rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De NaturZoo Rheine is een Deergaorn in Bentlaoge(Rene) in Nuordrien-Westfaolen. He lig diretkemang bi dat Soltwiärk Gottesgabe und dat Klauster Bentlaoge. De Deergaorn wüör in't Jaor 1937 grünt. Daomals was he tovüörderst een Hemaotdeergaorn met middeleuropääske Dieraorten. Män Rhesus- un Javanerapen liäwden daomals auk äl in dän Deergaorn. Iärst nao 1965 kammen viële Diers van buten Europa daoto. Siet 1974 giw et dän Apenwold met Berberapen. Dat is een Gehiëge in dat Besökers ringaon küënen. Buterdäm liäwt in de NaturZoo de grötste Koppel Dscheladas in een Deergaorn van de Wiält. Dat is een Apensort uut Äthiopien. In't Stuorkgehiëge liäwen de Stüörke van de Deergaorn met wille Stüörke tosammen. In dän Deergaorn liäwen up een Plakde van 13ha üöwer 1.000 Diers van guët en wal 100 Sorten. He häw 35 Metarbaiders un jäörlik ca. 250.000 Besökers. In'n NaturZoo giw et viële Läernspiële för Lütte un een Deergaornschool för Schöler. Diers uut de Deergaorn Berberapen in'n Apenwold Addebaars/Stüörke Dscheladas Homepage NaturZoo
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Wilken (Familiennaam). Wilken (ok Willken oder Wilcken un Wilke) is een plattdüütschen Vörnaam for Jungs. Wilken kummt vun den düütschen un vörmals germaanschen Naamen Wilhelm. Dor steekt de beiden Wöör Willio (dat heet Will) un Helm (dat heet Helm oder Schutz) in. De eerste bekannte Mann, de düssen Naamen dregen dö, weer de Hillige Wilhelm vun Aquitanien (745 bit 812). Vunwegen de Familien Oranien un Hohenzollern düssen Naamen dregen döen, weer de Naam in den Nordwesten vun Europa begäng. As dat bi de Plattdüütschen begäng weer, hefft se düssen Naamen afkört un dor Willi vun maakt. Dat weer de korte Form. De warrt ok hüdigendags noch bruukt. As dor een Smusenaam fort lüttje Jungs vun maakt weern scholl, keem dor dat Anbacksel (Suffix) to'n lüttjer maken (Diminutiv) -ke achteran. Denn heet de Naam Willeken. Dat bedutt soveel, as Lüttje Willi. Mit de Tiet is düsse Naam afslepen to Wilken. In ole Naamslisten un Urkunnen finnt sik düsse Naam toeerst 1459 in Bremen 1680 in Seehusen bi Bremen 1698 in Ganderkesee 1713 in Seehusen bi Bremen 1780 in Seehusen bi Bremen 1812 in Seehusen bi Bremen Vun düssen plattdüütschen Vörnaam Wilken kaamt
De evangelisch-lutherske Stadtkark steiht up ´d Karkplatz in Jever. As an 1. Oktober 1959 de oll jeversch Stadtkark ut de Barocktied bit up de Grundmür’n offbrannt weer, muß d’r wat Nees her: ’n nee’n Kark midden in’n oll’n Stadt. Disse Upgaav het de bekannte Architekt Professor Dieter Oesterlen (Hannover/Bruunswiek, 1911-1994) anpackt. He het ’n Boowark utklamüstert, wor Olls un Nees mitnanner overeen sünd. So gript de Grundförm van de Kark up dat griechisch Krüz van de oll Stadtkark torüg, Beton steiht Backsteensmüren tegenover, un dat krüserg Dack sücht ut as ’n Kron over de oll jeversch Gevels. Bi ’d Karkeningang fallen toerst de Portalen van de oll Kark in ’d Oog, ok dat ut Vörtied stammend Edo-Wiemken-Denkmal passt to dat nee Gottshuus. Binnen word de Kark van tein Glasbetonwanden bestimmt, de de Künstler Helmut Lander (1924-2013) ut Darmstadt mokt het. Dat Farbenspill van dat Glas hevt sück dütlich off van de rot-brun Backsteenwanden. Dordör worden de Oogen van sülvst up ’d Midden van ’d Kark stüürt, up ’d Altar un up dat Krüz. De Altarsteen ut grau Granit kummt ut Italien. Dat veer Meter hoch Stahlkrüz het de Berliner Kunstschmidd Fritz Kühn (1910-1967) mokt. De barock Dööpsteen links tegen ’d
Raik Jürgen Dittrich (* 12. Oktober 1968 in Sebnitz) is en ehmalger düütsch Biathlet. Raik Dittrich fung sien internatschonale Karriere för de DDR an. Sien Vereen weer de SG Dynamo Zinnwald un he wurr vun Heinz Kluge, Horst Koschka, Klaus Siebert un Steffen Thierfelder traineert. Bi de Biathlon-Weltmeesterschapen 1989 in Feistritz an der Drau wunn he gemeensam mit Andreas Heymann, André Sehmisch un Steffen Hoos de Bronzemedaille in' Teamwettbewarf. Sien Karrierehööchtpunkt harr he 1990, as he mit Mark Kirchner, Birk Anders un Frank Luck bi de Weltmeesterschapen de Goldmedaille in' Mannschapswettbewarf wunn. Nach sien aktiv Tiet weer Dittrich van 1992 bit 1998 Skitechniker bi den DSV, tonächst in' Biathlon un later ok verantwortlich för de Nordische Kombinatschoon. Nah den Afsluus vun sien Bedrievswertschapsstudium hett he tonächst as Produktmanager un Verkoopsbaas Düütschland för en düütschen Skiwachshersteller arbeit. Van 2003 bit 2008 weer he dor as Prokurist un as Geschäftsberieksleiter Skiwachs tätig. Siet Oktober 2008 is he General Manager vun en norweegsch Ünnernehmen. Raik Dittrich in der Datenbank von "The Sports.org“ (englisch)
Wilcken betekent Wilcken, en Familiennaam. Wilcken is de Familiennaam von Dagmar von Wilcken (* 1958), düütsche Designerin, Gerhard Wilcken (1917–2011), düütschen Architekt, Hermann Adolph Wilcken (1730–1801), düütschen Jurist, Johannes II. Wilcken († 1386), düütschen röömsch-kathoolschen Geistlichen, Peter Wilcken (1742–1819), Lübecker Koopmann un Raadsherr, Rosemarie Wilcken (* 1947), düütsche Politikerin, Ulrich Wilcken (1862–1944), düütschen Ooldhistoriker un Papyroloog, Victor von Wilcken (* 1948), düütschen Generaal. Kiek ok bi: Wilken. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Alan Louis Oppenheimer (* 23. April 1930 in New York) is en US-amerikaanschen Schauspeler un Synchroonsnacker. Oppenheimer hett vun 1964 an as Schauspeler an mehr 270 Film-, Feernseh, un Reekner-Speelprodukschonen mitarbeit. He weer 1975 in den Katastrophenfilm The Hindenburg to sehn. Dat Johr dorop speel he in den Fantasyfilm Freaky Friday. In de Feernsehreeg The Six Million Dollar Man weer he twee Staffeln lang dorbi. Vun de 1980er Johren an hett sik Oppenheimer vun de Schauspeleree torüchtogen un weer dorna tomeist as Synchroonsnacker ünner Verdrag. In disse Funkschoon hett he siet Enn vun de 1990er Johren ok Reeknerspelen snackt. Sien bekanntste Rull op dat rebeet weer de vun Skeletor ut de Tekentrickreeg Masters of the Universe, de in de 1980er Johren wiest weer. Oppenheimer hett bit hüüt (Stand Januar 2917) noch keen Filmpriesen wunnen, man he weer tweemol nomineert. Dat eerste mol weer 1991 för den Primetime Emmy as Rutragen Gastschauspeler in en Kummediereeg för Murphy Brown un dat tweete mol weer 2013 för den BTVA Video Game Voice Acting Award as Deel vun’t Beste Stimm-Ensemble in dat Videospeel Shin hikari shinwa: Parutena no kagami. Alan Oppenheimer in de Internet Movie Database (engelsch) Normdaten: GND: 134904400 (OGND, AKS) | LCCN:
Dat Slott Jever in Jever in Neddersassen foot up en Borg vun de oostfreesch Hööftlinge un weer Seet vun de Herrschap Jever. Dat is dat bedüüdentste profane Bauwark vun de Stadt. An de Stäe vun dat hüdig Slott stunn all siet dat Middelöller en Wehrborg, de de Karn vun de latere Stadt bill. De old Festung wurr 1427 nah Striedereen tüschen de Hööftlingsfamilien vullkommen kört un kleen hauen. Af 1428 wurr en nee Borg ünner Hajo Harlda upricht un in de Folgetiet dör Tanno Düren un Edo Wiemken utwiet. Middelpunkt weer en mächtigen Bargfried, de af dat 16. Johrhunnert in en vun Waterschlööt un Wällen umgeven veerflögelige Slottanlaag mit upnommen wurr. Van 1560 bit 1564 leet de dormalige Regentin Maria von Jever verscheeden Umbauarbeiten in‘ Stil vun de Renaissance maaken. Se leet ünner annern de snitzt Kassettendeck in den Audienzsaal intrecken. 1667 keemen de Herrschap Jever un dat Slott in den Besitt vun dat Fürstendom Anhalt-Zerbst. De anhaltischen Landsherren, deren eegen Fürstendom in dat hüdig Sassen-Anhalt völ Daagreisen vun Jever weg leeg, hemm sück selten in dat Slott uphollen un hemm dorüm ok meest nichts dran ännert. Eerst ünner Fürst Johann August wurr de mächtige Middeltoor, de den lüüten Slotthoff
De Flandreau Santee Sioux Tribe is en nordamerikaansch Indianerstamm un hörrt to de Dakota ut de Sioux-Stammesgrupp un -Spraakfamilie. Sien Reservat is dat Flandreau Indian Reservation bi Flandreau, South Dakota, USA. De Stamm wurr 1934 in’ Indian Reorganization Act anerkannt. En vun de bekannt Stammesliddmaaten weer Hööftling Little Crow, de an den Sioux-Upstand 1862 deelnommen hett. List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent http://www.santeesioux.com
Michael Richard „Mike“ Pence (* 7. Juni 1959 in Columbus, Indiana) is en US-amerikaansch Politiker vun de Republikaansch Partei. He weer siet den 14. Januar 2013 Gouverneur vun den Bundsstaat Indiana. Af den 20. Januar 2017 weer he Viezpräsident vun de USA ünner Präsident Donald Trump. He is verheiraadt un hett dree Kinner. Michael Richard Pence. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Normdaten: GND: 1106450876 (OGND, AKS) | LCCN: no2016100937 | VIAF: 126146937721413831613 | Wikipedia-Personensöök
Matthias Zurbriggen (* 15. Mai 1856 in Saas-Fee; † 21. Juni 1917 in Genf) weer en Swiezer Bargstieger. Matthias Zurbriggen wurr in Saas-Fee boren, is aber mit sien Familie as Kind nah Macugnaga in Italien utwannert. Dat wurrd seggt, dat Matthias Zurbriggen dormals noch so lütt weer, dat he in en Draag an de Rügg vun sien Moder över den Monte-Moro-Pass dragen wurr. Fortan leev de Familie in dat italieensch Walserdörp Macugnaga. In dat Öller vun 13 Johren hett he Macugnaga verlaaten un weer as Hülpsarbeiter in verscheeden Länner tätig, bevör he in sien Walserheimat torüchkehr. Bi den Bau vun de Marinelli-Hütt in de Ostwand vun den Monte Rosa kreeg he sien Bargstiegerqualitäten. Dor weer he denn ok länger as Bargführer aktiv, bit he vun 1892 vun William Martin Conway opdeckt wurr. Tosommen hemm se wiels en ganz Johr Gletscher un Tippen in dat Karakorum utforscht un hemm an en Nebentipp vun den Baltoro Kangri mit 6890 Meter den dormaligen Hööchtrekord upstellt. Dornah weer Zurbriggen alleen in Indien un Australien ünnerwegens. An‘ 14. Januar 1897 gelung hüm de Eerstbestiegen vun den 6958 m hooch Aconcagua in den Anden in Argentinien in‘ Alleengang. Kört Tiet dornah stunn he mit Stuart Vines
Eberhard Rausch (* 11. Dezember 1947 in Mannheim) is en ehmalger düütsch Ieskunstlöper. He is mehrfack Düütsch Meester in’ Paarloop wurrn un hett ok an twee Olympisch Winterspelen deelnommen. (mit Brunhilde Bassler) (mit Corinna Halke) Eberhard Rausch in de Datenbank vun Sportsreference.com (engelsch)
Wilkens betekent Wilkens, en Familiennaam, (1688) Wilkens, en Asteroid, Wilkens & Söhne, düütsch Ünnernehmen. Wilkens is de Familiennaam von Albert Wilkens (1790–1828), düütschen Theoloog un Heimaatforscher, Alexander Wilkens (1881–1968), düütschen Astronoom, Andrea Wilkens (* 1984), düütsche Footballspelerin, Andreas Wilkens (* 1957), düütschen Historiker, Christian Friedrich Wilkens (1722–1784), düütschen evangeelschen Theoloog un Naturforscher, Diedrich Wilkens (1811–1876), düütschen Ünnernehmer, Edmund Wilkens (1932–2005), düütschen Schoolmeester un Schriever, Erwin Wilkens (1914–2000), düütschen evangeelschen Theoloog, Hans Wilkens (1894–1947), düütschen Maler, Heinrich Wilkens (1881–1948), düütschen Geistlichen un Politiker, Helmut Wilkens (1926–2009), düütschen Veterinär, Hermann Wilkens (1719–1774), Bremer Raadsherr, Hugo Wilkens (1888–1955), düütschen Maler un Grafiker, Johann Wilkens (1762–1815), düütschen Jurist un Senater, Klaus Wilkens (* 1942), düütschen Verbandsfunkschonär, Lenny Wilkens (* 1937), US-amerikaanschen Basketballspeler, Ludwig Wilkens (* 1963), düütschen Patholoog, Manfred Wilkens (1926–2001), düütschen Physiker, Martin Heinrich Wilkens (1782–1869), düütschen Goldsmidd, Martin-Heinrich Wilkens (1888–1966), düütschen Ünnernehmer un Politiker, Otto Wilkens (1907–1999), düütschen Politiker, William Alexander Wilkens (1851–1911), düütschen Ünnernehmer. Kiek ok bi: Wilckens, Wilkins, Wilken. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Gregor XI., oorsprünglich Pierre Roger de Beaufort, (* 1329 in Rosiers-d’Égletons, Corrèze, Frankriek; † 27. März 1378 in Rom) wurr an' 30. Dezember 1370 to'n Paapst wählt. He harr sien Amtssitt bit to'n 13. September 1376 in Avignon, ehe he den Paapstsitt nah Rom torüch verleggen un so dat Avignonesisch Paapstdom afsluuten dee. Sien Unkel Clemens VI. hett hüm all 1348 mit 19 Johren to'n Kardinaldiakon vun Santa Maria Nuova nömmt. In de Folge hett he de Universität Perugia besöcht, wo he sück to en acht Theoloog entwickeln dee. Nah den Dood vun Urban V. wurr he in Avignon eenstimmig un nah blots kört Beraden to'n neen Paapst wählt. As meest all vun sien Vörgänger in Avignon hett he den Nepotismus huldigt. Ok de Limousiner weern sien Favoriten. Wiels sien Pontifikat hett Gregor 21 Kardinäle nömmt: Mit dat Konsistorium van' 30. Mai 1371 nebst Robert von Genf, den lateren Gegenpaapst Clemens VII., negen wiedere Franzosen, dorünner ok sien Neffen Jean du Cros, un mit dat tweet Konsistorium van' 20. Dezember 1375 noch mal söss Franzosen, dorünner en Vedder un en Neffen as ok Petro Marinez de Luna y Gotor, den lateren Gegenpaapst Benedikt XIII. De Konzentratschoon vun dat Paapstdom up
Fred Lee Beckett (* 23. Januar 1917 in Nettleton, Mississippi; † 30. Januar 1946) weer en US-amerikaansch Jazzmusiker. As Basuunspeler weer en en vun de fröh Vörbiller vun J. J. Johnson. Wiels sien Tiet an de Highschool hett he tonächst dat Hornspelen lehrt. In de 1930er Johren fung sien Karriere in Kansas City an. He speel tonächst bi Eddie Johnson sien Crackerjacks in St. Louis, Missouri. He speel in de nächst Johren mit Duke Wright, Tommy Douglas, Buster Smith un Andy Kirk as ok in en lokale Band mit Prince Stewart un bi en Gig in Omaha, Nebraska mit Nat Towles. Later in dat Johrteihnt speel he ok noch mit Harlan Leonard. In de fröh 1940er Johren speel Beckett mit Lionel Hampton, mit de he eenig Upnahmen maakt hett, as ok mit Dinah Washington. Wiels den Tweeten Weltkrieg hett he in de US-Army Deenst maakt, is dor aber an Tuberkulose krank wurrn und doran later storven. Indrag bi Allmusic.com (engelsch)
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner List vun de Herrschers mit Naam Willem. Willem (ok: Wilm un Willm) is een plattdüütschen Vörnaam for Jungs. Willem is de korte Form vun den düütschen un vörmals germaanschen Naamen Wilhelm. Dor steekt de beiden Wöör Willio (dat heet Will) un Helm (dat heet Helm oder Schutz) in. De eerste bekannte Mann, de düssen Naamen dregen dö, weer de Hillige Wilhelm vun Aquitanien (745 bit 812). Vunwegen dat de Familien Oranien un Hohenzollern düssen Naamen dregen döen, weer de Naam in den Nordwesten vun Europa begäng. De plattdüütsche Naam is tostannen kamen, as düsse Naam tosamentrocken wurr. De Naam warrt just so ok in de Nedderlannen bruukt. In England klingt he ok nich veel anners. Dor heet he William. 1660 in Olenesch in dat Land Oldenborg (Wilm) List vun plattdüütsche Vörnaams Wofaken un woneem de Vörnaam in Düütschland vörkummt: Willem, Wilm, Willm
Taisto Juhani Suutarinen (* 24. Mai 1943 in Uukuniemi) is en ehmaliger finnisch Biathlet. He harr in’n Biathlonsport sien gröttst Momente, as he 1974 in Minsk bi de Weltmeesterschapen eerst Weltmeester in’n Sprint över 10 Kilometer (vör Günter Bartnik un Torsten Waldman) as ok Weltmeester över 20 Kilometer (vör Gheorghe Gârniță, Tor Svendsberget un Heikki Ikola) wurr. 1975 wurr he mit de finnisch Staffel in Antholz ok Weltmeester. Bi de Olympisch Winterspelen 1972 in Sapporo un Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck belegg he mit de Staffel jewiels den tweten Platz un wunn dormit de Sülvermedaille. Juhani Suutarinen in de Datenbank vun Sportsreference (engelsch)
Jan (Ok: Johann; Utspraak mit weke J, as in Franzöösch Jean) is een plattdüütschen Vörnaam för Jungs. Jan un Johann kaamt vun den greekschen Naam Ιωάννης (Ioannes). Düsse Naam kümmt wedder ut de hebreesche Spraak. Dor heet de Naam Yochanan (יוחנן). Dat bedutt „De Herr (JHWH) is gnädig“ oder ok „De Herr hett (sien) Gnaad sehn laten“. Dat schall bedüden: Düt Kind, dat so heten deit, is vunwegen Gott sien Gnaad up de Welt kamen. Dat is Gott sien Geschenk. In de Bibel gifft dat in dat Nee Testament Johannes den Döper un den Jünger Johannes. Vun em warrt seggt, vun all de Jüngers weer he Jesus de Leevste ween. Dorüm is sien Naam mank de Christen in all Tieden ganz begäng. De Plattdüütschen weeren fröher mundfuul. Se hefft de langen bibelschen Naams jümmers afkört. So is ut Johannes toeerst Johann wurrn un later denn, noch körter, Jan. Den Naam Jan gifft dat nich bloß in de plattdüütsche Spraak. Ok in dat Poolsche un in dat Tschechisch is dat een Vörnaam, de faken bruukt warrt. Ok nich veel anners heet dat in Italieensch (Gian) un in Franzöösch (Jean) albaansch: Gjon Oolt-Karkenslaawsch: Ioan (Ιωанъ) araabsch: Yaḥyā (يحيى), Yahia aramääsch: Yohanun, Yohanan
Tarjei Bø (* 29. Juli 1988 in Stryn) is en norweegsch Biathlet. He is sowohl Olympiasieger as ok mehrfack Weltmeester. In de Saison 2010/11 steeg he as jüngst Weltcup-Gesamtsieger to de besten vun de Welt up. Tarjei Bø sien Vereen is Markane IL an, wo he vun Kjetil Sæter traineert wurrd. Siet eenig Johren leevt un traineert he in Lillehammer. He is de öllere Bröer vun den in de glieker Sportaart aktiven Johannes Thingnes Bø. Bi sien eerst Junioren-Weltmeesterschap 2006 in Presque Isle wunn he den Titel in'T Eenzel, keem in de Verfolgung up Platz 2 un verpass in' Sprint un in dat Staffelrennen as Veert blots knapp en Medaille. 2007 wunn Bø bi de Junioren-WM in Martell twee wiedere Medaillen. In' Eenzel as Veert un in' Sprint as Fievtplatzeerter verpass he de Medaillen knapp, in dat Verfolgungsrennen wurr he achter den Düütschen Florian Graf Tweet, ebenso mit Espen Årvaag un Magnus L‘Abeé-Lund in dat Staffelrennen achter dat Team ut Öösterriek. All in jung Johren muss Bø eenig Rückslääg verkraften. Nah de Saison 2006/2007 wurr he krank un kunn en paar Maand meest nich traineeren, so dat he nich för de Junioren-WM 2008 nomineert wurr. Unverwacht keem dorher de fievte
De Landkreis Ollnborg is en Landkreis in Neddersassen, nöömt na ’t Land Ollnborg un de Stadt Ollnborg. Dat liggt süüdoosten von de Stadt Ollnborg, gooddeels an de Hunte. De Kreis is 1.063,16 km² groot un hett 130.144 Inwahners (Stand 31. Oktober 2019). 2001–31. Oktober 2014: Frank Eger (SPD) 1. November 2014–: Carsten Harings (ahn Partei) Inwahnertallen an’n 31. Dezember 2017. Eenheitsgemenen Landsamt för Statistik Neddersassen, LSN-Online Regionaldatenbank, Tabell 12411: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Stand 31. Dezember 2017. Landkreisen un kreisfre’e Städer in Neddersassen Ammerland | Auerk | Groafschup Bentem | Bronswiek | Celle | Chöttingen | Cloppenborg | Cuxhoben | Deefholt | Demost | Emden | Emsland | Freesland | Gifhorn | Goslär | Hameln-Purmunt | Region Hannober | Heidkreis | Helmstidde | Hilmessen | Holsminne | Horborg | Leer | Lüchow-Dannenbarg | Lümborg | Nienborg | Northeim | Ollnborg (Land) | Ollnborg (Stadt) | Oosterholt | Ossenbrügge (Land) | Ossenbrügge (Stadt) | Paane | Rodenborg (Wümm) | Schaumborg | Soltgitter | Stood | Uelzen | Vechte | Veern | Wersermarsch | Willemshaben | Wittmund | Wulfenbüttel | Wulfsborg
De Mann vun Oben-Olendörp is ene Moorliek, de in’n Mai 1895 bi’t Törfgraven in dat Kedener Moor bi Oben-Olendörp opfunnen worrn is. Bi’t Törfsteken hebbt se em toeerst merrn dörsneden. De, de em funnen harr, hett toeerst blots de ünnere Hälft sehn un wedder inkuhlt, denn he höll dat för en Deert, dat in’t Moor doodbleven weer. Eerst bi’t wiedergraven hett he Kopp un Bost funnen un he dach nu, dat he en Liek funnen harr. Nu harrn se den Schoolmester H. Meyer ut de School ruthaalt, de gau rut harr, dat se ene ole Moorliek vör Ogen harrn. He güng nu dorbi un hett allens insammelt. He seeg ok, dat bi de Liek Resten vun Heid weren, de ans in ene Deepde vun twee Meter nich to finnen is. Dormit weer kloor, dat de Liek woll mit Afsicht inkuhlt worrn is un dat keen Unfall weer. He weer en öllern Mann, harr en beten ene Glatz un en Dreedaagboort. Sien Hoor weer vun’t Moor roodblond farvt. He dreeg enen eenfachen Mantel, ’ne korte Büx un harr föffteihn Zentimeter brede Stoffwickeln üm’e Knee bunnen. He harr Schoh ut Ledder. De Schoh weren 28 Zentimeter lang, dat is üm un bi
Friedhelm Helberg (* 17. August 1938 in Narbn) is en düütschen Politiker von de SPD. Helberg is 1938 as Söhn von den Buur Heinrich Helberg un siene Fro Katharina in Narbn boren. De Vader is in’n Tweten Weltkrieg in’n Februar 1945 fullen. Na de Volksschool in Narbn (August 1944 bet April 1953) hett he op’n Hoff von de Öllern arbeidt un em von 1962 bet 1965 övernahmen. Helberg weer von 1963 bet 1965 op de Avendmiddelschool in Bremen un hett 1967 in Hilmssen sien Abitur maakt. Na dat Abitur hett he an de Universitäten Berlin un Hamborg Juristeree studeert. Von Juli 1972 bet Februar 1975 weer he Rechtsreferendar in Bremen un hett dat twete Staatsexamen in Hamborg maakt. He weer denn von Juni 1975 af an Richter, ünner annern an dat Amtsgericht Rodenborg, dat Landgericht Veern un dat Oberlandsgericht Celle. Von 1987 bet 2002, as he in’n Landdag von Neddersassen inrückt is, weer he Direkter von dat Amtsgericht Oosterholt-Scharmbeek. Helberg is siet 1980 mit siene Fro Hilke verheiraadt un hett twee Kinner. Helberg is 1978 Maat von de SPD worrn. 1981 is he as Raadsherr in’n Gemeenraad von de Gemeen Jeem wählt worrn un hett dor in’n November 1991 dat
Johan August Malmström (* 14. Oktober 1829 in de Gemeend Motala in Östergötland; † 18. Oktober 1901 in Stockholm) weer en sweedsch Maler vun den Symbolismus un Perfesser an de Königlich Kunsthoochschool in Stockholm. De Gebortsoort vun Malmström weer de Hoff Nubbekullen in de Karkengemeend Västra Ny, wo hüüd en Heimatmuseum ünnerbrocht is. Sowohl sien Vader as ok sien Grootvader weern Dischler un August hett de eerst noch bi dat Utsmücken vun de dicht bi liggen Karken hulpen. Eerst mit 21 Johren harr he de Mögelkeit nah Stockholm to reisen, wo he van 1849 bit 1856 Schöler an de Kunsthoochschool weer. 1856 truck he nah Düsseldörp un in dat Johr dorup kreeg he för de nah Sweden schickt Biller de Königliche Medaille un en Reisestipendium. He truck doruphen nah Paris, aber all 1858 kehr he nah Düsseldörp torüch üm mit den norweegschen Maler Hans Fredrik Gude dat Bild Wikinger am Strand fardig to malen. Dornah gung Malmström weer nah Paris, wo he Schöler vun Thomas Couture weer, de mit sien Malstil grooten Infloot up Mahlström utööv. Van 1859 bit 1860 as ok 1863 hett Malmström Studienreisen nah Italien ünnernommen. 1864 kehr Malmström nah Stockholm torüch, wo he Liddmaat vun de
De Tollundmann is ene Moorliek, de an’n 6. Mai 1950 in dat Bjaeldskovdalmoor teihn Kilometer westen vun Silkeborg in Däänmark opfunnen worrn is. He weer so good bewohrt, dat Viggo un Emil Højgaard, de em bi’t Törfsteken funnen hebbt, em för en Moordopper hölen un de Polizei ropen hebbt. De Tollundmann leeg op de Siet, de Been an’n Buuk tagen. Sien Öller warrt op 40 Johren taxeert un he weer 161 Zentimer groot. He weer glatt raseert un sien Hoor afsneden. De Liek weer naakt un harr blots enen Görtel un ene Pelzkapp an. Dör de Radiokarbonmethood hebbt de Forschers em op de Tiet vun dat 4. Johrhunnert v. Chr. taxeert. Dat is in de fröhe Iesentiet. De Pollen, de he in sienen Maag harr, hebbt verraden, dat he laat in’n Winter oder fröh in’t Vörjohr doodbleven is. Siene letzte Mohltiet weer ene Grütt ut Gasten, Liensaat, Rüük, Kamell un annere Saat. He höör to en Stamm vun Germanen un is nich vun alleen doodbleven. He harr enen Strick ut flochten Ledder üm sienen Hals. To siene Tiet hebbt se de Doden mehrsttiets ansteken un nich inkuhlt oder in’t Moor smeten. Sien Moorgraff mutt also en bestimmt rituell Bedüden hebben.