rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Judas Thäddäus is de Broer van Jakobus, den Jüngeren (un dordör unner Umstänn en Broer vun Jesus vun Nazaret) un een vun de twolf Jüngers un Apostels vun Jesus. Thaddäus bedutt sachtsinnig. He schall nich dör'nanner brocht weern mit en annern Jünger mit Naam Judas. Dat weer Judas Ischariot, de Jesus verraden hett. Thaddäus is wohrschienlich Fischer ween. Bekannt is he sunnerlich vunwegen siene Epistel in dat Nee Testament, den Judasbreef. Dor schrifft he to Anfang, he weer Judas, een vun Jesus Christus siene Knechten un Broer vun Jakobus. Na Jesus siene Himmelfohrt schall he tohopen mit Simon dat Evangelium in Syrien, Mesopotamien un dat Partherriek kunnig maakt hebben. Vun em warrt vertellt, dat he Minschen heelen konn un dat he Dämonen ut Götzenbiller utdrieven konn, so, dat de amenne utbüxen döen un de Biller twei gungen. Tolest schall he in Persien mit en Knuppel dootslahn wurrn sien. Achterna schollen se em dat Hööft afslan hebben mit en Biel. Up sien Graff is de Swatte Karken boot wurrn. Sien Naamdag is in de Röömsch-kathoolsche- un in de Evangeelsch-luthersche Karken an'n 28. Oktober, bi de Orthodoxe Karken avers an'n 19. Juni. He is Patroon vun Goslar un warrt anropen in sware
Born Q (Q afkört vun düütsch „Quelle“) is en Text, de hüdigendags nich mehr vorliggen deit. Man dat warrt in en Hypothese annahmen, he weer mol mit de Hand up Greeksch upschreven wurrn un harr de Schrievers vun Matthäus un Lukas sien Evangelium as tweeten Born neven Markus sien Evangelium vorlegen. So seggt dat de Tweeborntheorie, de in de Wetenschop vun de Theologie bekannt is. In Born Q schöllt sunnerlich Spröök vun Jesus tohopensammelt ween sien. Vundeswegen heet düsse Born Q up düütsch ok Logienquelle Q, na dat greeksche Woort Logion, wat Spröök bedüden deit. Upschreven schöllt dat Wannerpredigers ut de eerste Tied vun dat Christendom. En Afschrift vun Born Q is avers nie nich funnen wurrn. De Logienborn is verscheden Mole dör Verglieken vun Markus, Lukas un Matthäus sien Evangelium rekonstrueert wurrn. Dor is man sunnerlich vun Texte bi utgahn, de bi Matthäus un bi Lukas vorkaamt, bi Markus avers fehlt. In de kritische Utgave ut dat Johr 2000 (kiek unnen bi Rekonstruktschonen) is vun en internatschonal Team vun Forschers tohopenstellt wurrn. Dor weert ut allerhand Grünn ok Verse ut Matthäus un Lukas sien Sunnergoot un ok Verse mit Parallelen bi Markus unnersocht, of se mööglicherwiese vun Q herkaamt.
Edo Reents (* 26. September 1965 in Wittmund (Oostfreesland) is en düütsch Kulturjournalist un Literaturkritiker. Reents hett Germanistik, Publizistik un Philosophie an de Universität Mönster studeert un wurr dor 1998 to Thomas Mann sien Schopenhauer-Rezeptschoon promoveert. Nah dat Studium schreev he för dat Feuilleton vun de Süddeutsche Zeitung ünner annern för Popmusik un geisteswetenschaplich Tagungen. In’ April 2001 wessel he mit den dortigen Ressortchef Claudius Seidl, as ok Niklas Maak, Georg Diez un den Filmkritiker Michael Althen as Redakteur to dat Feuilleton vun de Frankfurter Allgemeine Zeitung, wo he bit 2006 för den Beriek Popmusik tostännig weer. Siet März 2006 schreev Reents (Redaktschonskürzel edo) in de Literaturredaktschoon vun de FAZ, af Januar 2012 is he en vun de Stellvertreder vun den Kulturchef Nils Minkmar. Zu Thomas Manns Schopenhauer-Rezeption, Königshausen und Neumann, Wüzburg, 1998 (Dissertatschoon) Thomas Mann Körtbiografie. Claassen, München 2001 ISBN 3-546-00291-1 Neil Young. Eine Biographie, Rowohlt, Berlin, 2005 ISBN 978-3-87134519-7 F.A.Z. - Helden des Pop, Hörbook mit Porträts vun Johnny Cash, Bob Dylan, Van Morrison, David Bowie, Paul Simon, Eric Clapton, Lou Reed, Paul McCartney, Roger Waters, Keith Richards und Pete Townshend, Verlag Just, München, 2006 DNB-Katalog De Redaktschoon vun de F.A.Z. Böker vun den Schriever bi perlentaucher.de
Charles Thomas Kowal (* 8. November 1940 in Buffalo; † 28. November 2011 in Cinebar, Washington) weer en US-amerikaansch Astronom, de tallriek Maanden, Asteroiden un Kometen opdeckt hett. Kowal hett 1974/1975 de Jupitermaanden Leda un Themisto opdeckt, wobi Themisto tonächst weer verloren un eerst 2000 weer funnen wurr. 1977 hett he den ungewöhnlichen Asteroiden (2060) Chiron opdeckt, bi de sück dat aber ok um en Kometen hanneln kann. Dat gellt ok für den Aten-Asteroiden (2340) Hathor, de Apollo-Asteroiden (1981) Midas, (2063) Bacchus, (2102) Tantalus un (5660) 1974 MA, de Amor-Asteroiden (4596) 1981 QB un (4688) 1980 WF as ok de Trojaner (2241) Alcathous un (2594) Acamas. Kowal hett dorneben ok eenig Kometen opdeckt (Alleen- bzw. Mitopdecker), as u. a. 99P/Kowal, 104P/Kowal, 134P/Kowal-Vavrova, 143P/Kowal-Mrkos un 158P/Kowal-LINEAR (da Objekt Chiron drocht tosätzlich de Beteken 95P/Chiron). Dorto kommt denn ok noch tallriek vun hüm opdeckt extragalaktische Supernovae. Nahroop in den Buffalo News C. T. Kowal: Galileo’s Observations of Neptune. DIO Bd. 15, S. 3–6 (Dezember 2008) (PDF, 80 KB) [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&db_key=PRE&qform=AST&arxiv_sel=astro-ph&arxiv_sel=cond-mat&arxiv_sel=cs&arxiv_sel=gr-qc&arxiv_sel=hep-ex&arxiv_sel=hep-lat&arxiv_sel=hep-ph&arxiv_sel=hep-th&arxiv_sel=math&arxiv_sel=math-ph&arxiv_sel=nlin&arxiv_sel=nucl-ex&arxiv_sel=nucl-th&arxiv_sel=physics&arxiv_sel=quant-ph&arxiv_sel=q-bio&sim_query=YES&ned_query=YES&adsobj_query=YES&aut_logic=OR&obj_logic=OR&author=kowal%2C+c.+t.&object=&start_mon=&start_year=&end_mon=&end_year=&ttl_logic=OR&title=&txt_logic=OR&text=&nr_to_return=200&start_nr=1&jou_pick=ALL&ref_stems=&data_and=ALL&group_and=ALL&start_entry_day=&start_entry_mon=&start_entry_year=&end_entry_day=&end_entry_mon=&end_entry_year=&min_score=&sort=SCORE&data_type=SHORT&aut_syn=YES&ttl_syn=YES&txt_syn=YES&aut_wt=1.0&obj_wt=1.0&ttl_wt=0.3&txt_wt=3.0&aut_wgt=YES&obj_wgt=YES&ttl_wgt=YES&txt_wgt=YES&ttl_sco=YES&txt_sco=YES&version=1 Warken vun hüm in dat Astrophysics Data System Minor Planet Discoverers Normdaten: GND: 115804769X (OGND, AKS) | LCCN: n88122889 | VIAF: 29686741 | Wikipedia-Personensöök
Synoptikers oder Synoptische Evangelien (vun greek. (συνόψις syn-opsis), tohopen (an)kieken) weert de dree Evangelisten Markus, Matthäus un Lukas un ok ehre Evangelienböker, also Markus, Matthäus un Lukas sien Evangelium nömmt. Dor hannelt sik dat um de eersten dree Evangelien in dat Nee Testament bi. Johannes sien Evangelium höört nich to de Synoptischen Evangelien mit to. In düsse Böker schrievt de Synoptikers over de Lehr un dat Leven vun Jesus vun Nazaret. Na ehre Theologie verstaht se dat so, dat Jesus de Christus is, also Gott sien egen Söhn un Herrscher over de ganze Welt. Wat de Spraken angeiht, un ok de Textgrundlagen, de in de Evangelien inarbeit sünd, stimmt de dree Syoptikers in allerhand Saken overeen. Vundeswegen hett Johann Jakob Griesbach al 1776 to’n eersten Mol de Texte in Reegen een neven de annere parallel in en so nömmte Synopse (Tosamenschau) afdrucken laten. So konnen de beter vergleken weern. So keem dat, un de eersten dree Evangelien sünd to ehren Naam „Synoptische Evangelien“ kamen. In de Midden vun dat Utforschen vun de synoptischen Evangelien steiht as Thema dat so nömmte Synoptische Problem. Dor befaat sik de Bibelwetenschop un de Bibelexegese mit. Dat geiht dor um de Frage bi, wie dat
Arthur Leslie Kagan "Arturo" Sergi (* 8. November 1925 in New York; † 3. Januar 2006 in Austin, Texas) weer en US-amerikaansch Opernsinger (Stimmlaag: Tenor) un Perfesser för Gesang an de University of Texas in Austin. Arturo Sergi weer de Grünner und Rektor vun de "Ost-West Intern. Musik-Akademie" e. V., Leiter vun de "Altenburger Musiktheater-Akademie" mit jährlich stattfinnen Meesterkursen för Gesang un bit 2000 Leiter un Organisator vun dat "Altenburger Musik-Festival". Arturo Sergi hett völ Johren in Düütschland sungen, to’n Bispeel an de Hamborger Staatsoper, in Frankfurt/M., Köln, den Bayreuther Festspelen, den Münchner Festspelen, in Berlin, de Royal Opera Covent Garden un de Metropolitan Opera in New York City as ok in völ führend Opernhüüs up de Welt. Noch fiev Daag för sien Dood, an’ 29. Dezember 2005, weer he mit de Altenburger Musikfrüenden in Verbinnen treden, um en nee Projekt up den Weg to bringen. För sien Leistungen un sien musikalisch Schaffen kreeg he 1998 den „Kultur-Pries“ vun de Stadt Altenburg un in’ August 2005 vun den Landraad de „Medaille für besondere Verdienste des Landkreises Altenburger Land“. Arturo Sergi weer beuterdem Kantor vun de Congregation Beth Israel wiels de 1970er un fröhen 1980er Johren in Houston, Texas. He is
Anne Minter (* 3. April 1963 in Victoria) is en ehmalge austraalsch Tennisspelerin. Wiels hör Tenniskarriere, de van 1979 bit 1993 düer, wunn Minter veer WTA-Eenzeltitel un een WTA-Düppeltitel. Hör best Platzeeren in de Tennis-Weltranglist weer Platz 23 in’t Eenzel (Juli 1988) un Platz 68 in de Düppelkonkurrenz (Mai 1990). För hör Land hett se all tosommen 26 FedCup-Insatzen makt un dorbi 20 Kämpe wunnen. 1988 hett se an de Olympisch Sömmerspelen deelneommen, is aber in de tweet Runn all utscheeden. WTA-Profil (engelsch) ITF-Profil (engelsch) FedCup-Statistik (engelsch) Indrag bi Sports-reference.com (engelsch)
Emma Shapplin (* 19. Mai 1974 as Crystêle Madeleine Joliton in den Pariser Vöroort Savigny-le-Temple) is en franzöössch Opern-Koloratursopran. Emma Shapplin fung mit 14 Johren an, sück för Musik to interesseeren un kreeg Ünnerricht in klassischen Gesang vun en 70-johrigen ehmalgen Singer. Nah en Tiet as Singerin in en Hardrock-Grupp hett se sück denn weer den klassischen Gesang widmet. All hör Debüt-Album "Carmine Meo" van 1997 un de Single "Spente le stelle" wurrn to en grooten Spood un se kreeg hör eerst Golden Schallplaat. Hör neeste Album Macadam Flower (2009) hett se sülvst schreven un komponeert. Carmine Meo (1997) Etterna (2002) Macadam Flower (2009) Websteed vun Emma Shapplin Biographieup www.rfimusic.com (engelsch)
Evangelist („De dat Evangelium kunnig maakt“) betekent Evangelist, een vun de veer Schrievers vun de Evangelien in dat Nee Testament: Matthäus, Markus, Lukas un Johannes, Evangelist, Prediger, de bi en Evangelisatschoon togange is, Evangelist, en Singer in en neetestamentlich Oratorium. He singt de Stucke twuschen de Arien, wo de Loop vun de Saak in vertellt warrt, in en Rezitativ, Diakon in de orthodoxen Karken, de dat Evangelium vorlesen deit, Gemeendeamt in de neeapostoolsche Karken, Technology Evangelist, en Person oder Rull in dat technische Marketing vun Unnernehmens. Kiek ok bi: Evangelista, Evangelisti, Johann Evangelist Haydn, Johann Evangelist Walleshauser. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Begreep Evangelium stammt ut de Greeksche Spraaken (εὐαγγέλιον eu-angelion) un bedutt so veel, as „Lohn for dat Bringen vun en gode Naricht“, kort „gode Naricht“, „Bliede Böskup“ oder „Frohbott“. Sunnerlich is dor de Naricht vun en Sieg (in'n Krieg) mit meent. De ganze Woortgrupp rund um Evangelium un siene Stammverwandten is bit up den hüdigen Dag in de Karkenspraak aktiv (vgl. evangeelsch, Evangelisatschoon, evangelikal) un höört vun de Tied vun de eersten Christen af an to'n christlichen Grundwoortschatz, buten de Greeksche Spraken as Lehnwöer. Dat Jodendom mit greeksche Mudderspraken hett, just as dat greeksche Ole Testament (de Septuaginta) sunnerlich dat Verb ευαγγελιζομαι (eu-angelizomai) bruukt. So is dat vun den Profeten Jesaja bruukt wurrn for de Naricht vun dat Heel, dat Gott sien Messias bringen scholl (vgl. Jes.40,9). Later hefft de Kaisers vun Rom den Begreep an sik reten. Se hefft sik sülms ankeken as Herrn over de Welt, as Gödder, as Redders un Erlösers. Wenn se nu wat kunnig to maken harrn, so hefft de Narichten, de se in de Welt rutgahn laten hefft, den Naam Evangelium kregen, egolweg, of dat dor um vergnögte un kommodige Saken in gung, oder nich. So, as dat in dat Nee Testament vertellt
Folkert Krey (* 16. Januar 1692 in Buttfoor; † 21. Oktober 1775 ok dor) weer en Dörpschoolmeester, Organist un Verfaater vun en bekannt Reekenbook för oostfreesch Volksscholen. Folkert Krey entstamm vun sien Moders Siet en old inseeten Familie ut Buttfoor. Sien Vader weer de in Eggelingen boren Hermann Krey (1656 - 1727), sien Moder Alget Folkerts (1664 - 1724). He weer dat öldste Kind vun fiev Kinner. In eerst Ehe weer Folkert Krey mit de ok ut Buttfoor stammen Anna Elisabeth Helmrichs verheiraadt. Mit hör harr he twee Döchter un veer Söhns. Twee Johr nah de Dood vun sien Fru hett he an’ 23. April 1754 de in Reepsholt boren Anna Catharina Leiner (1704 - 1782) heiraadt. Of he mit de noch Kinner harrt hett, weet man nich. Krey wark as Dörpschoolmeester un Organist vun der St.Marien-Kark vun Buttfoor. Över de eng Grenzen vun sien Dörp bekannt wurrn is Folkert Krey dör de Herutgaav vun en plattdüütsch Reekenbook, dat lang Tiet in oostfreesch Scholen brukkt wurrn is. De Bekanntheitsgrad vun dit Reekenbook wiest sück ok in en spreekwöörtlich Redewennen, de ok hüüd in Oostfreesland hier un dor bruukt wurrd: Zitat: Dat is so seeker as twê mal twê vêr sünd,
Evangelium (vun Koine-Greeksch εύαγγέλιον Eu-angelion „Gode Naricht“, „Bliede Böskupp“, „Frohbott“) betekent Evangelium, de Naricht, dat Gott de ganze Welt in Jesus Christus dat Heel brocht hett, Evangelium, een vun de eersten veer Böker vun dat Nee Testament, Evangelium, de leste (un wichtigste) Schriftlesung in de Karken, Faken warrt ok allens, wat Jesus Christus seggt un daan hett, Evangelium nömmt. Towielen warrt ok for dat ganze Nee Testament eenfach Evangelium seggt. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Christine Rosholt (* 3. Januar 1965 in Minneapolis; † 27. Dezember 2011 ok dor) weer en US-amerikaansch Jazzsingerin. Rosholt het hör Afsluss an de Minneapolis Children’s Theater Company & School maakt un kreeg den Bachelor in Performance Art un Fotografie an dat Art Institute of Chicago. Se is tonächst in Theater as Schauspelerin un Singerin uptreden. Anfang vun de 2000er Johren fung se an as Jazzsingerin in Clubs vun hör Heimatstadt uptotreden, ünner annern as Bandsingerin vun de Beasley’s Big Band. Se hett in hör Gesang Inflooten vun Anita O’Day, Ella Fitzgerald, Billie Holiday, Blossom Dearie un Frank Sinatra verarbeit. 2008 legg se hör Debütalbum Detour Ahead bi Lipstick Records vör. In dat Album wurr ok en Titel vun Billy Strayhorn mit upnommen. 2009 folg dat Livealbum Live at the Dakota Jazz Club. Kört vör hör unverwacht Dood Enn’ Dezember 2011 hett se noch hör letzt Album Pazz fardig stellt, dat mit den britschen Songwriter Kevin Hall entstahn weer. Scott Yanow hett hör Gesang as „a subtle but powerful voice, one that sneaks up on the listener and makes a surprisingly strong impression.” würdigt. Porträt in Jazzpolice Porträt in All About Jazz Nahroop in Citypages Christine Rosholt bi allmusic.com Pamela
Fritz Moravec (* 27. April 1922 in Wien; † 17. März 1997 ok dor) weer en öösterrieksch Alpinist un Schriever. Bekannt wurr Fritz Moravec dör sien tallriek Expeditionen ünner annern in dat Karakorum, wo he an de Eerstbestiegen vun den 8.034 m hooch Gasherbrum II deelnommen hett. He weer aber ok Grünner vun de Hoochgebirgsschool Glockner-Kaprun. Nah en Lehr to’n Kraftfahrtüüchmechaniker studeer he Maschinen an de TH Wien. He wull all immer geern in de Bargen klautern, dat harr he vun sien Vader, de Lokomotivführer weer. De weer ok in‘ Eersten Weltkrieg an de Dolomitenfront as Militärbargführer insett. Fritz Moravec sülvst keem eerst 1942 in‘ Tweeten Weltkrieg to de Gebirgstruppen un keem denn in den Kaukasus. Nah de Rückkehr ut de Kriegsgefangenschap 1946 studeer he wieder Psychologie un Pädagogik un wurr Faklehrer in en Fakschool för Schlosseree. Sien Freetiet verbroch he völ mit Jöögdgruppen in de Bargen, as in dat Gesäuse, un führ Kletterkurse dör. Spezialiseert harr he sück up dat Iesklautern, anners as sien Vader, de mehr in Felsen rümklautern dee. Nah 1950 is he vermehrt in de Westalpen un 1954 all eerstmals in den Himalaya to‘n Saipal. 1956 besteeg he den Gasherbrum II mit Joseph Larch un Hans
Gyula Breyer [IPA: ˈɟulɒ ˈbrɛiɛr] (* 30. April 1893 in Budapest; † 9. November 1921 in Bratislava) weer ein ungaarsch Schachspeler. Breyer weer en vun fiev Kinder vun Adolf Breyer un de sien Fru Irma Róth. He is in bürgerlich Verhältnissen upwussen un hett dat Gymnasium absolveert, in dat he sück besünners in dat Fak Mathematik hervördahn hett. 1910 hett he sück an de Technisch un Wertschapswetenschaftlich Universität Budapest. Vun‘ Militärdeenst wurr he wegen sien slecht Gesundheitstostand befreet. 1918 kreeg he dat Diplom as Ingenieur. In dat glieker Johr hett he de ut arm Verhältnissen stammend Teréz Balikó († 1935) heiraadt, mit de he en 1921 boren Dochter harr. 1920 siedel he nah Bratislava över un bedreev dor en Ingenieurbüro för Iesenbetonbau, dat aber meest kien Gewinn inbroch. En vun hüm grünnd Tietschrift för Schach un Denkspelen, Szellemi Sport - Geistes Sport, muss nah blots fiev Heften weer instellt wurrn. He leev hööftsächlich vun sien spärlich Einkünften ut sien schachlich Tätigkeit, dorto hörrn Priesgelder ut Turnieren un Honorare ut Simultanvörstellungen as ok sien Tätigkeit as Schachkolumnist för de Zeitung Bécsi Magyar Újság. He is mit blots 28 Jahren an Hartverseggen in Bratislava storven. He hett dat Schachspelen 1907 lehrt, sien
Ian Martin Bargh (* 8. Januar 1935 in Prestwick, Schottland; † 2. Januar 2012 in Toronto) weer en britisch-kanaadsch Jazzpianist. Bargh is mit 17 Johren sowohl as klassisch Pianist as ok mit Jazzgruppen un Danzbands in England un Schottland uptreden, bevör he 1957 nah Kanada utwanner dee. In Toronto weer he sietdem in de dortig Jazzszene aktiv un speel in de 1960er un 70er Jahren mit gasteeren Musikers as Buddy Tate, Buck Clayton, Bobby Hackett, Vic Dickenson, Eddie „Cleanhead“ Vinson, Ernestine Anderson, Sweets Edison, Edmond Hall, Doc Cheatham oder Tyree Glenn. Af Anfang vun de 1980er Jahre kreeg Bargh en Anstellen as Pianist in den Saterdag-Sessions vun Jim Galloway („Toronto Alive!“), de in dat Sheraton Centre stattfunnen un in’t Radio överdragen wurrn. Bi disse Sessions speel he ünner annern mit Zoot Sims, Al Cohn, Lee Konitz, Peter Appleyard, Frank Wright, Scott Hamilton, Rob McConnell, Ed Bickert, Dizzy Reece un Warren Vaché. Neben Tourneen mit Jim Galloway is he ok jedes Johr up dat Toronto Downtown Jazz Festival uptreden, wo he mit Künstlers as Plas Johnson, Spanky Davis, Harold Ashby, Fraser MacPherson, Joe Temperley, Randy Sandke, Jake Hanna un George Masso speel. Neben sien langjohrig Liddmaatschap in dat Sextett vun Jim
Dat Woort Evangelium is in de christliche Liturgie de korte Naam for de leste vun twee oder dree Lesungen in den Goddesdeenst in'e Karken. Se is ut een vun de veer Evangelienböker ut dat Nee Testament nahmen un hett dor ehren Naam vun her. In den kathoolschen Goddesdeenst is de Lesung vun dat Evangelium de Hööchdepunkt vun den Woortgoddesdeenst. Dor warrt de Stimm vun Jesus Christus sülms in höört. Vundeswegen warrt dat Evangelium begrött mit Halleluja-Ropen un mit den Halleluja-Vers, de dor tohöörn deit. In de kathoolsche Hillige Misse warrt dat Evangelium ehrt mit Lüchters un Wiehrook. Faken passeert dat so, dat dat kostbor utstaffeerte Evangeliar in en fierlichen Umtog (processio) vun't Altar na'n Ambo brocht warrt un dor gaht de Lüchters mit un de Wiehrook warrt rökert. Dat Vorlesen vun dat Evangelium is denn Sake vun den Diakon. Wenn keen Diakon to griepen is, maakt dat de Preester. In de evangeelsch-lutherschen un Reformeerte Karken gifft dat faken gor keen dree Lesungen in de Karken. Bi de Lutherschen hett avers jedeen Sönndag in't Karkenjohr sien Evangelium, wat dor tohören deit un wat denn vorlesen weern schall. Dor höört dat Evangelium in de Liturgie to dat so nömmte Ordinarium missae. Bi
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | 280er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 315 v. Chr. | 314 v. Chr. | 313 v. Chr. | 312 v. Chr. | 311 v. Chr. | 310 v. Chr. | 309 v. Chr. | 308 v. Chr. | 307 v. Chr. | ► | ►► De Römers erovert de Samniten ehre Hööftstadt Bovianum. De Etruskers maakt nu an de Samniten ehre Sieten in den Tweeten Samnitenkrieg mit un belagert de röömsche Stadt Sutrium.
Willi Entenmann (* 25. September 1943 in Benningen am Neckar; † 3. Januar 2012 in Garmisch-Partenkirchen) weer en düüutsch Footballspeler un -trainer. Entenmann fung sien Loopbahn as Afwehrspeler bi den TSV Benningen an un wessel 1963 to’n VfB Stuttgart, wo ok sien Bröer Rudi Entenmann speel. In sien Tiet bi den VfB Stuttgart keem Willi Entenmann up 237 Bundsligaspelen as ok acht Tweetligaspelen. Dorbi hett he 28 Doren schaaten. Van 1976 bit 1978 hett he sien Karriere bi de TSG Backnang 1919 utklingen laaten. In sien latere Tiet as Trainer weer Willi Entenmann van 1982 bit 1990 bi den VfB Stuttgart as Amateur-, Assistenz- un Cheftrainer tätig. Dornah traineer he den 1. FC Nürnberg (1991 bit 9. November 1993 un van 3. Mai 1996 bit 31. August 1997), denn weer de Amateure vun VfB Stuttgart (1994 bit 3. Mai 1996), de SpVgg Unterhaching (2. Oktober 1997 bit 30. Juni 1998), tweemal den SV Sandhausen (1999/00 un 2002), den VfR Aalen (2000/01) un den SGV Freiberg (30. Oktober 2003 bit 31. Oktober 2004). Willi Entenmann weer to’n Ski-Langloop in Öösterriek, as he up eenmal gesundheitlich Probleme kreeg un in dat Krankenhuus vun Garmisch-Partenkirchen inleefert wurr, wo he denn storven is. Man
Bi de Ansläge in Norwegen an'n 22. Juli 2011 sund um 15.22 METZ bi en Exploschoon bi en Huus vun de Regeerung in't Zentrum vun de norweegsche Hööftstadt Oslo acht Minschen umbrocht un 10 verwunnt wurrn. Um un bi twee Stunnen later gung dat los, un up dat Eiland Utøya is en Anslag utöövt wurrn up en Ferienlager vun de Jöögdorganisatschoon vun de sozialdemokraatsche Arbeiderpartiet, Arbeidernes Ungdomsfylking. En Mann hett um un bi 90 Minuten mit en Halfautomaatsche Wapen up de Oppers schaten, de nix harrn, um sik to verdeffendeern. De Polzei seggt, dor weern 68 Minschen bi an'e Siet brocht wurrn. Noch en Opper is eene Weeke later an siene Wunnen sturven. Alltohopen sünd bi de Ansläge 77 Minschen umkamen. De Norweger Anders Behring Breivik is fröh an den Avend vun'n 22. Juli up dat Eiland fastnahmen wurrn. He schall den Anslag utöövt hebben. Breivik hett an'n neegsten Dag togeven, dat he dat maakt harr. He meen, dor stunn sien Haat up den Islam achter. Ehr he losgung to den Anslag, harr he en Schrieven vun mehr as 1.500 Sieten wegschickt, wo he versoch, de Grünn for den Anslag to verklookfideln. An'n 29. November 2011 hett en Gootachten vun
Anders Behring Breivik (IPA: ['andəʂ 'beːriŋ 'bræɪviːk]; * 13. Februar 1979 in Oslo, na annere Borns in London hett de Ansläge in Norwegen 2011 utöövt. Dor sünd 77 Lüde bi an'e Siet maakt wurrn. To'n groden Deel weern dat junge Lüde, de bi en Feriencamp vun de norweegsche sozialdemokraatsche Jöögdorganisatschoon mitmaakt hefft. He is an'n 22. Juli 2011 fastnahmen wurrn un hett an'n neegsten Dag allens togeven. De Mann weer 32 Johre oold, as he de Ansläge unnernahmen hett. As Grund hett he angeven, he woll Norwegen verdeffenderen gegen den Kulturmarxismus un gegen den Islam. He harr de Sozialdemokraten in dat Land siene Regeerung „so hart, as dat man gung“ slahn wollt, vunwegen, dat se to den „Massenimport vun Moslems“ na Norwegen duchtig bidragen harr. An'n 29. November 2011 is in en Gootachten vun de Forensische Psychiatrie bekannt maakt wurrn, dat Breivik de Schuld an den Anslag nich torekent weern kann, vunwegen dat he dormols an en Paranoide Schizophrenie leden harr. Dar Gericht hett sik düsse Meenung avers nich anslaten un hett em an'n 24.August 2012 to 21 Johre Haft verordeelt. Achterna mutt he in Sekerheitsverwohren. Dor hett he de Hööchststraaf mit kregen, de in Norwegen mööglich is. Aftenposten vom