll hüdigendags nich mehr seggen. De ole Naam mit siene twee Sülven is tohopentrocken wurrn to ene korte Form. Dor is denn mit de Tiet Ehler oder Eilert rutkamen. Mit de Tiet sünd düsse Naams noch wieter afslepen wurrn. Denn stünnen dor de korten Naams Eile un Elle. As dor en Smusenaam för lüttje Göörn (oder en Vadernaam) vun maakt weern scholl, is dor dat Anbacksel to'n lüttjer maken -ke achtern anbackt wurrn. So sünd de Naams Eileke un Elleke tostanne kamen. Bi Eileke is denn ok noch dat e verslaken wurrn. So bleev dor man Eilke över. List vun plattdüütsche Vörnaams Wofaken un woneem de Vörnaam in
Helga Hürkamp (* 1. April 1940 in Holthusen) is ene plattdüütsche Schrieversche. Siet 1967 wahnt Hürkamp in Lohne un schrifft in ehre Freetied Lyrik un Prosa op hooch- un plattdüütsch. 2002 hett se den Schrieverwettstriet wunnen un in de Johren 2001 un 2008 den Borsla-Pries. Begegnung im Wort. Rießelmann, Lohne 1995 Helga Hürkamp in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
En Kiepenkeerl is en Höker, de mit en Kiep op’n Rügg vun Huus to Huus geiht un Saken verköfft. De Kiepenkeerl wannert vun de Stadt op’t Dörp un verköfft oder tuuscht dor to’n Bispeel Solt gegen Eier, Kees un Höhner, de denn in Stadt wedder verköfft warrt. Disse Kiepenkeerls hett dat överall vun’t Suerland bet Hamborg bet in’n Noordoosten vun de Nedderlannen geven. Verwandte Formen weren de Töddenhannel un de Hollandgangers. All disse Hannelsweeg weren Deel vun dat Noordseesystem. In Meinerzen un Mönster staht Denkmaals för’n Kiepenkeerl. De Bildhauer Jeff Koons hett ok en Statue vun’n Kiepenkeerl maakt. De is ut Eddelstahl un steiht in Washington. De Radio-Lokalsenner för’n Kreis Koosfeld hett den Naam Radio Kiepenkerl. En Original ut dat märksche Suerland weer dat Kiepenlisettken, de as Fro mit de Kiep ünnerwegens weer. Kiepenkeerl-Denkmal in Mönster Kiepenkeerl in Meinerzen: Kaal vam Ebbe Kiepenlisettken in Schalksmölle
Dat Gröne Book (araabsch الكتاب الاخضر) is en Book vun’n libyschen Revolutionsföhrer Muammar al-Gaddafi, dat 1975 toeerst rutkamen is. De Naam Gröön Book warrt so verstahn, dat dat op dat Rode Book vun Mao Tsetung anspeelt. Gröön is de Farv vun’n Islam. Dat Book hett dree Delen: De Lösung vun dat Problem vun de Demokratie „De Volksmacht“, De Lösung vun dat ökonoomsche Problem „De Sozialismus“, De soziale Basis vun de Drüdde Universaltheorie. Gaddafi seggt in dat Book, dat de polietschen Systemen, de dat gifft, nich worraftig demokraatsch sünd, denn dat Volk dröff jümmer blot Repräsentanten wählen, vun de dat denn afhängig is. De Minschen köönt aver nich sülvst Influss nehmen op dat System. Gaddafi stellt dor denn en System vun Volkskongresse un Volkskomitees gegen, dat dat Volk direkt an’n polietschen Prozess deelhebben lett. As de dree Grundebenen vun de Sellschop süht he de Familie, den Stamm un de Nation. Gaddafi süht dat System, dat he in dat Gröne Book vörstellt as drüdde Universaltheorie, de blangen Kapitalismus un Kommunismus steiht (Islaamsch Sozialismus). De kumplette engelsche Text vun dat Book (engelsch)
De Landfroon sünd en Verband vun Froonslüüd, de op’n Lannen leven doot. De Landfroonverbänn hebbt sik to Anfang dat 20. Johrhunnert as Intressenverbänn vun de Buurnfroon grünnt. Se wullen de Levens- un Arbeitsbedingungen för de Froonslüüd op’n Lannen verbetern un tosehn, dat de Froonslüüd beter utbillt warrt. Vundaag staht de Landfroonverbänn aver apen för all Froonslüüd, de op’n Lannen leven doot, nich alleen de Buurnfroon. Belgien: KVLV Düütschland: Düütsch Landfroonverband Nedderlannen: Nedderlandsch Bund van Plattelandsfroon Swiez: Swiezer Landfroonverband
De Düütsche Landfroonverband (dlv) is en Landfroon-Verband vun un för Froonslüüd op’n Lannen in Düütschland. De Froonslüüd in’n dlv sett sik in för „de Intressen in’n Beroop vun de Buurnfroon un dat Verbetern vun de sozialen, weertschoplichen un rechtlichen Situation vun Froonslüüd un för de Vereenborkeit vun Familie un Beroop.“ Maten sünd vör allen Froonslüüd ut de Bueree, aver de Verband steiht ok apen för Froonslüüd vun’n Land ut annere Beropen. De dlv hett 22 Landsverbänn, de all noch wedder in Kreis- un Oortsverenen opdeelt sünd. Alltohoop sünd dat so bi 550.000 Froonslüüd. De Dackverband warrt vun dat Präsidium anföhrt. Dat Präsidium warrt vun de Mitglederversammlung wählt un hett aktuell Brigitte Scherb as Baas. De dlv is ok Liddmaat vun dat Nettwark Europääsche Bewegung. De Geschicht vun de Landfroon geiht trüch op de Goodsfro Elisabet Boehm. In Rastenborg in Ostprüßen hett se 1898 den eersten landweertschoplichen Huusfroonvereen grünnt. Boehm wull de Levens- un Arbeitsbedingungen vun de Froonslüüd verbetern un jem dat Ut- un Wiederbillen op’n Lannen mööglich maken. De dlv organiseert ünner annern Wiederbillungen un Vördrääg för Froonslüüd. Dorto höört dat Utbillen vun Ehrenamtliche för de Verbandsarbeit, Wiederbillungen to de Themen Agrarpolitik, Huusweertschop, Eten un Kaken, Gesundheit un so wieder.
De Swiezer Landfroonverband (SLFV) is en Landfroon-Verband vun un för Froonslüüd op’n Lannen in de Swiez. Sien Sitt hett de Verband in de Stadt Brugg. De Froonslüüd in’n SLFV sett sik in för weertschoplichen Intressen un de Intressen in’n Beroop vun Buurnfroon in un dat op de Swiezer Ebene un ok internatschnal. De Verband deit ok de besünnern Intressen vun de Froonslüüd gegenöver den Swiezer Buurnverband vertreden. Maten sünd vör allen Froonslüüd ut de Bueree, aver de Verband steiht ok apen för Froonslüüd vun’n Land ut annere Beropen. Alltohoop sünd dat so bi 68.000 Froonslüüd, Dorvun üm un bi de Hälft Buurnfroon un de annere Hälft annere Froonslüüd vun’n Land. De Geschicht vun de Landfroon geiht trüch op Rosa Neuenschwander, de den Verband 1932 grünnt hett. Websteed vun’n Swiezer Landfroonverband (hoochdüütsch)
Dat Kathoolsche Bildungswark van de Landfroon (Katholiek Vormingswerk van Landelijke Vrouwen, KVLV) is en Landfroon-Verband vun un för Froonslüüd op’n Lannen in Belgien (in Flandern, in’n edderlandschen Deel vun Belgien). Dat KVLV is dat Froonafdeel vun’n belgischen Buurnbund. Siet 2003 hett de Verband sien Sitt in de Vöroortgemeen Wijgmaal vun Löwen, vördem weer he in Löwen sülvst. Maten sünd vör allen Froonslüüd ut de Bueree, aver de Verband steiht ok apen för Froonslüüd ut annere Beropen. Alltohoop sünd dat so bi 112.000 Froonslüüd (Stand 2006). De Verband is ok stark aktiv bi de sozialen Deenstleistungen un is een vun de gröttsten Deenstleisters bi de Pleeg vun ole Lüüd un de Betreun vun Kinner. Dat Bildungswark is an’n 5. Juli 1911 in Löwen as Boerinnenbond (Buurnfroonbund, Bund vun de Buurschen) grünnt worrn un hett sien Naam 1971 op Katholiek Vormingswerk voor Landelijke Vrouwen un denn 1975 op de hüdige Form ännert. 1952 hett sik ok de Landfroonverband vun de Düütsche Gemeenschop in Belgien mit 52 Oortsverbänn dat KVLV anslaten. Disse Verband is 2004 wedder egenstännig worrn, warrt aver wieder vun’t KLVL ünnerstütt. Tall Maten: 1919: 20.000 in 153 Oortsverbänn 1940: 120.000 in 973 Oortsverbänn 1961: 139.000 in 1.170 Oortsverbänn 1991: 163.000
Eymer (ok Eimer) is en plattdüütschen Vörnaam för Jungs. De Naam kümmt vun Eilmar. Dor stickt de öllere Form Egilmar achter. Dor steekt de beiden Wöör „Egil“ (Sweert) un „mari“ (beröhmt) in. De Naam bedutt denn so veel, as „Sweert-Beröhmt“, oder „de beröhmt is vunwegen sien Sweert“. Egilmar is toeerst mol tohopentrocken wurrn to Eilmar. Dor is denn dat -l- wegfullen un tolest dat -a- afslepen to en -e-. So is dor mit de Tiet de Naam Eimer vun wurrn, anners schreven ok Eymer. Ut den Vörnaam sünd denn de plattdüütschen Tonaams Eimer, Eimers un Eymers vun maakt wurrn. De bedüüt denn so veel, as Ut Eimer/Eymer siene Familie oder Vun Eimer/Eymer sien Hoff List vun plattdüütsche Vörnaams Wofaken un woneem de Vörnaam in Düütschland vörkummt: Eymer, Eimer
De Nedderlandsche Bund van Plattelandsfroon (Nederlandse Bond van Plattelandsvrouwen, NBvP) is en Landfroon-Verband vun un för Froonslüüd op’n Lannen in de Nedderlannen. Sien Sitt hett de Verband in Den Haag. Alltohoop hett de Verband so üm un bi 50.000 Maten. De NBvP hett 11 Provinzverbänn (all Provinzen mit Utnahm van Limborg), de noch wedder in 571 Oortsverenen opdeelt sünd. Maten sünd vör allen Froonslüüd ut de Bueree, aver de Verband steiht ok apen för all Froonslüüd ut annere Beropen. De Verband is an’n 14. Oktober 1930 in Utrecht as Nederlandse Bond van Boerinnen en andere Plattelandsvrouwen grünnt worrn. Sien hüdigen Naam hett he 1946 kregen. Siet 1999 is ok dat Motto Vrouwen van Nu Deel vun’n Naam. Websteed vun’n NBvP (nedderlandsch)
Fedder (ok Fedde un Feddo) is en freeschen un plattdüütschen Vörnaam för Jungs. De Naam kümmt vun Naams mit den Stamm Frethe-/Frede-. So en Naam is to'n Bispeel Frethirik. Dor steekt de beiden ooltfreeschen Wöör „fretho“ (Freden) un „rieke“ (riek) in. Up Platt weer dat Frederik. De Naam bedutt denn so veel, as „Freden-riek“. För den plattdüütschen Naam is bloß de Stamm Frede- bruukt wurrn. Mit de Tiet is dor dat -r- wegfullen. Denn heet de Naam Fedde. As Maskulin- Anbacksel keem dor denn noch en -r oder dat -o achtern an. So keem de Naam Fedder oder Feddo tostanne. Ut den Vörnaam sünd denn de plattdüütschen Tonaams Fedder un Feddersen vun maakt wurrn. De bedüüt denn so veel, as Ut Fedder siene Familie oder Vun Fedder sien Hoff List vun plattdüütsche Vörnaams Wofaken un woneem de Vörnaam in Düütschland vörkummt: Fedder, Fedde, Feddo
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Georg Ficke. Ficke is en plattdüütschen Vörnaam för Jungs. Mit Sex hett de Naam rein gor nix to kriegen. He stammt af vun germaansche Naams mit den Stamm Frede-. So en Naam is to'n Bispeel Frederik. Dor steekt de beiden Wöör „Frede-“ (Freden) un „riek“ (riek) in. De Naam bedutt denn so veel, as „Freden-riek“. Vun den Naam Frederik sünd allerhand plattdüütsche Naams maakt wurrn, as Freerk, Frerich, Fiete, Fedder un noch en Barg mehr. De korte Form Fide hett dat ok geven (kiek hüdigendags bi Fidi). As dor en Smusenaam vun maakt weern scholl (oder en Vadernaam), is dor dat Anbacksel to'n lüttjer maken -ke achtern anbackt wurrn. So is dor Fideke vun wurrn. Later is dat -d- wegfullen. Denn bleev as Naam Ficke över. Dat heet so veel, as Lütt Fidi. Ut den Vörnaam sünd denn de plattdüütschen Tonaams Ficke, Ficken un Ficks vun maakt wurrn. De bedüüt denn so veel, as Ut Ficke siene Familie oder Vun Ficke sien Hoff List vun plattdüütsche Vörnaams Wofaken un woneem de Vörnaam in Düütschland vörkummt: Ficke
Jürgen Niklaas Bärmann (* 19. Mai 1785 in Hamborg; † 1. März 1850 ok dor) weer en plattdüütschen Schriever. Bärmann is 1785 in Hamborg as Söhn vun arme Öllern boren un warrt dor Lehrer. 1820 maakt he an de Universität Jena sien Dokter. In Hamborg bedrifft he siet 1810 en Erziehungsanstalt, de he 1845 opgifft. He leevt denn as Spraaklehrer, Översetter un Schriever. Vun 1821 bet 1824 hett he ok tohoop mit Friedrich Ferdinand Ludewieg an de Tiedschrift Die Biene arbeidt. Bärmann hett 1828 de Hammonia-Hymne schreven. 1829 hett he dat Book Neunhundert neun und neunzig und noch etliche Almanachs-Lustspiele durch den Würfel, Almanach dramatischer Spiele für die Jahre 1829 bis 1961 rutgeven. Dat Book sammelt 1200 Versatzstücken vun Eenakters för’t Theater, de de Leser sik dör würfeln to 999 un noch mehr jümmer ne’e Eenakters tohoopsetten kann.Dor maakt he sik en beten lustig mit över de Gier vun siene Tiedgenossen na jümmer ne’e lüttje Luststücken. Veerlanden. Een Dichtels in twee Gesängen. ut dem Höögdüdschen naa dem Pastooren Johann Arnold Minder in de rechte Veerlander Buurenspraak ümschräwen van Jürgen Niklaas Bärmann. Müller, Hamborg 1819 Rymels und Dichtels. En Höög- un Häwel-Book för’n plattdüütschen Börger un’n Buren up’t Jahr 1822. Nestler,
Mwanza is en Region in Tansania mit 2.942.148 Inwahners (Stand Zensus 2002) op 19.592 km². Mwanza is de Hööftstadt vun de Region. De Baas vun de Region is Daniel Ole Njoolay. In de Region leevt de Völker vun de Sukuma, Kerewe, Kara un Zinza. Siet 1963 billt Mwanza en egen Region. De Region Mwanza liggt in’n Noordwesten vun’n Tansania an’n Victoriasee. De Naverregionen sünd Mara in’n Oosten, Shinyanga in’n Süüden un Kagera in’n Westen. De Region is opdeelt in acht Distrikte: Distrikt Nyamagana Distrikt Ukerewe Distrikt Magu Distrikt Sengerema Distrikt Geita Distrikt Misungwi Distrikt Ilemela http://web.archive.org/web/20031215152641/http://www.tanzania.go.tz/census/census/mwanza.htm http://www.mwanzacommunity.org/mwanzaregion.html Regionen vun Tansania Arusha | Daressalam | Dodoma | Iringa | Kagera | Kigoma | Kilimandscharo | Lindi | Manyara | Mara | Mbeya | Morogoro | Mtwara | Mwanza | Pemba North | Pemba South | Pwani | Rukwa | Ruvuma | Shinyanga | Singida | Tabora | Tanga | Sansibar Zentral/Süüd | Sansibar Noord | Sansibar West Koordinaten:2° 45′ S, 32° 45′ O
De Landschop Angeln (dänsch Angel) is dat Land twischen Flensborg, Kappeln un Sleswig. De westliche Begrenzung is de Geest, östlich dorvun is dat hügeliche Land mit Knicks, de Knicklandschaft geiht bit hen naa de Oostsee. De Geest is meistens sandig, dor warrt meist Kartüffeln anbuut. Ööstlich dorvun is meist Raps un Koorn to sehn. Angeln is hüttodags een Land för Familienurlauber ( meist in Sümmer). Naturschutz und dat Bewohrn vun de Natur is wichtich wurn in de letzen Johrn: dat gifft een Naturschutzregion op de Birk (in de Neechte vun Falshöft) un rund um de Winderatter See. Dor kann man noch utspannen und de Natur ankieken, mit wille Köh (dat sind Galloway-Köh); de sind dat ganze Johr sik selfst överlaten un mit en poor wille Peer tosamen (de sind vun Polen importeert wurn). Dat ganze Johr över weiht door een frische Wind, door gifft dat noch Strohdakhüser und grote Feller mit Raps; un man sücht noch Peer un rotbunte Köh rumlopen. Vun de Scheersbarg kann man bi goode Witterung wiet kieken, röwer naa Dänemark. Un wenn de Wind passend is, dann kann man de Segelschääp sehn op de Oostsee. De Lüüt in Angeln leven vun Fremdenverkehr un vun de Landweertschop.
Mwanza betekent Mwanza, Stadt in Tansania, Mwanza, Region in Tansania, Mwanza, Stadt in Malawi, Mwanza, Distrikt in Malawi. Mwanza is de Familiennaam von Billy Mwanza (* 1983), Footballspeler ut Sambia, Peter Mwanza (* 1937), Politiker ut Malawi, Rachel Mwanza (* üm 1997), Schauspelerin ut de Demokraatsche Republik Kongo. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Mwanza (Mehrdüdig Begreep). Mwanza is en Stadt in Tansania mit 225.244 Inwahners in der eigentlichen Stadt und 436.811, wenn een de Kuntreien dor ümto mitreken deit. (Stand jümmers 1. Januar 2005). Dat is de Hööftstadt vun de Region Mwanza un liggt direkt an’n Viktoriasee. En Wohrteken vun de Stadt sünd de Bismarck-Felsen. Mwanza liggt an’t Över vun’n Viktoriasee op 1134 m över de See. De Stadt liggt ünnerhalv vun en lütt Barg, vun den ut John Hanning Speke 1858 as eersten Europäer den Viktoriasee to sehn kregen hett. De Behörden vun Düütsch-Oostafrika hebbt 1890 en Bezirksnevenstell an de Steed vun de hüdige Stadt inricht un ehr den Naam Muansa geven, wat wohrschienlich vun dat Woord Nyanza ut de Sukuma-Spraak kummt un See bedüden deit. Vun 1892 af an hebbt de Kolonialbehöörden denn anfungen de Stadt un den Haven ünnerhalv vun de Boma na Plaan op- un uttoboon. To de Johrhunnertwenn hett de Anbo vun Boomwull an’t Över vun’n See anfungen. In’n Eersten Weltkrieg is de Stadt 1916 vun de Briten innahmen worrn. Nadem in de Johren 1920 Gold funnen worrn is un de Central Railway vun Tabora 1928 trech worrn is,
Unner de Buukreem mit’n Ünnertitel Plattdüütse Texten van Leevde, Sex, Erotik is en Book, dat Carl-Heinz Dirks rutgeven hett. Dat Book is en Anthologie vun erotische Geschichten op Plattdüütsch vun alltohoop 36 verschedene Schrievers. Carl-Heinz Dirks: Unner de Buukreem. Diesel-Verlag, Emden 2006, ISBN 3-934835-06-6
Atlantic 252 weer en irischen Privatsenner, de op de Langbülgenfrequenz 252 kHz sennen de. Sien Programm hett sünners ut Pop-Musik bestahn un weer ok in Düütschland to hören. Atlantic 252 weer en Gemeenschopsünnernehmen vun de irischen Rundfunk Radio Telefís Éireann (RTE) un den RTL-Konzern. Dat kommerzielle Radioprogramm weer op Grootbritannien un Irland utricht. 2002 hett de Rundfunk-Senner sien Bedrief instellen müsst, vun wegen dat de irische Regeren de Konzesschoon nich verlängern wull. Vundaag sennt de Irische Rundfunk sien Progamm RTE Radio 1 op disse Frequenz. En sünner’t Teken vun’n Senner weern de eersten „Promos“, de bit in’n Anfang vun de 1990er Johren vun Bumper Morgen ut Nashville, Tennessee op analoge Toonbänner maakt worrn sünd. Mit sien opfallen deepe Stimm hett he en Image för den Senner tüügt, dat faken namaakt worrn is. Informatschonen to’n un Torüchkieken op’n Senner (eng.)
Haje (ok Hajo, Haie, Haio, Hai un Hay) is en plattdüütschen Vörnaam för Jungs. De Naam kümmt vun Naams mit denn Stamm Hag-, as Hagan-riek. Dor steekt de beiden germaanschen Wöör „haga“ (Tuun, Heck, Wohnplatz) un „rihi“ (riek, mächtig) in. Vun so'n Naam mit twee Sülven is in de plattdüütschen Länner mit de Tiet bloß noch de eerste bruukt wurrn. Dor sünd denn korte Formen vun den Naam bi tostanne kamen, as Hagen. Dat -g- is denn afslepen wurrn to en -j- (Palatiseern). So keem Hajen torecht. Ok dat -n- is denn wegfullen. Denn weer de Naam Haje klaar. Vunwegen dat dat fröher keen eenheitliche Schrievwies geven hett, is dat denn woll ok Haie schreven wurrn. In de mundfulen plattdüütschen Kuntreien is towielen dat -e- an'n Enne wegfullen, denn hett dat Hai oder Hay geven. Un wenn de Öllern denn noch düütlich maken wullen, dat dat Göör en Jung is, denn hefft se dat Maskulin-Suffix -o achtern anbackt. Nu heet de Naam Hajo oder Haio. Ut den Vörnaam sünd denn de plattdüütschen Tonaams Haje. Haye, Hajen un Hajen vun maakt wurrn. De bedüüt denn so veel, as Ut Haje siene Familie oder Vun Haje sien Hoff Heie Haicko Heiko List
Heie (ok Heijo, Heije, Heien, Heio Heijo un Hei) is en plattdüütschen Vörnaam för Jungs. De Naam kümmt vun Naams mit denn Stamm Hag-, as Hagan-riek. Dor steekt de beiden germaanschen Wöör „haga“ (Tuun, Heck, Wohnplatz) un „rihi“ (riek, mächtig) in. Vun so'n Naam mit twee Sülven is in de plattdüütschen Länner mit de Tiet bloß noch de eerste bruukt wurrn. Dor sünd denn korte Formen vun den Naam bi tostanne kamen, as Hagen. Dat -g- is denn afslepen wurrn to en -j- (Palatiseern). So keem Hajen torecht. Ok dat -n- is denn wegfullen. Denn weer de Naam Haje klaar. Vunwegen dat dat fröher keen eenheitliche Schrievwies geven hett, is dat denn woll ok Haie schreven wurrn. In de mundfulen plattdüütschen Kuntreien is towielen dat -e- an'n Enne wegfullen, denn hett dat Hai oder Hay geven. Un wenn de Öllern denn noch düütlich maken wullen, dat dat Göör en Jung is, denn hefft se dat Maskulin-Suffix -o achtern anbackt. Nu heet de Naam Hajo oder Haio. De Naams mit ei oder ey sünd bloß annere Schrievwiesen vun densülbigen Naam. Ut den Vörnaam sünd denn de plattdüütschen Tonaams Hey un Heyen vun maakt wurrn. De bedüüt denn so veel, as Ut
Heien betekent: Heien, ene Variante van’n plattdüütschen Jungsnamen Heie, Heien, een Oordsdeel van de Stadt Loge in’n Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.