rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Hartinfarkt, ook Hartmuskelinfarkt, Myokardinfarkt, oder Koronarinfarkt, is een akuut Scheenis, dat’t Leven in Gefaar bringt un wegen ene Hartkrankheed, ene Koronarartrie oder enen Telgen daarvan inengt. Afkört is een Hartinfarkt faken med HI, MI (myocardial infarction) oder AMI (acute myocardial infarction). Een Hartinfarkt is ene lange Dörblööödströörniise (Ischämie) bi de klumot Blood de Hartkranzadern verengt. De wichtigsten Symptome för den Hartinfarkt is starken Pien in de Borst, de meest up eens upkümt, besunners luchts in de Schullern, Arms, Unnerkeev, Rüggen un Buuk uutstralen kann. Faken sind ook stark Sweten, Övelkeed un Breken Symptome. Bi wat 25 % van allen Hartinfarkten kümt man bloot ringe oder kene Beswaarnissen up (een stummen Infarkt). In de Akutphase kümt faken Hartrhythmusstöörnisse up; ook lüttke Infarkte hebbet faken Kamerflimmern un den Dood to Folge. Deutsche Gesellschaft für Kardiologie – Herz- und Kreislaufforschung: AWMF-Leitlinie 2019–2024: Infarkt-bedingter kardiogener Schock – Diagnose, Monitoring und Therapie. European Society of Cardiology: ESC Clinical Practice Guidelines 2018: K. Thygesen, J. S. Alpert, A. S. Jaffe und andere: Fourth Universal Definition of Myocardial Infarction Guidelines. In: European Heart Journal. Band 40, S. 237–269. Douglas P. Zipes, Peter
De List vun de Länner na dat Bruttobinnenlandprodukt pro Kopp wiest en Tabell vun de Länner na dat nominale Bruttobinnenlandprodukt pro Kopp vun de Inwahners just so, as de Internatschonale Fond för Geldsorten dat schätzt hett. Allens is just so in US-Dollar to'n offiziellen Wesselkurs utrekent, as ok na de Koopkraftparität (PPP) in Internatschonale Dollars. List vun de Länner na dat Bruttobinnenlandprodukt World Economic Database, September 2006 - International Monetary Fund (US-Dollar) World Economic Database, September 2006 - International Monetary Fund (Kaufkraftparität)
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Quantenmechanik is ene physikaalsche Theorie, de Egenschopen un Gesette för de Tostänne un Vörgänge van Materie beschrivt. Anderster os de Theorien in klassische Physik verlövt se as Grundlage för de Quantenphysik, de physikaalschenEgenschoppen van Materie in den Maat van Atomen un ook noch lüttker Deelken richtig to bereken. De Quantenmechanik is ene mang den wichtigensten Sülen in de moderne Physik. Se bild de Grundlage Phänomen in Atomphysik, Faststoffphysik, Kärn- un Elementaardeelkenphysik oder neegstaan Wetenschoppen as de Quantenchemie to beschriven. Claude Cohen-Tannoudji: Quantenmechanik. de Gruyter, 1999, ISBN 3-11-016458-2. Richard Feynman: Feynman Vorlesungen über Physik. Band 3: Quantenmechanik. Oldenbourg, 2007, ISBN 978-3-486-58109-6. Torsten Fließbach: Quantenmechanik: Lehrbuch zur Theoretischen Physik III. Spektrum Akademischer Verlag, 2008, ISBN 978-3-8274-2020-6. Walter Greiner: Theoretische Physik. Band 4: Quantenmechanik – Einführung. Deutsch-Verlag, Frankfort an’n Main 2005, ISBN 3-8171-1765-5. Gernot Münster: Quantentheorie. De Gruyter, 2020, ISBN 978-3-11-047995-9. Wolfgang Nolting: Grundkurs Theoretische Physik 5/1 Springer, 2008, ISBN 978-3-540-68868-6. Wolfgang Nolting: Grundkurs Theoretische Physik 5/2 (Quantenmechanik – Methoden und Anwendungen). Springer, 2012, ISBN 978-3-642-24420-9. Tony Hey, Patrick Walters: Das Quantenuniversum. ISBN 3-8274-0315-4. Anton Zeilinger: Einsteins Schleier, Die neue Welt der Quantenphysik. Goldmann, 2003, ISBN 3-442-15302-6. Silvia
Erkki Lauri Johannes Antila (* 14. Juli 1954 in Jurva; † 28. Oktober 2023) weer en finnisch Biathlet. In de Johren um 1980 hörr he to de internatschonale Weltspitze in’n Biathlon. Erkki Antila sien Vereen weer Jurvan Urheilijat. Bi de Juniorenweltmeesterschapen 1974 in Minsk wunn he in’n Sprint achter Steffen Thierfelder de Sülvermedaille un wurr mit de finnisch Staffel Weltmeester. Een Johr later wunn he gemeensam mit Keijo Kuntola un Arto Sutinen in Antholz Staffel-Bronze. Tüschen 1977 un 1983 hett he an all Grootereignissen vun de jewielig Johren in’n Biathlonsport deelnommen. All glieks bi sien eerst Deelnahm an de Biathlon-Weltmeesterschapen 1977 in Vingrom wunn he mit Raimo Seppänen, Simo Halonen un Heikki Ikola in dat Staffelrennen de Sülvermedaille. Een Johr later weer in Hochfilzen en achte Platz in’t Eenzel sien best Ergevnis. 1979 wunn he in Ruhpolding gemeensam mit Halonen, Seppänen un Ikola nochmals Sülver in dat Staffelrennn. Hööchtpunkt vun sien Loopbahn wurrn de Olympisch Winterspelen 1980 in Lake Placid. Antila wurr 12. in’n Sprint, Fieft in’t Eenzel un an de Siet vun Keijo Kuntola, Kari Saarela un Raimo Seppänen keem he mit de Staffel up Rang 7. Sien spoodriekst Johr wurr 1981. In dat finnisch Lahti wunn he in
Ian Scheckter (* 22. August 1947 in East London, Süüdafrika) is en ehmalger süüdafrikaansch Automobilrennfohrer un de Bröer vun den ehmalgen Formel-1-Weltmeester van 1979, Jody Scheckter. Ian is sien Bröer nah Europa un de Formel 1 folgt, nahdem he in de Formel Ford „Sunshine Series“ wunnen harr. Sien Formel-1-Debüt geev Ian Scheckter bi den Groot Pries vun Süüdafrika 1974 in dat Team Gunston. In de Johren 1975 un 1976 is he eenige Rennen in dat Team vun Frank Williams as ok in’n Tyrrell vun dat Alex-Blignaut-Team fohren. In de Saison 1977 hett he 14 vun 17 Rennen för dat March-Team maakt. Nah sien Formel-1-Engagement fohr he in de süüdafrikaansch Formel-Atlantic-Meesterschap, de Nahfolgereeg vun de Süüdafrikaansch Formel-1-Meesterschap, de he sössmal (dorünner veermal nahnanner) wunnen hett. Steve Small: Grand Prix Who's Who, 3rd Edition. Travel Publishing, London 2000, ISBN 1-902007-46-8 Ian Scheckter. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Ian Scheckter bi Racing Sport Cars (engelsch) Archiv vun all Formel-1-Rennen
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Een Nerv (latiensch nervus ooldgreeksch νεῦρον neúron, plattdüütsch Fadem, Snoor) is een Strang lieklopern Nervenfesen (Axoons un Dendriten), de ene Hülle uut Bindweve ümgivt. De Nerven sind Deel van den peripheren Nervensysteem un överdreegt Informatschonen binnen enen Organismus. De enkel Axoons van enen Nerv ümslüt ene Hülle uut Binnweev, de Endoneurium heet. Mere Axoons sind to Nervenfesenbünnels tohoopsfaat, so nöömte Faszikels, de wedderüm Binnweev (Perineurium) ümgivt. De Binneweevhülle üm heel den Nerv heet Epineurium Nich-periphere Nerven, as to’n Bispeel de Sichtnerv, bild de Bregenhuud de Hülle. Hier bild de Dura mater dat Epineurium; ook Arachnoidea un Pia as ook Subarachnoidalraum ümhüllt den Nervus opticus un bild Peri- un ook Endoneurium. Na den Orrsprung van enen Nerv underscheed sik bi Wärvelderen Spinaalnerven, de dat Zentraalnervensysteem, bi’n Rüggenmark verlaat, un Bregennerven, de direkt uut den Bregen kümt. De Spinaalnerven bild Nervenflechtwärke, in den sik verscheden Rüggenmarknerven verment un Plexusnerven bild. Nervensysteem Ganglion Friedrich Solmsen: Griechische Philosophie und die Entdeckung der Nerven. (Originaaltitel: Greek philosophy and the discovery of the nerves. In: Museum Helveticum 18, 1861, S. 150–197; auch in: Kleine Schriften., I–III, Hildesheim 1968–1982, Band I (1968), S.
Syke (IPA|ˈziːkə) is en Stadt in Neddersassen un en Middelzentrum in’n Noorden vun den Landkreis Deefholt. Dor leevt up 12,89 km² 25.841 Inwahners (Stand 1. Januar 2007). De Naam Syke kümmt vun dat plattdüütsche Woort „Sieke“ vun her. Dat heet so veel, as „natt Sietland“. Dorüm warrt dat ok mit en lang ie utsproken un nich as Süke. Syke is de gröttste Stadt in den Landkreis Deefholt. Se liggt in Oosten vun den Natuurpark Wilshuser Geest, bi 19 km (Luftlinie) süüdlich vun Bremen. Dör de Stadt flutt de Hache dör. Üm Syke to liggt de groten Staatsforsten Fredeholt un Westermark. An’n 1. Januar 1979 hefft in Syke 19.413 Inwahners leevt. Bit to’n 1. Januar 1989 sünd dat sogor noch weniger wurrn. Dormols weern dat 18.776. Miteens föhr de Tog avers annersrüm: An’n 1. Januar 1999 leven al 24.398 Lüde in Syke un an’n 1. Januar 2007 weern dat midderwielen 25.841. (Inwahners an’n 31. Dezember 2006) Barrien (5.097) Gessel (2.297) Gödestörp (432) Hillgenfelle (1.457) Henstee (529) Jar'inghusen (328) Okel (1.115) Osterholt (394) Rist (1.301) Schnepke (450) Steimke (755) Syke (11.210) Wachendörp (476) In Syke regeert en matig Seeklima ünner Indruck vun fochtige Noordseewinnen ut Noordwest. De Lufttemperatuur liggt in’n Dörsnitt in’t
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dat Sinnsysteem is een Unnerdeel van de Nervensysteem, dat tostännig is de Informatschonen uut den Sinnorganen to verarbeden. Dat Sinnsysteem sett sik uut Rezepters (een Orgaan oder Nervenzellen), de tohörigen Nerven un dat Deel van de Bregen, dat’t Sinnsysteem anstüürt, tohope. De bekanntsten Sinnsysteme sind dat Seen, Hören, Smecken, Rüken, Fölen un de Balance. Dat minschlike Sinnsysteem sett sik uut den Systemen hier unner tohoop: Sichtvermögen Hören Tastsinn Smacksysteem Rüüksinn Evenwichtssinn
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dat Oor, ook Uur oder Aur, is een Deel van den Sinnsysteem, un nimt Schall, also Töne, Lude, Klänge up. Dat Oor sett uut de dat Butenoor med Oormussel, dat Middeloor un den Binnenoor, wo ook de Balancesinn sitt, tohope. Gerhard Heldmeier, Gerhard Neuweiler: Vergleichende Tierphysiologie. Band 1: Neuro- und Sinnesphysiologie. Springer, Berlin / Heidelberg / New York 2003, ISBN 3-540-44283-9. Andreas Mettenleiter: Vor 150 Jahren wurde in Würzburg das Gehörorgan entdeckt. In: Blick. 2000, Nr. 1,S. 120–121. John R. Pierce: Klang. Musik mit den Ohren der Physik. Spektrum akademischer Verlag, Berlin 1999, ISBN 3-8274-0544-0. Uwe Gille: Ohr, Auris. In: F.-V. Salomon, H. Geyer, Uwe Gille (Ruutgever): Anatomie für die Tiermedizin. 2. Oplaag. Enke, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-8304-1075-1, S. 612–621. Werner Müller, Stephan Frings: Tier- und Humanphysiologie. Eine Einführung. 4. Oplaag. Springer, Heidelberg / Dordrecht / London / New York 2009, ISBN 978-3-642-00462-9. Christian von Deuster: Ohrenkrankheiten. In: Werner E. Gerabek, Bernhard D. Haage, Gundolf Keil, Wolfgang Wegner (Ruutgever): Enzyklopädie Medizingeschichte. De Gruyter, Berlin / New York 2005, ISBN 3-11-015714-4, S. 1066 f. Marianne Abele-Horn: Antimikrobielle Therapie. Entscheidungshilfen zur Behandlung und Prophylaxe von Infektionskrankheiten. Unter Mitarbeit
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Smacksinn is dat Vermögen van enen Leevwesen bestimmte cheemsche Verbünne as Smack waartonemen. De Smaksinn is een van den fiev klasischen Sinnen bi’n Minschen un een paar Deren. Dat Organ up dat de Smackrezepters ligget is de Tunge. Man ook achtern in de Mundhölen ligget Smacksrezepters. De Minsche nimt fiev Smäcker waar: sööt, solten, suur, bidder, umami. Symposium on Foods: the Chemistry and Physiology of Flavors, The fourth in a series of symposia on foods held at Oregon State University. [Papers] Editor: H. W. Schultz. Associate editors: E. A. Day [and] L. M. Libbey, Westport CT, AVI Pub. Co., 1967, LCCN 66-024813 Anthelm Brillat-Savarin: Physiologie des Geschmacks. Heyne, München 1976, ISBN 3-453-42016-0. Georg Cohn: Die organischen Geschmacksstoffe. Siemenroth Verlag, Berlin 1914, DNB 58082392X Jürgen Dollase: Geschmacksschule. Verlag Tre Torri, 2005, ISBN 3-937963-20-0. Dietrich von Engelhardt, Rainer Wild (Ruutgever.): Geschmackskulturen. Vom Dialog der Sinne beim Essen und Trinken. Campus Verlag, 2006, ISBN 3-593-37727-6. Thomas Hauer (Ruutgever.): Das Geheimnis des Geschmacks. Aspekte der Ess- und Lebenskunst. Anabas Verlag, 2005, ISBN 3-87038-366-6. Werner Wilhelm Schnabel: „Der übertrefflichste unter allen äußerlichen Sinnen“? Harsdörffers „Lobrede des Geschmacks“. In: Stefan Keppler-Tasaki,
As Döödlich Dosis, fachlich as Letale Dosis (Afk.: LD) betekent, warrt de för en sünnert Leevwesen döödlich wirkende Mengde („Dosis“) vun en cheemsch Stoff oder vun Strahlen nöömt. En ut de Ümgeven op en Leevwesen inwirkend Stoffkonzentratschoon mit de sülve Naklapp warrt as döödlich Konzentratschoon (Letale Konzentratschoon) betekent. Beide Angaven warrt rein statistisch rutfunnen, dat heet se warrt as Middelweert binnen en Tall vun tyypsche Leevwesen un drööft dorüm nich as en faste Grött för de enkelte Person bzw. dat enkelte Deer sehn warrn. En döddlich Effekt kann in ünnerscheedliche Fäll ok eerst bi veel grötteren Mengden aver ok bi veel lüttere Mengden vörkamen. Dat kann an’n Gesundheitstostand liggen aver ok an’t Tohopenwirken vun verscheeden Stoffen. Neven Weerten, de tyypsch för de Oort vun’t Leevwesen is, kann mitünner ok en Angav afhangig vun’t Öller oder vunvt Gewicht intressant wesen. In’n eenfachsten Fall bi Minschen t. B. bi’t Ünnerscheeden vun Kinner un Utwassene. De döödlich Dosis vun Kaliumzyanid (Zyankali) liggt bi’n utwassen Minschen to’n Bispeel bi ruchweg 140 mg, bi Kinner is se aver düddlich lütter. Dit Maat warrt siet 1927 anwennt un baseert op en Idee vun den Pharmakologen John William Trevan. För de Angaav vun de döödlich Dosis/Konzentratschoon gifft
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dat Reproduktschoonssysteem, ook Vermeersysteem oder Foortplantsysteem, is dat Orgaansysteem binnen enen Leevwesen, dat sik uut den Slechtsorganen, Hormonen un Pheromonen tohoopsett, un mööglik maket, dat een Organismus sik foortplanten kann. De belangrieksten Foortplantorgane bi’n Minschen sind de männlike Genitalien (Pint un Klötensack),un de wievliken Slechtsorgane as de Vulva, Eileiders un de Beermoder. De meesten annern Wärveldere hebbet ööorgaans vergliekbare Foortplantorgane. Anatomie Slechtsorgaan En:IInsiteg in dat Foortplantsysteem. SEER's Training Website. U.S. National Cancer Institute's Surveillance, Epidemiology and End Results (SEER) Program.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Malaria – ook Wesselfever, koold Fever, Alldagsfever, Koll(e), Drüddendageskoll(e) oder koold Süke – is ene Süke, de eenzellig Parasiten uut den Genus Plasmodium veroorsaket. Se kümt vandage to’n gröttsten Deel in den Tropen un Subtropen up, wo wievlike Steckmüggen uut’n Genus Anopheles de Süke överdreegt. Buten de Tropen un Subtropen veroorsaket af un an insleppt Müggen ook in den matigen Klima Malariainfektschonen. De Malaria tertiana, dat Maschfever, was een Aard Malaria, dat de Steekmügge Anopheles atroparvus, de in den noordüütschen Maschen leevt het, överdregen het. De Süke is in’n 19. Jaarhunderd bilüttken uut Düütschland verswunnen. Man noch in de Midde van’n 20. Jaarhunderd gav dat Infektschonen. De Malaria is mit wat bi 200 Millionen Kranken dat Jaar de up’t wiedeste verbreed Süke weltwied. Eerdages güllen veer Parasiten as ansteken för Minschen: Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium ovale und Plasmodium malariae. Nu is kunnig, dat ene ander Aard uut Süüdoostasien, med de sik betto besunner Makkaken ansteken hebbet, ook Minschen infizeren kann: Plasmodium knowlesi. Wat den Verloop van de Süke un dat geograafsch Gebeed anlangt unnerscheed sik de verscheden Parasiten stark. Plasmodium falciparum is de wichtigst un
Hugo Wallace Weaving (* 4. April 1960 in Austin, Nigeria) is en australischen Schauspeler. De Söhn vun en Reknerfachmann hett sien Kindheit mit de Öllern, sien ölleren Broder Simon un sien lütte süster Anna in Süüdafrika un in Grootbritannien verleevt. 1976 is he na Australien togen un füng dor en Schauspeelloopbahn an. Na den Afsluss an de Knox Grammar School in Sydney un de National School of Dramatic Art, an de ok Filmstars as Mel Gibson un Geoffrey Rush utbillt worrn sünd, hett he spoodriek in Bühnen- un Filmprodukschonen speelt. Fröhe Acht hett he 1994 kregen för The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert. Weltberopen hebbt em aver sien Rullen as Agent Smith in de Matrixtrilogie un twee Johr later as Elrond in de Verfilmen vun The Lord of the Rings maakt. 2005 is he bi lopende Dreiharbeiden as maskeert Hööftdorsteller in den Film V for Vendetta för sien Kollegen James Purefoy insprungen, as de ut dat Projekt utstegen is, wiel he sik ut künstlerische Grünnen mit den Speelbaas nich recht vergahn künn. De mehrsten Szenen vun den Film weern mit Hugo Weaving dreiht, de Szenen, de noch mit Purefoy dreiht weern, hett Weaving nasynchroniseert. 2006 stünn he in
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Wedder, ook Weder oder Weer, betekent den spöörbaren, korten Tostand in Athmosphäre (ook: meetbaar Tostand in de Trophsphäre) an enen bestimmten Oord up de Eerden, de as Sunnenschien, Wulkenwärk, Regen, Wind, Hitten oder Külle vördag kümt. De Meteorologie deelt dat lokaleWetter to ene bestimmte Tied na verscheden Phänomenen in Troposphäre, den unnerst Ddel in de Atmosphäre, in. Den Verloop van den Wedder bestimmt de Sunnenstralen un de regionale Energiebilanz, de up de Zirkulatschoon in Athmosphre inwärket. Physikaalsch könnt thermodynaamsche Grötten so as Druck, Temperatuur un Dichte dat Wedder beschrieven. „Wedder“ in düssen Sinne kann een ook in enen Labor tügen. Bovento givt dat vergliekbare Wedderphänomene (to’n Bispeel Wind) ook up anner Planeten, de ne Atmosphäre het. Für allgemein meteorologische Literatur siehe Meteorologie. Richard Hennig: Gut und schlecht Wetter. Verlag B. G. Teubner, Leipzig 1911. Jörg Kachelmann, Siegfried Schöpfer: Wie wird das Wetter? Eine leicht verständliche Einführung für Jedermann. Rowohlt, Reinbeek 2004, ISBN 3-498-06377-4. Jan Klage, Florian Mitgutsch (Illustrater): Wetter macht Geschichte. Der Einfluß des Wetters auf den Lauf der Geschichte. FAZ-Book, Frankfort an’n Main 2002, ISBN 3-89843-097-9. Karl-Heinz Schirmer et al.: Wie funktioniert das? Wetter und
Ursel Meyer-Wolf (* 27. April 1944 in Barrien; † 6. Mai 2020 in Weyhe) weer en plattdüütsche Schrieversche. Se hett in Weyhe in Neddersassen wahnt un weer rund um Bremen to as plattdüütsche Schrieversche togange. Vun 1975 af an hett se Vertellen, Höörspelen un Leeder schreven un de ok süms unner de Lüde brocht, wenn se de denn vörlesen dee. In dat Johr 1990 hett se, tohopen mit Heinrich Schmidt-Barrien, den Kulturpries vun den Landkreis Deefholt kregen un 2013 för ehr Höörspeel Dreihmusik den Hans-Henning-Holm-Pries. Dissen Pries harr se ok 1988 al maal kregen för dat Höörspeel De Mond passt op di op. Us Mudder. (1975) Dat weer so wat as Heimweh. Kennt ji Adelheid? Wat een Hümpel. De Fischer un sien Fro. Buten in de Marsch Düsse eene Nacht. 1978 (RB/NDR) Jeder hett so sien‘ Droom. 1979 (RB/NDR) Vörbikieken. 1980 (RB/NDR), Nordd. Blinden-Hörbücherei Met de Tiet. 1981 (RB/NDR) Un sönnobends kummt Besöök. 1982 (RB/NDR) De Anfang. 1983 (RB/NDR) Seelenzoppen. 1987/1996 (RB/NDR) De Mond paßt op di op. 1988 (RB/NDR) 1989/1996 WDR, Produktschoon up Mönsterlannsch 1990 SWF/Freiburg,Produktschoon up Alemannisch Sien Lüüd. 1993 (RB/NDR) För een Ei un een Botterbrot. 1997 (RB/NDR) Dreihmusik. 2006 (WDR) 2006 WDR, Produktschoon up Mönsterlannsch Över't
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Regen, oder Rägen, westföölsch ook Riägen oder Riängen, is een Wedderscheeniss un is de Aard Nedderslag, de up de Eerden up’t fäkenst upkümt. Regen sett sik uut Water tohope, dat as Damp in Wulken spiekert was, kundenseert un as Drüppen up de Eerden daalfallt. Regendrüppens bind Stov un Aerosole, de in de Atmosphäre upstegen sind. Düsse Bestanddele bestimmt den pH-Weerd van den Regen. De verscheden Formen Regen unnerscheed sik na Upkumst, Duur, Intensität, Folg un Geografie Fasten Nedderslag, to’n Bispeel Hagel, Gruvel oder Snee, is froren Water un kümt ook tohoop med Regen vermengelt up. Cynthia Barnett: Rain. A natural and cultural history. Crown Publications, New York 2015, ISBN 978-0-8041-3709-6. Wolfgang Kühr: Der Privatflugzeugführer, Teil 2: Grundlagen der Flugwetterkunde. Luftfahrtverlag Schiffmann, Bergisch Gladbach 1991, ISBN 3-921270-08-1. Gösta H. Liljequist, Konrad Cehak: Allgemeine Meteorologie. Vieweg, Bronswiek 1984 (3.överarbeed Oplaag), ISBN 3-528-23555-1. Klaus Lüders, Gebhard von Oppen: Lehrbuch der Experimentalphysik, Bd. 1: Mechanik, Relativität, Wärme. De Gruyter, Berlin 2008 (12. överarbeed Oplaag), ISBN 3-11-016837-5. Wilhelm Raith (HRuutgever): Lehrbuch der Experimentalphysik, Bd. 7: Erde und Planeten. De Gruyter, Berlin 2001 (2. Oplaag.), ISBN 3-11-016837-5. Dieter Walch: So funktioniert das
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Demant oder Diamant is kubschen Kölenstoff un een Mineral uut de Mineraalklasse Elemente. Demant bild meest oktaederformsche Kristalle, faken mit bogen un strepten Flächen. Anner Formen sind Tetraeder, Dodekaeder un Wörpel. De Kristalle sind transparent, faal oder wegen Unreinheiden (to’n Bispeel Stickstoff oder Bor) oder Kristallgidderdefekte gröön, geel, bruun un heel raar ook appelsienklörig, blaag, rosa, rood oder gries bet swart. Demant is de hardste natüürlike Stoff. In de Skala na Mohs het Demant den Rang 10. Siene Harde bi’n Sliepen na Rosiwal (ook afslute Harde) is 140-mal grötter as bi den Korund. De Harde van Demanten is man in verschden Richten van den Kristall verscheden (Anisotropie). So is dat mööglik Diamenten med Demanten to sliepen. In dat Diamntenpulver, dat een daaarför bruukt, ligget de Kristalle in jeed ene Richte vör (statistsche Isotropie), so wärket jümmers de Hardsten binnen dat Pulver up den Demanten in, de een sliepen mag. Demant is optsch isotroop un het ene hoge Lichtbreekkraft un Disperschoon. He wiest Fluoreszenz un Phosphoreszenz un is triboelektrisch. He het de höögste Wärmdeleidkraft mang allen kunnigen Mineralen. Dat Wicht van een Demanten meet een traditschoneel in
En Springtied (warrt ok Springfloot to seggt) is höger as de normalen Tiden. Dat kummt von de meenschopplich Gravitatschoon vun Maand un Sünn, wenn se in een Streek un an een Siet vun de Eer treckt. Ok al twee Daag vörher un twee Daag achteran is dat Water ’n beten höger. De Springtied kummt all veerteihn Daag vör. Dat Geegendeel dorto is de Nipptied oder Nippfloot. Denn steiht de Sünn in rechten Winkel to’n Maand, un de Floot is wat sieter as normal, vunwegen dat de Gravitatschoon vun de beiden Himmelskörpers den Flootbarg uteneen tütt. Passeert ok all 14 Daag.
Anneliese Kiehne-Tecklenburg (* 2. September 1925 in Barrien in Neddersassen; † 16. September 2020 in Weyhe) weer en plattdüütsche Schrieversche. Se wahn in Bremen un weer rund um Bremen to as plattdüütsche Schrieversche unnerwegens. Vun 1980 af an schreev se Döntjes, Riemels, Sketchen un Leder un broch de ok allerwegens süms unner de Lüde. Vun 1982 af an hett se plattdüütsche Böker un Lederböker, Casetten un en CD mit egen plattdüütsche Leder rutbröcht. Barg op - Barg dol, wat weer dat schön! Tomeist vergnöögte Geschichten op plattdüütsch vertellt von vörgistern, gistern un vondoog. Bremen 1982, 128 S. Nu ween man nich, lach man lever! Dööntjes, Biller un Vertellers. Bremen 1984, 136 S. Dat un düt, för Groot un Lütt. Tomeist vergnöögte Geschichten, Dööntjes, Riemels un Leder. Bremen 1988, 157 S., 30 Leder m. Noten Twee slicht - twee kruus. Plattdüütsche Geschichten, Riemels un veel Sketchen. Bremen 1996, 167 S. Ik sing en Leed. Nee'e plattdüütsche Leder. 30 Leder m. Noten. Musikaalsch överarbeit vun Stephan-Rupert Steinkühler, Bremen 1990, 82 S. Dat un düt - för Groot un Lütt. Nee'e plattdüütsche Leder. 20 Leder m. Noten. Bremen 1992, 55 S. 8 plattdeutsche Lieder. In [AutorInnenkollektiv]: Liederbuch für Niedersachsen. Rutg.: Niedersächsischer Heimatbund e.