rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Powys is de noh de Fläck gröttste Gemeente in Wales un weer inst en egen Königriek. Powys is ene Barglannschap mit enige Öörd vun städtisch Wesen un hett ene grenz to de Ossen noh England. Sir Frycheiniog, Sir Faesyfed, Sir Drefaldwyn weern bet circa 20 Johr noh de Tweete Weltkrieg egen Graafschapen in Powys. Sir Drefaldwyn is ok en Wahlkreis vun't britische Parlament, de de Sünnerheit harr, dat he mit een Utnahm över 100 Johr in de Hänn vun de liberalen bleven is, man nu en konservativen Afortnten hett. De Wahlkreis hett een vun de hööchste Andelen vun de Methodisten un Calvinistisch Methodisten in de britisch Inseln un villicht ok Europa. Sir Faesyfed is dat mit de höchste Andeel vun Baptisten in Grootbritannien un woll ok Europa. Sir Faesyfed hett een vun de höchste Andelen vun Anglikaners in Wales. Sir Frycheiniog hett een vun de höchste Andelen vun Anglikaners un tominst inst Presbyterianers un Kongregationalisten in Wales. De Gemeente hett de Sünnerheit, dat se vun Södwales af, de eenzige Gemeente in Wales is, de ümmers konservative Rootslüüt hett.
Brian Grazer (* 12. Juli 1951 in Los Angeles) is en US-amerikaanschen Filmproduzent. Grazer is de Söhn vun en jöödsche Familie. He hett in dat Johr 1974 is USC School of Cinema-Television afslaten. 1986 grünn he tosamen mit Ron Howard de Produkschoonsfirma Imagine Entertainment. Dat Johr dorför weer he för den Film Splash för’n Oscar nomineert, 1996 keem de tweete Nomineeren, ditmol för den Film Apollo 13. In’t Johr 2002 weer he nochmol vörslahn, neemlich för den Film A Beautiful Mind. Un ditmol hett he em denn ok wunnen. As Produzent weer Grazer ok an eenige Feernsehregen bedeligt, ünner annern an de Reeg 24, för de he ok wedder för Priesen vörslahn worrn is. Uttekend weer he 2004 noch mol för de Feernsehreeg Arrested Development. Grazer is mit de Schrieversche Gigi Levangie verheiraat, de Romanen un Dreihböker verfaten deit. Brian Grazer weer mit sien Produkschonen bannig spoodriek. He hett föffteihn Priesen wunnen und weer vör mehr as twintig wietere vörslahn. Wunnen hett he ü.a.: 1997: sien Steern op’n Walk of Fame. 1998: den Emmy in de Kategorie Rutragen Minireeg för From the Earth to the Moon. 2001: den Pries för’t Levenswark vun de Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror
Elizabeth Helen „Liz“ Blackburn (* 26. November 1948 in Hobart, Tasmanien) is en austraalsch-US-amerikaansch Molekularbiologin, de besünners för hör Arbeiten up dat Rebeet vun de Telomer- un Telomerase-Forschung bekannt wurrr. 2007 wurr se vun dat Time-Magazin as en vun de „100 inflootrieksten Persönlichkeiten der Welt“ nömmt. Se kreeg tosommen mit Carol Widney Greider un Jack Szostak den Nobelpries för Physiologie oder Medizin för 2009 tospraken. Blackburn studeer Biologie an de Universität vun Melbourne un kreeg 1970 den Titel „B.Sc.“ un 1972 den vun en „M.Sc.“. Hör’n Doktertitel („Ph.D.“) kreeg se 1975 an de Universität Cambridge in England. Dornah hett se as Postdoc an de Yale-Universität (1975-1977) arbeidt. Af 1978 weer se Perfesser an dat Department of Molecular Biology vun de Universität vun Kalifornien in Berkeley. Siet 1990 is se an dat Department of Microbiology and Immunology vun de UCSF in San Francisco tätig, wo se de Morris-Herzstein-Professur för Biologie un Physiologie innehett. Elizabeth Blackburn hett de Telomerase 1984 tosommen mit hör domalig Doktorandin Carol Widney Greider in eentellig Wimpertierchen vun de Gattung Tetrahymena opdeckt un 1985 eerstmals beschreeven. In de folgen Johren hett se de Telomerase in verscheeden Spezies genetisch un biochemisch charakteriseert. Se hett sietdem tallriek wichtig Arbeiten över
Jever, de Kreisstadt von den Landkreis Freesland, liggt up ene Geesttung, de wiet in de Masch vörspringen deit. Bit an de Noordsee in'n Noorden un an de Butenjaad in'n Oosten sünd dat noch goot 14 Kilometers. Mit Schippsverkehr un annern Küstenbedriev hett de Stadt nich veel to doon. Vör Jahrhunnerten weer dat noch anners; do kunnen lütte Hannelsscheep dör en Deep bit na Jever föhren un an de Slachte anleggen. In Jever wurd ok Beer vun de Marke Jever broot. Jever is een von de öllsten Wahnöörd in Noordwest-Neddersassen. 1850 sünd hier 5000 röömsche Münten ut de Tiet von 100 bit 200 n. Chr. funnen woorn. De Fraag, of Jever de Borg weer, de in dat Gudrunleed as „Gyfers up den Sand“ nöömt ward, weet nümms ene Antwoort. Ganz seker is aver, dat hier al um 1100 in ene Müntenprinteree de „Gefri denarii“ maakt woorn. De weern lange Tiet darna sogaar in Frankriek un Russland as weertvulle Geldstücken bekannt. Jever weer domaals ok al en Hannelsplatz un harr dat Stapelrecht. De nafolgen Geschichte is so veelsietig, dat sik dat an'n besten mit ene Tabell darstellen lett: 1150 Jever is Gauborg von Gau Östringen 1158 Jever is Kurie von dat Benediktinerklooster
George Elwood Smith (* 10. Mai 1930 in White Plains, USA) is en US-amerikaansch Wetenschapler un Mitutfinner vun de Charge-Coupled Device (CCD). Smith hett van 1959 bit 1986 bi de Bell Laboratories arbeit, wo he de Erforschung vun neeoordig Laser- un Halfleiter-Bauelemente vörandreef In dat Johr 1969 hebbt Smith un Willard Boyle das Charge-Coupled Device (CCD) utfunnen. Dorför kregen se 1973 de Franklin Instituts Stuart Ballantine-Medaille. Smith wurr 2009, tosommen mit Willard Boyle, mit de Hälft vun de Nobelpries för Physik för dat Utfinnen vun de CCD uttekend. De anner Hälft gung an Charles Kuen Kao. Category:George E. Smith. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Biografie up de Websteed vun de National Academy of Engineering (engelsch) Biografie (engelsch) http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2009/
Carsten Jensen (* 24. Juli 1952 in Marstal up de Insel Ærø) is en däänschen Schriever, Publizisten un studeerten Literaturwetenschoppler. Sien Afsluss in de Literaturwetenschoppen hett he 1981 up de Universität in Kopenhagen maakt. In de 1980er Johren is he en bekannten Naam in de däänschen Dagblöer ween, wo he sellschopskritische Essays, Artikels un Reportagen in schreven hett. Bavenhen hett he mitmaakt bi de Blöer Dagbladet Information, Politiken, Aktuelt, Ekstra Bladet un Morgenavisen Jyllands-Posten. Vun 1985 bit 1990 is he Redakteur ween bi de Tiedschrift Fredag. 2001 is he Perfessor för Kulturanalyse bi de humanistische Fakultät an de Süüddäänsche Universität wurrn un vun 2000 bit 2003 weer he Liddmaat vun Det Kulturelle Vismandsråd (De Raat vun wise Mannslüde, de sik mit Kultur befaten deit). Bi dat däänsche Pubklikum is he ok bekannt wurrn as en beten grantigen Richter in dat Talentprogramm "Vis Hvad Du Kan" (Wies, wat du kannst) up dat däänsche Feernsehn in dat Johr 2004, 1997 hett Carsten Jensen den Pries Boghandlernes Gyldne Laurbær kregen för sien Reisbericht Jeg har set verden begynde (Ik harr sehn, wie dat losgüng mit de Welt), den he 1996 rutbröcht harr. 2007 hett he den P2s romanpris kregen för sien unbannigen Roman
Thomas Arthur Steitz (* 23. August 1940 in Milwaukee, Wisconsin; † 9. Oktober 2018) weer en US-amerikaansch Molekularbioloog un Biochemiker. För sien Arbeiten to de Klärung vun de Struktur un Funktschoon vun Ribosomen wurr he 2009 mit de Nobelpries för Chemie uttekent. Steitz hett sien Chemie-Studium 1962 mit en B.A. an de Lawrence University in Appleton, Wisconsin afslooten. Sien Dokterarbeit hett he 1966 an de Harvard University bi William Lipscomb makt. Nah en Postdocupenhalt an dat britsch MRC in Cambridge weer he siet 1970 an de Yale University in New Haven, Connecticut tätig. Dor forsch un lehr he as Sterling Professor of Molecular Biophysics and Biochemistry un Howard Hughes Medical Institute Investigator. 1980: Pfizer Award in Enzyme Chemistry 1990: Liddmaat vun de National Academy of Sciences 2001: Rosenstiel Award for Distinguished Work in Basic Medical Research 2001: AAAS Newcomb Cleveland Prize 2006: Keio Medical Science Prize 2007: Gairdner Foundation International Award 2009: Nobelpries för Chemie (tosommen mit Venkatraman Ramakrishnan un Ada Yonath) Category:Thomas A. Steitz. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Homepage vun Steitz Structural Basis of Replication and Gene Expression Indrag up isiknowledge.com
Peter Binoit (* um 1590; † 14. Mai 1632 in Hanau) weer en düütsch Stilllebenmaler. Sien Vader Jacques Binoit weer ut de Nedderlannen utwannert un nah Köln trucken. Peter Binoit gellt as Schöler vun Daniel Soreau un hett an’ 15. Februar 1627 de sien Nichte Sarah Soreau (döfft an’ 3. Januar 1605 in Frankfort a. M.) heiraadt. Gerhard Bott: Der Stillebenmaler Daniel Soreau und seine Schule in: Kurt Wettengl: Georg Flegel (1566 - 1638), Stilleben : [Publikation zur Ausstellung "Georg Flegel (1566 - 1638), Stilleben" des Historischen Museums Frankfurt am Main in Zusammenarbeit mit der Schirn Kunsthalle Frankfurt vom 18. Dezember bis 13. Februar 1994]. Hatje, Stuttgart 1993, ISBN 3-7757-0472-8
(1345) Potomac is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 4. Februar 1908 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 9,697. De Asteroid is nah de US-amerikansch Stroom Potomac nömmt wurrn. Orbitsimulation (Java Applet)
Gwynedd is ene Gemeen in de Noordwessen vun Wales. Se hett över 100 000 Inwahners un heet noh en Königriek, dat dat lang nich mier gifft. Bangor is ene Stadt in de Gemeen un is een vun de lüttste Städer in Grootbritannien, de den Titel City hett. Bangor hett de öllste Kathedraal in Grootbritannien. Sir Gaernarfon un Meirionnydd sünd de ehemaalsche Grafschapen, de to de gröötste Deel in disse Gemeen liggen. In Caernarfon steiht dat Raathuus vun de Gemeen. Caernarfon weer de Wahlkreis vun David Lloyd George, de in de Eerste Weltkrieg Ministerpräsident weer un ok de letzte Ministerpräsident vun de liberale Partei. Gwynedd is de walisische Gemeen mit de hööchste walis’sch sprekend Andeel un hett ok en vun de hööchsten Andeelen vun de Presbyteriaansche Kark, de ok Calvinistic Methodist Church heet. Gwynedd. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Cyngor Gwynedd Council (walisisch un engelsch) Webseite vun den High Sheriff vun Gwynedd (engl.) Gesett to dat Fastleggen vun de Preserved Counties (engl.)
Mikael Salomon (* 24. Februar 1945 in Kopenhagen, Däänmark) is en däänschen Kameramann, Filmspeelbaas, Filmproduzent un Visual Effects-Maker vun däänische Afkummst. Boren un Opwossen is Salomon in Däänmark. Sien Arbeit hett he dorüm in Skandinavien anfungen, woneem he bi ruchweg 50 Filmen as Kameramann arbeit hett. Dorna, Mitt vun de 1980er Johren, güng he na Hollywood. Toeerst hett he dor för Amblin Entertainment ok wedder as Kameramann arbeit, hett aver teemlich wesselt. Siet 1993 arbeit he as Speelbaas för Speelfilmen un ok för Feernsehregen. To sien bekanntsten Arbeiten as Kameramann tellt de Horrorfilm Arachnophobia vun 1990 un de Actionfilm Backdraft, de een Johr later rutkamen is. För sien Arbeiten is he tweemol för’n Oscar vörslahn worrn. Dat eerste mol in de Kategorie Bets Kamera för sien Arbeit an The Abyss. Dat annere mol för Backdraft, bi den he nich blots achter de Kamera stünn, man ok op’t Rebeet vun de Trickeffekten arbeit hett. Dat weer sien bit hüüt eenzige Arbeit bi de Visual Effects mit Computeranimatschoon. Tosamen mit Allen Hall, Clay Pinney un Scott Farrar weer he dorüm för den Oscar in de Kategorie Best Trickeffekt nomineert. Mikael Salomon is siet den 22. Januar 2000 mit de US-amerikaansche Speelbaas-Helpsfro Nancy
Marstal is en däänsche Stadt an de süüdöstliche Spitz vun de Insel Ærø. Vun den 1. Januar 2006 af an höört Marstal to de Kommun Ærø, vördem hett in de Stadt de Verwaltung vun de Kommun Marstal in dat vörmolige Fyns Amt seten. Vun de Reform vun de Verwaltung in'n Däänmark an'n 1. Januar 2007 af an höört de Kommun to de Region Syddanmark. In Marstal hefft an'n 1. Januar 2009 2.216 Inwahners leevt. Marstal is en Habenstadt un dor gifft dat en Seefohrtschool. Vundeswegen is an'n 13. Januar 1999 beslaten wurrn, dat de Stadt en Städerpartnerschop mit Elsfleth an de Werser ingahn scholl, wo dat ok en Seefohrtscholen gifft. Midderwielen is de Partnerschop överdragen an de nee Ærø Kommune. Marstal hett en grote Geschicht as Stadt vun Seefohrt un Hannel. In dat 19. Johrhunnert hett de Stadt de tweet gröttste Hannelsflott vun ganz Däänmark harrt. Vun de grote Tied vun Marstal vertellt de Roman vun Carsten Jensen Vi Drunknade (Wi, de wi afsapen sünd). Website vun de Seefohrtschool Marstal (Däänsch un Engelsch)
Ceredigion is ene Gemeente an’e See in de Westen vun Wales. Aberaeron is de Seet vun de Gemeente. De Universitätsoort Aberystwyth is de Seet vun de Lannsbibliotheek vun Wales. Ok de Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Sellschap för walissche Spraak) hett in düssen Seehaben ehrn Seet. De vun Normannen gründ'te Oort Aberteifi weer de Seet vun de Graafschap Sir Aberteifi, de dat siet 1282 hier geev. Llanbedr Pont Steffan un Aberystwyth sünd de Universitätsöörd vun de Universität vun Wales in de Gemeente. Ceridigion weer de Naam vun en Königriek in't 5. Johrhunnert. Ceredigion hett ene vun de höchste Andelen vun Presbyterianers in Wales.
Hoornhuut betekent Hoornschicht, de böverste Schicht vun de Huut, Hoornhuut, de vördere Deel vun de Oogenhuut, Hoornquees, öörtlich vernarvte Huut, Hyperkeratoos, verdickte Huut to’n Bispeel as Folg vun mechanische Belasten. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Ada E. Yonath (* 22. Juni 1939 in Jerusalem) is en israeelsch Strukturbiologin an dat Weizmann-Institut für Wissenschaften in Rechowot, Israel. Se hett de de Grundlagen för de Kristallisatschoon vun Ribosomen entwickelt un kunn weltwiet eerstmals deren Ünnereenheiten elektronenmikroskopisch dorstellen. In de Folge gelung hör dat, den Wirkmechanismus vun mehr as 20 Antibiotika uptoklären. 2009 wurr he de Nobelpries för Chemie tospraken. Se weer dormit eerst de veerte Fru, de dissen Nobelpries kreeg. Ada Yonath studeer af 1959 Chemie an de Hebräisch Universität Jerusalem. In’ Ansluss an hör Bachelor-Examen studeer se af 1962 Biochemie un is, nahdem se den Master makt harr, 1964 an’t Weizmann-Institut wesselt, wo se bit 1968 för hör Dissertation up dat Rebeet vun de Röntgenkristallographie tätig weer. Nah twee Johren Upenholt an dat Mellon Institute un an dat Massachusetts Institute of Technology is se 1970 eerst in de Afdeelen för Chemie vun dat Weizmann-Institut torüchgahn. 1974 wessel se in de Afdeelen för Strukturchemie, wo se af 1984 en buterordentliche Professur inneharr. Siet 1988 is se Perfesser för Strukturbiologie un siet 1989 togliek Direktersche vun dat Kimmelmann Center for Biomolecular Assemblies an’t Weizmann-Institut. Yonath hett een Dochter un een Enkelkind. Parallel to hör Tätigkeit an’t Weizmann-Institut weer
James Batcheller Sumner (* 19. November 1887 in Canton, Massachusetts, USA; † 12. August 1955 in Buffalo, New York) weer en US-amerikaansch Chemiker. Sumner kreeg 1946 de Hälft vun de Nobelpries för Chemie "för sien Opdecken, dat Enzyme kristalleeren könnt". He kristalleer ünner annern Concanavalin A un dat Enzym Urease, de he ut de Schwertbohn isoleert harr. De tweede Hälft vun de Pries gung an John Howard Northrop und Wendell Meredith Stanley. Biographie up de Siet vun dat Nobelprieskommitee (engelsch) Normdaten: GND: 1053083297 (OGND, AKS) | LCCN: n92801692 | VIAF: 75517392 | Wikipedia-Personensöök
De Nobelpries för Literatur is een vun de fief Nobelpriesen de Alfred Nobel stift hett, de „de Lüüd todeelt waart, de […] för de Minschheit wat Groots leist hebbt“. In’ Updrag vun de 1900 grünnt Nobel-Stiftung wurrd he jeed Johr vun de Sweedsch Akademie vergeven un is totiet mit 10 Millionen Sweedsch Kronen doteert. Na Nobel sien Testament, dat de Statuten vun de Nobel-Stiftung togrunnen liggt, sall mit de Pries in Literatur uttekent wurrn, wokeen „dat Feinste in idealistische Richt maakt hett“. De Bekanntgaav vun de Priesdräger passeert Anfang bit Midden Oktober, de Fier mit de Priesövergaav dör den sweedschen König an’ 10. Dezember, den Doodsdag vun den Priesstifter. In de Johren 1914, 1918, 1935, 1940–1943 un 2018 wurr de Pries nich vergeven. De Priesen för de Johren 1915, 1919, 1925–1927, 1936 un 1949 wurrn eerst in dat Folgejohr vergeven. 2018 wurrd dit wegen en Krise in de Sweedsch Akademie weer de Fall ween. Siet van dissen Nobelpries (engelsch) Utzug ut dat Testamt in düütsch Översetten; utlaaten hett man dat oorsprüngliche „im verflossenen Jahr“, wiel dat in § 2 de Statuten vun de Nobel-Stiftung relativeert wurrd. Winners vun den Nobelpries för Literatur 1901: Prudhomme | 1902: Mommsen | 1903: Bjørnson
Wiehnacht (ok Wiehnachten oder Christfest) is dat Fest vun Jesus Christus siene Geboort. Na den christlichen Gloven heet dat, dat an düssen Dag Gott en Minsch wurrn is. De wichtigste Dag vun dat Fest is de 25. Dezember, man de Fieree geiht al den Avend vörher los. Wenn an den „Hilligavend“ (ok „Hillige Nacht“ oder „Christnacht“ nömmt) an'n 24. Dezember de Sünn ünnergeiht, denn is dat so wiet. In allerhand Staten is Wiehnachten en gesetzlichen Fierdag, faken fangt dor ok die Wiehnachtsferien an. In Düütschland, Öösterriek un Delen vun de Swiez warrt an'n 26. Dezember ok noch de Tweete Wiehnachtsdag fiert. Wiehnachten is tohopen mit Paaschen un Pingsten en vun de dree christlichen Hööftfesten (kathoolsch: Hoochfesten) in dat Karkenjohr. Düt Karkenjohr geiht mit de Adventstiet los. De Wiehnachtstiet fangt den na Sünnünnergang an'n Hilligen Avend mit de Christvesper (evangeelsch) oder mit de Christmette (kathoolsch) an. Se geiht toenne an den lesten Sönndag na Epiphanis, dat is de Dag vun de Hillige Dree Königen an'n 6. Januar. Wannehr düsse leste Sönndag na Epiphanias liggt, dat is vun Johr to Johr ünnerscheedlich. Dat hangt dor mit tosamen, wie dat Oosterfest in't Johr liggt. Oostern warrt ja na'n Maand utrekent un liggt jedet
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dat Gudrunleed höört to den Sagenkring von de Noordsee un is wahrschienlich al vör dat Jahr 1200 överlevert woorn. De Geschichte dreiht sik darum, dat Gudrun as junge Deern rooft un letzenns doch wedder befreet woorn is. Dat is en anonym strophisch Heldenepos in mittelhoochdüütsch Spraak un dat tweete groote Heldenepos vun der Litaratur ut dat Middelöller neben dat Nibelungenleed.
Hans Berckhemer (* 16. Januar 1926 in Stuttgart; † 23. Juli 2014) weer en düütschen Eerdphysiker. Berckhemer hett 1946 bit 1950 in Stuttgart Physik studeert un möök dor in’t Johr 1954 sien Dokter. Dorna güng he as’n Fulbrightstipendiat in de USA, woneem he an’t Lamont Geological Observatory vun de Columbia Universität New York un an’t Seismoloogsche Labor vun’t California Institute of Technology in Pasadena arbeit hett. He hett sik dorna denn an de Universität vun Frankfort habiliteert. Twee Johr later kreeg he dor sien Roop op den Lehrstool för de Physik vunvn Eerdkörper, den he bit to sien Utscheden 1993 bekleedt hett. To Anfang weer Berckhemer bedeeligt an’t Entwickeln un Konstrueren vun Seismometers un weer een vun de Pioneeren vun de Breedband-Seismologie. In de 1970er Johren hett he mit dorto bidragen, dat de Seismoloogsche Zentralwacht Gräfenberg opboet worrn is. In de seismoloogschen Forschen sett he sik vör allen mit Herdvörgäng vun Eerdbeven un jemehr Brookvörgäng uteneen un mit jemehr Quantifizeeren dör physikaalsche Parameters. Dorto kemen Ünnersöken vun de Eerdköst un vun’n böveren Eerdmantel mit Bavenflachenbülgen un mit Methoden ut de Refrakschoonsseismik. Later hett Berckhemer sien Forschen utwiet op de experimentelle Petrophysik. Dorför is in de Mitt vun de 1970er Johren
Dat Middelpleistozän oder Middlere Pleistozän (inoffiziell ok as Ionium betekent) is en Afsnitt vun de Epoch Pleistozän vun de Eerdhistorie. Anfungen hett dat vör ruchweg 781.000 (± 50.000) Johren un güng vör üm un bi 127.000/126.000 Johren to Enn. Dorna keem dat Jungpleistozän. To Tiet is dat en Vörslag, dat Middelpleistozän as „Ionium“ to beteken – na dat Ionische Meer, woneem de Schichten vun disse Stoop nauer ünnersöcht worrn sünd. En „Global Stratotype Section and Point“ (GSSP, ruchweg so wat as’n Tyypprofil) is opstunns noch nich fastleggt worrn. För de Grenz twüschen Middel- un Jungpleistozän is en Bohrlock in’n Flaaghaven vun Amsterdam (Eem-Warmtiet op Drenthe-Grundmorään, de op 127.000 vör vundaag dateert worrn is) vörslahn worrn. As tosätzlichen Stratotyyp warrt wieter de Daagbo Gröbern (Sassen-Anholt) vörslahn, woneem ok en Eem-Beckenfazies nipp un nau op de Drenthe-Grundmorään liggt. Na ünnen warrt de Stoop dör de Brunhes-Matuyama-Ümkehr vun’t Eerdmagnetfeld defineert. De bövere Grenz is de Basis vun de Eem-Warmtiet, de mit de Basis vun de marinen Isotopenstoop 5e tohopenfallt. Saale-Koolttietkomplex (üm 347.000 bit 128.000 Johren vör nu), Duer: ruchweg 219.000 Johren Holsteen-Warmtiet (vun vör 370.000 bit vör 347.000 Johren), Duer: ruchweg 23.000 Johren Elster-Koolttiet (vun vör 475.000 bit vör 370.000 Johren), Duer: ruchweg
De Braambusch oder Braamstruuk (lat.: Genista) is en Geslecht vun Planten. Se höört to de Bottervagelblomen (Faboideae) mit to. De Braamstrüker hefft faken Twiegen mit Döörn doran. Se wasst as en Struuk oder as Halven Struuk. Wie groot he warrt, kümmt up de Aart up an, man bit hen to 2 m könnt dat woll ween. He wasst up en Pahlwuddel. De Blöer staht nich in Paaren un sünd nich deelt oder dreedeelt. De Blöten sünd tomeist vun gele Farv. Se könnt up- un toklappen oder -springen. Befrucht weert se vun Immen un Hummeln, de de Pollen vun ene Planten na de annere bringt. Man sülvst befruchten is ok begäng. De Saat sitt in Pulen, mol bloß een, bi annere Arden ok en ganze Reeg. Utbreedt warrt de Braamstruuk dör Sleuderfrücht. All Delen vun de Planten sünd giftig. Vun den Braamstruuk schall de Stadt Bremen ehren Naam vun her hebben. Up de Dünen an de Werser schöllt sunnerlich veel so'n Strüker wussen hebben. Vun den latienschen Naam „planta genista“ hett nu wedder dat engelsche Königshuus Plantagenet sien Naam vun weg. Düsse Plant is den Grünner vun dat Huus sien Teken ween. Dat Geslecht kümmt vör in Europa, in Afrika in
De Düütsche Braambusch (Genista germanica) is en Aart ut dat Geslecht vun de Braambüsch. De Düütsche Braambusch is en mehrjöhrigen (Half-) Struuk, de 20 bit 60 cm hooch weern deit. De Stengels staht liekup oder wasst jedenfalls in de Hööchd. Junge Twiegen sünd gröön. Dor wasst dichte Haare up, man keen Döörn. Twiegen, de wat öller sünd, sünd bruun un kahl. Man dor wasst denn gröne Döörn up, de bit 2,5 cm lang sünd. Unnen an den Stengel wasst dor annere Twiegen an. In de Plant sitt Garvstoffen in un ok, liek so, as bi den Farv-Braambusch, en gelen Farvstoff. De Blöer sitt meist an'n Twieg. De sünd nich deelt, 10 bit 20 mm lang, 4 bit 8 mm breet, hefft de Form vun en Ei oder en beten mehr länglich. Se sünd grasgröön. Unnen wasst Haare an, boven sünd se kahl. Över den ganzen Rand vun de Blöer hen sitt Haare an, de afstahn doot. De Planten bleiht vun Mai bit August. De Blöten sünd goldgeel, in'n Döörsnitt 8 bit 12 mm groot. Se sitt an'n Enn in Druven tohopen, de 3 bit 5 cm groot sünd. An de Blötenstengels sitt Haare an, de afstaht. De Deckblöer sünd small
Wangeroog is de oostfreesche Insel, de an'n wietsten na Oosten to liggt. De Insel is 8 km lang un 1,2 km breet. An'n Noordrand treckt sik ene 10 bit 15 m hoge Dünenkeed langs. De Insel is in verleden Tieden stännig na Oosten wannert, wiel de Wind un dat Meer den fienen Sand vör sik her dreven hett. Dar wo vandagen de Oostküüst von Spiekeroog is, weer vör 300 Jahr de Westküst von Wangeroog. Mit de Insel wannern ok de Inwahners mit ehre Hüüs wieter na Oosten to. De Wannerung höör eerst up, as um 1874 in'n Westen de Strandschutzwarke boot woorn. Dat Dorp leeg fröher maal dar, wo vandagen de Westturm steiht. In de Stormfloten von 1854/55 gung dat ole Dorp unner, un de Wangeroogers boen dat in de Midde von de Insel wedder up. 14 Daag vör dat Enn von den lesten Krieg fullen hier noch 6000 Bomben un wedder bleev de Inselbewahners nix anners över as en Ruinenfeld. De Umstännen na woor in korte Tiet dat ne'e Dorp an de ole Steed upboot. Nich bloots Wahnhüüs, man ok Hotels, Pensionen un Frömdenheime togen al bold wedder Gäste an. 1962 woor Wangeroog as en Neddersassisch Staatsbad betekent. Vandagen