rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dat Slott Hetzendorf is en Barockslott in de Hetzendorfer Straße 79 in den 12. Wiener Gemeendbezirk Meidling, dat as Sitt vun de Modeschool vun de Stadt Wien bruukt wurrd Dat liggt in’n Südwesten vun de Stadt nich wiet vun de S-Bahn-Statschoon Wien Hetzendorf an de Südbahn un is dör Haltestäen vun de Straatenbahnlien 62 un de Autobuslien 63A an den apenlichen Nahverkehr anbunnen. Wegen den Schoolbedriev vun de dor ünnerbrocht Modeschool is dat normalerwies blots van buten antokieken. 1675 hett Fürstin Maria Piccolomini vun dat Augustinerkloster en Hoff in Hetzendorf, en dormals vun Wien wiet weg liggend Vöroort „jensiets“ vun de kaiserlich Sömmerresidenz Slott Schönbrunn (mit de he dör de de hüdige Hööftass vun dat Slott verlängernd Schönbrunner Allee verbunnen is) köfft. Se hett 1690 an Franz Sigismund Graf von Thun und Hohenstein verköfft, de dree wiedere Hööf dorto koopen dee un af 1694 en engeschossig lütt Jagdslott, den Thunhoff, bauen leet. Architekt weer vermootlich Johann Bernhard Fischer von Erlach. De Thunhoff harr noch kien Ehrenhoff un weer nah Süden utricht. 1709 hett de Nichte vun den Slotthern, Gräfin Eleonore von Thun-Hohenstein, den Thunhoff arvt un leet hüm gemeensam mit hör Ehemann Anton Florian Fürst von und zu Liechtenstein nah
Martin Van Buren (* 5. Dezember 1782 in Kinderhook (New York); † 24. Juli 1862 ok dor) weer de 8. Präsident vun de USA van 4. März 1837 bit 4. März 1841. Van Buren weer de eerste Präsident, de nah de Ünnerteken van de Unafhängigkeetserkläärung boren wurrn is. He stamm ut en hollandschen Familie in de bövere Deel vun de Staat New York. He wurr Afkaat un keem in Kontakt mit Aaron Burr, ohn aber ünner de sein Infloot to geraden. As Afkaat hett he so völ verdeent, dat he sück nah 1800 üm Politik kümmern kunn. De politisch Laag nah de Spalten vun de Föderalistisch Partei weer nich ganz klor un so sloot he sück de Fraktschoon vun DeWitt Clinton an. 1812 wurr he Senator van de US-Bundsstaat New York un Lidmaat van Court for the Correction of Errors, wat domols de höchste Gerichtshoff in disse Staat weer. 1821 wurr he Lidmaat vun de Senat, wo he gau to en prominent Spreker vun de Demokraten wurr. In sein Positschoonen to enkelde Fragen weer he sück sülvst nich immer eenig, so dat sück dat af un an wedderspreken de. Dat hett man hüm vun de Gegnerschap ok geern vörsmeeten. In
1973: De Carl von Ossietzky Universität Ollnborg wurrd grünnd. 1914: Start vun de Endurance-Expeditschoon ünner Ernest Shackleton in Süüdgeorgien. 1443: Giuliano della Rovere, laterhen Paapst Julius II. († 1513) 1547: Ubbo Emmius, freesch Historiker († 1625) 1639: Johann Christoph Pezel, düütsch Komponist († 1694) 1782: Martin van Buren, 8. Präsident vun de USA († 1862) 1862: John Henry Leech, britisch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1900) 1872: Harry Nelson Pillsbury, US-amerikaansch Schachspeler († 1906) 1901: Werner Heisenberg, düütsch Physiker un Nobelpriesdräger († 1976) 1901: Walt Disney, US-amerikaansch Tekner un Utfinner vun Mickey Mouse († 1966) 1903: Johannes Heesters, nedderlannsch Schauspeler un Singer († 2011) 1903: Cecil Powell, britisch Physiker un Nobelpriesdräger († 1969) 1908: Gerald Ketchum, US-amerikaansch Polarforscher († 1992) 1927: Bhumibol Adulyadej, König vun Thailand († 2016) 1932: Sheldon Lee Glashow, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger 1944: Jeroen Krabbé, nedderlännsch Schauspeler un Speelbaas 1949: Bruce Edward Melnick, US-.amerikaansch Astronaut 1961: Ralf Dujmovits, düütsch Extrembargstieger 1967: Frank Luck, düütsch Biathlet 1971: Karl-Theodor zu Guttenberg, düütsch Politiker un Bundsminister 1975: Paula Patton, US-amerikaansch Schauspelerin 1985: Gianni Meersman, belgisch Radrennfohrer 1587: Giacomo Savelli, italieensch Kardinal (* 1523) 1791: Wolfgang Amadeus Mozart, öösterriekschen Komponist (* 1756) 1919: Elia Millosevich, italieensch Astonom (* 1848) 1926: Claude
Noordirland (Engelsch: Northern Ireland, Ulster Scots: Norlin Airlan) is en Deel vun dat Vereenigte Königriek vun Grootbritannien un Noordirland un Land in Noordwest-Europa. Noordirland hett söss Geschaapen un se sünd: Antrim Armagh Fermanagh Down Londonderry Tyrone Noordirland hett Engelsch as Amtsspraak un Ulster Scots un Irisch as Minnerheitenspraak.
Richard Mentor Johnson (* 17. Oktober 1780 in Beargrass bi Louisville/Kentucky; † 19. November 1850) weer en US-amerikaansch Politiker un de neegente Viezpräsident vun de USA. Johnson weer Afgeordneter vun de US-Repräsentantenhuus un wurr an' 10. September 1819 in de Senat wählt. Van 1837 bit 1841 weer he Viezpräsident vun de USA ünner Präsident Martin van Buren. He weer de eenzigst Viezpräsident, de vun de Senat wählt wurrn is, wiels he bi de Präsidentschapswahl 1836 kien Mehrheet vun dat Wahlmännergremiem, de Electoral College kregen harr. Jules Witcover: The American Vice Presidency: From Irrelevance to Power. Smithsonian Books, Washington DC 2014, ISBN 978-1-58834-471-7, S. 88–95
Ulster Scots oder Ulster-Scots (ok Ullans, Ulster-Scotch) is en Dialekt von Scots. Ulster- Scots wöör "Scotch- Irish" nöömt, man dat Utdruck hett doodt.' Siet 1980er dat Dialekt is ok nöömt Ullans. Harris, J. (1985) Phonological Variation and Change: Studies in Hiberno English, Cambridge, p. 13
Adamin is en teemlich roor Mineral ut de Libethenit-Reeg vun de waterfre’en Phosphaten mit inlagerte Frömdionen. Dat Mineral kristalliseert in’t orthorhombische Kristallsystem un hett dorbi de cheemsch Formel Zn2(AsO4)(OH). Adamin billt korte un lange prismatsche Kristallen, de faken in de Form vun en Dubbelpyramid (Oktaeder) vörkamt. Sien Klöör wesselt twüschen geel, ahn Klöör, geelgröön, gröön, rosa un vigelett. Ünner UV-Licht lüücht Adamin gröön bit geelgröön op. Wietere Mineralen ut de Libethenit-Reeg sünd: Libethenit, Olivenit, Eveit, Paradamin, Tarbuttit un Zincolibethenit. Dat gifft en Reeg vun Varietäten, wobi de Zink in dat Mineral deelwies dör de Elementen uttuuscht sünd, de in den Naam staht. So gifft dat neven dat Adamin ok Cuproadamin, Aluminiumadamin, Kobaltadamin, Manganadamin und Nickeladamin. Adamin billt mit Olivenit en Mischreeg mit tonehmend Koppergeholt hen na Olivenit. Binnen disse Mischreeg kummt Cuproadamin vör. Dorüm warrt dat Mineral tomeist nich as en egenstännig Varietät ansehn. Adamin is faken in Sellschap mit Aurichalcit, Hemimorphit, Konichalcit, Limonit oder Smithsonit in Zinklagersteden to finnen. Vörkamen vun dat Mineral gifft dat ünner annern in Cap Garonne in Frankriek, Laurion in Grekenland, Mapimi/Durango in Mexiko un Tusmeb in Namibia. Paul Ramdohr, Hugo Strunz: Lehrbuch der Mineralogie (16. Opl.), Ferdinand Enke Verlag (1978), ISBN 3-432-82986-8 Edition DÖRFLER:
Sven Meyer (* 15. Juli 1977 in Berlin; † 6. Mai 1999 ok dor) weer en düütsch Ieskunstlöper, de in’n Eenzelloop antreeden dee. Sven Meyer fung mit fief Johren mit Ieskunstloop an. Sien Trainerin weer Viola Striegler un sien langjohrig Choreograph weer de ehmalge Feernsehballettdanser Andreas Düpetell. Meyer is för den TSC Berlin antreeden un höör to de Sport-Fördergrupp vun de Berliner Polizei. Sven Meyer wurr 1998 vör den favoriseerten Andrejs Vlascenko unverwacht Düütsch Meester in’n Ieskunstloop. Dormit harr he sück ok för de Europameesterschapen un Weltmeesterschapen in dat glieker Johr qualifizeert. Dor keem he denn up den 19. bzw. 23. Platz. In‘n Training harr Meyer all en veerfach Toeloop un en veerfach Salchow stahn. An‘n 6. Mai 1999 hett Sven Meyer Suizid begahn. Eiskunstlauf-Meister Sven Meyer aus Berlin ist tot. In: Die Welt. 8. Mai 1999, afropen an’n 10. Juni 2015. Tod von Sven Meyer bleibt rätselhaft. In: Berliner Zeitung. 11. Mai 1999, afropen an’n 10. Juni 2015. Normdaten: VIAF: 6227148997606959870008 | Wikipedia-Personensöök
774: De Franken ünner Karl den Groten griept de Langobarden ehr Hööftstadt Pavia an un nehmt ehr in 1970: Tonga wurrd unafhängig vun Grootbritannien. 1995: Henning Scherf warrt Bremer Börgermeester 1809: William Wilson Saunders, britisch Botaniker, Entomoloog un Lepidopteroloog († 1879) 1889: Beno Gutenberg, düütsch-amerikaansch Seismoloog († 1960) 1897: Emil Hecker, plattdüütsch Schriever († 1989) 1899: Stringer Davis, engelsch Schauspeler († 1973) 1902: Watanabe Kakuji, japaansch Germanistik-Perfesser († 1981) 1916: Robert Francis Furchgott, US-amerikaansch Wetenschapler un Nobelpriesdräger († 2009) 1918: John DeCuir, US-amerikaansch Szenenbillner un Artdirector († 1991) 1920: Britt Woodman, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2000) 1947: Ingolf Mork, norweegsch Skispringer († 2012) 1982: Amelia Warner, engelsch Schauspelerin 1769: Giambattista Lolli, italieensch Schachspeler (* 1698) 1872: Johan Rudolph Thorbecke, nedderlannschen liberalen Politiker (* 1798) 1917: Paul Klimsch, düütsch Maler un Illustrater (* 1868) 1939: Tommy Ladnier, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1900) 1959: Charles Vidor, US-amerikaansch Speelbaas (* 1900) 1969: Rafael Osuna, mexikaansch Tennisspeler (* 1938) 2004: Steve Lacy, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1934) 2011: Claudio Bravo, chileensch Maler (* 1936) 2011: Curth Flatow, düütsch Bühnen- un Dreihbooschriever (* 1920) 2012: Rolf Lederbogen, düütsch Grafiker, Architekt, Fotograf un Breefmarkenkünstler (* 1928) 2013: Ben Tucker, US-amerikaansch Jazzmusiker un Komponist (* 1930)
Richard Dennis Ralston (* 27. Juli 1942 in Bakersfield, Kalifornien; † 6. Dezember 2020 in Austin, Texas) weer en US-amerikaansch Tennisspeler. 1960 wunn he gemeensam mit den Mexikaner Rafael Osuna bi de Wimbledon Championships in’t Düppel gegen de beid Briten Mike Davies un Bobby Wilson in dree Sätzen mit 7:5, 6:3 un 10:8. 1971 reck he mit sien Landsmann Arthur Ashe dat Finale gegen de Australier Roy Emerson un Rod Laver. Se verloren aber dat Endspeel in fiev Sätzen mit 6:4, 7:9, 8:6, 4:6 un 4:6. In‘n Eenzel stunn Ralston 1966 gegen den Spanier Manuel Santana in dat Finale un verlor dor in dree Sätzen 4:6, 9:11 un 4:6. 1966 wunn he mit den US-Amerikaner Clark Graebner de Düppelkonkurrenz vun de Franzöösch Tennismeesterschapen gegen de Rumänen Ilie Năstase un Ion Țiriac in dree Sätzen mit 6:3, 6:3 un 6:0. 1987 wurr Ralston in de International Tennis Hall of Fame upnommen. As een vun de Handsome Eight hörr he to de Mitbegrünner vun den modernen Profitennis. ATP-Profil ITF-Profil Davis-Vup-Statistik vun Dennis Ralston Dennis Ralston bi de International Tennis Hall of Fame REMEMBERING DENNIS RALSTON, 1942-2020: TENNIS RENAISSANCE MAN
774: Karl de Grote maakt sik süms tovn König vun de Langobarden. Jem ehr egen König Desiderius warrt afsett un mutt in’t Exil na Byzanz 1162: De engelsche Lordkanzler Thomas Becket warrt Arzbischop vun Canterbury 1305: Bertrand de Got wurrd to'n Paapst wählt un gifft sück de Naam Clemens V. 1760: Johan Gadolin, finnisch Chemiker († 1852) 1798: Alexei Fjodorowitsch Lwow, russisch Violinist un Komponist († 1870) 1833: John Maynard Keynes, britsch Ökonom, Mathematiker, Politiker († 1946) 1893: Albert Mähl, plattdüütsch Schriever († 1970) 1906: Eraldo Monzeglio, italieensch Footballnatschonalspeler un -trainer († 1981) 1920: Kurt Edelhagen, düütsch Jazzmusiker un Bigband-Leader († 1982) 1922: Specs Powell, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2007) 1935: Helmut Benthaus, düütsch Footballnatschonalspeler 1943: Erhard Wolfkühler, düütsch Politiker († 2013) 1946: Volker Eckstein, düütsch Schauspeler († 1996) 1951: Ellen Foley, US-amerikaansch Singerin un Schauspelerin 1959: Jesper Worre, däänsch Radrennfohrer 1986: Richard Fröhlich, düütsch Basketballspeler 1017: Sanjō, 67. Tennō van Japan (* 976) 1722: Johann Kuhnau, düütsch Komponist un Schriever (* 1660) 1826: Carl Maria von Weber, düütsch Komponist (* 1786) 1910: Felix Stillfried, plattdüütsch Schriever (* 1851) 1940: Jakob Eckert, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1916) 1946: Holger Thiele, däänsch-amerikaansch Astronom (* 1878) 1972: Louis Mottiat, belgisch Radrennfohrer (* 1889) 1975:
Gabriele Oriali (* 25. November 1952 in Como) is en ehmalger italieensch Footballspeler. De Middelfeldspeler speel van 1970 bit 1983 för Inter Mailand un dornah bit 1989 bi AC Florenz. För de italieensch Natschonalmannschap hett he in de Johren 1978 bit 1983 insgesamt 28 Lännerspelen maakt, in de he een Door schaaten hett. Mit de Mannschap hett he an de Football-Europameesterschap 1980 dellnommen un wurr 1982 Football-Weltmeester. Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
Ünner en Grupp warrt in de Chemie de piellieken Regen in dat Periodensystem verstahn. All cheemsch Elementen in en Grupp hebbt de lieke Tall vun Valenzelektronen un verholt sik cheemsch dorüm vergliekbor. Dat gifft insgeamt 18 Gruppen in dat Periodensystem, wovun acht as Hööftgruppen betekent warrt un de annern teihn as Nevengruppen. In de Nevengruppen staht all de Övergangselementen, wat na den hüütigen Wetensstand alln’s Metallen sünd. Binnen de Gruppen stiggt de Atommasse vun de Elementen, de Elektronegativität nimmt dorbi af un de metallsche Charakter nimmt to. Mehrere Grupepn warrt ok to Blöck tohopenfaat. De Gruppen mit sünners lieke Egenschoppen warrt ok Elementenfamilie nöömt. Dat sünd vör allen de Alkalimetallen, Eerdalkalimetallen un de Halogenen. Na de Regeln vun de IUPAC warrt de Gruppen mit araabsch Tallen dörnummereert vun 1 bit 18. Dat is de vundaag gellende Konventschoon, de de ölleren Beteken na IUPAC un de CAS-Konventschoon aflösen schull. Na de ollen IUPAC-Konventschoon, de sik op de so nöömte Langperiodensystem betogen hett, weern de Gruppen mit röömsch Tallen betekent. Dat System weer vör allen in de USA verbreedt. De Bookstaven stünnen dorbi vör de linke (A) oder rechte (B) Siet vun dat Periodensystem. De olle CAS-Konventschoon weer op dat Kortperiodensystem betogen
Karol Joseph „Bo“ Bobko (* 23. Dezember 1937 in New York City, New York; † 17. August 2023) weer en US-amerikaansch Astronaut vun litauisch-poolsch Afstammen. As eenzig Astronaut hett he an twee Jumfernflüüg vun twee Space Shuttles (Challenger un Atlantis) deelnommen. Bobko hett Luft- un Ruumfahrttechnik studeert un kreeg 1959 en Bachelor vun de United States Air Force Academy as ok 1970 en Master vun de University of Southern California. 1960 kreeg Bobko nah sien Utbillen dör de United States Air Force up de Bartow Air Base in Florida un de Vance Air Force Base in Oklahoma sien Pilotenschien. Van 1961 bit 1965 wurr he up Luftwappenbasen in New Mexico, North Carolina un Kalifornien insett. In‘n Juni 1966 wurr he vun de United States Air Force as Astronaut för dat Manned-Orbiting-Laboratory-Programm (MOL) utwählt, dat aber nich ümsett wurr. wurde. Nahdem de Air Force dat MOL-Programm upgeev, wurrn in’n August 1969 eenige vun de dorför vörsehn Astronauten vun de NASA övernommen, dorünner ok Bobko. Dor hett he an dat Skylab Medical Experiments Altitude Test (gemeensam mit Robert Laurel Crippen un William Edgar Thornton deelnommen, en 56-Daag lang düern Skylab-Simulatschoon up de Eer. Bobko weer Liddmaat vun de Ünnerstüttensmannschapen för dat Apollo-Sojus-Projekt
The Kinks (engelsch kinky ‚schrullig‘, ‚utflippt‘ aber ok ‚pervers‘; also ‚De Schrulligen‘ oder ‚De Utflippten‘ oder ‚De Perversen‘, buterdem Paronym vun The Kings; also ‚De Könige‘) sünd en engelsch Musikgrupp. Se gellen neben den Beatles, The Who un den Rolling Stones as en vun de spoodrieksten britischen Bands vun den1960er Johren (British Invasion). Hüüd tellen de Kinks to de Oorvaders vun Punk un Britpop. Tallriek Gruppen wurrn in de Vergangenheit un ok noch van Daag dör hör Musik inspireert, so to’n Bispeel The Jam un The Pretenders. De Kinks wurrn Enn’n 1963 in Nord-London vun de Bröers Ray un Dave Davies grünnd, nahdem se tovör ünner de Naam „The Ravens“ (för en körten Tiet ok: „Robert Wace & The Boll-Weevils“) kien Spood haarrt harrn. In‘n Januar 1964 kreegen se en Plaatenverdrag bi Pye Records un wurrn vun Shel Talmy produzeert. An’n 24. Januar 1964 stunnen se eerstmals in dat Pye-Tonstudio un hemm veer Titel upnommen. De wurrn up twee Single-Plaaten presst, de stilistisch noch stark an de fröh Beatles anlehnt weern un kien Beachtung funnen. An’n 12. Juli 1964 entstunn hör darte Single, You Really Got Me, mit de de hör de internatschonal Dörbröök gelung. Dat Stück mit den berühmten
Karl-Emil Schade (* 5. Juli 1927 in Itzehoe; † 17. Dezember 2007 in Itzehoe) weer en lutherschen Paster un Översetter vun de ganze Bibel ut de verscheden Uurspraken in sien Holsteener Platt. Schade is in Itzehoe up dat Kaiser-Karl-Gymnasium na School gahn un hett dor up'e School ok Platt lehrt. In'n Tweeten Weltkrieg hett he as Marineinfanterist bi de Düütsche Wehrmacht deent. 1957 keem he as Paster na Hanerau-Hademarschen. 1987 möss he dor vunwegen sien Gesundheit Bott geven. He hett denn vun de Nordelbische Landskark den Updrag kregen, dat Ole Testament in de Plattdüütsche Spraak to översetten. Acht Johr hett he dor an seten. Al 1992 konn de de Psalmen up Platt rutgeven. 1995 bröch he dat Ole Testament un 2001 de Apokryphen rut. Denn folg dat Nee Testament 2003. Amenn hett he ok noch Martin Luther sien Katechissen översett un rutbröcht. Dat hett em den Ökelnaam 'De Luther vun Hademarschen' inbröcht. 2003 hefft se em dat 'Bundsverdeenstkrüüz' verlehnt un 2006 is he mit den 'Sleswig-Holsteenschen Spraakpries' ehrt wurrn. He weer 50 Johr mit sien Fro Elke verheiroot, de in'n Juni 2007 storven is. Mit ehr hett he twee Söhns un veer Döchter harrt. Dat Ole Testament, översett ut den
795: Leo III. warrt in Rom to'n Paapst wählt. He stüürt de Slötel vun Petrus na Karl den Groten 2004: Bi en Seebeven vör Sumatra vun 9,0 op de Richter-Skaal un en Tsunami blievt bi 230.000 Lüüd dood. 1687: Johann Georg Pisendel, düütsch Violinist un Komponist († 1755) 1853: René Bazin, franzöösch Schriever († 1932) 1867: Eduard Kück, plattdüütsch Wöörbokschriever († 1937) 1883: Carl Ahues, düütsch Schachmeester († 1968) 1883: Maurice Utrillo, franzöösch Maler († 1955) 1893: Mao Zedong, chinesisch Politiker († 1976) 1903: Heinz Reinefarth, düütsch Jurist, Kriegsverbreker, Politiker un Landdagsafordneter vun Sleswig-Holsteen († 1979) 1914: Richard Widmark, US-amerikaansch Schauspeler († 2008) 1937: Rainer Offergeld, düütsch Politiker un Bundsminister 1940: Edward Christian Prescott, US-amerikaansch Wertschapswetenschapler un Nobelpriesdräger († 2022) 1943: Pavel Ploc, tschechoslowaaksch Biathlet 1947: Peter Sattmann, düütsch Schauspeler 1949: José Ramos-Horta, Politiker ut Oosttimor un Nobelpriesdräger 1956: Hans-Christian Biallas, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 2022) 1957: Guy Barker, britisch Jazz-Trompeter un Komponist 1963: Lars Ulrich, Slagtüüchspeler bi de Musikgrupp Metallica 1972: Oliver Lottke, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen 1984: Jonathan Tiernan-Locke, britisch Radrennfohrer 418: Zosimus, Paapst 1890: Heinrich Schliemann, düütsch Archäoloog un Opdecker vun Troja (* 1822) 1902: Minna Schrader, plattdüütsche Schrieverske (* 1850) 1963:
De 30. März is de 89. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner. In en Schaltjohr is dat de 90. Dag. 1168: Takakura wurrd de 80. Kaiser vun Japan. 1666: De Danebrog warrt över dat Eiland St. Thomas in de Karibische See uptagen, wat hüdigendags to de Amerikaanschen Jumferninseln tohöörn deit. Vun nu af an höört dat Eiland to de Kolonie vun Däänsch-Westindien. 1746: Francisco Goya, spaansch Maler († 1828) 1844: Paul Verlaine, franzöösch Schriever († 1896) 1849: Gottlieb Müller-Suderburg, plattdüütsch Schriever († 1922) 1853: Vincent van Gogh, nedderlannsch Maler († 1890) 1883: Jacob Bödewadt, plattdüütsch Journalist († 1946) 1886: Archie Stout, US-amerikaasch Kameramann († 1973) 1904: Karl Nobel, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Neddersassen († 1982) 1905: Ernst Stadtkus, plattdüütsch Schriever († 1987) 1911: Lester Rollo Stoefen, US-amerikaansch Tennisspeler († 1970) 1931: John Olov Güttke, sweedsch Biathlet († 2007) 1941: Wolfgang Hofmann, düütsch Judoka († 2020) 1957: Dave Stryker, US-amerikaansch Jazzmusiker 1964: Thomas Heinze, düütsch Schauspeler 1968: Celine Dion, kanaadsch Pop-Singerin 1983: Margaret Hoelzer, US-amerikaansch Swemmsportlerin 2000: Max Warmerdam, nedderlannsch Schachspeler 788: Patto, tweete Bischop vun Veern 1526: Mutianus Rufus, düütsch Humanist (* 1470) 1876: Antoine-Jérôme Balard, franzöösch Chemiker, Opdecker vun dat Element Brom (* 1802) 1885: Christian Gilow, plattdüütsch Schriever (*
Giambattista Lolli (* 1698 in Nonantola; † 4. Juni 1769) weer en italieensch Schachspeler. Tosommen mit Ercole del Rio un Domenico Lorenzo Ponziani, de ok ut de Gegend um Modena stammten, weer en vun de bedüüdenst Schachtheoretikervun sien Tiet. Sien Ruhm foot up dat 1763 in Bologna herutbrocht Wark Osservazioni teorico-pratiche sopra il giuoco degli scacchi (düütsch: Theoretisch-praktische Betrachtungen über das Schachspiel). Dat enthollt Analysen över Anspelen, insbesünnere de Italieensch Partie. In dat Königsgambit is de (nu nich mehr bruukt) Variante 1. e2–e4 e7–e5 2. f2–f4 e5xf4 3. Sg1–f3 g7–g5 4. Lf1–c4 g5–g4 (Muzio-Gambit) 5. Lc4xf7+ nah Lolli nöömt. (Lolli-Gambit) Se stellt den up kompromisslosen Angreep utricht Stil vun de italieensch Meesters, de sück düütlich vun den ehrder dör strategische Överleggen präägten Stil vun François-André Danican Philidor ünnerscheed. Buterdem enthollt dat Wark hunnert Endspelen. En vun disse Stellungen wurr vun Wilhelm Heinse in de sien Roman Anastasia und das Schachspiel bruukt. Normdaten: GND: 133540413 (OGND, AKS) | VIAF: 23332459 | Wikipedia-Personensöök
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Platin-Schallplatt. Platin is en cheemsch Element ut dat Periodensystem, dat to de Övergangselementen tellt un en Metall is. Platin hett dat Atomteken Pt un de Atomtall 78. Dat Element is swor, dehnbor un kann goot smeedt warrn. As Eddelmetall is Platin butendem teemlich korrosionsbestännig. De Naam is afleidt vun dat spaansche Woort platina, wat de lütte, negativ besette Form to plata „Sülver“ is. In Europa weer dat eerste mol dör den italienschen Humanisten Julius Caesar Scaliger vun Platin snackt. He beschreev en seltsom witt Metall, dat sik nich smölten leet. In en Bericht vun Antonio de Ulluoa, de 1748 publizeert worrn is, steiht en utföhrlich Beschrieven vun de Egenschoppen. Wohrschienlich is Platin al 3000 v. Chr. in dat olle Äqypten verwennt worrn. De britsche Forscher Sir William Matthew Flinder (1853–1942) hett 1895 ooltägyptischen Smuck opdeckt un faststellt, dat in lütte Mengde ok Platin verwennt worrn is. Platin is ok al vun de Indianers in Süüdamerika nütt worrn. Dat Metall weer eenfach mit dorbi, wenn Waschgold wunnen weer un künn nich afscheed warrn. De Smeden dormols hebbt, ahn sik doröver kloor to wesen, utnütt, dat sik Platinkoorns in de Gloot vun de
Dorfen is en Stadt in’n Osten vun de böverbayerisch Landkreis Erding. De Stadt liggt in dat mittlere Isendaal un hett 15.179 Inwahner (31. Dez. 2022) up en Flach vun 99,56 km2. Se is de tweetgröttste Gemeend vun den Landkreis Erding. Dorfen ligt in dat Daal vun de Isen etwa 45 Kilometer östlich vun München un etwa 20 Kilometer östlich vun de Kreisstadt Erding entfernt. Mit hör Grött vun 99,56 km² is Dorfen vun de Flach her de veertgröttste Stadt in Böverbayern – blots München, Beilngries un Ingolstadt hemm en gröttere Flach. De Stadtgemeend Dorfen hett 203 Gemeendeelen. Dorfen wurr in dat Johr 773 to’n eersten Mal in en Oorkunn nöömt, dat drapt ok för Oberdorfen to, wiel dat nich nah Dorfen un Oberdorfen unterscheedt wurr. 1954 kreeg se de Stadtrechte. Dorfen. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Stadtverwaltung Wie sich in Dorfen seit 99 Jahren eine Falschinformation hält Gemeinde von Dorfen in der Region Bayern. Afropen an’n 15. November 2021. Normdaten: GND: 4012779-5 | LCCN: n84112528 | VIAF: 143117904/ 249120388, 143117904 | Wikipedia-Personensöök