rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Christian Fürchtegott Gellert (* 4. Juli 1715 in Hainichen; † 13. Dezember 1769 in Leipzig) weer en düütsch Dichter un Moralphilosoph ut de Tiet vun de Upklärung un gull to sien Tiet as meestleest düütsch Schriever neben Christian Felix Weiße. Gellert wuss as de fievte Söhn ut en Pastorenfamilie in ärmlich Verhältnissen in Hainichen in Sassen up, hett aber af 1729 de Fürstenschule St. Afra in Meißen besöcht. Sien öllere BröerChristlieb Ehregott Gellert wurr as Metallurge un Mineraloog bekannt. 1734 nehm Gellert an de Universität Leipzig sien Theologiestudium up, wat he aber 1739 wegen Geldmangel för een Johr ünnerbreken muss. All een Johr vörher weer en Versöök, as Prediger uptotreden scheitert, wiel he so schüchtern weer. Dornah hull he sück mit Privatstünnen un de Erziehung vun jung Adligen över Water un mak sück mit franzöösch un engelsch Literatur vertroot. He arbeidt ok an de Översetten vun de Enzyklopädie Bayles mit, de Johann Christoph Gottsched in Angreep nommen harr. Sien Studium hett he denn 1744 mit en Dissertation över Theorie un Historie vun de Fabel afslooten. Während de School- un Studientiet hett he u. a. Karl Christian Gärtner, Carl Gottlob Cramer, Johann Adolf Schlegel, Johann Arnold Ebert, Nikolaus Dietrich Giseke un
Anton Graff (* 18. November 1736 in Winterthur; † 22. Juni 1813 in Dresden) weer en düütsch Maler un de bedüüdenst Portraitmaler in sien Tiet. Ungefähr 2.000 vun sien Warken hebbt överduert. Graff wurr as Söhn vun de Tinngeeter Hans Ullrich Graff un Barbara Graff geb. Koller in Winterthur (Swiez) boren. Dor un in Augsborg hett he dat Malen lehrt, un hett sück stark de Portraitmaleree towennt. In dat Johr 1766 wurr an de Kunstakademie Dresden as Hoffmaler un Schoolmeester angestellt. Dat hett he tietlevens nich weer upgeven. Sülvst finanziell betere Anbotten, ünner annern ut Berlin, hett he aflehnt. He hett de Grooten ut sien Tiet porträtiert, so ünner annern Gotthold Ephraim Lessing, Moses Mendelssohn, Johann Gottfried Herder, Friedrich Schiller, Christian Felix Weiße, Christian Fürchtegott Gellert, Christoph Willibald Gluck, Heinrich von Kleist, Daniel Chodowiecki un Friedrich Gedike. As sien Hööftwark as Porträtist wurrd dat vun Friedrich den Groten, König vn Preußen, sehn. An’ 16. Oktober 1771 hett he de tweede Dochter vun Johann Georg Sulzer, Elisabeth Sopie Augusta heiraadt. Mit Hülp vun sien Swiegervadder funn Graff Kontakt to de preußisch Hoff. He hett för Berlin över 100 Biller malt. He weer dorüm ok faken in Berlin, bleev aber Dresden trüe.
(690) Wratislavia is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 16. Oktober 1909 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 8,02. De Asteroid is nah latiensch Beteknung för de poolsch Stadt Wrocław nömmt wurrn.
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Varel (Gemeen Scheeßl). De Stadt Varel liggt an de Süüdküst vun’n Jadebusen op ene Geesttung, de in’n Süüdwesten veel Woold hett un na’n Haven to stark affallt. Varel woor al 1124 as Varle un Farlae in de Raastäer Kloosterchronik nöömt. Dat Klooster beseet hier en paar Hööv (Curiar Farlae). En Sendgericht un Marktverkehr maken ut dat Buren- un Fischerdorp enen bedüüdsamen Oort. 1386 leten sik de freeschen Hööftlinge von Varel unnerkriegen, un se stellen de Wehrkark den Graaf von Ollnborg to sien Verfögen. Se bleven aver noch bit 1465 sülvstännig. Aver 1506 boen de Ollnborgers hier en Slott un reten de allenige Herrschup an sik. 1569 brook en Brand ut, de 80 Hüüs in Schutt un Asch leed; aver dat Slott woor nich ramponeert. Graaf Anton Günther vun Ollnborg vermaakde dat Amt Varel tosamen mit de Herrschup Kniphusen an sienen unehlichen Söhn Graaf Anton von Aldenborg, för den he dat Slott 1651-59 nee upboen laten harr. Na Anton Günthers Doot full Ollnborg an den däänschen König. Anton von Aldenborg övernehm den Posten as Stattholder, aver de Dänen kunnen sik dar nich mit affinnen, dat se in Varel nix to seggen harrn.
Pieter Jelles Troelstra (* 20. April 1860 in Leeuwarden, Nedderlannen; † 12. Mai 1930 in Den Haag) is en nedderlannschen Afkaaten, Politiker un Schriever ween. He weer an't Enn vun dat 19. un an'n Anfang vun dat 20. Johrhunnert togange as Baas vun de sozialistische Bewegen in de Nedderlannen un as Vörsitter vun de SDAP. He harr dat dor up afsehn, in de Nedderlannen en Revolutschoon tostanne to bringen. Bekannt wurrn is he ok vunwegen sien Schriften in de Freesche Spraak.
(600) Musa is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 14. Juni 1906 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 9,836. De Asteroid is afleidt vun de Musen ut de greeksch Mythologie.
(1345) Joëlla is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 22. November 1911 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Winchester opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 10,145. De Asteroid is nah de Vörnaam vun de Opdecker nömmt wurrn.
Dat lett so, as wenn disse Artikel nich so akraat is as de ween schull. Kiek ok op de Diskussionssiet vun den Artikel. Hirohito (Shōwa; * 29. April 1901 in Tokio; † 7. Januar 1989 ok dor) weer vun 1926 bet 1989 de 124. japansche Kaiser. Sien Vader Yoshihito weer vör hem Kaiser un is denn dood bleven. Sien öllste Söhn Akihito warr 1989 noh sien Dood Kaiser. Hirohito weer in de Tied, wo Japan op de Siet vun Italien un dat Düütsche Riek in de Tweet Weltkrieg weer, Kaiser. Hirohito weer Kaiser in ene Tied, wo een vun de gröttste Genoziden vun de Historie vun Asien mokt warrn. De Tweet Weltorlog weer ok in Asien een vun de Kriegen, wo de gröötste Tahl Lüüt dood bleven sünd. Japan weer in disse Tied een vun de militaristischste Lannen up de Eer. List vun de Tennō
De Raat vun de Freesche Bewegung (RfdFB) (nedderlannsch: Raad van de Friese Beweging) Is en Organisatschoon, de sück för dat Erhollen vun de freesche Kultur un Spraak in de Nedderlannen insett. De vullstännig unafhängig Raat is en Stiftung vun unafhängig freesche Organisatschonen. To Tiet sünd dat ruchweg 500 Lüüd un Organisatschonen. De Stiftung is grünnd wurrn in dat Johr 1945. Sj. van der Schaaf: Skiednis fan de Fryske Beweging, Leeuwarden, 1977 Websteed vun de Organisatschoon (Freesch) (Freesch)
Beälke is en Deel vun de Stadt Waossen bi Ruihen-Kollenhaordt in Noordrhien-Westfalen mit 5.821 Inwahners (Stand 1.02.2008). Dat eerste Maal wörr 938 vun den Oort schreven, as „Castellum Baduliki“. Beälke warr män blots in de tweet Hälv vun't 13. Johrhunnert gründ't. De Arzbischop un Kurfürst Siegfried II. vun Köln geev Beälke an'n 12. Dezember 1296 dat Stadtrecht. Bi den letzten groten Brand brennen 2/3 vun den Oort af. Siet 1975 is Beälke en Deel vun de Stadt Waossen. De Ortsvorsteher is Elke Bertling Hans-Josef Becker, Arzbischop vun Patterbuorn is vun hier Beälke. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed över Beälke (hoochdüütsch)
Beals Coleman Wright (* 19. Dezember 1879 in Boston, Massachusetts; † 23. August 1961 in Alton, Illinois) weer en US-amerikaansch Tennisspeler. In dat Johr 1905 wunn he de US Open in’t Herreneenzel. Dorneben stunn he mit de US- amerikaansch Mannschap in dat glieker in’t Finale vun de Davis Cup. Bi de Olympisch Sömmerspelen 1904 kunn he de Goldmedaille in’t Herreneenzel un mit sien Partner Edgar Leonard, de genauso at he an de Harvard University studeer, ok de Goldmedaille in't Düppel winnen. 1956 wurr he in de International Tennis Hall of Fame upnommen. Davis Cup Statistik Tennis Hall of Fame
Jānis Klovāns (* 9. April 1935 in Ruba; † 5. Oktober 2010) weer en lettisch Schachgrootmeester. Jānis Klovāns hett de lettisch Landsmeesterschap insgesamt negen Mal wunnen (1954, 1962, 1967, 1968, 1970, 1971, 1975, 1979 un 1986) un nehm ok an mehreren sowjetisch Meesterschapen deel. För Lettland nehm he ok an twee Schacholympiaden deel, nämlich 1992 an’t eerst Reservebrett in Manila (+0, −0, =2) un in dat Johr 2000 an’t 3. Brett in Istanbul (+5, −4, =4). Sien gröttsten Spood harr he aber bi Senioren-Schachweltmeesterschapen. In de Johren 1997, 1999 un 2001 kunn he dorbi jewiels den Titel erringen. Sien IM-Titel kreeg he 1976 un sien GM-Titel mit de Sieg bi de Senioren-WM 1997. Dorto kreeg he ok noch den IM-Titel in’t Feernschach 1968. FIDE-Kort Profil up chessgames.com (engelsch) Biografie bi sahistiem.lv (lettisch) Schachweltmeester uvn de Senioren un Berichten dorto
(602) Marianna is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 16. Februar 1906 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De Asteroid hörrt to de Spektraalklass C. De afsolute Helligkeit bedrocht 8,31. Wo de Naam herkommen deiht, weet man nich.
Heinz Versteeg (* 24. März 1939 in de Nedderlannen; † 15. Oktober 2009 in Rheinberg) weer en nedderlannsch Footballspeler. Der Middelstörmer is in Düütschland hööftsächlich dordör bekannt, dat he to de eersten veer Utlänners hörrt hett, dan an de eerste Speeldag in de nee Football-Bundsliga 1963 speelt hebbt. De dree anner Speler weern Petar Radenković (TSV 1860 München/Jugoslawien), Jacobus Prins (1. FC Kaiserslautern/Nedderlannen) un Wilhelm Huberts (Eintracht Frankfurt/Öösterriek). Versteeg fung sien Karriere bi de Meidericher SV an un keem 1957 to’n eersten Mal in de eerst Mannschap to’n Insatz. In de Böverliga West keem he up 137 Spelen, in de he 55 Doren schaaten hett. In dat Premierenjohr vun de Bundsliga, wurr de Meidericher SV ünner Trainer Rudi Gutendorf Viezmeester achter de 1. FC Köln. Tosommen mit Doorhöder Manfred Manglitz hett Versteeg all 30 Ligaspelen mitmakt. 1966, nah 62 Bundsligaspele mit 13 Dooren, is he to'n Hamborn 07 in de Football-Regionalliga wesselt. Dor hett he denn noch 4 Johr speelt (111 Spelen, 17 Dooren) bevör he 1970 bi de SV Orsoy sein Karriere utklingen laaten hett. Dornah hett he denn lever Tennis speelt. Harald Landefeld, Achim Nöllenheidt (Hg.): Helmut, erzähl mich dat Tor... Neue Geschichten und Porträts aus der Oberliga
Achille Compagnoni (* 26. September 1914 in Sant’Antonio Valfurva, Provinz Sondrio, Italien; † 13. Mai 2009 in Aosta) weer en italieensch Bargstieger. Tosommen mit Lino Lacedelli besteeg he an’ 31. Juli 1954 as Eerst den K2. De Expeditschoon wurr vun Ardito Desio leidt. Compagnoni hett bit to sien Dood in Cervinia leevt. He is in de Nacht to’n 13. Mai 2009 94-johrig in en Krankenhuus in Aosta. storven. Sandro Filippini, www.gazzetta.it http://www.gazzetta.it/Sport_Vari/Altri_Sport/Alpinismo/13-05-2009/-morto-compagnoni-50399959171.shtml, italienisch, E' morto Compagnoni – Eroe del K2 vun 13. Mai 2009 Togreep 13. Mai 2009 K2 at 50: The Bitter Legacy Artikel in’ Magazin National Geographic van September 2004 Achille Compagnoni Nahroop in de Daily Telegraph van 13. Mai 2009
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Peter I., ook Peter de Grote (russ'sch:Пётр I Вели́кий, Transkriptschoon: Pjotr I Welíkij; * 9. Juni 1672; † 8. Februar 1725) boren as Pjotr Alexejewitsch Romanow weer vun 1689 bit 1735 Zar vun Russland. Russland harr in den Noordschen Krieg in de Slacht bi Narva tegen Sweden verlaren, man kreeg later Estland un Livland, wo ok Riga tohören dö, wedder torüch. Peter stell allerhand in't System vun Russland up'n Kopp un änner dor allerhand an. Dat Vörbild weern Düütschland un ok anner westeuropääsche Länner. Dat Patriarchat vun de orthodoxe Kark weer dör den Hilligen Synod ünner den König ersett. Peter de Grote weer bannig wichtig vör dat Stadtbill vun Narva. Peter de Grote is mit siene Reformen vun de Verwalten nich so goot vorankamen, as dat he een Beamten-Appraat na düütschen Vörbild tostann bringen kunn. 1703 hett he anfungen, de Stadt Sankt Petersborg boen to laten. Normdaten: GND: 118592955 (OGND, AKS) | LCCN: n80126171 | VIAF: 30329184 | Wikipedia-Personensöök
(740) Cantabia is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 10. Februar 1913 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Winchester opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 9,051. De Asteroid is nah de verkört Form vun Cantabridgia, de latiensch Beteknung vun Cambridge, also dor, wo de Harvard-Universität is, nömmt wurrn.
(603) Timandra is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 16. Februar 1906 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 11,9. De Asteroid is nah de Timandra, de Süster vun Helena ut Troja ut de greeksch Mythologie nömmt wurrn.
Joseph Rheden (* 5. April 1873 in Amlach, Oosttirol; † 6. August 1946 in Lienz) weer en öösterrieksch Astronom. Rheden weer en Swiegersöhn vun den beropenen Astronom Johann Palisa. He studeer vun 1897 bit 1901 an de Universität Wien de Fäcker Astronomie, Mathematik un Physik. Foorts na sien Studium weer he Helpsmann an de Universitätssteernwacht Wien un is 1906 Adjunkt worrn. 1935 güng he as Hoffraat in Rohstand, bleev aver as freewilligen Mitarbeiter an de Steernwacht. In sien Loopbahn hett sik Rheden vör allen mit de Astrofotografie befaat un Kometen un Planeten beobacht. Butendem hett he sik üm den astronoomschen Tietdeenst sorgt. Se hett he de Steernwacht mit en sülvstboeten Empfänger utrüst, mit de de Klocken vun’t Institut as een vun de eersten de eegenen anwiesten Tieten mit de vun de internatschonalen Funkklock dör Funktietteken abstimmt warrn künnen. Al in’t Johr 1898 hett he en Instrument utklamüstert, mit dat een de Bahnen vun Meteoren opnehmen künn. Vun 1908 an weer in de Steernwacht dat Fotolabor mit en Normalastrograaf na de Vörgaven vun Rheden inricht. Dormit weer en grote Tall vun Opnahmen maakt, vör allen vun Asteroiden, de de visuellen Opteken vun Palisa kumpletteren deen. Dorbi hett Rheden de dree Asteroiden
Kölln weer inst ene Stadt, de 1709 mit Berlin, Friedrichswerder, Dorotheenstadt un Friedrichstadt vereenigt warr. Kölln weer op en Werder in de Spree, wat vandage Museumsinsel nöömt ward. Kölln warr circa 1230 gründ't, villicht vör Berlin. De Mölendamm weer de enzig natüürliche Spreeövergung. Hie weer ok de Straat vun Meideborg noh Frankfort an de Oder. Ok wenn dat inst en Neu-Cölln süden vun de Werder geev, is Neukölln en Deel vun Berlin, de welke Kilometers vun't ole Kölln liggt.
Erhard Keller (* 24. Dezember 1944 in München) weer bit 1980 aktiv Iesflinklöper un tweefak Olympiasieger. In dat Johr 1967 hett he den Weltrekord vun de sowjetsch Löper Jewgeni Grischin över 500 Meter mit en Tiet vun 39,5 Sekunn instellt. En Johr later kunn Keller dissen Rekord in Inzell up 39,2 Sekunden verbetern. In dat sülvige Johr wurr he över 500 Meter in 40,3 Sekunn Olympiasieger bi de Olympisch Winterspelen 1968 vun Grenoble. 1971 wunn he in Inzell de Sprint-Weltmesterschap, de ut jeweils twee 500-m- un 1000-m-Rennen bestunn. Bi de Olympisch Winterspelen in Sapporo 1972 kunn he nochmol mit en nee olympisch Rekordtiet (39,44 s) över sien Spezialstreck vun 500 m Gold winnen. Dornah hett he den 500-m-Weltrekord, de de finnisch Löper Leo Linkovesi mit en Tiet vun 38,00 Sekunden erobert harr, instellt. Dorto stell he ok noch nee Weltrekorde över 1000 Meter un in de Sprintwertung up. 1973 wurr Erhard Keller Profi un Weltcupsieger in de ISSL Profiliga. As Profi kunn he aber an de Spelen vun Innsbruck nich mehr deelnehmen. De Teendokter mit Doktertitel weer in de 1970er Johren ok in eenig Feernsehsendungen, so as in Spiel ohne Grenzen as Moderator to sehn. In’t Aktuelle Sportstudio un in
(691) Lehigh is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 11. Dezember 1909 vun de US-amerikaansch Astronom Joel Hastings Metcalf in Taunton opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 9,3. De Asteroid is nah de US-amerikansch Lehigh University nömmt wurrn.
Katharina de Grote (* 2. Mai 1729 in Stettin; † 17. November 1796 in Sankt Petersborg) weer en düütsche Prinzessin vun Anhalt-Zerbst un vun 1725 bet 1740 Zarin vun Russland. Se reep Düütsche in't Land sünners Hessen, Süüddüütsche un Mennoniten. In de Tiet vun Katharina, de na Peter den Groten Zarin weer, weern de Favoriten, to't Bispeel Münnich, vun Belang. Welke vun disse Lüüt weern ut Düütschland. Katharina maak Reformen na düütschen Vorbild. To't Bispeel weer dat so dat de Staat, sünners de Hoff, bannig veel vun de Innahmen vun de Lüüt kreegen. In ehr Tiet weern Upnahmen vun bannig wichtige törksche un poolsche Rebeden in't russ'sche Riek dor Kriegen. En Bispeel weer de Insel Krim.
Benjamin Roy Mottelson (* 9. Juli 1926 in Chicago; † 13. Mai 2022) weern en US-amerikaansch-däänsch Physiker un Nobelpriesdräger. Nahdem he in de Tweete Weltkrieg to en Trainingsprogramm för Offiziere an de Purdue University afkommandeert weer, hett he dor 1947 sien Bachelor-Afsluss makt un hett dornah wieder an de Harvard University studeert, wo he 1950 bi Julian Seymour Schwinger in Karnphysik sien Doktertitel kreegen hett. Af 1950 gung he as Postdoc nah Kopenhagen, wo sien lang Kooperation mit Aage Niels Bohr anfung. 1957 wurr he Perfesser an dat nee grünnd Physikinstitut Nordita, dat „Noordisch Institut för Theoretische Atomphysik“ in Kopenhagen. He kreeg 1975 tosommen mit Aage Niels Bohr un James Rainwater de Physik-Nobelpries „för dat Opdecken vun de Verbindung tüschen kollektiver un Deelken-Bewegung in Atomkarns un de Entwicklung vun de Theorie vun de Struktur vun Atomkarns footend up disse Verbindung “. Mottelsen weer tweemal verheiraadt un harr ut sien eerst Ehe 3 Kinner. Autobiographie up de Siet vun de Nobelpries Mottelson in de Düütsch Nationalbibliothek Dansk nobelprisvinder er død. In: Politiken, 16. Mai 2022, afropen an'n 17. Mai 2022 (däänsch).
(67) Asia is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 17. April 1861 vun de britisch Astronom Norman Robert Pogson an de Steernwacht in Madras, Indien, opdeckt wurrn is. Dat is en Spektraalklass S-Typ Asteroid. De Asteroid is nah Asia, en Dochter vun Okeanos un vun de Tethys ut de greeksch Mythologie nömmt wurrn.
De norweegsche Spraak is en germaansche Spraak, de in Norwegen snackt warrt. Norweegsch is dicht verwandt mit Sweedsch un Däänsch. Alle dree Spraken höört to de nöördlich Grupp vun de germaanschen Spraken. Spreker vun disse dree Spraken köönt enanner normalerwies verstahn. Wieldat Norwegen so vele Bargen hett, hebbt sik de norweegschen Dialekten utenanner entwickelt. Un so gifft dat grote Ünnerscheden in Vokabulaar, Grammatik un Syntax. Vele hunnert Johren lang weer de norweegsche Schriftspraak sehr dicht verwandt mit Däänsch. In de Tiet vun de norweegsche Natschonalröhr weer dat en Tostand wo nich alle Norwegers mit tofreden weren. Un so hett Ivar Aasen sik opmaakt un hett de norweegschen Dialekten ünnersöcht, üm de originale norweegsche Spraak weddertofinnen. Dorvun hett he dann sien norweegsche Natschonalspraak vun buut. Man nich alle Lüüd harrn sik dormit anfrünnt. Besünners in de Städer hett he de Lüüd nich övertüügt. Un so gifft dat vundaag twee Varianten vun de norweegsche Spraak: Bokmål [Bookspraak] (wat mehr liek to dat Däänsch is) und Nynorsk [Neenorweegsch] (wat mehr liek to Aasen sien Idee vun de norweegsche Spraak is) Links Wikipedia op Norwegsch (Bokmål) Wikipedia op Norwegsch (Nynorsk)
Willi Witte (* 1891 en Frentrop; † 1955) wor en plattdütschen Schriewer, Schuster on Opernsänger. Willi on Hermann Witte (ock Schriewer) stammen ut ne groote Frentropsche Fammillge (Börgermesterie Borbeck), sö wooren Brörs. Vader Heinrich (ock Schriewer) haa all 1886 en plattdütsch Gedich öwer en krank Ferken än en Buurenstall geschrewen. Een Broor, nämlich Jupp (Josef), hätt dä Famillgengeschichte Witte en Borbecksch Platt opgeschrewen (Ute Sammlung onpolitische Wittbäuker) on dodren ne Riege van Willi on Hermanns Gedichtkes (ock op Borbecksch) opgenommen. Willi Witte woor en gelernten Schuster. Sehr fröh haa dän Dirigent van sinen Kärkenchor merkt, dat Willi ne uutergewönnliche Bassstemme besoot. Hä het ock davö gesorg, dat sinne Stemme uutgebilt wooren es. Tauleß gehören Willi Witte as eäßen Bassist däm Opernhuus en Köln aan. Ute Sammlung onpolitische Wittbäuker - van Famillge Witte en Frentrop Hermann Hagedorn Elisabeth Holte Willi Schlüter Willi Witte Hermann Witte Josef Witte Johannes Pesch
Hermann Witte (* 27. November 1889 en Frentrop; †) wor en plattdütschen Schriewer on Schlosser. Hermann on Willi Witte (ock Schriewer) stammen ut ne groote Frentropsche Fammillge (Börgermesterie Borbeck), sö wooren Brörs. Öhr Broor Jupp (Josef) hätt dä Famillgengeschichte Witte en Borbecksch Platt opgeschrewen on dodren ne Riege van Hermann on Willis Gedichtkes opgenommen. Hermann Witte bleew sin Lewen lang en Handwerker on wo tauleß Vorarbeiter an dä Gute-Hoffnungshütte en Overhuusen. Ute Sammlung onpolitische Wittbäuker - van Famillge Witte en Frentrop
Ene Brüch (oder ok: Brügg) is ene Konstruktioon ut Stahl, Steen, Holt oder anner Materialien, de över en Stroom oder ene anner Saken but oder op anner Wies mokt is. Brüchen warrn meest but, üm Minschen, Fohrtüüch oder anner Saken daröver un Schip dorünner to laten. Dat gifft aber ok Brüch, wo de Schip daröver fohren moot. Dat gifft Dreihbrüch, Klappbrüch, Zugbrüch un fast Brüch.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Renaissance is ene Tiet vun de Westliche Kultuurgeschicht, de na dat Middeloller keem. Disse Tied duur vun't 14e Johrhunnert bet't 16e Johrhunnert. Dornah geiht denn de Renaissance öber in dat Tietöller vun dat Barock. De Naam hett de Bedüden, dat hier Elementen vun de greekschen un röömschen Kulturen wedderkamen sünd. In Italien hett ener dat Rinascimento nöömt. In de Renaissance weer de Humanismus ene belangrieke Weltanschauung. Vele Lüüt ut de gebillten Klassen harrn en gröter Utenannersetten mit de Kulturen vun’t ole Athen un Rom, ok mit de Philosophie, Literatur un Kunst. Renaissance is in de Wetenschap vun de Kunsthistorie ok en Kunststil, vun de vele italieensche Buwarken maakt sünd. In Düütschland sünd nich so vele Renaissancebuwarken; sünners in Noorddüütschland nich. In disse Tied full dat Enn vun de Hanse. De Renaissance keem up in Italien, wo sik in disse Tiet belangrieke Staten herustellt harrn. In Italien weern ok Machiavelli, Dante Alighieri un anner beröhmte Persönlichkeiten an't Wark. Van Italien ut drung de Renaissance in ganz West-Europa vör. Dat eerste Lann, wo de Renaissance henkeem, weer Frankriek. Leonardo da Vinci un anner Italieners mussen för franzöösche
Dat Süüdgeldersche is en Niederrheinische Dialekt vun'n Nedderfrankschen Deel vun de westgermaansche Spraken in Noordrhien-Westfalen un de Nedderlannen. Dat Süüdgeldersche hett en traditioonell Rebeet, to wat Duisborg, Venlo, Mölm, Wupperdaal un anner Öörd in de Nedderlannen, in't Rhienland un Westfalen höörn. In't Gelderlaand in de Nedderlannen, sünners in de Veluwe, Nimwegen, de Tielerwaard un de Betuwe ward dat ok snackt. De Uerdinger Linie is de Grenz vun't Süüdgeldersche to't Limborgsche, wat ok en Niederrheinische Dialekt is. Nah'n Nörden gifft dat een Overgang to't ähnelke Utrechts-Alblasserwards. Mier oder minder klore Grenzen, as to't Bispeel ene Reeg Isoglossen gifft dat nich. Nörden vun Arnem is de Veluwe ene Grenz to't Neddersassische. In'n Ossen vormen de Dialekten van de Liemers eene recht brede Overgangszoon twüschen dat Nedderlannsche un dat Neddersassische. Typisch Brabantsche Tekens sünn: mèrège (morgen), nij (nieg) un dat weg laten vun't End- d- un't t . In de Betuwe klinkt de Noberschap van't Utrechts in de platte "a" an, annere tyypisch Utrechtse klanken höört ener ok in't Betuws. Dat Klevisch-Weselische is een vun de wichtigste Delen vun't Süüdgeldersche. Dat ward ok secht, dat dat Pella Dutch in Iowa en Deel vun't Süüdgeldersche is. Steed ut Düütschland ten Thema De Nederrhien un
Gabriel S. Macht (* 22. Januar 1972 in New York City, New York) is en US-amerikaansch Schauspeler. Sien eerste Rull harr he 1980 mit de Film Why Would I Lie? (hdt.: Warum sollte ich lügen?). 2004 hett he Jacinda Barrett heiraadt. Mit hör hett he en Dochter, Satine Anais Geraldine, de an’ 20. August 2007 in Los Angeles boren wurr. Bekannt wurr he mit de Hööftrull in de Comic-Verfilmung The Spirit, de 2008 produzeert worrn is. Gabriel Macht in de Internet Movie Database (engelsch)