rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Gottfried Wilhelm Bueren (* 1. Februar 1801 in Papenbörg, † 8. März 1859 in Meppen) was Stadtsyndikus in Emden, Richter, eun plattduitsken un haugduitsken Schrüiver justseo os eun Dichter van Leudern. Gottfried Wilhelm Bueren was de Suhne van den Richter un plattduitsken Schrüiver Bernhard Gottfried Bueren un wurr 1801 in Papenbörg boren. Heu gin na de Universität in Mönster un Chöttingen un studeer dor evenseo os süin Vadder Juristerüjje. Dor wurr heu 1817 een Liddmaat büi Frisia Göttingen un läter in de Göttinger Burschenschaft Westfalia. 1820 promoveer heu un fung noch in′n sülvigen Johr os Stadtsekretät in Emden an teo arböjjen. 1838 kreig heu de Baantje os Stadtsyndicus. 1850 trock Bueren iut Emden weg hen na Meppen, wo heu os de böverste Gerichtsraad teogange was. Hür in Meppe bleiv heu in’n Johre 1859 daud. In Emden dräägt eune Strote süinen Nomen. Gedichte. - Emden : Rakebrand, 1843. - VIII, 270 S. Helge Dvorak: Biografisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft. Band 1: Politiker. Teilband 1: A–E. Winter, Heidelberg 1996, ISBN 3-8253-0339-X, S. 151. Josef Gertken: Bueren, Godfried. In: Emsländische Geschichte. Bd. 6, 1997, ISSN 0947-8582, S. 167–172 Seelmann, Ernst u. Wilhelm: Die plattdeutsche Literatur des neunzehnten und zwanzigsten Jahrhunderts. Biobibliographische Zusammenstellung. Gottfried
David Heinrich Müller (* 4. Oktober 1800 in Oscherlewwe, † 17. Januar 1889 in Berlin) was eun plattduitsken Schrüiver. David Heinrich Müller wurr 1800 in Oscherlewwe boren. Süin Vadder was Schlosser. Heu was Bäckerslehrjunge un wanner os Geselle na Berlin. Heu wurr Suldoot un arböjje van 1835 an in ene Kanzlei. Heu is den 17.Januar 1889 unverheiraadt un sünner Kinner mit Daude afgohn. Littge Hoop, dat Nestkieken : Ein Gedicht in niedersächsisch-plattdeutscher Mundart ; mit Anmerkungen und Erläuterungen / von D. Plaugmann. - Berlin : Stuhr, 1849. - 44 S List vun plattdüütschen Schrievers Seelmann, Wilhelm: Die plattdeutsche Litteratur des neunzehnten Jahrhunderts. Biobiliographische Zusammenstellung. in: Niederdeutsches Jahrbuch, Jg. 22, 1896,S.96. David Heinrich Müller in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
Andreas Wilke (* 5. März 1776 in Grabow, † 24. Januar 1814) was eun plattduitsken Schrüiver un Pastoor iut Mekelnborg. Andreas Wilke werrt den 5. März 1776 in Grabow boren. Van 1794 an studeer heu in Rostock Theologie. 1799 werrt heu Kandiat för dat Predigtamt un maakt eune Privatschule för Juns open. Heu geuht den 24. Januar 1814 in Grabow mit Daude af. Gedichte : Scherzhafte Erzählungen und Idyllen enthaltend. - Grabow : Selbstverlag, 1812. - 8 Bl. 160 S Seelmann, Ernst u. Wilhelm: Die plattdeutsche Literatur des neunzehnten und zwanzigsten Jahrhunderts. Biobibliographische Zusammenstellung. Andreas Wilke in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch) Normdaten: GND: 122877462 (OGND, AKS) | VIAF: 25496061 | Wikipedia-Personensöök
Arnold Duckwitz (* 27. Januar 1802 in Bremen; † 19. März 1881 in Bremen) weer een Koopmann, düütschen Politiker un Bremer Börgermeester. An'n 22. November 1840 is he in dat Kollegium vun de Öllerlüde wählt wurrn un vun 1841 af an weer he Senator. 1848 höör he to de Liberalen to, de sik för een nee Politik insetten döen. He weer Liddmaat vun dat düütsche Vörparlament un hett as een, de dor kunnig weer, bi den Utschuss för Volksweertschop vun de nationale Versammeln in Frankfort an'n Main mitmaakt. In'n Juli 1848 hett de Rieksverweser em to'n düütschen Minister för den Hannel beropen. Ok, as de düütsche Flott in Gang bröcht wurr, weer he dor mit bi. In'n Summer 1849 hett he in Frankfort Bott geven un güng nah Bremen torüch. Dor is he wedder in den Senat intreden. 1857 bit 1863 un denn noch mal 1866 bit 1869 is he Börgermeester ween. 1875 is he ut den Senat uttreden. He begrööt dat Tostannkamen vun dat düütsche Riek. 1877 hett he dat Book „Denkwürdigkeiten aus meinem öffentlichen Leben 1841-1866“ rutbröcht. Thomas Schaefer: Wer liegt wo? Prominente auf Bremer Friedhöfen. Siepmann und Kurze, Bremen 1998, ISBN 3-933410-00-2.
Selbke [sɛˑlpkə] (haugduitsk Selbeck) is eun Dörp, dat teo de Stadt Barntrup in’n Krüis Lippe in Noordrhüin-Westfolen. Up Lippsk Platt werrt de Naam van’n Dörp faken mit „in“ briuket. Man säjjet also: In’r Selbke. De Naveröörd van’r Selbke Sommersell in’n Noorden, Barntrup in’n Austen, Üistrup in’n Süden un Grautenmarpe in’n Westen. Dat Dörp liggt üm un büi 3,5 Kilometer weg van Barntrup süine Binnenstadt un bummelig 7 Kilometer van’r Blomajje. Deppelt liggt circa 19 Kilometer weg. Selbke liggt in’n Lipper Bergland. De Beckersberg (330 m ü. NN) liggt süüdlik van’r Selbke an de Grenz na’r Blomajje. De Möjjerberg ((240 m ü. NN) liggt in’n Noorden van’r Selbke, man höört ol na Sommersell mit büi. Dür dat Dörp flütt de Selbke, eunen linken Blangenstroom van′r Biege. Eherdage was Selbke eun Oortsdeul van de Gemeune Sommersell un höör dor mit teo dat 1879 in′n Förstendoom Lippe inrichten Verwaltungsamt Broke mit büi. De sülvstännige Gemeune Selbke wurr den 1. Oktober 1921 grünnet, in dem dat man sik van Sommersell afspleit. De Verwaltungsämter nööm van 1927 an Landratsämter. Dür de Kommunaalreform in′n Früjjstoot Lippe 1932 höör Selbke denn teo den Krüis Lemge. Den 1. Januar wurr de Gemeune Selbke na de Stadt Barntrup ingledert.
De Flecken Alverdissen is eun Oordsdeul van Barntrup in’n Krüis Lippe in Noordrhüin-Westfolen. De Flecken steuht ol 1151 dat eerste Mool in den Urkunnen un hadde üm 1414 Stadtrechte. Vandage liebet büi 1.7000 Minsken in den Oort, de eun eugenet Slott, eune Kerke hett un vörmals de Sitt van den Verwaltungsamt Barntrup-Sternberg was. Van Öller her höört auk de Wonnstieden Austersüik, Rott un Teut mit büi Alverdissen büi. Alverdissen liggt üm un büi 5 Kilometer van Barntrup weg. Bet na Bösingfelle sind dat jsutseo 5 Kilometer. Na Deppelt sind dat bummelig 25 Kilometer un üm büi 17 Kilometer bet na Lemge. De Naveröörd van Alverdissen sind Asemissen, Bösingfelle un Scheunhagen un in’n Noorden, de ol na de Gemeune Exterdaal höört un Greussen, dat teo de Flecken Arzen in Neddersassen tellt. In′n Süden liggt Sunnebern un de Barntruper Binnenstadt. Alverdissen liggt in′n Lipper Bergland. Süüdööstlik liggt de Saalberg (Barntrup) (342,9 m ü. NN). Westlik van Alverdissen de Exter, wat eun linken Blangenstroom van de Werser is, ehren Born. Dat eerste Maal in den Urkunnen steuht Alverdissen 1151 mit den Nomen Alwerdessen. Alverdissen kreig büi 1370 dör de Grafen teo Sternberg de Stadtrechte. Na dem dat de Stadt 1414 ramponeert un heul
Teut betekent Teut, Barg in’n Osning, Noordrhien-Westfalen, Teut, Naturrebeed in de Gemeen Zonhoven, Region Flannern, Belgien, Teut, Volumenmaat ut Aken, Grube Teut, fröhere Steenköhlenzeche in dat Akener Revier, Teut, Oort in de Gemeen Alverdissen in’n Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen. Teut is de Familiennaam von Anna Teut (1926–2018), düütsche Journalistin un Architekturhistorikerin, Heinrich Teut (1868–1963), plattdüütschen Schriever, Matthias Teut (* 1968), düütschen Schriever. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Rott betekent Rott, en Gnaagdeert, Rott, Gemeen in’n Landkreis Landsberg am Lech, Bayern, Rott am Inn, Gemeen in’n Landkreis Rosenheim, Bayern, Rott, Gemeen in’n Landkreis Altenkirchen (Westerwald), Rhienland-Palz, Rott, Gemeen in dat Département Bas-Rhin, Frankriek, Rott, Wahnsteed bi Alverdissen, Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen, Rott am Wald, Oortsdeel van’r Stadt Eggenfelden in’n Landkreis Rottal-Inn, Bayern, Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Exterdaal in’n Kreis Lippe, Noordrhien-Westfalen, Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Großkarolinenfeld in’n Landkreis Rosenheim, Bayern, Rott, Oortsdeel van’r Stadt Hennef in’n Rhien-Sieg-Kreis, Noordrhien-Westfalen, Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Hayershiusen in’n Landkreis Hilmessen, Neddersassen, Rott, Oortsdeel van’r Stadt Neumarkt-Sankt Veit in’n Landkreis Mühldorf am Inn, Bayern, Rott, Oortsdeel van Neustadt in’n Landkreis Neuwied, Rhienland-Palz, Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Oberbergkirchen in’n Landkreis Mühldorf am Inn, Bayern, Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Oostenfeld in’n Kreis Noordfreesland, Sleswig-Holsteen, Rott, Oortsdeel van’r Stadt Overath in’n Rhiensch-Bergischen Kreis, Noordrhien-Westfalen, Rott, Oortsdeel van’r Stadt Pfarrkirchen in’n Landkreis Rottal-Inn, Bayern, Rott, Oortsdeel van’r Gemeen Roetgen in de Städerregion Aken, Noordrhien-Westfalen, Junkersrott, Oort in de Gemeen Hagermarsch in’n Landkreis Auerk, Neddersassen. Rott is de Familiennaam von Adolf Rott (1905–1982), düütsch Theaterspillbaas, Theaterintendant un Theatermanager, Armin Rott (* 1969), öösterriekschen Weertschopswetenschopper, David Rott (* 1977), düütsch Schauspiller, Edina Rott (* 1971), ungaarsche Handballspillersche, Eiko Rott (*
Heinrich Meibom is de Naam von Heinrich Meibom (1555–1625), düütschen Historiker un Dichter, Heinrich Meibom (1638–1700), düütschen Dokter, Heinrich von Meibom (1784–1874), düütschen Generaalmajor. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Heinrich Meibom auk Heinrich Meibom de Öllere (* 4. Dezember 1555 in Alverdissen; † 20. September 1625 in Helmstidde) was eun duitsken Historiker un Dichter. Heinrich Meibom stammt van den aulen Adelsslecht Meibom af. Heu wurr ol fröh teo eun Waiskind.Süin Vadder, Martin Meibom eun evangeelsk Theologe; Konrekter van’r Latüinscheole in Lemge un Paster in Alverdissen, 1556/1557 beliv daud, dor was Heinrich Meibom eun oder tweu Johr auld. Meibom ging na dat Gymnasium in Lemge, läter up dat Gymnasium in Minnen. 1574 fing heu an os Hiuslehrer för de beuden Söhne van den Bruunswieker Stadtsuperintendanten Martin Chemnitz. Van 1577 an studeer heu an Universität Helmstidde un kreig 1580 den Magistergraad. In’n Johre 1583 kreig heu de Baantje os Perfesser för Dichtkunst un Historie. Heu schreiv man nich blaut veul över de Historie van dat Hertogdom Bruunswiek man bröch auk veule Borns, deu heu sammel, över de middelöllerige Historie van Duitskland riut. Rudolf II. gaff em den9. Juli 1590 den Poeta Laureatus un em teo eun Eddelmann maak. Süine Parodiarum horatianarum libri III et sylvarum libri II (1588) oa auk Opuscula historica ad res germanicas spectantia van süinen Grautsuhn mit den sülvigen Nomen Heinrich Meibom in′n Johre 1688 os Rerum germanicarum
Waldemar Uhde (* 25. Januar 1876 in Groten Garmslä bi Oscherslewwe, † 31. März 1931 ok dor) was en plattdüütschen Schriever un Koopmann. Uhde was de Suhn van′n Koopmann in Groten Garmslä un ging na dat Otto-von-Guericke-Gymnasium in Meideborg. Vör dem dat he sien Abituur maken konn, moss Uhdesik, vanwegen sien süken herte, en un en halv Johr rehabiliteern. Na düsse Tied fing he an in sienen Vadder sienen Laden,den he läter auk övernamm, to arbeden. In’n Johre 1903 maak Uhde sien eerstet plattdüütsket Gedicht publiek. Foidere Gedichte in Dagbläddern folgen. 1907 bröch de Verleger Gustav Krüger in Eilslä den Gedichtband Himmelssnettelken rut. 1913 wurr sien plattdüütsken Romaan “Dat Russenjahr” riutbröcht. Baule kammen auk noch annere Böker van em rut, os Heer und Heimat – ein Kriegs- und Bördebuch (1916) un de haugdüütske Romaan “Wittenföhr” in’n Johre 1921 even so os en Berg van Gedichten, Vertellsels, Dööntjes in Klennern un Dagbläddern. He maak sik sümst den 31. März 1931 daud. Wat Uhde naloten hett is vandage in′n Börde-Museum in Unndörp to finnen. Himmelssnettelken: Gedichte aus der Börde. Zacharias, Magdeburg-N. [1907]. - 89, II S.V Dat Russenjahr (1813) : Geschichte von ein Bördedarp un sine Lühe. Lenz, Leipzig 1913. - 110
Een Tagenbaren warrt in Bremen een Minsch nömmt, de in Bremen tagen (upwussen) un baren is. Man dat is noch nich allens: Een Tagenbaren is bloß een, den siene Öllern un Grootöllern alltohopen ut Bremen kaamt un dor ok tagen un baren sünd. Afsunnerlich is, dat düsse ole plattdüütsche Begreep ok vun de Lüde in Bremen bruukt warrt, de bloß Hoochdüütsch snackt. Man de spreekt dat denn up hoochdüütsche Aart ut.
Groten Garmslä is en Oordsdeel van de Stadt Oscherslewwe in’n Landkreis Börde in Sassen-Anholt Groten Garmslä liggt in’r Meideborger Börde un üm un bi 11 km ööstlik van Oscherlewwe. De Oord is bi 30 km süüdwestern van Meideborg. Groten Garmalä steiht 937 as Germesleva in’r Urkunne van Otto I., wo he Göder bi Garmslä an′t Mauritiusklooster in Meideborg schenkt. En bisken wat läter finnt man den Nomen Graf Christian von Grimhereslebu in’n Urkunnen. Groten Garmslä was ene Gemeen in’n Landkreis Oscherlewwe, de 1816 uprichtet wurr, un to prüßischen Provinz Sassen höör. Dür de Reformen van de Verwaltung in’r DDR löös man den Landkreis up un de Kreis Oscherlewwe in’n Bezirk Meideborg, wo auk Groten Garmslöa en Deel van was, wurr nie grünnet.Am Den 17. Mai 1990 nööm man den Kreis wedder Landkreis Oscherslewwe umbenannt.. 1994 wurr ut den Kreisen Oscherslewwe un Wanzlewwe de niege Bördekreis billt. Dür en Reform in’n Johre 2007 foot man düsse Kreise mit den Ohrekreis to de Landkreis Börde tohoop. Groten Garmslä gleder man den 1. Januar 2003 na de Stadt Oscherlewwe in. De Minsken in Grtoten Garmslä sind evangeelsch-lutheersk präägt un höört teo de Kerkengemeen in Groten Garmslä För de Kathoolsken is de Kerke St.
Sir Anthony James Leggett (* 26. März 1938 in Camberwell, Süd-London) is Perfesser för Physik an der University of Illinois in Urbana. He gellt as anerkannte Autorität in de Theorie vun de Deeptemperaturphysik un wurr för sien Pionierarbeit up dat Rebeet vun de Suprafluidität mit den Nobelpries för Physik 2003 uttekent, de de Grundlagen to dat theoretisch Verständnis vun fleetigen un superfleetigen Helium un anner stark koppelten Superfleetigkeiten leggen deen. He muss sück den Pries aber mit Witali Lasarewitsch Ginsburg un Alexei Alexejewitsch Abrikossow deelen. He geev dormit de Richt för de Erforschung vun de Quantenphysik makroskopisch dissipativer Systeme un de Gebruuk vun kondenseert Systeme to'n Test vun de Grundlagen vun de Quantenmechanik vör. Leggett studeer an de Universität Oxford, wo he 1961 sien Bachelor-Afsluss maaken dee un 1964 bi Dirk ter Haar sien Doktertitel kreeg. Dornah weer he as Postdoc an de University of Illinois at Urbana-Champaign, de Universität Kyoto, in Oxford un Harvard. 1967 wurr he Lecturer un 1978 Perfesser an de University of Sussex. Siet 1983 is he Perfesser an de University of Illinois at Urbana-Champaign. 1972 bit 1974 weer he Gastperfesser an de Universität Tokio, 1976/77 in Ghana un 1983 an de Cornell University. He is
Georg Ferdinand Duckwitz (* 29. September 1904 in Bremen; † 16. Februar 1973 in Bremen) weer een Bremer Koopmann un düütschen Staatssekretär un Vertreder in't Utland. In Bremen hett he sien Abitur maakt un later een Lehr as Koopmann anslaten. Dornah güng he nah Bonn un Freiburg in'n Breisgau un studeer Juristeree un Volksweertschopslehr. 1928 weer he as Vertreder vun Kaffee HAG in Kopenhagen. 1933 hett he de Nazis ehr Griepen nah de Macht toeerst goot funnen un füng in dat Butenamt an. 1934 güng he aber al wedder weg un is bi de Hamborg-Amerika-Linie anstellt wurrn. Dor is he denn later Prokurist wurrn. He keem in Kontakt mit den konservativen Wedderstand gegen Hitler üm Ulrich von Hassel rüm. 1939 is he Kunnigen (Sachverständiger) vun de Schipperee bi de düütsche Botschup in Kopenhagen wurrn. As 1943 plant weer, Jöden vun Däänmark wegtoföhren nah de KZs, hett he dat tohopen mit däänsche un sweedsche Stäen möglich maakt, dat Dusende nah Sweden utbüxen konnen. Nah den Krieg bleev Duckwitz toeerst in Däänmark. Denn stünn he vörne an, as de düütschen Hannelskammern in de Britsche Zoon vertreden weeren mössen. 1950 is he in dat düütsche Butenamt intreden, 1953 weer he Konsul, vun 1955
Antje Harvey, borene Misersky (* 10. Mai 1967 in Meideborg), is en ehmalge düütsch Skilanglöpersche un Biathletin. Misersky fung as Skilanglöperin an un wunn 1985 bi de Nordischen Skiweltmeesterschapen in Seefeld de Bronzemedaille mit de Staffel vun de DDR. As sück hör Vader Henner Misersky, de bit 1985 as Skilanglooptrainer vun de ostdüütsch Mannschap arbeiten, sück wiegern dee, sien Dochter de för A-Kader verordneten Dopingmiddel to geven, wurr he 1985 fristlos entlaaten. Antje Misersky sülvst muss hör Loopbahn in de DDR afsluuten, se is – ünner Druck sett – ut de Kinner- und Jöögdsportschool uttreeden. 1989 kunn se all bevör de Grenz apen gung mit den Biathlon anfangen un wunn bi de Olympisch Winterspelen 1992 in Albertville Gold över 15 km (vör Swetlana Wladimirowna Petschorskaja un Myriam Bédard), Sülver över 7,5 km un mit de Staffel as ok 1994 in Lillehammer Sülver mit de Staffel. Bi de Weltmeesterschapen 1995 in Antholz wunn se Gold mit de Staffel. In' Weltcup hett se dree Siege haalt un veer wiedere Podiumsplätze. In' Fröhjohr 1993 hett se Ian Harvey heiraadt, den se een Johr tovör bi en Amerikareise kennenlehrt harr, un is sietdem ünner de Naam Harvey an den Start gahn. 1995 hett se
Linda Diane Brown Buck (* 29. Januar 1947 in Seattle, Washington) ist en US-amerikaansch Neurophysiologin. För dat Utforschen vun dat Rööksystem wurr se 2004 gemeensam mit Richard Axel mit den Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekent. Siet 2003 is Buck Perfessersche för Physiologie an de University of Washington in Seattle. Se is Liddmaat vun de Basic Sciences Division an dat Fred Hutchinson Cancer Research Center as ok Perfessersche för Physiologie und Biophysik an dat Howard Hughes Medical Institute. Tovör harr se all en Professur an de Harvard Medical School inne. 1991 hett se gemeensam mit Richard Axel opdeckt, up welker Wies Minschen un Deerten in de Laag sünd, Duusende vun verscheeden Smacks- un Röökstoffe wohrtonehmen un utnanner to hollen. Dorb´neben hett se de Grundlaag för de molekulargenetische Utforschen vun den Rööksinn schafft. Up disse Wies kunnen Inblicke schafft wurrn, wu de Sinneswohrnehmen vun Geröök un deren Umwanneln in Nervenimpulse un sluutend Geföhlsantworten in dat Gehirn vör sück geiht. All as Postdoktorandin bi Richard Axel hett se de Gene opdeckt, de de Vörlagen för de Rezeptoren vun den Rööksinn enthollen. De Forschung vun Linda Buck befaat sück mit de Fraag, wu Reize an da Gehirn överdragen wurrn. Dorbi konzentreert se sück,
Jelena Wladimirowna Melnikowa-Tschepikowa (russisch: Елена Владимировна Мельникова-Чепикова; * 17. Juni 1971 in Artjomowski) is en ehmalge russische Biathletin. Jelena Wladimirowna Melnikowa-Tschepikowa is in hör aktiv Tiet för Profsojuz Swerdlowsk start. Bi de Junioren-Weltmeesterschapen 1988 un 1989 hett se insgesamt veer Goldmedaillen wunnen. Bi de Utwussen kunn se an dissen Spood aber nich mehr anknütten. Hör gröttsten Spood fier se bi de Olympisch Winterspelen 1992 in Albertville, wo se gemeensam mit Jelena Belowa un Anfissa Reszowa bi de eerst Utdragen vun Biathlon-Wettkämpen för Fruen in dat Staffelrennen de Bronzemedaille för dat Vereente Team winnen kunn. Ok in' Biathlon-Weltcup reck se mehrfack good Ergevnisse, etwa as se mit mit Jelena Golowina, Reszowa un Iwa Agalakowa 1991 in Ruhpolding dat Staffelrennen winnen kunn. Se is mit Sergei Tschepikow verheiraadt. Indrag in de Datenbank vun de IBU (engelsch) Indrag in de Datenbank vun Sports-Reference (engelsch)
Richard Duckwitz (* 28. Juni 1886 in Bremen; † 30. November 1972 in Bremen) weer Senator un in de leste Tied vun den 2. Weltkrieg as Stellvertreder mit de Upgaven vun eenen Bremer Börgermeester befaat. He weer Söhn vun eenen Koopmann un Grootsöhn vun den Bremer Börgermeester Arnold Duckwitz. He besöch dat Gymnasium to Bremen un studeer denn in Heidelbarg, München un Marborg up Afkaat. Dor hett he ok sienen Doktor maakt (Dr. jur.). Den eersten Weltkrieg hett he as Suldaat mitmaakt. 1919 is he bi den Bremer Senat as Syndicus anfungen. To siene Upgaven hören Habens, Hannel un Schipperee. 1919 un 1920 is he kort Liddmaat vun de DDP ween. An'n 1. Oktober 1927 is he Raat vun den Staat wurrn. Ok dor hett he dat toeerst mit Habens, Schipperee un Verkehr to doon harrt. 1931 is he Präsident vun de Bremer Verwaltung för Finanzen wurrn. An'n 1. Mai 1933 is he in de NSDAP intreden un höör ok to annere Organisationen vun de Nazis mit to. In de Rieder-SA hett he dat 1943 bit to'n Sturmführer bröcht. Politsch hett he aber nich besunners veel vun sik hören laten. An'n 1. April 1943 is he Senator för Finanzen wurrn.
Richard Axel (* 2. Juli 1946 in New York) is en US-amerikaansch Mediziner. För dat Utforschen vun dat Rööksystem wurr he 2004 gemeensam mit Linda Brown Buck mit den Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekent. Richard Axel wurr 1946 in New York City boren. Bit 1967 studeer he an de Columbia University in New York un gung dornah up de Johns Hopkins University School of Medicine in Baltimore, wo he 1970 sien Doktertitel maakt hett. 1978 wurr he Perfesser för Pathologie, Molekulare Biophysik un Biochemie an de Columbia University un is siet 1984 Arbeitsgruppenleiter vun dat Howard Hughes Medical Institute an disse Universität. He is mit de Neurowetenschaplerin Cornelia Bargmann verheiraadt. Af 1991 hett he gemeensam mit de Postdoktorandin Linda Brown Buck opdeckt, up welker Wies Minschen un Deerten in de Laag sünd, Duusende vun verscheeden Smacks- un Röökstoffe wohrtonehmen un utnanner to hollen. Dorneben hemm se de Grundlaag för de molekulargenetische Utforschen vun den Rööksinn schafft. Up disse Wies kunnen Inblicke schafft wurrn, wu de Sinneswohrnehmen vun Geröök un deren Umwanneln in Nervenimpulse un sluutend Geföhlsantworten in dat Gehirn vör sück geiht. De Forschung vun Richard Axel befaat sück mit de Fraag, wu Reize an da Gehirn överdragen wurrn.
De Oranje-Friestaat (Nedderländsk: Oranje-Vrijstaat, Afrikaans: Oranje-Vrystaat, afköört as OVS) was een unafhängige Burenrepubliek in’n süüdliken Afrika, de van’n 17. Februar 1854 bet den 31. Mai 1902 existeren deed. Ehre Unafhänigkeet verlöse de Republiek na den Tweten Burenoorlog, worde ene britische Kolonie un denn de süüdafrikaanske Provinz Friestaat. Van 1652 af koloniseerte de VOC den bütersten Süden van Afrika. De nedderländsken Kolonisten leven hier vör allen as eenfacke Buurnlüde. In’n Johre 1806 övernamm dat Verenigde Königriek de Kaapkolonie. Man vele Buren weern düht unglücklich mit ehre nieje britske Regeern un lengen na Frieheet. In’n 30er Johren van’n 19. Johrhunnert verleet een grote Stroom van Buren as Vörtreckers de Kaapkolonie mit’n Groten Treck, in’r Wööste van’n süüdafrikaansken Binnenland ehren egen Staat to grünnen. De Vörtreckers leten sik in’n Rebeed, dat Transoranje nöömt worde, daal. Düsset Rebeed was vanwegen den Mfecane van Mzilikazi, wat as een Genozid beteken kann, blaut bannig dünn bevölkert. De eerste faste Wohnsteed van’n Vörtreckers in Transoranje was Winborg. De Stadt grünn Andries Hendrik Potgieter den 16. Oktober 1836. Den 9. April 1844 verenigde Potgieter de Republiek Winborg mit’r Republiek Potchefstroom to de Republiek Winburg-Potchefstroom. Transoranje (inklusive Winborg) worde öwwer in’n Johre 1848 van Sir Harry Smith to een