rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dat Rheiderland is en Landstreek in Düütschland un de Nedderlannen tüsken Eems un Dullert. De düütsche Deel van’t Rheiderland liggt westelk van d’ Eems in Oostfreesland. De nedderlannsche Deel (schrieven: Reiderland) liggt in d’ Provinz Grunneng. Nett as dat Overledingerland, dat Moormerland un dat Lengenerland is dat Rheiderland en van de veer historisk Landskuppen van d’ Landkreis Leer. De gröttste Deel van’t Rheiderland is Maschland (Pollers) un is nett so platt as de Rest van Oostfreesland, man dat gifft noch minner Bomen. Dat Land in d’ Noorden wurr van d’ Dullert torüggwunnen un so is dat d’r leep good, um Korn antobauen. Bit vandag sünd daar de prachterg Hoffen van de rieke Buren („Pollerfürsten“) to sehn. In d’ Süden van’t Rheiderland gift dat en bietje Moor, wat to dat Bourtanger Moor tohört. Dat Rheiderland is riek an oll Örgeln in de Karken, de van hör Gemeenten vör hunnerten van Jahren köfft worden sünd. Besünners bedüdend is de Arp Schnitger-Örgel in d’ Georgskark in Weener. De meeste Karken un Minsken in de Streek sünd van de reformeerte Konfesschoon. In en paar Dörpen gifft dat ok en lutherske Kark. Minnerheiden sünd de Old-Reformeerten un freei Karken un ok en paar Kathoolsch. De
Velma Middleton (* 1. September 1917 in St. Louis, Missouri; † 10. Februar 1961 in Freetown, Sierra Leone) weer en US-amerikaansch Jazzsingerin. Middleton weer siet Anfang vun de 1930er Johren in Nachtclubs uptreden, bevör se 1938 mit Connie McLean’s Orchestra, mit de se ok in Süüdamerika gasteer, un as Solistin in' Jazzberiek arbeiten dee. 1942 wurr se Liddmaat in de Band vun Louis Armstrong. Wegen den Recording ban is se aber eerst af 1946 up Schallplatten mit hüm dokumenteert. Nahdem Armstrong sien Big Band 1947 uplööst wurrn weer, is se mit Armstrong sien All Stars uptreden. Se wurr vun hüm bi sien Konzerten ok för komisch Nummern insett. In Erinnerung blieven de Duette mit Armstrong, to'n Bispeel That’s My Desire, Baby It’s Cold Outside oder Big Butter and Egg Man. 1952 nehm se ok ünner eegen Naam för Duotone up. Twee Alben ünner eegen Naam nehm se mit Earl Hines 1948 bzw. Cozy Cole 1952 up. Se is wiels en Afrika-Tournee, up de se mit Armstrong ünnerwegens weer, storven. Louis Armstrong: Plays W. C. Handy; Satch Plays Fats Carlo Bohländer u. a: Reclams Jazzführer. Stuttgart, Reclam, 1991 Ian Carr, Digby Fairweather, Brian Priestley: „Jazz: Rough Guide“, Stuttgart, Metzler 1999, 2.
Fibrinolys (Fibrinsplitten) is de Beteken för’t Oplösen vun en Bloodkluten (Thrombus) in’n Lief dör dat Enzym Plasmin. Dat Plasmin hett de Egenschop, de Fibrinpolymeren optolösen, de den Thrombus tosamen hollen doot. Entstahn doot lüttere Afboprodukten vun’t Fibrin, un de Thrombus fallt ut’nanner. De physioloogsche Fibrinolys warrt in’n Lief vör allen dör den geweevspezifischen Plasminogenaktivater un dör Urokinase aktiveert. De wichtigsten nich-physioloogschen Aktivaters vun Plasminogen sünd Staphylokinase un Streptokinase, de ok in de Therapie to’n Oplösen vun Thromben (Thrombolys) insett warrn künnt. Se hebbt beid gemeen, dat se sülvst nich as Enzym aktiv sünd, man mit Plasminogen oder Plasmin en Komplex billt, de in de Laag is, dat Plasminogen to aktiveren. In de Therapie warrt blangen Urokinase vundaag ok künstlich tüügte („rekombinante“) Aktivaters as rt-PA oder Alteplase insett. De Fibrinolys warrt to de glieken Tiet aktiveert as de Hämostaas, man se sett langsomer in un sorgt blangen annere Stolltörners dorför, dat de Hämostaas in’n Rahmen blifft. Dat Aktiveren vun de Fibrinolys is veel eenfacker as de Afloop to’n Aktiveren vun de Hämostaas. Vör allen baseert se op’t Ümwanneln vun dat inaktive Vörlöperprotein Plasminogen in de aktive Serinprotease Plasmin. Bi’t Aktiveren vun’t Plasminogen warrt ünnerscheedt in en physioloogsch Aktiveren dör Aktivaters in’n
Formosus (* ca 816; † 4. April 896 in Rom) weer tüschen 891 un 896 Paapst. De to'n Tietpunkt vun sien Wahl 75 Johr olt Formosus weer tovör Bischop vun Porto ween. 864 övernehm he de Upgaav vun en Legaten bi de Bulgaren un sull nah den Willen vun Khan Boris eerst Metropolit vun Bulgarien wurrn. En Metropolitat lett sück aber nah Karkenrecht nich dörsetten. In de folgen Johren hett he denn mehrfack diplomatisch Missionen för de Paapsten ünnernommen. 875 hett he mit Karl den Kahlen över de sien Kaiserkrönung verhannelt. En Johr later hett hüm Paapst Johannes VIII. vun sien Bischopsamt enthaben, wiel he sück an en Verswöören bedeeligt harr. Vun Marinus I. wurr he eenig Johr later aber weer insett un he weer denn weer pääpstlich Berader. Am' 6. Oktober 891 wurr Formosus ahn gröttere Wahlutnannersetten Paapst. He hett woll ehrder gegen sien Willen de Kaiserkrönung vun Guido von Spoleto wedderhalt un hett ok de sien Söhn, den Grafen Lambert von Spoleto to'n Mitkaiser kröönt, allerdings wurrn de beid bald so mächtig, dat Formosus den düütschen König Arnulf von Kärnten to Hülp reep. De hett den Rom erobert un wurr 896 sülvst Kaiser. Todem keem Formosus in Konflikt
Ernst Kuntscher (* 7. Januar 1899 in Bautsch, Mähren; † 10. Oktober 1971 in Stood) weer en düütschen Politiker von de CDU. Na de Volksschool hett Kuntscher, de kathoolsch weer, en Lehr as Slosser maakt, de en Tied lang dör den Eersten Weltkrieg ünnerbraken weer. In de Tschechoslowakei hett Kuntscher von 1919 af an to de Düütsche Christlich-Soziale Volkspartei tohöört. Bet 1922 hett he as Slosser arbeidt. Dör den Krieg versehrt kunn he sien Beroop nich mehr vull doon un hett denn von 1922 af an op Bankkoopmann ümlehrt un för de Volksbank in Bautsch arbeidt. Dor weer he Leitend Beamter un von 1936 af an Maat von’n Vörstand. He weer ok Geschäftsföhrer von en christlich Konsumgenossenschaft. He weer aktiv in de Christliche Gewarkschop in dat Sudetenland. Von 1927 af an weer Kuntscher Stadtraad in Bautsch un dor Vörsitter von de Frakschoon von de Düütsche Christlich-Soziale Volkspartei. Na de Annexion von dat Sudetenland 1938 hett he dat Amt verloren. An’n 1. Dezember 1938 is he Maat von de NSDAP worrn (Matennummer 6595129). 1943 bet 1945 weer Kuntscher in de Wehrmacht un denn in engelsche Kriegsfungenschop. Kuntscher keem 1945 as Verdrevenen na Neddersassen un hett bi de Stadt Stood arbeidt. 1945
Westelk van d’ Eemsmünden bi Poom (Gemeente Jemgum, Oostfreesland), tegenöver van Emden, liggt de Dullert Dat is en Bucht, de bold hunnert km² groot is un dör de dree Kilometer breed Dullertmund bi de Landtung „Punt van Reide“ mit de Buteneems un so mit de Noordsee verbunnen is. De Bucht is bi dat Inbreken van de See bi Störmflooden tüsken 1362 (Tweede Marcellusflood) un 1509 (Cosmas- un Damian-Flood) tostanne komen. Daarbi sünd mehr as 30 Dörpen in de Flooden unner gahn. In Uptekens van de oostfreesk Chronist Otto Galama Houtrouw wassen dat dit Oorten: Beerum, De Borg, Nesse, Fletum, Wilgum, Janssum, Ludgerskerk, Peterswolde, Liede, Torum, Westerreide, Oosterreide, Homburg, Tyseer, Beda, Hakkelsum, Uiterpauwinge, Fymar, Stokdorp, Ewitsweer, Duweler, Santerdorp, Saxumerwolde, Harmesolde, Saxum, Okkeweer, Uiterbeerte, Garnie, Wynemeer, Homingeham, Blyham, Harkenborg, Megenham, Medum, Bunnergarteny, Exterhuis, Stocksterhuis, Reiderwolde, de Beerte, Palmar, Meerhusen, Merkhusen, Vynelham, Aikeweer, Zwaag, Torpren, Hovingogast, Donnella, Oost- und Westfinserwolde, Oud Exterhuis, Menterwolde, Astok, Midwolde un Oostwolde. Bi dat Inbreken van de Dullert wurr de in dat Johr 1509 de Emder Haven van d’ Stroom offsneden. Vördem was de Eems nett vör de Dören van de Stadt, man nu was se in hör neei Loop wannert. Tegenöver van Emden leeg de Halfinsel Nesserland,
Randy Wayne Schekman (* 30. Dezember 1948 in Saint Paul, Minnesota) is en US-amerikaansch Biochemiker un Perfesser an de University of California, Berkeley. 2013 wurr hüm gemeensam mit James Rothman un Thomas Südhof de Nobelpries för Physiologie oder Medizin toerkannt. Schekman hett 1970 sien Bachelor in Molekulare Biologie an de University of California, Los Angeles in Los Angeles, Kalifornien, un 1975 siek Doktertitel (Ph.D.) in Biochemie bi Arthur Kornberg an de Stanford University in Stanford, Kalifornien maakt. Dornah harr he en Stäe as Post-Doktorand in de Afdeelen för Biologie vun de University of California, San Diego in San Diego, Kalifornien, bevör he af 1976 en Juniorprofessur (tonächst Assistant Professor, later Associate Professor) in de Afdeelen för Biochemie vun de [University of California, Berkeley]] in Berkeley, Kalifornien, övernehm. Siet 1989 hett he dor en ordentliche Professur för Molekulare un zelluläre Biologie. Schekman un sien Arbeitsgrupp hemm tallriek Erkenntnisse över Regulatschoon un Afwickeln vun Protein-Transport-Prozessen binnerhalv vun Zellen as ok deren togrundliggend Gene un Genprodukte wunnen. Teel vun de Forschung weern biologische Membranen un deren Produktschonsprozesse. Grundliggen Erkenntnisse wurrn woll an Hefen wunnen, de entspreken Mechanismen kunnen aber ok an höhgere Organismen nahwiest wurrn. Störungen vun disse Prozesse wurrn as Oorsaak vun
Stephan V. (VI.) († 14. September 891 in Rom) weer Paapst van 885 bit to sien Dood. De Naam bedüüd up oltgreeksch „de Kroon“. He wurr in' Dezember 885 Paapst – ahn Afspraak mit den ostfränksch König Karl III. den Dicken, de hüm doruphen in den Kamp gegen de Sarazenen de Ünnerstütten verwiegern dee. Stephan V. hett sück doruphen an den Hartog Guido von Spoleto, den dormals mächtigsten Fürsten vun Italien wennd. Nah den Dood vun Karl III. weer he dwungen, Guido von Spoleto to'n Kaiser to krönen. Stephan V. (Paapst). Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Normdaten: GND: 118617761 (OGND, AKS) | LCCN: n88189209 | VIAF: 89637377 | Wikipedia-Personensöök
St. Wendel is en Kreisstadt in' Nordosten vun dat Saarland. Se liggt rund 36 km nordöstlich vun de Landshööftstadt Saarbrücken un is nah den hilligen Wendelin nömmt. In St. Wendel leven 25.977 Inwahner (Stand: 31.12.2012) up en Rebeet vun 113,54 km². St. Wendel liggt an de Blies an' Foot bzw. westlich vun den Bosenberg up en Hööcht vun 286 m ü. NN. (Fruchtmarkt). Hööchst Erheven ist de Bosenberg mit 485 m, de deepste Stäe mit 260 m is de Stäe, an de de Blies dat Stadtrebeet nah Ottweiler verlett. To de Stadtgemeen St. Wendel hörrn de Stadtdeelen Bliesen, Bubach, Dörrenbach, Hoof, Leitersweiler, Marth, Niederkirchen, Niederlinxweiler, Oberlinxweiler, Osterbrücken, Remmesweiler, Saal, Urweiler, Werschweiler, Winterbach un de Karnstadt St. Wendel. St. Wendel. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Literatur über St. Wendel in de Saarländsch Bibliographie Film över St. Wendel vun Leo Kornbrust un Felicitas Frischmuth (1974) Kreisstadt St. Wendel
Bonifatius VI. († April 896) wurr in' April 896 formlos vun de Gegnern vun sien Vörgänger Formosus to'n Paapst nömmt. Dat Amt vun den Presbyter harr he all vörher wegen unsittlich Levensführen verloren. Sien Pontifikat düer aber nich lang, 15 Daag nach Amtsanträe is he all storven. Dat weer dat dartkörtste vun de Historie, dat Johr 896 weer somit en Dreepaapstenjohr. Friedrich Wilhelm Bautz: Bonifatius VI.. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Bautz, Hamm 1975. 2., unverännert Uplaag Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1, Sp. 689. Rudolf Schieffer: Bonifatius VI. In: Lexikon des Mittelalters (LexMA). Band 2, Artemis & Winkler, München/Zürich 1983, ISBN 3-7608-8902-6, Sp. 414. Thomas Oestreich: Pope Boniface VI, in Catholic Encyclopedia, Band 2, Appleton, New York 1913 Bonifatius VI.. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Normdaten: GND: 100938205 (OGND, AKS) | VIAF: 56967516 | Wikipedia-Personensöök
Werder Bremen vun 1899 is en Sportvereen ut Bremen. Grünnt wurrn is he an’n 4. Februar 1899. Dor warrt in 7 Afdelen Sport bedreven. De Vereen besteiht ut den Sportvereen Werder Bremen vun 1899 e.V., de för den Amateursport tostännig is, un de Werder Bremen GmbH & KG a.A. (up Aktien), de an’n 27. Mai 2003 grünnt wurrn is. Düsse GmbH kümmert sik um den Profisport. De SV Werder Bremen warrt vun Klaus Dieter Fischer as Präsidenten anföhrt un de Sportdirektor heet Klaus Allofs. Geschäftsföhrer is Jürgen Ludger Born. De Trainer vun de Footballmannschafft heet Ole Werner. De SV Werder is al veermol düütsche Meister in de Bundsliga wurrn: 1965, 1988, 1993 un 2004. In dat Johr 2004 hefft se dat „Dubbel“ hoolt, dat bedutt: Se sünd nich bloß Meister wurrn, man hefft ok den Düütschen Football-Pokal wunnen. 1992 hett de Vereen den Europa-Pokal vun de Pokalwinners hoolt. In de Johren 2005 un 2006 hett Werder bi de Champions-League mitspeelt un hett dat beide Molen bit in dat Achtelfinool schafft. 2008 hett sik de Vereen to’n föfften Mol achternanner qualifizeert för de Königsklass vun Europa, un, na een Paus vun bloß een Johr, is de Ploog 2010 wedder dor mit
Eucharius Gottlieb Rink (* 11. August 1670; † 9. Februar 1745) weer en düütsch Heraldiker un Jurist. Sien Herkunft is de in dart 15. Johrhunnert adelt Familie Rink von Dorstig. Ansässig weer de Stamm in Stötteritz bi Leipzig as Arvherren. Rnk hett in Altorf de Universität besöcht un kreeg nah sien Studienabschluss 1707 en Lehrstohl för düütsch Staatsrecht. Swoorpunkt vun sien Forschungen weern de Segel as Borns för sien heraldisch Arbeiten. He hett de heraldisch Schraffur för Iesen un för de Natuurfarv utfunnen. Nah sien Upfaaten sünd all Wappen in düütsch Rebeeden entstahn. J. J. Mandata Cum Et Sine Clausula. Eucharius Gottlib Rink. – Altdorfii Noricorum : Meyer, 1697 De Carrociis : Ex Iure Militari Medii Aevi. Eucharius Gottlib Rink. – Altdorfii Noribergensium : Kohles, 1700 De Veteris Nvmismatis Potentia Et Qvalitate Lucubratio : occasione Rubricæ Codicis de eodem Argumento; sive Cognitio Totivs Rei Nvmariae Ad Intelligentiam Ivris Accommodata ; Accessit Dissertatio Ivridica De Nvmo Vnico, Cum multis aliis cognitioni Numorum conducentibus. Eucharius Rink. – Leipzig, 1701 Leopolds des Großen, Römischen Käysers, wunderwürdiges Leben und Thaten : aus geheimen Nachrichten eröffnet. Eucharius Gottlieb Rink. – Leipzig : Fritsch, 1708 Leopolds des Großen, Römischen Käysers, wunderwürdiges Leben und Thaten : aus
Michael Levitt (* 9. Mai 1947 in Pretoria) is en süüdafrikaansch Chemiker. An’ 9. Oktober 2013 wurr hüm gemeensam mit Martin Karplus un Arieh Warshel de Nobelpries für Chemie „för de Entwicklung vun Multiskalenmodellen för komplexe chemische Systeme“ toerkannt. Levitt hett af 1964 Physik an dat King’s College London studeert mit den Bachelor-Afsluss 1967 un wurde 1971 kreeg he an dat Laboratory of Molecular Biology in Cambridge in Biophysik sien Doktertitel. As Post-Doktorand weer he van 1972 bit 1974 EMBO-Fellow an dat Weizmann-Institut för Wetenschapen bi Shneier Lifson. 1974 bit 1979 weer he Wetenschapler an dat Laboratory of Molecular Biology in Cambridge un 1977 bit 1979 Gastwetenschapler Francis Crick an dat Salk Institute in La Jolla (Kalifornien). Af 1979 weer Levitt Perfesser för physikalische Chemie an dat Weizmann-Institut un af 1987 Perfesser för Strukturbiologie an de Stanford University. 1993 bit 2004 weer he Baas för de Afdeelen för Strukturbiologie in Stanford. He weer Gastperfeeser an dat Weizmann-Institut, de Universität Paris un an de École Normale Superieure (Blaise Pascal Professur). 2001 wurr he Fellow vun de Royal Society, 2002 vun de National Academy of Sciences un 2010 vun de American Academy of Arts and Sciences. He is siet 1968 verheiraadt un
Arieh Warshel (* 20. November 1940 in Sde Nahum, Israel) is en israeelsch-amerikaansch Chemiker. An’ 9. Oktober 2013 wurr hüm gemeensam mit Martin Karplus un Michael Levitt de Nobelpries för Chemie „för de Entwicklung vun Multiskalenmodellen för komplexe chemische Systeme“ toerkannt. Warshel wurr in dat Kibbuz Sde-Nahum boren un studeer nah den Militärdeenst 1958 bit 1962 (toletzt in den Rang vun en Hautmann) af 1962 Chemie an dat Technion in Haifa mit den Bachelor-Afsluss 1966 un den Master-Afsluss an dat Weizmann-Institut för Wetenschapen 1967. He kreeg 1969 bi Shneior Lifson an dat Weizmann-Institut in physikalisch Chemie sien Doktertitel. Warshels Homepage Levensloop Normdaten: GND: 1044287136 (OGND, AKS) | LCCN: n91000259 | VIAF: 46832584 | Wikipedia-Personensöök
Heidi Eisterlehner (* 25. Oktober 1949 in Burg (bi Meideborg)) is en düütsch Tennisspelerin. Heidi Eisterlehner hett as Kind in Sassen-Anholt leevt. Later is de Familie ut de DDR in de Bundsrepubliek översiedelt un leev tonächst bi Amberg un later in Nürnbarg. Eisterlehner hett Sozialpädagogik studeert. Hör sportlich Karriere fung se eerst mit 12 Johren bi den 1. FC Nürnberg ünner Jan Foldina an. 10 Johr later is hör bispeellos Profikarriere anfungen. Nah 7-johrig Ünnerbreken bi de Seniorinnen is se todem aktive Spelerin vun den TEC Waldau Stuttgart. Van 2007 bit 2011 weer Heidi Eisterlehner in de Jöögdarbeit vun de Tennisafdeelen vun den VfL Pfullingen aktiv. Heidi Eisterlehner leevt hüüd in Sonnenbühl-Genkingen bi Reutlingen. Se reck in' Januar 1976 dat Veertelfinale vun de Australian Open, verlor dor aber gegen Helen Gourlay Cawley. Van 1976 bit 1978 weer se Liddmaat vun de düütsch Fed-Cup-Mannschap. Heidi Eisterlehner wunn ca.20 natschonale un internatschonale düütsch Meesterschapen (Eenzel, Düppel, Mixed un Mannschap). 1977 un 1980/81 wurr se düütsch Eenzelmeesterin in de Halle, in' Düppel ünner annern 1976 mit Helga Masthoff, 1978 un 1979 mit Sylvia Hanika un 1980/81 mit Eva Pfaff. Hör hööchst Platzeeren in de Tennis-Weltranglist weer Platz 155 Bi de Senioren wunn se
Stephan VI. (VII.) († 897) weer Paapst van Mai 896 bit Juli oder August 897, tovör Bischop vun Anagni, to de hüm sien Vörgänger Formosus nömmt harr. He harr Stephan ok to'n Kardinal nömmt. De Umstänn vun sien Paapstwahl sünd unklor, he wurr aber ünnerstütt vun en vun de mächtigen röömsch Familien, dat Huus Spoleto, dat to disse Tiet mit anner Familien um den Infloot up dat Paapstdom in Striet leeg. Stephan is vör allen bekannt dör den Prozess gegen Formosus, de as Liekensynode bekannt wurr un ahn Twiefel up Druck vun de Spoleto tostann keen. Bi dissen Prozess in' Januar 897 wurr de verwesen Liek vun Formosus, de all siet mehr as 9 Maand begraven weer, exhumeert, vör Gericht stellt un wegen Meineid un Usurpatschoon veroordeelt. Doruphen wurr de Liek, vun de man ünner annern de Kopp afhaun harr, in de Tiber smeeten. Fröhere Anhänger vun den Formosus hebbt de Liek aber weer ut den Tiber fischt un hemm hüm stillkens begraven. Later wurr de Körper in sien Grab in St. Peter torüchbrocht. De Prozess hett en Upstand utlööst, de – ofschons de Anstifter Lambert von Spoleto un sien Moder Ageltruda hör Herrschap över Rom to Anfang vun dat
Alice Munro, borene Alice Ann Laidlaw (* 10. Juli 1931 in Wingham, Ontario; † 13. Mai 2024) weer en kanaadsch Schrieversche. Mit hör umfangriek vertellerisch Wark is se in Kanada un in’ angelsasschen Spraakrum en Bestsellerautorin. Munro wurr mit tallriek Priesen uttekent, ünner annern 2009 mit den Man Booker International Prize. An’ 10. Oktober 2013 wurr hör de Nobelpries för Literatur toerkannt. Alice Munro leevt in Ontario un in British Columbia. Munro is as öldste Dochter tosommen mit hör beid Geschwister up en Sülvervossfarm in Wingham upwussen. As se teihn Johr olt weer is hör Moder an en selten Form vun de Parkinson-Krankheit krank wurrn. Tüschen 1949 un 1951 hett Munro Journalismus an de University of Western Ontario studeert. Ut Geldmangel hett se hör Studium afbraken, hett Jim Munro heiraadt un hett veer Döchter kregen, en dorvan is kört nah de Gebort storven. Hör Dochter Sheila Munro hett 2002 de Kindheitserinnerungen in Lives of Mothers and Daughters: Growing Up With Alice Munro herutbrocht. 1972 hett sück Munro vun hör Mann trennt und 1976 den Geographen Gerold Fremlin heiraadt. Munro muss lang töven, bit en eerste Sammlung vun hör Vertellsels herutgeven wurr. Hör Debüt Dance of the Happy Shades wurr 1968
Malcolm Scott Carpenter (* 1. Mai 1925 in Boulder, Colorado; † 10. Oktober 2013 in Denver, Colorado) weer en US-amerikaansch Astronaut un Aquanaut. De Öllern vun Carpenter hebbt sück trennt, as he dree Johr olt weer. Wiel sien Moder an Tuberkulose lieden dee, is he bi Früenden vun de Familie upwussen. Nah sien Studium vun de Luftfohrttechnik van 1945 bit 1949 an de Universität vun Boulder, dat he mit en Bachelor in Luftfohrtingenieurswesen afslooten hett, is Carpenter 1949 in de US Navy intreden un wurr dor 1951 Pilot, af 1954 Testpilot. Wiels disse Tiet hett he ok an den Korea-Krieg deelnommen. 1959 wurr he vun de NASA in de eerste Grupp vun de US-Astronauten (Mercury Seven) wählt. He hett sück dorbi besünners up de Kommunikatschoon un Navigatschoon. As in’ Februar 1962 de eerste US-Weltruumfloog in de Eerdumloopbahn start wurde, stunn Carpenter as Ersatzmann för den Piloten John Glenn parat. För den tweeten Floog in de Eerdümloopbahn vun en Amerikaner weer toeerst Deke Slayton vörsehn. As de aber wegen faststellt Hartproblemen nich insett wurrn kunn, wurr Carpenter för dissen Floog utsöcht. An’ 24. Mai 1962 is he denn mit de Mission Mercury-Atlas 7 in dat Ruumschipp Aurora 7 in’t All flagen.
Romanus weer in dat Johr 897 Paapst. Wannehr he wählt wurrn is, weet man aber nich. De Inthronisatschoon funn in' August 897 statt, dat Enn' vun sien Pontifikat wurrd up November 897 dateert, wobi nich klärt is, of Romanus storven is – in dissen Fall weer he mögelkerwies vergift wurrn – oder afsett wurr, in den Fall drüff he woll as Mönk wiederleevt hemm. De Wahl vun Romanus, de tovör Kardinalpreester vun San Pietro in Vincoli ween weer, passeer vör den Achtergrund vun de Utnannersetten um de Rechtmäßigkeit vun dat Pontifikat vun Formosus, de ehrn Hööchpunkt in de Liekensynode in' Sömmer 897 funn. Disse vun den Amtsvörgänger vun Romanus, Paapst Stephan VI. dörführt Schauprozess hett de Anhänger vun Formosus wöst maakt, un man nimmt an, dat de Inthronisatschoon vun Romanus up ehr Bedrieven tostannen kommen is. Wiels sien kört Pontifikat hett Romanus de Amtshanneln vun sien Vorgänger för nichtig verklort; de Rehabilitatschoon vun den Formosus bleev aber sien Nahfolger, Paapst Theodor II. vörbehollen. Bruno W. Häuptli: Romanus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 22, Bautz, Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2, Sp. 1163–1164 Vito Loré:Romanus In: Massimo Bray (Hrsg.): Enciclopedia dei Papi, Istituto della Enciclopedia Italiana, Band 2 (Niccolò I, santo, Sisto IV),
Dat Overledingerland maakt de Südoosten van d' Landkreis Leer in Oostfreesland ut. De Naam hett de Bedüden "Land over de Leda", de Landstreek südelk van de Stroom Leda. In'd Westen grenzt de Eems dat Overledingerland off. De Lü proten faken oostfreesch Platt. In'd Westen gift dat en paar reformeerte Karkengemeenten, de anner Gemeenten sünd meest luthersch. Dat Overledingerland is en van de veer historisk Landskuppen in 'd Landkreis Leer, de anner bünd dat Rheiderland, dat Moormerland un dat Lengenerland. In'd Middeloller was dat en sülvststannig freesch Landgemeent, bit Hoovdlingen de Heerskupp overnehmen deen. Politisk updeelt is de Streek vandag in de Gemeenten Oosterfehn, Rhauderfehn, Westoverledingen un de Stadtdeel Nettelburg van d' Stadt Leer.
Maurice Hugh Frederick Wilkins (* 15. Dezember 1916 in Pongaroa, Nord-Wairarapa, Niegseeland; † 5. Oktober 2004 in London) weer en niegseeländsch Physiker, de vör allen in den Beriek vun de Röntgenstrahlung forscht hett. He kreeg 1962 den Nobelpries för Physiologie oder Medizin. In dat Öller vun söss Johren wurr he nah England brocht. He studeer Physik an dat St John’s College vun de Cambridge University un kreeg 1940 sien Doktortitel för Physik an de University of Birmingham. In’ Tweeten Weltkrieg hett he an dat Manhattan Project an de University of California, Berkeley, arbeit, bevör he weer an dat King’s College London torüchgung. Neben anner Dinge hett he sück an dat King’s College mit de Röntgenbuugensspektroskopie befaat. Sien Arbeit un de vun sien Kollegin Rosalind Franklin führ James Watson un Francis Crick 1953 zur Ableitung der DNA-Struktur. He hett nahwiest, dat de vun de beid vörslahn Doppelhelix-Struktur tatsächlich richtig weer. 1960 kreeg he den Albert Lasker Award for Basic Medical Research un 1962 tosommen mit Watson und Crick dorför den Nobelpries für Physiologie oder Medizin. De Forschensgeschichte vun Watson, Wilkins un Crick gellt hüüd as negativ Musterbispeel för Good Wetenschaplich Praxis, wiel de Bekanntmaken in Nature 1953 ahn de autoriseert Övernahm