rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Françoise Barré-Sinoussi (* 30. Juli 1947 in Paris) is en franzöössch Viroloogin, de in dat Johr 2008 tosommen mit Luc Montagnier för hör Arbeiten över dat HI-Virus mit een Hälft vun de Nobelpries för Physiologie oder Medizin uttekend wurr. Françoise Barré-Sinoussi is de Dochter vun Roger un Jeanine Sinoussi (b. Fau) un hett hör Abitur an’t Lycée Bergson makt. 1974 hett se an de Faculté des sciences de Paris hör Doktertitel makt un fung 1975 hör wetenschoplich Karriere an’t INSERM an. An’t Pariser Institut Pasteur fung Barré-Sinoussi mit Forschungsarbeiten över Retroviren an. In de Arbeitsgrupp vun Luc Montagnier kunn se 1983 de HI-Virus as Utlöser vun de Krankheit Aids identifizeeren. Barré-Sinoussi, Luc Montagnier un Mitarbeiter harrn ut dat Gewebe vun en Aids-Patienten das Virus isoleert un eerstmal „Lympadenopathie-assoziiertes-Virus“ nömmt. De Verapenlichung to glieker Tiet dör de Grupp vun Robert Charles Gallo föhr to en johrelangen Rechtsstried över de Eerstentdeckung. 1986 wurr Barré-Sinoussi Laborleiterin, 1992 Afdeelensleiterin un 1996 Perfesser un Baas vun de Forschungsgrupp över de Biologie vun Retroviren an’t Institut Pasteur. In mehr as 200 Verapenlichungen un bi mehr as 250 Konferenzen hett sück Françoise Barré-Sinoussi för den Kamp gegen Aids insett. As wetenschaplich Beraderin nehm se an Anti-Aids-Programmen vun
Joseph „Joe“ George Dodge (* 9. Februar 1922 in Monroe, Wisconsin; † 18. August 2004) weer en US-amerikaansch Jazz-Slagtüüchspeler. Joe Dodge wuss an de Westküst vun de USA up un hett Slagtüüchspelen bi en Orchestermusiker lernt. Stilistisch hett he sück eerst an de Bebop Slagtüüchspeler Max Roach un Art Blakey orienteert, sück denn aber för en weeker Klangbild entscheeden, dat he in de Rhythmusgrupp bi den Altsaxophonisten Paul Desmond insetten dee, mit de he ok 1947 en Ensemble bild hett, to de ok de Pianist Dave Brubeck hörrn dee. Dodge speel 1948/49 ok in Nick Espositos Tourneeband un weer van 1953 bit 1956 mit Dave Brubeck up Tournee. 1954 hett he an Desmonds Fantasy Album „Desmond“, 1956 an dat Album „Quintet/Quartet featuring Don Elliott“ mitwarkt. Mit dat Brubeck-Quartett weer Dodge an de fröhen klassischen Alben vun de Band bedeeligt, so as „Stardust“, „Jazz at the Blackhawk“ un dat Columbia Album „Brubeck Time“ van 1954 mit Desmond un den Bassisten Bob Bates. Nah sien Tätigkeit bi Brubeck is Dodge ut de Musikszene verschwunnen. Carlo Bohländer u. a.: Reclams Jazzführer. Stuttgart, Reclam, 1977 Joe Dodge Biography vun Eugene Chadbourne in dat All Music Guide 18. August Birthdays up Big Bands Database Plus
José Saramago (* 16. November 1922 as José de Sousa Saramago in Azinhaga, Portugal; † 18. Juni 2010 up Lanzarote) weer en portugiesisch Romancier, Lyriker, Essayist, Verteller, Dramatiker un Daagbookschriever. 1998 kreeg he den Nobelpries för Literatur. 1922 wurr Saramago in dat lütt dörp Azinhaga in’ Kreis Golegã in de latere portugiesisch Provinz Ribatejo boren. Sien Öllern José de Sousa un Maria da Piedade un deren Familien weern Landarbeiterfamilien in de Latifundien vun de Grootgrundbesitter. José de Sousa, as sien Vader, weer sien Namm ween, wenn nich de Standesbeamte up eegen Gooddünken dat Cognomen Saramago, dör de de Familie vun sien Vader in dat Dörp bekannt weer, sien Naam tofügt harr. Saramago is de Ackerrettich, en wild Plant ut de Familie vun de Kreuzblütler, un weer Nehrensmiddel för de arm Lüüd in Portugal, ähnlich as de wilde Rauke in fröher Tieden in Düütschland. Eerst as Saramago söben Johr old weer un in de Grundschool sien Utwies vörleggen muss, hett de Familie eerst faststellt, dat sien vullständig Naam José de Sousa Saramago weer 1924 truck de Familie nah Lissabon üm, wo de Vader as Polizist arbeiten dee. Dat Gymnasium kunnen sück sein Öllern nich leisten, He hett denn Kfz.-Mechaniker lehrt un
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Ollmark (Oltmark, Ooltmark) is en Deel in’n Norden vun dat Bundsland Sassen-Anholt. Se hörrt to de öllste Kulturlandschopen in Düütschland un wurd ok as „Weeg vun Brannenborg“ oder ok as „Weeg vun Preußen“ betekend. De ollen Hansestäder Soltwedel, Tangermünn, Stendal, Garlä, Osterburg un Werben hörrt to de Ollmark. Altmarkwiki (hoochdüütsch)
Volmarstein is en bit 1970 eegenständig Gemeend un hüdig Stadtdeel vun Wetter (Ruhr) in de Iämpe-Ruhr-Kreis in Noordrhien-Westfalen. All in 1047 wurr Volmarstein in de Werdener Klosterakten erwähnt. De Naam vun de Oort kummt vun de Beteknung Höhe an der Volme. De Freeheitsrechte kreeg de Oort 1342 un harr siet dat 15. Johrhunnert en Femegericht ünner den Grafen von der Mark. Dör en grooten Brand wurr dat Dörp Volmarstein un de Burg 1754 zerstört. Vun de Burg bleven blots noch Trümmer över. De Anwahner hebbt de Steenen vun de Burg för den Wedderupbau vun hör eegen Hüüs bruukt. Mit de kommunalen Gebietsreform 1970 wurr de Iämpe-Ruhr-Kreis nee gleedert un de süüdlich vun de Ruhr liggend Gemeend Volmarstein keem to de Stadt Wetter. Dorneben wurrn ok Esborn un Wengern ingleedert, de to den Amtsbezirk Volmarstein hörrt harrn. In dat Johr 1997 hett de Gemeend dat 950johrig Bestahn fiert. De Borgruine Volmarstein is de bekanntst Sehenswürdigkeit vun de Oort. De Borg wurr 1100 baut un 1324 vun de Grafen vun de Mark tonichten maakt. Volmarstein. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Oscar Collins Pettiford (* 30. September 1922 in Okmulgee, Oklahoma; † 8. September 1960 in Kopenhagen) weer en Jazz-Musiker, Arrangeur un Komponist, de Kontrabass un Cello speel un as en vun de bedüüdenst Musiker vun den Modern Jazz gellt. Oscar Pettiford, vun sien Kollegen O.P. nömmt, gellt mit Charlie Parker un Dizzy Gillespie as Wegbereiter vun den Bebop. Ebenso as Jimmy Blanton (as de sien legitimer Nahfolger he in de 1950er Johren in New York ansehn wurr) un as Charles Mingus droog he dorto bi, dat de Kontrabass in’ Jazz to’n Soloinstrument wurr. Buterdem führ he 1950 dat Cello as Soloinstrument in den Jazz en un överdroog dorup dat Pizzicatospeel vun den Bass. Oscar Pettiford, de sien Familie sowohl afroamerikaansch as ok indiaansch Wurdels harr wurr as Söhn vun den Deertendokter Harry „Doc“ Pettiford un en Musiklehrerin in en Indianerreservat boren. Sien Moder weer en Choctaw, sien Vader half Cherokee un half Afroamerikaner. De Familie truck nah Minneapolis, as Pettiford dree Johr old weer. Sien Vader geev damals sien Tätigkeit as Deertendokter up un hett en Orchester grünnd, to dat in de Loop vun de Tiet sien Fru un all sien elf Kinder hörrn. Pettiford sung in disse Band, speel
Konrad Ernst Otto Zuse (* 22. Juni 1910 in Berlin; † 18. Dezember 1995 in Hünfeld bi Fulda) weer en düütsch Boingenieur, Utfinner un Ünnernehmer (Zuse KG). Mit sien Entwicklung vun de Z3 in dat Johr 1941 hett he den eersten vullautomaatschen, programmstüerten un free programmeerten, in binär Gleitpunktreken arbeiten Reekner vun de Welt boet. Konrad Zuse wurr an’ 22. Juni 1910 in Berlin as Söhn vun Maria un Emil Zuse geboren. He harr noch en öllere Süster. As he twee Johr oolt weer, truck de Familie nah Braunsberg in Brannenborg, wo de Vader as Postbeamter arbeiten dee. Dor hett he dat Gymnasium besöcht. 1923 truck de Familie nah Hoyswerda, wo he 1928 sien Abitur makt hett. Dornah hett he an de hüdige Technische Universität Berlin eerst Maschinenbo, denn Architektur un denn Boingenieurswesen studeert, wat he 1935 afslooten hett. Zuse hett sück sülvst as „Bummelstudent“ betekent. Nah sien Studium fung he dormit an, Reekners to bauen, wat aber eerst nich so klappt hett. He wurr tweemal in’ Kriegsdeenst inberopen, hett aber nie an’ Krieg deelnemmen musst, wiel sien Arbeiten to wichtig weern. Sien Firma weer de eenzige, de in Düütschland Reekner entwickeln drüff. 1945 hett he Gisela Brandes in Berlin
Oosterholt-Scharmbeek is de Kreisstadt von’n Landkreis Oosterholt in Neddersassen. De Stadt liggt dicht bi Bremen un hett 30.659 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). De Stadt gellt na dat neddersassische Kommunalverfatensgesett as Sülvstännige Gemeen. De Navergemenen sünd Lübbs in’n Noorden, Hambargen in’n Noordoosten, Worpsweed in’n Oosten, Leendaal op en lütt Enn in’n Süden, Hu’e in’n Süüdwesten, Swonewebel in’n Westen un Hagen in’n Noordwesten (de letzte Gemeen in’n Landkreis Cuxhoben). Polietsch is de Gemeen in negen Oortschoppen un den Hauptoort Oosterholt-Scharmbeek sülvs indeelt: Düvelsmoor Freißenbüttel Garlst Heilshorn Hülsbarg Ohlenst Oosterholt-Scharmbeek Pennigbüttel Sandhusen Scharmbeekstotel Dat gifft noch en Reeg annere Öörd in de Gemeen, de polietsch keen egen Oortschop billt: Achter’n Horn Ahrensfeld Bargten Bredbeek Brockmannsmöhlen Buggehorn Buschhusen Büttel Elm Feldhoff Haslah Horst Isehorn Kattenhorn Heidkamp Lange Heid Lintel Muskau Myhl Neddersandhusen Neendamm Neenfeld Olenbrügg Olendamm Oosternheid Op’n Raden Op’n Rusch Ruschkamp Settenbeek Vörwohl Westerbeek Weyerdamm Wist Oosterholt-Scharmbeek entstunn up Grund vun de Tosommensluss vun de Öörd Oosterholt, Scharmbeek, Ahrensfeld, Sandbekerbrook un Bargten in dat Johr 1927. Disse Gemeen hett an’n 25. Oktober 1929 de Stadtrechten kregen. To’n 1. Oktober 1936 sünd denn ok noch de Gemenen Buschhusen, Lintel, Westerbeek un en Deel von Hülsbarg to de Stadt tokamen. An’n 20. Dezember 1943
Johnny Bothwell (* 23. Mai 1919 in Gary, Indiana; † 12. September 1995 in Lakeland, Florida) weer en US-amerikaansch Jazz-Altsaxophonist un Bandleader. Johnny Bothwell weer vun Johnny Hodges beinfloot. He speel 1940 in Chicago un gung denn nah New York City, um in de Bands vun Woody Herman (1943) un Sonny Dunham (1944–1946) to spelen. 1944/45 weer he en vun de Hööftsolisten in de Formationen vun Boyd Raeburn un speel 1945 bi Gene Krupa. Tüschen 1945 un 1949 harr he eegen Formationen un en Engagement in de Chicagoer Tin Pan Alley Club, buterdem in New York un Boston. In sien Band hebbt ünner annern Joe Maini, Eddie Shu un Frank Isola speelt. Bothwell hett ok an Upnahmen vun Oscar Pettiford mitwarkt. Nah 1949 truck he nah Miami, wo he Baas vun eenig Bands weer, sülvst aber nich mehr speelt hett. Richard Cook & Brian Morton: The Penguin Guide to Jazz Recordings, 8th Edition, London, Penguin, 2006 ISBN 0-141-02327-9. Leonard Feather and Ira Gitler: The Biographical Encyclopedia of Jazz. Oxford/New York, 1999, ISBN 978-0-19-532000-8. Johnny Bothwell bi Allmusic Leonard Feather un Ira Gitler, The Biographical Encyclopedia of Jazz. Oxford, 1999, S. 72 (engelsch)]
Leonard George "Lennie" Hayton (* 13. Februar 1908 in New York City; † 24. April 1971 in Palm Springs, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Pianist un Arrangeur vun den Swing as ok Filmkomponist. Lennie Hayton arbeit to Anfang vun sien Karriere 1926 bi de Little Ramblers un weer van 1928 bit 1930 tweet Pianist in dat Paul Whiteman Orchestra. Ok nehm he Enn’ vun de 1920er Johren bi Frank Trumbauer, Bix Beiderbecke, Red Nichols, Joe Venuti un annern up. Anfang vun de 1930er Johren wark he as Arrangeur för de Radioshows vun Bing Crosby, in de ok Benny Goodmans un Tommy Dorseys Orchester vörstellt wurrn. Mit en eegen Orchester, dat twalf bit twintig Musiker umfaaten dee, gung Hayton van 1937 bit 1940 up landswiet Tourneen. 1940 wurr he musikaalsch Direkter bi de Schallplattenfirma MGM un hett dor besünners de Filmmusik betreut. 1947 hett he de Singerin Lena Horne heiraadt, för de he Arrangements schreev un mit de he Tourneen in de 1950er Johren ünnernehm. Bit to sien Utscheeden in dat Johr 1953 kreeg he veer Academy Award Nomineeren: för de Judy Garland Musicals The Harvey Girls (1946) un The Pirate (1948), un twee för de Verfilmung vun de Musical-Klassiker On the
Nesbert „Stix“ Hooper (* 15. August 1938 in Houston) is en US-amerikaansch Slagtüüchspeler vun den Modern Jazz un Fusionjazz, de en Tiet lang de Crusaders leit hett, un Musikfunktionär. Hooper is all as Schöler mit Bands uptreden, de he ok leit hett. Ut de vun hüm 1952 grünnd „The Swingsters“ entwickeln sück later dat „Modern Jazz Sextet“ bzw. de „Nite Hawks“. Hooper, de in disse Band un de sück dorut 1959 bildend „Jazz Crusaders“ bzw. „Crusaders“ Leader un Slagtüüchspeler weer, hett an de Texas Southern University studeert. Dorneben hett he as Begleiter vun Harold Land, Freddie Hubbard, George Shearing, Grant Green, Larry Carlton, Med Flory oder Bobby Hutcherson arbeit. Een eerst Album ünner eegen Naam keem 1979 rut. Af 1983 weer Hooper för dat Feernsehn tätig, um denn Viezpräsident vun de National Academy of Recording Arts and Sciences to wurrn. Ok in disse Funktionen is he af un an mit Musikern as Randy Crawford, Joe Cocker, Ernestine Anderson oder Gerald Wilson uptreden. The World Within (1979) Touch the Feeling (1983) Lay It on the Line (1989) Martin Kunzler, Jazz-Lexikon Bd. 1. Reinbek 2002; ISBN 3-499-16512-0 Webpräsenz Körtbiographie Allmusic
Vera Teltz (* 1971) is en düütsch Synchroonsnackerin un Schauspelerin. Vera Teltz hett en Utbillen an dat Theater der Keller in Köln makt un hett dor hör Afsluss 1998 mit Utteknung makt. Neben tallriek Fernsehrullen un Theaterengagements, is se en spoodriek Synchroonsnackerin. Vera Teltz leevt to Tiet in Berlin. Naomie Harris in Pirates of the Caribbean: Dead Man’s Chest, dt.: Fluch der Karibik 2 Naomie Harris in Pirates of the Caribbean: At World’s End, dt.: Pirates of the Caribbean – Am Ende der Welt Naomie Harris in Street Kings Naomie Harris in Skyfall, dt. James Bond 007: Skyfall Maggie Q in Live Free or Die Hard, dt.: Stirb langsam 4.0 Emily Mortimer in Transsiberian Alicia Keys in Smokin’ Aces Nanny Diaries in The Secret Life of Bees, dt: Die Bienenhüterin Marsha Thomason in Lost (Feernsehreeg) Robin Tunney as Teresa Lisbon in The Mentalist (Feernsehreeg) Katt „Mittens“ in Bolt, dt.: Bolt – Ein Hund für alle Fälle (Walt Disney-Animatschoonsfilm) Staatstheater Braunschweig Maxim Gorki Theater Berlin Volkstheater Rostock Stadttheater Eisenach Totenstarre von Mark Nykanen (Audible) Hardcore Angel von Christa Faust (Argon Verlag) Blind Date mit einem Vampir vun Katie MacAlister (Argon Verlag) Küsst du noch oder beißt du schon? vun Katie MacAlister
Gröön heet de Klöör vun dat Licht, wat ene Bülgenläng twüschen 520 und 565 nm hett. De Farvindruck Gröön kann dör dat Vermengeleern vun Farven tostann kamen, wenn een Geel un Blau tohopendeit. Wieldat in vele Planten Chlorophyll gifft, is Gröön en Klöör, de in de Natur faken vörkummt. Wenn mit den Harvst de Tiet vun dat Wassen för de Planten üm is, denn warrt de Andeel vun dat Chlorophyll ringer un gele un rode Farvstoffen kaamt Vortüüg. De Klöör Gröön is ene vun de Grundklören vun dat Additive Mischen vun Farven (as ok Root un Blau) kümmt tostann dör dat Mischen vun de Farven Geel un Cyan in’t Subtraktive Mischen vun Farven is de Komplementärklöör to Magenta hett in’n RGB-Farvruum den Wert RGB = (0, 255, 0) dezimal oder 00FF00 hexadezimal. Bi de Klöör Gröön denkt de Minschen an lebennig ween, Leven un Wassen. In de Natur is Gröön sünners in’t Vörjohr präsent, wenn dat mit dat nee Wassen wedder losgeiht. Gröön is de Klöör vun de Frische un de Natürlichkeit. Gröön kann een ok ansehn as Klöör vun dat Höpen un vun de Toversicht. De Klöör gröön warrt faken bruukt, üm to wiesen, wat verlööft is un wat
Zbigniew Wąsiel (* 29. Januar 1966 in Chrzanów) is en poolschen Bildhauer. As Bildhauer sett he sück mit de figurativen, allegorischen Skulptur utnanner, de an de Grens vun dat Abstrakte steiht. Sien Kunstobjekte wurrd vör allem ut Bronze un Missing herstellt; he makt ok Performancekunst un Video-Objekte nah egen Techniken. Wąsiel is 1966 in Chrzanów boren un hett 1986 en Afsluss an de Staatliche Antoni-Kenar-School för plastische Kunst in Zakopane maakt. He studeer denn 1987 bet 1993 Bildhaueree an de Kunstakademie in Danzig un möök 1993 sienen Diplom-Afsluss ünner Edward Sitek. Vun 2009 an leevt he in Oslo. „Kapsuła Czasu“ Projekt-Deelnehmer, Danzig (1991) „Archetypy“ - Performance in PWSSP in Danzig (1993); veer Performances: „Kompozycja 8 piramid“ (2,5 × 15 × 23 m); „Element skopiowany“ (6 × 6 × 1 m), „Totemy“ (Größe: 5 × 10 × 6 m), „Mandale“ (Nr. I /1,5 × 1,5 × 3 m/, Nr. II /O 3 × 0,1 m/, Nr. III /O 3 × 2 m/). „Kompozycja z kikuta, protezy i pieluchy“ Performance, vörbereidt för de Utstellung „Razem w Europie“ in de Galerie 78 in Gdingen (2002) un för de Utstellung „Combi Nations“ in de Galerie ŻAK in Danzig (2004), Materialien: Bronze, Stoff, Holt, Poppeer,
A Midsummer Night’s Dream (plattdüütsch so veel as: En Middsümmernachts Droom) is en Theaterstück van William Shakespeare van 1595 of 1596. Föörst afddruckt wörr dat 1600. Dat Stück is bet hüüt en van Shakespeare sien meestspeelt Warken met männi Adaptschoonen. Binnen A Midsummer Night’s dream hett Shakespeare dree Ebenen metenanner verwoven. Dat Stück is to glieke Tied ok een Speel met dat Speel. Dat beginnt in Athen: Theseus schall gau Hippolyta frigen. Egeus hett sien Dochter Hermia na Demetrius hen beloovt. Na een ool Wett van Athen mag he de Bröögam utsöken. Wenn de Dochter dat neet will, schall se doodbliven. Man Hermia is wat dull in Leevde met Lysander. Theseus meent, wenn Hermia de Demetrius neet frigen will, schall se in de Orden van Diana binnenpedden. Hermia un Lysander nait tosammen ut. Füdder gait dat in een töversch Holt met Maanschien un een Mass Elvenlüüd. Oberon hett Stried met sien Fru Titania. De hett sik een indisch Wesselkind utsöcht. Met sien Deenstmann Puck will he Titania weer upp’n rechten Padd trügg wiesen. To glieke Tied sünd sess Handwarkslüüd in’t Holt een lütt Theaterstück Pyramus un Thisbe (na Ovid) bi to proven. Middelwiel sünd ook Demetrius un Helena in’t Holt
Mari Johanna Kiviniemi (* 27. September 1968 in Seinäjoki) is en finnisch Politikerin (Kesk.) un weer van 22. Juni 2010 bit to'n 22. Juni 2011 Ministerpräsidentin vun Finnland. Siet 2005 weer se in de Regeeren vun Finnland, toeerst as Ministerin för Butenhannel un Entwicklung un siet 2006 as Ministerin för apenlich Verwalten un Lokales. In’ Juni 2010 wurr se mit 1357:1035 Stimmen in en Afstimmung tegen Wertschopsminister Mauri Pekkarinen to’n Vörsitter vun de Zentrumspartei wählt. An’ 22. Juni wurr se denn in de Eduskunta mit 115:56 Stimmen to de Nahfolgerin vun Matti Vanhanen in dat Amt vun den finnischen Ministerpräsidenten wählt. Kiviniemi ist Parlamentsafordnte siet 1995 un is verheiraadt mit Juha Mikael Louhivuori, en Geschäftsmann un hett twee Kinner, Hanna un Antti. Mari Kiviniemi. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. fr-online.de: „Kiviniemi wird neue Regierungschefin“ Mari Kiviniemis Seite as Afordnte (engelsch)
Timbuktu (franz. Tombouctou) is ene Oasenstadt in Mali mit 54.453 Inwahners (Zensus 2009). Se liggt nördossen vun de Massina un nörden vun'n Stroom Niger, wo Kabara, de Haven vun de Stadt, liggt. Timbuktu worr dat eerste Mol 1000 upneumt un höörde vun't 12. Jahrhunnert to't Riek vun de Songhai un to’t Riek Mali. Dat weer wiels dat en wichtigen Oort för Karawanen un Medelpunkt vun't Geistesläwen vun'n Islam. De Solthannel weer in Saken Wertschap wichtig för de Stadt. Wahrschienlich 1828 kehm dat eerste Mol en Europäer noh Timbuktu, nohwiesen is män blots eerst de Reis vun Heinrich Barth, de de 7. September 1852 in de Stadt ankehm. 1893 worr Timbuktu vun Frankriek innahmen un in sien Koloniaalriek integreerd. Da historische Stadtbild höört wegens de charakteristische Lehmbuwies un de grote Tall Moscheen ut't 13. bet 15. Jahrhunnert to't Weltkulturarv vun de UNESCO. INSTAT: Ergebnisse des Zensus 2009 Association des maires francophones INSTAT: Ergebnisse des Zensus 2009 Dat Weltkultuurarv Biller un Reisinformatschonen up ingelsch
Karl Bauer (* 10. April 1830 in Sässenhusen; † 12. Januar 1880 in Leipzig) weer en plattdüütschen Schriever. Bauer is 1830 in Sässenhusen as Söhn von en Kreisbeamten boren un hett bet to’n Öller von 13 Privaatünnerricht kregen. Denn hett sien Vadder en nee Arbeid in Arolsen anfungen un de Jung güng op Rekter Grosskurth sien Privaatschool. Von 1845 bet 1848 güng he denn na’t Gymnasium in Körbach. 1849 hett he in Jena en Studium op Juristeree anfungen. Aver al na korte Tied harr he dat so dull mit de Lung, dat he von Harvst 1849 bet 1852 bi sien Öllern bleven is. Üm siene Gesundheit stünn dat von de Tied an slecht. Von 1852 af an hett he denn in Heidelbarg, Bonn un Berlin studeert un weer denn Avkaat in Arolsen. Later hett he wegen de Gesundheit sien Arbeid opgeven un güng 1879 in de Privaatklinik von Perfesser Wagner in Leipzig. Blangen en kaputte Lung harr he’t ok mit’n Maag un Kreevt in Neren un Lebber. In de Klinik is he 1880 denn doodbleven. Sien ganz Leven lang harr Bauer sik mit Spraken un Geschicht beschäftigt. Dat Wöörbook von’n waldeckschen plattdüütschen Dialekt, dat he tohoopstellt harr, is na sien
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. En Gesett, ok Wett (ok Witt) oder Laag, Küre oder Willküre sünd de Vörschriften vun dat Recht, de allgemeen gellen doot un de vun de tostännigen Stäen tohopenfaat sünd. Se sünd vun den Gesettgever, in en fastleggt Verfahren in Kraft sett wurrn. In ole Tieden al is dat nödig ween, de Tostänn in en Meenheit duerhaftig un all övereen to regeln. Ännert hett sik bloß de Person vun den Gesettgever oder de Grund, worüm he Gesette rutbringen draff. Bannig ole Gesette finnt sik unner annern in de Rechtsböker vun den Codes Hammurapi ut Babylon oder in de Rechtsböker vun dat Ole Testament in de Bibel. Dat Woort Gesett maakt al düütlich, datt dor wat mit meent is, „wat fastleggt is“ oder „wat fastsett’ is“. Dat ole Woort Wett (Witt) hangt tosamen mit „weten“, nämlich, wat Recht is un wat Unrecht. Laag is verwandt mit engelsch law, däänsch Lob , sweedsch lag. Dat kummt ok in dat plattdüütsch schrevene Jütsche Low vör. Düt Woort is afleit’ vun dat latiensche „Lex“. En Gesett is an un for sik in den Sinn vun dat Woort en Fastsetten un Upstellen
Wett betekent Wett, wenn twee Parteien sik um en Saak nich eenig sünd un se maakt dor en Wett över, en anner, nich mehr veel bruukt Woort för Gesett. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Göteborg (schweedsch Utspraak: Jöteborj) is na Stockholm de tweedgröttste Stadt in Sweden un hett good 480.000 Inwahners. Göteborg hett en Universität un en Technisch Universität („Chalmers“). De Stadt is todem Seet vun en evangeelschen Bischop. Göteborg (dat heet op plattdüütsch „Gotenborg“) liggt in de süüdlichste Deel vun Sweden, wat in Sweden Götaland („Gotenland“) heet. De Oort hett en bedüden Haven (Fähr na Kiel un Frederikshavn), de gröttste in heel Skandinavien. Dat Toornen na en historisch Landschop is nich exakt mööglich, as Göteborg jüst op de Grenz twüschen Bohuslän un Västergötland is. Vundaag is de Stadt en Deel un Hööftstadt vun dat Län (Provinz) Västra Götalands Län, bet 1997 vun Göteborgs och Bohuslän. Op den Platz, wo nu Göteborg liggt, hebbt all lang Tiet Minschen leevt. Dat kummt dorvun, dat hier en groot Stroom, de Götaälv („Gotenstroom“) in den Kattegatt münnt. Jüst an disse Stell is vundaag de ole Stadt vun Göteborg. Sien Naam kreeg Göteborg denn to'n Anfang vun't 17. Johrhunnert. Dat weer ok dat Johrhunnert, wo mannig Düütsche un Hollänner hier leevt hebbt un de Oort en Stadt worrn is (1621). Beröhmte Gebööd sünd De Ullevistadien (Dat ole: Gamla Ullevi, schall na de 2005er Saison afbraken warrn, un dat
Laag betekent Laag, de Stäe, wo en Saak, Huus, Dörp, Land oder Fohrtüüch sik befinnen deit, en olet Woort för Gesett, Laag, Frakschoon von Neumarkt in Süüdtirol, Italien, Laag, Oort in de Gemeen Rheden, Gelderland, Nedderlannen, Laag, Oort in Somalia, Laag, Oort in de Gemeen Waidhofen in’n Landkreis Neuburg-Schrobenhausen, Bayern. Laag is de Familiennaam von Heinrich Laag (1892–1972), düütschen Archäoloog, Hermann Laag (* 1926), düütschen Footballspeler, Otto-Kurt Laag (1897–1971), düütschen Schoolmeester un Heimaatforscher. Kiek ok bi: Laage, Laach. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.