rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Simbabwe (engelsch: Zimbabwe; översett’: „Steenhüser“ in de Shona-Spraak), dat vörmolige Süüdrhodesien, is en Binnenstaat in dat süüdliche Afrika. De Naam „Simbabwe“ geiht torüch up de Stäe, de hüdigendags „Great Zimbabwe“ heten deit. Dat is en Stadt, de al lang in Dutt gahn is un wo dat de gröttsten Bowarken ut Steen ut de Tied vör den europääschen Kolonialismus in dat süüdliche Afrika gifft. De Naam „Rhodesien“ kümmt vun den engelschen Politiker un Kolonialisten Cecil Rhodes vun her. Natschonalfierdag in Simbabwe is de 18. April. Regeern deit in dat Land Robert Mugabe as en Diktater. He is an’n 4. März 1980 to’n eersten Mol to’n Premierminister un 1987 to’n Präsidenten wählt wurrn. Simbabwe liggt twuschen de Breeden 16° un 22° Süüd un twuschen de Längden 26° un 33° Oost. As en schieren Binnenstaat hett Simbabwe keen egen Togang na de See hen. Grenzen deit dat Land an Süüdafrika (225 km), Botswana (831 km), Sambia (797 km, vörmols Noordrhodesien) un Mosambik (1231 km). De Sambesi-Stroom is de Grenz na Sambia hen. Simbabwe is um un bi 390.757 km² groot. Dor sünd 3.910 km² vun Water. Alltohopen is dat um un bi so groot, as Düütschland un de Nedderlannen tohopen nahmen. De hööchste
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (* 6. März 1475 in Caprese; † 18. Februar 1564 in Rom) weer en italieenschen Maler, Bildhauer, Architekt un Dichter vun de Renaissance. To siene bedüdensten Warken höört de Fresken op de Deek un op de Altarmuur vun de Sixtiensche Kapell in Rom un de Skulpturen vun de Pietà un sien David. Michelangelo weer de tweete Söhn vun den Stadtvogt Lodovico di Leonardo Buonarroti Simoni un de Francesca di Neri. He wurr an' 6. März 1475 in Caprese in de hüüdig Provinz Arezzo boren; dornah truck sien Familie nah Florenz. Dat Kind wurr de Fru vun en Marmorarbeiter in Settignano to Pleeg geven. En paar Johr later is sien Moder storven, nahdem se dree wiedere Söhn boren harr. Madonna Leda Pietà Rondanini Ganymede, copia de 1532. Madonna Michelangelo. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Katsushika Hokusai (japaansch 葛飾北斎; * Oktober/November 1760 in Edo; † 18. April 1849 in Edo) weer en japaanschen Maler un Drucker. To siene bedüdensten Warken höört de 36 Ansichten vun’n Barg Fuji to de ok de bekannte grote Wagg bi Kanagawa höört. Katsushika Hokusai. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Kofi Atta Annan (* 8. April 1938 in Kumasi, Ghana † 18. August 2018 in Bern) weer de sövte Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen vun Januar 1997 bit Dezember 2006. He is 2001 mit den Fredensnobelpries ehrt worrn. Kofi Annan weer in de ghanaischen Stadt Kumasi as Söhn vun Henry Reginald Annan un Victoria Annan boren un een Dag later dööpt. To de Tiet 1938 weer Ghana noch en britsche Kolonie. De Familie vun Annan hett to de Elite vun’t Land höört, to de Ethnie vun de Fante. Sien beiden Opas un en Unkel vun em weern so nöömte Chiefs un sien Vadder hett lange Tiet as Utfohrmanager för de Firma Lever Brothers arbeidt. Kofi Annan hett 1958 mit en Studium vun de Weertschapswetenschoppen anfungen an’t Kumasi College of Science and Technology. Dör en Stipendium vun de Ford Foundation weer he in de Laag sien Studium in de USA an’t Macalester College in St. Paul, Minnesota wieder to maken, woneem he 1961 mit den Bachelor afslaten hett. Dorna hett he för een Johr an’t Genfer Hoochschoolinstitut för internatschonale Studien (IUHEI) vun de Universität Genf studeert. 1972 hett he butendem en Master of Business Administration an de Sloan School of Management
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Äthiopien (vun greeksch Αιθιοπία, tosamensett ut oolgreeksch αίθαλο=aíthalo - dat Sottene, Sottfarvene un οψ=ops - dat Antlaat, amharisch Ityop'iya, fröher ok Abessinien) is en Land in Afrika. De Nahwerlänner sünd Eritrea, de Sudan, Kenia, Somalia un Dschibuti. Natschonalfierdag is de 18. Mai, de Dag vun de Nedderlaag vun de Mengistu-Regime 1991. In Äthiopien leevt 78.254.090 Inwahners up 1.127.127 km². Dor is dat dat teintgröttste Land in Afrika mit un is bi dreemol so groot, as Düütschland. Dat gröttste Volk in Äthiopien sünd de Oromo (fröher ok „Galla“ nömmt). Se maakt bi 40 % vun de Inwahners ut un höört to'n Islam to, man ok to de Äthioopsch-Orthodoxe Karken. Bi 20-30% vun de Inwahners sünd Amharen, bi 10% sünd Tigray. De Amharen sünd lange Tied as dat „Staatsvolk“ vun Äthiopien ankeken wurrn. Tohopen mit de Tigray sünd se tomeist Christen un höört to de Orthodoxe Karken to. Denn gifft dat noch bi 10% Wolaita, 7% Sidama, 6% Somali, 6% Gumuz, 4% Afar, 3 % Gurage un 1% Agaw. Bavenhen kümmt dor noch en Rege lüttjere Völker to. Amtsspraak is Amhaarsch. As Muddersprake snackt dat bi 17 Millionen
Vila Nova Sintra is en lütte Stadt op dat Eiland Brava in de Republiek Kap Verde un togliek ok de Hööftstadt vun dat Eiland. Vila Nova Sintra liggt in de Bargen vun Brava op ruchweg 500 Meter Hööch bi de Koordinaten 14°53’17,3’’N un 24°40’47,0’’W. Vun buten dat Eiland kann een dor blots över dat Fischerdörp un den Haven vun Furna henkamen. De beiden Öörd sünd aver twee Straten verbunnen, wovun aver blots de ne’ere för den Autoverkehr egent is. Vun Vila Nova Sintra na Furna bruukt man ungefähr en Veerdel Stünn. Wieldat de Stadt vergliekswies hooch liggt un faken Wulken in de Bargens hangen blievt, is de Temperatur hier tomeist wat sieter, as dat in de Tropen vermodt warrt. Na de letzte Bereken vun de Inwahnertall 2005 harr de Hööftstadt vun Brava 1.873 Inwahners. Dat is en good Fööfdel vun de ganzen Minschen op dat Eiland. Dat Stadtbild vun Vila Sintra Nova is teemlich ruhig un gröön. Enge Straten gifft dat blots en poor, tomehrst is aver veel Ruum laten för Bööm, so dat sik de Hööftstraten as Alleen wiesen doot. De zentrale Steed vun de Stadt is de Praça Eugénio Tavares, nöömt na den beropen Musiker un Meester vun
Ünner den Sammelbegreep Aaft warrt all Frücht un Saat vun tomeist mehrjohrige Strüker, Bööm un annere Planten tohopenfaat, de för den Minschen to’n Geneet egent sünd un tomeist roh eten warrn künnt. Dat Woort kummt anfänglich vun den middelnedderdüütschen Begreep ōvet, womit as „Tokost“ all’ns meent weer, wat blangen Broot un Fleesch vertehrt worrn is, also ok Grööntüüch, Puulfrücht un so wieter. De Ünnerscheden vun Aaft un Grööntüüch is nich scharp afgrenzt. Tomeist stammt Aaft vun mehrjohrige Planten, wiel Gröönworen normalerwies vun eenjohrige Planten kummt. Butendem hett Aaft meist en högeren Zuckerandeel. Botaansch bekeken kummt Aaft ut de befrucht Blööt tostannen, Grööntüüch dorgegen entsteiht ut annere Plantendelen. Tomaten, Paprika, Zucchini, Körbsen un Gurken sünd woll ok Frücht, warrt aver normalerwies nich as Aaft ansehn vun wegen de fehlend Sööt btw. Süür. Man snackt hier vun Fruchtgrööntüüch, ofschoonst se na de Definitschoon baven ok to’t Aaft tellt warrn müssen. Rhabarber dorgegen is en Plantenstengel, de aver ok as Aaft verwennt warrt. In’n Hannel is vundaag de wieter ünnen beschrevene Indelen na Karnaaft, Steenaaft usw. begäng. In de Botanik warrt ünner den Begreep Aaft dorgegen all wild wassend oder kultiveerten Frücht un Saat tosamenfaat, de in’n Allgemenen roh eten warrn künnt un
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Wießel (Stadt). Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Wießel (poolsch Wisła) is en 1047 Kilometer langen Stroom in Polen. Se flütt vun de Beskiden na Noorden to un münnt in de Oostsee. De Wießel hett ehren Born in de Westbeskiden an’n 1214 m hogen Widderberg. Se löppt denn dör Krakau un twischen de Hilligkrüüzbargen un dat Lubliner Hügelland dör in de Deepebene. De Stroom kummt dör Warschau, Thorn un Bromberg. De Münn liggt bi’n Woarder un billt dor en Delta. Wießel. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Hein Bredendiek (* 18. September 1906 in Jever; † 24. April 2001 in Ollnborg) weer en düütsch Kunstopteher, Maler, Philoloog un plattdütsch Schriever. Hein (eegentlich Karl-Heinz) Bredendiek weer de Söhn vun en Schoolmeester in Jever. Nah sien Abitur an’t Mariengymnasium in Jever, wo Georg von der Vring sien Talent seen un hüm fördert hett, studeer he af 1926 in Berlin an de Staatlich Kunsthoochschool Kunstpädagogik, Kunsthistorie un Philosophie. Nah Referendar- und Assessorentiet in Altona, Plön, Reinbek un Flensborg gung he 1935 as Dozent an de Hoochschool för Lehrerbildung in Cottbus. Van 1940 bit 1945 hett he sien Kriegsdeenst bi de Marine afleist, dornah weer he eerst Dozent an de Pädagogisch Hoochschool in Ollnborg, van 1949 bit 1952 Studienrat in Jever, van 1952 bit 1972 an twee Gymnasien in Ollnborg, toletzt as Studiendirekter. De besünner Leistungen Bredendieks liggen in sien Wark as Maler vun Gemälden, Aquarellen un Teknungen, de de Existentialismus dicht bi kommen deen. Bit in sien letzten Levensjohren geev dat in Ollnborg un Jever Utstellungen. En gröttere Wirkung hett he aber mit sien plattdüütsch Schriften, mit Böker, Vertellsels un Rundfunksennen in ollnborgsch-oostfreesch Platt. Över 25 Johr weer he Baas vun de Ollnborger Schrieverkring, een Vereenigung vun plattdüütsch Schrievers. 1959:
Burkina Faso is een Land in West-Afrika, in dat Knee vun den Nigerstroom. Fröher hett dat Land mol "Obervolta" heten. Burkina Faso grenz an Mali, Niger, Benin, Togo un de Elfenbeenküst. Dat Land höört to de ärmsten Länner vun de Welt. Dat Land is indeelt in 45 Provinzen. De Hööftstadt is Ouagadougou un hett ruch weg 1 Million Inwahners. De Naam sett sik tohopen ut Wöör ut twee Spraken. Burkina is Mòoré un bedutt „Person, de wat gellen deit.“ Faso kümmt ut de Dioula-Sprake un heet „Vaderland“. Burkina-Faso schall denn so veel heten, as „Vaderland vun de Lüde, de wat gellen doot“. In Burkina Faso leevt bi 13.730.000 Inwahners up 274.000 km². Allerhand Völker sünd hier tohuse. Dat gröttste sünd de Mossi (40% vun de Inwahners). De ehre Vöröllern sünd in dat 15. Johrhunnert vun'n Süden her inwannert. In'n Oosten leevt de Gulmancena (mit bi 8%). Denn gifft dat noch de Fulbe (5%), hooch in'n Noorden de Tuareg (7%), de Bissa un de Sanan. Ok de Bobo (14%), Senufo (9%), Lobi (6%) un Buraba finnt sik dor an de Siete vun noch lüttjere Völker. Bi 23.000 Franzosen leevt in Burkina Faso, dormank 3.200 up Duer. Amtssprake is Franzöösch. In't Land
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Roofdeerter sünd en Ornen vun de Söögdeerter. Jemehr latienschen Naam „Carnivora“ kummt vun de Begrepen „caro, carnis“ (Fleesch) un „vorare “(slingen). Mank de Roofdeerter gifft dat aver ok welke, de nich to den gröttsten Deel vun Fleesch leevt. Blangen de klassschen Landroofderter gifft dat ok Waterroofdeerter so as de Robben. In de Ümgangsspraak warrt ok ’n poor Deerter to de Roofdeerter tellt, de dat in de Biologie nich sünd, so as to’n Bispeel de Hai oder de Aadler. In de Biologie warrt bloots de Oorden as Roofdeerter tellt, de to de Carnivora tohöört.
Robert Dorr (* 4. September 1835 in Fürstenau; † 21. Februar 1919 in Elbing) weer en plattdüütschen Schriever. Dorr is 1835 in Fürstenau in Westpreußen boren un weer later op’t Gymnasium Elbing. 1857 hett he an de Universität Königsberg dat Studeren op Geschicht anfungen un 1861 sien Dokter maakt. Denn is he Schoolmeester an dat Realgymnasium in Elbing worrn. He hett ünner annern op Hoochdüütsch över de Historie vun Oostpreußen schreven un ok en Stadtföhrer för Elbing rutgeven. Blangen disse Saakböker hett he ok Plattdüütsch schreven un ünner annern Shakespeare sien The Merry Wives of Windsor as De lostgen Wiewer von Windsor in’t Plattdüütsche överdragen. Twöschen Wiessel on Noacht. Plattdietsche Gedichte. Neumann-Hartmann, Elbing 1862 De lostgen Wiewer von Windsor. Liegnitz 1877 Drei niederdeutsche Fabeln: De Fos on de Haan, Nähen on näjentig Lest, De Krig tweschen dem Entewaart on de Baare. in: Altpreußische Monatsschrift 1, 1864, S. 270-273 Zwei niederdeutsche Fabeln: De Heiland on dat Peerd, De Engelstänen. in: Altpreußische Monatsschrift 1, 1864, S. 644-646 Von de Mieskes, de Beer bruen wullen. in: Altpreußische Monatsschrift 1, 1864, S. 753-754 Illustrierter Führer durch Elbing, Kahlberg, Cadinen u. Umgegend. Kafemann, Danzig 1911 List vun plattdüütschen Schrievers Robert Dorr in de Datenbank Die
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. William Shakespeare (* April 1564 in Stratford-upon-Avon; † 23. April 1616 ok dor) weer en engelschen Schriever vun Theaterstücken. Shakespeare warrt allgemeen as de wohrschienlich gröttste Schriever in engelsche Spraak ansehn. Shakespeare is 1564 in Stratford-upon-Avon as Söhn vun den Hanschenmaker un Öllermann John Shakespeare un Mary Arden boren un dor ok opwussen. Sien genauen Geboortsdag is nich bekannt, aver dat steiht fast, dat he an’n 26. April döfft worrn is. Mit 18 al hett he heiraadt, Anne Hathaway, un harr mit ehr twee Döchter un een Söhn. In de Tiet twischen 1585 un 1592 hett he in London as Schauspeler un Stückschriever för’t Theater anfungen. Üm un bi 1613 hett he sik wedder Stratford-upon-Avon trüchtagen un is dor 1616 doodbleven. 1623 is de Eerste Folio rutkamen, in den 36 vun Shakespeare sien Warken tohoopfaat weren, un de vör en ganze Reeg vun siene Warken de wichtigste un öllste Born för den Originaltext is. Alltohoop sünd vun Shakespeare 38 Stücken, 154 Sonetten, twee längere Vertellgedichten un welk körtere Gedichten nableven. De 154 Sonetten hett Renate Wüstenberg kumplett in’t Plattdüütsche översett. †: wohrschienlich blot to’n Deel vun
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner James Garner (Mehrdüdig Begreep). James Garner (born as James Scott Bumgarner; * 7. April 1928 in Norman, Oklahoma, USA; † 19. Juli 2014 in Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Schauspeler. Garner hett mit sössteihn Johren de Highschool verlaten, güng to Hannelsmarine un hett denn an’n Koreakrieg deelnahmen, in den he verwunnt worrn is. Dorna hett he en Studium vun de Bedrievsweertschap anfungen, wessel denn aver to’n Schauspeelünnericht an de Berghof-School in New York. He müss sik en Tiet lang aver mit verscheeden Arbeiden dörslahn, vördem er 1954 en Rull in en Broadwayopföhren kregen hett. He kreeg nu verscheeden lütte Film- un Feernsehrullen, de eerste weer in’t glieke Johr en Statistenrull in The Caine Mutiny. En grötteret Publikum is to’n eersten mol bekannt worrn dör de Westernreeg Maverick (1957-1960). Dorna güng dat mit de Karriere vöran un he speel in vele Kinofilmen mit. Hier weer he faken ok in Hööftrullen oder an de Siet vun bekannte Weltstars in Western, Krimis, Kummedien un Kriegsfilmen to sehn. Sien bekannteste Feernsehrull weer de Titelrull in The Rockford Files, de he söss Johr vun 1974 bit 1980 speelt hett un bit in de 1990er Johren
Dat Ostermoor, ok Barßeler Moor, lag tüschken Sagter Ems mit Ramsloh un Strücklingen up de eene, un Soeste mit Barßel un Harkebrügge up de annere Siete. Vandage hört dat to’n Landkreis Cloppenborg. Dat ehemoalige Hoochmoor is nu bit up lütke Reste afdrogen. Hier liggt nu de Oortschupp Elisabethfehn. Dat Ostermoor is no de lesste Iestied in een Tietruum van 10.000 bis 12.000 Johren entstohn. Et handelte sük üm een uhrenglasförmiget upgewölbtet, suret Küsten-Hooch- or Regenmoor, dat alleen doer Neddersläge (ombrotroph) versorgt woor un nährstoffarm (oligotroph) was. So een Moor hev een Stickstoffgehalt, betrocken up Kohlenstoff (NC - Wert), < 3 Prozent un een pH-Wert van 2,8 to 3,4. De natürlike toerfmakende Vegetation bestönd ut Torfmoos, Wollgras un Heidekrut. Düt Hoochmoor, dat as een vullgetrockenen Schwamm een över dat Grundwaterniveau liggenden eigenen Moorwaterspeegel harr, stönd jüst as alle Hoochmoore nich mit dat Grundwater in verbindung un kömp an de höchste Steed up eene Dicke van 10,30 meters. No de öllsten Mittdeelungen began de Urbarmaakung van de Hochmoors cirka üm 1400, as in Noordwesten van düt Land, dat blot minn bewaldet was, dat Holt knapp wörd un mehr Heizmaterial för de wassende Bevölkerung bruukt wörd. In eene Schrift van 1415, wo en
De Noordsee (vun öllers her ok Westsee oder Westerhaf heten) is ene Randsee vun’n Atlantik, de tüssen Grootbritannien in’n Westen, Norwegen in’n Noordoosten, Däänmark in’n Oosten un Düütschland un de Nedderlannen in’n Süden liggt. De Rhien, de Werser, de Elv un de Thems fleet in de Noordsee. De bit to 7 Meter hogen Floden vun de Tiden dringt 65 km in de Werser un bit Hamborg 142 km in de Elv vör. Eilannen in de Noordsee sünd Helgoland, de Noordfreeschen Inseln, de Oostfreeschen Inseln un de nedderlandschen Waddeneilanden. Över de Noordsee is faken Storm un Nevel, liekers blööt hier dör de Welthavens in London, Hamborg, Bremen, Amsterdam, Rotterdam un Antwerpen veel Schippsverkehr un -hannel. An Fisch weert to 60 % Heren un to 10 % Kabeljau fungen, tomehrst bi England un Schottland. De Goldboors warrt in de leste Tiet ümmer weniger, wiel em dat in de Noordsee to warm woorn is is to’n Lieken. De Anwahners vun de Waterkant nöömt de Noordsee bi Stormflood „Blanken Hans“, aver wiel se dör Stormfloten al vele Minschen verdrinken laten hett, warrt dat „wille Haff“ ok woll „Moordsee“ nöömt. De Noordsee streckt sik vun 50° 56′ N in’n Süden över 1.120 Kilometer bet 62°
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Äquatoriaal-Guinea (spaan. Guinea Ecuatorial, franz. Guinée Èquatoriale, portug. Guiné Equatorial) is een Land in Afrika. Dat grenzt in'n Noorden an Kamerun, in'n Süden un Oosten an Gabun un in'n Westen an den Golf vun Guinea. Ofschoonst dat Land düssen Naam driggt, liggt dor keen enkelten Deel vun an'n Äquator, man en beten nöördlich. In Äquatoriaal-Guinea leevt bi 501.000 Inwahners up 28.051 km². Hööftstadt is Malabo. De Inwahners höört to'n groten Deel (80%) to de Volksgrupp vun de Fang. Dor kümmt denn noch en lütteren Deel (20%) vun dat Volk vun de Bubi hento. Beide höört to de Bantuvölker to. Amtsspraken sünd Spaansch un Portuges'sch. Dor is 1997 as Sprake vun de Verwalten noch Franzöösch tokamen. Wieterhen weert ok de Bantuspraken Bubi un Fang snackt. Um 1500 rüm hett Portugal dat Land innahmen. 1778 möss Portugal de Kolonie an Spanien aftreden. An'n 12. Oktober 1968 is Äquatorialguinea unafhängig wurrn vun Spanien. Länner in Afrika Ägypten | Algerien | Angola | Äquatoriaal-Guinea | Äthiopien | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Dschibuti | Elfenbeenküst | Eritrea | Gabun | Gambia | Ghana | Guinea |
Santiago is dat Hööfteiland vun de Republiek Kap Verde in’n Atlantik. Se is de gröttste vun de negen bewahnten Eilannen un höört to de süüdlichen Ilhas do Sotavento. De Hööftstadt vun Santiago is Praia, de ok togliek de Hööftstadt vun de hele Republiek is. Santiago is mit en Flach vun ruchweg 991 km² dat gröttste Eiland un mit üm un bi 230.000 Inwahners leeft op dat Eiland ok de meisten Minschen vun de Kapverden, wovun na en Bereken vun 2005 knapp de Hälft in de Hööftstadt Praia wahnt. In’n Oosten vun Santiago liggt dat Eiland Maio, na Westen kummt Fogo as nöögst Navereiland. As dat gröttste Eiland weer Santigao ok de eerste, de vun Minschen bewahnt weer. De Verwalten is indeelt in mehrere Distrikten, de Concelhos. Dat weern toeerst söss, man 2005 is en ne’e Indelen maakt worrn, so dat opstunns negen Concelhos op Santiago inricht sünd. Dat sünd: Praia, Ribeira Grande de Santiago, São Domingos, Santa Catarina, São Salvador do Mundo, São Lourenço dos Órgãos, Santa Cruz, São Miguel un Tarrafal. De bedüdenste Stadt vun’t is de Hööftstadt Praia, nich blots as hier de Regeeren un de Bottschoppen vun de Utlannen sitten doot, man ok, wiel de Haven vun
En Venool is en lütte Veen. Tohopen mit de Arteriolen sünd dat de fiensten Bloodfatten, de noch mit’t bloot Oog to sehn sünd. Man kann jem t. B. an de Sclera (de witte Ogenhuut) vun’t Oog as fien Fattteken (Episcleralfatten) wohrnehmen. Venolen entstaht ut den venösen Afsnitt vun Kapillaren un loppt mit naverte Venolen to Venen tosamen. Vun’n Opbo sünd se gliek as de Venen, man dat se keen düüdliche Schicht ut glatte Muskulatur (Tunica media) un keen Venenklappen hebbt. Bi de Leukozytenmigratschoon, also wiel en Immunantwoort op indrungen Krankmakers, löpt dat Inströmen vun de Leukozyten in de Lymphknütten över so nöömte high endothelial venules.
Bi de Naams bi de Oromos kummt jümmer an de eerste Steed de Vörnaam vun de Person. As tweten Naam warrt de Vörnaam vun’n Vadder annahmen. Faken warrt denn ok noch de Vörnaam vun’n Grootvadder as drüdden Naam dorachtersett. Binnen de Familie kriegt de Lüüd faken aver ok noch Leevsnaams, de blot in de Familie bruukt warrt. Traditschonell söcht de Vadder de Naams vun de Kinner ut. Bi de Deerns hett de Mudder en beten mehr mit to seggen. De Naams hebbt faken en Bedüden, de Wünsch vun Spood, Wiesheit oder Naturkräft för de Kinners mit op’n Weg geven schöölt. Opmehrst vergeven warrt de Naams Ibsaa för Jungs un Ibsituu för Deerns, wat allens beids Licht bedüden deit. In’n Westen is dat begäng, dat een en fasten Familiennaam hett. So hett to’n Bispeel Yared Dibaba eerst mit dat Inbörgern in Düütschland sien Familiennaam Dibaba kregen. He hett egentlich Yared Terfa heten. Dat Terfa keem vun sien Vadder sien Vörnaam, de Vadder hett Terfa Dibaba heten. Mit dat Inbörgern müss Yared den tweten Naam vun sien Vadder tosätzlich annehmen. Offiziell in’n Pass steiht nu Yared Terfa Dibaba in un Dibaba gellt as Familiennaam.
Kap Verde (portugeesch Cabo Verde) is en Inselstaat in’n Atlantik, de politisch den afrikaanschen Kontinent torekent warrt. De Kapverdischen Eilannen, as ok dorto seggt warrt, warrt as Deel vun Makaronesien ansehn – ünner dissen Begreep warrt all de Eilannen un Inselgruppen in’n ööstlichen Atlantik tohopenfaat. De negen gröttsten vun de föfftein Eilannen sünd hüüt noch vun Minschen bewahnt. Tohopen hebbt de Eilannen ein Flach vun 4033 km². De Hööftstadt vun de lütte Republik is Praia. Staatsbaas is siet 2011 de Präsident Jorge Carlos Fonseca. De Republik Kap Verde liggt ’n beten mehr as 550 km wiet vör de Küst vun Senegal in’n ööstlichen Atlantik. De Inseln warrt vun de Inheemschen ünnerscheedt in de Eilannen över’n Wind (Ilhas do Barlavento) un ünner’n Wind (Ilhas do Sotavento). Dat leddt sik vun den Passatwind af, de jümmers ut de lieken Richten weiht. De eerste Grupp billt Santo Antão, São Vicente, São Nicolau, Sal, Boa Vista un de dree nich bewahnten Eilannen Santa Luzia, Branco un Raso. De Sotavento-Grupp sett sik tohopen ut Maio, Santiago, Fogo, Brava un de Inselgrupp vun de Ilhéus do Rombo. De Archipel vun de Kapverden is dör vulkaansch Vörgäng tostannen kamen. Wieldat de geograafsche Laag midden binnen en Lithosphärenplatt
Dat Tecklenburger Land is en Region in’n Noorden vun Noordrhien-Westfalen. Dat höör lange to dat Rebeet vun’n Graf vun Tecklenborg. Ok hier warrt hüüt noch Platt snackt, dat Ostwestfälsche Platt. Gröttere Orte sünd Ibbenbüren, Lengerske, Westerkappeln un so wieder. To’n gröttsten Deel vun de Fläche is de Landweertschapp in Ossenbrügger Bergland. De katholske Kark an de evangelske hätt veel Tosprook. In Ibbenbüren is de Pütt.
De Organisation för de Minnerheiten in Europa will sik för dat Verbreden vun Informatschonen över de Minnerheiten in Europa insetten. De Organisatschoon hett 1999 as Websteed Eurominority anfungen. In’n September 2002 hett sik dor en redig Organisatschoon vun grünnt, de ehrn Sitt in Quimper in de Bretagne hett. Websteed vun de Organisation för de Minnerheiten in Europa (plattdüütsch)