rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Wangari Muta Maathai (* 1. April 1940 in’n Nyeri District, in’n Afsnitt Tetu in dat Dörp Ihithe; † 25. September 2011 in Nairobi) weer en keniaansche Wetenschaplerin, Politikersche un siet 2002 Viez-Ministersche för Umweltschuul in Kenia. 1971 hett se as eerste Fru ut Kenia den Doktertitel an de Universität Nairobi maakt. In dat sülvige Johr wurr se de eerste Perfessersche för veterinäre Anatomie un later Dekansche vun hör Fackrebeet an de Universität vun Nairobi. 1977 hett se dat Upforstprojekt „Green Belt Movement“ (Grööngördel-Bewegen) in’t Leven ropen. In’n Loop vun de Johren wurr dorut en panafrikaansche Bewegen, de intüschen in 13 Länner aktiv is, üm un bi 600 Boomscholen grünnt hett un bit 1993 to’n Schuul vör Erosion 30 Million Bööm nee plant hett. Wegen disse Pioneerrull kreeg se den Binaam „Mama Miti“ (Kisuaheli för „Moder vun de Bööm“). 2004 kreeg se för hör Arbeit den Fredensnobelpries. Maathai weer Liddmaat in den Club of Rome. Se is an Krebs storven. Stefan Ehlert: Wangari Maathai – die Mutter der Bäume. Herder Verlag, Freiburg 2004, ISBN 3-451-05580-5. Wangari Maathai: The Green Belt Movement: Sharing the Approach and the Experience. Lantern Books, New York 2003, ISBN 1-59056-040-X. Wangari Maathai. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien
En Klabautermann, Klabattermann oder Kalfatermann is een lüttjet Männeken, de luut den Höhnergloven van de Seelüüd bi jüm op'n Schipp levt. He is de meeste Tied aver unsichtbor. De Naam Klabautermann oder Klabattermann kummt van dat plattdüütsche Woord "klabastern", wat soveel as "luut rumloopen/pultern" bedüden deit. Kalfatermann kummt van "kalfatern", wat "een Schipp afdichten" meent. De Klaubautermann hölpt de Seelüde ok dorbi, dat Schipp in Schuss to holen. Mit sien Kalfaterhamer kloppt he düchtig an de Wänn, wenn dat Schipp mal wedder nödig heelmakt warrn mutt. He wohrschaut, wenn Gefohr droht. Aver wenn he sik van de Seelüde nich good behannelt föhlt, dann fangt de Klabautermann an, Schavernack to drieven.
Dieter Schock (* 18. Januar 1940; † 27. August 2011) weer en düütsch Footballspeler. Schock weer Speler vun Borussia Neunkirchen. Mit disse Mannschap wunn he 1961/62 de Meesterschaft in de Football-Böverliga Süüdwest, tweemal in de Johren 1963/64 un 1966/67 in de Football-Regionalliga Süüdwest un de Mannschap hett sück ok 1964 un 1967 in de Upstiegsrunn to de Football-Bundsliga dörsett. Van 1960 bit 1963 hett Schock, de meest as Butenlöper insett weer, in de Böverliga 66 Spelen mit veer Doren, in de Bundsliga van 1964 bit 1966 un 1967/68 88 Spelen mit een Door un in de Regionalliga in de Runnen 1963/64, 1966/67 un 1968 bis 1970 104 Spelen mit twee Doren makt. Dornah hett he sien Loopbahn afslooten. Werner Skrentny (Hg.): Teufelsangst vorm Erbsenberg. Die Geschichte der Oberliga Südwest 1946-1963. Klartext-Verlag. Essen 1996. ISBN 3-88474-394-5 Lorenz Knieriem, Hardy Grüne: Spielerlexikon 1890-1963. Agon-Sportverlag. Kassel 2006. ISBN 978-3-89784-148-2 Dieter Schock in de Datenbank vun Fußballdaten.de Doodsmeldung up de Siet vun Borussia Neunkirchen
En Tittbuddel is en Buddel mit Suugtitt baven op. Se warrt bruukt, üm lütte Kinner oder lütte Söögdeerten, de noch Tittmelk drinkt, optoföden. Aver ok anner Saken to drinken, so as Sapp, Tee etc. köönt dör en Tittbuddel opnahmen warrn. Dat Drinken warrt dorbi in’e Regel warm maakt op Körpertemperatur. Dat geiht opbest över en Waterbad oder spezielle Buddelwarmers. De Mikrowell is dor nich good för, dor kann sik dat Kind de Snuut bi verbrennen, wenn dat Drinken unliek warm warrt. En Probleem bi dat Drinken ut de Tittbuddel för Kinner is dat Tittbuddel-Syndroom, wat en Form von Karies is. Dat is wichtig, dat de Suger un de Buddel jümmer good reinmaakt un afkaakt warrt, dat sik dor kene Kiem’ in utbreedt. De Buddels sünd mehrstentieds ut Polykarbonat oder Glas. Polykarbonat hett den Nadeel, dat dat Bisphenol A afgeven kann. Glas wieldes hett den Nadeel, dat dat sworer is un lichter brickt. Drinkbuddels gifft dat al siet ole Tied. De Suger weer mehrstentieds ut Ledder oder Kattuun. Eerst as dat vulkaniseert Gummi opkamen is, geev dat en week Material, dat sik ok good rein maken lett. Dat eerste Patent op en Gummisuger hett 1845 Elijah Pratt ut New York kregen.
De Levenshtein-Afstand von twee Tekenkeden gifft an, wo faken een Teken ännern, rutnehmen oder tofögen mutt, üm de een Tekenkeed in de annere ümtowanneln. Nöömt is dit Maat na’n russ’schen Mathematiker Wladimir Iossifowitsch Lewenstein, de em 1965 opbröcht hett. De Levenshtein-Afstand von de Tekenkeden „Katt“ un „Koort“ is 3: 0. Katt 1. Ännern von ‚a‘ to ‚o‘: Kott 2. Ännern von ‚t‘ to ‚r‘: Kort 3. Infögen von ‚o‘: Koort In de Praxis warrt de Levenshtein-Afstand to’n Bispeel bi de Rechtschrievkorrektur oder bi dat Kennen von dubbelte Indrääg in Datenbestänn bruukt. Ok in de Computerlinguistik warrt he bruukt. Dör dat Bereken von Levenshtein-Afstänn von Dialektwöör lett sik en Maat opstellen, wo dicht Dialekten verwandt sünd, wat sik denn wedder in Dialektkoorten dorstellen lett (Bispelen ünner de Weblenken). Dialektkoort för de Nedderlannen mit Levenshtein-Afstänn (nedderlandsch) Dialektkoort för Düütschland mit Levenshtein-Afstänn (PDF, Sied 7; hoochdüütsch)
De Club of Rome is en nichkommerziell Organisatschoon, de en global Gedankenuttuusch to verscheeden internatschonal politisch Fragen bedrifft. De Organisatschoon harr ehrn Sitt tonächst in Hamborg, hett dissen aber an‘ 1. Juli 2008 nah Winterthur (Swiez) verleggt. De Club wurr 1968 grünnt. De Idee stammt vun den italieenischen Industriellen Aurelio Peccei, en dormalig Liddmaat vun de Firmenleitung vun Fiat un Olivetti un Präsident vun de Ünnernehmendberaden Italconsult, as ok den Schotten Alexander King, Direktor för Wetenschap, Technologie un Erziehung bi de Pariser Organisatschoon för wertschaplich Tosommenarbeit un Entwicklung (OECD). Se hebbt dat schafft, en Konferenz to de Tokunftsfragen vun de Minschheit in de Accademia dei Lincei in Rom to organiseeren, de aber nich den gewünschten Spood harr. Nah dat Enn‘ vun de Konferenz hebbt sück söss Deelnehmer drapen: Aurelio Peccei, Alexander King, Hugo Thiemann, Max Kohnstamm, Jean Saint-Geours un Erich Jantsch. De Grupp hett beslooten, hör Ideen wieder to verfolgen un geev sück de Naam „Club of Rome“. 1973 kreeg de Club of Rome den Freedenspries vun den Düütschen Bookhannel as bither eenzig Organisatschoon anstäe vun en Eenzelperson. De Club sall multinatschonal un multikulturell ween; all Kulturen, Ideologien, Beropen un Wetenschapstwieg söllt vertreden ween. Liddmaaten sünd utsöcht Ökonomen, Industrielle, Wetenschapler
Ottjen Alldag is en plattdüütsche Romaanreeg von’n Bremer Schriever Georg Droste un de Naam von de wichtigste Figur in disse Romaans. De Reeg is in dree Delen von 1913 bet 1917 rutkamen. De Böker vertellt de Geschicht von en Bremer Kindheit mit stark autobiografische Delen. Ottjen Alldag is en plietschen Bremer Jung, de an’t rechte Bremer Weseröver opwasst, glieks achter’n Oosterdiek. Droste vertellt in sien Romaans Ottjen Alldag sien Leven von de Kinnertied bet to’n utwussen Keerl. De Ottjen-Alldag-Born is al 1733 boot worrn. De Bomeester von dissen Born ut Steen (Becken) un Bronz (Röhr) is nich kennt. Toeerst hett he op en Buurhoff in’e Lanknau stahn, wo nu de Neestädter Haven is. Dat Becken is 1963 to Droste sien Gedenken na’n Snoor, Eck Spiekerbortstraat, ümsett worrn. De Ottjen-Alldag-Plastik is an desülve Steed un is 1964 to den Born opboot worrn. De ut Kupper maakt Plastik is von’n Bildhauer Claus Homfeld. De Ottjen-Alldag-Straat in Huckelriede, wat to'n Stadtdeel Övervieland tohören deit, geiht von de Habenhusener Landstraat an de-ehr westen Enn af. Von de Romaans hett Heinrich Schmidt-Barrien in de Johren 1950 för Radio Bremen ok en Höörspeel-Reeg mit 16 Delen maakt. Ünner Leid von Ilka Bartels sünd de Höörspelen denn
En Ester is en orgaansche Cheemsche Verbinnen. Se kummt tostanne dör de Reaktschoon vun en Süür mit Alkohol oder mit Kohlenhydrate. Man kann Esters ankieken, as wenn se tostanne kamen weern ut en Kondensatschoonsreaktschoon twuschen Alkohol/Zucker un en Süür/Süürchlorid. An’n meisten kaamt de carbonsuern Esters vor, wo de -(C=O)-O- Grupp as Funktschonale Grupp insteken deit. Dor höört twee R-Keden to, de en Alkyl- oder ok en Arylkeed ween könnt. Man Esters könnt ok tostanne kamen dör Kondensatschoonsreaktschonen vun Alkohole mit annere Arden vun Süren (Anorgaansche Süren), as Phosphorsüür, Swevelsüür, Salpetersüür oder Boorsüür. Vunwegen dat all C-Keden Alkylgruppen sünd, weert se en Alkylalkanoat nömmt. Flüchtige Esters, mit ringe Molekülmass hefft faken en sunnerlichen un typischen Röök. Vundeswegen sünd se in Parfüms un in Pheromone to finnen. Esters weert unner annern bruukt in Parfüms, in Löösmiddels, in Polyester-Kunststoffe un in Biodiesel. En Reeg vun Salpeter-Esters könnt in’e Luft flegen oder duchtig anfangen, to brennen. Algemene Strukturen vun Esters Ester vun Carbonsüür Ester vun Phosphorsüür (1x verestert) Ester vun Phosphorsüür (3x verestert) Ester vun Phosphit Ester van Nitrit
En Aldehyd (oder Alkanal) en cheemsche Verbinnen de en Aldehyd-Grupp (CHO, kiek op dat Bild) as funkschonelle Grupp bargt. De Aldehyd-Grupp is en Carbonyl-Grupp mit een Waterstoffatom un en orgaanschen Rest. En Aldehyd kummt tostanne, wenn en primäre Alkohol selektiv oxideert warrt. De eenfachste Aldehyd-Verbinnen is Formaldehyd (H2C=O), dat as en verdünnte Lösung (Formaline) as en Middel to'n Reinmaken bruukt warrt („Stark Water“). Annere Aldehyde sünd unner annern Aceetaldehyde (Ethanal, CH3-CHO) Propanal Butanal Isobutyraldehyd (isobutanal) De Naam vun de Aldehyde mit dree oder mehr C-Atome warrt so tohopenstellt: Naam vun dat Alkan (Alken oder Alkyn) + al. Bispeel: Propan → Propanal Propen → Propenal Butan → Butanal 2-Buteen → 2-Buten-1-al 2-Butyn → 2-Butyn-1-al
Kostjantyn Lerner weer en ukrainsch Schachmeester. In de 1980er Johren tell Lerner to de wieder faat Tipp vun den sowjeetschen Schach. He hett an fiev UdSSR-Meesterschapen deelnommen. Bi de Meesterschap 1984 in Lemberg keem he up Platz 2, wat sien gröttste sportlich Spood weer. 1986 in Kiew keem he up den veerten Platz. In dat sülvig Johr kreeg he vun de FIDE ok den Titel Grootmeester. In de Johren 1978 un 1982 wunn he de ukrainsch Meesterschap. Dorto keemen noch mennig mehr Siege bi Wettstrieden. 1997 nehm er in Groningen an de FIDE-Schachweltmeesterschap in‘ K.-o.-System deel, verlor aber all glieks in de eerst Runn tegen Eduardas Rozentalis ut Litauen. 2001 is he nah Israel wegtrucken. 2004 wurr he denn Dart bi de apen israeelsch Meesterschap in Ramat Aviv. Sien letzt Elo-Tall wer 2515. In‘ Juli 1995 leeg he mit en Elo-tall vun 2605 up Platz 51 vun de Weltranglist. Lerner weer verheiraadt un harr een Söhn. Partien vun Lerner (engelsch) Doodsmeldung up chessvibes.com Afroopen an‘ 26. September 2011 Doodsmeldung up de Siet vun den Israeelschen Schachbund Afroopen an‘ 26. September 2011 Willy Iclicki: FIDE Golden book 1924-2002. Euroadria, Slovenia, 2002, S. 79 Ukrainian Chess Championship 1997 FIDE Knockout Matches Israeli
Dr. Luis Alberto Lacalle Herrera (* 13. Juli 1941 in Montevideo) is en uruguayisch Jurist un Politiker: He weer van‘ 1. März 1990 bit 1. März 1995 Staatspräsident vun sien Land. Lacalle shett an de Universidad de la República in Montevideo Jura studeert un dor 1964 sien Afsluss makt. All mit 17 Johr fung he an, sück aktiv för Politik to interesseeren un is de Partido Nacional bitreden. Nah sien Studium hett he völ politisch Ämter bekleed, so weer he Liddmaat vun dat Natschonale Komitee vun de Partido Nacional, dat Finanz-Komitee, dat Transportkomitee un dat apenlich Arbeitskomitee as ok Senator. 1987 wurr Lacalle to’n Viezpräsidenten vun den Senat ernannt un an‘ 19. Juli 1999 to’n natschonalen Vörsitter wählt, de hööchst Positschoon in de Partido Nacional. 1990 hett he Julio María Sanguinetti as Präsident för fiev Johr aflööst. As gröttste Spood in sien Präsidentschap is dat Entstahn vun den gemeensamen Markt Mercosur antosehn, wat he tosommen mit de Präsidenten Carlos Menem, Argentinien, Fernando Collor de Mello, Brasilien un Andrés Rodríguez ut Paraguay henkreegen hett. 1995 hett hüm Sanguinetti as Präsident weer aflööst. Bit 2009 hett he noch vergevens versöcht, weer Präsident to wurrn. För sien ehrenvull Tätigkeiten kreeg Lacalle de Ehrendokterwürde
De Rosenplanten (Rosaceae) sünd een grote Planten-Familie mit 3.000 – 4.000 Arden in 100-120 Geslechter. Rosenplanten wasst in de ganze Welt, sunnerlich up de nördliche Hälft. De Blöte hett meist twee Geslechter. Se is in’n Krink um en Ass upboot, mit fiev Kroonblöer un fiev Kelkblöer. De Kroonblöer könnt avers ok fehlen. Faken hefft de Blöten en Stieg Stoffblöer. De Tahl is verscheden un liggt twuschen 1 un veele. Faken sünd dat just twee-, dree- oder veermol so veel, as dat Kroonblöer gifft. De Steele stoht free. De Fruchtknutten sitt unnen an. De Fruchtblöer könnt mit den Fruchtknutten tohopenwussen ween. Binnen de Familie gifft dat Fleeschfrücht un ok Schienfrüchte. To de Rosenplanten höört so bekannte Fruchtplanten to, as de Eerdbeer, de Huusappel, de Himbeer, de Beer, de Plumm un annere. De Blöer stoht meist ut’neen un hefft Stöhnblöer. In de Familie gifft dat allerhand Zier- un Bruukplanten. An un for sik warrt de Familie unnerdeelt in veer Unnerfamilien: Rosoideae, Spiraeoideae, Maloideae un Amygdaloideae. Bi jungste Unnersöken is avers rutkamen, dat düsse Unnerfamilien nich monophyleetsch sünd. Wie se nu akraat tohopen passt, is avers noch nich klaar. Unner annern höört to de Rosenplanten düsse Geslechter Acaena (Geslecht Stekelnoot) Alchemilla (Geslecht Froenmantel)
En Gemeennaam oder ok Trivialnaam is en Beteken för en Saak, de för den allgemenen Bruuk in’n Alldag begäng is, sik aver nich na de offizielle Systematik richt, de vun dat tohören wetenschoppliche Fackrebeet dorför vörsehn is. Disse Fackrebeden künnt to’n Bispeel de Biologie, Chemie, Medizin oder de Pharmazie wesen, aver ok in Deelrebeden dorvun oder in technische Twiegen. Tomeist sünd de Trivialnaams de bekannteren Begrepen un dorüm eenfacker to verstahn, vunwegen dat se ut’n Alldag ut fackfrömme Lüüd bekannt sünd. In’n Fall vun de Chemie gifft dat Trivialnaams för cheemsche Stoffen, de sik nich an de IUPAC-Regeln för de systemaatsche Nomenklatur orienteert. Disse Trivialnaams geevt nich de Mööglichkeit alleen an de Naam al wat över de Struktur oder de Tosamensetten vun den Stoff ruttofinnen. Tomeist sünd Trivialnaams vun Naturwetenschopplers vörslahn worrn, de en cheemsch Verbinnen as eerste opdeckt, isoleert oder herstellt hebbt. Faken wiest de Naam op de Afkumst hen un nich op de cheemschen Egenschoppen. To’n Bispeel is Vanillin na sien Vörkamen in de Vanille nöömt, so as Miegeemsüür (systemaatsch: Methansüür) na ehr Winnen ut destilleerte Miegeems afleidt is. Bruukt warrt Trivialnaams vör allen in’n Alldag, aver ok in annere Wetenschoppen un in de Technik. In de Chemie
Lenya – Die größte Kriegerin aller Zeiten (op platt so veel as „Lenya – De gröttste Kriegersche vun all Tieten“) is en düütsch-öösterriekschen Fantasy-Aventüerfilm ut dat Johr 2001. Bi den Feernsehfilm hannelt sik dat üm de Tosamenarbeit vun de Phoenix Film mit RTL un dat ORF. De Titelrull weer mit Anja Knauer besett. Dreiht worrn is de Film in Tschechien. De Herrscher vun de Burgunden, Hagir vun Amelung, hett mit sien Söhn Egil vun Amelung dat Land vun de Walsungen överfallen. Jemehrn König Thorwald hebbt se an de Siet maakt un dat Volk warrt siether ünnerdrückt. Mehr noch: De Burgunden wüllt jem dwingen, den Gloven an jemehr ollen Gödder aftoswören. Nu hebbt de Walsungen blots noch een Hapen, de in en Prophezeien liggt. Dorna schüllt de Gödder en Utwählten schicken, de dat Königssweert Balmaran finnen un dormit dat Volk vun de Knechtschop vun de Burgunden befre’en warrt. Man ok Hagir vun Amelung lett sien Söhn na dat Sweert utkieken, vunwegen dat dat de Gegenpries dorför is, dat de Paapst Egil to’n rechtmatigen König vun de Walsungen verkloren un insetten deit. Üm dat Sweert in de Fingern to kriegen, söcht Hagir sogor de Help vun de Hex Kundrie. Een Dag wiest
Walter Kreye is de Naam von Walter A. Kreye (1911–1991), plattdüütsch Schriever, Schauspeler, Speelbaas un Höörfunkredakteur, Walter Kreye (* 1942), düütsch Schauspeler. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Christian Peukert (* 21. Februar 1960) is en ehmalger düütsch Footballspeler. Peukert speel sowohl in’t Mittelfeld as ok in’ Angreep. Sien Karriere fung an bi Blau-Weiß Frankfurt. Bit 1983 speel he denn för Eintracht Frankfurt un keem dorbi to een Bundsligaspeel. För Kickers Offenbach, för de he van 1983 bit 1985 speelt hett, keem he denn noch up teihn Bundsligaspelen un 14 Spelen in de 2. Bundsliga. Dornah wessel he to Rot-Weiss Frankfurt (bit 1992), is denn noch bit 1994 för de SG Hoechst antreden, bevör he 1994/95 bi Viktoria Kelsterbach un 1995 bi den SV Ruppertshain sien Loopbahn utklingen leet. Peukert in dat Archiv vun Eintracht Frankfurt Peukert in de Datenbank vun Fußballdaten.de
James Stewart is de Naam von James Stewart, 1. Earl of Buchan (1445–1499), schottisch Adligen, James Stewart, 1. Earl of Moray (1531–1570), tweetöllste vun de illegitimen Söhnen vun Jakob V., James Stewart, 4. Duke of Lennox (1612–1655), schottisch Adligen, James Stewart (1831–1905), schottisch Missionar un Professer, James Stewart (1908–1997), US-amerikaansch Schauspeler, James Stewart (1913–1993), US-amerikaanschen Schauspeler, James Stewart, 5. High Steward of Scotland (1243–1309), schottisch Adligen, James Stewart of Lorne (1395–1448), schottisch Adligen, ok „de Swarte Ridder vun Lorne“ nöömt, Jimmy Stewart (1931–2008), britisch Motorsportler. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Hendrik Duryn (* 8. Oktober 1967 in Leipzig) is en düütschen Theater- un Filmschauspeler. Duryn is an de Theaterhoochschool „Hans Otto“ in Leipzig to’n Schauspeler utbillt worrn. Butendem hett he en Utbilln to’n Musicalschauspeler un as Stuntman maakt. Siet 1993 weer he an verschedene Theaters in Leipzig un in Halle engageert. Vun 1995 an hett he in de Sepenoper Verbotene Liebe mitspeelt un weer af 2003 för eenige Folgen in de Hööftrull vun Einsatz für Team 2 – en Aflegger vun Alarm für Cobra 11 – Die Autobahnpolizei – to sehn. In’n Sommer 2009 weer he in de Hööftrull vun de RTL-Kummediereeg Der Lehrer to sehn. Hendrik Duryn in de Internet Movie Database (engelsch)
De Blötenbodden oder Blötenass (lat.: receptaculum) is dat Enn vun en Blomenstengel oder -steel, wo de ganzen Deele vun en Blöte up stoht, as Kelkblöer, Kroonblöer, Fruchtknutten etc. De Blötenbodden kann wat breder ween, as de Stengel is. De Blötenbodden kann platt, holl oder boll ween. Denffer, D. v.; Ziegler, H.; Ehrendorfer, F.; Bresinsky, A.: Strasburger - Lehrbuch der Botanik für Hochschulen. 32. Aufl. G. Fischer Verlag, Stuttgart/New York 1983. ISBN 3-437-20295-2 Herder-Lexikon der Biologie, Spektrum Akadem. Verlag, 1994. ISBN 3-86025-156-2 Rothmaler, W.: Exkursionsflora, Bd. 2, Gefäßpflanzen. Volk und Wissen, Berlin 1983
As Transsudat warrt in de Medizin Fletigkeiten vun’n Lief betekent, de dör dat Epithel oder ut Fatten uttreden künnt, aver nich in’n Tosamenhang mit Sweren staht. De Vörgang, wenn solke Fletigkeiten afegeven warrt, warrt as Transsudatschoon betekent. Fletigkeiten, de as Naklapp vun en Sweer afsünnert warrt, warrt in’n Ünnerscheed dorto as Exsudaten betekent. Transsudaten künnt bi gesunne aver ok bi krankhafte Vörgäng in’n Lief vörkamen. In’n Gegensatz to vele Fletigkeiten in’n Lief wiest Transsudaten blots wenig Zellen op un bargt tomeist blots afschgilfter Mesothelzellen un en poor Leukozyten. Ok Protein is dor blots wenig binnen; normalerwies mit en Andeel vun ünner 30 g/l. Dat spezifische Gewicht is lütter as 1,018. De meisten TRanssudaten sünd ahn Klöör, mitünner ok vun licht gele Klöör. Physioloogsch kamt Transsudaten as Afsünnern vun Epithelen vör. Se billt dorbi en fienen Film vun Fletigkeit, wat vun de Mengde her also blots ’n beten is. Transsudaten sünd to’n Bispeel dat Schedensekret oder te Fletigkeitesfilm op de Tunica serosa. Möögliche Oorsaken för patholoogsche Transsudaten sünd: en to siet Vermögen vun’t Blood Water to binnen dör den Mangel an Bllodproteinen (Albumin) un dordör minnerten kolloidosmootschen Druck. en Opstauen un dormit verbunnen Anstiegen vun’n Druck in’n Bloodkreisloop oder in de
James Maitland Stewart (* 20. Mai 1908 in Indiana, Pennsylvania; † 2. Juli 1997 in Beverly Hills, Kalifornien, USA) weer en US-amerikaanschen Filmschauspeler, de in sien Rullen vör allen as „feinen Kerl“ un „oprechten Amerikaner“ besett weer. Stewart hett in vele Filmklassikers bedüdene Rullen speelt un mehrere Johrteihnten lang mit rutragen Speelbasen tohopenarbeit. Dat renommeerte American Film Institute hett Stewart op den drüdden Platz op de List vun de 25 gröttsten männlichen Filmlegennen vun all Tieten wählt. James Stewart wull egentlich Architekt vun Beroop warrn un hett in dat Fack ok en Afsluss maakt. Arbeit hett he in den Beroop dorna aver nich, man he slööt sik en lütte Theatergrupp an, de sik Falmouth Players nömen. Op dissen Weg keem he an’n Broadway. Stewart is al in de 1930er Johren Filmstar worrn. In’t Johr 1941 hett he en Oscar wunnen as beste Schauspeler in den Film The Philadelphia Story, in den he tosamen mit Cary Grant un Katharine Hepburn spelen de. Disse Oscar warrt allgemeen as en Utgliek för dat Vörjohr sehn, as Stewart in den Film Mr. Smith Goes To Washington sien villicht beste Dorstellen wiest hett, bi de Verlehen aver gegen Robert Donat ünnerleeg. In’n Tweeten Weltkrieg deen
Banjul (vörmols Bathurst) is de Hööftstadt vun’t westafrikaansche Land Gambia un is 1816 grünnt worrn. As „City of Banjul“ höört de Stadt in de Verwaltungsindelen vun Gambia, blangen de Regionen un de Kanifing-Gemeen as egen Verwaltungsbezirk to de böversten Even vun de Verwaltungseenheiten. Dat Stadtrebeet ümfaat en Flach vun ruchweg 12 km² un is de föfftgröttste Stadt vun den Staat Gambia. Na en Bereken leevt in de Stadt 32.921 Inwahners (Stand: 2010). De letzte offizielle Volkstellen weer in’n Johr 2003 un keem op 34.828 Inwahners. Banjul liggt an de Münnen vun’n Gambia-Stroom an de Küst vun Atlantischen Ozean. De Oort is op en flach Sandbank-Eiland (St. Mary’s Island) anleggt worrn, de sik in’n Verloop vun de Tiet in de Münnen aflagert hett. As dor noch nümms wahnen de, hebbt op de Sandbank Baobabs un Bambuswoolden wassen. Dat Woort Banjul kummt vun de Mande-Spraak un bedüüt so veel as „Bambuseiland“. Dör de Laag op de Sandbank kann de Stadt sik nich wieter utbreden. An de westlichen Stadtgrenz leegt Magrovensümp, de ünner den Naam Tanbi Wetland Complex bekannt sünd un as Naturreservat sünners schuult sünd. De nächste gröttere Stadt is Serekunda, de vun de natürlichen Inschränken vun Banjul profiteeren deit un gau