rlitschk/wikidir huggingface dataset:
En Aerosol [aeʁoˈzoːl] is en Mischen ut faste oder fletige Sweevstoffen mit en Gas. Dat Verhollen un de Egenschoppen vun en Aerosol hangt jümmers vun de Deelken un den Drägerstoff af. De Sweevstoffen warrt ok as Aerosolpartikels oder Aerosoldeelken betekent. En Aerosol is en dynaamsch System, dat sik jümmerto ännert, dordör, dat Damp an de Partikels kondenseert, fletige Bestanddeelen verdampen doot, lütte Deelken to gröttere Partikels tohopengaht oder Partikels an Körpers afscheedt warrt. Aerosolen künnt op verschedene Oort un Wies in Kategorien indeelt warrn. Kriterien dorför künnt dat Tostannenkamen vun de Aerosolpartikels wesen, jemehr Stoffegenschoppen (fast/fletig) oder jemehr Wikren (Kondensatschoonkemen) wesen. Op jeden Fall is de Övergang twüschen de enkelten Kategorien nicht kloor defineert. Aerosolen künnt jüst so as Stoff op vele verschedene Orden entstahn. Kondensatschoonsaerosolen sünd vun grote Bedüden in de Meteorologie. Partikels vun disse Aerosolen billt sik spontan dör Kondensatschoon oder Resublimatschoon ut översatte Gasen. Kiek man na den Oorsprung vun de Partikels kann een twüschen primäre un sekundäre Aerosolen ünnerscheeden. Bi de eersten Sort kamt de Deelken tomeist ut mechaansche oder thermische Vörgäng. Bi de sekundären Aerosolen hebbt sik de Partikels ut gasförmige Stoffen dör cheemsche Reakschonen un/oder dör Anlagern un de Reakschoonsprodukten an Kondensatschoonskarns billt. Vele
De Kreis Nordfreesland (däänsch Nordfrisland, hoochdüütsch Nordfriesland, noordfreesch Nordfraschlönj/ Nordfriislon/ Nuurdfriisklun/Nuurðfriislön) is een Kreis in Sleswig-Holsteen un ook de nöördlchste Kreis in Düütschland. Dat Kreisrebeed het sienen Namen na noordfreesche Minnerheid, de hier leevt. Ook de däänschen Süüdsleswiger leevt as ene Minnerheid in dat Kreisgebeed. De Minschen in den Kreis snackt traditschonell bet to fiev Spraken (Plattdüütsch, Hoogdüütsch, Däänsch, Süüdjüütsch un Noordfreesch), so dat Noordfreesland för de sprakenriekste Kreis in Düütschland tellt. De Kreis liggt noorden de Eidermünn an de Westküst vun Sleswig-Holsteen direkt an de Noordsee. Nich bloot dat Fastland an de Westküst, man ook de Noordfreeschen Eilannen un Halligen in dat oold Uthland in de Noordfreesch Waddensee hören to de Kreis. In’n Noorden bild de Wiedau un de Süderau de Grenz na Däänmark, in’n Oosten löpt Grenz na de Kreis Sleswig-Flensborg grov langes de Treen un in’n Süden deelt de Eider Noordfreesland un de Kreis Dithmarschen. De nöördlichste Deel up dat Eiland Sylt bi den Elenbagen is de nöördlichste Punkt in Düütschland. Dat Rebeet weer fröher (bit 1864) Deel van dat oold Hertogdom Sleswig. In’t Süüd scheedt de Eiderstroom de Kreis Noordfreesland van de Landkreis Dithmarschen. In’t Noord warrt de Kreis dör de Däänsch-Düütsch Grens afscheedt. To Oost
György Kulin (* 28. Januar 1905 in Nagyszalonta; † 22. April 1989 in Budapest) weer en ungaarsch Astronom. He hett insgesamt 21 Asteroiden opdeckt un is Mitopdecker vun den Kometen C/1942 C1 (Whipple-Bernasconi-Kulin). Kulin György emlékoldal – Websteed to sien 100-johrigen Geboortsdag mit Biller, Videos, Sounds un vullstännige Biografie (ungaarsch).
Geneviève Bujold (* 1. Juli 1942 in Montreal) is en franko-kanaadsche Schauspelersche. Bujold hett twölf Johren an en kathoolsche School ünner strenge Optucht tobröcht un güng denn na’t Conservatoire d’art dramatique de Montréal. Ehr Schauspeelutbilln weer klassisch frankophil, wat in ehrn Fall dorto föhrt hett, dat se mit en Theatergrupp na Paris gahn is. Dor is se för’n Film opdeckt worrn. Ehr Filmdebüt harr Bujold in’t Johr 1963 in den Film Amanita Pestilens, den eersten längeren Film vun René Bonnière. In de 1960er Johren harr se eenigen Spood in’t franzöösche Kino un hett Filmen dreiht ünner Lüüd as Alain Resnais, Philippe de Broca un Louis Malle. In de Hollywood-Produkschoon Anne of the Thousand Days vun 1969 hett se de Titelrull vun de Anne Boleyn speelt un is dorför mit den Golden Globe uttekent worrn un weer sogor för’n Oscar nomineert. Se hett dorna in vele wietere Filmen speelt. 1971 hett se vun ehr Rull in den Film Mary, Queen of Scots torüchpeddt, de se vörher toseggt harr. Dat Studio hett ehr dorophen op 750.000 US-Dollar Schadensutgliek verklaagt. Acht töög Bujold 1978 op sik, as se as een vun de eersten Fronslüüd de Hööftrull in en Actionfilm, neemlich den Medizin-Thriller Coma
ÖDP is afkört för Ökoloogsch-Demokraatsche Partei, politische Partei vun Düütschland, Özgürlük ve Dayanışma Partisi, politische Partei vun de Törkie. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Elmer Bernstein (* 4. April 1922 in New York City; † 18. August 2004 in Ojai, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Filmmusik-Komponist. Bernstein hett sien Schooltiet an de Walen School afleggt un hett dorna en Studium an de New York University opnahmen. In’n tweeten Weltkrieg deen he in’t US Army Air Corps. Sien Loopbahn as Komponist füng an mit Musik, de he för Radiosennen un Dokumentarfilmen maakt hett. In’t Johr 1950 is he na Hollywood togen un füng dor an, an Filmmusiken to arbeiten. Sien eerstsen Film weer 1951 de britische Produkschoon Saturday’s Hero. Twee Johren later weer he an den 3D-Film Robot Monster bedeeligt, in den George Nader de Hööftrull speelen de. at glieke Johr is ok de Produkschoon Cat-Women of the Moon entstahn. Wat bekannter worrn is he 1955 mit de Musik to de Western-Reeg Gunsmoke (dt.: Rauchende Colts) un kreeg noch dat glieke Johr den Opdrag, Otto Preminger sien Drogen-Drama The Man With the Golden Arm to vertoonen, mit den Frank Sinatra unvermodens Spood haar. He weer bit dorhen vör allen blots as Singer bekannt wesen. Disse Musik as ok de vun de nafolgen Produkschonen as The Ten Commandments un sünners The Magnificent Seven gellt vundaag as Klassikers.
Erich Hoepner (* 14. September 1886 in Frankfort (Oder); † 8. August 1944 in Berlin-Plötzensee) weer en düütsch Heeresoffizier (siet 1940 Generaloberst) un Wedderstandskämper vun den Anslag vun'n 20. Juli 1944. Erich Hoepner wurr as Söhn vun den Dr. med. Kurt Hoepner boren. 1890 is sien Familie nah Berlin-Charlottenburg umtrucken. Af 1893 hett he dat Kaiserin-Augusta-Gymnasium besöcht, wo he 1905 sien Abitur makt hett. In’ Juni 1909 is he as Fahnenjunker in dat Sleswig-Holsteensch Dragoner-Regiment Nr.13 (Festung Metz) intreden. 1910 hett he Irma Gebauer heiraadt, mit de he twee Kinner harr. In’ Oktober 1913 wurr he an de Kriegsakademie in Berlin kommandeert. Af August 1914 wer Hoepner Ordonnanzoffizier vun dat XVI. Armee-Korps. Af 1916 dee he an de Front. In’ Verloop vun den Eersten Weltkrieges wurr Hoepner to’n Rittmeister befördert un mehrfak uttekent, ünner annern mit beid Klassen vun dat Iesern Krüüz. 1920 wurr Erich Hoepner Eskadronchef in dat Reiter-Regiment 2 (Allenstein in Ostpreußen). Dornah weer he af 1921 Hauptmann in’ Generalstaff vun de Inspektion vun de Kavallerie in Berlin. Af 1923 weer he Generalstaffssoffizier vun de 1. Kavalleriedivision in sien Geburtsstadt Frankfurt (Oder). Hoepner wurr 1927 Major in’ Generalstaff un Eerster Generalstaffsoffizier (Ia) vun dat Wehrkreiskommando I in Königsbarg
Traditional Jazz ok Trad Jazz nömmt, gellt as en Stilrichtung vun den Jazz, de sück Anfang vun de 1940er bit in de 1950er Johren vör allen in angloamerikaansch Länner as Grootbritannien oder Australien dörsett hett un ok noch hüüd tallriek Anhänger hett. De Traditional Jazz is en musikalisch Adaption vun den Old Style / New Orleans Jazz un vun den Dixieland. Britisch un austraalsch Musiker un Bands hebbt de Stil vun hör Vörbiller as bispeelswies Sidney Bechet, Bix Beiderbecke, Muggsy Spanier oder King Oliver kopeert. Dat is umstreden, of de Begreep „Trad Jazz“ as Musikbegriff för Puristen vun den traditionellen Jazz per se gültig ist, wiel sück in de Musizierpraxis vun Bands as Chris Barber oder Lonnie Donegan ok Elemente vun de lokalen europäischen Musikstile mit den oorsprünglich afroamerikaanschen Jazzelementen vermischten, as t.B. Folk oder de Skifflemusik. Deelwies is, insbesünnere in de Band vun Alex Welsh, ok en Dörlässigkeit to’n Modern Jazz to beobachten. In de 1950er un anfangend 1960er wurr Traditional Jazz bevörtoogt to’n Skip Jive oder nah Swingdance-Elementen danzt. De meest Anhänger vun den Trad Jazz bevörtoogen dorbi ehder en „traditionell“ Instrumenteeren, de sück an de klassisch New Orleans Jazz orienteert un meest mit en Solo an’t Enn
Spartacus is de Titel vun en US-amerikaanschen Monumental- un Historienfilm ut dat Johr 1960. De Inholt baseert op de Begeevnissen üm den Opstand vun de Slaven in’t antike Rom. In den Film geiht dat üm de histoorsche Figur Spartacus, över den aver blots wenig bekannt is. De Dorstellen vun sien Leven is dorüm to’n gröttsten Deel utdacht. Dat Dreihbook baseert op den Roman Spartacus vun Howard Fast. Spartacus is en Slaav, de sülvst Söhn vun Slaven is un siet sien fröheste Kindheit nix anners kennt as de Dwangsarbeit in’n Bargbo. Een Dag warrt he an de Gladiatorenschool vun Lentulus Batiatus verköfft un warrt dor to’n Gladiator utbillt. In de School in Capua warrt he wies, woans Slaven ünnerdrückt un africht warrt, een Dag in en Arena vör vele dekadente Lüüd op Leven un Dood gegenenanner to kämpen. Eenmol kriggt he de Slaavsche Varinia in sien Zell, mit de he sik as’n richtigen Mann vergnögen schall, man he wehrt sik dorgegen mit de Wöör, dat he keen Deert is. As aver de Feldheer Marcus Licinius Crassus na de School to Besöök kummt, schall Spartacus – ofschoonst dat in de Gladiatorenschool an sik nich maakt warrt – op Leven un Dood gegen
Spartacus oder Spartakus betekent Spartacus († 71 v. Chr.), röömsch Slaav un Gladiator, Spartacus, Roman vun Howard Fast över den Gladiator, Spartacus, Film vun Stanley Kubrick ut dat Johr 1960, Spartacus, Film vun Robert Dornhelm ut dat Johr 2004, Spartacus, franzöösche Pop-Grupp ut de 1980er Johren, Spartacus, Album vun de düütschen Rockgrupp Triumvirat, Spartacus: Blood and Sand, Feernsehreeg ut dat Johr 2010, Spartakusbund, Vörlöpergrupp vun Kommunistischen Partei vun Düütschland, Spartakusopstand, Generalstreik un Kämp in Berlin vun 1919. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Ursula Heyer (* 15. Februar 1940) is en düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin. Heyer hett den Schauspeelberop lernt un hett in tallriek TV-Produktschonen mitwarkt, so as in Mein Gott, Willi!, Wolffs Revier, Tatort oder in de Serie Die Nervensäge. Bekannter wurrn is se aber as Synchroonsnackerin vun Joan Collins in de amerikaansch Feernsehserie Denver-Clan. Ok Candice Bergen hett se hör düütsch Stimm geven. Se hett aber ok in Kinofilmen as Zwölf Mädchen und ein Mann oder Schöner Gigolo, armer Gigolo mitspeelt. Van’ 22. August bit 18. November 2008 weer se as Annegret Wittkamp in de Seepenoper „Verbotene Liebe“ to sehn. Heyer leevt in Berlin un arbeidt dor hööftsächlich as Theaterschauspelerin. Se is mit den Schauspeler Rainer Brandt verheiraadt. Ursula Heyer in de Internet Movie Database (engelsch)
Peter Arthur Diamond (* 29. April 1940 in New York City, New York, USA) is en US-amerikaansch Wertschapswetenschapler. 2010 kreeg he den Nobelpries för Wertschapswetenschapen. Diamond studeer Mathematik an de Yale University (1960 Bachelor) un Wertschaftswetenschap an dat MIT (Doktertitel Ph. D. 1963). Dornah weer he bit 1965 Assistenzperfesser an de University of California, Berkeley. 1966 gung he torüch an dat MIT, wo he bit 1970 Associated Perfesser weer, denn bts 1988 Perfesser, 1989 bit 1991 John and Jennie S. MacDonald Perfesser un bit 1992 bit 1997 Paul A. Samuelson Perfesser. Siet 1997 is he Institute Perfesser an‘t MIT. Diamond is de Doktervader vun Ben Bernanke. Gastprofessuren hebbt hüm an dat University College Nairobi (1968/69), an de Hebräische Universität Jerusalem (1969), an de Harvard School of Public Health vun de Harvard University (1977/78) un an‘t Europäisch Hoochschoolinstitut (1992) führt. Diamond arbeit up dat Rebeet vun de Sozial Sekerheit. He hett besünners dat Social-Security-System vun de USA, aber ok dat chileensch un dat chinesisch System ünnersöcht. Buterdem arbeit he över Wertschapswassdom, Finanzwetenschap, Unsekerheit in de Ökonomie, search theory, Politikfeldanalyse un optimal Bestüern. Mit sien Fru Kate hett he twee Kinner. Böker mit Michael Rothschild as Herutgever: Uncertainty in economics. Readings and
Mönsterländske Plat (mönsterländsk: Mönsterlänner Platt, mönsterlännsk Platt, Mönsterländsk Platt), auk kort Mönsterländsk, is een van d' westfäölske Tungsliägen, de in 't Mönsterland küert wät. Et giw twe Foumen daovan: 't Mönsterländke söws un dat westmönsterläöndske Plat, wat westlik un tüsken Mönsterländsk un dän nedderländske Achterhoeks ligt. Wat dat mönsterländske Plat uutmakt sint de Twetöne (Diphtongen) äs t. B. /uo/, /üö/, /üe/. De Toon /ao/, wat auk <ao> schwrif wät, is 'n egenstännigen Bukstabe un d' tüsken dat aa un oo lig ([ɔ:]); de Toon wät in Skandinavien <å> schrewen un äs oupen /o/ [ɔ] küert. De Gaudaiwsproake van Masematte (Rotwelsch), wat in olle Titen in märe Kanten van dat Mönsterland küert wuorden, hadden mannig van 't mönsterländske Platt afkriegen. Van dän 17. Jaorhunnert af wüör 't mönsterländske Plat de Modersproake för de miärsten westfäölske Kinners. Uut d' Fransenstiet, wat in d' 19. Jaorhunnert wüör, kuëmen auk fransööske Wäörder in dat mönsterländske Plat. Af 1815 wöür 'n Plicht op Besök van 'n Schole (Schulplicht) infört. Bes to dän twedden Wiältkrieg wüörn dat mönsterländske Plat allerwäggens äs Sproake van Familge en Naoberschup (Haus- und Umgangssprache) bruukt. Nao dän twedden Wiältkrieg is in Westfaolen Haugdüütsk Modersproake van de westfäölsken Kinners un mönsterländkse Plat
Fabian Ludwig Georg Adolf Kurt von Schlabrendorff (* 1. Juli 1907 in Halle/S.; † 3. September 1980 in Wiesbaden) weer en düütsch Jurist as ok Offizier un Wedderstandskämper vun den 20. Juli 1944. Fabian von Schlabrendorff weer nah sien Studium un nahdem he sein Dokter in Juristeree makt harr, as Assistent för Herbert von Bismarck (Gut Lasbek/Pommern), den Staatssekretär in’t preußischen Binnenministerium, tätig. Beid weern tegen de Natschonalsozialisten. Von Schlabrendorff hett later Luitgarde von Bismarck, en Enkelin vun de Wedderstandskämperin Ruth von Kleist-Retzow heiraadt. All fröh hörr von Schlabrendorff to de konservativ Gegner vun den Natschonalsozialismus. As Leutnant der Reserve wurr he 1942 to’n Adjutanten vun Oberst Henning von Tresckow, wat sien Vedder weer un en vun de führend Köpp vun de militärischen Wedderstand gegen Hitler. Schlabrendorff hett sück denn an verscheeden Staatsstriekplääns bedeeligt. He weer meest geheim Verbindungsmann tüschen Tresckows Hööftquartier an de Ostfront un de Verswörergrupp in Berlin um Ludwig Beck, Carl Friedrich Goerdeler, Hans Oster un Friedrich Olbricht. In’ März 1943 is en Attentatsversöök tegen Hitler, an de he maatgevend bedeeligt weer, fehlslahn. Nah den 20. Juli 1944 wurr Schlabrendorff verhaft un in dat Gestapo-Gefängnis nah Berlin verleggt. Ok, wenn se hüm foltert hebbt, seggt hett he
Sabine Leutheusser-Schnarrenberger geb. Leutheusser (* 26. Juli 1951 in Minden) is en düütsch Politikerin vun de FDP. Se weer van 1992 bit 1996 Justizminister vun Düütschland un is dat noch mal siet den 28. Oktober 2009. Nah dat Abitur 1970 hett se in Chöttingen un Builefeld Juristeree studeert. Se hett 1975 dat Eerst un 1978 dat Tweet juristisch Staatsexamen afleggt. Van 1979 bit 1990 weer se bi dat Düütsch Patentamt in München tätig, toletzt as Leitend Regierungsdirektorin. Hör Vader Horst Leutheusser weer Afkaat un as CDU-Liddmaat van 1964 bit 1969 stellvertredend Börgermeester vun Minden. Wolfgang Stammberger, van 1961 bit 1962 ok Bundsjustizminister, weer hör Unkel. Hör Mann, Ernst Schnarrenberger, is an‘ 23. Februar 2006 storven. Se leevt in Feldafing. Siet 1978 is Leutheusser-Schnarrenberger Liddmaat vun de FDP. Se hörrt den Freiburger Kreis un den linksliberalen Flögel an de FDP an. Siet 1991 hörrt se to de FDP-Bundsvörstand. Siet 1993 is Leutheusser-Schnarrenberger Liddmaat in dat Präsidium vun de FDP. Siet Dezember 2000 is se todem Landsvörsittersche vun de FDP Bayern. Leutheusser-Schnarrenberger is siet den bayerischen Kommunalwahlen van 2002 Liddmaat vun den Kreisdag Starnberg. Siet 1990 is se ok Liddmaat vun den Düütsch Bundsdag un is bit jetzt immer över de Landeslist
En Feederschipp (Utspraak „Fiederschipp“, vun Engelsch feeder vessel oder feeder ship; vun to feed = fodern, versorgen) is en Frachtschipp, dat sunnerlich for den Transport vun Containers oder Autos boot wurrn is. Dat verdeelt de Fracht for grote Seescheepe un Seehabens un levert de dor to. En Feederschipp nummt siene Ladung an den Containerterminal up. Feederscheepe könnt ok mit egene Laadböme utstafeert sien un denn ok lüttjere Habens anlopen, wo dat an de Kajen keen Kraans oder keen Containerbruggen gifft. Feederscheepe sund en moderne Form vun de olen Kümos. Düsse Schippstyp is togange as Tobringer un Verdeeler for de groten Container- un Autoterminals in Seehabens un Deepwaterhabens, de vun bannig grote Scheepe anlopen weern könnt. Vun un to düsse Habens bringt de Feeder siene Fracht to lüttje Küsten-, Kanal- un Binnenhabens. Feederscheepe weert ok insett, wenn sik dat for en groot Containerschipp nich lohnen deit, wegen man blot en poor Containers en Haben an to lopen. Annere Grünn könnt ween, wenn de Haben for groten Deepgang to sied is oder wenn dat nich noog Plätze to’n Anleggen for grote Scheepe gifft. Feederscheepe verscheelt sik in de Grötte. Dat hangt dor vun af, wo se unnerwegens sund. In Europa könnt de
Karl Rudolf Gerd von Rundstedt (* 12. Dezember 1875 in Aschersleben; † 24. Februar 1953 in Hannober) weer en düütsch Offizier, toletzt Generalfeldmarschall in den Tweeten Weltkrieg un führ wiels den gesamten Krieg militärisch Grootverbände (Heeresgruppen) an mehreren Fronten. Sien wichtigst Position weer de vun den Oberbefehlshabers West, de he – mit mehreren Ünnerbreeken – tüschen 1940 und 1945 inneharr. Rundstedt wurr nah den Krieg wegen Kriegsverbreken anklagt. Wegen sien slecht Gesundheitstostand wurr dat Verfohren aber nie to'n Afsluss brocht. Siet Mai 1945 in britischer Kriegsgefangenschap, wurr Rundstedt wegen Kriegsverbreken anklagt. Hüm wurr ünner annern Massenmord in de besett sowjeetsch Rebeeden vörsmeeten. Dat hett man mit den so nömmt Reichenau-Befehl begründt, de vun de von Rundstedt to dissen Tietpunkt ünnergeven Feldmarschall Walter von Reichenau erlaaten wurr. In dissen wurrd unverhohlen to de Vernichtung vun dat „jüdischen Untermenschentums“ uproopen. Man hett nahwiest, dat Rundstedt dissen Befehl kenn, de för good befunnen hett un dormit „voll einverstanden“ weer. Upgrund vun sien slecht Gesundheitstostand un vun sien hooch Öller keem dat aber nicht to en Oordeel. Sien krank Hart geev de Briten den Anlaat, hüm in Mai 1949 ut de Gefangenschap to entlaaten, wiel in de Kriegsgefangenschap all de Generalfeldmarschälle Walther von Brauchitsch,
Rudolf Hartmann (* 11. Dezember 1885 in Demern; † 5. März 1945 in’t KZ Mauthausen) weer en plattdüütschen Schriever un kommunistischen Politiker. Hartmann is 1885 as Söhn von en mekelbörgsch Grootbuur in Demern boren un hett na dat Abitur in Bützow Geschichtswetenschop, Nationalökonomie un Philosophie in Freiburg, Berlin, Rostock un Erlangen studeert. Dat Studeren hett he 1912 aver nageven. He hett denn twee Johr bi sien Vader mitarbeidt un is to Anfang von’ Eersten Weltkrieges as Soldaat intagen worrn. He weer en poor Maal verwunnt un is to’n Kriegsgegener worrn un wull ok keen Offzeer warrn. Na twee Johr Fangenschop in Frankriek keem Hartmann 1920 na Demern trügg un hett dat Schrieven anfungen. In’n April 1922 hett he den Freiheitsbund Demern grünnt. Na Diskuschonen mit Politikern von de KPD, ünner annern Hugo Wenzel, is Hartmann mit 40 annere Liddmaten von’n Freiheitsbund in de KPD ringahn. 1923 is Hartmann mit de höögste Stimmentall von all KPD-Kannedaten in’n Landdag von Mekelborg-Strelitz rinwählt worrn un weer dor bet 1927 in. 1926/27 weer he ok in de Bezirksparteileitung von de KPD von Mekelborg in. 1928 weer he Maat von dat europääsch Buurnkomitee un 1931 Afornter op’n Europääschen Buurnkongress. He dee sik aver bilütten ut
En Kreoolspraak is Spraak, de vun en Pidginspraak afstammt un de Moderspraak vun en Gemeenschop wurrn is. För dissen Perzess bruukt en tominnst twee Spraken: de Substraatspraak: dat is de Spraak, de vun disse Gemeenschop fröher snackt worr. de Superstraatspraak: dat is de Spraak, op de de Kreoolspraak baseert. De eerste Schritt is de Pidginspraak. Dat passeert, wenn Lüüd tosamenkaamt, de keen gemeen Spraak hebbt. Dat weer t.B. faken de Fall bi de Sklaven in de Karibik. De kemen ut Afrika, man harrn 'n grote Tall vun Spraken snackt. Jümehr Kinners sünd dann tosamen opwussen un hebbt de Spraken vermengeleert, de Spraken vun jümehr Öllern un ok de Spraak vun de Sklavenholers. In disse Tiet sünd de Strukturen vun de niege Spraak noch nich so klor to sehn, de een snackt so un de annere 'n beten anners. De tweete Schritt is dann dat Kreoliseren. De tweete Generatschoon vun Kinners is al mit dat Pidgin opwussen un hett dat gor nich anners kennenleernt. In disse Tiet verännert sik de Spraak. De tweete Generatschoon warrt sik enig, woans de Spraak funktschoneert. So kummt in korte Tiet en niege Spraak mit en egen Grammatik un en egen Vokabular rut. De Spraak vun
Mona Barthel (* 11. Juli 1990 in Bad Sebarg) is en düütsche Tennisspelersche. Nah ehrn Abitur füng Mona Barthel in September 2009 ehr Profi-Loopbahn an. In de Schooltied stünn se op Platz 498 vun de Tennis-Weltranglist. 2009 het se Opsehn maakt, as se in dat Halffinale vun dat mit 75.000 US-Dollar doteerten ITF-Turneers in’t brittschen Shrewsbury kummen is. As Qualifikantsche wunn se in’t Hööftfeld över de an Positschoon 1 sette Tschechin Lucie Hradecká (WTA 60). In’t Johr 2010 hett Mona Barthel 3 ITF-Titel wunnen. In’n Januar wunn se dat 10.000 US-Dollar-ITF-Turnier in’t brittschen Wrexham. In’t Endspeel slah se Anne Kremer (LUX). Den gröttsten Spood in ehr Karriere harr se mit den Turneersieg in’n Enkelt und Dubbelt vun dat 50.000 US-Dollar-ITF-Turniers in’t belgiesch Torhout. In’t Enkeltendspeel wunn de Qualifikantsche Mona Barthel över de Kanaadsche Rebecca Marino. In’t Dubbel wunn se tosamen mit Justine Ozga (GER) över de tschechisch-russische Poor Hana Birnerová / Jekaterina Bytschkowa. An' 14. Januar 2012 hett se hör eerst Turnier up de WTA-Tour in Hobart mit en 6:1, 6:2 tegen de topsett Yanina Wickmayer (Belgien) wunnen. Dorför kreeg se denn ok en Priesgeld vun 37.000 Dollar. Se hett denn ok an dat Tennisturnier bi de Olympisch Spene 2012
Gerhard Jahn (* 10. September 1927 in Kassel; † 20. Oktober 1998 in Marburg) weer en düütsch Politiker vun de SPD. He weer van 1967 bit 1969 Parlamentarisch Staatssekretär bi de Bundsbutenminister un van 1969 bit 1974 Bundsjustizminister. Gerhard Jahn wurr 1927 as öldst Söhn vun den evangeelschen Dokter Ernst Jahn un de jöödsch Dokter Dr. med. Lilli Jahn boren; Gerhard harr veer Süsters. De Kinner sünd in de lütt Stadt Immenhausen upwussen, wo de Öllern gemeensam en Huusarztpraxis harrn. De Vader leet sück 1942 vun sein Fru scheeden, um sien nichtjöödsche Leevsten, de en Kind vun hüm kreeg, to heiraaten. De in‘ Sinn vun de Natschonalsozialisten „halbjöödsch“, aber evangeelsch döfft Kinner ut de „privilegeert Mischehe“ weern, nahdem de Öllern sück scheeden laaten harr, en tonehmend Bedrohung dör de Gestapo utsett. Jahn sülvst wurr later nich in de Riekswehr beropen un hull sück in de letzt Maand vun den Tweeten Weltkrieg tietwies in’ Wald rund um Immenhausen versteckt. De Moder wurr tonächst in dat Arbeitserziehungslager Breitenau interneert. Ut disse Tiet stammt de umfangriek Korrespondenz mit hör Kinner, de man later in Jahns Nahlass funnen hett. 1944 wurr se nah Auschwitz deporteert, wo se en lütt Sett later storven is. Jahns