rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Enkhuizen ess ene kjliene Staut enne Minitsipaul Enkhuizen en Nuat-Hollaunt in de Nedderlannen. Se ligt em Oosten von Westfriesland, bi Lelystad. Daut Darp Oosterdijk ligt uck enne Minitsipaul, von de Enkhuizen de Hauptuat es. De Staut es aum Enj vonne Iesabon no Alkmaar, maun kaun no Amsterdam fohre. De Mett vonne Staut es en jrote Poat vonne Staut en oppfaulent jroot. Em Meddelella wea Enkhuizen en Feschadarp. 1355 wort ut dat Darp Enkhuizen en daut Darp Gommerskarspel de Staut Enkhuizen. De Staut es em 17. Joahundat op 25 000 Menscha wausse. Daut wea mea aus Medemlik en Hoorn. Enkhuizen wea en Konkurrent von Amsterdam. 1765 wea ut de Mennistejemeente vonne Floms en de Mennistejemeente vonne Waterlander ene Jemeente, de daut noch jeft. De Staut Enkhuizen wea enne Hanse. http://gameo.org/index.php?title=Enkhuizen_(Noord-Holland,_Netherlands) http://dgenkhuizen.doopsgezind.nl/01-gemeente/01-DGgem-enkhuizen.html http://runeberg.org/nfbj/0765.html
Alkstormvagels (Pelecanoides) sünd en Geslecht un en Familie vun Seevagels. Se höört to de Ornen vun de Stormvagels (Procellariiformes) mit to. De veer Aarden laat een as de annere, mit lüttjen Verscheel in de Farv un in de Form vun’n Snavel. De Chileensche Alkstormvagel is in Gefohr, uttostarven. So, as de Naam dat seggt, laat de Alkstormvagels as Alken. Se söökt ehr Freten up desülvige Aart, as de Alkenvagels un dükert achter de Fisch ran. Gegen jem over sünd de annern Stormvagels butendematen gode Flegers un troot sik wiet rut up de See, wieldes de Alkstormvagels sik mehr an de Waterkant upholen doot. Man de Alken höört na de Genetik hen to de Ornen vun de Tüütvagels, wieldes de Alkstormvagels to de Stormvagels torekent weert. Datt se sik so lieken doot, liggt vundeswegen an de Konvergente Evolutschoon. Chileenschen Alkstormvagel Pelecanoides garnotii - (Lesson, 1828) Magellanalkstormvagel Pelecanoides magellani - Murphy & Harper, 1916 Georgischen Alkstormvagel Pelecanoides georgicus - (Mathews, 1912) Alkstormvagel Pelecanoides urinatrix - (Gmelin, 1789) List vun Vagels, mit allerhand plattdüütsche Vagelnaams un Naams ut de Naberspraken Projekt: Deerternaams up Platt Josep del Hoyo et al.: Handbook of the Birds of the World, Band 1 (Ostrich to Ducks). Lynx Edicions,
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Höperhöben (Landkreis Celle). Höperhöben (hoochdüütsch Höperhöfen) is en Dörp in de Gemeen Boitzen (Samtgemeen Söttmer) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Weidbeek un Jeerbrookgraven na de Wiest hen af. De Naveröörd sünd Mulmshoorn in’n Noorden, Borchel in’n Noordoosten, Boitzen un Luhn in’n Süüdoosten, Waaschen in’n Süden, Jeerhoff un Hassendörp in’n Süüdwesten, Clüversbossel in’n Westen un Sleßel, Platenhoff un Bittst in’n Noordwesten. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Rodenborg in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Söttmer in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is. De Oort weer fröher en egen Buurschop un later en egen Gemeen. De Gemeen Höperhöben is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Boitzen worrn. * tohoop mit Jeerhoff Höperhöben is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Johannes-de-Döper-Kark in Horß. Düsse
Pinguine(n) oder Fettgöse (Sphenisciformes) sünd en Ornen vun Seevagels, de nich flegen könnt. Pinguine gifft dat bloß man up de Süüdhalfkogel. Se höört all to de Familie Spheniscidae to. Dat gifft avers de wecken utstorvenen Aarden, de dor nich to höört hefft. Pinguine verscheelt sik duchtig vun annere Vagels. Se sünd heel un deel anpasst an extreme Kulle un an dat Leven in de See. So hefft se en besunners warm Fedderkleed. Se bruukt ehre Flunken, um dör dat Water dör to flegen, just so, as annere Vagels dör de Luft flegen doot. Dor könnt se bit hen to 30 km/h snell weern. De Naam „Pinguin“ is ut dat Engelsche na de annern Spraken overgahn. An un for sik kummt dat wohrschienlich ut de Walis’sche Spraken her. Dor warrt mit Pen gwyn („Witten Kopp“) de „Grote Alk“ mit meent, dat is en Aart vun de Alken, de in dat 19. Johrhunnert utstorven is. He leet as en Pinguin, man weer keen engen Verwandten un leev bloß man up de Noordhalfkogel. Mit de DNA-Unnersöken vun Hackett et al. (2008) is de Positschoon vun de Pinguine binnen de Neoaves wat düütlicher wurrn. Se sünd wohrschienlich verwandt mit de Seedükers, Albatrossen un Echten
Grafel (hoochdüütsch Grafel) is en lütten Oort in de Gemeen Rodenborg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Rodenborg. De Oort liggt in’t Grafler Holt in’n Süden von Rodenborg. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens un den Glummbeek na de Wümm hen af. In’n Süden liggt dat Naturschuulrebeed Groot un Witt Moor. De Naveröörd sünd Rodenborg in’n Noorden, Worth in’n Noordoosten, Hast in’n Oosten, Hassel un Riekenbossel in’n Süüdoosten, Fedderlohmöhlen un Karkwals in’n Süden, Westerwals, Ebersen un Ahusen in’n Süüdwesten un Ünnerst in’n Westen. De Hoff Grafel is as herrschopliche Schaperee grünnt un 1749 in en normalen Hoff ümwannelt worrn. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Rodenborg in’n Kanton Rodenborg höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort hett vör 1885 to’n Flecken Rodenborg in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n ne’en un grötteren Landkreis Rodenborg tohoopgahn is. De Oort höört al von öllers bi’n Flecken un later de Stadt Rodenborg mit to. De Stadt
. De Tropen (vun ooldgr. τρόποι Ἥλιου trópoi Hēliou „Sunnenwennrebeden“) sünd de Zonen twuschen de beiden Wennkreise, also twuschen 23,5 ° nöördliche un 23,5 ° süüdliche Breede. Dor löppt de Äquater midden dör. Dat hannelt sik bi de Tropen um de heetste Klimazoon up'e Eer. Je nadem, wie dröge oder natt d Gemarken dor sünd, laat se sik in fiev Zonen vun de Vegetatschoon indelen vun den tropischen Regenwoold bit na de Wösten hen. As Grenz to de Subtropen na de Pole hen hett Köppen de 18-°C-Isotherme, Supan un Philippson de 20-°C-Isotherme vun den kullsten Maand nahmen. Binnen de Tropen gifft dat allerhand Vegetatschoonszonen. Se hangt dor vun af, wieveel Water de Planten to'n Wassen afkriegt. Unnerscheden warrt na de Tahl vun de fuchtigen (humiden) un drögen (ariden) Maande: 12 bit 9½ fuchtige Maande = tropischen Regenwoold, 9½ bit 7 fuchtige Maande = Nattsavanne, 7 bit 4½ fuchtige Maande = Dröögsavanne, 4½ bit 2 fuchtige Maande = Doornstruuksavanne 2 bit 0 fuchtige Maande = Wöste. Wilhelm Lauer: Vom Wesen der Tropen. Klimaökologische Studien zum Inhalt und Abgrenzung eines irdischen Landschaftsgürtels. Akademie der Wissenschaften und der Literatur u. a., Mainz u. a. 1975, ISBN 3-515-02091-8, (Akademie der Wissenschaften und der Literatur
De Seedükers (Gaviiformes, Gaviidae, Gavia) sünd en Ornen, Familie un Geslecht vun Seevagels. Dor hannelt sik dat um Vagels bi, de dag- un nachtaktiv sünd. De fiev Aarden, de dat hüdigendags gifft, leevt in Taiga un Tundra in de Holarktis. Na de matigen Klimazonen kaamt se normolerwiese bloß, wenn se up’n Treck na de Winterquarteere unnerwegens sünd. Seedükers sünd grote Swemm- un Dükervagels mit en Längde vun 53 bit 91 cm over Lief. Ehre Flunken könnt se twuschen 106 un 152 cm wiet ut’neen spannen. Wegen könnt se vun 1 bit hen to 6,4 kg. De groten Aarden sünd dor swaarer mit, as Göse. Vun de Lappendükers verscheelt se sik sunnerlich dör ganze Swemmhüde twuschen de dree Töhn vun den Vagelfoot, de na vörn wiesen doot, un ok dör en korten Steert, de man doch goot to sehn is. Dat Lief vun de Seedükers hett Stroomlienenform un is sunnerlich goot anpasst an dat Leven in’t Water. De Been sett wiet achtern an’t Lief an. Dor sitt stevige Föte an, so, datt se in un unner Water goot vöran kaamt. Seedükers wahnt in’n Norden vun de Holarktis, also in Taiga un Tundra vun Kanada, Alaska, Gröönland, Skandinavien un Russland. Mit den
Huckenrieth (hoochdüütsch Huckenrieth) is en lütten Oort in de Gemeen Soltau in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de polietsche Oortschop Woltern. De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Böhm af, de en poor hunnert Meter in’n Westen langsflütt. In’n Noorden liggt dat Naturschuulrebeed Böhmdaal bi Huckenrieth. De Naveröörd sünd Surbossel, Hillen un Häbe in’n Noorden, Langwedel in’n Noordoosten, Deimen in’n Süüdoosten, Woltern in’n Süüdwesten, Reimen in’n Westen un Gröps in’n Noordwesten. De Oort hett vör 1885 to de Amtsvaagdie Neenkerken (Ünnervaagdie Woltern) in dat Amt Rodenborg tohöört un denn von 1852 bet 1859 to dat Amt Snevern. Von 1859 bet 1885 weer dat in dat Amt Soltau un na 1885 in’n Kreis Soltau. 1977 is dat Deel von’n Landkreis Soltau-Fambossel worrn, de siet 2011 Landkreis Heidkreis heet. De Oort höört al von öllers bi de Buurschop un later de Gemeen Woltern mit bi, de an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Soltau worrn is. Sietdem höört de Oort to de Oortschop Woltern, de en egen Oortsvörsteiher hett. Huckenrieth is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Hillig-Geist-Kark in Woltern.
Söhlingen (hoochdüütsch Söhlingen) is en Dörp in de Gemeen Hemslingen (Samtgemeen Bootel) in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens na de Wiedau hen af. De Naveröörd sünd Riep un Grauen in’n Noordoosten, Täwel-Moor in’n Oosten, Täwel in’n Süüdoosten, Hartböhn un Moordörp in’n Süden, Bellen in’n Süüdwesten, Bootel in’n Westen un Brookel, Hemslingen un Deepen in’n Noordwesten. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Neenkerken in’n Kanton Wasra höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort hett vör 1885 to de Huusvaagdie Rodenborg in dat Amt Rodenborg tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Rodenborg, de 1977 mit’n Landkreis Bremervöör to’n Landkreis Rodenborg tohoopgahn is. De Oort is an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Hemslingen worrn. Söhlingen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Hillig-Krüüz-Kark in Brookel. 1573 is de Oort tohoop mit Hemslingen, Bellen un Bootel in düt Kaspel wesselt. Vörher hett dat to dat Kaspel von de Lucas-Kark in Scheeßl höört. För de Kathoolschen is de Corpus-Christi-Kark in Rodenborg tostännig.
Sven-Christian Kindler (* 14. Februar 1985 in Hannover) is en düütschen Politiker von Bündnis 90/De Grönen. Kindler is 1985 in Hannover boren. Na dat Abitur 2004 an de Käthe-Kollwitz-School in Hannover hett he en Dual Studium in Bedrievsweertschopslehr an de Leibniz-Akademie Hannover un bi de Bosch Rexroth Pneumatics GmbH maakt, dat he 2007 mit en Bachelor as Bedrievsweert afslaten hett. Von 2007 bet 2009 hett he in dat Ünnernehmenscontrolling von Bosch Rexroth Pneumatics arbeidt. Kindler is 2003 Maat von de Gröne Jugend un de Partei Bündnis 90/De Grönen worrn. Von 2006 bet 2007 weer he Schatzmeester in’n Landsvörstand von de Gröne Jugend Neddersassen un von 2007 bet 2009 Spreker von’n Landsvörstand. Tosätzlich weer he von 2006 bet 2009 Maat von’n Parteiraad von de Grönen in Neddersassen un weer Maat von de zentrale Wahlkampfkommission bi de Landdagswahl in Neddersassen 2008. Kindler weer ok in de Verhandlungskommission, de na de Landdagswahl in Neddersassen 2013 för de Grönen den Koalitschoonsverdrag mit de SPD uthannelt hett. Bi de Bundsdagswahl 2009 weer he in’n Wahlkreis Rodenborg I-Heidkreis Direktkannedaat för de Grönen un hett 7,6 % von de Eerststimmen kregen. Dat hett nich reckt, üm wählt to warrn. He is aver över de Landslist Neddersassen (Platz
De Jan vun Gent oder ok Jan(n) van Gent is en Seevagel ut de Familie vun de Genten. He is so groot, as en Goos. Binnen düsse Familie is de Jan vun Gent de Aart, de an’n hööchsten in’n Norden, un de eenzigst, de in Europa brott. Vun 1991 af an brott he ok up Helgoland. De Jan vun Genten boot ehre Nester in grote Kolonien mit en poor Dusend Paare un treckt dor ehr Lüttjet up. An’n leevsten boot se ehre Nester up steile Felseilannen vör de Küst. Freten deit he sunnerlich Fischaarden, wo de annern Seevagels nich so achteran sünd: He hett an’n leevsten de fettrieken Fische, as Heringe un Makrelen. De Naam hett nix mit de Stadt Gent in Belgien to doon, man kummt vun dat nedderlannsche „Gent“ vun her, wat „Ganner“ bedüden deit. De Naam wiest vundeswegen up annere Watervagels, as Göse. Dor weert de Genten mit vergleken, vunwegen, datt se jem lieken doot. In noch annere Spraken, as in’t Hoochdüütsche („Tölpel“) oder in’t Engelsche („Booby“) wiest de Naam dor up, datt se man klunterig lopen doot. Jan vun Genten sünd de gröttste un swaarste Aart mank de Genten. Wenn se bröden doot, weegt se bi
John Mace Grunsfeld (* 10. Oktober 1958 in Chicago, Illinois, USA) is ehmalger US-amerikaansch Astronaut. Grunsfeld hett sien Schoolafsluss up de Highland Park High School in Illinois maakt. Dornah hett he Physik an dat Massachusetts Institute of Technology studeert un dat Studium 1980 mit en Bachelor afslooten. An de University of Chicago hett he 1984 en Master maakt un 1988 en Dokter in Physik. An' 31. März 1992 wurr he in de 14. Astronautengrupp vun de NASA wählt un een Johr lang as Missionsspezialist utbillt. Sien Spezialrebeet sünd draagbor Computer för de Arbeit in' Weltruum. Up sien eerst Weltruummission is Grunsfeld an' 2. März 1995 mit dat neeste Space Shuttle Endeavour ünner dat Kommando vun Steve Oswald in't All flagen. Dat weer de tweete Floog vun dat Astro-Observatorium mit dree Ultra-Vigelett-Teleskopen an Bord. Pilot bi disse Miion weer William Gregory. Dorto keemen den Missionsspezialisten Tamara Jernigan un Wendy Lawrence as ok de Bruuklastspezialisten Ronald Anthony Parise un Samuel Thornton Durrance. De Floog düer över 16 Daag un gung an' 18. März 1995 mit dat Lannen up de Edwards Air Force Base in Kalifornien to Enn'. Nah disse Mission wurr Grunsfeld Baas vun en Grupp vun Wetenschaplern, de dat Kontrollsystem un
De Kaventsmann-Stormvagel (Macronectes giganteus) is en Seevagel ut de Antarktis un de Eilannen in de See vör de Antarktis. He bringt sien Leven meist up hoge See to un is denn bit to’n Süüdlichen Wennkreis to sehn. He höört to de Ornen vun de Stormvagels un dor to de Familie vun de Echten Stormvagels to. Seelüde nömmt em ok „Stinker“, vunwegen datt he utspeet, wat he in’n Maag hett, wenn he sik verjagen deit. Dor sitt allerhand Ööl in un röken deit dat streng. Gegen den Hall-Stormvagel over, mit den se eng verwandt sünd, bröödt de Kaventsmann-Stormvagels in Kolonien. He is over’t Lief 84 bit 92 cm lang un kann siene Flunken bit hen to 200 cm ut’neenspannen. He kann nich so leifig flegen, as de Albatrosse, man fladdert, wenn he fluggt, oder seilt mit stiebe Flunken daalkopps dorhen. Kaventsmann-Stormvagels freet Aas un hoolt sik an dode Deerter, de up Se swemmen doot, man ok junge Pinguine versmaht se nich. Faken folgt se Scheepe un töövt up Affall. He leevt rund um den Süüdpol umto. Bröden deit he up Süüdgeorgien, up de Prinz-Edward-Inseln, de Crozet-Inseln, den Kerguelen un up de Macquarieinsel. Bovenhen brott he up de antarktische Halfinsel un up
Stinker betekent en Person oder Deert, de stinken deit, en Naturreservat in Tschechien, kiek unner Smraďoch en groten Seevagel, kiek unner Kaventsmann-Stormvagel un Hall-Stormvagel, kiek unner Fuulboom. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Ies-Stormvagel (Fulmarus glacialis) is en Seevagel ut de Familie vun de Echten Stormvagels. As eenzigste Aart mank de Möwenstormvagels, de nöördlich vun’n Äquater leven deit, bringt he de meiste Tied up de hoge See to. Freten deit he Krill, Fisch, Sniggen, Kreefte, Koppfööt, Weekdeerter un Quallen. Todem fritt he Aas un Fischaffall. In de Brödeltied verdeffendeert he sik gegen Roofdeerter un Neströvers un speet de vull mit sien Maagööl. For de Wikingers weer düsse Vagel en wichtige Spiese. De Ies-Stormvagel is over’t Lief 43-52 cm lang un weggt bi 700 bit 900 g. Siene Flunken kann he 101 – 117 cm wiet ut‘neenspannen. De Ies-Stormvagel is tohuse in’n Norden vun Atlantik un Pazifik. Siene Nester boot he up Felseninseln un langs steile Küsten. In de Brödeltied flüggt he hööchstens 30 – 40 km vun siene Kolonien weg. Den Rest vun’t Johr seilt he over de See hen. Over Winter blifft he an de Küsten. Dat is man roor, datt he sik in’t Binnenland sehn lett. In Europa gift dat Kolonien unner annern up Iesland, an Ierland siene Noordküsten, in Schottland un allgemeen in Skandinavien, man ok in Däänmark, in de Nedderlannen un up Helgoland. De Ies-Stormvagel fritt Krill, Fisch,
De Liew(e) (Haematopus ostralegus) en Seevagel ut de Ornen vun de Tüütvagels (Charadriiformes). Se höört to dat Geslecht vun de Strandhecksters oder Liewen un is een vun de Vagels, de an de Noordseeküst veel to finnen sünd. In Europa kummt se sunnerlich in de Waddensee un dat Binnenland an de Waterkant bi de Noordsee vor. For düssen Vagel gifft dat allerhand plattdüütsche Naams: Bruunliew, Kleibick, Klipp, Kroonliewen, Liebe, Lieben, Lied, Liew, Liewe, Liw (Hermann Böning), Liwe (Hermann Böning), Pastoorke, Schlickheister, Scholekster, Seeheister, Strandhäkster, Strandlöper un Tüten(Landkreis Stood). Wenn de Liewen utwussen sünd, sünd se over’t Lief bi 40 bit 45 cm lang un dor um un bi so groot mit, as en Kreih. Se könnt mit annere Vagels gor nich dör’nanner brocht weern, vunwegen ehren langen, orangeroden Snavel un dat swattbunte Fedderkleed. Rood sünd ok Been, Föte un Ogen. Heken un Seken verscheelt sik nich groot, bloß de Snavel vun dat Seken is in’n Döörsnitt en beten länger, as bi dat Heken. De Gemarken, wo Liewen bröden doot, sünd groot un fallt ut’neen. Dree Unneraarden könnt dor faststellt weern: De Nominatform Haematopus ostralegus ostralegus brott an meist all Küsten in Europa vun Iesland un de Küsten vun’n Arktischen Ozean bit
Liebe betekent Liebe, Seevagel ut de Ornen vun de Tüütvagels, (7696) Liebe, en Asteroid. Liebe is de Familiennaam von Anton Liebe (1905–1978), öösterriekschen Architekt, Bodo Liebe (1920–2019), düütschen Industriemanager, Christian Liebe (Christian Siegmund Liebe; 1654–1708), düütschen Kumponist un Organist, Christian Amynt Liebe (1816–1909), düütschen Offzeer, Christian Gottlob Liebe (1696–1753), düütschen Koppersteker, Friedrich von Liebe (1809–1885), düütschen Diplomaat, Grzegorz Rossoliński-Liebe (* 1979), poolsch-düütschen Historiker, Heinrich Liebe (1908–1997), düütschen Offzeer, Horst Liebe (* 1931), düütschen Endurosportler, Karl Theodor Liebe (1828–1894), düütschen Geoloog un Ornitholoog, Oskar Liebe (1823–1909), düütschen Generaalleutnant, Otto Liebe (1860–1929), däänschen Politiker, Reinhard Liebe (vör 1919–na 1939), düütschen Theoloog, Rudolf Liebe (?–1978), düütschen Chemiker un Ünnernehmer, Viktor von Liebe (1835–1906), düütschen Richter, Wolfgang Liebe (1911–2005), düütschen Luftfohrtinschenör, Wolfgang Liebe (1917–2017), düütschen Aftheker. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Ene Sweevfähr is ene Brüch över enen Stroom oder enen Kanal, bi de ene Kabien an en Gerüst ophungen is un vun ene Siet na de annere översett. Vördeel vun ene Sweevfähr över ene normale Fähr to Water is, dat se ok över tofroren Water översetten kann un weniger Energie bruukt. Todem is se keen Hinnernis för annere Scheep, de langs den Waterweg fohrt. Vördeel över ene Brüch is, dat se mehr Ruum ok för gröttere Scheep (graad Seilscheep) hett. Op de ganze Welt geev dat üm un bi 20 Sweevfähren, vun de acht noch nableven sünd. De Sweevfähren in Oosten un Rendsborg sünd ok Deel vun de Düütsche Fährstraat, ene 250 Kilometer lange Ferienstraat, de twischen Kiel un Bremervöör de ganzen Methoden wiest, wie över’t översett warrn kann. Siet Harvst 2003 gifft dat in Bilbao enen Weltverband vun de Sweevfähren. Sweevfähren (hoochdüütsch) Düütsche Fährstraat (hoochdüütsch) Sweevfähr vun Rochefort (Frankriek)
Woltern (hoochdüütsch Wolterdingen) is en Dörp in de Gemeen Soltau in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen. Binnen de Gemeen Soltau billt Woltern en polietsche Oortschop. To Woltern höört ok von öllers al de lütten Öörd Wieheholt un Huckenrieth mit to. Woltern sülvs besteiht ut dat ole Dörp Woltern un de Siedlung Woltern an’n Bahnhoff. De Oort liggt in de Lümbörger Heid. Dat Water ut dat Rebeed flütt över de Böhm af. In’n Noorden liggt dat Naturschuulrebeed Böhmdaal bi Huckenrieth. De Naveröörd sünd Surbossel un Huckenrieth in’n Noorden, Deimen, Hambossel, Heinhoff un Dibbern in’n Oosten, Öön in’n Süüdoosten, Ahlften in’n Süden, Wiegen in’n Süüdwesten, Ellgen un Levern in’n Westen un Wieheholt, Reimen un Gröps in’n Noordwesten. Woltern kummt 1245 toeerst in de Oorkunnen vör, as de Kapell in Woltern grünnt worrn is. Von 1934 af an hett bi dat Dörp dat Lager Woltern bestahn. In’n Eersten Weltkrieg sünd 18 Soldaten ut Woltern fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 57. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Soltau in’n Kanton Wasra höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort
De Jan Dreckvagel oder Jan Dreckvögel, ok Kleinen oder Lüttjen Jager un Struntjäger (Stercorarius parasiticus), is en Seevagel ut de Familie vun de Schietjagers (Stercorariidae). Leven deit he rund um den Noordpol umto. Düsse Aart is mank de Schietjagers, de Aart, de in de Tieden vun’n Vageltreck an’n fökensten in Middeleuropa an’e Küsten to sehn is. Over’t Lief is de Jan Dreckvagel 44 bit 55 cm lang, ohn de Steertfeddern, de dor in’n Sommer noch 7 bit 10 cm over rutstahn doot. De Snavel is an’n Grund wat blau un an’e Spitzen swatt. Bröden deit Jan Dreckvagel in Eurasien un Noordamerika sien Norden. In Europa brott he nargens so wiet in’n Süden, as man in Schottland. De Nester liggt in en Kuhlen in’e dröge Tundra oder up’n Bargruggen, man ok up Eilannen. Towielen bruukt he Nester, de vun Möwen verlaten wurrn sünd. Dat Seken leggt veer Eier un verdeffendeert jem mit all Kraft. Ok Minschen grippt se dor nödigenfalls bi an. Flegen deit he liek as Falken mit langsame Phasen, wo he in glieden deit, de denn unnerbraken weert, wenn se in’n Nu daalscheten doot un wedder hoochstiegt. Dor jaagt Jan Dreckvagels Lemminge bi oder annere Gnaagdeerter, de in de
John Hanning Speke (* 4. Mai 1827 in Jordans bi Ilchester; † 15. September 1864 bi Bath) weer en britischen Offizier, de dree Expeditschonen na Afrika maakt hett. 1854 weer he bi de Expeditschoon vun Richard Francis Burton na Somalia mit dorbi, he hett bi enen Angreep vun Inheemsche swore Wunnen afkregen. 1855 weer he in’n Krimkrieg. 1856 wull Burton ene Expeditschoon na Oostafrika maken, de Borns vun’n Nil to finnen. Speke weer wedder sien Partner. Vun Sansibar ut maken se sik op’n Padd na’t Binnenland. Se hebbt denn den Tanganjikasee funnen. Burton weer temlich krank un müss en Puus maken, dorüm hett Speke denn vun dor ut ene Expeditschoon na Noorden alleen maakt. He hett dorbi en groten See funnen, den he Viktoriasee döpen dee. Speke un Burton sünd denn mit den Rest vun ehr Expeditschoon trüch na de Küst. Speke weer wat fröher wedder in England, denn Burton müss sik an de Küst noch en beten verhalen vun de swore Reis. Speke hett in disse Tiet groot Opsehn in England hatt un hett överall vertellt, dat he de Borns vun’n Nil funnen hett. Burton wull dat nich glöven, he segg, Speke harr ja blots denn See sehn un