rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Flagg vun Puerto Rico besteiht ut fief gliek groote, horizontaal Striepen in de Farven root un witt. Up de linker Siet wurr de Striepen dör en blau, gliekschenklig Dreeeck överdeckt. Dorin is en witt fievzackig Steern dorstellt. De Farv Root stellt dat Bloot vun de moodig Mannslüüd, Witt den Sieg un de Freeden, un de Farv Blau den Himmel un dat Water, dat de Insel Puerto Rico ümgifft, dor. De Steern is dat Symbol för de Eenheit vun de Natschoon, wiels das Dreeck de dree Gewalten vun den Staat dorstellt. De Flagg wurr 1894 vun Francisco Gonzalo Marín utdocht. De Flagge ähnelt stark de Flagg vun Kuba, wobi de Farven blau un root vertuuscht un de Siedenproportschoon up 2:3 verkört sünd. 1895 wurr vun de Sektschoon Puerto Rico vun de Partido Revolucionario Cubano (Revolutschonäär Kubaansch Partei) in New York disse Entwurf as offizielle Fahn vun de Befreensbewegen vun Puerto Rico fastleggt. Eerst siet 1952 dröfft de Fahn apenlich rechts neben de Flagg vun de USA wiest wurrn, wiels se bit dorhen as Fahn vun de illegal Befreensbewegen vun Puerto Rico gull. Bi Sportveranstaltungen as Olympisch Spelen weer bit dorhen en an de Gouverneursflagg anlehnt witt Banner mit Emblem un
Chris Elliott (* 31. Mai 1960 in New York City) is en US-amerikaanschen Comedian un Schauspeler. He is de Söhn vun den Komiker Bob Elliott. Elliott is in de USA bekannt worrn, as he in de fröhen 1980er Johren in de Feernsehshow Late Night with David Letterman optreden is, woneem he bit 1990 en poor sünnerboren Rullen speelt un ok veel schreven hett. In de 1990er Johren hett he denn sien egene Sitcom mit den Titel Get A Life maakt, in de he en dörtigjährigen Dagblatt-Utdräger speelt hett, de noch bi sien Öllern leevt. Sien wohren Vadder hett dorbi ok in de Reeg de Vadderrull speelt. Vun 1994 an weer Elliott Dorsteller in de bekannten Comedy-Show Saturday Night Live. Dat glieke Johr harr he ok de Hööftrull in de Filmprodukschoon Cabin Boy kregen. Wieter weer he na 2000 ok in teihn Episoden vun de Sitcom Alle lieben Raymond to sehn un harr Gastrullen in verschedene annere Sitcom-Regen. Siet 2007 is he ok fakener wedder mit Optreden in de Late Show with David Letterman dorbi. In Düütschland is Chris Elliott dorgegen vör allen dör sien Filmrullen bekannt, as to’n Bispeel in den Film Groundhog Day ut dat Johr 1993 oder in
De Flagg vun Barbados (The Broken Trident) is an’n 30. November 1966 annahmen worrn. De Flagg is vun Grantley W. Prescod utarbeit worrn. Sien Vörslag is bi en apentlichen Wettstriet ut 1029 Insennen utwählt worrn, de vun de barbaardschen Regeeren utropen weer. De Natschonalflagg vun Barbados is en Trikolore in de Klören Ultramarinblau, Goldgeel (geiht licht in’t Oraansch) un wedder Ultramarinblau. Op de goldgele Flach in de Mitt is de swarte Dreetacken vun den Seegott Neptun mit en afbroken oder afsneden Steel dorstellt. Dat Teken steiht för de Unafhangigkeit vun dat Eiland na de Kolonialherrschop dör Grootbritannien un is vun dat olle koloniale Wapen afleidt. Togliek warrt dormit ok de Verbunnenheit vun Barbados mit de hoge See wiest. Jede Spitz vun den Dreetacken betekent een vun de Prinzipien vun de Demokratie: De Regeeren vun’t, för’t un dör’t Volk. De Klöör Ultramarin steiht för den Himmel (linke Striepen) un den Ozean (rechte Striepen), wiel Goldgeel de goldene Farv vun den Sand an de Strännen vun Barbados weddergifft. In de Tiet vun 1870 bit 1966 hett Barbados en Siegel mit en Figur bruukt, de op en Wagen steiht, de vun twee Seepeerd tagen warrt un en Dreetacken in de Hannen hett. De
Peter Tobaben (* 1. Juli 1905 in Ohlers; † 17. Dezember 1972 in Stood) weer en düütschen Politiker von de DP, later bi de CDU. Tobaben is 1905 in Ohlers boren un weer von 1911 bet 1919 op de Volksschool. He hett von sien Vader de Bueree övernahmen un hett sik 1932 an de Buernhoochschool in Neudietendorf wiederbillt. In’n Tweten Weltkrieg weer he von 1943 bet 1945 Soldaat un keem denn in sowjetsche Kriegsfungenschop, ut de he 1948 trüggkeem. Tobaben is 1923 Maat von de DHP worrn un 1948 denn Liddmaat von de Nafolgerpartei, de DP. För de DP weer he von 1948 af an Maat von’n Gemeenraat un von’n Kreisdag. He is na de Kommunalwahl an’n 28. November 1948 an’n 2. Januar 1949 to’n Landraad von’n Landkreis Stood wählt worrn. Tobaben seet in de eerste Legislaturperiod (1949-1953) un denn wedder von 1957 bet 1972 as Afornten in’n Düütschen Bundsdag. Von’n 6. Mai 1955 bet 31. Oktober 1957 weer he Afornten in’n neddersassischen Landdag (3. Wahlperiod). He is toeerst as Afornten för de DP rinkamen un güng denn an’n 3. Mai 1961 - ut Protest gegen de Fusion von DP un GB/BHE to de GDP - na de CDU. Tobaben
Brunshusen (hoochdüütsch Brunshausen) is en Dörp in de Gemeen Stood in’n Landkreis Stood, Neddersassen. Brunshusen liggt in de Masch langs de Elv un direktemang an de Swing, de hier in de Elv flütt. Brunshusen liggt to beide Sieden von’n Stroom un liggt dorüm gliektiedig in Keden un in Oolland. De Naveröörd sünd Bützfleet un Götzdörp in’n Noordwesten, Stodersand in’n Oosten, Bassenfleet in’n Süüdoosten, Melau un Wöhrn in’n Süden un Snee in’n Westen. Fröher weer Brunshusen de Oort, an den de Scheep, de de Swing rop na Stood föhrt sünd, jemehr Toll betahlen müssen. Von 1859 bet kort na’n Eersten Weltkrieg hett in dat Dörp de Glashütt Brunshusen bestahn. In’n Eersten Weltkrieg sünd 19 Soldaten ut Brunshusen fullen oder vermisst. Rundüm Brunshusen is in de Johren 1960 un 1970 en Barg Industrie ansiedelt worrn. In’n Noorden liggt dat Industrierebeed Bützfleet mit ünner annern dat Dow-Wark Stood un in’n Süden leeg dat Karnkraftwark Stood, dat Kraftwark Schilling un dat Wark von AkzoNobel. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Bützfleet in’n Kanton Stood höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon
Václav Havel [[ˈvaːt͡slaf ˈɦavɛl]] (* 5. Oktober 1936 in Prag; † 18. Dezember 2011 in Vlčice-Hrádeček, Okres Trutnov, Královéhradecký kraj) weer en tschechischer Schriever un Politiker, de wiels de Herrschap vun de kommunistisch Partei en vun de führend Regimekritiker vun de Tschechoslowakei weer un to de Initiatoren der Charta 77 hörrn dee. He gellt as Wegbereiter vun de düütsch-tschechisch Utsöhnung. Nah de Samtene Revolutschoon, an de he wesentlich bedeeligt weer, weer he van 1989 bit 1992 Staatspräsident vun de Tschechoslowakei un van 1993 bit 2003 Präsident vun de Tschechisch Republik. Havel weer Ehrenliddmaat in den Club of Rome. Fouzieh Melanie Alamir, Der Präsident Václav Havel, Verlag Miles, Potsdam, 2003, ISBN 3-00-012533-7, Titelergänzung: Seine politische Rolle im Spannungsfeld zwischen Verfassungsbestimmungen und politischer Kräftefiguration von 1990 bis 2003, |Kommentar un togliek Dissertation an de Universität vun de Bundswehr Hamborg 2003 – herstellt as „Book-on-Demand“ Walter Falk, Václav Havels geistiger Weg, Sammelwark Stimmen der Zeit, Band 218, 5. Mai 2000, Sieden 315–326, Online Inhalt| Herder, Freiburg im Breisgau Walter Falk, Václav Havels. Briefe aus dem Gefängnis, Titelergänzung: Wo der Mensch zu Hause ist – ein Dialog, Verlag Werner Imhof, Taunusstein, 1994, ISBN 3930573008 Die Macht der Mächtigen oder Die Macht der Machtlosen? /
Richard „Richie“ Kamuca (* 23. Juli 1930 in Philadelphia, Pennsylvania; † 22. Juli 1977 in Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Jazz-Tenorsaxophonist. As Kamuca in sien Jöögd to’n eersten Mal Lester Young hörrt hett, hett he sück vun sien Öllern en Saxophon wünscht. He gung dormals up de Mastbaum High School in Philadelphia un sien Mitschöler un Früenden weern Buddy DeFranco un Red Rodney. Richie speel in‘t Schoolorchester un in en lokaal Danzband. 1946 funn sien eerst Tournee statt, tosommen mit sien Früend, den söbenteinjohrigen Clifford Brown. Mit en Rhythmusgrupp hebbt se während de Sömmerferien för twee Week in Newark (New Jersey). Dornah speel Kamuca mit Musikers ut Philadelphia as Ray Bryant, Red Garland, Specs Wright un Philly Joe Jones. 1949 speel he för twee Johr in de Band vun Stan Lewey, in de ok Garland un Nelson Boyd Liddmaaten weern. In sien fröh Johren speel Kamuca mit Band vun Stan Kenton (1951-52, to hören up de sien Album New Concepts of Artistry in Rhythm) oder Woody Herman (1954-55) Chet Baker un 1957 bei Maynard Ferguson. In dat Johr entstunn för dat lütt Label Mode ok sien eerst Album ünner eegen Naam. He weer van 1957 bit 1958 Liddmaat vun
Paris–Tours is en siet 1896 jedes Johr in’ Harvst dörführt Straaten-Eendagssrennen för Mannlüüd, dessen Veranstalter totiet de Amaury Sport Organisation (ASO) is. Dat Rennen weer bit 2004 Deel vun den teihn Rennen umfaaten Rad-Weltcup. Nah de sien Enn’ hör dat van 2005 bit 2007 to de nee inführt UCI ProTour, en Reeg vun de wichtigst Radrennen in en Johr. 2008 hemm de Veranstalter ASO und de internatschonal Radsportverband (UCI) aber Moit kreegen. Dorum is dat Rennen siet 2008 Deel vun de UCI Europe Tour. Dat wurrd allgemeen to de Klassikers tellt. De Renndistanz weer in de Loop vun de Johren upgrund vun de jewiels wählt Streckenführen ünnerscheedlich tüschen 246 km un 342 km (in de 1920er-Jahren). 2009 bedroog se 230 km. Veer Fohrers hebbt dat bit jetzt schafft, dat Rennen jewiels dree Mal to winnen: Gustave Danneels (1934, 1936, 1937), Paul Maye (1941, 1942, 1945), Guido Reybrouck (1964, 1966, 1968) un Erik Zabel (1994, 2003, 2005). * 1917 un 1918 wurr de Streck in ümgekehrt Richt, also Tours–Paris, fohren Siet 1995 gifft dat ok en U23-Rennen. Paris–Tours. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Websteed vun Paris–Tours
Ünner den Begreep Swoorathletik warrt Sportorden tosamenfaat, bi de dat vör allen üm de Kraft vun den enkelten Sportler geiht. Dorto höört to’n Bispeel de Rasenkraftsport mit sien Disziplinen, de ungefähr so ok in de Lichtathletik to finnen sünd. Dorto kamt wietere Kraftsportorden as de Kraftdreekamp oder dat Gewichtheven, un ok de Kampsportoort Ringen warrt mit dorto rekent. De Begreep vun de Swoorathletik is intwüschen aver ut de Mood kamen un warrt vundaag kuum mehr bruukt.
Paul Maye (* 19. August 1913 in Bayonne; † 19. April 1987 in Biarritz) weer en franzöösch Radrennfohrer. Paul Maye weer en vun de spoodriekst franzöösch Radrennfohrer vun sien Generatschoon. 1934 wurr he franzöösch Straatenmeester vun de Amateure, in dat Johr dorup franzöösch Militärmeester. 1936 wurr he denn Profi. As Profi wurr Maye tweemal, 1938 un 1943, franzöösch Straatenmeester. 1945 kunn he dat Rennen Paris–Roubaix winnen. Glieks dreemal weer he Sieger bi Paris–Tours (1941, 1942 un 1945); en Rekord, de he sück mit Gustave Danneels, Guido Reybrouck un Erik Zabel deelt. Sössmal nehm he tüschen 1936 un 1948 an de Tour de France deel. 1936 kunn he dorbi twee Deelstrecken winnen, bi de anner Deelnahmen keem he aber nich bit an dat Teel in Paris. Paul Maye in de Datenbank vun Radsportseiten.net Paul Maye in de Datenbank vun de Tour de France (engelsch)
Fusion, ok Jazzrock oder Rockjazz nöömt, is en Musikstil, de Mitt vun de 1960er Johren opkamen is un bi den sik de dat virtuose Vermögen vun’n Jazz mit de rhythmischen Starkheit vun’n Funk un de Kraft vun’n Rock verbinnt. Fusion weer vör allen in de 1970er Johren geern höört un wiet verbreedt, is aver ok vundaag noch in wannelte Form spoodriek. De Historie vun’n Fusion Jazz hett 1962 in New York City sien Anfang nahmen, as sik de Grupp Jeremy and the Satyrs üm den Jazz-Fleiter Jeremy Steig tosamendoon hett. Woveel Andeel de Grupp in Wohrheit harr, is ut hüütige Sicht aver swoor to seggen, vun wegen dat de Musik vun de Grupp, de regelmatig in’t Café A Go Go optreden is, eerst vun 1968 an ok op Schallplaat dokumenteert worrn is. In’t Johr 1965 füng Blues Project an Elementen vun’n Folk-Rock, den Bluesrock un vun’n Jazz mitenanner tohopentomischen. De Grupp speel al mit Orgel, E-Gitarr un Bassgitarr un hett na Oort vun’n Rock mit Vokalisten arbeit. Dat sülve Johr hebbt Larry Coryell un Jim Pepper dat Quintett Free Spirits grünnt, de teemlich psychedeelsch utricht weer, op de annern Siet aver ok apen weern för Hillbilly-Musik. An de Westküst hebbt
Jorge Pacheco Areco (* 8. November 1920 in Montevideo; † 29. Juli 1998 ok dor) weer en uruguayisch Politiker un Präsident van 6. Dezember 1967 bit 1. März 1972. He weer as Viezpräsident Nahfolger vun Präsident Óscar Diego Gestido, de all nah eenig Maanden int Amt storven weer. In den Wahlen van 1971 hett sück Pacheco Areco to en Wedderwahl stellt. Wiel aber de Verfaaten en Wedderwahl vun den Präsidenten nich tolaaten dee, wurr to glieker Tiet mit de Wahlen en Referendum to en Verfaatensännern afhollen, dat aber verloren gung. Doruphenn wurr Juan María Bordaberry to’n Präsidenten wählt, de dat Amt an‘ 1. März 1972 antreden hett.
Conspiracy Theory is de Titel vun en US-amerikaanschen Thriller un Filmdrama ut dat Johr 1997, bi den Mel Gibson un Julia Roberts de Hööftrullen speelt hebbt. Speelbaas weer Richard Donner. De Produkschoon vun den Film hett ruchweg 75 Millionen US-Dollar köst, produzeert weer he vun Warner Bros. Jerry Fletcher is Taxifohrer in New York City. He is övertüügt, dat mit de Sellschop wat fuul is, un kummt jümmer to bi de Staatsafkaatsche Alice sutton an, üm ehr snaaksche Verswörenstheorien to vertellen. Een Dag warrt he vun Dr. Jonas roovt un foltert. Fletcher kann weglopen, nadem he Dr. Jonas düchtig in de Nees beten hett. As he Alice dorvun vertellen will, warrt he in’t Foyer vun’t Bürohuus, woneem se arbeit, fastnahmen. Man bringt em in en Krankenhuus un maakt em mit Handschellen an’t Bett fast. As Alice in’t Krankenhuus kummt, üm na Fletcher to kieken, sünd al eenige Vertreders vun Reggerensbehörden dor. As Mitarbeiter vun’n FBI is Agent Lowry togegen, wiel Dr. Jonas as Psychiater vun de CIA vörstellt warrt. Alice fallt op, dat Jonas an de Nees besehrt is, so dat se anfangt Fletcher sien Geschicht to glöven. Mit ehr Help kann Fletcher ut dat Krankenhuus utneihn. He verstickt sik
Mindelo betekent Mindelo, bekannte Stadt op de Kapverden, Mindelo, Oort in Vila do Conde, Portugal, Mindelo, Oort in Turiscai, Oosttimor, Maubisse, Oort in Ainaro, Oosttimor, de fröher Mindelo heten hett, Mindelo, en ro’e Reevsort in Portugal. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Mindelo is en Havenstadt op dat Eiland São Vicente in de Republiek Kap Verde. Na en Bereken ut dat Johr 2005 hebbt to de Tiet ruchweg 70.000 Minschen in Mindelo leevt, wat dormit de tweetgröttste Stadt vun de Kapverden is. Mindelo hett Bedüden ok över at egene Land rut. Vun 1850 an weer de Stadt en wichtigen Versorgungshaven för Scheep, de över’n Atlantik schippern. Vundaag warrt de Haven vun Krüüzfohrtscheep anlopen. De Stadt is bekannt för ehrn Karneval un gellt as en Oort Kulturhööftstadt vun de Kapverden. Mindelo liggt in’n Noordwesten vun’t Eiland São Vicente an de schulten Bucht vun Mindelo. Dat Eiland höört to de Ilhas de Barlavento (port.: „Eilannen över’n Wind“) un sünd, as all de kapverdschen Eilannen, dör Vulkanismus entstahn. De Bucht vun Mindelo is ok en olle Vulkankrater, de en Dörmeter vun ruchweg 4 km hett. De Haven gellt as de beste un sekerste vun den helen Archipel. Mindelo is to grote Bedüden kamen, as 1838 mit en Dekret vun de ne’e liberal orienteerte portugeesche Regeeren anordent worrn is, dat Mindelo to en Hannelshaven utboet warrn schüll. De Naam vun den Haven, Porto Grande, düüt dorop hen, dat Mindelo fröher mol de gröttste Haven twüschen Lissabon
Jakub Kolas (kyr.: Якуб Колас; * 22. Oktober jul./3. November 1882greg. as Kanstantin Michailawitsch Mizkewitsch in Akynzy, Oblast Minsk; † 13. August 1956 in Minsk) weer en wittruss’schen Dichter un Schriever. Kolas gellt as Klassiker vun de wittruss’schen Literatur un is blangen Janka Kupala een vun de Hööftfiguren vun de wittruss’schen Weddergeboort (Адраджэнне) to Anfang vun’t 20. Johrhunnert. För sien Wark is Kolas mit verschende Priesen uttekent worrn. In de Johren 1946 un 1949 kreeg he den Stalinpries, hett fiefmol den Leninorden kregen un weer eenmol mit den Rootbannerorden as ok eenmol mit den Orden vun’t Rode Banner vun de Arbeit uttekent. 1926 is he Volksdichter vun de Wittruss’schen Sozialistischen Sowjetrepubliek worrn. Na’t Enn vun’n Tweeten Weltkrieg weer he mit de Medaille Partisan vun’n Groten Vadderlännschen Krieg uttekent. Jakub Kolas. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Literatur vun un över Jakub Kolas in’n Kataloog vun de Düütschen Natschonalbökeree
Heinz Kittner (* 14. Oktober 1928 in Radeberg; † 11. Januar 2012 in Sebnitz) weer en düütsch Bargstieger. Kittner hett in de 1960er Johren nipp un nau 12.000 Tippen besteegen, dorünner all Tippen in de Sassische Swiez. Buterdem hett he sien Naam in mehr as 1300 Tippenböker vun de DDR achterlaaten un hett all 13 över 2500 Meter hooch Tippen in de Karpaten in Rumänien dwungen. En wichtigen Bidrag to de Sekerheit bi dat Klautern hett he in de 1950er Johren leist, as he mit en Reeg vun anner Bargstieger den Radeberger Haken utfunnen hett, de bi de Rettung vun Verunglückten bit hüüd insett wurrd. Notiz in dat Mitdeelensblatt vun de Sassischen Bargstiegerbund (PDF-Datei; 2,25 MB)
Dat Bremer Kaffeehaus-Orchester is en Ensemble vun klassisch utbildt Musikers, dat sück 1990 grünnd hett un siet dem in unverännert Besetten speelt. Se speelt en Musikstil, den man gemeenhen as Koffihuus-Musik bzw. Salonmusik betekent. Da Ensemble besteiht ut Constantin Dorsch (Vigelien), Klaus Fischer (Flöten, Klarinetten, Saxophon), Johannes Grundhoff (Klaveer), Anselm Hauke (Kontrabass) un Gero John (Violoncello). In hör Uptreden, de humorvull präsenteert wurrn, kommt aber ok ehrder seltene Instrumente as en Rezeptschonsklingel oder en Vuvuzela to’n Insatz. 2022 is Johannes Grundhoff utscheeden; sien Nahfolgerin wurr Machiko Totani. Dat Repertoire erstreckt sück up Warken vun Franz Lehár, Erik Satie över Robert Schumann, Johann Pachelbel, Antonio Vivaldi, Wolfgang Amadeus Mozart un Johann Strauß bit hen to Henry Mancini, Duke Ellington un Glenn Miller. De Grupp gifft regelmaatig Konzerte in dat Bremer Konzerthuus Glocke aber ok in ganz Düütschland un dat benahbert Utland. Die Erste (1995) Die Zweite (1996) Die Dritte (1997) Weihnachtsstimmung (1998) Lieben Sie Strauß? (Sony Musik Entertainment, 1999) Rendezvous im Kaffeehaus (Sony Musik Entertainment, 2000) Winter Wonderland (Gero John, 2003) Träumerei im Kaffeehaus (2004) Best of Kaffeehaus (2005) Weihnachten im Kaffeehaus (2006) Café Espressivo (2009) Bremer Weihnacht (2011) Opus 12 (Gero John, 2012) Black Coffee (2015) Offiziell Websteed
Maurice Utrillo (* 26. Dezember 1883 in Paris; † 5. November 1955 in Dax) weer en franzöösch Maler un de Söhn vun Suzanne Valadon. Maurice Utrillo wurr an’ 26. Dezember 1883 in Paris boren un weer de Söhn vun de Pariser Malerin Suzanne Valadon – well sien biologisch Vader weer, is nich klor. He nehm, ofschons he as Kind lang bi sien Moder leevt hett, den Namen vun sien Adoptivvader, den Kunststkritiker Miquel Utrillo, an. All as jung Minsch weer Maurice Utrillo alkoholkrank un hett as 17-Johrig 1900 en Entwöhnungskur in Sainte Anne makt. Dornah wurr he vun sien Moder to’t Malen anhollen un weer ok glieks spoodriek. 1935 hett Maurice Utrillo de Wittfru vun den Kunstsammler Pauwels Lucie Pauwels, de ünner dat Pseudonym Lucie Valore ok malen dee, heiraadt. Utrillo is an’ 5. November 1955 in Dax bi en Kurupenholt storven un up den Pariser Karkhoff Cimetière Saint-Vincent am Montmartre begraven. Sien Warken wurrd vun Kunsthistoriker in mehrere Perioden indeelt: impressionistisch Periood (1900 bit etwa 1903). De Biller ut disse Tiet sünd faken noch dunkel un düster. Periood vun Montmagny (etwa 1904 bit 1906). In disse nöördlich Vörstadt vun Paris hett he hööftsächlich Straatenszenen malt. Allmählich wurrn sien Biller
Marianne Ehlers (* 1953 in Garn) is en plattdüütsche Schrieversche. Ehlers is op Eiderstedt in dat Dörp Welt opwussen un hett op de Theodor-Storm-School in Husum ehr Abitur maakt. Na dat Studium in Hamborg hett se as Bibliothekaarsche arbeidt, ünner annern in de Stadtbökeree Kellinghusen. 2010 is se denn Referentin för Plattdüütsch bi’n Sleswig-Holsteenschen Heimatbund worrn. Se weer von 2006 af an in’n Plattdüütschen Raat för Sleswig-Holsteen un al von 2002 af an in’n Bundsraat för Nedderdüütsch. Ehlers is ok Vörsittersche von de AG Nedderdüütsch in’n Heimatverband von’n Kreis Steenborg un von 2007 af an von de Fehrs-Gill. Se is verheiraadt un hett veer Kinner. 2005 hett Ehlers de Sleswig-Holsteen-Medallj wunnen. Noch en Staps - denn is he dor, de Wiehnachtsmann. Leder un Spele, Gedichten un Geschichten för de Advents- un Wiehnachtstiet in Kinnergoorn un School. Sülvsverlag, Kellinghusen 2002 Vergnöögt dör dat Jahr. En Reis mit Leder, Riemels un Vertellen dör de Jahrestieden. Sülvsverlag, Kellinghusen 2002 De Wiehnachtsmann kümmt doch - un wi freut uns op em! Leder un Spele, Gedichten un Geschichten för de Advents- un Wiehnachtstiet in Kinnergoorn un School. Sülvsverlag, Kellinghusen 2004 Dörnröschen snackt ok Platt : Närken spelen un Feste fiern dör de Johrestieden. Sülvsverlag, Kellinghusen
Hedwig Jungblut-Bergenthal (* 12. Dezember 1914 in Smalmereg; † 12. April 1987 ok dor) weer en plattdüütsche Schrieversche. Bergenthal is as Dochter von Heinrich un Theresia Bergenthal, borene Hennemann, in Smalmereg boren un harr twee Süsters un fiev Bröder. Na de Opboschool, von de se afgahn müss, nadem ehr Vader sien Arbeit verloren harr, hett se en Textil-Lehr maakt. Later hett se in Smalmereg poor Johr as Technikerin bi en Tähndokter arbeidt. Von 1948 af an hett se ehr Schriften rutbröcht. 1958 hett se Paul Jungblut heiraadt un is na Frankfort un later na Hameln trocken. 1964 güngen de beiden na Smalmereg trügg. Jungblut-Bergenthal is 1987 in Smalmereg doodbleven. Se weer ok in de Verbänn aktiv, weer in’n Vörstand von’n Suerlänner Heimatbund, in de Plattdütske Sproakstie von’n Landschopsverband Westfalen-Lippe und in’n Schrieverkring von’n Westfäälschen Heimatbund. 1983 hett se den Ehrenring von de Stadt Smalmereg wunnen. Wilm setzt sich durch. Schwank in zwei Bildern, Arding, Paderborn 1953 De Roise in de Staadt. Ein ernstes Spiel in vier Bildern, Westfälischer Heimatbund, Theaterverlag Mahnke, Veern 1964 Van Pastauers, Lehrs un anneren Luien. Grobbel, Fredeburg 1977 Reype Ähren. Grobbel, Fredeburg 1983, ISBN 3922659969 List vun plattdüütschen Schrieverschen Hedwig Jungblut-Bergenthal in de Datenbank Die niederdeutsche
De Hermeneutik as Wetenschop vun dat Verstahn vun Bibeltexte is en sunnerliche Form vun de Hermeneutik an sik. De Fraag, wie een dat an'n besten verstahn kann, wat in de Bibel steiht, gifft dat al in de Bibel sülms. „Versteihst du ok, wat du dor lesen deist?“ fraagt de Apostel Philippus den hogen Eunuchen un Minister vun de Königin vun Äthiopien (Apg. 8,30ff.) He kriggt dor de Antwoort up: „Wie kann ik dat, wenn numms mi wiesen deit (wat dat bedüden schall).“ Faken warrt Hermeneutik mit Bibelexegese dör'nanner smeten, man de beiden verscheelt sik. Exegese is dat praktische Utleggen vun en Bibeltext. De Hermeneutik kickt dor up, wat dat Utleggen for Grundlagen hett un wo dat up to will. De beiden staht to'nanner en beten so, as Spraak un Grammatik. Wenn Philippus in dat Bispeel boven bigeiht un verklaart den Minister ut Äthiopien den Text, denn maakt he en Exegese. Man düsse Exegese steiht up den Grund vun en sunnerliche Hermeneutik. So versteiht he dat Profetenwoort ut dat Ole Testament vun Jesus Christus her. Dat kummt vunwegen sien christlichen Gloven. Weer he en jöödschen Rabbiner, verstunn he datsülvige Woort anners un dö he densülvigen Text ok anners utleggen. So is