rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Flathead sünd en Indianer-Stamm ut de Salish-Spraakgrupp (Spraakfamilie: Mosan). Se hörrt to de Binnen-Salish, de up dat Columbia-Plateau leevten. Flathead is en Naam, de in Noord- un Süüdamerika ahn speziell ethnologisch Bedüüden verwend wurrd, um Stämme to bestimmen, de den Bruuk hebbt, de Kopp in fröh Kindheit dör könstlich Middel to formen. För de Stamm Flathead is dat sogor en falschen Naam, wiels dat Plattmaken vun de Stirnpartie bi lütt Kinner, geev dat bi de gar nich. De Flathead vun de Bargregion in dat hüdige noordwestlich Montana weern de ööstlichst Stamm vun dat groote Salish-Volk, de in de Columbia- un Fraser-River-Region westwärts to’n Pazifik hen leevte. An’ Anfang vun dat 19. Johrhunnert baseer ehr Levensgrundlaag vor allen up de Jagd un dat Sammeln vun wild Planten, besünners de Camaswuddel oder Knullen (Camasia esculente) de se mit Graavstöcker utgraben deen. De Flathead weern Halfnomaden, de in Veerpaal-Tipis oder mattenbedeckten Hütten wahnen denn. Se weern freedlich, un harrn mit nümms Krieg, mit Utnahm vun de mächtig Blackfoot, ehr Arzfienden. Ehr Religion weer de gewöhnlich Animismus vun de Indianer un se harrn en grooten Tall von zeremoniell Danzen, wohrschienlich hör dor ok de Sünnendanz to. In en Kontrakt vun 1855 hebbt de
Street Art is en Twieg vun de Graffiti-Maleree. As Street Art gellt all Maleree, de illegal anbröcht wurrn is un de nich to dat klassische Graffiti-Bild tohöört. De meiste Street Art kümmt vör in de Formen vun Stickers, Schablonen un Paste-Ups, man ok Biller, de ohn Verlööf upmaalt wurrn sünd, weert dor to tellt. De Ünnerscheed twuschen Street Art un Graffiti is, dat dat bi Graffiti üm den Naam geiht (un dormit üm den Maker) un bi Street Art besunners üm dat Bild. Bi Graffiti kümmt dat dor up an, wie vigeliensch de Kunst is, bi Street Art geiht dat dor üm, wie originell de Kunst is. Veel Street-Art-Künstlers wüllt mit jem ehr Kunst wat mit seggen un wat mit düütlich maken. Se staht achter en bestimmte Saak un sett sik mit jem ehr Kunst dor för in. Annere arbeit ok anonym un bringt jem ehr Biller sünner Naam mank de Lüde un wüllt dor ok nix besunners mit kloor maken. Street Art is in de 1970er Johren upkamen. Dormols is dat bruukt wurrn vun Lüde, de dor jem ehr politischen Standpunkten mit düütlich maken wollen. Later is düsse Kunst verswunnen un eerst in de laten 1990er Johren wedder updükert.
En Schabloon (vun franz. échantillon) is en utsneden Munster, wo en jummers de glieken Saken mit fardig maken kann. Dat gifft Schablonen ut Holt, Blick, Stoff oder ok vun Papp. Dat gifft Schablonen, de sünd an de Kanten utsneden. Dor kann een denn de Böverkant vun en Saak mit torechtmaken, as bi Smuckliesten un Gesimsen. In annere Schablonen sünd Streken, Biller oder allerhand Smuckformen insneden. Wenn een so en Schabloon gegen en Ünnergrund gegenhöllt un dor denn överhen malt oder sprayt, denn gifft dat jummers datsülbige Bild oder Teken. In de Kunst vun de Street Art speelt de Schabloon en grode Rull. Dor kann een vigeliensche Biller in korte Tiet un mit wenig Risiko mit an'e Wänn spröhen. Anners weert Schablonen ok bi dat Technisch Teken bruukt oder ok in de Mathematik, wenn ganz akraat en Parabelschabloon oder en Schabloon för en Sinusfunktschoon för den Graphen vun en Funktschoon torecht maakt weern schall. Bi Multiple-Choice-Tests, as bi den Fraagbogen för'n Föhrerschien, weert vun de Prüfers Antwoortschablonen bruukt, vunwegen dat de Resultaten vun en Test denn gauer rutkaamt. De richtigen Antworden sünd in de Finsters vun de Schabloon to sehn un een bruukt bloß natellen, wie veel Krüüzen to sehn sünd.
Mit den Oscar för de Beste Hööftdorstellerin warrt de Leistung vun de Hööftdorstellersche in en Film uttekent. De Mannslüüd hebbt en egen Kategorie. De Filmen qualifizeert sik jümmer in dat Johr na’t Verapentlichen. In de Tabell staht de Filmen in dat Johr, in dat se uttekent worrn sünd.
De oorsprünglichen Catawba (Eegennaam Iyeye oder Nieye för Minschen, wahre Minschen), weern en Indianerstamm ut de Spraakfamilie vun de Sioux un leevten an de Catawba-River (Grenz tüschen Noord- un Süüd-Carolina. De Stamm harr twee Ünnerstammen, de Iswa un de eegentlich Catawba. In dat 17. Johrhunnert geev dat in de Gegend völ Pockenepidemien. Doruphenn hebbt sück mehrere anner Sioux-snackend Stammen de Catawba anslooten. Dat nütz aber ok nichts. De Inwahnertall sunk vun geschätzt 10.000 (bi de Ankunft vun de Europäer) up ruch weg 5.000 in dat Johr 1692 un keem up de leegste Tall in dat Johr 1826 mit man blots noch 110 Inwahners. Hüdtodag sünd in de Stammeslist weer 2.600 Stammeslidmaaten to finnen. Se weern bekannt för ehr Fertigkeit in dat Pöttjern. De Catawba harrn en grooten Andeel an dat Wegdrieben vun de Tuscarora un an dat Tweimaken vun de ehr Siedlungen in de Johren 1712/13. List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent Catawba. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Catawba History (engl.)
Dat lett so, as wenn disse Artikel nich so akraat is as de ween schull. Kiek ok op de Diskussionssiet vun den Artikel. De Iswa weern en Ünnerstamm vun de Catawba. Se leevten an de Catawba-River (Grenz tüschen Noord- un Süüd-Carolina). Af un an wurrd aber ok seggt, dat de Naam Iswa blots en anner Beteknung för de Catawba is. List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent
De Rode Pariner (ok as “Pariner Wiehnachtsappel“ betekend) is en Appelsort. Dat is en olden Appelsort, de üm 1900 in Groot Parin in Sleswig-Holsteen entstahn un nah sien Herkonft nömmt wurrn is. De Huusappel kummt as Lokalsort blots in de Ruum Lübeck vör. As Winterappel is he Enn Oktober riep för de Arnt, bannig hart un meest gor nich druckempfindlich. In’t Lager wurrd he meest gar nich welk un kann dorüm lang lagert wurrn. Af Enn' Dezember bit März (un wenn he good lagert is, ok noch bedüüdend länger) kann he eten wurrn. De Appel is rund bit oval-afflacht, hett en Dörmeter vun bit to 10 cm un hett en dörgahn rode Schill mit en paar swart Punkten un witt Fruchtfleesch. Dat Fruchtfleesch is bit to de Geneetriep middelfast un bannig suur - dorüm kann man de Appel vör allen as Braatappel un Kokenappel bruuken. List vun de Appelsorten
Paste-Up is en Woort ut de Street-Art-Kultur. Dor is tomeist en Plakaat mit meent, dat mit Kliester oder mit Liem enerwegens buten anbackt is. Anners as bi Graffiti un Street-Art-Maleree is dat Anbacken vun Plakaten an un for sik nich verbaden. Gröttere Paste-Ups weert tomeist mit Seefdruck oder mit Schablonen maakt, lüttjere weert druckt oder ok vun Hand tekent. Dat Papier is dor besunners wichtig bi: Dat scholl wat dicker ween, as normal un ok stebiger, anners kann dat bi'n Anbacken gau inrieten, wenn dor Liem oder Kliester upkümmt. Claudia Walde: Sticker City. The Paper Graffiti Generation (Street Graphics / Street Art). Thames & Hudson, 2007. ISBN 978-0500286685
De Engelsch Symmetrievariante is en Anspeel in dat Schachspeel. Se entwickelt sück ut dat Engelsch Anspeel un tellt to de Slooten Spelen. In de ECO-Codes is de Engelsch Symmetrievariante ünner de Slötels A30–A39 klassifizeert. Elks vun de Hööftvarianten fangt mit de folgen Tüüg an (kiek ok: Schachnotatschoon): 1.c2-c4 c7-c5 Witt speelt nu entweder 2.Sg1-f3, mit de Idee d2-d4, oder 2.Sb1-c3, meest folgt denn en Fianchetto-upbau mit g2-g3 un Lf1-g2. Hööftvariante 2. Sg1-f3 Sg8-f6 3. d2-d4 (De Verzögerung vun d2-d4 föhrt nah 3. g2-g3 b7-b6 to en Igelstellung. Kiek Engelsch Igel ) c5xd4 4. Sf3xd4 Rubinstein-Variante 2. Sb1-c3 Sg8-f6 3. g2-g3 d7-d5 4. c4xd5 Sf6xd5 5. Lf1-g2 Sd5-c7 Disse Spegelung vun de versnellt Drakenvariante wurr vun Akiba Rubinstein utfunnen un vun Botwinnik seker anwendt. Sloten Variante 2. Sb1-c3 Sb8-c6 3. g2-g3 g7-g6 ( 3. ... e7-e6 4. Sg1-f3 d7-d5 5. c4xd5 e6xd5 6. d2-d4 föhrt to de Tarrasch-Verteedigung ) 4. Lf1-g2 Lf8-g7
Kreta (Κρήτη, Kriti) is dat gröttste greeksch Eiland un mit 8.331,231 km² Flach un 1.040 km Küstenlinie dat föfftgröttste Eiland in de Middellannsche See. De mit to de Verwaltungsregion Kreta gehörend, vör de kretische Süüdwestküst liggend Eiland Gavdos markeert den süüdlichsten bewahnten Punkt vun Europa. Kreta hett alltohopen 636.504 Inwahners (Stand 2021). Verwaltungs- un Wertschapszentrum vun Kreta is Iraklio (fröher ok Heraklion), mit ruch weg 140.000 Inwahners ok de gröttste Stadt vun Kreta. Kreta liggt 160 km süüdlich vun dat greeksche Fastland, un is de gröttste greeksch Eiland un nah Zypern de tweetgröttste vun de ööstliche Middellannsche See. Dat Eiland hett en gestreckte Form un mett in Oost-West-Richtung över 260 km bi en gröttste Breed vun 60 km, an de smallste Stee (bi Ierapetra) is se 12 km breet. Dat Water in’ Noorden wurrd Kretisch Meer nömmt (gr.: Κρητικό Πέλαγος), dat in’ Süüden Libysch Meer (Ggr.: Λιβυκό Πέλαγος), Kreta sien Oostenn’ reckt sück in dat so nömmte Karpathische Meer. De Messara-Even is mit ruch weg 140 km² de gröttste Even vun dat Eiland. Se wuurd intensiv landweertschaplich nutzt. Up Kreta gifft dat vööl Bargen, de sück in en Kett vun West nah Oost reckt. De gröttste Bargen up Kreta sünd:
Kliester is en Kleevstoff, de tomeist ut Methylzelluloos oder Stärk maakt is. In’n Hannel warrt he meist as Pulver verköfft. Dat gifft düsse Kliesters: Methylan. Dat is Methylzelluloos mit noch anner Stoffen dormank, dat dat mit dat Fardigmaken vun den Kliester fixer geiht. Zell-Liem. Dat is schiere Methylzelluloos. De scholl al an’n Vördag ansett weern. Düssen Liem gifft dat nich faken to kopen, man he höllt sik goot up’t Lager un he warrt ok nich so fix verbruukt. Wenn en Kliester ut schiere Stärk ansett weern schall, denn mutt toeerst de Stärk mit koolt Water anröhrt weern. Later mutt dor denn ok noch heet Water mit to oder de Saak mutt dörkaakt weern. Kliester ut Zelluloos mutt bloß mit koolt Water anröhrt weern un denn is de Saak al torecht. Tapetenkliester warrt to’n Anbacken vun Tapeten bruukt. Bi düssen Kliester sünd ok noch anner Saken mit bi (as Weekmaker un Schimmel-Ex), dormit de Tapeten beter backen doot un dormit dat keen Schimmel gifft. Bi dat Bookbinnen warrt blangen Liem ok Kliester to’n Kleven bruukt. Stärkkliester, besunners ut Kartuffelstärk warrt bi de Produktschoon vun Wellpapp bruukt. Ok wenn een Pappmaché maken will, bruukt he dor Kliester to. In de Kultur vun
Baiersch is ene Dialektgrupp vun de hoochdüütsche Spraak. Dat gift dree Dialekten: Nordbairisch in enige Bezirken vun Bayern, Middelbaiersch in Bayern un Öösterriek (Wien un ümto) un Süüdbaiersch in Düütschland, Italien (hier ok as Mócheno un Zimbrisch) un Österriek (Kärnten, Tirol un annere Länner). In Amerika gifft dat ook dat Huttersch, wat ene Art Tiroolsch is. Baiersch is de düütsche Dialekt mit de meesten Snackers. Baiersch worr ok lang in Böhmen (vandag hört dat to Tschechien) snackt.
An un for sik is Liem en Kleevstoff, de ut Eiwitten vun Deerten maakt wurrn is. So'n Liemen sünd Huutliem, Knakenliem, Ledderliem un Hasenliem. Na DIN 16921 heet dat nu avers, dat Liem en Kleevstoff is, de in Water uplööst wurrn is. Dor sünd nu ok Kliesters ut Planten un syntheetsche Kliesters mit meent un twaars denn, wenn se in Water uplööst sünd.
Uran is en cheemsch Element ut dat Periodensystem, dat to de cheemsch Serie vun de Actinoiden höört. Dat Swormetall hett dat Atomteken U un de Atomtall 92. Wieldat Uran mit en ungrade Tall Neutronen dör thermisch Neutronen teemlich good splitt warrn künnt, is dat Uranisotop 235U de eenzige natüürlich vörkamend Stoff, de en nukleare Kedenreakschoon maken kann. 235U warrt in Karnkraftwarken un Karnwapens as vörrangigen Energiedräger nütt. Sien weertschopplich Bedüden is groot, man ok dat ut Thorium-Isotop 232Th bröödte künstliche 233U is splittbor un warrt in Hoochtemperaturreakters tüügt un verbruukt. Uran is 1789 vun den düütschen Chemieprofesser un Aftheker Martin Heinrich Klaproth (1743–1817) opdeckt, de to de Tiet in Berlin leevt hett. He harr dat Element ut dat Mineral Pickblenn isoleert. Klaproth hett sien Opdecken an’n 24. September 1789 publik maakt, as he en Anspraak vör de Preußisch Akademie vun de Wetenschoppen hollen hett. Den Naam Uran hett dat Element na den Planeten Uranus kregen, de acht Johr vörher vun Friedrich Wilhelm Herschel (1738–1822) opdeckt weer. Toeerst weer dorto Uranit seggt, 1790 is dorut denn Uranium worrn. Opdeckt hett Klaproth dat Swoormetall bi de Analys vun Ierz ut dat Bargwark „George Wagsfort“ in Wittigsdaal bi Johanngeorgenstadt in Sassen. He harr
Henry Edward Bird (* 14. Juli 1830 in Portsea, Hampshire; † 11. April 1908 in London) weer en vun de beste engelsch Schachspeler in dat 19. Johrhunnert. He hett an dat eerste Schachturnier ut de Neetiet in London 1851 deelnommen, flog aber all glieks in de eerste Ronde rut. Ok Wettkämpe tegen Wilhelm Steinitz (1867) un Emanuel Lasker (1890 un 1892) hett he verloren, weer aber bi eenig Turniere immer vörn dorbi. So hett he 1880 in Gouda en Turnier wunnen un in Hereford 1885 hett he sück Platz 2 mit Schallopp deelt, achter Joseph Henry Blackburne, aber vör Mackenzie, Gunsberg, Mason, Skipworth un annern. Wiels he en originell Speelwies harr, weer he bi de Schachspelers good ansehn. Bird weer ok de Schachspeler, de den eersten Schönheitspries in de Schachhistorie kregen hett, 1876 weer dat in New York för iein Partie tegen James Mason. Bird, de vun Berop Bookholler weer, hett ok Schachböker schreben, so as Chess masterpieces (1875) un Chess history and reminiscences (1893). Wat hüm ok noch interesseren de, weer de Historie vun de Iesenbahn. Ok dorto hett he en Book schreben: An Analysis of Railways in the United Kingdom. Nah hüm is de Bird-Anspeel (1.f2-f4) nömmt wurrn.
1585: Johannes Ardüser, Swiezer Mathematiker un Ingenieur († 1655) 1841: Pierre-Auguste Renoir, franzöösch Maler († 1919) 1842: Karl May, düütsch Schriever († 1912) 1846: Giuseppe De Nittis, italieensch Maler († 1884) 1867: Rudolf Tarnow, nedderdüütsch Dichter († 1933) 1871: Oliver Campbell, US-amerikaansch Tennisspeler († 1953) 1879: Royal Harwood Frost, US-amerikaansch Astronom († 1950) 1900: Tiny Parham, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1943) 1913: Gert Fröbe, düütsch Schauspeler († 1988) 1919: Rolf Hornig, düütsch Politiker, Schriever un Landdagsafordneter († 2006) 1932: Hans Apel, düütsch Politiker un Bundsminister († 2011) 1938: Wiktor Iwanowitsch Kossitschkin, russch Iesflinklöper († 2012) 1940: Elke Loewe, plattdüütsch Schrieverin 1943: George Harrison, engelsch Musiker († 2001) 1946: Roland Hemmo, düütsch Schauspeler un Synchroonsnacker 1952: Rosemarie Taupadel, düütsch Iesflinklöperin 1960: Heiko Fischer, düütsch Ieskunstlöper († 1989) 1965: Susanna Rahkamo, finnisch Ieskunstlöperin 1990: Pello Bilbao, spaansch Radrennfohrer 1992: Thomas Diethart, öösterrieksch Skispringer 1999: Gianluigi Donnarumma, italieensch Footballnatschonalspeler 1582: Otto VIII., leste Graaf vun de Graafschop Hoya 1962: Wilhelm Peßler, düütsch Volkskundler un Kulturhistoriker (* 1880) 1983: Tennessee Williams, US-amerikaansch Schriever (* 1911) 1988: Peck Morrison, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1919) 1999: Glenn Theodore Seaborg, US-amerikaansch Chemiker, Atomphysiker un Nobelpriesdräger (* 1912) 2000: Sishayi Nxumalo, Politiker ut Swasiland (* 1936) 2016: Jim Clark, britsch
Finster betekent Finster, in de Architektur as Deel vun en Bowark, Bulloog, in de See-, Luft- un Ruumfohrt as Bodeel vun dat Fohrtüüg oder den Fleger, Finster, in de Informatschoonstechnik en Böverflach op’n Kieker vun’n Reekner, Tietfinster, in’n Sinn vun de Tiet för sünnere afgrenzte Tietrüüm, Finster, in de Geologie öllere Formatschonen, de to’n Bispeel dör Erosion an de Böverflach opslaten sünd, Finster, Lock in en Knaken, Archäoloogsch Finster, Element to’n Wiesen von archäoloogsche Funnen, Atmosphäärsch Finster, Intervall von Wellenlängen, bi de de Atmosphäär Licht dörlett. Finster is de Familiennaam von Felix Finster (* 1967), düütschen Mathematiker, Norbert Finster (* 1951), düütschen Generaalleutnant, Robert Finster (* 1984), öösterriekschen Schauspeler, Robert Finster, öösterriekschen Musiker. Kiek ok bi: Finsterer, Fenster. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Ilmenau is en 107 Kilometer langen Stroom in’n Noordoosten von Neddersassen. Se entsteiht dörch dat Tosamenfleten von de Wipperau, Stederau, Hardau un Gerdau bi Uelzen. De Ilmenau löppt dörch Bemsen, Bienbüddel, Lümborg, Bewick un denn bi Hoopt as en linken Nebenstroom in de Elv (Elvkilometer 599,0). Michael Bergemann: Gesamtliste der Fließgewässer im Elbeeinzugsgebiet. 2012 Ilmenau (Stroom). Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
As Finster warrt in de Tektonik de opslaten, d. h. an de Böverflach vun de Eer freeleggte, Deel vun en geologische Schicht in’n Ünnergrund betekent, de an sik vun en jüngeer Schicht överdeckt warrt. Disse Opsluss kummt tomeist dör Erosion tostannen un is öörtlich mehr oder minner afgrenzt. Tektonische oder ok geoloogsche Finster leegt deeper (Liggen Block) as de Rahmenstenen un sünd rundüm vun tektonisch höger liggend Stenen, dat so nöömte Hangen Block, ümgeven un verlööft op disse Wies as dör en Finster in den geoloogschen Ünnergrund rintokieken. In aktive Bargens sünd Finster vör allen in Dalen oder in’n Karn vun Antiklinalen (geoloogsch Saadels) to finnen. In de Alpen gifft dat to’n Bispeel dat Tauernfinster, dat Semmeringfinster un dat Ünnerengadiner Finster Tektonisch Deek Eisbacher G.H. (1996): Einführung in die Tektonik. Enke Verlag, Stuttgart. ISBN 3-432-99252-1 Labhart T. (2001): Geologie der Schweiz. Ott Verlag, Thun. ISBN 3-7225-6762-9
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (op Platt so veel as „Harry Potter un de Fangene vun Askaban“; dt. Titel: Harry Potter und der Gefangene von Askaban) is de Verfilmen vun 2004 vun den glieknamigen Roman vun de engelschen Schrieverin Joanne K. Rowling ünner de Regie den mexikanschen Speelbaas Alfonso Cuarón. Weltwiet hett de Film mehr as 789 Mio. US-Dollar inspeelt un hett sik dormit ünner de finanziell spoodrieksten Filmen speelt. Ut dat Tövereegefängnis Askaban is Sirius Black utbroken, wat dorto föhrt, dat in dat ne’e Schooljohr sünnere Wachters üm dat de School Hogwarts posteert warrt, de so nöömten Dementoren. Sirius Black steiht in’n Verdacht, fröher de Öllern vun Harry Potter an Lord Voldemort verraadt to hebben un gellt as en vun de gefährlichsten Verbrekers in de Töverwelt. Harry warrt gewohr, dat Black mit gröttste Wohrschienlichkeit achter em her is, man an’n Enn wiest sik, dat Black mit sien Opduken in Hogwarts blots sien Unschuld bewiesen will, dordör dat he den wohren Verrader, Peter Pettigrew, överföhrt. Den aver hett Harrys Fründ Ron all de Johren – ahn dat to weten – as Huusrott hollen. Black un de ne’e Schoolmester gegen de düsteren Künst, Professer Lupin, wüllt Pettigrew fastsetten, man
Sir Robert Stawell Ball (* 1. Juli 1840 in Dublin; † 25. November 1913 in Cambridge) weer en irisch Astronom. Sien Vader weer Naturforscher. Ball weer siet 1892 Perfesser för Astronomie un Geometrie in Cambridge un is vör allen dör sien populär Böker över Astronomie bekannt wurrn. Sien Hööftinteressenrebeet weer aber woll de Mathematik. Experimental Mechanics. 1871. The Theory of Screws: A Study in the Dynamics of a Rigid Body. 1876. A Story of the Heavens. 1886. The Story of the Sun. 1893. A Treatise on the Theory of Screws. 1900. A Treatise on Spherical Astronomy. 1908. 1873 wurr Ball to'n Lidmaat vun de Royal Society of London ernannt. 1886 wurr he to'n Ridder slahn. Körtbiographie bi nahste.ac.uk (engl.) Klima-Luft.de Eintrag im Archiv der Royal Society Indrag bi 1911encyclopedia.org (engl.) Bertelsmann Lexikon Astronomie, 1993 ISBN 3-570-01612-9
William Lassell (* 18. Juni 1799 in Bolton, Lancashire; † 5. Oktober 1880 in Maidenhead, Berkshire), weer en engelschen Astronom. He keem ut finanziell good Verhältnissen un kunn sück dat leisten, sück ut rein Privatvergnögen mit de Astronomie to befaaten. He harr en sülvst baut, groot Privatsteernwacht bi Liverpool, mit sülvst baut Instrumenten. Bekannt wurrn is he, as he 1847 de Neptunmaand Triton funnen hett. Een Johr later hett he to de sülvig Tiet as William Cranch Bond Hyperion opdeckt, wat en Maand vun Saturn is. 1851 hett he up Malta sien Beobachtungen wieder makt un denn de Uranus-Maanden Ariel un Umbriel opdeckt. Bertelsmann Lexikon Astronomie, 1993, ISBN 3-570-01612-9
William Cranch Bond (* 9. September 1789 in Portland/Maine; † 29. Januar 1859 in Cambridge/Massachusetts), weer en US-amerikaansch Astronom. Vun Berop weer he Uhrmaker in Boston un ansonsten Autodikat. He weer de eerste Direkter överhoopt vun de Steernwacht vun dat Harvard College in Cambridge. Bekannt wurrn is he, as he, tosommen mit sien Söhn, John Phillips Bond, to glieker Tiet as William Lassell 1848 de Saturnmaand Hyperion opdeckt hett. Bond weer en Pionier vun de Astrofotografie. Tosommen mit John Adams Whipple hett he 1850 de eerste Daguerreotype vun en Steern makt, de Wega. Bond un Whipple hebbt ok detailleerte Fotos vun de Maand makt. Bertelsmann Lexikon Astronomie, 1993, ISBN 3-570-01612-9
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Hindustani ( Up Hindi: हिंदुस्तानी, Hindustānī) is de Naam vun en Spraak ut Noordindien. Düsse Spraak is de Wuddel vun de beiden hüdigen Standardspraken Hindi un Urdu, de dor vun herkaamt. In grode Delen vun den Noorden un vun de Midden vun Indien is Hindustani goot to verstahn. In'n Loop vun de Johrhunnerten hett sik dat ännert, wat mit den Naam Hindustani meent weer. Toeerst hefft de Lüde dat bruukt, de den Noorden vun Indien mit Gewalt innehmen döen. De snacken persisch un hefft Hindustani as en Naam för de ganzen inheemschen Spraken in Noordindien nahmen. In un um Delhi ümto weer de Regionalspraak Khari Boli tohuse. As later düsse Spraak in den ganzen indischen Subkontinent as en Lingua Franca bruukt wurrn is, kreeg se den Naam Hindustani. Annere Naams för düsse Spraak weern Hindi, Hindavi, Hindui, Bhakha un Rekhta. As de Briten vun dat 18. Johrhunnert af an na Indien kemen un dat an sik reten harrn, menen se mit Hindustani en besunnere Form vun dat Khari Boli, wo wi hüdigendags Urdu to seggt. Düsse Form warrt in de Nastaliq-Schrift schreven un wiest allerhand persische
Henrietta Swan Leavitt (* 4. Juli 1868 in Lancaster, Massachusetts; † 12. Dezember 1921 in Cambridge, Massachusetts), weer en US-amerikaansch Astronomin. 1902 wurr se Assistentin an dat Observatorium vun dat Harvard College. Later henn övernehm se de Leeden vun de Abteilung för photographisch Photometrie. in Arequipa in Peru hett se de beid Magellanschen Wulken beobacht. Meest hett se sück mit Veränderlichen, besünner mit de Cepheiden, beschäftigt. 1912 hett se de Perioden-Helligkeets-Beziehung opdeckt. Bertelsmann Lexikon Astronomie, 1993, ISBN 3-570-01612-9
Pius XII. (* 2. März 1876 in Rom as Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli; † 9. Oktober 1958 in Castel Gandolfo) weer Paapst vun de Kathoolsche Kark un de Staatsböverste vun den Vatikan vun 2. März 1939 bit to sien Dood. Pacelli studeer af 1894 Theologie un promoveer 1901 to'n Dr. theol. un 1902 to'n Dr. jur. Nah de Familientraditschoon harr he en Juristenloopbahn inslahn sullt, aber he hett sück 1899 to'n Preester weihen laten. 1917 weer he Nuntius in München, 1920 bit 1929 in Berlin. Vun 1930 af an weer he denn Staatssekretär vun Paapst Pius XI.. To de Tiet hett he sück düchtig för de Konkordatspolitik vun de Vatikan insett. As he Paapst wurrn de, brook ok bold de Tweete Weltkrieg ut. Na buten hen hett sück Pius XII. neutral verhollen, achtern rüm un up diplomatischen Weg, hett he aber versöcht, Verfolgungen to verhinnern un Not to mildern. To de Vernichten vun Jööden hett he offiziell nichts seggt, wat hüm nahst vööl Kritik inbrocht hett. Fatalerwies hett he de Natschonalsozialismus sogor verharmlost, weer aber strikt tegen de Kommunismus. Ok dat broch hüm Kritik in, bunn dat doch de Kark, de he eegentlich internatschonal hollen wull, ok an den