rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Apparatspott – Dat mokt wie gistern is de drüdde Film ut de plattdüütsche Apparatspott-Reeg vun de Filmemokers ut Sulingen. As de eersten beiden ok, stellt di Film en Parodie op de Feernsehregen un de Kinofilmen vun de Star-Trek-Reeg dor. Aver ok op annere Science-Fiction-Filmen un Spökenkraam anspeelt. So sünd de „Buern in swart“ ’n Anspelen op de so nöömten Men in Black, un Robert Hut en Interpretatschoon vun Robin Hood, wiel de Tietröhr utsütt as in de Feernsehreeg The Time Tunnel ut de 1960er Johren. De Premiere vun dissen drüdden Deel weer an’n 28. März 2008 in Deefholt. Blangen de bekannten Figuren un Schauspelers sünd ok en Reeg vun prominente Lüüd mang jem, as de Komikers Sabine Bulthaupt un Dietmar Wischmeyer. De Lüüd vun Apparatspott sitt jüst in de Gastweertschop, as en Kerl mit en feinen Antog rinkummt un de Kru vun den Apparatspoot mit en wichtigen Opdrag afhollt. Se warrt an en afsparrten Oort bröcht, woneem en hoochgeheem Forschensprojekt vör sik geiht: De suhlinger Tietröhr. En Maschien, mit de en dör de Tiet reisen kann. Bi’n Test is de Börgermeestersche in den Tunnel lopen un weer weg. Kaptein Kork weer achteran schickt un is nu ok weg. De anneren
De finnsche Spraak is ene Finno-ugrische Spraak, de in Finnland un anner Länner snackt warrt. In Finnland snackt 4,7 Mio. Minschen Finnsch. Dor kaamt in Sweden noch mol 300.000 Lüü to. Wenn ok Kareelsch oder anner Spraken to't Finnsche telltt warrt, is de Tall vun de Lüü, de dat snackt, veel grötter. Dat Finnsche steit twüschen de flekterende un agglutinerende Spraken. Dat Finnsche hett nich weniger as föfftein Fäll. Dat Finnsche is in't 19. Johrhunnert as Kultuurspraak opkomen, wat bit dorhen de Sweedsche Spraak weer. In disse Tied is dat nationale Epos Kalevala upschreven wurrn. . De finnsche Spraak hett keen Artikels, män bannig veele Wöör met twee Vokalen achter'nanner. Dat finnsche Woort för finnsch is suomi un dat Woort för finnsche Spraak is suomen kieli.
Dieter Eckstein (* 12. März 1964 in Kehl) is en ehmalger düütsch Footballspeler. Ecksteins eerst Footballverein weer de Kehler FV. Vun dor is he 1984 to’n 1. FC Nürnberg wesselt. He weer Störmer in de Football-Bundsliga för den 1. FC Nürnberg, Eintracht Frankfort un FC Schalke 04. Dorto weer he van 1995 bit 1998 noch för West Ham United in England, as ok in de 2. Football-Bundsliga für den SV Waldhof Mannheim, den FC Winterthur in de Swiez un den FC Augsborg in de Regionalliga Süüd, wo he Doorschützenkönig wurr, aktiv. Aktuell is he Trainer vun TSV 08 Dürrwangen (Kreisklass). Dieter Eckstein speel för den 1.FC Nürnberg, Eintracht Frankfort und FC Schalke 04 insgesamt 289 mal in de Football-Bundsliga un hett dorbi 84 Doren schaaten. Eckstein absolveer in de Saison 1984/85 37 Tweetligaspiele för den Club, in de he 13 Doren scheeten de. Van 1985 bit 1989 un van 1990 bit 1994 speel he 189mal in de Eerstligamannschap un keem up 66 Doren. Domit is he achter Heinz Strehl de Mann bi disse Club, de de tweetmeest Doren schhaaten hett. Erfolge: Bundsliga-Upstieg 1985, Platz 5/1988 Tüschen 1988 un 1991 speel he 70 mal för dissen Vereen un keem up 14
Sean R. Parnell (* 19. November 1962 in Hanford, Kalifornien) is en US-amerikaansch Politiker (Republikaansch Partei) un weer van 2009 bit Dezember 2017 Gouverneur vun de US-Bundsstaat Alaska. Parnell truck in dat Öller vun 10 Johr mit sien Familie nah Alaska. Nahdem he de East Anchorage Highschool 1980 afslooten harr, studeer he van 1980 bi 1984 an de Pacific Lutheran University. Dor kreeg he denn ok sien Afsluss as Bachelor. An de University of Puget Sound School of Law (hüüd as Seattle University School of Law bekannt), de he van 1984 bit 1987 besöcht hett, hett e denn sien Dokter in Juristeree makt. Dornah is he as Anwalt anfungen. 1992 wurr Parnell in dat Repräsentantenhuus vun Alaska wählt. Sien Vader Pat harr dor fröher ok all en Seet. Nah twee Amtsperioden hett sück Parnell 1996 denn mit Spood um en Seet in de Senat vun Alaska bewurben. 2006 wurr he republikaansch Kandidat för den Viezgouverneur vun Alaska. He weer dormit Vertreder vun Sarah Palin. Sien Amtsvörgänger un Parteikollege Loren Leman harr nich mehr kandideert. Nah de an' 3. Juli 2009 bekanntgeven Rückträä vun Palin vun't Gouverneursamt övernehm Parnell an' 26. Juli 2009 de Amtsgeschäfte as Gouverneur vun Alaska. In' November
Farm is en Oort un Gemeen in de Samtgemeen Sürsen in’n Landkreis Rodenborg (Wümm). In de Gemeen leeft 639 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). De Gemeen hett twee Oortsdelen: Blangen den Hööftoort is dat Byhusen. Farm liggt in Oosten vun’n Landkries Rodenborg (Wümm), ruchweg veerteihn Kilometers vun Bremervöör weg. Dör dat Rebeet verlöpt de Bever, en lütten Stroom, de in de Oost inmünnt un de deelwies för’n Kajaksport egent is. De Landschop warrt vör allen dör de Bueree bestimmt. De Gemeen grenzt in’n Oosten an den Landkreis Stood mit sien Gemenen Brest un Kutenhult. In’n Westen slutt sik de Eenheitsgemeen Bremervöör an un in’n Süüdwesten de Gemeen Deins. Un in’n Süüden liggt de Gemeen Annerlingen. En Översicht över de Geologie un Entstahn vun dat Rebeet vun’n helen Landkreis is in den Artikel Landkreis Rodenborg (Wümm) beschreven un kann dor naleest waarn. De Oort Farm is eerstmols 1132 schriftlich as Verwede nöömt worrn. Dat Wede bedüüt dorbi Woold. In’t 12. Johrhunnert harrn de Graff Rudolf vun Stood un siene Mudder de Graffsche Richardis teemlich veel Land in jemehrn Besitt, worut se veel Inkamen harrn. En Deel dorvun güng an dat St. Georgsklooster in Stood. Üm 1500 weer dat hele Dörp in’n
De Ukrainsche Spraak is eene Oostslaawsche Spraak de in de Ukraine un in anner Länner sproken ward. De Hoochborgen vun't Ukrainsch liggt in'n Westen, besünners in den Deel, de eerst 1941 to de Sowjetunion hentokamen is. Dor hett de Russifikatschoonpolitik vun dat kommunistische Regime nich so lang as in'n Oosten warken kunnt. In de Sowjettied weer dat verboden, Ukrainsch to snacken. In den Oosten warrt ok Russ'sch sproken un in de grote Steder in de Mitt van 't Land (Kiew, Odessa) gifft dat ok veele Lüde, de Russ'sch snackt. Man vundaag warrt Ukrainsch as alleenige Spraak in'e School ünnericht'. De ukrainsche Regeern versöcht, de Ukrainsche Spraak wedder wichtiger to maken und dat Russ'sche torüchtodrängen. Veel Lüü finnt dat goot, weil se ehr Sülvstännigkeit vun Russland wiesen wollt. Man dor sünd ok Lüü, de Russ'sch as tweite Amtsspraak inführen wüllt. De ukrainsche Spraak is mit't Wittruss'sch un Russ'sch de neegst verwandte Spraak. Mit Slowaaksch und Poolsch, ok wenn düsse Westslaawsche Spraaken sünd, hett Ukrainsch veele gemeensame Wöör. De Ukrainsche Spraak warrt in de kyrillische Schrift schreven mit nen poor Sonnerbookstaven. De ukrainische Spraak is nich de wichtigste Kulturspraak in de Ukraine, veele Daagblöer warrt op Russ'sch schreven und en groten Deel
Tönne Vormann, eegentlicks Anton (Tons) Vormann (* 24. November 1902 in Mönster; † 5. November 1993 auk dao) was een westfaölsken Maoler, Radeerer un Sänger. Hee hett de Volkschool un de Höggere School to Mönster besocht. Studeeren dei he dan op de Kunsgewiärbeschool in Mönster, in München un in Berlin, wao he auk vun 1929 büs 1932 för den Ullstein-Verlag arbeitt het. Vun 1951 an wuör he bi de Westfälischen Nachrichten in Mönster un dei auk füor den Rundfunk sine Leeder schriven und singen. 1983 hett he het Bunnesverdienstkrüs kriegen. In Wolbiäk, wao he liäfd harr, hett de Tönne-Vormann-Weg nao em. Sonnenaufgang. Magdeburg: Nordland 1937 Zur Jagd gesungen und gelacht. Hg. von M. Henke. Münster: Coppenrath 1984 Dichter-Sänger als Maler. Emsdetten: Lechte 1986; Münster: Mandragora 1989 Der Weg zur Sonne. Roman. Ebd. 1989 [Illustr.] Tönne Vormann singt De Groffschmett op Youtube Tönne Vormann singt Burlala op Youtube Tönne Vormann int Lexikon Westfälischer Autorinnen und Autoren 1750 bis 1950 Tönne Vormann bi Last.fm Tönne Vormann inn Folk-Treff Stadtplaon Wolbiäk Disse Artikel is op Westfäälsch schreven. Mehr Artikels op Westfäälsch.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Maria Skłodowska-Curie weer ene poolsche Chemikerin un Physikerin. Se worr an’n 7. November 1867 as Maria Salomea Skłodowska in Warschau boren. Ehr Vader Władysław Skłodowski weer Lehrer för Mathematik un Physik, de Moder Bronisława weer de Direktersche vun en Marjellenpengsioonaat. Dat harr den Effekt, dat de fief Kinner, vun de Maria dat jöngste weer, ene gode Bildung kregen. As Maria Curie Kind weer, leevt se in den Deel vun Polen, de vun Russland regeert worr. Poolsch as Spraak vun den Ünnerricht weer verbaden. In’t Marjellenpengsioonaat, op dat Marie Curie för ene Tied weer, geev dat illegaalen poolschen Spraak- un Geschichtsünnerricht. As eerste Fru worr se 1906 Professerin för Physik an de Pariser Universität Sorbonne, 1922 as eerste Fru Liddmaat in de Pariser Academie de Médicine. Mit ehr Mann Pierre Curie un den Physiker Antoine Henri Becquerel kreeg se 1903 den Nobelpries för Physik, för jemehr Arbeiden över Radioaktivität. 1911 kreeg se för dat Opdecken vun dat Radium un dat Polonium ok de Nobelpries för Chemie, ok as de eerste Fru. Recherches sur les substances radioactives. mit Pierre Curie, 1904 Traité de radioactivité. 2 Bänn, 1910, düütsch:
De Bedonkohe/Bi-dan-ku (= „At the front at the end people“, ok Mogollon, Mimbreno, ööstliche Chiricahua) sünd en Grupp vun de Apachen-Indianer. Hör bekannteste Hööftlinge weern Gokhlayeh alias Geronimo un Mangas Coloradas. De Bedonkohe leevten mit hörr Stammesgenossen, de Chihenne, in dat süüdlich Grenzrebeet vun Arizona un New Mexico. De Bedonkohe weern een vun veer Gruppen vun de Chiricahua un hebbt sück an de letzten Kämpfe vun de Chihenne-Hööftlinge Victorio un Nana as ok vun de Nednhi ünner Juh bedeeligt. De Bedonkohe wurrn aber dör de ständig Kämpfe bannig dezimeert un sünd mehr oder weniger in de anner Chiricahua-Gruppen upgahn. Hüüd leeven de Bedonkohe bi Fort Sill, Oklahoma un in de Mescalero-Apache-Reservation, New Mexico. 1990 geev dat noch 279 Minschen, de hör Moderspraak snacken kunnen. List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent Morris E. Opler: An analysis of Mescalero and Chiricahua Apache social organization in the light of their systems of relationship; Dissertation an der Universität von Chicago, 1933 Morris E. Opler: An outline of Chiricahua Apache social organization; in: F. Egan (Hg.): Social anthropology of North American tribes; Chicago: University of Chicago Press, 1937; S. 171–239 Morris E. Opler: An Apache life-way: The economic, social, and religious institutions of the
Dat Weströmsche Riek weer de westliche Deel vun dat römsche Riek. Anno 395 weer de römsche Kaiser Theodosius I. doodbleewen. Sien Söhn Arcadius un Honorius kreegen nu jedereen een Deel vun dat Riek. Honorius kreeg den Westen mit de Hoofdstadt Rom. To dat Weströmsche Riek höörten to: Italien, Afrika, Spanien un Portugal, Gallien, Germanien (de Deel, den de Römers noch besett harrn) un Britannien. Historie 395 Dat Römsche Riek ward opdeelt. Kaiser Flavius Honorius kümmt op den Thron vun dat Weströmsche Riek. De Hunnen kümmt na Thrakien un Asien. 402 Ravenna ward Hoofdstadt. De Hunnen verdriewt de Burgunder un Wandalen vun de Wießel un de Oder. 407 Jümmer mehr Sassen kümmt na Britannien. De Römschen Börger in Britannien gefallt dat nich, dat se so wenig Soldaten dor hebbt un se mookt Flavius Claudius Constantinus III. to'n Kaiser. He kümmt obers nich na Rom, dor blifft Honorius Kaiser. Burgunder un Alemannen köömt na Germanien. 410 De Westgoten ünner Alarich treckt in Rom in. Alarich ward in den Busento begraven. De Westgoten treckt denn ünner Athaulf na Gallien un ward denn "foederati", wat so vel heet as Verbünnete vun Rom. 421 Flavius Constantius ward Kaiser Constantius III. blangen Honorius. Constantius leewt obers
Aristoteles (ooldgreeksch Αριστοτέλης Aristotélēs; * 384 v. Chr. in Stageira, Makedonien; † 322 v. Chr. in Chalkis, Euböa) weer een greekschen Philosoph, de för de Naturwetenschappen as ook för Ethik un Staatstheorie bannig wichtig weer. Mit dat Wark, dat later den Namen „Metaphysik“ kregen het, het he ook den Grund leggt för allerhand Geistswetenschoppen, sunnerlich för de Metaphysik. 384 v. Chr. is Aristoteles in Stageira, ene lütte ioonsche Stadt an de Küste van Chalkidike, as Söhn vun en Dokter an den Hoff vun König Amyntas vun Makedonien boren wurrn. Darum is he ok unner den Naam „de Stagirit“ bekannt. Sien Vacer Nikomachos weerLievdokterr vun de König Amyntas III. vun Makedonien, siene Modder Phaestis keem uut ene Dokterfamilie uut Chalkis up Euboia. Nikomachos bleev al fro dood, noch eer dat dat Aristoteles vulljörig weer. As he 17 Johre oold weer, is Aristoteles 367 v. Chr. in de Platoonsche Akademie in Athen intreden. Dor nehm de deel to forschen un to lehren. Eerst befaat he sik med Amthematik un Dialektik, de den Beginn van den Studien in de Akademie maken. Al in düsse Tied fate he eerste Warken af, daar mang Dialogen na den Vöörbild van Platon. He studeer ook de Rhetorik
Balthasar Permoser (* 13. August 1651 in Kammer bi Waging; † 20. Februar 1732 in Dresden) weer en vun de bedüüdenst Bildhauer ut de Barock. Sien Geburtsort Kammer, as Oortschap hüüd Deel vun de böverbayerische Stadt Traunstein, höör domols to de soltborgsche Pfarrei Otting. Permoser wurr in Soltborg to’n Bildhauer utbildt un weer Schöler vun Wolf Weißenkirchner un Giovanni Battista Foggini. As Vörbiller gellenGiovanni Lorenzo Bernini un Pierre Puget. 1670 is Permoser in Wien nahwiest, van 1675 bit 1689 folg en längere Italienreis, de de Künstler entscheeden un Nahhaltig prägen sull. Den Grootdeel vun disse Tiet hett sück Permoser in Florenz uphollen. 1689 wurr he as Hoffbildhauer nah Dresden beropen un hett ünner August dem Starken tallriek Warken schafft. Sien völfaltig Tätigkeiten in Dresden, vor allen för den sassischen Hoff, wurrn dör abermolige Reisen nah Italien (1697/98 un 1725), Soltborg, Wien un Berlin ünnerbraken. Permoser is de bedüüdenste un inflootriekste Vermittler vun de Formideen vun die italiensch Barockplastik nah Düütschland. To sien Hööftwarken tellt vör allen de Skulpturenschmuck för den Dresdner Zwinger (af 1711). Vun Permoser stammt dat Gesamtkonzept för de Utgestaltung un tallriek Figuren ut Holt, Steen un Elfenbeen. Besünners to erwähnen is ok de Apotheose vun Prinzen Eugen
(46) Hestia is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 16. August 1857 vun de engelsch Astronom Norman Robert Pogson in Oxford opdeckt wurrn is. De Asteroid is nah de greeksch Göddin Hestia nömmt wurrn. In de röömsche Mythologie weer dat de Göddin Vesta. De afsolute Helligkeit bedrocht 8,52. Hestia hett en dunkeln Böverflach mit en Albedo vun 0,052, de sück ut Silikaten un Köhlenstoff tosommensett. Nah disse Asteroid is ok de Hestia-Lücke nömmt.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Sokrates (* 469 v. Chr., † 399 v. Chr.) weer en vun de gröttsten antike Philosophen. Sokrates weer ut Grekenland un leev in Athen. Nich veel is vun hem bekannt. Sien wichtigsten Schöler is Platon ween. Veel Lüde meent, dat weer wichtigste Philosoph vun de Historie. Platon hett ok allerhand vun Sokrates opschreven. De Wohrheit weer för Sokrates wichtiger, as dat Leven. Dat Daimonion weer för Sokrates wichtig. Dor hannelt sik dat nah Sokrates um de innere Stimm bi, de den Minsch to ethisch gaudet Hanneln brengt. De Apologie vun Sokrates weer een vun de bekanntesten Warke vun Platon. In düt Book beschrifft he den Dood vun Sokrates as Unrecht. De Ironie is en wichtig Teken vun Sokrates sien Wark. Sokrates is in de demokraatsche Tied to'n Dood veroordeelt wurrn. Gegen de Tyrannen in de nich-demokraatsche Tied hett he sik up de Achterbeen stellt. En bekannten Snack vun Sokrates is: Gnothi seauton! (Erkenn di sülvst). En anner Snack weer: ik weet, dat ik nich weet!. Dor hannelt sik dat um en bannig wichtigen Snack bi för dat Verstahn vun Sokrates siene Philosophie. Handböker Klaus Döring: Sokrates.
Ginnifer Goodwin (* 22. Mai 1978 in Memphis, Tennessee; eegentlich Jennifer Michelle Goodwin) is en US-amerikaansch Schauspelerin. Hör Schauspeeldebüt absolveer Goodwin 2001 mit en lütt Gastrull in de Feernsehreeg Law & Order. Een grööteren Publikum wurrr se 2003 dör den Part as Connie Baker in Mike Newell sien romantisch Kummedie Mona Lisa Smile bekannt, in de se an de Siet vun renommert Dorstellerinnen as de beid Oscar-Priesdrägerinnen Julia Roberts oder Marcia Gay Harden ageer. 2005 weer se as Vivian Cash in de mit de Academy Award uttekend Johnny Cash-Biografie Walk the Line to seen, in de Reese Witherspoon un Joaquin Phoenix hör Filmpartner weern. En Johr later kreeg se en wedderkehrend Rull in de US-amerikaansch Feernsehreeg Big Love neben Bill Paxton, Jeanne Tripplehorn un Chloë Sevigny. Ginnifer Goodwin in de Internet Movie Database (engelsch)
Heinrich Willem Wisser (* 27. August 1843 in Klenzau, Oostholsteen; † 13. Oktober 1935 in Ollnborg) weer en Gymnasialprofessor un Märkensammler. De Söhn von den Schohmakermeester un Egenköter Wisser harr sienen eersten Unnericht in ene Landschool. Von 1855 bit 1862 besoch he dat Gymnasium in Eutin un darna studeerde he ole Spraken un Germanistik in Kiel un Leipzig. 1869 promoveer he to’n Dr. phil. 1870 woor he Gymnasiallehrer in Eutin. Von 1867 bit 1877 weer he Baberlehrer an dat Mariengymnasium in Jever un kehr darna wedder trügg na Eutin. 1902 leet he sik an dat Gymnasium in Ollnborg versetten. In Eutin un ok in Ollnborg sammel Wisser plattdüütsche Märken. De leet he sik von över 200 öllere Lüe vertellen. En Deel von disse Märken woorn in Sammelbänn för all Lüe publik maakt. („Wat Grootmoder vertellt“, „Plattdüütsche Volksmärken“, „De Wundersteen“), annere kemen in Klenners un Tietschriften herut. För siene Arbeit is de „Märkenprofesser“ up verschedene Aart un Wies ehrt woorn. In Ollnborg is ene Straat na em benöömt un in Eutin ene School. Sien Dochter Hanna Wisser weer de beste Fründin vun de plattdütsche Schrieversche Alma Rogge. Biografie (hoochdüütsch) Vertelln (plattdüütsch) Woans Willem Wisser anfung Geschichten to sammeln (plattdüütsch)
Ernst «Aschi» Leuenberger (* 18. Januar 1945 in Kräiligen bi Bätterkinden; † 30. Juni 2009) weer en Swiezer Gewerkschafter un Politiker (SP). Ernst Leuenberger is as en vun 4 Kinner ut en Arbeiterfamilie in Bätterkinden Kanton Bern upwussen. An de Universität Bern studeer he Wertschapswetenschap un Sozialwetenschap un arbeidt vun 1973 af as Sekretär vun de Solothurner Gewerkschaftsbund. Later henn wurr he Viezpräsident vun de Swiezer Gewerkschafsbund, 1990 is he aber nich to'n Präsidenten vun de Gewerkschaftsbund wählt wurrn. Walter Renschler wurr dat. Dornah hett he de Gewerkschaft wesselt un weer toletzt Präsident vun de Swiezer Iesenbahn un Verkehrspersonal-Verband (SEV) vun 1997 bit 2005. Leuenberger weer während 26 Johren - van 1983 bit to sien Dood 2009 - Liddmaat vun eidgenössisch Räte; bit 1999 as Liddmaat vun de Nationalrat (1997/98 togliek as Nationalratspräsident), af 1999 as Vertreder vun de Kanton Solothurn in de Städerat. Ernst Leuenberger weer verheiraadt un harr twee Kinner. Storven is he an Krebs. Website von Ernst Leuenberger Volksnaher Gewerkschafter mit klaren Konturen, Nachruf auf NZZ-Online vom 1. Juli 2009
Hamilton Othanel Smith (* 23. August 1931 in New York, USA) is en US-amerikaansch Biochemiker. 1978 kreeg he tosommen mit Werner Arber un Daniel Nathans den Nobelpries för Physiologie oder Medizin „för hör Opdecken vun de Restriktionsenzyme un dat Anwennen vun disse Enzyme in der Molekulargenetik“. Autobiography:Hamilton Othanel Smith (engelsch)
Ray T. Peterson (* 23. April 1939 in Denton, Texas; † 25. Januar 2005 in Smyrna, Tennessee an Krebs) weer en US-amerikaansch Rock'n'Roll-Singer. Peterson hett sien Gesangskarriere dormit start, as dat he in en Krankenhuus sien Mitpatienten wat vörsingen de. 1959 keem sien eerste Plaat The Wonder Of You rut. 1960 harr he mit Tell Laura I Love Her un Corinna, Corinna twee Top-10-Erfolge in de USA. Corinna, Corinna weer aber ok in Düütschland wiet baben. Nah 1964 harr he aber kien Hits mehr. Tell Laura I Love Her Very Best Other Side Goodnight My Love, Pleasant Dreams Missing You Ray Peterson Country Nipper's Greatest Hits Hard to Find Corinna, Corinna Nahroop up Ray Peterson
Platon (ooldgreeksch Πλάτων Pláton, latiensch Plato; * 428/427 v. Chr. in Athen oder Aigina; † 348/347 v. Chr. in Athen) weer en Philosophen ut Grekenland in dat Tiedoller vun de Antike. He is een vun Sokrates siene Schölers ween un hett in allerhand Warke Denken un Methode vun sien Meester vorstellt. He wuss mit allerhand Saken um to gahn un is as Schriever un as Denker faken de Eerste ween, de rutfunnen hett, wo dat up togahn möss. So is he in de Geschicht vun de Philosophie een vun de Lüde wurrn, de unbannig bekannt sünd un de groten Infloot utöövt hefft. In de Metaphysik un Kennistheorie, in de Ethik, Anthropologie, Staatstheorie, Kosmologie, Kunsttheorie un Spraakphilosophie hett he klaar maakt, wo dat um gung, un ok Lüde, de in zentrale Fragen gegen em gegenan gahn sünd, mössen sik dor an holen – so as sien Schöler Aristoteles. He hett den upschreven Dialog as de eenzig passliche Form ankeken, wo he mit wiesen konn, wie in de Philosophie de Wohrheit socht warrt. Dor kann een in sehn, wie en Problem gemeensam unnersocht warrt. So hett he dor mit to hulpen, dat de Dialog, de as Form vun Literatur man eerst jung
(2421) Nininger is en Asteroid ut de Butere Hööftgördel, de an’n 17. Oktober 1979 vun de US-amerikaansch Astronom Edward L. G. Bowell an de Anderson Mesa Station vun de Lowell-Steernwacht opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 10,80. De Asteroid is nah US-amerikanschen Meteoritenforscher Harvey Harlow Nininger nömmt wurrn.
Du gamla, Du fria (nds: Du ollen, Du frien) is de sweedske Natschonalhymne, well 1844 van Richard Dybeck in Fuorm van twee Strofen to eene olle Folkmelodi schriëwen was. Anners äs de Natschonalhymnen van viële annere Länner is düt Wiärk nienich officiell, düör politisken Besluet, äs Hymne annuemen wuorn. De Status äs Hymne geit methän full un gaas up Tradischoon trüg. Et wät aower doch bi officielle Saaken wu bi Staotsbesööke aor bi Sportvöanstaltungen spiëlt. Dybecks twee Strofen sünd van den Skandinavismus färwt un hannelt blaus üöwer den Noorden un nich üöwer Sweden söws. Iärst in dat Jaor 1910 sünd de dritte un veerde Strofe van Louise Ahlén schriëwen wuorn. Dat Land Sweden wät blaus kuort in de veerden Strofe, de nich faken sungen wät, näömt.
Hans-Hermann Tiedje (* 10. April 1949 in Sleswig) is en düütschen Journalist un Medienmanager. Tiedje is 1949 in Sleswig as Söhn von en Anstellten, de ut’n Tweten Weltkrieg blind trüchkamen is, un en Huusfro. He hett 1968 Abitur maakt un en Tied Politik in Kiel un denn Juristeree in Hamborg studeert, sien Studium aver nich afslaten. He hett denn en Volontariat bi’t Hambörger Avendbladd maakt. He weer von 1975 af an Redaktör bi de Welt un von 1980 bet 1986 bi de Bunte (Burda). Von 1986 bet 1988 weer he Viez bi de Bild un 1988 bet 1989 Chefredaktör bi de Bunte. He weer ok tohoop mit Margarete Schreinemakers Moderator von de NDR Talk Show bi’n NDR. 1989 is he Chefredaktör bi de Bild worrn. 1992 is he dor wedder weggahn un weer denn 1993 bet 1994 Baas von de Redakschoon bi Thomas Gottschalk sien Gottschalk Late Night op RTL. 1994 hett he de Tiedschrift Tango von’n Verlag Gruner + Jahr utklamüsert, grünnt un weer denn ok de Chefredaktör. De Tiedschrift weer denn aver al 1995 na 23 Utgaven in’n Sand sett. Sied den 30. August 2006 modereert he tohoop mit Hajo Schumacher elk Week de Talkshow Links-Rechts op N24.