rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Magischen Tallen sünd in de Karnphysik de Tallen vun Neutronen un Protonen in een Atomkarn, bi den de Schalen in’t Schalenmodell vun’n Atomkarn vull besett sünd – dat is nich to verwesseln mit de Schalenmodell vun de Elektronen, de de Hüll vun en Atom opboet. Atomen, vun de de Nukleonentall en magische Tall is, hebbt en sünners hoge Bestännigkeit. De Weerten för de magischen sünd bit 82 för Protonen un Neutronen de glieken, neemlich 2, 8, 20, 38, 50 un 82. För Neutronen is de nafolgen magische Tall 126, wiel dat för Protonen Ünnerschalen gifft, de vun de Parameters vun’t brukte Modell afhangig sünd. Dorut geevt sik de nächsten magischen Tallen al bi 114 un 120. Kiekt een sik blots de Protonen an, denn höört dorto de Elementen 2 (Helium), 8 (Suerstoff), 20 (Calcium), 28 (Nickel), 50 (Tinn) un 82 (Blie), de in de Natur all bannig faken vörkamt. Ok de 14 (Silizium) hett en „magische Bestännigkeit“, as dor jüst en Ünnerschaal afslaten is. Vun en dubbelt magischen Karn snackt man, wenn de en magische Protonentall un ok en magische Neutronentall opwiest. Bispelen sünd dorför Helium-4 (α-Deelken), Suerstoff-16, Calcium-40, Calcium-48 oder Blie-208. Calcium is dat eenzige Element, dat twee
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Melle (Mehrdüdig Begreep). Melle is mit eben över 46.000 Inwahner (Stand:31.12.2013) de gröttste Stadt in' Landkreis Ossenbrügge un liggt in Neddersassen, etwa in de Midden vun Ossenbrügge (25 km westlich), Herford (25 km östlich) un Builefeld (25 km südlich), tüschen dat Wiehengebirge in' Norden un den Teutoburger Wald in' Süden. De Stadtdeelen Buer, Bruchmühlen, Riemsloh, Neuenkirchen un Wellingholzhausen grenzen an da Bundsland Noordrhien-Westfalen. Fröhe Tüügnisse vun hör Grünnen recken bit up dat Johr 800, den Bau vun de Oorkark un den Meyerhof, torüch. Dat eerste Mal, dat Melle in en Oorkunn nömmt wurr, weer dat Johr 1169. De ehmalge Burgmanns- un Hansestadt deen siet dat 12, Johrhunnert mit dat Slott Gersmold un de Grönenburg den Hochstift Ossenbrügge as Sekerung. 1969 fier de Stadt hör 800-johriges Bestahn. All to hör Grünnenstiet wurr de hör ümgeven Landschap as Grönegau „Region in't Grööne“ betekent. Ok hüüd is Melle mit sien Park- un Waldflächen immer noch en Stadt in'z Gröönt. Siet dat Uplösen vun den Landkreis Melle un de Ingleedern vun all Gemeenden vun den Landkreis an' 1. Juli 1972 is Melle mit en Rebeet vun 254 km² de dartgröttste Stadt in Neddersassen. De Stadt,
Missouri betekent Missouri, Bundsstaat vun de USA, Missouri River, Stroom in de USA, de in’n Mississippi münnt. Kiek ok bi: Missouri Township. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dat Woort Meier (Mehre, Meyer, Maier, Mäher, Mäger, Major, Meiur, Mayr, ut lat. maior) betekent an un for sik en Beamten vun de Verwalten bi en Grundherrn ut den Adel oder ut’e Karken. Belegen gifft dat för: Huusmeier (lat. majordomus) Palzmeier (lat. major palatii) Peermeier (lat. major equorum) Stadtmeier (lat. major urbis, franzöösch Maire, engl. Mayor „Börgermeester“) Kloostermeier (lat. major monasterii) De Verwalter up en Buernhoff weer en Meier. Dat konn bedüden, dat he dor as Vagt seten hett oder ok as Uppasser för de Knechten un Deerns, de dor för sien Herrn arbeiden döen. Ok mööglich weer dat, dat he as Verwalter Afgaven, Stüern un Tinsen indrieven dö un dat Huusrecht utöven dö. Wenn he en Pachtverdrag up Duer för en bestimmten Hoff afsluten dö, denn verwannel sik de Meier in en Buern. Dat Goot hett denn Meieree heten. Un den Meier sien Hoff, dat weer denn de Meierhoff. Dat bedüüd denn, dat de Hoff em nich tohöörn dö, man dat he dor doch alleen up sitten dö. Ut düssen Beroop Meier hett sik denn de Tonaam Meier in siene verscheden Schrievwiesen rutbillt. In dat Jodendom in Düütschland un in de Nedderlannen hett sik de Naam Meier (in de
De ole Naam Vaagt, ok Voogt, Vagt, Vogt, Voigt oder Fauth (franz. bailli, engl. bailiff oder reeve kümmt vun dat latiensche Woort (ad)vocatus, Afkaat. In dat Middelöller weer en (ad)vocatus oder Vaagt en Beamten, de in de Gegend, wo he för tostännig is, in den Naam vun sien Heern regeert un Recht utöövt. De Vaagt höör to sülms tomeist mit to den Adel to. He weer Vörsitter in't Landgericht un möss tosehn, dat sien Land gegen de Fienden verdeffendeert weern konn. In'n Krieg stünn he de Ridders vun siene Gemarken vör.
Meyer is de Familiennaam von Inholtsverteken A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Abraham Meyer, düütschen Banker, Abramson Meyer (1757/1764–1817), düütschen Dokter, Adam Meyer (üm 1410–1499), Benediktiner un Abt von Klooster Groß St. Martin, Adelberg Meyer zum Pfeil (1474–1548), Börgermeester von Basel, Adolf Meyer (1840–1890), düütschen Schauspeler, Adolf Meyer (1861–1932), öösterriekschen Schauspeler, Adolf Meyer (1866–1950), swiezersch-US-amerikaanschen Psychiater, Adolf Meyer (1867–1940), Swiezer Bildhauer, Adolf Meyer (1880–1965), Swiezer Inschenör un Utfinner, Adolf Meyer (1881–1929), düütschen Architekt, Adolf Meyer (1890–1980), düütschen Politiker, Adolf Meyer (1895–1966), düütschen Schoolmeester un Politiker, Adolf Meyer (1929–2018), düütschen Schoolmeester un Heimaatforscher, Adolf Meyer (* 1958), öösterriekschen Footballspeler, Adolf Meyer-Abich (1893–1971), düütschen Philosoof un Historiker, Adolf Meyer-Häfliger (1892–1976), Swiezer Redaktör un Verleger, Adolf Meyer-Luyken (1886–1960), düütschen Architekt, Adolf Andreas Meyer (* 1960), öösterriekschen Sänger, Adolf Bernhard Meyer (1840–1911), düütschen Zooloog un Anthropoloog, Adolf-Ernst Meyer (1925–1995), düütschen Mediziner un Psychotherapeut, Adolph Meyer (1807–1866), düütschen Banker, Adolph Meyer (1842–1908), US-amerikaanschen Politiker, Adolph Meyer (1894–1988), düütschen Maler, Adolph Ludwig Theodor Meyer (1806–1893), düütschen Verwaltungsbeamten, Adolphe de Meyer (1868–1946), franzööschen Kunstsammler, Maler un Fotograaf, Adolphe Erich Meyer (1897–1988), US-amerikaanschen Pädagoog, Historiker un Schriever, Adrian
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Meijer (Ünnernehmen). Meijer is en nedderlandschen Familiennaam. Meijer is en nedderlandsche Form von Meier. Alex Meijer (* 1966), nedderlandschen Badmintonspeler, Arnold Meijer (1905–1965), nedderlandschen Politiker, Bert Meijer (* 1955), nedderlandschen Chemiker, Berthe Meijer (1938–2012), nedderlandsch-jöödsche Schrieversche, Connie Meijer (1963–1988), nedderlandsche Radrennfohrerin, Cora Canne Meijer (1929–2020), nedderlandsche Opernsängerin, Cornelis Simon Meijer (1904–1974), nedderlandschen Mathematiker, Elien Meijer (* 1970), nedderlandsche Rodererin, Erik Meijer (* 1944), nedderlandschen Politiker, Erik Meijer (* 1963), nedderlandschen Informatiker, Erik Meijer (* 1969), nedderlandschen Footballspeler un -trainer, Fik Meijer (* 1942), nedderlandschen Historiker, Fred G. Meijer, nedderlandschen Kunsthistoriker, Gerard Meijer (* 1962), nedderlandschen Physikochemiker, Gilles van Overbeek de Meijer (1831–1918), nedderlandschen Mediziner, Hanneke Johanna Maria Meijer, nedderlandsche Paläontologin, Hendrick de Meijer (1620–1689), nedderlandschen Maler, Henny Meijer (* 1962), surinamsch-nedderlandschen Footballspeler, Herman Meijer (* 1947), nedderlandschen Politiker, Ischa Meijer (1943–1995), nedderlandschen Journalist, Schriever un Moderator, Jaap Meijer (1905–1943), nedderlandschen Bahnradsportler, Jan Meijer (1921–1993), nedderlandschen Sprinter, Jasper Meijer (* 1987), nedderlandschen Pokerspeler, Johnny Meijer (1912–1992), nedderlandschen Musiker, José de Meijer (1915–2000), nedderlandschen Politiker, Lavinia Meijer (* 1983), nedderlandsche Harpspelerin, Louis Meijer (1809–1866), nedderlandschen Maler, Lukas Meijer, sweedschen Sänger, Michaela Meijer (* 1993), sweedsche Staffhoochspringerin, Onno Meijer (1960–2008), nedderlandschen Schauspeler, Paul Meijer
De Evangeelsch-reformeerte Kark (kumpleet Naam: "Evangeelsch-reformeerte Kark – Synode van de reformeerte Karken in Bayern un Noordwest-Düütschland") is de eenzige blot reformeerte Kark vun de Evangeelsche Kark in Düütschland (EKD). De Evangeelsch-reformeerte Kark is een lütte Kark, män in vele düütsche Länners. De meeste Liddmaten vun disse Kark sünd in Neddersassen, besünners in Oostfreesland un de Graafskupp Bentheim. Bannig wenige Gemeenten kehmen vun de Hugenotten as de in Hannober un Cell, wat Verenigungen vun düütsche un Hugenottengemeenten weern. De Kark hett hör Hööftseet in Leer. Präsident van de Kark (dat is sowat as'n Bischop) is Jann Schmidt. De gröttste Gemeenten vun de evangeelsch-reformeerte Kark in Bayern sün de St. Martha-Gemeente in Nürnbarg, de Gemeente Leipzig un de Gemeente München-Isarvorstadt. Dat gifft ok lütte düütsche Gemeenten in Bayern in Schwabach, Herbishofen (inst zwingliansch), München-Neuperlach, Marienheim, Bad Grönenbach (inst zwingliansch) ,Bayreuth un de ut ene Hugenotten- un ene düütsche Gemeente entstanden Gemeente Erlangen. Dat gifft ungarsche Gemeenten in München un Nürnbarg. De lütte Gemeenten vun de Kark, de nich in Bayern sün, sün de Chemnitzer Gemeente, de vun Hugenotten gründ'te Stuttgarter Gemeente un de Wallonsch-Nederlannsche Gemeente Hanau (Översettung vun de Nam vun de Gemeente).
Vogt betekent Vogt, en Amt, Vogt, Gemeen in’n Landkreis Ravensburg, Baden-Württemberg, Vogt, en Familiennaam (för Lüüd mit düssen Naam kiek dor), Funker Vogt, Musikprojekt ut Hameln, Vogt AG, Swiezer Hersteller von Füürwehrfohrtüüg, Vogt Peak, Barg in de Ross Dependency, Antarktika. Kiek ok bi: Voigt, Voit, Vogdt, Voegt, Fogt, Vogd. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
John Russell Hind (in de Literatur wurrd ok John R. Hind angeven; * 12. Mai 1823 in Nottingham; † 23. Dezember 1895 in Twickenham) weer en brietsch Astronom. Hind wurr 1840 an de Steernwacht vun Greenwich as Assistent in de magnetisch Afdelen instellt. Sien Baas weer dor George Biddell Airy. 1844 hett he sück an de Expeditschon to de Bestimmung vun de geographisch Längt vun Valencia in Venezuela bedeeligt. In de Folgetiet arbeid he as Beobachter an de Privatsteernwacht vun George Bishop in’ Regents Park. Hier hett he tüschen 1847 un 1854 all tosommen tein Asteroiden as ok mehrere Kometen opdeckt. De Naamensgevung vun sien dart Asteroiden (Victoria) wurr kontrovers diskuteert – bit dorhen weer dat unüblich, Asteroiden nah noch levend Personen to nömm. Hind hett aber dorup henwiest, dat he de Asteroid nich nah de damalig engelsch Königin Victoria, sonnern nah de röömsch Siegesgöddin nömmt harr. Hind hett de Bahnen vun 70 Himmelskörpern (Planeten, Asteroiden un Kometen) berekend. Dorneben hett he sück ok mit de Beobachtung vun veränderlichen Himmelskörpern beschäftigt, wobi het den deeproden, variablen Steern R Leporis in’t Steernbild Haas (Lepus) as ok de Veränderlichkeit vun de Steern μ Cephei in’t Steernbild Kepheus opdeckt hett. He hett ok
Robert Rintje Ritsma (* 13. April 1970 in De Lemmer) is en ehmalger nedderlannsch Iesflinklöper. Bi de Allroundweltmeesterschapen kunn her veermal den Titel winnen (1995, 1996, 1999 und 2001), wurr twee Mal Tweet (1998, 2003) un dree Mal Dart (1993, 1994 und 2000). Dorto wurr he söss Mal Allround-Europameester (1994, 1995, 1996, 1998, 1999 und 2000). Bi Olympisch Winterspelen kunn he aber nie en Goldmedaille winnen. Aber in de Johren 1994, 1998 un 2006 wunn he all tosommen twee Sülvermedaillen un 4 Bronzemedaillen. In dat Johr 1999 kreeg he de Oscar Mathisen Memorial Trophy. Ritsma hett sien Karriere in September 2008 beend. Fotos vun Rintje Ritsma Ritsma bi SkateResults.com
Wilhelm Wolff Beer (* 14. Januar 1797 in Berlin, † 27. März 1850 in Berlin) weer en düütsch Banker un Amateurastronom. He weer en Bröer vun de Komponist Giacomo Meyerbeer. An’ 14. Januar 1797 wurr Wilhelm Beer in Berlin als Söhn vun Jakob Herz Beer und Amalie Beer geboren. Nah dat Ennen vun sein Schoolutbilden an dat Joachimsthalsches Gymnasium in Berlin is he 1813 in de Kavallerie intreden un all en Johr later nehm he vun 1814 bit 1815 an de Befreiuungskriege dee un hett dorbi ok sien Offzeerspatent kregen. Dornah is he in dat Geschäft vun sein Vader intreden un hett 1818 Doris Schlesinger heiraadt, mit de he dree Kinner harr. 1824 hett he Bakanntschap makt mit Johann Heinrich Mädler. Nahdem sien Vader 1825 storven weer, wurr Beer Verwalter vun dat Arv. 1828 kreeg he dat Berliner Börgerrecht un wurr Lidmaat vun de Kooperatschon vun de Berliner Koopmannschap un Lidmaat vun de Direktschoon vun dat Luisenstift. As Amateurastronom hett Beer in de Johren van 1830 bit 1840 besünners Arbeit leist. För de Erstellen vun en genauen Maandkoort hett he völ Ehr inheimst, dorünner de Ernennen to’n Ridder vun de Danebrogs, de Lalandsche Pries un de Golden Medaile för Kunst
Brackwater is all dat Water, wat twüschen 0,1% un 1% Solt hett. Brackwater gifft dat in de Oostsee un in de Tideströöm, so as Ilv, Werser, Eems un Eider. Water mit mehr Solt heet Soltwater, ünner 0,1% heet dat Seutwater. De Naam Brackwater kümmt vun de Bracks, dat sünd de Dieken, die bi een Stormflood achter een Diek entstahn sünd, wenn dat Water över den Diek geiht oder de Diek twei gahn is.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Een Süür is in de Chemie een Stoff, de suur is, wenn he in't Water kümmt. Na Johannes Nicolaus Brønsted is dat so, dat de Süür H+-Ionens, wat blots Protonens sünd, afgifft. Un twors an een Base. Dat is denn Water, wenn dat dor is. To'n Bispeel de Soltsüür: HCL + H2O ⇒ Cl- + H3O+ Dat H3O+ is dat Oxonium-Ion, un dat mookt denn, dat de Lösung suur is. Anner Süüren sünd Swefelsüür H2SO4 Kohlensüür H2CO3 Phosphorsüür H3PO4 Normdaten: GND: 4051266-6 | LCCN: sh85000532 | Wikipedia-Personensöök
Erich Fiedler (* 15. März 1901 in Berlin; † 19. Mai 1981 in Berlin) weer en düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker. Erich Fiedler hett eerst en Studium vun de Literatur- und Kunsthistorie anfungen, hett denn aber doch de Schauspeelschool vun Max Reinhardt in Berlin besöcht, wo he ok in’ Harvst 1922 an dat Düütsch Theater sien Theaterdebüt geev. Dornah keemen Engagements an’t Stadttheater vun Eisenach (1925), an’t Intim Theater in Nürnberg, an de Kummödie in Dresden und siet 1932 Berlin. 1933 geev he neben Theo Lingen in de Kommedie Marion, das gehört sich nicht sien Filmdebüt. Knapp veertig Johr lang weer he en fragten Charakter- un Chargendorsteller in Film un Feernsehn. De lütt, hagere Mann mit de pointeert, hooch Stimm wurr dorbi faken in komisch Rullen besett, he speel aber ok tragikomische un penible, sogor unangenehm (so as in Der Etappenhase) un düstere Charaktere (so as in Der Student von Prag (1935) nah Hanns Heinz Ewers). In sien över hunnert Filme umfatend Karriere speel he ünner annern neben Heinrich George (Sensationsprozess Casilla), Marika Rökk (Kora Terry, Frauen sind doch bessere Diplomaten), Ilse Werner (Königin einer Nacht), Hans Albers (Der tolle Bomberg), Heinz Rühmann (Der Jugendrichter) un Lilo Pulver (Herrliche Zeiten im
Anglesit (ok Blievitriol oder Vitriolblieierz nöömt) is en teemlich roor Mineral ut de Klass vun de waterfreVen Sulfaten ahn frömme Anionen. As all Bliemineralen hett dat en Demantgleem, de den Eddelstenen gliek is. De Klöör wesselt twüschen geel-witt, grau, gröön oder ahn Klöör. Dat Mineral kristalliseert in’t orthorhombische Kristallsystem mit de cheemschen Formel PbSO4, un hett en Mohshard vun 2,5 bit 3 bi en Dicht vun 6,3 bit 6,4 g/cm³. Anglesit hett en gliek utbillte Struktur un ok teemlich glieke Kristallbilln as de Baryt, liekers is de Dicht üm ruchweg 50 % höger. In’n Gegensatz to Baryt un Coelestin löst sik Anglesit in kunzentreerte Swevelsüür un in Kalilauge op. Wenn Anglesit mit UV-Licht bestrahlt warrt, lücht dat geel fluoreszeeren op. Anglesit is 1832 vun den franzööschen Mineraloog un Physiker Francois Sulpice Beudant na sien eerste Fundsteed nöömt worrn. Dat weer op dat britsche Eiland Anglesey. Dat Mineral Anglesit entsteiht ut Bliegleem, wenn dat oxideeren deit. In de Neeg finnt een faken Cerussit un annere Mineralen. Fundsteden sünd to’n Bispeel Broken Hill in Australien, Freiberg in Sassen, England, Sardinien in Italien, Touissit in Marokko, Mexiko, Tsumeb in Namibia, Mežica in Slowenien oder Phoenixville/Pennsylvania un Idaho in de USA. In Lam (Böverpalz/Bayern)
(8) Flora is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 18. Oktober 1847 vun de britsch Astronom John Russell Hind in London opdeckt wurrn is. De Asteroid is nah Flora, de röömisch Göddin vun de Blüte un vun dat Fröhjohr nömmt wurrn. Flora bewegt sück in en Afstand vun 1,8570 (Perihel) bit 2,5460 (Aphel) astronomisch Einheiten, in 3,2665 Johren up en exzentrischen Bahn um de Sünn. De Bahn is 5,8870° tegen de Ekliptik neigt, de Bahnexzentrizität bedrocht 0,1565. Flora hett en Dörmeter vun 135 km. Se hett en relativ hellen Böverflach mit en Albedo vun 0,243. Bi de Oppositschoon kummt Flora up en Helligkeit vun 8,7 mag uni s dormit en vun de hellste Asteroiden an de Nachthimmel.
Grosse Pointe Blank (lööp in Düütschland ünner den Titel Grosse Pointe Blank – Ein Mann, ein Mord in de Kinos un later ünner Grosse Pointe Blank – erst der Mord, dann das Vergnügen in’t Feernsehn) is de Titel vun en US-amerikaansche Speelfilm-Kummedie ut dat Johr 1997. Speelbaas weer George Armitage, dat Dreihbook hett Tom Jankiewicz schreven. Martin Blank hett ’n Barg vun Problemen. He is Killer vun Beroop, mag sien Job aver nich mehr so recht lieden. Sien Gedanken hangt bi Debi, en Fro, de he siet de Tiet in de Highschool nich mehr sehn hett, un to all Övermaat is he ok noch to’n teihnten Johrsdag vun sien Highschool-Afsluss inlaadt, wo sien Sekretärsche em afsluuts henkriegen will. As de Tofall dat will, kriggt he en Opdrag, de em torüch na Grosse Pointe, sien olle Heimat, föhrt. De Besöök in de Stadt dor löpt aver nich so, as he sik dat vörstellt hett. Debi is noch jümmer suer op em, vun wegen dat Martin ehr to’n Afslussball sitten laten hett. Bito mutt he faststellen, dat an de Steed, woneem fröher sien Öllernhuus stahn hett, vundaag en Supermarkt steiht. Mit sien Opdrag kummt he ok nich so recht achterran, dorför warrt
En Sandroos (ok: Wösten-, Baryt- oder Gipsroos) is en sünnerliche Kristallformatschoon, dat normalerwies ut Sandköörn besteiht, de in en Kristall ut Gips oder Baryt inbett sünd. De waterlöslichen Gipsrosen kamt in de hitten un drögen Wöstenrebeden tostannen. Böverflachenfuchtigkeit warrt gau verdunst, wodör Grundwater dör de Kapillarkräft na baven föddert warrt. Bi’t Verdunsten kristalliseert de Mineralien, de in’t Water löst sünd, ut un billt tosamen mit den Sand de tyypsche blattförmige Struktur, de man meist blots in de Sahara in’n Noorden vun Afrika finnt. De Barytrosen sünd in Water nich löslich. Se entstaht ünner roor Bedingen in Sandlagers as to’n Bispeel in de Wetterau, woneem se in eenige Sandkuhlen funenn warrn künnt. Sandrosen sünd teemlich bestännig un künnt, wenn se richtig lagert warrt, ewig överduern. Ünner Sammlers sünd se dorüm bannig nafraagt. Intressante Stücken warrt in’t „Sandrosenmuseum“ in Untertor in Büdingen utstellt. De meisten dorvun sünd ut de Wetterau. Sandroos. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Blieacetat betekent Blie(II)-acetat, en cheemschen Stoff, ok as Bliesucker bekannt, Blie(IV)-acetat, en cheemschen Stoff. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Blie(IV)-acetat is en ionische Verbinnen, de prismaatsche monokline Kristallen ahn Klöör billt un an fuchtige Luft na Etig rückt. Dat hannelt sik dorbi üm dat Bliesolt mit de Oxidatschoonsstoop IV mit de Etigsüür un is en stark Oxidatschoonsmiddel. In hitt Iesetig is de Verbinnen goot to lösen. In Water gifft dat en Hydrolys in Bliedioxid un Etigsüür. Blie(IV)-acetat warrt normalerwies dör Reakschoon vun Mennige (Blie(II,IV)oxid) mit hitt Iesetig oder en Mischen ut Iesetig un Acetanhydrid wunnen. Bruukt warrt Blie(IV)-acetat vun wegen sien Wirken as stark Oxidatschoonsmiddel. Dat warrt in de orgaanschen Chemie to’n Bispeel för de Criegeesche Glykolsplitten oder as Dehydreer- un Hydroxyleermiddel insett. Sicherheitsdatenblatt Brockhaus ABC Chemie, VEB F.A. Brockhaus Verlag Leipzig 1971 Organikum, 16. Oplaag, VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften, Berlin 1986, S.642 Hermann O. L. Fischer, Erich Baer: Helv. Chim. Acta 19 (1936) 519-532
De Naam Brannenborg-Preußen is de Naam för all de Länner, de in de Tied vun 1618 bit 1701 vun dat Huus Hohenzollern regeert wurrn sünd. Toeerst hefft de Markgreven vun Hohenzollern bloß in de Mark Brannenborg seten. Man dat Huus is wussen un vunwegen dat se al to'n Anfang vun dat 17. Johrhunnert allerhand dorto arvt hefft, is de Hohenzollern ehr Land grötter wurrn un hett sik wiethen över veel Kuntreien un Länner verdeelt. Toeerst sünd düsse Länner bloß dör de Person vun den Herrscher tosamenhollen wurrn. De Naam „Brannenborg-Preußen“ warrt sünnerlich in de Geschichtswetenschop bruukt, wenn dat dor um geiht, en Unnerscheed to maken twuschen dat ganze Land vun de Hohenzollern un de enkelten Delen vun düt Land. As Kurförst Frerich III. vun Brannenborg an'n 18. Januar 1701 in Keenigsbarg to'n König in Preußen kröönt wurrn is, sünd de verscheden Länner vun Brannenborg-Preußen to en zentralen Staat tohopenknütt wurrn. Hen un wenn warrt de Naam Brannenborg-Preußen ok för de Tied na 1701 bruukt, wenn dat dor üm geiht, düütlich to maken, dat de Staat Preußen siene Wuddeln in dat Land Brannenborg hett. Pruzzen Preußen (Staat) Preußen (Landschop)
Blie(II)-acetat (ok: Bliesucker; Pb(CH3COO)2), is en kristallin Faststoff. Dorbi hannelt sik dat üm dat Blie(II)-Solt vun de Etigsüür. Blangen den waterfre’en Stoff gifft dat ok en Trihydrat (Pb(CH3COO)2 · 3 H2O). Blie(II)-acetat warrt ü. a. to’n Herstellen vun annere Blieverbinnen bruukt, as to’n Bispeel Bliechromat (Chromgeel) oder basisch Bliecarbonat (Bliewitt). De Stoff sülvst deent ok as Nawiesreagenz för Sulfiden. Blie(II)-acetat hett den Binaam Bliesucker, vun wegen dat dat sööt smeckt un goot in Water to lösen geiht. Bliesucker weer bit in’t 19. Johrhunnert to’n ersetten vun Sucker bruukt, liekers dat dat giftig is. Vör allen Wien is dormit sööt maakt worrn. Dat gifft de Vermoden, dat de beropen Komponist Ludwig van Beethoven an en Blievergiften dood bleven is, de dör Wien utlöst weer, de op disse Oort un Wies panscht worrn sünd. Indrag in de GESTIS-Stoffdatenbank vun de BGIA, afropen an’n 26. 12. 2006 Pharmazeutische Zeitung zu Beethovens wahrscheinlicher Bleivergiftung Beethoven litt unter Bleivergiftung Versöök: "Goldregen"-Effekt mit Blieacetat un Etigsüür
Jan Egil Storholt (* 13. Februar 1949 in Trondheim) is en ehmalger norweegsch Iesflinklöper. Storholt gull as en von de gröttste norweegsch Talente bi dat Iesflinkloopen, bit he 1970 bi en Unfall in en Bargwark swoor verletzt wurr. Eerst 1972 gehör he weer to de natschonale Spitz. Nahdem eenige norweegsch Löper 1973 Profi wurrn weern, kunnen de ok nich mehr an Olympisch Spelen deelnemmen. Su wurr Storholt en vun de beste norweegsch Amateure. Sien gröttste sportlich Erfolg weer, dat he de Goldmedaille över 1.500 m bi de Olympisch Winterspelen 1976 in Innsbruck winnen kunn. 1977 un 1979 wurr he Europameester in’ Veerkamp. In de Johren 1977 bit 1979 wurr he jeweils Viez-Weltmeester in’ Veerkamp. Eric Heiden ut de USA wurr jeweils Weltmeester. An’ 20. März 1977 hett he up de Hochgebirgsbahn Medeo in Alma Ata (Sowjetunion, hüüd Kasachstan) över 1.500 m un in’ Veerkamp de eenzige Weltrekorde in sien Karriere upstellt. 1980 weer he Fahnendräger vun de norweegsch Mannschap bi de Anfangsfier vun de Olympisch Winterspelen 1980 in Lake Placid. Een Medaille hett he bi de Spelen aber nich wunnen. Sien letzt groote sportlich Erfolg weer de darte Platz in’ Veerkamp bi de Iesflinkloop-WM 1981 in Oslo. 1976 Olympisch Goldmedaille