rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Andrei Iwanowitsch Stackenschneider , russisch Андрей Иванович Штакеншнейдер (* 6. März 1802 in Gattschina; † 20. August 1865 in Moskau) weer en bekannt russisch Architekt vun dat 19. Johrhunnert. Stackenschneider, de Söhn vun en Müller mit düütsch Vörfahren, studeer an de Petersburger Kunstakademie. Laterhenn lehr he johrenlang as Architekturperfessor an de Kunstakademie. Siet 1825 weer Stackenschneider as Architekturtekner in de Kommission för den Bau vun de Isaakskathedrale ünner de Leitung vun Auguste de Montferrand tätig. 1833 wurr Stackenschneider to’n Hoffarchitekten ernannt un hett van 1837 bit 1838 en Studienreis dör Italien, Frankriek, England un Düütschland makt. 1844 wurr he vun Zar Nikolaus I. för den Bau vun de Hoffanlagen in Sankt Petersburg beupdragt. Marienpalast an de Isaaksplatz Belosselskij-Beloserskij- Palast Nikolaewskij-Palast Alferaki Palast The Hermitage Halls and Buildings, ISBN 5-9357-2152-X Berühmt Baumeester vun St. Petersburg Marienpalast Belosselskij-Beloserskij- Palast Lütt Eremitage (engelsch) Paläste vun Sankt Petersburg
Strontium is en cheemsch Element ut dat Periodensystem mit dat Atomteken Sr un de Atomtall 38. Dat Element höört to de Eerdalkalimetallen un reageert jüst so gau an de Luft as de annern Elementen ut disse Grupp. Ünner Schuulgas wiest sik Strontium as en week Metall vun sülver-witte Klöör. Adair Crawford is 1790 wies worrn, dat dat Mineral Strontianit (Strunz), wat na den schottischen Fundoort Strontian nöömt is, vun annere Mineralen verscheden is. In’t Johr 1798 hett Martin Heinrich Klaproth dat Element Strontium nawiest. Metallsch Strontium is toeerst 1808 dör Elektrolyys vun Sir Humphry Davy heerstellt worrn. Stromtium is in de Natur verbreedt, tomeist as Sulfat (SrSO4, Coelestin) oder as Carbonat (SrCO3, Strunz). In’n Bargbo warrt vör allen dat Coelestin afboet, vun wegen dat de Vörkamen faken grötter sünd. An sik wär aver Strunz beter egent, vun wegen dat Strontium faken as Carbonat insett warrt. De wichtigsten Vörkamen lagert in England. In de Natur gifft dat Strontium blots in Form vun Verbinnen, vun wegen dat dat Element so geern reageert. Dat reine Metall is weker as Calcium. Bi de Reakschoon mit Water entstaht Strontiumhydroxid un Waterstoff. Strontiumpulver tünnert an de Luft vun sülvst. Bi’t Verbrennen wiest dat Metall en karminrode
Simon Ammann (* 25. Juni 1981 in Grabs) is en Swiezer Skispringer. Sien gröttsten Spood harr he bi de Olympisch Winterspelen 2002 in Salt Lake City un bi de Olympisch Winterspelen 2010 in Vancouver, as he up de Normal- as ok up de Grootschanze winnen de. Siet völ Johren hörrt Ammann beständig to de Weltspitz. Mit 4 Goldmedaillen is Amman de spoodriekst Swiezer Winterolympionike un de spoodriekst Skispringer bi Olympisch Eenzelwettbewarfen. 2007 weer he ok noch Weltmeester up de Normalschanze bi de Weltmeesterschapen in Sapporo.
Dieter Baumann (* 9. Februar 1965 in Blaubeuren) is en ehmoligen düütschen Lichtathlet un Olympiawinner. He tellt to de spoodrieksten Langstreckenlöpers in de düütschen Sporthistorie. Alleen bi natschonale Wettkämp al künn he 40 Meestertitels op Strecken vun 1500 Meter bit 10.000 Meter as ok in’n Crossloop winnen. Sien Bestleistung över 1500 Meter vun’n 13. August 1997 in Zürich (dormols de Europarekord) is op disse Streck bit vundaag jümmer noch de gaueste Tiet vun en Löper, de nich ut Afrika stammt. Baumann is anfangs för den Sportvereen LG Alb Donau an’n Start gahn, later för den VfL Waiblingen un Bayer 04 Leverkusen. Siet 2001 is he bi’n LAV asics Tübingen, vun den he in’n Mark 2004 Vörsitter worrn is. Bi en Grött vun 1,77 m harr he en Wettkampgewicht vun 62 kg. In’n 5000-Meter-Loop, wat sien Spezialstreck is, hett he twee olympische Medaillen wunnen: Bi de Spelen 1988 in Seoul lööp he op’n Sülvermedaille un bi de Spelen 1992 in Barcelona hett he de Goldmedaille wunnen, as he in en Spurtfinale de letzten 100 m in en Tiet vun 11,9 s torüchleggt hett. In’t glieke Johr is he ok to’n düütschen Sportler vun’t Johr wählt worrn. Dorna keem de Sieg bi
Grunge (plattdüüsch: „Schiet“, „Dreck“) betekent en Musikstil, de siet ruchweg Anfang vun de 1990er Johren begäng is un sien Wörteln un Anfäng in de US-amerikaanschen Undergroundbewegen hett. Grunge weer deelweis ok as „Seattle-Sound“ betekent un grippt düchtig op Elementen vun’n traditschonellen Rock, Punk, Metal un Hard Rock torüch. De „Grunge-Sound“ sett sik vör allen ut Elementen vun de Rockmusik ut de 1970er Johren un Punkrock tohopen. Dorto kummt en beten Inwirken vun’n Heavy Metal, de aver’n ünnerordente Rull speelt. Eenige Gruppen bewegt sik ’n beten mehr in Richt Metal (Soundgarden, Alice In Chains), wiel annere sik mehr to’n Punkrock-Influss wennt hebbt (Nirvana, Mudhoney, 7 Year Bitch). Liekers is bi all Grunge-Gruppen ut Seattle de tyypsche „Seattle-Sound“ optofinnen. As Ümschrieven för en Musiktyyp keem de Begreep „Grunge“ dat eerste mol in de 1960er un 1970er Johren op, üm den Stil vun eenige Gruppen to beschrieven. Grunge weer dormols aver weniger as’n Ünnerstil sehn, man mehr as’n passen un markig Woort för en Klang, de sik ruug un dreckig anhören de. Neil Young (& Crazy Horse), The Stooges un The Velvet Underground sünd in de Tiet to’n Bispeel sünners opfallen in’n Vergliek mit annere Gruppen, vun wegen dat se teemlich geern experimenteert
Nirvana betekent Nirwana, Kunzept ut’n Buddhismus, Nirvana, Film ut dat Johr 1997, Nirvana, US-amerikaansche Grunge-Grupp, Nirvana, brietsche Psychedelic-Pop-Grupp. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Bielefeld betekent Klaus Bielefeld Verlag, düütschen Verlag. Dat is ok de hoochdüütsche Naam von Builefeld, kreisfre’e Stadt in Noordrhien-Westfalen. Bielefeld is de Familiennaam von Bruno Bielefeld (1879–1973), düütschen Maler, Raderer un Lithograaf, Erwin Bielefeld (1907–1975), düütschen Klassischen Archäoloog, Franz Bielefeld (1880–1949), düütschen Politiker, Franz Bielefeld (1907–1989), düütschen Politiker, Hanns-Heinz Bielefeld (1918–2018), düütschen Politiker, Julius Bielefeld (1905–1970), düütschen Politiker, Kai-Uwe Bielefeld (* 1954), düütschen Verwaltungsbeamten, Knud Bielefeld (* 1967), düütschen Naamforscher, Ludwig Bielefeld (1861–1931), düütschen Heimaatforscher, Marc Bielefeld (* 1966), Swiezer Journalist un Schriever, Paula Bielefeld (1837–1901), düütsche Schauspelerin, Teo Bielefeld (* 1965), US-amerikaanschen Roderer, Ulrich Bielefeld (* 1951), düütschen Sozioloog, Wilhelm Bielefeld (1899–1979), düütschen Wedderständler. Kiek ok bi: Bielefeldt. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Cherokee betekent Cherokee, en Indianervolk, ok Tscherokesen nömmt, Cherokee, de Spraak vun dat Indianervolk, Cherokee, en Webserver, Cherokee, Book vun den Franzosen Jean Echenoz, en Atombomb, de 1956 as en Deel vun de Testserie Operation Redwing för Atomwapen in’e Luft jaagt wurrn is, Cherokee, düütsche Band, Cherokee, Oort in Alabama, USA, Cherokee, Oort in Iowa, USA, Cherokee, Oort in Kansas, USA, Cherokee, Oort in North Carolina, USA, Cherokee, Oort in Oklahoma, USA, Cherokee, Oort in Texas, USA. Kiek ok bi: Cherokee County, Cherokee Township. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Peggy Rea (* 31. März 1921 in Los Angeles, Kalifornien; † 5. Februar 2011 in Toluca Lake, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Filmschauspelerin. Bekannt wurr Peggy Rea vör allen dör lütt aber markant Rullen in Serien as The Waltons, The Dukes of Hazard, Charlie's Angels Bonanza un All in the Family. Bit Enn’ vun de 90er Johren weer se aber ok in Nebenrullen in verscheeden Kinoproduktionen to sehn, dorünner Strange Bedfellows (1965) Made in America un Love Field– Liebe ohne Grenzen. In de Twüschentiet hett se aber mit de Filmeree uphört. http://www.legacy.com/obituaries/ladailynews/Obituary.aspx?pid=148469495 Peggy Rea in de Internet Movie Database (engelsch)
Alexander Meigs Haig jr. (* 2. Dezember 1924 in Philadelphia, Pennsylvania; † 20. Februar 2010 in Baltimore, Maryland) weer en US-amerikaansch Militär un Politiker. Haig weer General vun de US Army un Böverster Befehlsgever vun de NATO in Europa van 1974 bit 1979. He weer buterdem Cheff vun den Staff vun dat Witt Huus ünner de US-Präsidenten Richard Nixon un Gerald Ford, as ok US-Butenminister ünner Ronald Reagan van 1981 bit 1982. Alexander Haig. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
De Cherokee oder Ah-ni-yv-wi-ya sünd en Indianer-Volk in de USA. Hüdigendags leevt de meisten Cherokee in de Bundsstaten Oklahoma un North Carolina. Bi 250.000 Liddmaten höört to dat Volk, man, wenn een de Mischlingen dor torekent, kann een ok up en Tahl vun 750.000 kamen. Dor weern de Cherokee mit Afstand dat gröttste Indianervolk in de USA mit. De Cherokee sünd in de Geschichte een vun de Fiev ziviliseerten Natschonen ween. De Stämme, de vun de Bundsregeerung vun de Vereenigten Staten as Cherokee gellen laten weert, un wo bi 250.000 Lüde tohöört, hefft ehre Hööftquartiere in Tahlequah in Oklahoma in Georgia, Missouri un in Alabama. Wat lüttjere Gruppen un ok so'n Gruppen, de vun den Staat nich offiziell as Cherokee ankeken weert, hefft ehre Hööftquartiere in Arkansas, in Missouri, in Tennessee un an annere Plätze in de Vereenigten Staten. 1984 is de Dokumentatschoon "Spirit of the fire" rutkamen. Dor is de Geschicht vun de Keetoowah Nighthawk Society in kunnig maakt wurrn, un ok de olen Zeremonien un Rituale, de jummers noch utöövt wurrn sünd vun de Cherokee in de Johren, siet se in Oklahoma ankamen weern. Düsse Grupp hett vun den Anfang vun dat 20. Johrhunnert af an de ole
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Shintō (japaansch 神道 Weg van de Gödder), ook Schintoismus nöömt, is ene Religion, vun de meeste Minschen, de in Japan läwen. In Japan sünd de meeste Lü Liddmaten vun de schintoistische Religionsgesellschap Jinja Honcho. Män blots circa 5 % vun de Japaner secht, dat se to'n Schintoismus höörn. Welke japaansche Schintoisten höörn to de circa 20 % vun de Japaner, de Buddhisten sünd. In de Tied vun de Meiji-Restauration worr de Schintoismus de Staatsreligion vun Japan mokt. In'n Schintoismus gifft dat de Lehren, dat Japan un de Kaiserfamilie vun Gödder kamen sünd. In'n Schintoismus is de Fudschijama een vun de hillgen Bargen. In Kyoto is een vun de wichtigste Hilligdömer vun'n Schintoismus. Dat gifft in'n Schintoismus en Ahnenkult. Shintō sett sik velen verscheden religiösen Kulten tohoop, de sik an den inheemschen japaanschen Goddheiden (kami) richt. Kami givt dat unedlik veel un se köönt de Form van Minschen, Deren, Dinger oder afstrakten Wesen hebben. So Shintō ene polytheistsche, animistsche un ook theophaansche Religioon. De Tempels in’n Shintō heet Jinja (神社). Bovenan steet de Ise Jingū, wo de Shintoismus de Sunnengoddheid Amaterasu, de Vörmodder van’n japaanschen kaiser, de
En Sweer (lat.-medizinisch Inflammatio) is en tyypsche Antwoort vun bioloogsch Geweev op en vun buten oder binnen utlöösten Reiz mit de Funkschoon, den schadentügen Reiz weg to maken, sien Utbreden to hinnern un den Schaden, de mööglicherwies al tostannen kamen is, wedder goot to maken. En Sweer kann in en ümschreven Rebeet oder as systemaatsche Sweerreakschoon vörkamen. De Vörgang vun en Sweer warrt tomeist betekent mit en Kombinatschoon vun dat bedrapene Organ un de greeksche Ennen -itis. To’n Bispeel is en Sweer vun’n Magen en Gastritis, en Sweer vun’n Lidd is en Arthritis, en Sweer vun’n Hartmuskel en Myokarditis oder en Huutsweer is en Dermatitis. Man, dat gifft ok een Utnahm: To de Lungensweer warrt in de Fackspraak Pneumonie seggt, wobi de Ennen op -itis fehlt. Liekers warrt ok de Form Pneumonitis bruukt, man bannig roor. De Sweerreakschoon warrt vun’t Binngeweev, de Bloodfatten un vun’t Immunsystem dragen. Elk Reiz, de över’t physioloogsche Maat rutgieht kann en Sweer utlösen. Dat gellt sünners för de nafolgen Reizen (Noxen): physikaalsch bedingt: mechaansch t. B. dör Druck, Rieven, Sehren oder Frömdkörpers as to’n Bispeel krankhafte Stoffwesselprodukten as Harnsüürkristallen thermisch dör Warms oder Küll Strahlen as UV, Infraroot oder radioaktive Strahlen (α,β,γ) cheemsch bedingt: dör
Bild:Heinrich Teut 1959 gemalt von seiner Tochter Gertrud (Trude) Müller-Teut.jpg Heinrich Teut (* 21. Januar 1868 in Ophusen; † 26. August 1963 in Hamborg) weer en plattdüütschen Schriever. Teut is 1868 as Söhn von en Buur in Ophusen in’t Land Hadeln boren. He weer later bi de Post. So bi 1900 is he Postverwalter in Fuhlsbüttel worrn, güng 1909 na Barby un 1911 na Ahrensbök. He weer denn later Postamtmann in Bardörp. Teut hett Emma Uter heiraadt. De Dochter Trude Teut is an’n 11. Feberwor 1895 in Fuhlsbüttel boren. För allens, wat he üm de plattdüütsche Spraak daan hett, hett he 1958 von de Universität Mönster en Ehrendokter kregen. Krut. Rimels van plattdütsch Sprak un Art. Fock, Leipzig 1895 De Reis’ nah Hamborg. Friesen-Verlag Ad. Heine, Willemshaven 1921 (tohoop mit Wilhelmine Siefkes un Berend de Vries) Spör. Plattdeutsche Gedichte. Friesen-Verlag, Bremen 1922 De Frithjofsåg. Ut’n Swedsche oeberdrågen (in’t Plattdütsche oeberdrågen). Eekboom-Verlag, Hamborg 1925 (Översetten von Esaias Tegnér sien Book) De Bessenproov. Veern 1939 Achterüm. En küürlich Schauspill in enen Rutsch. Mahnke, Veern 1949 Van Heven un Kleven. Freudenthal-Sellschop, Rodenborg 1961 Hochdeutsch-plattdeutsches Wörterbuch. Verlag des Allgemeinen Plattdeutschen Verbandes, Hamborg 1931 Hadeler Wörterbuch. Der plattdeutsche Wortschatz des Landes Hadeln (Niederelbe). (in veer
Neeborg (hoochdüütsch: Neuenburg) is en Oort in de Frees’sche Wehde, den südlichen Deel van den Landkreis Freesland in Neddersassen, weer tietwies ene sülvstännige Gemeende, höört nu aver to de Gemeende Zetel. Tosamen mit de Buurschaften Astede, Astederfeld, Collstede, Neeborgerfeld un Ruttel hett Neeborg 3100 Inwahners. Neeborg is ut Astede un Vörborg entstahn. 1462 bo Graaf Gerd de Modige van Ollnborg hier an de Grenz to Oostfreesland ene Festung. Bi dat Grundsteenleggen schall he seggt hebben: „Dat de Fresen de Bammel slae!“ Um 1500 stift Graaf Johann de Öllere up de Borg ene Kapell. Gegen dat Enn van’t 16. Jahrhunnert woor de Festung to en Wahnslott umboot. Graaf Anton Günther leet 1657 den Wall wedder herstellen. Na sienen Dood deende dat Slott siene Wittfro as Residenz un Wahnsitt. As se 1696 dootbleev, woor noch eenmaal düchtig umboot, un 1736 toog in dat Babergeschott de Landvogt in. In disse Wahnung hett von 1785 bit 1788 de Dichter Friedrich Leopold Graaf to Stolberg as Vogt wahnt. Von 1700 bit 1858 beharbarg dat Slott dat Landgericht (Drosteigericht) un darna kemen all disse Institutionen: 1858 Ackerboschool 1879 Landweertschupsschool 1906 Lehrerinnenseminar 1921 Landw. Huusholtsschool 1940-1945 Reservelazarett 1946-1960 Landfroonschool 1965 Dorpgemeenschupshuus De Noordwesteck van den breden Sietenflögel
Elektroneninfang betekent en Oort vun de Radioaktivität, bi de sik en Atomkarn in en bestännigeren Karn ümwannelt, dordör dat he en Elektron ut de binneren Schaal vun de Elektronenhüll infangt. De Vörgang warrt mit dat Formelteken EC (för engelsch: electron capture) oder fakener ok mit den greekschen Bookstaven ε schreven. Dorüm warrt de Elektroneninfall mitünner ok as Epsilonverfall betekent. De Elektroneninfang weer 935 vun Hideki Yukawa theoreetsch vörutseggt un 1937 to’n eersten mol vun Luis Walter Alvarez in’n Experiment nawiest. De Vörgang warrt dör de swacke Wesselwirken övermiddelt un höört to de Beta-Radioaktivität. Dör den Infang wannelt sik dat Nuklid in dat glieke Dochternuklid as bi’n Beta-plus-Verfall. De Elektroneninfang behollt jüst as de β+-Verfall de Ladung bi’t Ümwanneln vun en Proton in en Neutron bi, wobi de Massentall vun’n Karn bestahn blifft un en Neutrino afgeven warrt. De Karn winnt tosätzlich de Rohenergie vun’t infungene Elektron. p + e − → n + ν e {\displaystyle \mathrm {p} +\mathrm {e} ^{-}\rightarrow \mathrm {n} +{\nu }_{e}} Blots wenn de Ümwanelenergie (also de in Energie ümrekente Differenz vun de Atommassen twüschen Mudder- un Dochternuklid) tomindst 1022 keV bedriggt, gifft dat mit den β+-Verfall tosätzlich en wieteren Verfallskanal, bi den keen Elektron absorbeert
Dat Corrective Optics Space Telescope Axial Replacement (COSTAR), baut vun Ball Aerospace, wurr 1993 dör de Besatzung vun STS-61 in dat Hubble-Weltruumteleskop (HST) inbaut. COSTAR is kien eegentlich wetenschaplich Instrument, sonnern en optisch Deel, üm de Bildfehler vun dat Teleskop för de Instrumente vun dat HST to korrigeeren. COSTAR wurr anstae vun de High Speed Photometer (HSP) in de axiale Positschoon achter de Hööftspeegel vun dat Teleskop inbaut un korrigeer de sphärisch Aberration vun den HST-Hööftspeegel. De nah COSTAR inbaut Instrumente hebbt eegen Korrekturgleeder, so dat de Korrektur nah un nah unnötig wurr. Bi de fievte Reparaturmission to Hubble STS-125 wurr dat Gerät utbaut un to de Eer torüchbrocht.
(1540) Kevola is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 16. November 1938 vun de finnisch Astronomin Liisi Oterma in Turku opdeckt wurrn is. De afsolute Helligkeit bedrocht 10,78. De Naam vun de Asteroid erinnert an de finnisch Kevola Steernwacht, de vun Hilkka Rantaseppä bedreven wurr.
Cesária Évora (* 27. August 1941 in Mindelo; † 17. Dezember 2011 ok dor) weer dee bekannteste Singersche vun de Republiek Kap Verde. Se gull as de Königin vun de Morna. Cesária Évora warrt ok de „barfte Diva“ nöömt, vun wegen dat se jümmers ahn Schoh un Strümp optreden deit. Se stammt ut en Musiker-Familie ut de as Kultur-Hoochborg bekannte Stadt Mindelo op dat Eiland São Vicente. Ehr Vadder, Justino da Cruz Évora, hett de Vigelien speelt. He is fröh al doodbleven un so keem Évora eerst in en Kinnerheim un later to Pleegöllern. Leevt hett se vun Live-Optreden in de Kneipen un Bars vun de Stadt. 1988 het se in’t Öller vun 47 Johren ehrn eersten Plattenverdrag kregen un is dorna gau to’n Weltstar worrn. Tosamen mit Peter Maffay hett se dat Leed Sodade opnahmen, de 2006 op Maffays CD Begegnungen 2 – Eine Allianz für Kinder rutkamen is. Ehr Leder sungg se in de Spraak vun ehr Heimat, dat kapverdische Kreol. In’t Johr 2008 hett Évora wiel en Tournee in Australien en Slaganfall hatt. In’n Oktober 2009 is ehr Album Nha Sentimento rutkamen, dat in Förhjohr 2009 in Mindelo un Paris opnahmen weer un vun José da Silva
De Weltvagelpark Wasra is een vun de gröttsten Vagelparks vun de helen Welt. He liggt midden in de Lümborger Heid op dat Rebeet vun de Gemeen Bomlitz bi Wasra in Neddersassen. Dat Land vun’n Park ümfaat 240.000 m², un dorop leevt ruchweg 4.200 Vagels ut 675 Oorden ut all Eerddeelen un ut jede Klimazoon vun de Welt. De Vagelpark bargt en grote Tall vun Binnen- un Butenvolieren un Freehagens. Butendem kann de Besöker in en Freeflaaghall mit anslaten Dünenlandschop un Bülgenanlaag un in mehrere annere Hüüs (t. B. Tropenwooldhuus) Vagels in jemehr namaakt natürlich Ümfeld beobachten ahn dör Gidders scheedt to wesen. In de ne’eren Rebeden vun’n Park warrt vör allen de natürliche Ümwelt vun de Vagels nastellt, wiel de ölleren Anlagen vör allen ut groot anleggte Park- un Wooldlandschoppen besteiht, ünner annern mit grote Rosen- un Rhododendronbetten. En Sünnerheit sünd de Flaagvörföhren op en Freelichtbühn. Hier warrt nich blots de Flagen vun Falken un Aadlers as in annere Flaagvörföhren wiest, man ünner annern ok vun Papageien, Pelikanen un Loopaanten. För Kinner is de Park ok teemlich intressant dör verschedene Vörföhren vun’t Fodern un dör en Vagelbaby-Optuchtstatschoon, de vun buten insehn warrn kann. De Buckwindmöhl in’n Vagelpark is een Statschoon
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Paapst (ut 't Greeksche, πάππας: pappas: Vader) is de Titel van’n Baas vun de Röömsch-kathoolsche Kark un anner Karken. De Paapst warrt in de kathoolsche Kark as Nofölger vun’n Apostel Petrus sehn. De Paapst is ok de höögste Staatsmann in de Vatikaanstadt. De aktuelle Paapst is Franziskus I. De Paapst hett de Titel vun'n Bischop vun Rom, Nofölger vun Petrus, höögst Preester in de Weltkark, pontifex maximus (Böverpreester), Primas vun Italien, Patriarch vun dat Avendland un anner. De offizielle Websteed vun den Vatikaan (hoochdüütsch, engelsch un annere Spraken)
Johann Heinrich Köppen (* 1. Dezember 1796 in Düörpm; † 5. April 1885 ok dor) weer en Bookhändler ut Düörpm. Köppen is 1796 as Söhn von den Bookhändler Carl Friedrich Gottfried Köppen un Anna Sibylla Elisabeth Kühne in Düörpm boren un hett 1818 den Bedriev von sien Vader övernahmen. He hett an’n 1. November 1827 Johanna Friederike Henriette Sibylle Bömke heiraadt. Polietsch weer he in Gemeenraat, as Stadtverornter un in’n Kreisdag aktiv. För de Plattdüütschen von Bedüden is vör allen dat Wöörbook von dat Düörpmer Plattdüütsch, dat he tohoopstellt hett un dat 1877 to sien Gollen Hochtied rutbröcht worrn is. Verzeichniss der Idiotismen in plattdeutscher Mundart, volksthümlich in Dortmund und dessen Umgebung. Düörpm 1877 Karin Schambach: Stadtbürgertum und industrieller Umbruch: Dortmund, 1780-1870. Sied 205 Karin Schambach: Stadtbürgertum und industrieller Umbruch: Dortmund, 1780-1870. Sied 412
Christian Gilow (* 15. März 1808 in Treptow; † 30. März 1885 ok dor) weer en plattdüütschen Schriever. Gilow is 1808 in Treptow boren un weer later Veehdokter in Anklam. In siene fre’e Tied hett Gilow plattdüütsche Böker schreven un in’n Sülvsverlag rutbröcht. Vör allen siene Wöörböker De Diéré, as man to seggt und wat’s seggen un De Planten, as man to seggt und wat’s seggen sünd hier von Bedüden, in de he op över 3700 Sieden de Volksnaams von Planten un Deerten opschreven hett, so as he jem bi siene Arbeid as Veehdokter kennenlehrt harr. Geld hett em dat Böker schrieven nich bröcht, Gilow hett dor jümmer noch tobottert, dat he de Böker rutbringen kunn. Em güng dat vör allen dor üm, dat Weten to bewohren un op Poppeer to bringen, dat annere dor ok wat von hebbt. He sülvs meen: dat kümt ierst na minen dode. Vörspill tô’r Hochtid. Sülvsverlag, Anklam 1867 De Hochtid. - Anklam : Sülvsverlag, 1868 Leitfaden zur plattdeutschen Sprache, mit besonderer Berücksichtigung der südwestlich-vorpommerschen Mundart. Sülvsverlag, Anklam 1868 De Pulteåbend. Deil 1. Sülvsverlag, Anklam 1868 De Minsch. Sülvsverlag, Anklam 1869 De Pulteåbend. Deil 2. Sülvsverlag, Anklam 1869 De Diéré, as man to seggt und
Friedrich Georg Sibeth (Schrieversnaam Mi; * 10. November 1793 in Güstrow; † 12. März 1880 ok dor) weer en plattdüütschen Schriever. Sibeth is 1793 as Söhn von’n Börgermeester Carl Sibeth un Katharina Eichmann in Güstrow boren. He geiht eerst na de Doomschool in Güstrow, later op dat Fellenbergsche Institut in Hofwyl in de Swiez. Sien Studium von de Landweertschop in Göttingen hett he 1823 afslaten. He köfft denn dat Good Wisch bi Wismar un later dat Werder in Güstrow. Sibeth hett an’n 11. November 1824 Agnes Caroline Elise Sophie Eichmann heiraadt un harr een Söhn un twee Döchter. Siene plattdüütschen Böker hett he ünner den Schrieversnaam Mi rutbröcht. Dumm Hans oder dat Hasenhöden. Ene wohrhaftige Geschicht, de sik vör Oellers mal begeben het, nah Vatting Möllern sine Vertellung un in sine Mundort dalschreben in teigen Singsangs von Mi. Ene Angelgeschicht mit en prächtiges Titelbild. In Commission der Stiller'schen Hofbuchhandlung, Schwerin 1868 Geschicht von den rieken Hamborger Kopmann Peter Stahl. Nah Vatting Möllern sine Vertellung un in sine Mundwies dalschreben in säbenteigen Verpustungen; ene Jagdgeschicht mit en prächtiges Titelbild. Stiller, Swerin 1870 De Geschichte von den gollen Weig. Vermengelirt mit allerhand hüsliche Taustän’n un Begewnisse; mit en prächtiges Titelbild. Hinsdörp, Wismar/Rostock/Ludwigslust