rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Plattdüütsch (Neddersassisch) höört to de westgermaanschen Spraken. Se hett den tweten germaanschen Luutwannel nich mitmaakt un is dormit ene nedderdüütsche Spraak. De Utdrück Nedderdüütsch un Neddersassisch (Nedersaksisch) warrt denn ok ganz faken jüst so bruukt as Plattdüütsch. Plattdüütsch is in dat Königriek vun de Nedderlannen un in de Bundsrepublik Düütschland in de Europääsche Charta vun de Regional- oder Minnerheitenspraken opnahmen. De jüngste gemeensame Vörlöper vun all plattdüütsche Dialekten is dat Westgermaansche. Dat jüngere Ooltsassische, de Spraak vun de Sassen, so as se uns opschreven nableven is, is keen direkten Vörlöper vun all plattdüütsche Dialekten. Welk Dialekten hebbt sik parallel to dat Ooltsassische entwickelt. Verwandt is dat Plattdüütsche mit dat Engelsche, Sassen ut Noorddüütschland sünd bi dat Johr 450 na England röverseilt. Mit de Angeln, Jüten un Fresen sünd da denn de Angelsassen ut worrn. De öllsten Texten in Ooltsassisch, de uns nableven sünd, stammt ut dat 9. Johrhunnert. In dat 12. Johrhunnert hett sik ut dat Ooltsassische dat Middelnedderdüütsche (Middelsassisch) rutbillt. Disse Spraak weer de Hannelsspraak vun de Hanse. Mit de Hansekooplüüd hett sik dat Middelnedderdüütsche in ’n ganzen Noord- un Oostseeruum utbreedt un weer dor de wichtigste Spraak. Vele middelnedderdüütsche Wöör hebbt dorbi Ingang in de skandinaavschen Spraken funnen.
Vahl is en Oort un Gemeen in de Samtgemeen Fintel in’n Landkreis Rodenborg (Wümm) mit 706 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). De Gemeen Vahl liggt in de ööstliche Mitt vun’n Landkreis Rodenborg (Wümm), twüschen de Gemenen Lauenbrüch in’n Westen un Fintel in’n Oosten. Na’n Süden hen besteiht Kontakt na de Eenheitsgemeen Scheeßl. In’n Noorden liggt de Landkreis Horborg, man de Grenz dorhen is blots ’n lütte Eck. De Oort Vahl sülvst liggt inbett in en schön Landschapsbild, dat vör allen prägt is dör Landweertschap. Dör den Oort geiht de Beek Fintau. Blangen den Hööftoort höört to de Gemeen noch de Dörper Riep un Benkeloh. En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel Landkreis Rodenborg (Wümm) beschreven un kann dor naleest waarn. De eerste Henwies op den Oort is vun 1180 in en Oorkunn vun den Bischop vun Veern to lesen, de to de Tiet de Borg Valentlo un angrenzen Lännereen köfft harr. En Sünnerheit vun Vahl weer üm 1700 rüm, dat de Feller ok ahn Braak bestellt warrn künnen. Dat geev dat narms anners in’t Karkenspeel Scheeßel, un so hett sik dor ok bit to’n Tweeten Weltkrieg de Bueree bannig maakt.
Muckleshoot is en Indianerstamm, de in’n US-Bundsstaat Washington leevt. De Liddmaten snacken en Dialekt vun de süüdwestlich Küsten-Salish un leven an de Puget Sound un de angrenzend Strööm vun de Cascade Range. Dit Rebeet wurrd de Muckleshoot Usual & Accustomed Area nömmt. Se hebbt traditschonell Whulshootseed (xwəlšucid) snackt, en lokaal begrenzt Oort vun de Lushootseed, worbi se dormit anfungen sünd, de Spraak wedder to beleben. Se hebbt fröher an de White River leevt, hör Wahnrebeet gung vun Kent oostwärts bit hen to de Bargen un woll ok bit to de Green River. To de hebbt ok woll de Sekamish un Smulkamish an’n White River un de Skopamish an de bövere Green River höört. De meesten vun de över 3.000 Muckleshoot leven hüdtodag in de 15,871 km² groote Muckleshoot Reservation, tüschen White und Green River an den Highway 164 tüschen de Städer Auburn und Enumclaw. Disse Stadt reckt wiet in dat Reservat, in dat in dat Johr 2000 genau 3.606 Inwahner tellt wurrn. So as bi all Küsten-Salish, gleeder sück de Sellschap in dree Gruppen, in de Adel (wat man arven kunn), de Hööftgrupp mit de eenfach Stammeslidmaaten un in Slaaven (meestens Kriegsgefangene). De Lachs stunn in’t Zentrum vun de Fischeree,
Jumfer betekent Jumfer, en beten öllerhaftigen Utdruck för en unverheiraadt Deern oder Fro, Jumfern, en Insekt. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Oberharzisch is en Dialekt vun dat Arzgebirgsche. In dat 16. Johrhunnert sünd op Initiativ vun Hinrick II. vun Brunswiek-Wulfenbüttel Barglüüd ut de Ierzbargen na’n Harz inwannert. Jemehr Dialekt hebbt se mitbröcht un so billt de Öörd Altenau (Aldichnah in de Oberharzer Mundoort), Andreasberg (Annerschbarrich), Clausthal-Zellerfeld (Clasthol-Zallerfall), Lautenthal (Lautenthal), Hahnenklee (Hahneklee), Schulenberg (Schulnbarrich), Wildemann (Willemann) un Bockswiese (Bockswies) bet vundaag en hoochdüütsch Spraakeiland binnen dat Oostfäälsche vun de Ümgegend. Karl-Heinrich Weidemeier: Oberharzer Wörterbuch. 8 Bänn, 1998-2004 Websteed mit Bispelen för Oberharzer Mundoort (hoochdüütsch)
Düt is en List vun Schaaprassen, de vun Minschen as Lüttveeh holen weert. Se sünd na de Länner tohopenstellt, wo se vun herstammen doot. Steenschaap Beynthemer Landschaap Bruun Bargschaap Brillenschaap Coburger Vossschaap Düütsch Merinoschaap Düütsch Swartkoppschaap Düütsch Wittkoppschaap Heidsnuck Griese Heidsnuck mit Höörn Witte Heidsnuck mit Höörn Moorsnuck Skudde Leineschaap (ole Tucht) Leineschaap (nee Tucht) Oostfreesch Melkschaap Pommersch Landschaap Rhöönschaap Swartbruun Bargschaap Wooldschaap Witt Bargschaap Blaue Texelaar Drents Heideschaap Flevolander Houtlandschaap Mergellandschaap Noordhollander Schoonebecker Heideschaap Texelaar Veluws Heideschaap Zwartbles Kempens Schaap Vlaams Kuddeschaap Vlaams Schaap Hampshire-Down Jakobschaap Leicester-Schaap Lincolnschaap Lleyn-Schaap Scottish Blackface Shetland-Schaap Shropshire Soayschaap St.-Kilda-Schaap Suffolk-Schaap Wiltshire-Horn-Schaap Gotlandschaap Guteschaap Walliser Swartneesschaap Walliser Landschaap Witt Alpenschaap Berrichon du Cher Chamonis Ile de France Lacaune-Schaap Ouessantschaap Pauillac-Schaap Rouge de Roussillon Latxa (Baskenland un Navarra) Merinolandschaap Merinofleeschschaap Zackelschaap Damara-Schaap (Ägypten, Namibia) Dorperschaap Dorset Horn Kamerunschaap Somaliaschaap (Blackhead Persian) Barbados-Blackbelly-Schaap (Karibik) Awassi Bakhtiari Dumba Fettschwanzschaap Karakulschaap Kermani Corriedale (Neeseeland) Blaukoppschaap Swartkoppschaap Merinolangwullschaap
De Zwartbles is en Schaapraass, de wohrschienlich vun dat Schoonebeker Heideschaap afstammt, dat fröher veel in Drenthe un Freesland holen wurrn is. Ok mank de Schoonebekers gifft dat Tieren mit de Bless, de bi dat Zwartbles to finnen is. De Zwartblessen sünd denn woll dör utsorteern tostanne kamen. De eersten Tüchter hefft jem denn krüüzt mit Melkschaap un Texelaar. 1975 geev dat nich mehr as bi 500 Zwartblessen, dormank veelen, de ehr Raass nich besunners rein weer. Vun dor af an is veel anners wurrn. Gifft midderwielen veel Frünnen vun düsse Raass vunwegen ehr gode Egenorten un ok, weil se so smuck utsütt. 2006 weern mehr as 4.000 Schaap inschreven in dat NZS-Stammbook. Dat Zwartbles is en groot un stevig Schaap mit gode Muskeln. Dat steiht hooch up de Poten un hett en langen, wullen Steert. Höörn gifft dat nich bi düt Schaap. De Ohren staht dwars af. Dat Fell is bruunswart un up den Kopp gifft dat de grote, witte Bless, wo dat ok sien Naam vun hett. Witt is dat ok an de unnersten Achterpoten un dat hett en witten Punkt an den Steert. De Wull is groff. Dat Schaap is goot fruchtbor un smiet tomeist twee oder
De Stadt Zeven (IPA: ['t͡sɛːbm]) is de Hauptoort von de Gemeen Zeven in de Samtgemeen Zeven in’n Landkreis Rodenborg (Wümm), Neddersassen. Bi Zeven höört ok de Oortsdeel Asp mit bi. De Stadt Zeven liggt midden in’t Elv-Werser-Dreeeck un ok middenmang de Städer Bremen, Bremerhoben un Hamborg. Rundüm gifft dat veel Loof- un Nadelwoolden, wat de Grund is, worüm sik Zeven ok as De Stadt an’n Woold vörstellt. Dör de Stadt fleet de lütte Stroom Meh-Au, de ruchweg twee Kilometer in’n Noorden vun de Stadt in de Oost münnt. De Naveröörd sünd Brauel in’n Noorden, Offens un Heeßel in’n Noordoosten, Wiersdörp in’n Oosten, Frankenbossel un Wist in’n Süüdoosten, Brüttendörp in’n Süden, Olendörp un Brümmerhoff in’n Süüdwesten, Badenst un Baadmöhlen in’n Westen un Godenst in’n Noordwesten. En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel Landkreis Rodenborg (Wümm) beschreven un kann dor naleest waarn. Dat eerste mol is Zeven an’n 17. März 986 in en Oorkunn von König Otto III. nöömt worrn as Kiuinana, in de he dat Verhältnis twüschen dat Klooster Heeßel un dat Arzbisdom Bremen regelt.. Dat weer in de öllste Oorkunn vun’t Klooster Heeßl, dat dichtbi leeg un 1141 na Zeven
Lümborg is de Kreisstadt vun’n Landkreis Lümborg in Neddersassen. De Gemeen hett 76.837 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). Dat is dat Zentrum vun de Lümbörger Heid un liggt an de Ilmenau. Lümborg weer in de Hanse un harr Bedüden dör sien Solthannel. De Stadt gellt na dat neddersassische Kommunalverfatensgesett as Grote sülvstännige Stadt. Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt Lümborg an’n 13. August 956 vör, as König Otto I. den Toll bi Lümborg dat Michelsklooster schenkt. To’n 24. März 1849 is de Richtsborkeit von dat Klooster St. Michaelis in Lümborg oplööst worrn un de Abtsmöhl un de Hüüs in’n Grimm, Hohegoorn, Holthoff, Mönchsgoorn un de ne’e Tegelhoff sünd Deel von’n Gerichtsbezirk von de Stadt Lümborg worrn. 1945–1946: Werner Bockelmann, SPD 1946–1949: Ernst Braune, SPD 1949–1951: Paul Müller, DP 1951–1952: Erich Dieckmann, DP 1952–1954: Peter Gravenhorst, DP 1954–1955: Reinhold Kreitmeyer, FDP 1955–1958: Peter Gravenhorst, DP 1958–1961: Wilhelm Hilmer, SPD 1961–1964: Erich Drenckhahn, CDU 1964–1978: Alfred Trebchen, SPD 1978–1981: Heinz Schlawatzky, SPD 1981–1987: Horst Nickel, CDU 1987–1991: Jens Schreiber, CDU 1991–: Ulrich Mädge, SPD 1946–1955: Werner Bockelmann, SPD 1955–1963: Walter Bötcher, FDP 1963–1984: Hans Heinrich Stelljes, ahn Partei 1984–1996: Reiner Faulhaber, CDU Scunthorpe, Vereenigt Königriek, siet 1960 Naruto, Japan, siet 1974
Richard Widmark (* 26. Dezember 1914 in Sunrise, Minnesota; † 24. März 2008 in Roxbury, Connecticut) weer en US-amerikaansch Schauspeler un Rundfunkspreker. Richard Widmark wurr as Söhn vun de sweedsch Inwannerer un Hannelsvertrder Carl H. Widmark un de Fru Ethel Mae Barr in Sunrise, Minnesota, boren. Nah sien Schoolafsluss wull he eenig Juristeree studeeren un Afkaat wurrn, aber denn keem he up de Smack vun de Schauspeleree. He schreev sück denn för Philosophie, Spraaken un dramatisch Kunst in. Nah sien Universitätsafsluss wurr he all mit negentein Johren as Dozent für Spraaken un Dramaturgie an de Universität Lake Forrest/Illinois beropen, de he twee Johr later as Professer verlaten hett. Widmark kreeg en Doktertitel in politisch Wetenschapen und truck 1938 mit Jean Hazlewood, de he as Kollegin in Lake Forrest kennenlehrt harr, nah New York. 1943 debüteer he an de Broadway in George Abbotts „Kiss and Tell“. Sien Filmdebüt harr Widmark 1947 in de Thriller „Der Todeskuß“ vun Henry Hathaway. Dorin speel he en gemein Verbreker. De Film weer an de Kinokassen un bi de Kritiker en gooden Erfolg. Widmark kreeg dorup henn en Kontrakt över söben Johr mit 20th Century Fox. För de Rull wurr he ok glieks för den Oscar
De Arteria carotis interna oder Binnere Halsslagader tellt to de Bloodfatten, de den Bregen mit Blood versorgt. Över de Arteria ophthalmica versorgt se ok dat Oog. De Arteria carotis interna kummt an de „Karotisgavel“ tostannen, woneem sik de Arteria carotis communis optwiegt. De annere Ast is de tomeist lüttere Arteria carotis externa, de de buteren Andelen an’n Kopp un to’n Deel ok de Halsorganen versorgen deit. Twüschen de beiden bestaht vele Verbinnen (Anastomosen). An de Steed, woneem de A. carotis interna afgeiht, den Sinus caroticus, leegt Druckrezepters, de ok as Presso- oder Barorezepters betekent warrt, un op den Blooddruck in’t arteriell System oppassen doot. De Informatschonen vun de Rezepters warrt an’n Bregen wietergeven. Dat is gliektietig ok dat Rezepterrebeet för den Karotissinusreflex. Butendem finnt sik an’n Anfang vun de A. carotis interna Chemorezepters in’n so nöömten Glomus caroticum, de den Andeel vun Kohlenstoffdioxid, Suerstoff un den pH-Weert in’t Blood faststellt. In ehrn Afsnitt to Anfang liggt de A. carotis interna normalerwies achter (dorsal) de A. carotis externa. Se löpt den wieter na medial („op de Mitt to“) un kummt den an de Schädelbasis an. Se geiht denn dör den Canalis caroticus un maakt dorbi en Bagen. Glieks op de Binnensiet
Arndt betekent Arndt, en Vörnaam för Jungs. Arndt is de Familiennaam von Adelheid Arndt (* 1952), düütsche Schauspelerin, Adolf Arndt (1904–1974), düütschen Politiker, Alfred Arndt (1898–1976), düütschen Architekt, Alwin Arndt (1878–1959), düütschen Botaniker un Heimaatforscher, Amalie Arndt (1869–na 1913), düütsche Schrieversche, Andreas Arndt (* 1949), düütschen Philosoof, Anthony Arndt (* 1952), düütschen Schauspeler, Moderator un Radrennfohrer, Bernardo Arndt (* 1967), brasiliaanschen Seiler, Bernhard Arndt (* 1954), düütschen Pianist, Carl Gottlob Heinrich Arndt (1751–1830), düütschen evangeelsch-lutherschen Geistlichen, Charlott Arndt (* 1992), düütsche Radsportlerin, Christian Gottlieb von Arndt (1743–1829), düütschen Historiker, Claus Arndt (1927–2014), düütschen Jurist un Politiker, Denis Arndt (* 1939), US-amerikaanschen Schauspeler, Dietrich Arndt (1935–2018), düütschen Mediziner, Elsa Genest-Arndt (1882–1956), düütsche Malerin, Emil Reinhold Arndt (1868–1928), düütschen Architekt, Erich Arndt (1911–?), düütschen Radrennfohrer, Erich Arndt (1912–2012), düütschen evangeelsch-lutherschen Geistlichen un Offzeer, Erich Arndt (* 1938), düütschen Dischtennisspeler, Erich Arndt, Titulärorganist von’n Petersdom in Room, Ernst Arndt (1861–1942), öösterriekschen Schauspeler, Ernst-Albert Arndt (1927–2014), düütschen Bioloog, Ernst Hermann Arndt (1807–1889), düütschen Bomeester, Ernst Moritz Arndt (1769–1860), düütschen Dichter, Ernst Moritz Arndt (1885–1962), düütschen Schoolmeester un Översetter, Eva Arndt-Riise (1919–1993), däänsche Swemmerin, Fabian Arndt (* 1995), düütschen Footballspeler, Franz Arndt (1848–1917), düütschen Theoloog un Geistlichen, Franz Arndt (1875–1960), düütschen Organist un Dirigent, Franz
Dat Beynthemer Landschaap is en Schaapraass ut de Graafschop Beynthem. Dat kann wat verdregen un bruukt nich veel Pleeg. Düt Schaap is de gröttste düütsche Heidschaap-Raass. Man verwandt mit de Heidschnucken is se nich. Veel mehr is düsse Raas ut nedderlannsche un düütsche Maschschaap ruttücht wurrn. Tämlich eng verwandt is dat Schaap mit dat Schoonebeker Schaap ut de Nedderlannen. Dat Bentheymer Landschaap is an de Schuft bi 75 cm hooch. De Bück weert 90 bit 110 kg swaar, de Aulämmer bringt dat up bit to 75 kg. Dat Schaap driggt witte Wull. Üm de Ogen to un an de Fööt hett dat düstere Placken. De Sellschop för dat Bewohren vun ole Raassen, üm de dat slecht steiht (Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Rassen, GEH) meent, düsse Raas konn bold utstarven. In de 1970er Johren geev dat bloß noch dree Tüchter in't Eemsland, de bi 50 Beynthemer in't Tuchtbook harrt hefft. In de Graafschop Beynthem, in dat Eemsland, in de gegend vun den Landkreis Deefholt un in annere Bundslänner, as in Brannenborg gifft dat hüdigendags bi 2.800 Tieren, de in dat Stammbook inschreven sünd. Vunwegen de EU-Richtlinie över dat Tolaten för de Tucht vun Schaapraassen, de nich an Scrapie krank
Max Lindow (* 28. Mai 1875 in Fahrenwalde; † 25. April 1950 in Dargezin) weer en plattdüütschen Schriever in uckermarksch Mundort. Lindow is 1875 in Fahrenwalde as Söhn vun’n Schoolmeester Johann Friedrich Wilhelm Lindow boren. He weer 1891 bet 1892 op de Präparandenanstalt in Joachimsthal un vun 1893 bet 1896 op dat Lehrerseminar in Prenzlau. He hett denn en Tiet as Schoolmeester in Brüssow arbeidt un vun 1908 af an in Prenzlau. Dor hett he mit Ernst Ziemendorf tosamm'n 1912 ok den plattdüütschen Vereen Unnern Widenboom grünnt. Mit siene Bidrääg in’n Uckermärkischen Kurier hett he as plattdüütschen Schriever in de Uckermark veel Frünn funnen. Ünner annern hett he ok dat Uckermarkerleed schreven. Begraven is he in Prenzlau. In Prenzlau heet hüüt ok ene Straat un en School na em. Bi uns to Hus. Plattdütsche Gedicht’n un Geschicht’n in uckermarksch Mundort. Vincent, Prenzlau 1921 De Piepershoff. Een Volksstück in 5 Uptög in Uckermarksch Mundort. Vincent, Prenzlau 1922 Afsied van d’Stroot. Vincent, Prenzlau 1925 Hans un de Ries’. En lustig Märchenspäl met Gesang in 4 Uptög. Danner, Mühlhausen in Thüringen 1930 Unner’n Widenboom. Een plattdüütsch Liederbook för de Uckermark. rutgeven von W. Groß un Max Lindow; Vlg. Vincent, Prenzlau Juhuuuu! - Kasperstücke
Julius Dörr (* 23. Juni 1850 in Prenzlau; † 8. Juli 1930 in Frienwolle) weer en plattdüütschen Schriever. Dörr is 1850 in Prenzlau boren. 1881 warrt he Rendant vun de Spoorkass in Frienwolle, för de he 40 Johr lang arbeiden deit. 1930 is he in Frienwolle doodbleven un liggt dor ok op’n Karkhoff begraven. De Göderschlächter. För min plattdütsch Landslüd vertellt. Mrose, Berlin 1884 Platt Land un Lüd. 2 Bänn, Achilles/Draeseke, Frienwolle 1888/1889 Bärbchen. Eine kleinstädtische Geschichte in fünf Verbündeln. A. Mieck, Prenzlau 1886 List vun plattdüütschen Schrievers Julius Dörr in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
De Arteria lingualis oder Tungenarterie is en Arterie, de bi Minschen un Deerten de Tung mit suer- un nehrstoffriek Blood versorgt. De A. lingualis entsteiht bi’n Minsch as tweeten Hööftstamm ut de Arteria carotis externa (Butere Halssalgader), bi Peerd un Swien as Truncus liguofacialis („Tungen-Gesichts-Stamm“) tohopen mit de Arteria facialis. Bi Deerten twiegt dorvun kort na ehrn Oorsprung de Arteria palatina ascendens („Opstiegen Böhnarterie“) auf, de den Böhn un Rachen versorgt. De Arteria lingualis verlöpt twüschen twee Muskels vun de Ünnertungenmuskulatur (Musculus hyoglossus un Musculus genioglossus) un tütt sik bit in de Spitz vun de Tung. Dorbi winnt se sik düchtig vun en Siet na de annere, üm de Bewegen vun de Tung utglieken to künnen. T.H. Schiebler (Rgv.): Anatomie. Springer, Heidelbarg 2005. ISBN 3-540-21966-8. U. Gille: Herz-Kreislauf- und Abwehrsystem, Angiologia. In: Salomon, F.-V. u. a. (Rgv.): Anatomie für die Tiermedizin. Enke-Verlag, Stuttgart 2004, S. 404-463. ISBN 3-8304-1007-7
Teistingen is ene Gemeen in’n Landkreis Eiksfeld in Döringen. To de Gemeen höört ok de Derper Nienderp, Bleckenrode un Böschkenderp mit to. Mit disse Öörd tohoop hett de Gemeen bi 2500 Inwahners. Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt Teistingen 1090 vör.
Elljeroe is ene Stadt in’n Landkreis Harz in Sassen-Anhalt. Blangen Elljeroe sülvst (Ökelnaam för de Elljeroers: Langschlapers) höört ok de Öörd Könnigshütte (Ökelnaam Potterköppe) un Reubeland to de Gemeen. Dat eerste Maal in de Oorkunnen vör kummt Elljeroe 1206 as Alvelincherot in ene Oorkunn vun Paabst Innozenz III. för dat Sticht Ganderssen. De Inwahners vun Elljeroe hebbt den Ökelnaam Langschlapers. Vör lange Tiet, so geiht de Geschicht, schall een bi’t Swienhöden bi de Grenz vun Elljeroe na Hüttenroe de ole gollene Karkenklock vun dat fröhere Dörp Ertfelle funnen hebben. Nu weren Buurn ut beide Dörper in de Neegd togang un mank jem güng dat man glieks los, ’keen schull de Klock kriegen? Se möken also af, dat se sik annern morgen Klock söss wedder bi de Klock drepen wullen. Un so güngen se dor vun af. Annern morgen weren de Lüüd ut Hüttenroe Klock söss bi de Klock. Blot vun de Lüüd ut Elljeroe weer nix to sehn. Kemen un kemen nich. Harrn verslapen. Do hebbt de Hüttenroers de Klock op jemehrn Wagen stellt un sünd mit de Klock lostagen. So op halven Weg kemen dor aver opmal de Elljeroer op Sicht. Mit halsbrekern Tempo jagen se de Hüttenroer achterher
Hüttenroe is ene Gemeen in’n Landkreis Harz in Sassen-Anhalt. Dat Dörp hett bi 1200 Inwahners. Dat eerste Maal in de Oorkunnen vör kummt Hüttenroe an’n 22. Juli 1133 as de Bischop Otto vun Halwerstadt dat Sticht St. Johann dreeeenhalf Hoven Land in Halwerstadt un veer Hoven in Hüttenroe (Hiddenroht) schenkt. De Inwahners vun Hüttenroe hebbt den Ökelnaam Stumpeldumen. Vör lange Tiet, so geiht de Geschicht, schall een bi’t Swienhöden bi de Grenz vun Hüttenroe na Elljeroe de ole gollene Karkenklock vun dat fröhere Dörp Ertfelle funnen hebben. Nu weren Buurn ut beide Dörper in de Neegd togang un mank jem güng dat man glieks los, ’keen schull de Klock kriegen? Se möken also af, dat se sik annern morgen Klock söss wedder bi de Klock drepen wullen. Un so güngen se dor vun af. Annern morgen weren de Lüüd ut Hüttenroe Klock söss bi de Klock. Blot vun de Lüüd ut Elljeroe weer nix to sehn. Kemen un kemen nich. Harrn verslapen. Do hebbt de Hüttenroer de Klock op jemehrn Wagen stellt un sünd mit de Klock lostagen. So op halven Weg kemen dor aver opmal de Elljeroer op Sicht. Mit halsbrekern Tempo jagen se de Hüttenroer achterher un wullen
Dat Pommersche Landschaap is en mittelgroot Landschaap mit feine Knaken un weggt twuschen 55 un 65 kg. Bück un Auschaap hefft keen Höörn. De Raass kann wat verdregen un is nich piepelig. De lange, griese Mischwull kann spunnen weern. Towielen is se meist swart. Hen un wenn is en Aalstreek andutt. Kopp un Been dreegt keen Wullkleed un sünd swart. Bi de Bück gifft dat woll ok hen un wenn en Mahn an Hals, Bost oder an'e Siet. De Tiet, wo de Schaap bückt, treckt sik vun Augsut bit Januar tämlich lang hen. De Schaap könnt up natte un ok up dröge Wischen holen weern. Up Rügen is en Hanschen ut de Tiet üm 1600 v. Chr. funnen wurrn. De is ut en Schaapsfell maakt, wat akraat so utsütt, as dat Fell vun hüdige Pommernschaap. Wohrschienlich is dat en ganz ole Raass. Üm de Midden vun dat 20. Johrhunnert rüm geev dat noch Dusende vun Pommernschaap, man denn is dat rünner gahn bit bloß noch 46 Aulämmer, acht Eenjöhrige un seven Bück dor weern. Dormols weer dat Schaap in grote Gefahr, uttostarven. Hüdigendags gifft dat avers wedder mehr as 2000 Pommersche Landschaap un de Raass is över'n Barg. List vun
Dat Drentse Heideschaap is de öllste Schaapraass in Westeuropa. Tohuse is dat in de Provinz Drenthe in de Nedderlannen. Dor kümmt dat vun de Tiet üm 4000 v. Chr. af an vör. Wohrschienlich is dat ut de Gegend vun dat hüdige Frankriek dor mit henbröcht wurrn. Kennteken vun dat Drentse Heideschaap sund sien slanken Lief, en langen wullen Steert de bit an de Hacken langen kann, stieve un tämlich glatte Wull, duffe Haar up Kopp un Poten un en lieke Nese. Allerhand Klören sünd mööglich, man swart-bunte Tieren sünd nich bekannt. De Raass warrt updeelt in en ole un en nee Form. De nee Typ is tostanne kamen, as Schoonebeeker Heideschaap inkrüüzt wurrn sünd. Dor güng dat üm en Nese bi, de en beten krummer ween scholl un ok üm lüttjere Höörn. Hüdigendags sünd de meisten Drentsen Heideschaap vun düssen neen Typ. Fröher is dat Schaap besunners vunwegen den Mess holen wurrn. Ohn düssen Mess weer Ackerbo nich mööglich. De lange stieve Wull is vun en bloß matige Qualität un as Fleeschschaap döcht de Raass ok nich över de Maten. Mit dat Utfinnen vun den Kunstmess sünd veel Schaapherden nich mehr bruukt wurrn. Hüdigendags weert Drentse Heideschaap bloß noch vunwegen
Dat Wiltshire-Horn-Schaap is en Schaap, dat in de Graafschop Wiltshire in'n Süden vun England tohuse is. Vör 200 Johren is düsse Raass al bekannt ween. Se hett al to de Tiet bannig korte Wull harrt. In'n Summer hefft de Schaap en Summerfell. In'n Winter kriegt se en Winterfell, wat woll bi 3,5 cm dick is. Dat warrt den avers in'n laten Winter al wedder afsmeten. So bruukt de Wiltshire-Hoornschaap nich scharen weern. De Wiltshire-Horn-Schaap hefft Höörn, dat seggt ja al de Naam. Nich bloß de Bück, man ok de Auschaap dreegt Höörn. Dat sütt woll smuck ut, man vundagen is dat vunwegen den Weidetuun towielen en Problem. Hen un wenn kann dat passeern, dat en Hoornschaap sik in den Draht vertüdelt. De Auschaap weegt bi 70-80 kg, de Bück 100-110 kg. De Aflammtall liggt bi 130-140%. Düt Schaap hett wenig Problemen mit de Geboort. Ok bi de Klauen gifft dat keen Arger. Dat Wiltshire-Horn-Schaap warrt as Schaap för de Koppel ankeken. To'n Höden un över-Land-tehn passt dat nich so goot. De Raass warrt för de Fleeschproduktschoon insett. Dat Fleesch hett wenig Fett. Ok in verscheden Länner in de Tropen warrt se mit inheemsche Schaap krüüzt, üm en beter Fleeschproduktschoon in