rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Gustav Könsen (* 25. Mai 1889 in Arbargen; † 29. Dezember 1957 in Stuckenbossel) weer en plattdüütschen Schriever. Könsen is 1889 in Arbargen boren un 1905 mit siene Öllern na Stuckenbossel tagen. He hett toeerst Teekner un Modellör bi en Bremer Sülverworenfabrik lehrt, weer denn op de Kunstgewarvschool in Berlin un na’n Eersten Weltkrieg fre’en Grafiker in Bremen. In’n Krieg weer he Soldaat un is verwunnt worrn. Twüschen Eersten un Tweten Weltkrieg hett he ok en poor Johr in Worpsweed leevt. 1930 hett he den Speelkrink Stuckenbossel grünnt. Blangenbi weer he Maler un Schriever. In’n Tweten Weltkrieg weer he ok wedder Soldaat. He keem an’n ut de Kriegsfungenschop un hett denn bet to sien Dood 1957 in Stuckenbossel leevt. Begraven is he op’n Karkhoff in Söttmer. In Stuckenbossel is de Gustav-Könsen-Straat kort na sien Dood na em nöömt worrn. Böker: Fiedjen Duukdi : Achtundartig heel vergnögde, ok hartlige un orrig deffdige Strämels ut’n Minschenlewen. Kunterbunt dörnanner vertellt akkrot as dat in’n Lewen geiht. Witten Schimmel-Verlag, Stuckenbossel 1930 Fief vergnögde Geschichten. Vun Nusselpeters un buchdige Fronslüde, Schwerenöters un onnige Deerns un anner goode Minschen. Witten Schimmel-Verlag, Stuckenbossel 1930 Buern-Geschichten. Dorn, Bremen 1935 Dat Döörp lacht. Een Utwahl ut sien Böker. Dorn,
Carl Joseph Begas, eegentlich Begasse (* 30. September 1794 in Heinsberg; † 24. November 1854 in Berlin), weer en düütsch Maler un gellt as Stammvader vun en mehrere Generatschonen umfaaten Künstlerdynastie. De Familie Begasse stamm oorsprünglich ut Belgien, ut de Ümgegen vun Verviers un Lüttich. In den Ruum Heinsberg is se siet dat 17. Johrhunnert nahwiesbor. Sien Kindheit hett Begas in Randerath un in dat Huus vun de Grootöllern Huus Herb bi Dremmen verbrocht. Mit Översiedeln vun de Familie nah Köln in dat Johr 1802 kreeg he hier, as ok later an dat Lyceum in Bonn sien eerste künstlerisch Utbillen. 1813 hett he sien Utbillen in Paris bi Antoine Jean Gros fort. Hier wurr 1814 de preußisch König Friedrich Wilhelm III. up hüm upmarksam un hett hüm vun dor an mit Updrääg un Stipendien fördert. Begas bleev bit 1821 in Paris; in sien Arbeiten ut de Tiet – u. a. de vun' König för de Berliner Garnisonkark köfft Gemälde Christus an' Öölbarg – verbunn he Elemente vun de franzöösch School mit de teknerisch Strengt vun de oltdüütsch un oltnedderlännsch Meester. All in disse fröh Tiet weer sien Talent als Bildnismaler vull utpräägt, vgl. de fröh Sülvstbildnisse van 1819 bzw. 1820
Blair Athol is en Whiskybrenneree in Pitlochry, Perthshire, Schottland. De Bowarken vun de Brenneree sünd in de schottischen Denkmollisten in de Kategorie B inordent. Dat Huus vun’n Brennereedirekter steiht in de Kategorie C(S). Grünnt weer de Brenneree in’t Johr 1798 vun John Stewart un Robert Robertson ünner den Naam Aldour Distillery. De Naam weer afleidt vun den Beek Allt Dour dicht bi. 1825 is de Destille dör James Robertson vergröttert worrn. He geev ehr denn ok den Naam Blair Athol. 1882 is de Brenneree an Peter Mackanzie verköfft worrn. 1932 weer de Destille dicht maakt, dat Johr dorop is se vun Arthur Bell & Sons Ltd. opköfft worrn, wat vundaag en Dochterünnernehmen vun Diageo is. Eerst 1949 is de Brenneree renoveert un wedder apen maakt worrn. 1973 weer de Anlaag vun twee op veer Brennblasen vergröttert. In’t Johr 1987 is en Besökerzentrum boet worrn, dat in’t Johr vun ruchweg 30.000 Lüüd besöcht wart. De Brenneree Blair Athol höört to dat Whiskyrebeet Highlands. Dat Water för de Produkschoon kummt ut den Allt Dour Burn (heet so veel as „Otterbeek“). Dat Molt warrt nich in de Brenneree sülvst maakt, man vun de Glen Ord Maltings betogen. In de Brenneree gifft dat en
Despina (ok as Neptun V betekent) is vun binnen na buten tellt de drüdde Maand vun den Planet Neptun. Despina is an’n 28. Juli 1989 vun Stephen P. Synnott op Foto-Opnahmen vun de Ruumsond Voyager 2 opdeckt worrn. Künnigt maakt hett dat de Internatschonale Astronoomsche Union (IAU) an’n 2. August 1989. De Maand hett denn eerst mol de vörlöpige Beteken S/1989 N 3 kregen. An’n 16. September 1989 hett de IAU den Maand denn na de Nymph Despoina nöömt, de in de Greekschen Mythologie en Dochter vun Demeter un de ehrn Broder Poseidon. Dat Woort „Despina“ hett sien Wörteln in’t greeksche Woort för „Herrin“ un is en Binaam. Den wohren Naam wüssen blots Lüüd, de inweiht weern. De Maand löpt üm Neptun op en meist kreisrunne Ümloopbahn mit en Exzentrizität vun jüst mol 0,0002. De Bahn is üm 0,216° gegen den Äquater vun’n Neptun neegt un wiest en middleren Afstand vun’n Middelpunkt vun’n Planet vun 52.526 km, dat is üm un bi 27.762 km över de bövere Wulkengrenz. De Ümloopbhan liggt butendem binnen de beiden binnersten Neptunringen, den Galle-Ring (1989 N3R) un den smalleren LeVerrier-Ring (1989 N2R). För een Ümloop üm Neptun bruukt Despina ruchweg 8 Stünnen, 1 Minuut un
Erasmus Reinhold (* 22. Oktober 1511 in Saalfeld/Saale; † 19. Februar 1553 ok dor) weer en düütsch Astronom un Mathematiker. He is en vun de eerst Verfechter vun dat kopernikaansch Weltbild un hett de wieder entwickelt. He kann dorum as Binnenlidd tüschen Kopernikus un Kepler ansehn wurr. Reinhold wurr siet dat Wintersemester 1530/31 an de Universität Wittenbarg utbildt un wurr dor ok Rektor. 1535 wurr he Magister vun de söben free Künste un an' 30. April 1536 funn he Upnahm in den Senat vun de philosophischen Fakultät. 1536 kreeg he dor en Professur för höhgere Mathematik vun Philipp Melanchthon, ähnlich as Rheticus. Reinhold en groot Tall vun Steerns identifizeert un beschreven, hett sück aber ok an de organisatorisch Upgaven vun de Hoochschool bedeeligt. So weer he in dat Wintersemester 1540/41, as ok in dat Sömmersemester 1549 Dekan vun de philosophisch Fakultät un wurr in dat Wintersemester WS 1549/50 Rektor vun de Alma Mater. He hett moderat pragmatisch de Lehren vun Nikolaus Kopernikus bruukt. Vun Hartog Albrecht von Brandenburg-Ansbach wurr he ünnerstütt, de den Druck vun de Preußisch Tafeln betallt hett, woher de ehrn Naam kreegen. Disse astronomisch Tafeln weern en Hülp för dat kopernikaansch System in dat ganze Düütsch Riek
Glen Moray is en Whiskybrenneree in de Neeg vun Elgin, Morayshire, Schottland. De Destille Glen Moray is 1897 dör de Glen Moray Glenlivet Distillery Co. Ltd. grünnt un boet worrn. Grundlaag dorför weer de Ümbo vun en fröhere Broeree (West Brewery), de 1828 boet worrn is. 1910 is de Brenneree dicht maakt worrn. 1912 is se wedder apen maakt worrn, weer aver kort dorna wedder dicht maakt. In’t Johr 1920 is de Brenneree vun Macdonald & Muir Ltd. övernahmen worrn, de twee Johren vörher ok al de Brenneree Glenmorangie opköfft harrn. 1923 is Glen Moray denn wedder in Bedrief gahn. 1958 is de Destille renoveert worrn. Dorbi sünd de Floor Maltings gegen en Saladin Box dörtuuscht worrn. Siet 1978 produzeert de Destille aver keen egen Molt mehr. 1979 weer de Brenneree vun twee op veer Brennblasen vergröttert, 1992 weern de beiden ölleren Brennblasen gegen ne’e uttuuscht. Dat Ünnernehmen Macdonald & Muir hett sik 1996 in Glenmorangie plc. ümnöömt un is in’n Oktober 2004 vun Louis Vuitton Moët Hennessy övernahmen worrn. In’n September 2008 weer de Brenneree an La Martiniquaise verköfft. 2014 is de Brenneree noch mol üm twee ne’e Brennblasen vergröttert worrn, 2015 schüllt wietere teihn Brennblasen dortokamen. Glen Moray
n-Butan is en gasförmig Alkan ahn Klöör, dat de graadlienige Struktur (CH3–CH2–CH2–CH3) vun de beiden Strukturisomeren vun’t Butan dorstellt. Dat annere Isomer is dat Isobutan CH(CH3)3 (ok Methylpropan). Bi Ruumtemperatur un Normaldruck is n-Butan en Gas. De Smöltpunkt liggt bi −138 °C, de Kaakpunkt bi -0,5 °C. In Water lööst sik n-Butan so goot as gor nich. Dat Gas is brennbor. Bromwater un Lösen von Kaliumpermanganat veleert dör n-Butan nich jemehr Klöör. Jüst as annere Alkanen reageert dat Gas mit de Halogneen Chlor un Brom normalerwies nich. Man ünner Inwirken vun Licht billt sik fotocheemsch verschedene Chlorbutanen oder Brombutanen dör Radikalkedenreakschoon. n-Butan is dichter as Luft un kann in hoge Kunzentratschoon narkotiseren oder to’n doodsticken föhren. Dat Explosionsrebeet vun n-Butan liggt in de Luft twüschen de ünneren Explosionsgrenz vun 1,4 Vol.-% (33 g·m−3) un de böveren Explosionsgrenz vun 9,4 Vol.-% (231 g·m−3). Butan is en so nöömt Fletiggas, dat bi de Eerdööldestillatschoon anfallt un in Eerdööl as ok in Eerdgas vörkummt. Bruukt warrt n-Butan to’n Herstellen vun 1,3-Butadien un Maleinsüür. Siet FCKW as Driefgas verboden sünd, warrt dat ok in Sprays insett, to’n Bispeel as Levensmiddeltosatzstoff E 943a) In wesseln Andelen warrt Butan ok in Mischen mit Methylpropan un Propan
De Bundsautobahn 19 (Afkört BAB 19, in Kortform ok A 19 nöömt) is en Autobahn in’n Noorden vun Düütschland. Se verlöpt dör de Bundslänner Mekelnborg-Vörpommern un Brannenborg un verbinnt de Hansestadt Rostock mit dat Autobahndreeeck Wittstock/Dosse, dat Ansluss an de A 24 gifft. De A 19 is op hele Läng vun 123 km Deelstück vun de E 55. De A 19 fangt in’n Noorden vun Rostock an de ööstlichen Utfohrt vun’n Warnowtunnel an un föhrt denn ööstlich vun de Stadt na Süüden. Se krüüzt de A 20 an’t Autobahnkrüüz Rostock, tütt sik dör den Landkreis Rostock un verlööpt ööstlich vun’n Krakower See. Denn föhrt se dör de Mekelnborgsche Seenplaat un snitt nöördlich vun Wittstock/Dosse de Landsgrenz na Brannenborg. Süüdlich vun de Stadt ennt de A 19 an’t Autobahndreeeck Wittstock/Dosse, woneem se in de A 24 münnt. De Autobahn is ok internatschonal vun gröttere Bedüden wegen ehrn direkten Togang to’n Överseehaven vun Rostock. Vun dor bestaht Fährverbinnen in verschedene Städer vun’t Oostseerebeet, as na Gedser in Däänmark, Trelleborg in Sweden, Helsinki in Finnland, Tallin in Eestland un Ventspils in Lettland. In de Hööftverkehrstieten in de Ferien kann dat op de A 19 faken to Staus kamen, vunwegen dat de Verkehr na
De Flagg is in de aktuelle Form siet 1991 gültig. De Landsflagg vun dat düütsch Bundsland Mekelnborg-Vörpommer is - vun baben nah ünnern - ultramarinblau, witt, geel, witt un zinnoberroot. Dat Verhältnis vun den Breedten vun de fiev Stripen tonanner bedrocht 4:3:1:3:4. De Flagg is in dat Gesetz über die Hoheitszeichen des Landes van' 29. Januar 1991 (Gesetz- und Verordnungsblatt für Mecklenburg-Vorpommern 1991, S. 14) in de Faaten vun de Bekanntmaaken van' 23. Juli 1991 (GVOBl. M-V 1991, S. 293f.) nauer beschreeven. Hensichtlich de Utwahl un Reegfolg vun de Farven hannelt sück dat um en Kombinatschoon vun den Flaggen vun Mekelnborg (Blau - Geel - Root) un Vörpommern (Blau - Witt). De ebenfalls enthollen Kombinatschoon Blau - Witt - Root entspreckt de in dat 19. Johrhunnert in Gebruuk ween mekelnboorgsch Hannelsflagg. Symbolisch staht de Farven ok för Meer un Himmel (blau), Felder (geel) un Backsteen (root). Tosätzlich to de Landsflagg können in de beid Landsdeelen de traditschonellen Flaggen führt wurrn. In de Landsdeenstflagg wurrn ahn Schild de Wappenfiguren vun de beid Landsdeelen Mekelnborg (Stierkopp) un Vörpommern (Greif) führt. De geel Lien is dorför ünnerbraken. De Flagg vun Mekelnborg, de an' 26. März 1813 vun Herzog Friedrich Franz I. för Mekelnborg-Swerin
Willem Schröder (* 23. Juli 1808 in Olendörp; † 4. Oktober 1878 in Leipzig) weer en düütschen Schriever. Schröder is 1808 as Söhn vun’n Schoolmester in Olendörp boren un leev vun 1837 bet 1867 in Hannober. He weer dat, de 1840 as de Eerste dat Määrken vun Dat Wettloopen twischen den Haasen un den Swinegel up de lütje Heide bi Buxtehude opschreev un in’t Hannoversche Volksblatt to Poppeer bröch (Utgaav vun’n 26. April 1840). Al 1843 hebbt de Bröder Grimm de Geschicht in ehr Grimms Hausmärchen rinbröcht un so bekannt maakt. Schröder harr dat Määrken vun Lüüd ut Bexhöv höört. In de opschrevene Version hett Schröder denn den Oort to Buxthu ännert, wat 70 Kilometer vun Bexhöv weg is; wat de Grund weer, weet wi nich mehr. In Olendörp is de Willem-Schröder-Straat na em nöömt.
Thabit (vun’t araab. ṯābit: ﺛﺎﺑﺖ „De nich to’n Schuckeln to bringen is“) oder υ Ori is de Naam vun en Steern in dat Steernbild Orion. Dorbi hannelt sik dat um en blau-witten Hööftregen-Steern mit en schienbore Helligkeit vun 4,62m, de in en Afstand vun ruchweg 2.900 Lichtjohren steiht. Dat warrt vermoodt, dat he en ännerlichen Steern vun’n Tyyp Beta Cephei is. Thabit liggt süüdlich vun den Steern ι Ori un is een vun twee Steerns (de annere is 29 Ori), de den böveren Rand vun Orion sien Stevel in Johann Bayer sien Uranometria (1603) billt. In John Flamsteed sien Katalog hett he de Tall 36, wiel sien Egennaam Thabit wohrschienlich vun’t Araabsche tabit afleidt is. In’n Orion gifft dat mit Tabit en tweeten Steern, de dissen Egennaam driggt. Se drööft nich mit’nanner verwesselt warrn. Dat Spektrum vun υ Ori deent siet 1943 as en bestännig Ankerpunkt för de Klassifikatschoon vun annere Steerns. In en Publikatschoon vun 1981 weer dorvun snackt, dat de Steern nich-radiale Pulasatschonen mit en Periood vun ruchweg 12 Stünnen hett. Thabit weer dorüm as langsom pulseren B Steern klassifizeert. Wohrschienlich höört Thabit to de Beta-Cephei-Steerns. Bi disse Klasse hannelt sik dat üm blau-witte Hööftregensteerns mit ruchweg teihn
Louise Viereck (* 8. Januar 1902 in Winsen; † 9. September 1998 in Hilmssen) weer en plattdüütsche Schrieversche un Dichterin. Ehr eegen Artikels in de Lümborger Landeszeitung hett se med „Veerkantenmudder“ teikent. Viereck is 1902 in Winsen boren. Later hett se in Vögelsen leevt. An’n 5. Dezember 1977 hett se den Kulturpries von’n Landkreis Lümborg wunnen un an’n sülven Dag ok den Neddersassischen Verdeenstorden kregen. Rimels un Vertelles vun gistern un hüt. Heinrich-Heine-Buchhandlung, Lümborg 1979 Louise Viereck in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
Wilhelm Seedorf (* 1. August 1925 in Zittens; † 2002) weer en plattdüütschen Schriever. Seedorf is 1925 in Zittens boren. Sien Broder weer Hans-Heinrich Seedorf. Seedorf is sien ganz Leven lang in Zittens wahnen bleven (maal afsehn von de Tied bi’n Rieksarbeidsdeenst un bi de Wehrmacht). He weer Buur, Melkkunterlör un Generalagent von en Versekerung. He hett 1945 de Nedderdüütsche Bühn Zittens grünnt. Von 1950 af an harr he in de Zevener Zeitung jede Week en Kolumne op Platt. Un Korl Klönklook meent. Zeller, Zeven 1992 Un Korl Klönklook meent. Band 2. Zeller, Zeven 1994, ISBN 3-922913-12-1 Wilhelm Seedorf (Schriever) in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
Henry Seeland (* 22. April 1927; † 30. März 2014) weer en plattdüütschen Schriever. Seeland is 1927 boren un 1951 dör en Avendstudium Architekt worrn. Seeland weer von 1937 af an Maat von’n TV Jahn Willemsborg un bet to de Fusion 2003 to’n SV Willemsborg Vörsitter von’n TV Jahn Willemsborg. 13 Johr lang weer he in’t Präsidium von’n Hambörger Sportbund. Seeland weer bi’n Plattdüütschen Stammdisch von’n Willemsbörger Börgervereen aktiv un hett tohoop mit sien Fro Marta en Kookbook rutgeven, mit Rezepten, de se bi’n Stammdisch sammelt hebbt. As dat in Hamborg in de Tied so üm 2002 rüm dor üm güng, en Plattdüütschen Root för Hamborg intorichten, hett he sik dor ok dull för insett. In de Tied von 2002 bet 2006 weer he Afornten för Hamborg in’n Bundesraat för Nedderdüütsch. An’n 4. März 2005 hett Seeland von’n Senaat von Hamborg de Madallje för Troe Arbeid in’n Deenst von dat Volk kregen. Kookbook. (sammelt von’n Plattdüütschen Stammdisch von’n Willemsbörger Börgervereen), Norderstedt 2001, ISBN 3-8311-2845-6 Henry Seeland in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch) Korte Vertellers von Seeland op wilhelmsburg.de (plattdüütsch)
Albert Gehrkens (ok Albertus nöömt; * 1856 in Hamborg; † 1933 in Willemsborg) weer en plattdüütschen Schriever. Gehrkens is 1856 in Hamborg boren un hett toeerst op Steenwarder leevt. Later müss he den Freehaven wieken, is na Willemsborg tagen un hett an’n Ernst-August-Diek wahnt. He weer dor von 1888 bet to sien Dood 1933 Bezirksvörsteher von’n Reiherstieg un Dieksworen. Von 1900 bet 1918 weer he Biornten bi de Gemeen Willemsborg. Nadem 1907 de Vereen för Heimatkunn in Willemsborg grünnt worrn is, weer Gehrkens Liddmaat von’n Vörstand. 1935 is na em de Gehrkensweg in Willemsborg nöömt worrn. Plattdüütsch: Wilhelmsborger Kohl. Böhme, Willemsborg 1906 Hoochdüütsch: Historische Nachrichten über die Elbinsel Wilhelmsburg. Kämmerer, 1896 Denkschrift zur Einweihung des Rathauses zu Wilhelmsburg am 28. November 1903. Verein für Heimatkunde in Wilhelmsburg, Hamborg 1903 Die preussische Elbinsel Wilhelmsburg und ihre industrielle Entwicklung. (mit Adolf Menge), Böhme, 1906 Wilhelmsburg vor 150 Jahren: Nach historischen Quellen bearbeitet. 1910 Die Elbinsel Wilhelmsburg und ihre Vergangenheit: nach historischen Quellen. Schüthe, Willemsborg 1911 Eleonore d'Olbreuse. Hist. Skizze. Schüthe, Willemsborg 1912 Steinwärder. Eine Plauderei aus vergangenen Tagen. Schüthe, Willemsborg 1918 List vun plattdüütschen Schrievers Albert Gehrkens in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch) Normdaten: GND: 1055094997 (OGND, AKS) | VIAF: 309665957
De Franzosenbarg oder de dree Eken is en lütten Barg bi Brobargen an de Kreisstraat 78 na Olendörp to, op den en poor ole struppige Eken staht. In den Eerdhümpel liggt en oolt Hünengraff, dat 4000 Johren oolt is. Siet de Kriegen mit Napoleon sünd dor, so warrt’t seggt, dree franzöösche Offizieren begraven. Baven op de Gräver hebbt se denn de Eken plant, de dor hüüt noch staht. Dat warrt vertellt, dat vör Tieden mal en poor junge Lüüd ut Brobargen versöökt hebbt, de olen Gräver wedder uttograven. Siet disse Johannisnacht hett nüms disse Keerls mehr sehn, so de Saag.
Gerhard Bormann (* 23. März 1930 in Berßel; † 30. April 2006) weer en plattdüütschen Schriever. Bormann is 1930 as tweten Söhn von Frieda, borene Bomeier, un den Discher Otto Bormann in Berßel boren. Bormann sülvs hett later ok Discher lehrt. Nadem he 1955 ut de DDR in de BRD flücht is, warrt he later bi en Reis na siene Moder in West-Berlin ut’n Tog haalt un in de DDR wegen Republikflucht veroordeelt. He hett annerthalv Johr in dat Fängnis Bautzen seten. As he wedder rutkamen is, güng he na Neddersassen un hett von 1969 af an in Lümborg leevt. He is Schoolmeester ween, toletzt as Direkter von en Sünnerschool in Winsen. Sien Book De Botterblaume is eerst na sien Dood rutbröcht worrn. He hett in’n Dialekt von siene Heimat in’n Oostharz schreven. He weer verheiraadt mit Ruth Bormann. Na sien Dood is he in sien Heimatdörp Berßel begraven worrn. De Botterblaume. Sinnliches und Besinnliches. (rutgeven von Rolf Ahlers), Krebs, Wenneborg 2007, ISBN 978-3-932030-40-6 Gerhard Bormann in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
Harry Wolff (* 20. August 1900 in Vesack; † 13. Dezember 1943 in dat KZ Auschwitz) weer en plattdüütschen Schriever. Wolff is 1900 as Söhn von Selma, borene Bry (28. April 1873-28. Juni 1953), un Siegmund Simon Wolff (1. Juni 1863-8. Februar 1940) in Vesack boren. De Öllern weren Joden un harrn en Beddenladen in de Havenstrate in Bremen, dat in de Riekspogromnacht 1938 toschannenricht worrn is. 1918 hett Wolff för dree Johr en Lehr as Bookhändler bi Ludwig Ey in Hannover anfungen. Dat eerste Book hett he al 1917 schreven. He hett later de Reeg Unterm Strohdach rutbröcht un weer Schriftbaas bi de Niederdeutsche Heimatblätter. Wolff is denn na Bremen tagen un weer dor Verlagsdirekter bi Ludwig Roselius sien Friesenverlag in de Böttcherstrate. Mit Roselius hett he bet an’t Enn von dat Johr 1927 tohooparbeidt. 1928 hett he de Tiedschrift Niederdeutsche Welt rutbröcht. Na de Machtergreifung von de NSDAP in’n März 1933 müss he as Schriftbaas von de Niederdeutsche Monatshefte ophöörn. Wolff hett sien Geld denn in’n Kaffehannel verdeent. An’n 9. August 1938 müss he dat Geschäft op siene Fro överschrieven, von wegen, dat Joden keen Geschäften mehr föhren dröffen. Bet 1941 noch hett de Familie in Bremen in
Gerhard Rieckmann (* 1923 in Stell; † 7. März 2007) weer en plattdüütschen Schriever. Rieckmann is 1923 in Stell boren. He hett dat Abitur maakt un weer denn von 1942 af an in’n Tweten Weltkrieg Soldaat. An’t Enn von’n Krieg keem he in russ’sche Fungenschop. 1947 füng he an de Universität Hamborg an, Germanistik un Romanistik to studeren. He hett 1954 sien Dokter maakt un denn den Vehhannel von sien Vader övernahmen. Dissen Beroop hett he von 1955 bet 1988 utöövt. Blangenbi weer he siet 1980 Chronist un Archivar von de Gemeen Stell. He is Ehrenbörger von Stell un hett ok dat Bundsverdeenstkrüüz kregen. Plattdüütsch: Steller Döntjes. Geschichten un plattdüütsche Snäck. Rieckmann, Stell 1996 Lütt beten Platt von dütt un dat. Sülvsverlag, Stell 2002 Hoochdüütsch: Die Personennamen der Kirchspiele Hanstedt, Pattensen und Ramelsloh im Landkreise Harburg, mit Berücksichtigung der Hofnamen. (Dokterarbeid), ahn Verlag, Hamborg 1954 Unter der Schirmkiefer. Ein Gang durch die Steller Geschichte. Rudolph, Stell 1990 Alten Namen auf der Spur. Hofnamen im Landkreis Harburg. Sülvsverlag, Stell 1994 Hundert Steller Jahre. Gesichter aus unseren Dörfern. Ein Fotoalbum. Geiger-Verlag, Horb am Neckar 1999 Schönes Stelle an Elbe und Buchwedel. Ein literarischer Spaziergang. Rudolph, Stell [2003] Vergangen aber nicht vergessen. Stelle
Jann Segelken (hoochdüütsch Johann Segelken; * 13. August 1887 in Scharmbeek; † 19. März 1975 in Oosterholt-Scharmbeek) weer en plattdüütschen Schriever. Segelken is 1887 in Scharmbeek boren. He hett dor in de Linnenstrat 13 wahnt. Siet opminnst 1922 weer he Schoolmeester för Düütsch an de Landwirtschaftliche School. 1928 hett he tohoop mit Hermann Fitschen, H. Büsing un H. Ropeter den Plattdütschen Verein grünnt. 1929 is he in’n Vörstand von’n nee grünnten Heimat- un Museumsvereen wählt worrn. To’n 1. Oktober 1952 is Segelken denn in Rohstand gahn. 1964 hett he dat Bundsverdeenstkrüüz kregen un is ok Ehrenmaat von’n Amt Osterholzer Verein bi New York worrn. Na em is 1977 de Jann-Segelken-Kring nöömt worrn, wat en Arbeidsgrupp von Heimatvereen Oosterholt-Scharmbeek is, de sik mit de plattdüütsche Spraak utenanner setten deit. Ut de Kinnerwegentied un annere Geschichten. Saade, Oosterholt-Scharmbeek 1956 Jann Segelken in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)
De Amt Osterholzer Verein is en Vereen in North Bergen (bi New York), in den sik Düütsche tohoopdaan hebbt, de ut dat ole Amt Oosterholt na de USA inwannert sünd. De Vereen hett aver ok Lüüd opnahmen, de ut de Ämter Leendaal un Blomendal na de USA kamen sünd. De beiden Ämter hebbt in de Naverschop von dat Amt Oosterholt legen. De Vörsitter is Hermann Bornemann. De Vereen is an’n 2. Juli 1873 grünnt worrn. Toeerst weer he blots för Mannslüüd, later sünd aver ok Froonslüüd tolaten worrn. En indragen Vereen is dat an’n 10. Dezember 1915 worrn. De Vereen weer ok lange Johren mit aktiv in’n Plattduetschen Volksfest Vereen of New York and New Jersey. 2013 harr de Vereen man noch 22 Maten, de all al temlich oold weren. Dat liggt dor an, dat dat kuum noch düütsche Inwannerers gifft, de noch in Düütschland boren sünd un sik mit de ländliche Heimat in Düütschland verbunnen föhlt. Dorüm hett de Vereen in’n August 2013 sien Vereensfahn an’n hüdigen Landkreis Oosterholt schickt, wat de Rechtsnafolger von dat ole Amt Oosterholt is. De Fahn weer to dat 100-Johr-Jubiläum von’n Vereen 1973 vör dat Raadhuus in Oosterholt-Scharmbeek wieht worrn. De Vereen hett ok
Jürn Breuer (* 22. Juni 1901 in Oostendörp; †) weer en plattdüütschen Schriever. Breuer is 1901 in Oostendörp boren. He is later Schoolmeester worrn, weer von 1950 af an Rekter von de Volksschool Bremervöör un is 1966 in Rohstand gahn. Jau...au, sau...au wür das - Sau ...au is dat! Bongardt, Bremervöör 1979 Is dat noch so? Ein Vortrag über niedersächsische Bauernkultur sowie plattdeutsche Kurzgeschichten und Gedichte. Bunkenburg, Zeven 1982 List vun plattdüütschen Schrievers Jürn Breuer in de Datenbank Die niederdeutsche Literatur (hoogdüütsch)