rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Rauma is en pielen Wildstroom in’t norwegsche Romsdal. De Rauma is 68 km lang un fangt an den See Lesjaskogsvatnet in 611 m Hööch an. Wenn een noch den Toloop in de See mitrekent, liggt de Born op en Hööch vun 1.800 m in de Neeg vun Digerkampen. De Rauma dörlöpt en landschopplich fein Hoochdaal un münnt bi Åndalsnes in den Romsdalsfjord. In den Verloop wesselt sik ruhige, seeordige Afsnitten mit stark verblockte Fallstrecken af. De Rauma is vör allen bekannt för siene Lachsen, gliektietig is dat ok en von de sworsten Strööm to’n Kajak Föhren in Norwegen.
Inga Busch (* 1968 in Neuss) is en düütsche Schauspelersche. Na ehr Abitur harr se beslaten na Berlin to gahn, üm dor Maleree to studeeren, keem dor aver to’n Film, nadem se en Tiet lang in en WG tohopen mit Dani Levy, Maria Schrader, Sophie Rois un Donata Wenders leevt hett. Se hett in Berlin, Moskau un Köln studeert. De eerste Film, in den Inga Busch mitspeelt hett weer Karniggels (1991) vun Detlev Buck. En wieteren bekannten Film weer 2004 Alles auf Zucker. Busch weer al in verscheeden düütsche Feernsehserien to sehn as Tatort oder Polizeiruf 110 un hett an eenige düütsche Theaters speelt, ü.a. in Berlin un Düsseldörp. Inga Busch ist för ehr Arbeit al tweemol uttekent worrn: 1997: den Adolf-Grimme-Pries in de Kategorie Ünnerhollen för Eine fast perfekte Liebe. 2004: den Hess’schen Feernsehpries as Beste Dorstellerin in Polizeiruf 110 – Der Prinz von Homburg. Inga Busch in de Internet Movie Database (engelsch)
Support Your Local Sheriff is de Titel vun en US-amerikaansche Westernkummedie vun 1968 mit James Garner in de Hööftrull. Jason McCullough sütt sik sülvst as en wohren Pionier an un hett dorüm ok in’n Sinn, na Australien uttowannern. Op’n Weg versleiht em dat twüschendör in de Goldgraverstadt Calendar. Wiel de Priesen dor so bannig in de Hööch gahn sünd, siet dor Gold funnen weer, stellt he fast, dat he Geld verdenen mutt un warrt korterhand Sheriff vun de Stadt. Kort, vördem he de Steed annahmen hett, harr he in den Saloon en Duell twüschen twee Kerls mitansehn, dat nich ganz gerecht togüng. De Överlevende is Joe Danby, Söhn vun en Familie, welke de ganze Stadt terroriseert un jem Gold afnehmt. As eerste Amtshandeln nimmt de ne’e Sheriff Joe eerstmol fast un rekruteert dorför en stadtbekannten drinkfasten Rüpel. De Versööken vun den Rest vun de Danbys, jemehr Familienmitglied wedder free to kriegen höört to de lustigsten Parodien vun’t hele Westerngenre. De Film arbeidt dorbi vör allen mit Situatschoonskomik un slagfardig Wöörwessel. To’n End vun’n Film kummt dat to’n Showdown twüschen de Danbys un Sheriff McCullough, de Help kriggt vun sien Helpssheriff nu den Dochter vun’n Börgermeester. Opletzt kriggt de Sheriff allen’s
Adaldag (* üm 900 rüm; † 28. April 988) weer en Mönk vun den Orden vun de Benediktiners un Arzbischop vun Hamborg- Bremen vun 937 bit 988. Adaldag hett Hamborg na den 1. Överfall vun de slaawschen Obodriten wedder upboot un de Stadt dat Marktrecht geven. 947 hett he mit de Bisdömer Sleswig, Ribe un Aarhus de eersten dree Unnerbisdömer för sien Arzbisdom vun Kaiser Otto I. tospraken kregen. De Paapst Benedikt V. hett dat Enn vun sien Leven in Hamborg tobröcht, nadem he afsett wurrn weer. Adaldag weer Kanzler ünner den röömsch-düütschen Kaiser Otto den Groten. Vun em hett he de Grafengewalt mit all Rechten un Vörrechten (besunners över dat Rechtspreken) in Hamborg-Bremen kregen. 983 hett he mit ankieken mösst, wie Hamborg vun de Dänen in Dutt slahn wurrn is un he möss utwieken na Bremen. List vun de Bischöp un Arzbischöp vun Bremen Geschicht vun Bremen genealogie-mittelalter.de (hoochdüütsch) Ökumeenisches Lexikon vun de Hilligen (hoochdüütsch)
De 28. April is de 118. Dag vun den Gregoriaanschen Klenner oder de 119. Dag, wenn en Schaltjohr is. 1788: Mit de Ratifizeeren van der Verfaaten van Vereenigte Staaten wurrd Maryland de söbente Bundstaat van de USA. 1758: James Monroe, US-amerikaansch Präsident († 1831) 1808: Johann Georg Kohl, düütsch Schriever, Ethnograaf und Geograaf († 1878) 1823: Daniel Harrwitz, düütsch Schachspeler († 1884) 1841: Carl Göring, düütsch Philosoph un Schachmeester († 1879) 1906: Richard Rado, düütsch Mathematiker († 1989) 1908: Oskar Schindler, düütsch-mährisch Ünnernehmer un Gerechten mank de Völker († 1974) 1924: Kenneth Kaunda, Politiker un Präsident vun Sambia († 2021) 1930: Jürgen Ahrend, düütsch Örgelbauer († 2024) 1941: Lucien Aimar, franzöösch Radrennfohrer 1941: Karl Barry Sharpless, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger 1943: John Oliver Creighton, US-amerikaansch Ruumfohrer 1943: Liz Edgar, britisch Springriederin († 2020) 1948: Terry Pratchett, britisch Fantasyschriever († 2015) 1953: Paul Darragh, irisch Springrieder († 2005) 1955: Norbert Böhlke, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 2014) 1959: Erhard Loretan, Swiezer Bargstieger († 2011) 1960: Walter Zenga, italieensch Footballspeler un -trainer 1973: Jorge Garcia, US-amerikaansch Schauspeler 1985: David Schröder, düütsch Kanu-Slalomsportler 28. oder 29. April 988: Adaldag, Arzbischop vun Bremen 1973: Clas Thunberg, finnisch Iesflinklöper (* 1893) 1977: Josef
De Hansestadt Stralsund is en düütsche Stadt in’t Bundsland Mekelnborg-Vörpommern un de Kreisstadt vun’n Landkreis Vörpommern-Rügen. Dat schall heten, dat Stralsund bannig wiet in’n Noordoosten vun Düütschland liggt. Stralsund is dicht bi de Waterkant vun de Oostsee un bi de grote Insel Rügen. Dor is de Waterkant Strelasund nöömt. As en grote Stadt is Stralsund ok wichtig för den Verkehr in den Noorden vun Mekelnborg-Vörpommern. Vun Stralsund ut kannst to’n Bispeel na Rostock, Griepswohld, Nieg-Brannenborch un Sassnitz op Rügen fohrn. Stralsund streckt sik ut öber 38,97 km². Dor wahnt hüdigendags (Stand 31. Dezember 2013) 57.301 Inwahners. Elisabeth Büchsel (1867-1957), Malerin Dietrich Hoffmann (1936-2012), plattdüütsch Schriever Nadja Uhl (* 1972), Schauspelerin Henry Vahl (1897-1977), Schauspeler Dat Zentrum vun Wismer un Stralsund hett de UNESCO 2002 in de „List vun dat Weltarv“ nahmen. De Binnenstadt bargt eenige feine Museen, as to’n Bispeel dat Ozeaneum, wat de Utstellen vun’t Düütsche Meeresmuseum afrunnt. Stralsund. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Offizielle Website van de Hansestadt Stralsund
Graaf Hartwig I. vun Stood (* vör 1118; † 11. Oktober 1168 in Bremen) weer de Bischop vun Bremen vun 1148 bet 1168. Hartwig is as Söhn vun Graaf Rudolf vun Stood un vun Richardis, Gräfin vun Spanheim, boren. He kummt 1124 in ene Oorkunn as Kind vör un 1130 kummt he in en annere Oorkunn as Schenkgever vör, wat en Öller vun opminnst twölf Johr vörutsetten deit. He is also wohrschienlich vör 1118 boren. He weer de letzte vun de Grafen vun Stood, vun de Udonen. Nadem sien Vadder doodbleven weer, is he op de Göder vun siene Mudder bi Meideborg un Jerichow optagen worrn. He is vun 1142 af an Kanoniker in Meideborg, warrt 1143 Proovst vun dat Doomkapitel Bremen un 1148 Nafolger vun Adalbert II. as Arzbischop vun dat Bisdom. He is 1168 doodbleven un Baldwin I. weer sien Opfolger. Nadem sien öller Broder Rudolf 1144 doodbleven is, ahn dat he Kinner harr, schull dat Land vun de Grafen vun Stood an dat Bisdom Bremen kamen, ünner dat Beding, dat Hartwig dat sien Leevdag as Lehn behollen schull. Doch Hinrich de Lööw hett vör Gericht un mit Gewalt allens an sik reten. He wull sien Macht in
Dieter Stellmacher (* 3. Mai 1939 in Lindow-Klosterheide) is en düütschen Germanist. He hett Germanistik, Nedderlandistik un Slavistik an de Universität Leipzig studeert. Dor hett he 1968 denn ok sien Dokter maakt. He dee denn in Finnland an’e Universität Düütsch ünnerrichten un hett 1975 an de Universität Marborg sien Habilitatschoon maakt. He weer toeerst Perfesser an de Universität Gießen un keem 1976 an de Universität Göttingen. 2005 is Stellmacher in Rohstand gahn un den Lehrstohl för Plattdüütsch, den hebbt se nich wedder besett. Stellmacher is siet 1994 de Vörsitter vun dat Oostfäälsche Institut. Ok bi de Arbeitsstell Neddersassisch Wöörbook is he de Baas. Bi de Freudenthal-Sellschop is he Ehrenliddmaat. 2007 hett he den Ehrendokter vun de Universität Krasnojarsk kregen. Wer spricht Platt? Schuster, Leer 1987, ISBN 3-7963-0250-5 Niedersächsischer Dialektzensus. Franz Steiner, 1998, ISBN 978-3515066419 Helmstedt und seine Sprachen. Verlag för Regionalgeschichte, 1999, ISBN 978-3-89534-249-3 Niederdeutsche Sprache. Weidler, Berlin 2000, ISBN 3-89693-326-4 Uni-Websteed vun Dieter Stellmacher (hoochdüütsch) Ostfäälsche Bökeree; dorbinnen: Veröffentlichungsfolge des Niedersächsischen Wörterbuches (Levern 17 bit 57)
Benjamin Disraeli (* 21. Dezember 1804 in London; † 19. April 1881 in Mayfair), siet 1876 1. Earl of Beaconsfield, weer en spoodriek Schriever vun Romans un tweemalig britsch Premierminister. Benjamin Disraeli stamm ut en sephardisch-jöödschen Familie ut Italien. Sien Vader, Isaac Disraeli, weer Autor vun verscheeden Warken, so as The Life and Reign of Charles I. Benjamin Disraeli truck dat in en ähnlich Richtung. Nah sien Schooltiet hett he Rechtswetenschapen studeert. 1826 keem allerdings sien eerste Book herut, Vivian Grey. Dit Bokk hett sück bannig good verkopen laten, so dat in de Folgejohren noch mehr Warken verapenlicht wurrn, so as Contarini Fleming (1832), Alroy (1833) und Henrietta Temple. All sien Böker behanneln politsch un sozial Fragen ut sien Tiet up en Oort un Wies, de ok ermiddeln lett, welke politisch Togehörigkeit he harr. Allerdings kunn man Disraeli nich in en politisch Schuuvlaad steken. Sien Grundinstellung weer aber tietlevens eher konservativ. Mit dat verdeent Geld ut de Bökerverkoop hett he Anfang vun de 30er Johren vun dat 19. Johrhunnert, Spanien, Törkie un de Balkan bereist. Tüschen 1832 un 1835 kandideer he mehrmals erfolglos för dat britsche Ünnerhuus (House of Commons). Eerst weer he för de Radikalen, denn bi de Konservativen,
Wulf Lammers (* 1926 in Welster; † 20. Februar 2018 in Hamborg) weer en düütschen Schriever. He hett 1996 dat Book Die Plattdeutsche Sprache - Ursprung, Entwicklung, Verwandte, Prognose rutgeven. He weer ok Vörsitter vun dat Prieskuratorium vun’n Quickborn-Pries. Lammers is 1926 as Söhn von en Dokter in Welster boren. 1944 möök he in Itzho dat Abitur un müss denn Soldaat för’n Tweten Weltkrieg warrn. Na’n Krieg hett he an de Universität Kiel Medizin studeert un is Dokter worrn. He hett an verscheden Krankenhüüs arbeidt un sik op Röntgen-Medizin spezialiseert. He hett toletzt in Grootflottbeek un op Sylt wahnt. Mit siene Fro Inka (verheiraadt siet 1955) harr he twee Söhns. Die Plattdeutsche Sprache. Ursprung, Entwicklung, Verwandte, Prognose. Wachholtz, Niemünster 1996, ISBN 3-529-04507-1
Scheenfeld betekent Scheenfeld, Gemeen in’n Kreis Pinnbarg, Sleswig-Holsteen, Scheenfeld, Gemeen in’n Kreis Steenborg, Sleswig-Holsteen. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Erinome (ok Jupiter XXV) is en vun de lütten Maanden wieter buten vun den Planeten Jupiter. De Maand is an’n 23. November 2000 vun de Astronomen S. Sheppard, D. Jewitt, Y. Fernández un E. Magnier vun de Universität Hawaii opdeckt worrn. Toeerst weer he as S/2000 J 4 betekent, later denn hett he den Naam vun Erinome kregen, de Dochter vun Celes ut de greekschen Mythologie, de to Leev mit Zeus dwungen weer. Erinome hett en middleren Afstand vun 23.196.000 km vun’n Jupiter un bruukt för en Ümloop 728 Daag, 12 Stünnen un 14 Minuuten. Mit en Exzentrizität von 0,2665 wiekt de Bahn düchtig vun en Kreis af. De Bahn is butendem üm 164,934° gegen de Jupiter-Bahn neegt. Dat heet, Erinome löpt retrograd, also gegen den Dreihsinn vun’n Jupiter, üm den Planeten rüm. Von wegen disse Bahnegenschoppen warrt Erinome to de Carme-Grupp tellt, de na denn gröttsten Jupiter-Maand ut disse Grupp, Carme, nöömt is. De hebbt all ungefäähr lieke Bahnen. De Dörmeter vun Carme liggt bi ruuchweg 3 km, wat man düchtig lütt is. Man nimmt an, dat de Maand vör allen ut Silikat-Steen besteiht, sien Dicht warrt op 2,6 g/cm³ schätzt. Erinome is en düsteren Maand un hett en
Minuut (Kortform vun latiensch pars minuta „den minnerten Deel nafolgend“) betekent Minuut, Eenheit vun de Tiet, Bagenminuut, Eenheit vun en even Winkel, Minuut, Ünnerdelen vun’n Winkel in’t Stünnenmaat, Minuut, oolt Maat för de Läng. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
1011: Sanjō wurrd 67. Tennō in Japan. 1612: Matthias warrt Kaiser vun dat Hillige Röömsche Riek vun de Düütsche Natschoon. 1615: Antonio Pignatelli, laterhen Paapst Innozenz XII. († 1700) 1831: James Clerk Maxwell, schottsch Physiker († 1907) 1897: Paavo Nurmi, finnischen Lichtathlet († 1973) 1918: Ben Johnson, US-amerikaansch Western-Schauspeler († 1996) 1920: Désiré Keteleer, belgisch Radrennfohrer († 1970) 1924: Virginia Klinekole, US-amerikaansch Politikerin († 2011) 1928: John Forbes Nash Jr., US-amerikaansch Mathematiker un Nobelpriesdräger († 2015) 1931: Věra Suková, tschechoslowaaksch Tennisspelerin († 1982) 1933: Levente Lengyel, ungaarsch Schachmeester († 2014) 1941: Frans Verbeeck, belgisch Radrennfohrer 1944: Ban Ki-moon, Politiker und Diplomat ut Süüdkorea 1945: Ronald John Grabe, US-amerikaansch Astronaut 1946: Paul Lawrence Modrich, US-amerikaansch Biochemiker, Genetiker un Nobelpriesdräger 1947: Željko Franulović, kroaatsch Tennisspeler 1950: Gerd Zewe, düütsch Footballnatschonalspeler 1951: Richard Thomas, US-amerikaansch Schauspeler 1961: Anders Järryd, sweedsch Tennisspeler 1962: Mark Frankel, britisch Theater- un Filmschauspeler († 1996) 1962: Ally Sheedy, US-amerikaansch Schauspelerin 1963: Mo Asumang, düütsche Schauspelersche, Singersche, Moderatersche, Synchroonsnackersche un Speelbaas’sche 1974: Selma Björnsdóttir, ieslännsch Singerin 1979: Rebecca Manuel, austraalsch Waterspringerin 1770: Domingos dos Reis Quita, portugiesch Lyriker (* 1728) 1884: Jan Arnost Smoler, soorbsch Philoloog un Schriever (* 1816) 1952: Clarence Gamble, US-amerikaansch Tennisspeler (* 1881) 1960: Georg
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Minuut (Mehrdüdig Begreep). De Minuut is en Tieteenheit de nich to dat SI-Eenheitensystem höört. Ehr’n Utgangspunkt hett se in’t babylonische Sexagesimalsystem, wo lüttere Ünnerdeelen as 60stel un 360stel entwickelt weern. De 60stel weern later denn in’t Latiensche as pars minuta prima (vun minuere „minnern, lütter maken“) betekent. De 360stel (60stel vun’t 60stel) weern pars minuta secunda nöömt, worut sik denn de Sekunn afleddt hett. De Minuut warrt mit dat Eenheitenteken min schreven. In fröhere Tieten weern ok „Min“ un „Min.“ begäng. Sünners in’n Sport warrt Tietangaven (nipp un nau: Tietspannen) verkehrterwies ok 1 h 32′ 47′′ afkört (1 Stünn 32 Minuuten un 47 Sekunnen). För Tietpunkten weer ok al mol de Schrievwies 1h32m15s begäng. En Minuut vun de Tiet is de sösstigste Deel vun een Stünn un sett sik wedder ut sösstig Sekunnen tohopen. Vun’t Gesett is de Minuut neven dat SI-System as Maateenheit för de Tiet tolaten. In’t Arbeitsstudium warrt de Tiet vör een Arbeitvörgang tomeist in Minuuten bestimmt. Anners as begäng warrt dor aver nich in Sekunnen ünenrdeelt, man in Hunnerstelminuuten (HM). Dat heet: 1 m i n = 100 H M {\displaystyle 1min=100HM} Disse vun de Norm afwiekend
Gaetano Arfé (* 12. November 1925 in Somma Vesuviana; † 13. September 2007 in Neapel) weer en italieenschen Politiker, Historiker un Journalist. Arfé güng 1944 in’n italieenschen Wedderstand un hett dor bi de Partisanengrupp Giustizia e Libertà mitmaakt. 1945 is he de Sozialistische Partei vun Italien bitreden. He hett 1948 sien Afsluss an de Universität Neapel in Philosophie un Öllerdomswetenschop maakt. 1965 warrt he Perfesser för jüngere Geschicht an de Universitäten Bari un Salerno. Vun 1959 bet 1971 hett he dat Blatt Mondo Operaio mit rutgeven un 1966 bet 1976 dat Parteiblatt Avanti! rutgeven. An’n 2. April 1975 geev dat en Anslag op Arfé, de sien Huus in Schutt leggt hett un bi den dree Personen wat afkregen hebbt. Binnen de Partei weer he vun 1957 bet 1982 in dat Zentralkomitee un weer vun 1979 af an bet 1984 in dat Europaparlament (Frakschoon vun de Sozialdemokraatsche Partei vun Europa). Dor hett he sik vör allen ok för dat Schulen vun Minnerheitenspraken insett un twee Beslüss dörbröcht, Arfé I 1981 un Arfé II 1983. He hett dormit ok de Grundlaag för dat Europääsche Büro för minner bruukt Spraken leggt. 1984 is he ut de Sozialistische Partei rutgahn un weer 1987 as
Julia Jäger (* 1970 in Angermünge) is en düütsche Schauspelerin. Studeert hett Julia Jäger an de Leipziger Theaterhoochschool „Hans Otto“, dorna harr se vun 1992 bit 1995 en eerstet Engagement an’t Leipziger Schauspeelhuus. Bekannt is se aver vör allen dör de velen Rullen de se in Feernseh- un Filmprodukschonen speelt hett, as t. B. in de bekannten düütschen Krimiserien aver ok al in eenige Kinofilmen. De eerste grote Rull werr de Polizeianfängersche Nina Steenhagen in den Kinofilm Karniggels vun Detlev Buck, de ehr bi ehr Karriere bannig vöran brocht hett. Se hett ok in den 2007 produzeerten Kortfilm Spielzeugland mitspeelt, de 2009 mit den Oscar uttekent worrn is. Se leevt in Berlin. Julia Jäger is 1991 för ehr eerste Filmrull in Erster Verlust mit den Max-Ophüls-Pries as Beste Nawassdorstellersche ehrt worrn. 1996 kreeg se den Dorstellerpries vun’t Internatschonal Filmfestival Kairo för ehr Rull in Neben der Zeit. Dorno is se noch twee mol för Priesen nomineert wesen: 2003 för den Düütschen Filmpries as Beste Nevendorstellerin in Der Anwalt und sein Gast un 2004 för den Adolf-Grimme-Pries för ehr grootordig Dorstellen in Das Konto. Julia Jäger in de Internet Movie Database (engelsch)
Èric Bertran (* 4. April 1990 in Barcelona) is en katalaanschen Schöler, de as Terrorist anklaagt weer. Bertran harr in’n September 2004 en Nettbreef an dree Firmen schreven. He weer do 14 Johr oolt. He nehm an de Kampagne vun Ünnerstütters vun de katalaansche Spraak deel, de katalaanschen Text op de Verpackungen vun de Saken bringen wullen, de een so in’n Supermarkt köpen kann. Bertran harr ünnerschreven mit Èric i l'Exèrcit del Fènix, wat Èric un de Armee vun’n Phoenix bedüden deit. Dat weer anlehnt an den Titel vun dat Harry-Potter-Book Harry Potter and the Order of the Phoenix (op Platt soveel as Harry Potter un de Orden vun’n Phoenix). Dat weer bi de Firmen apenbor ganz anners ankamen. De Supermarkt-Keed Dia hett den Breef de Polizei tostüürt un se kemen en poor Daag later mit 20 Anti-Terror-Schutzlüüd na Bertran sien Tohuus un wullen em un siene Armee inkasseren. Harrn dat woll för’n Terroristenzell hollen. Nu sünd se aver nich mit’n inknickten Steert wedder aftagen, nee, se wullen den Jung groot vör Gericht stellen, he harr terroristisch droht. Vör dat Natschonale Gericht in Madrid güng dat denn noch wieder. Bertran wull sik vör Gericht in siene Mudderspraak verdedigen, nich op
Pasqual Maragall i Mira (* 13. Januar 1941 in Barcelona) is en katalaanschen Politiker. Maragall hett Recht un Weertschop an de Universität Barcelona studeert un denn 1965 anfungen bi de Stadt Barcelona to arbeiden. 1971 bet 1973 hett he in New York leevt, hett dor de Ne’e School besöcht un dor en Afsluss in Weertschop maakt. 1978 hett he an de Autonome Universität Barcelona sien Dokter maakt. He hett denn bi de Gewerkschaft arbeidt un keem so to de Partei vun de Sozialisten in Katalonien. Bi de eersten Kommunalwahlen na Franco sien Dood 1979 keem he in’n Stadtraat vun Barcelona. 1982 güng Börgermeester Narcís Serra as Minister för Verdedigen na Madrid un Maragall övernehm dat Börgermeester-Amt. In de Wahlen 1983, 1987, 1991 un 1995 hebbt se em denn jümmer wedderwählt. In disse Tiet harrn se ok de Olympschen Sommerspelen 1992 na Barcelona haalt. Maragall weer Vörsitter vun dat Organisatschoonskomitee. Vun 1988 bet 1995 weer he ok Afornter in dat Parlament vun Katalonien. 1997 hett he sien Amt as Börgermeester an Joan Clos afgeven. He hett sik ut de Politik en beten trüchtagen un hett Vörlesungen in Rom un New York hollen. 1999 keem he wedder trüch to de Politik un
Een Nokieksel (ook: Nakieksel) is een (druckt ellers ook elektronschet) Book, wo een wat nokieken kann. In mennig Spraaken heet dat Lexikon, Lexicon ellers ook dictionary un dictionarium. Wenn een Nokieksel good wat binn hett, denn ward dat ook encyclopedy, encyclopaedia ellers Enzyklopädie naamt. To'n Bispill de Encyclopedia Britannica un de Brockhaus. Un de ingelsche Wikipedia is meist dat dickste Nokieksel in dat Internet. De Etymologie vun de Woort is en bewusst schaapte Woortbedüden. Se kümmt vun dat Verb nokieken. Dat meent, dat een dor rinkieken kann un denn wat plietscher warrt. Even wieldat sik ut dat Woort nokieken ok Nokixel maken laat, hett sik dat dörsett. Denn dat Woort Nokixel bedüdet, annersrüm lesen, Lexikon. Nadem dat Woort nich mehr so dull as en spraaklichet Speel wahrnahmen warrt, sünd de mehrsten to de ursprüngliche Schrievwies trüggkehrt un schrievt dat nu Nokieksel. Un dat hett noch wat mit op sick. So as du Nokixel ook annersrüm lesen kanns, kanns ook in een Nokieksel vun achtern (ellers ook in de Mitt) anfangen. Dat gifft jümmers noch een Sinn; sotoseggen en Achtersinn. Plattdüütsche Nokieksel sünd raar. En druckt Nokieksel is Kahls platdüütske Naokieksel. In de Wikipedia giff dat twee plattdüütsche Nokieksel. Een in
Liet Ynternasjonaal (westfreesch för Leed Internatschonal; ok Liet-Lavlut) is en internatschonalen Singwettstriet för europääsche Spraakminnerheiten. De Idee is vun’n Eurovision Song Contest afkeken, man Liet wiest würklich verschedene Spraken un Kulturen, nich blots verschedene Länner. All Singers singt in jemehr egen Spraken. Vele Minnerheitensenners in Europa hebbt den Wettstriet ok al in’t Feernsehn överdragen. Toeerst harr Onno Falkena 1991 en Singwettstriet för Westfreesland in’t Leven ropen, dat Lietfestival. 2002 harrn se dat denn verwiedert, so dat ut ganz Europa Minnerheitengruppen mitmaken dröffen. Dat gifft Vörutscheden in Westfreesland (Liet), in Skandinavien un dat Baltikum (Laulun-Laulut), bi de Samen (Sámi Grand Prix), bi de Kelten (Nos Ur) un in Galicien (A Polo Ghit). De Winners sünd direkt qualifizeert. De annern Gruppen un Singers köönt sik direkt bewarven un warrt vun en Komitee utwählt. 2006 weren dat alltohoop 61 Gruppen un Singers ut 25 europääsche Regionen, de mitmaken wullen. Ölven Regionen hett dat Komitee utsöcht, de bi den Wettstriet denn mitmaakt hebbt. Websteed vun Liet Ynternasjonaal (vele Spraken)
Onno Falkena (* 2. Januar 1964 in Stienwyk) is en westfreeschen Journalist. Falkena is 1964 in Stienwyk boren un in Beetstersweach opwussen. He is Redaktör bi Omrop Fryslân un hett sik vör allen op dat Berichten över Spraakminnerheiten in Europa spezialiseert. He deit ok bi Eurolang mitarbeiden. He is een vun de Lüüd, de achter Liet Ynternasjonaal stahn doot, en internatschonal Musikwettstriet för europääsche Minnerheitenspraken.