rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Bengaalsch, ook Bengali na’t Engelsche (Bengaalsch:বাংলা, IAST: bāṃlā [ˈbaŋla]) es ene indoaarsche Sprake, de wat bi 234 Millionen Minschen as œre Moddersprake un rund 39 Millionen as twede Sprake in Bangladesch, Westbengalen un Gebeden ümmeto sprèket. Dat Bengaalsche tellt tohope med den Assameeschen to den bengaalsch-assameeschen Spraken, de ook Gauda-Kamarupa-Spraken heet. Düsse Gruppe bild tohope med Oriya de oostindoaarschen Spraken, de ook na den Magadhan-Prakrit, up dat se trüggegeet, den Namen Magadhan-Spraken drèget. Dat Oostindoaarsche is ene Unnergruppe van’n indoaarschen Spraken, de to den indoiraanschen Telgen van’r indogermaanschen Spraakfamilie bihöört. http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language-2011/Statement-1.pdf https://www.ethnologue.com/language/ben/ Colin P. Masica: The Indo-Aryan Languages. 1991, S. 446–463.
Wittkittel hebbt de Lüüd vun de düütsche Füerwehr heten in de Tied, as de Füerwehr noor bannig jung wesen is. So hebbt se heten wegen de witt Kittels, de se anplünnt hebbt, wenn se arbeitet hebbt. Noa viele Jahrens hebbt de Lüüd de Füerwehr ännert, un Wittkittel hebbt de Lüüd nich mehr seggt. Dat waar ungefihr, as de Füerwehr anfangt hett, Benzinkutschens statts Peer vörtoholen.
De 22. Januar is in’n Gregoriaanschen Klenner de 22. Dag vun’t Johr. 1506: In’n Vatikan kamt de eersten 150 Söldners vun de vun Paapst Julius II. ropen Swiezer Garde in. Dat Datum gellt hüüt as dat Grünnensdatum vun de Swiezer Garde. 1948: Willem Kaisen warrt to'n drüdden Mol Bremer Börgermeester. Lannsregeern vun Bremen is de Senat Kaisen III. 1963: De düütsch Bundskanzler Konrad Adenauer un de franzöösch Staatspräsident Charles de Gaulle ünnerteken in' Élysée-Palast in Paris den Düütsch-Franzööschen Früendschapsverdrag, bekannt as Élysée-Verdrag. 1729: Gotthold Ephraim Lessing, düütschen Dichter in dat Tiedöller vun de Upklärung († 1781) 1788: Lord Byron, engelsche Dichter un Schriever uut de Tied vun de Romantik († 1824) 1847: Heinrich Schriefer, plattdüütsch Schriever († 1912) 1853: Friedrich Corleis, hooch- un plattdüütsch Schriever († 1896) 1857: Hinnerk Dunkhase, Grünner vun de freesche Klootscheterverband († 1905) 1889: Henri Pélissier, franzöösch Radrennfohrer († 1935) 1898: Sergei Eisenstein, russisch Spellbaas († 1948) 1909: U Thant, drüdden Generalsekretär vun de Vereenten Natschonen († 1974) 1924: J. J. Johnson, US-amerikaansch Jazzmusiker un -komponist († 2001) 1934: Bill Bixby, US-amerikaansch Schauspeler un Speelbaas († 1993) 1936: Alan Jay Heeger, US-amerikaansch Nobelpriesdräger för Chemie 1937: Al Kasha, US-amerikaansch Komponist un Ledermaker 1938: Altaír Gomes de
Ferenc Krausz (* 17. Mai 1962 in Mór) is en ungarsch-öösterrieksch Physiker un Hoochschoollehrer. Mit sien Forschungsteam is hüm dat as eerst gelungen, en Luchtpuls vun weniger as een Femtosekunn Düer sowohl to ertüügen as ok to meeten. De Arbeitsgrupp bruukt disse Attosekunnen-Luchtpulse, um de Bewegung vun atomarer Elektronen aftobillen. Disse Leistung markeert den Anfang vun de Attosekunnenphysik. An‘n 3. Oktober 2023 wurr hüm gemeensam mit Pierre Agostini un Anne L’Huillier de Nobelpries för Physik tospraaken. Krausz hett van 1981 bit 1985 Theoretische Physik an de Eötvös-Loránd-Universität un Elektrotechnik an de Technischen Universität Budapest studeert. Van 1988 bit 1991 hett Krausz an de TU Wien in Laserphysik bi Arnold Schmidt an dat Institut för Photonik promoveert, van 1991 bit 1993 habiliteer he an de Technische Universität Wien. 1996–1998 weer he butenordentlich Perfesser för Elektrotechnik an der TU Wien, 1999–2004 ordentlich Perfesser. Siet 2004 is he Direkter an dat Max-Planck-Institut för Quantenoptik an dat Hochschul- und Forschungszentrum Garching in Garching bi München un Inhebber vun en Lehrstohl för Experimentalphysik an de Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU). He is Mitbegrünner un weer van 2010 bit 2019 en vun de beid Spreker vun dat Exzellenzcluster Munich-Centre for Advanced Photonics (MAP). Siet 2015 is he Grünnensdirekter
De Böhmsch Rosenappel is en historsch Appelsoort ut Böhmen. Se wurr all vör 1800 vun Mathias Rößler kört beschreven un verbreedt. In Sassen funn de Soort siet 1819 dör de Königliche Boomschool in’n Grooten Gorden in Dresden wiedere Verbreeden. Liekers sien Bekanntheit ünner Experten bleev de Soort en selten Leevhebbersoort. Blots in sien böhmsch Heimat wurr de Böhmsch Rosenappel ok in dat 20. Johrhunnert noch in Aaftsortenwarken ünner de Naam České růžové („Rosa Tscheche“) beschreeven un afbildt. Aber sülvst in Tschechien is de Soort intüschen selten wurrn. Ok in Öösterriek hett man sück siet den 1990er Johren verstärkt um dat Erhollen vun olt Aaftsorten bemöht. Dorbi wurr ok de Böhmsch Rosenappel weer opdeckt. Vör eenig Johren kreeg Klaus Schwartz vun de Boomschool in Löbau eenige Reiser vun en afstarvend Appelboom ut de Böverlausitzer Oortschap Neusorge (Rothenburg/O.L.) an de Neiße to Nahtucht un kunn so denBöhmschen Rosenappel in Sassen sekern. Bi den afstarvend Boom hannel sück dat um dat eenzig bekannt Exemplar vun disse regionale Soort. List vun de Appelsorten Friedrich Lucas: Die wertvollsten Tafeläpfel, Ulmer-Verlag 1893. Eduard Lucas, Johann Georg Conrad Oberdieck: Illustrirtes Handbuch der Obstkunde, Erster Band: Aepfel, Ebner & Seubert, Stuttgart 1859 (Nachdruck: Pomologen-Verein, Aue/Sachsen 2002). Böhmsch Rosenappel.
Simone de Beauvoir [siˈmɔn də boˈvwaʁ], med fullen Namen Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand de Beauvoir (* 9. Januar 1908 in Paris; † 14. April 1986 ook da) was ene fransche Schrieversche, Philosoophsche un Feministsche. Se schreev vèle Romane, Vertellens, Essays un Memoiren un engagere sik bòvento politsch. De Beauvoir tellt as ene exitentschlistsche Philisoophsche un kreeg med œren Romanen „L’invitée“ De Gast (1943) un „Le Sang des Autres“ Dat Blood van den Anderen (1945) groot Lov as Schrieversche. Dat philosoopsche Wärk „Le deuxième Sexe“ Dat twede Slecht geld för enen Mielensteen binnen de feministsche Litteratuur un make œr ene van den bekanntesten Intellektuellen uut Frankriek. Jean-Paul Sartre was lange Jare de Partner van de Beauvoir. Simone de Beauvoir worde as de öldste van twee Döchters boren. De Öldern weren Georges de Beauvoir un Françoise. De Öldergrootvader up Moderssiede, François Bertrand, was een hogen Amtsdrèger uut de Normandie wèsen, hadde riek frieged, een Landgood in’n Lemosin koft un de Namen „de Beauvoir“ annòmen. De Grootvader friege ook ene rieke Börgerdochter, toog na Paris un hadde daar hoge Posten in’r Administratschoon, eer dat he sik as een oolden Mann up dat Langgood van sienen Vader trüggetoog. De Vader van de Beauvoir
972: De König un namolige Kaiser Otto II. heiraat Theophanu, de Nicht vun den byzantienschen Kaiser Johannes Tzimiskes 1865: Up den US-Präsidenten Abraham Lincoln warrt en Anslag maakt. Een Dag later starvt Lincoln vunwegen siene Wunnen. 1855: Heinrich Bandlow, plattdüütsch Schriever († 1933) 1875: Luigi Carnera, italieensch Astronom († 1962) 1888: Karl Olfers, düütsch Politiker un Landdagsafordneter († 1968) 1891: Reinhard Onken, düütsch Politiker un Landdagsafordneter († 1981) 1921: Thomas Crombie Schelling, US-amerikaansch Ökonom un Nobelpriesdräger († 2016) 1927: Alan Graham MacDiarmid, niegseeländsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2007) 1927: Victor J. Kemper, US-amerikaansch Kameramann († 2023) 1929: William Edgar Thornton, US-amerikaansch Astronaut († 2021) 1936: Leo Schlömmer, öösterrieksch Bargstieger 1937: Sepp Mayerl, öösterrieksch Bargstieger († 2012) 1939: Christian Kuhnke, düütsch Tennisspeler 1951: Gregory Paul Winter, britisch Molekularbioloog un Nobelpriesdräger 1973: Adrien Brody, US-amerikaansch Schauspeler 1759: Georg Friedrich Händel, düütsch-britisch Komponist (* 1685) 1964: Rachel Carson, US-amerikaansch Zoologin un Biologin (* 1907) 1975: Fredric March, US-amerikaansch Schauspeler (* 1897) 1986: Simone de Beauvoir, fransch Philosoophsche, Schrieversche, Feministsche (* 1908) 1994: Fritz Drobe, plattdüütsch Schriever (* 1909) 1995: Burl Ives, US-amerikaansch Folk-Singer, Schauspeler un Schriever (* 1909) 2011: William Nunn Lipscomb, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger (* 1919) 2012: Heinrich Book, plattdüütsch Schriever
672: Adeodatus II. wurrd to'n Paapst wählt. 1054: Ut Opteken vun chinees’sch Astronomen is överlevert, dat en hell lüchten Supernova opduken dee, de mehrere Maanden in dat Steernbild Bull to sehn weer. Dorvun is de Kreeftnevel torüchbleven, de vundaag noch in Teleskopen to sehn is. 1912: Luise Schapp, düütsch Politikerin un Landdagsafordnete vun Neddersassen († 2016) 1913: Egon Franke, düütsch Politiker un Bundsminister († 1997) 1939: Louise Lasser, US-amerikaansch Schauspelerin 1942: Anatoli Nikolajewitsch Beresowoi, sowjeetsch Kosmonaut († 2014) 1944: Inse-Marie Ortgies, düütsch Politikerin un Landdagsafordente vun Neddersassen († 2022) 1949: Bernd Eichinger, düütsch Filmproduzent, Dreihbookschriever un Speelbaas († 2011) 1953: Udo Schenk, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker 1955: Piers John Sellers, britisch-US-amerikaansch Astronaut († 2016) 678: Donus, Paapst 1908: Henry Edward Bird, englisch Schachmeester (* 1830) 1983: Harm Dallmeyer, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter (* 1942) 1987: Erskine Caldwell, US-amerikaansch Schriever (* 1903) 2007: Roscoe Lee Browne, US-amerikaansch Schauspeler (* 1925) 2012: Hal McKusick, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1924) 2022: Hennes Junkermann, düütsch Radrennfohrer (* 1934)
De 14. Januar is in’n Gregoriaanschen Klenner de 14. Dag in’t Johr. 2003: Senat un Börgerschup grünnt den Plattdüütschen Raat för Hamborg 2011: Nah weekenlangen Protesten tegen sien Regeeren is de Präsident vun Tunesien Zine el-Abidine Ben Ali vun sien Amt torüchtreden un in't Utland gahn. 2015: De italieensch Präsident Giorgio Napolitano trett ut Öllersgrünnen vun sien Amt torüch. 83 v. Chr. oder 86 v. Chr.: Marcus Antonius, röömsch Militär un Politiker († 30 v. Chr.) 1797: Wilhelm Beer, düütsch Banker un Astronom († 1850) 1798: Johan Rudolph Thorbecke, nedderlannschen liberalen Politiker († 1872) 1836: Henri Fantin-Latour, franzöösch Maler un Lithograph († 1904) 1841: Berthe Morisot, franzöössch Malerin vun de Impressionismus († 1895) 1860: George Francis Hampson, britisch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1936) 1894: Emil Richter, tschechoslowaaksch Schachspeler († 1971) 1896: Adriano Zanaga, italieensch Radrennfohrer († 1977) 1898: Helen Flint, US-amerikaansch Schauspelerin un Theaterdorstellerin († 1967) 1931: René Van Meenen, belgisch Radrennfohrer 1932: Grady Tate, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2017) 1938: Dražen Marović, kroaatsch Schachspeler 1943: Ralph Marvin Steinman, kanaadsch Mediziner un Nobelpriesdräger († 2011) 1950: Hanne Haller, düütsche Slagersingersche, Komponistin, Ledermakersche, Produzentin un Toonmeestersche († 2005) 1955: Jan Fedder, düütsch Schauspeler († 2019) 1963: Christofer von Beau, Schauspeler 1966: Rene
Max Bruch (* 6. Januar 1838 in Köln; † 20. Oktober 1920 in Berlin) weer en düütschen Dirigent, Chorleiter un Komponist. Sien Vader weer de Polizeirats August Bruch un sien Moder de Sopranistin Wilhelmine (geb. Almenräder). Musikünnericht hett he vun sien Moder kregen un mit 11 Johren is he all mit gröötere Kompositschonen an de Öpenlichkeet treden. He hett eerst as Dirigent un Chorleiter in völ düütsch Städer arbeit, weer aber ok Leiter vun de Philharmie Society in Liverpool (1880 - 1883). In dat Johr 1891 wurr he Professer för Kompositschoon an der Akademie der Künste in Berlin. To sien Tiet weer he as Komponist temelk beröhmt, wiels he Musik komponeeren de, de de Tietgeist dropen de. He weer stilistisch vun Johannes Brahms beinfloot. Bruch hett Oratorien, Chöre, Leder, 3 Opern un 4 Violinkonzerte schreben, bekannt bleben is aber eenig blots dat Violinkonzert in g-Moll op. 26 ut dat Johr 1868. De Inschränkung blots up een Wark hett hüm ok temelk verdraten.
Hans-Jürgen „Dixie“ Dörner (* 25. Januar 1951 in Görlitz; † 19. Januar 2022 in Dresden) weer en düütsch Footballspeler un -trainer. De Afwehrspeler (Libero) fung sien Loopbahn 1960 bi BSG Motor WAMA Görlitz an un wessel 1967 to de SG Dynamo Dresden, wo he bit 1986 bleev. Mit de Mannschap hett he fiev Mal de DDR-Meesterschap wunnn. Insgesamt hett he 392 DDR-Böverligaspelen maakt un dorbi 65 Doren schaaten. För de Natschonalmannschap vun de DDR hett he van 1969 bit 1985 insgesamt 100 Lännerspelen maakt un dorbi 9 Doren schaaten. Mit de Mannschap wurr he Olympiasieger 1976. He weer Footballer vun dat Johr 1977, 1984 un 1985 in de DDR. 2019 wurr he in de Hall of Fame vun den düütschen Football upnommen. Nah sien aktiv Loopbahn weer he as Trainer tätig, ünner annern bi SV Werder Bremen, FSV Zwickau un VfB Leipzig Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
1905: De Footballvereen Galatasaray wurrd in Istanbul grünnd. 1946: In Puerto Rico warrt de Puertorikaansche Unafhängigkeitspartei grünnt. Se schall dat dörsetten, datt Puerto Rico vun de USA los kümmt un en unafhängigen Staat warrt. 1656: Nicolas de Largillière, franzöösch Maler († 1746) 1826: Christian Wilhelm Blomstrand, sweedsch Chemiker († 1897) 1893: Jomo Kenyatta, keniaansch Politiker un Staatspräsident († 1978) 1901: Adelaide Hall, US-amerikaansch Jazzsingerin († 1993) 1907: Carl Kress, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1965) 1917: Helmuth Jahn, düütsch Footballnatschonalspeler († 1986) 1918: Werner Maihofer, düütsch Politiker un Bundsminister († 2009) 1926: Ursula Happe, düütsch Swemmsportlerin († 2021) 1938: Kathy Kirby, britisch Singerin († 2011) 1942: Christiane Nüsslein-Volhard, düütsch Biologin, Biochemikerin und Nobelpriesdrägerin 1945: Romeo Benetti, italieensch Footballnatschonalspeler 1946: Lucien Van Impe, belgisch Radrennfohrer 1946: Elfriede Jelinek, öösterrieksch Schrieverin, Översetterin un Nobelpriesdrägerin 1949: Eddie Macken, irisch Springrieder 1950: Jorge Carlos Fonseca, Politiker un Präsident vun Kap Verde 1958: Jennifer Hetrick, US-amerikaansch Schauspelerin 1963: Andrea Grossegger, öösterrieksch Biathletin 1966: Stefan Raab, düütsch Komiker un Moderator 1187: Paapst Urban III. (* um un bi 1120) 1740: Karl VI. (HRR), Kaiser vun dat Hillig Röömsch Riek (* 1685) 1770: Martin Mushard, düütsch Paster un Historiker (* 1699) 1920: Max Bruch, düütsch Dirigent, Chorleiter un Komponist
En Ever is en Küstensegelschipp ut Noorddüütschland mit en platten Rump. „Ever“, ok „Ewer“ orer „Eber“, kümmt wohrschienlich vun dat middelnedderlandsche Woort „envarer“, wat meent, wat disse Scheep fröher vun een Mann allen segelt wurrn sünd. In 13. Johrhunnert wurrn de Ewers to’n eersten Mal in Koopverdräge erwähnt, 1252 warrt in en Text ut Damme in Flannern vun en envar snackt. 1299 warrt ok ut Hamborg vun Evers bericht. In de Hansetied un achternah würrn de Ewers lütte Frachtscheep mit platten Boden, man all seegängig. De kunnen um un bi 100 t laden. In’t 18. Johrhunnert wurr dat Achterschipp schlanker mookt un kreeg en Bodenkiel un Spegel. Dat 19. Johrhunnert weer de grote Tied för Ewers, un an de düütsche Noordseeküst, sunnerlich an de Elv, wurrn Dusende buut. De öllste Form weer de Paalever, de blots een Mast un en eenfach Seil harr. De Giekever harr ok een Mast, aver en dreedelig Seil. Üm 1850 keem de Besanever op, de annerthalv Masten harr, en Grootmast mit Gaffelseil un achtern en wat lüttjern Mast. In de Tiet üm 1880 keem de Kutter vun England un de Fischerlüüd bruken nu lever Kutters, de wat gauer föhren as de Evers. Graad op See
1763: In London geiht en königliche Proklamatschoon rut, dat vun nu af an in de Kolonien vun Amerika de Kamm vun de Appalachen-Bargen de Grenz na dat free Indianerland ween schall. Mit düsse Proklamatschoon bringt London de amerikaanschen Siedlers gegen sik in Brass 1985: Dat Krüüzfohrtschipp Achille Lauro warrt vun palästinensische Terroristen kapert, üm politische Fangene freetopressen. 1900: Heinrich Himmler, Rieksföhrer SS († 1945) 1920: Georg Leber, düütsch Politiker un Bundsminister († 2012) 1930: Jean Forestier, franzöösch Radrennfohrer 1933: Jonathan Penrose, engelsch Schachspeler († 2021) 1939: Harold Walter Kroto, britisch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2016) 1952: Wladimir Putin, russch Politiker 1952: Donald Edward Machholz, US-amerikaansch Amateurastronom un Kometenopdecker († 2022) 1953: Ronald Worm, düütsch Footballnatschonalspeler 336: Marcus (Bischop vun Rom) (* weet man nich) 1849: Edgar Allan Poe, US-amerikaansch Schriever (* 1809) 1948: Edgar Welch Leonard, US-amerikaansch Tennisspeler (* 1881) 1951: Jean Cariou, franzöösch Völsiedigkeits- un Springrieder (* 1870) 1952: Luigi Volta, italieensch Astronom (* 1876) 1953: Émile Bouhours, franzöösch Radrennfohrer (* 1870) 1964: Nick Travis, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1925) 1969: Léon Scieur, belgisch Radrennfohrer (* 1888) 2011: Joseph Larch, öösterrieksch Bargstieger (* 1930) 2014: Walter Haettenschweiler, Swiezer Schriftentwerfer, Typograf un Breefmarkenkünstler (* 1933) 2020: Mario José Molina, mexikaansch Chemiker
43 v. Chr.: De Triumvirn vun dat Tweete Triumvirat kriegt vun den Senat vun Rom de Macht tospraken, för fiev Johre as en Diktater över Rom to regeern. 1627: Ferdinand III., latern Kaiser vun dat Hillge Röömsche Riek, warrt kröönt to'n König vun Böhmen 1826: De engelsch Aptheeker John Walker hett de eersten modernen Rietstickens utfunnen. 1984: Dat Johann-Jacobs-Museum warrt in Zürich openmaakt 1890: Max Bittrof, düütsch Grafikdesigner, Schriftentwerfer un Breefmarkenkünstler († 1972) 1902: Ernst Pernoll, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 1959) 1903: Lars Onsager, norweegsch Physiker un Nobelpriesdräger († 1976) 1905: José Beltrão, portugeesch Springrieder († 1948) 1920: Abe Lenstra, nedderlannsch Footballnatschonalspeler († 1985) 1924: Martin Oldenstädt, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 2004) 1940: Bruce Lee, sinoamerikaansch Schauspeler († 1973) 1953: Edyta Geppert, poolsch Singerin 1956: Astrid Vockert, düütsch Politikerin un Landdagsafordnete vun Neddersassen 1960: Eike Immel, düütsch Footballnatschonalspeler un -trainer 1980: Francesco Chicchi, italieensch Radrennfohrer 1984: Sanna Nielsen, sweedsch Singersche 1991: Alexia Runggaldier, italieensch Biathletin 1585: Ambrosius Lobwasser, düütsch Schriever un Dichter (* 1515) 1655: Anna Ovena Hoyers, Schrieversche ut de Barocktiet (* 1584) 1699: Damian Stachowicz, poolsch Komponist (* 1658) 1833: Jabbo Oltmanns, düütsch Mathematiker un Astronom (* 1783) 1860: Johann Matthias Seling, Persepter, Preester un Schriever
1920: Peter vun Wrangel warrt böverst Befehlhebber vun de Witten ehr Truppen up de Krim 188: Caracalla, röömschen Kaiser († 217) 1752: Niccolò Antonio Zingarelli, italieensch Komponist († 1837) 1831: Papen Jäusäip, plattdüütsch Schriever († 1898) 1849: Luise Cooper, düütsch Missionarin, Schrieverin un de Grünnerin von de Hilmsser Blinnenmission († 1931) 1892: Karl Wilhelm Reinmuth, düütsch Astronom († 1979) 1917: Claus Achton Friis, däänsch Architekt, Grafiker un Breefmarkenkünstler († 1999) 1922: Elmer Bernstein, US-amerikaansch Komponist vun Filmmusik († 2004) 1927: Monique Chaumette, franzöösch Schauspelerin 1931: Jake Hanna, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2010) 1937: Obed Dlamini, Politiker ut Swasiland († 2017) 1937: Lajos Portisch, ungaarsch Schachspeler 1938: Adalbert Tiegelkamp, düütsch Schauspeler († 2009) 1944: Craig T. Nelson, US-amerikaansch Schauspeler 1955: Armin Rohde, düütsch Schauspeler 1960: Hugo Weaving, austraalsch Schauspeler 1970: Mark Kirchner, düütsch Biathlet un Biathlontrainer 1979: Heath Ledger, austraalsch Schauspeler († 2008) 1980: Mark Tuitert, nedderlannsch Iesflinklöper 2002: Daniel Grassl, italieensch Ieskunstlöper 896: Formosus, Paapst 1292: Nikolaus IV., Paapst (* 1227) 1835: Friedrich August von Klinkowström, düütsch Maler (* 1778) 1841: William Henry Harrison, US-amerikaansch General un 9. Präsident vun de USA (* 1773) 1933: Arve Staxrud, norweegsch Polarforscher (* 1881) 1943: Tiny Parham, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1900) 1968: Martin Luther
Ewer betekent Ewer, een besunner Aart vun Schipp, Ewer, dat Heken vun dat Swien, Ewer-Pass, Bargpass op Laurie Island in’n Archipel von de Süüdlichen Orkney-Eilannen, Antarktis. Ewer is de Familiennaam von Robert le Ewer († 1322), engelschen Militär un Rebell, Wolfgang Ewer (* 1955), düütschen Jurist. Kiek ok bi: Ever. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Swartsuur is en tyypsch Eten ut Noorddüütschland. Vör allen is dor Blood in. Bi’t Slachten warrt dat, wat an Fleesch nableven is, in Soltwater kaakt. Denn kummt dor dat Blood to, wat se bi’t Slachten opfungen hebbt. Dat Blood warrt fast un ganz swart. Dorto kaamt denn Eddig, dat dat Ganze suur warrt, un so Saken as Lorbeer, Peperköörn, Nelkenköpp, Zippeln, en beten Sucker un Wuddeln. Dat Swartsuur warrt denn inmaakt oder kummt so op’n Disch. To dat Swartsuur kaamt Kartuffeln oder Klüten mit op’n Disch. Swartsuur hebbt se fröher överall in Noorddüütschland maakt, wenn se en Swien slacht hebbt. In Oostfreesland un in’n Oosten, in Pommern un Preußen, hebbt se dat ok vun Aanten un Göös maakt. Dat Blood un wat an Fleeschresten nableven is, dat weer to schaad to’n Wegdoon. Dat weer dorvun denn ok en Eten för de eenfachen Lüüd. Hüüt warrt dat nich mehr faken eten.
Siegfried Emmo Eulen (* 23. September 1890 in Cloppenborg; † 20. Januar 1945 in Weeze) weer ene wichtige Person bi den Volksbund Düütsche Kriegsgräverförsorg. Eulen hett in Freeborg studeert un ok den Dokter maakt. He weer in de Burschenschaft Teutonia Freiburg. In’n Eersten Weltkrieg weer he in Polen un de Törkie as Offizier ünnerwegens un schull sik üm de dorigen Kriegsgräver kümmern. He hett 1919 den Volksbund Düütsche Kriegsgräverförsorg mit grünnt un weer denn vun 1925 af an de Generalsekretär un vun 1933 af an de Vörsitter vun den Volksbund. Vun Eulen sien Plään för ene Internatschionale Kriegsgräverförsorg mit Sitt in Genf is nix vun worrn. 1939 hebbt se Eulen as Soldat intagen. 1945 is he in dat Lazarett Slott Wissen doodbleven, nadem he verwunnt worrn weer, un is op de Kriegsgräversteed in Weeze begraven. Vun 1952 bet 1963 hett de Volksbund in Eulen sien Andenken de Siegfried-Emmo-Eulen-Plakett utgeven. In Weeze heet hüüt ene Straat na em. Levensdaten
Uwe Hansen (* 19. September 1938 in Hamborg) is en düütschen Politiker vun de SPD un en plattdüütschen Schriever. Hansen weer toeerst nahdem he an de Osterbrookschool de mittlere Reife kreegen harr bit 1964 Seemann is denn Berufsfüewehrmann worrn. In sien 25 Johrn bi de Füerwehr wür he ok Preesespreker, Personalratsvörsitter un Baas vun de Füerwach Billstedt. Hansen weer vun’n 29. Juni 1984 bet 1987 Afornter in’n Bundsdag. He keem för Horst Gobrecht rin, de 1984 ut’n Bundsdag rutgahn weer, vun wegen dat he Finanzsenater in Hamborg worrn weer. In Hamborg weer Hansen denn vun 1989 bit 2003 Leiter vun dat Oortsamt Hamborg-Finkwarder. Hansen is hüüt Liddmaat in’n Plattdüütschraat för Hamborg un weer ok in’n Bundsraat för Nedderdüütsch. Elkeen Week schreev he een plattdüütsche Kolumne bi de Harburger Anzeigen und Nachrichten (de 2013 to’n letzten Maal rutkemen). 2006 sünd verschieden Kollumnen as Book druckt woorn. Blots to Di seggt wi Se, Herr Paster. Quickborn-Verlag, Hamborg 2006, ISBN 9783876513218 List vun plattdüütschen Schrievers