rlitschk/wikidir huggingface dataset:
John Peter "Jack" Thiessen (* 14. April 1931 in Manitoba; † 9. Oktober 2022) weer en kanaadschen Spraakwetenschopper, Germanist, Kulturaktivist un Schriever. Thiessen is 1931 in Manitoba boren un in en Familie von Russlandmennisten mit Plautdietsch as Moderspraak in de Neegd von Winnipeg opwussen. Siene Öllern weren ut Chortiz inwannert. Hoochdüütsch un Engelsch hett he later tolehrt. Thiessen hett an dat Mennonite Collegiate Institute un an de Universität von Manitoba studeert un hett 1961 an de Universität Marburg siene Doktorarbeid över Plautdietsch schreven un ehr twee Johr later as Studien zum Wortschatz der kanadischen Mennoniten in de Reeg Deutsche Dialektgeographie: Untersuchungen zum Deutschen Sprachatlas rutbröcht. In de Arbeid ünnersöcht he den plautdietschen Woordschatz in’n Tosamenhang mit prüüßsche Dialekten un de Kulturgeschicht von de Mennisten. Blangen de spraakwetenschopliche Arbeid hett he ok en Barg Kortgeschichten un Vertellsels op Plautdietsch schreven. 1961 is he Maat von dat Manitoba Arts Council worrn un weer von 1971 bet 1976 dor ok de Vörsitter. In de Johren 1960 un 1970 hett he as Perfesser un Dekan dat German Department an de Universität von Manitoba un de Universität von Winnipeg mit opboot. 1977 is sien plautdietsch Wöörbook (Mennonite Low-German Dictionary) rutkamen. In de Johren 1980 un
Hinnerk Braasch (* 21. Juli 1878 in Kutenhult; † 16. Februar 1968 in Bissendärp, Wiemark) weer en plattdüütschen Schriever. Braasch is 1878 in Kutenholt op de Stoder Geest boren un weer von 1898 bet 1902 op dat Seminar in Stood. To Oostern 1904 is he as Schoolmeester na Bissendärp tagen. An’n 21. Juli 1904 hett he sien Froo Sophie freet, mit de he twee Döchter harr. He hett üm un bi 1930 dat ole Lusthuus in’n groten Amtsgoorn in Bissendärp (vondaag In’n Wöhren 5) köfft, dat he Haus Urfried nömen dee. Braasch hett Texten, Gedichten un Bidrääg för den Schoolfunk un Radiosennungen op Platt schreven, de över de Senners NORAG, den Riekssenner Hamborg un den NWDR utstrahlt worrn sünd. In’n Heimatbund Neddersassen weer he Ehrenliddmaat. An’n 2. September 1954 hebbt de neddersassische Ministerpräsident Hinnerk Willem Kopp un Landdagspräsident Karl Olfers Braasch för sien Insetten för de plattdüütsche Spraak dat Bundsverdeenstkrüüz tokennt. He is Ehrenbörger von Bissendärp. Dat Richard-Brandt-Heimatmuseum in Bissendärp wiest Stücken to Braasch sien Leven un Arbeid. Hinnerk ut de Heid: Book för besinnliche Minschen. Pfau, Berlin 1942 Dat plattdütsche Billerbook. mit Bildern von Hans Rott. In: Zwischen Moor und Meer. Buchreihe des Heimatbundes Niedersachsen, Nr. 1.; Hahn, Hannover
Bernhard „Berni“ Kelb (* 13. Februar 1934; † 5. Dezember 2011 in Walle) weer en düütschen Schriever. Kelb is 1934 in en kommunistische Hambörger Arbeiderfamilie boren un weer in de Johren 1950 Maat von de KPD, von de he later aver Afstand nehmen dee. Siene 1971 rutkamen Betriebsfibel schull de Agitation an’n Arbeidsplatz denen. Se weer en „Anleitung für den revolutionären Betriebsarbeiter, der als einzelner mit Hinblick auf die Bildung einer Basisgruppe den Kampf aufnehmen will“. In de Johren 1990 hett he sik mit dat Plattdüütsche befaat un de Theaterstücken Biedermann und die Brandstifter un Rose Bernd op Plattdüütsch översett. Kelb hett ok ünner en Schrieversnaam as Bani Barfoot för die tageszeitung Bidrääg schreven, ünner annern Theaterkritiken to plattdüütsche Stücken von dat Waldau-Theater. Betriebsfibel. Ratschläge für die Taktik am Arbeitsplatz. Wagenbach Verlag, Berlin 1971, ISBN 3-8031-1031-9. Anhang von Jörg Huffschmid Organisieren oder organisiert werden: Vorschläge für Genossen links unten. Wagenbach Verlag, Berlin 1973, ISBN 3-8031-1039-4 Bidrag in: Reinhard Crusius, Manfred Wilke: Entstalinisierung. Der XX. Parteitag der KPdSU und seine Folgen. Suhrkamp-Verlag, Frankfurt 1977, ISBN 3-518-00609-6 Rose Bernd. na dat Schauspeel von Gerhart Hauptmann; ca. 1998 Beiträge zur Konfliktforschung. Band 10, S. 96, Markus-Verlagsgesellschaft, 1980 Berni Kelb in de Datenbank Die
Bernhard Trittelvitz (* 22. Juli 1878 in Wusterbarth; † 17. Januar 1969 in Elversberg) weer en düütschen Dokter un Schriever. He hett vör allen plattdüütsche Heimatgeschichten över Pommern schreven. Trittelvitz is 1878 as Söhn von en Pastoor in Wusterbarth in’n Kreis Belgard boren. De Familie is na Rügen trocken un he is dor denn op de Volksschool in Rappin gahn un later op dat Gymnasium in Putbus. He hett Medizin ünner annern an de Universität Kiel un Tübingen studeert, hett 1904 sien Staatsexamen maakt un is Dr. med. worrn. He hett denn toeerst as Dokter in Kiel, Bethel, Barmen un Demost arbeidt un von 1907 af an in’t Saarland. Dor is he von 1958 af an ok Sanitätsrat wesen. He hett in Elversberg leevt un is dor 1969 doodbleven. Vör 1945 hett he Bidrääg för de Tiedschrift Mutiges Christentum schreven un de Böker Meine Patienten, die Saarkumpels und ich (1934) un Die unsichtbare Wunde (1941; över de Laag von Alkoholikers). Na 1945 hett he Gedichten un Vertellsels över Pommern schreven, in de Regel op Plattdüütsch. He hett 1964 den Pommerschen Kulturpries kregen. 1974 hett de Gartenstraße in de Gemeen Spiesen-Elversberg na em den ne’en Naam Bernhard-Trittelvitz-Straße kregen. Meine Patienten, die
Walter Marquardt (* 1945) is en plattdüütschen Schriever. Marquardt weer Schoolmeester un is vondaag in Pension. He leevt in Imbeek. In siene Böker hett Walter Marquardt Vertellsels ut de Ümgegend von’n Landkreis Horborg rutbröcht, de to’n groten Deel von sienen Vader Wilhelm Marquardt (1899-1994) sammelt worrn sünd. Marquardt hett ok den Vereen För Platt mit grünnt. Sagen, Määrkens und Vertellen ut den Kreis Horborg un ümto. Sagen, Märchen und Anekdoten aus dem Kreis Harburg und seinem Umfeld. Sutton-Verlag, Erfurt 2008, ISBN 978-3-86680-345-9 Nee Sagen, Määrkens un Vertellen ut den Kreis Horburg un ümto. Neue Sagen, Märchen und Anekdoten aus dem Kreis Harburg und seinem Umfeld. Sutton-Verlag, Erfurt 2009, ISBN 978-3-86680-500-2 Stippstörken. Anner Sagen, Märken un Vertellens ut den Kreis Horburg un ümto. Sutton-Verlag, Erfurt 2010, ISBN 978-3-86680-645-0 Walter Marquardt in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch) Wat de Tiern över Wiehnachten dinkt bi Plattcast von Marquardt vördragen (plattdüütsch)
Max Blum (* 23. Dezember 1864 in Wokuhl; † 6. November 1902 in Berlin) weer en Koopmann un plattdüütschen Schriever. Blum is 1864 in Wokuhl in Mekelborg-Strelitz boren un hett later as Koopmann in Berlin leevt. Dor is he 1902 ok doodbleven. Kettlich' Kinner (1891) Spaßig Läuschen (1892) De Prügelreis' (1892) De Puppenspäler. Humoreske in Mecklenburger Platt. (1893) Krut un Röben: Rimels. (1894) Wat de Wind vertellt. Läuschen in Meckelborgsch Platt. (1896) Voßen sin Polterabend. Humoreske in Meckelborg'sch Platt. (1897) De dulle Prinz. Sin Lewen un sin Driwen. (ca. 1900) List vun plattdüütschen Schrievers Max Blum in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Suspense (Höörspeelreeg). Suspense (engl. för „Gespannt Wesen“) is en Begreep ut de Theater-, Film- un Literaturwetenschop. Afleidt is de vun’t lat. suspendere („ophangen“) un bedüüt, dat de Utgang vun en Begeevnis unseker blifft. Blangen annere Formen vun de dramaatschen Spannung hett Suspense de meiste Acht op sik togen, vunwegen dat dördor de Spannung „mit de wenigsten Middels“ tüügt warrt. Alfred Hitchcock is faken as de „Master of Suspense“ betekent worrn. He hett ünnerscheed twüschen Suspense un Surprise: Wiel Surprise (engelsch för „Överraschung“) en Begeevnis beschrifft, dat unvermodens kummt, is mit Suspense en Begeevnis meent, op dat man töven deit, dat aver nich indrapen deit. Htchcock hett dorto en Bispeel geven: Wenn ünner den Disch, an den mehrere Lüüd fröstücken doot, op mol en Bomb explodeert, denn verjaagt sik de Tokieker un is för ruchweg twintig Sekunnen ünnerholen. Man, wenn een de Lunte lang brennen sütt un de Personen an’n Disch nix ahnen doot vun de Gefohr, denn is dat Suspense un hollt de Tokieker fief bit teihn Minuuten in Aten. De Insatz vun filmische Middels un Kosten is de glieke, man de Effekt is beter. In Hitchcock sien Film Psycho is
Dat Veerlannium is en Tiedafsnidd in de Geologie, de von üm un bi 23,8 bet 19,25 Millionen Johr vör uns Tied reckt. Dat is Deel von dat Miozän un binnen dat Miozän von dat Aquitanium (vör 23,03–20,43 Ma) un dat Burdigalium (20,43-15,97 Ma). De Utdruck Veerlannium warrt blots för de Sedimenten in Noorddüütschland un ümto bruukt (Noorddüütsch Tertiärbecken). De Naam kummt af von de Veerlannen. Dor hebbt de Hambörger Waterwarken bohrt un den Bodden ünnersöcht un beneddern en Schicht ut Bruunköhlsannen Seesedimenten funnen, över de Willi Koert 1911 un Karl Gripp 1912 Berichten schreven hebbt. Vör dat Veerlannium keem dat Neochattium (25,5-23,8 Ma) un achterna dat Hemmoorium (19,25-15,5 Ma). Desülve Tied in Süüddüütschland un Middeleuropa (zentrale Paratethys) warrt in de Tiedafsneed Egerium (25,8-20,8 Ma) un Eggenburgium (20,8-18,3 Ma) indeelt. De Sedimenten von dat Veerlannium sünd vör allen Kalksandsteen, in de ok veel Schalen von Mollusken to finnen sünd. Noorddüütschland leeg to de Tied op’n Grund von en siede See. As Leidfossilien warrt de Sniggen Aquilofusus guerichi, Costoanachis beyrichi, Nassarius meyni un Sipho pereger un de Muscheln Cyclocardia grippi un Lyonsia norvegica ansehn. As Grundgesteen kummt dat Veerlannium nich faken vördag (Utnahm is Klinting Hoved bi Sönderborg), aver as Schuvels is
Dat Gramium is en Tiedafsnidd in de Geologie, de von üm un bi 9,75 bet 7,9 Millionen Johr vör uns Tied reckt. Dat is Deel von dat Miozän un binnen dat Miozän von dat Tortonium (vör 11,608-7,246 Ma). De Utdruck Gramium warrt blots för de Sedimenten in Noorddüütschland un ümto bruukt (Noorddüütsch Tertiärbecken). De Naam kummt af von’n Oort Gram in Däänmark, bi den dat de Toonkuhl Gram Lergrav gifft. Dor hebbt se Schichten ut dat Gramium funnen. Vör dat Gramium keem dat Langenfeldium (12,25-9,75 Ma) un achterna dat Syltium (7,9-5,25 Ma). Desülve Tied in Süüddüütschland un Middeleuropa (zentrale Paratethys) fallt in den Tiedafsnidd Pannonium (11,2-5,3 Ma). De Sedimenten von dat Gramium sünd vör allen Kalksandsteen, in de ok veel Schalen von Mollusken to finnen sünd. Noorddüütschland leeg to de Tied op’n Grund von en siede See. As Leidfossilien warrt ünner annern de Snigg Aquilofusus semiglaber un de Muschel Carinastarte vetula reimersi ansehn. Schuvels ut dat Gramium is fakener in Form von Flensborger Steen to finnen.
Dat Syltium is en Tiedafsnidd in de Geologie, de von üm un bi 7,9 bet 5,25 Millionen Johr vör uns Tied reckt. Dat is Deel von dat Miozän un binnen dat Miozän von dat Tortonium (vör 11,608-7,246 Ma) un dat Messinium (vör 7,246-5,332 Ma). De Utdruck Syltium warrt blots för de Sedimenten in Noorddüütschland un ümto bruukt (Noorddüütsch Tertiärbecken). De Naam kummt af von dat Eiland Sylt, bi den dat de Toonkuhl Gram Lergrav gifft. Dor hebbt se Schichten ut dat Gramium funnen. Vör dat Gramium keem dat Gramium (9,75-7,9 Ma) un achterna dat Morsumium (5,25-3,4 Ma). Desülve Tied in Süüddüütschland un Middeleuropa (zentrale Paratethys) fallt in den Tiedafsnidd Pannonium (11,2-5,3 Ma). De Sedimenten von dat Syltium sünd vör allen Kalksandsteen, in de ok veel Schalen von Mollusken to finnen sünd. Noorddüütschland leeg to de Tied op’n Grund von en siede See. As Leidfossilien warrt ünner annern de Snigg Aquilofusus eximius eximius un de Muschel Astarte rollei ansehn.
En Terran is en Stück Eerdköst, dat in’n Vergliek to en Kontinent lüttjer is un sik von en Kontinentalplaat aflööst un dör Platentektonik ümlagert hett. Dorüm hett de Steen von en Terran faken en annere geoloogsche Geschicht as de Steen ümto. En Terran is ümgeven von geoloogsche Bröökzonen. Terrans billt sik, wenn twee Kontinentaalplaten anenanner langsschrammt un en Stück von de een Plaat afbrickt un von de annere mitschaven warrt. Wenn dat Terran blots en Stück wiederschaven warrt un an de sülve Plaat blifft, denn warrt von en proximaal Terran snackt. Wenn dat Terran de Plaat ganz verlett un sik annerwegens anlagert, denn warrt von en exotisch Terran snackt.
Avalonia weer en Lüttkontinent in de Tied von dat Ordovizium. Avalonia hett sik as Vulkanbagen an de Noordkant von Gondwana billt. In de Tied von Proterozoikum un Paläozoikum (so 700 bet 480 Ma vör uns Tied) weer dat Rebeed von Avalonia Deel von Gondwana un leeg süden von’n Äquater. In de eerste Tied von dat Ordovizium (na 480 Ma vör uns Tied) is Avalonia denn dör en Rift von Gondwana afbraken un suttje na Noorden drift, op Baltica un Laurentia to. Twüschen Gondwana un Avalonia hett sik denn de Rheische Ozean billt. Twüschen Avalonia un Baltica leeg de Tornquist-Ozean un twüschen Avalonia un Laurentia de Iapetus-Ozean. De beiden Ozeans sünd all beid ünner de Kontinentaalplaat von Avalonia ünnerdükert worrn un sünd bilütten lütter worrn bet Avalonia in de Enntied von dat Ordovizium (üm un bi 440 Ma vör uns Tied) mit Baltica tohoopstött is. Dorbi hett sik as Nahtlien de Tornquist-Lien billt. In de Tied von dat Silur sünd Baltica un Avalonia denn mit Laurentia tohoopstött. Disse ne’e Kontinent warrt denn Laurussia nöömt. Later in dat Mesozoikum hett sik denn bilütten von Noorden na Süden de Noordatlantik apendaan un Laurussia opsplitt. Dorbi sünd Delen von dat ole Avalonia denn na
Tom Boonen (* 15. Oktober 1980 in Mol) is en belgisch Radrennfohrer. He gellt mit talllos Deelstreckensiegen bi Rundfohrten un Siegen bi Eendagsrennen as en vun de best Sprinters un Klassikerfohrer vun de 2000er Johre. 2009 hett Boonen dör en "Kokain-Affäre" för Upsehn sörgt. Boonen wurr 2001 Profi bi dat Team US Postal Service. Sien Dörbröök beleev de Belgier, de gliekermaaten as Klassikerjäger un Sprint-Spezialist övertüügt, bi Paris-Roubaix 2002, wo de eerst 21-Johrige up den hervörragenden darten Platz keem. Sietdem gull Bonnen in sien Heimat as designeert Nahfolger vun Johan Museeuw, den villicht spoodrieksten Klassikerjäger vun de 1990er Johren. To de 2003 is Boonen to dat Team Quick Step-Davitamon wesselt, wo he ünner annern een Deelstreck vun de Belgien-Rundfohrt up sien Naam schrieven kunn. 2004 kunn sück Boonen endgültig in de afsluuten Welttipp vun den Radsport fastsetten: In't Fröhjohr wunn he en Reeg vun wichtig fläämsch Eendagsrennen meest in' Massensprint, dorünner dat ProTour-Rennen Gent-Wevelgem as ok de Halfklassiker E3-Pries un Scheldepries. Bi de Düütschland Tour un de Tour de France kunn he jeweils twee Deelstrecken in' Massensprint för sück entscheeden. Mit all tosommen 20 Dagserfolgen weer Boonen nah Siegen de tweetspoodriekst Fohrer vun de Saison 2004 achter Alessandro Petacchi, de
Claude Lemaire (* 21. Februar 1921; † 5. Februar 2004) weer en franzöösch Entomoloog, Zooloog un Lepidopteroloog. Nahdem he Volkswertschapslehr un Zivilrecht an de Universität Paris studeert harr, hett he dat mit en Doktertitel (Dr. iur.) afslooten. In' Ansluss doran hett he van 1949 bit 1956 in de Rechtsafdeelen vun en Bank arbeit un denn van 1957 bit 1959 as Auktschonater bi dat Auktschoonshuus Drouot in Paris. 1972 wurr he Präsident vun de Société entomologique de France, 1992 Präsident vun de Association for Tropical Lepidoptera un tweemal Viezpräsident vun de Lepidopterists’ Society. He hett sück up Pfauenspinner spezialiseert, hett völ Upsatzen un Fachböker schreven un beschreev völ Gattungen, Oorten, Ünneroorten un Varietäten. 1971: Constant-Pries 1999: Karl-Jordan-Medaille 2003: Réaumur-Pries Na hüm nömmt wurrn ünner annern:: Arias Lemaire, 1995 Automeropsis Lemaire, 1969 Citheronioides Lemaire, 1988 Erythromeris Lemaire, 1969 Gamelioides Lemaire, 1988 Hyperchirioides Lemaire, 1981 Hypermerina Lemaire, 1969 Leucanella Lemaire, 1969 Mielkesia Lemaire, 1988 Pseudautomeris Lemaire, 1967 Les saturniidae américains / The saturniidae of America. 2002. Naumann, Brosch & Nässig: Nekrolog. Zum Tode von Claude Lemaire. 2004, Nachr. entomol. Ver. Apollo, N.F., 2, S. 55–62 List vun sien Warken (Utwahl) List vun de vun Claude Lemaire beschreven Gattungen, Oorten, Ünneroorten un Varietäten DNB-Katalog
As en Transfuschoonstwüschenfall warrt en unvermoodte Reakschoon vun’n Lief wiel en Transfuschoon betekent. Dorbi warrt dree Gruppen vun Twüschenfäll ünnerscheedt: De febrile nich-hämolyytsche Tranfuschoonsreakschoon is en alleergsche Reakschoon as Naklapp vun antileukozytäre Antikörpers. Disse Twüschenfall wiest sik dör de Symptomen Fever, Schüddelfrost, Jöken, Urticaria, mitünner ok fallen Blooddruck un Atennoot. De hämolyytsche Twüschenfall is tomeist en AB0-Unverdräglichkeit. Disse Form vun Twüschenfall geiht jümmer op en minschlichen Fehler torüch (kiek bi Bedside-Test). As Symptomen künnt hierbi vörkamen: Allgemeensymsptomen bi Mikrostören vun de Zirkulatschoon (Wehdaag in’t Rebeet vun de Lennen, achter’t Bostbeen oder in de langen Röhrenknaken), Schock, Verbruukskoagulopathie oder en akut Nerenverseggen. De bakterielle oder pyrogene Reakschoon kummt dör kontamineert Blood oder en kontamineert Transfuschoonssystem tostannen. In dissen Fall sünd de Symptomen en Schock, de mitünner al na wenige Milliliter indrapen deit, faken ok en Hämolyys un Fever. Mööglich is ok’n lateren septischen Schaden.
Gilles Terral (* 26. März 1943; † 12. August 1998) weer en franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog. Sien Hööftforschensrebeet weern de Parnassiinae un Saturniidae. As Spezialist för Parnassius hett he tosommen mit Jean-Claude Weiss in' Juli 1983 en Expeditschoon nah Ladakh (Indien) ünnernommen. Tosommen mit Philippe Darge un Claude Lemaire hett he todem Artikel över Saturniidae verfaat (kiek ünnern). He hett denn ok noch an en Book över de Saturniidae vun de Welt arbeit, dat vun Sciences Nat herutgeven wurrn sull. De entsprekend Fotos weern sowiet all utsöcht för den Utdruck. Schafft hett he dat denn aber dör sien fröh Dood nich mehr. Sien Sammlung vun Bottervagels (251 Behältnisse mit Saturniidae) befind sück hüüd in dat Musée d'Histoire Naturelle de Lyon. 1991. Saturnides éthiopiens inédits, Bulletin de la Société Sciences Nat, 70, in Tosommenarbeit mit J.-P. Lequeux un Ph. Darge. 1994. Zur Verbreitung einiger asiatischer Saturniidae, Entomologische Zeitschrift (Essen), 104 (3), pp. 58-59, in Tosommenarbeit mit U. un L. H. Paukstadt. Gonimbrasia cocaulti, 1992 (mit Philippe Darge) Melanocera dargei, 1991, Bulletin de la Société Sciences Nat, 70, p. 14. Melanocera widenti, 1991 (mit Philippe Darge), Bulletin de la Société Sciences Nat, 70, p. 16. Periphoba attali, 1994 (mit Claude Lemaire), Nachrichten
Wolfgang Ontijd (* 8. März 1937 up Borkum) is en düütsch Politiker (CDU). Nah sien middlere Riep is Ontijd 1955 in de Landspolizei Neddersassen intreden un wurr 1962 vun de Kriminalpolizei övernommen. Bt to sien Wahl in den Landdag weer he Leiter vun verscheeden Fachkommissariaten in de Kriminalpolizeiinspektschoon Auerk. Siet 1970 is he Liddmaat vun de CDU un intüschen Ehrenvörsitter vun de CDU-Kreisverband Auerk. Van 1990 bit 2008 weer he Liddmaat vun de Landdag vun Neddersassen un weer dor siet 2003 as Schriftführer tätig. Ontijd hett in' Januar 2007 bekanntgeven, dat he nich noch mal weer antreden wull. 2008: Bundsverdeenstkrüüz an' Band Barbara Simon: Abgeordnete in Niedersachsen 1946–1994. Biographisches Handbuch. 1996, Siet 280.
The Andromeda Strain (op plattdüütsch so veel as „De Andromeda-Stamm“; dt.: Titel: Andromeda – Tödlicher Staub aus dem All) is de Titel vun en Science-Fiction-Film vun Robert Wise ut dat Johr 1971. Dat Dreihbook baseert op en glieknöömten Roman vun Michael Chrichton. In dat lütte Dörp Piedmont in New Mexico geiht en Ruumsond vun US-amerikaansche Militär daal. Dör en unbekannten Utlöser sünd aver all Inwahners doodbleven, mit Utnahm vun en Söögkind un en Alkoholiker. Ok de Soldaten, de den Opdrag harrn de Kapsel to bargen, blievt doot – jemehr heel Blood stollt in wenige Sekunnen. Ünner gröttst mööglich Geheemhollen schall nu en Grupp vun Wetenschopplers in’n Opdrag vun de Regeren rutfinnen, wat de Lüüd ümbröcht hett un wat dorgegen doon warrn schall. Veer naamhafte Forschers ut verschedene Fackrebeden warrt dorför in en geheem ünnerirdisch Labor in de Wööst bröcht, dat den Naam „Wildfire“ (Steppenbrand) hett. Dat Labor weer egens för Fäll vun bioloogsche Gefohren inricht un mutt sik nu in’n Eernstfall bewiesen. Ruchweg een Dag vergeiht al mit allerhand Sekerheitsvörgäng un dat Dörlopen vun verschedene Quarantäänstopen. In de Twüschentiet beraadt dat Militär un de Regeren doröver, wat dat Utbreden vun de Süük mit Nuklearwapen indämmt warrn schall. De Präsident will
Petrus Ramus oder Pierre de la Ramée (* 1515; † 26. August 1572) weer en franzööschen Humanisten, Logiker un Philosophen. To siene Tied hett he unbannigen Infloot utöövt up Unnerricht, Theologie un Karken. As Protestanten is he, tohopen mit en Barg annere Hugenotten, bi dat Massaker in de Bartholomäusnacht an’e Siet maakt wurrn. He is boren in dat Dorp Cuts in de Pikardie in’n Norden vun Frankriek. Sien Vadder is Buer ween. He stamm woll ut en Familie vun Adel, mit de dat bargdal lopen weer. In dat Oller vun 12 Johre dröff he dat Collège de Navarre besöken. Dor hett he as Deener arbeit’. He hett dor sülms allerhand over Aristoteles siene Philosophie lehrt. Dormols gungen veel Wetenschopslüde gegen de Scholastik gegenan un Aristoteles siene Philosophie möss eerst mol en nee Spoor finnen. As he 1536 sienen Magistertitel kregen hett, hett Ramus, so warrt vertellt, de These upstellt: Quaecumque ab Aristotele dicta essent, commentitia esse Dat heet up Platt: "Allens wat Aristoteles seggt hett, is dumm Tüüch." So’n dannige Thesen sünd to de dore Tied ganz begäng ween. Amenn is avers nich kloor, of Ramus dat würklich seggt hett. Nu hett Ramus en Lehrupdrag an de Universität harrt un
The Birds (op plattdüütsch so veel as „De Vagels“; dt. Titel: Die Vögel) is en Speelfilm vun den beropenen Speelbaas Alfred Hitchcock ut dat Johr 1963. Dat Dreihbook baseert op de gliek nöömte Kortgeschicht ut dat Johr 1952 vun de engelschen Schrieversche Daphne du Maurier. The Birds gellt as en Klassiker vun’n Horrorfilm un een vun de Hööchdpunkten vun Hitchcock sien laat Wark. In de USA weer an’n 28. März 1963 de Kinostart, in Düütschland keem de Film en half Johr later in de Kinos. In en Deerladen in San Francisco loopt sik de Afkaat Mitch Brenner un de verwöhnte, sülvstbewusste mitünner ok inbillte Melanie Daniels över’n Weg. He föhrt ehr an de Nees rüm, wat se em torüchbetahlen will. Se sett sik in’t AUto un föhrt na Bodega Bay, woneem Mitch sien Wekenennen tobringt. Man, an de Küst warrt se vun en Mööv angrepen un kriggt an’n Kopp wat af. Se kann eerstmol bi de Schoolmeestersche Annie Hayworth ünnerkamen, de fröher wat mit Mitch harr un Melaine för de Mudder warnen deit. De is neemlich bang, dat ehr Söhn wegen en Fro ut’t Huus gahn künn. An’n nächsten Dag gifft dat bi de Geboortsdagsfier vun Mitch sien lütte Süster
Kurt Stenzel (* 21. Mai 1938 in Luxemburg; † 3. April 2012 ) weer en düütsch Feernsehjournalist. Stenzel hett Politische Wetenschap, Philosophie un Geschichte in Tübingen un München studeert. Sien Doktertitel hett he bi Perfesser Eric Voegelin, Universität München, maakt mit dat Thema: Pascals Theorie des Divertissements. In München weer he in den Sozialdemokraatschen Hoochschoolbund (SHB) aktiv un 1962/63 Vörsitter vun den SHB München. 1966 weer he Mitverfater vun de Schrift Mobilisierung der Demokratie, de vn Waldemar von Knoeringen herutgeven wurrn is. Af 1967 weer Stenzel bi’t Feernsehn vun den Süüddüütschen Rundfunk (SDR) beschäftigt. He weer as Assistent vun Emil Obermann ünner annern an de Entwicklung vun dat Feernsehmagazin Pro und Contra bedeeligt. De sien Redaktschoon hett Stenzel in de eerst Johren övernommen. Buterdem weer Stenzel för de SDR-Redaktschonen vun de Feernsehmagazine Report un Weltspiegel verantwoortlich. Bi de Weltspiegel weer he ok Moderator. Af 1977 weer Stenzel as ARD-Korrespondent in’ Nahen Osten tätig. He weer de eenzig Feernsehjournalist in Mogadischu wiels de Entführen vun dat Floogtüüch Landshut. 1981 wurr he Leiter vun de Badisch Feernseh-Redaktschoon vun den SDR in Mannheim un 1994 Chefredakteur Feernsehn vun den SDR. 1995 wurr Stenzel Vörstandsvörsitter vun dat Huus vun den Dokumentarfilm. Van 1999 bit