rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Worpsweed (hoochdüütsch Worpswede) is de Hauptoort von de Gemeen Worpsweed in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört dat Dörp to de polietsche Oortschop Worpsweed. Von wegen de Laag an’n Weyerbarg warrt de Oort ok eenfach Weyerbarg nöömt. De Oort liggt in dat Düvelsmoor an’n Rand von’n Weyerbarg, de as 54,4 Meter hogen Geestbarg ut dat Moor rutkickt. Dat Water ut dat Rebeed flütt över Gravens na de Hamm hen af. De Naveröörd sünd Oosterweed, Weyerdelen un Överhamm in’n Noorden, Mevenst in’n Noordoosten, Bargdörp in’n Oosten, Oostendörp in’n Süüdoosten, Mooringen, Süüdweed, Noordweed un Wörpdaal in’n Süüdwesten un Weyermoor in’n Westen. Worpsweed kummt 1218 toeerst in de Oorkunnen vör. De Hööv stünnen op’n Weyerbarg. In dat siede un natte Moor rundüm hett dat meist keen Minschen geven. Eerst mit de findörpsche Moorkolonisatschoon von 1750 af an sünd rund üm’n Weyerbarg denn en ganze Reeg ne’e Dörper grünnt worrn. De Windmöhl von Worpsweed is 1701 boot worrn un steiht direkt an de Grenz na Weyermoor. De Möhl is bet 1985 lopen. Von 1889 af an hebbt sik anfungen mit Fritz Mackensen en Reeg Künstlers in Worpsweed dallaten un dormit de Künstlerkolonie Worpsweed begrünnt. In’n Eersten Weltkrieg sünd 43 Soldaten ut Worpsweed fullen
Sönke Sönksen (* 2. März 1938 in Meldörp) is en ehmalger düütsch Springrieder. Sönksen wurr as Söhn vun en Buernfamilie ut dat dithmarscher Meldörp boren. In dem Bedriev vun sien Öllern weern Peer vörhannen, up de he dat Rieden lehrt hett, Nah dat Daaggeschäft bleev Rieden as Freetietvergnögen, later kreeg Sönksen de Mögelkkeit, regelmatig to traineeren. Sien Trainer dorbi weer 12 Johren lang Otto Hinrichs. 1966 is Sönksen in den Stall vun den Fleeschworen-Fabrikanten un Rietststallinhebber Werner Stockmeyer wesselt, wiel de en Berieder söken dee. 1965 harr de Vader vun Sönke all dat Peerd Odysseus an Stockmeyer verköfft, dat nah den Stallwessel weer in den Beritt vun Sönke Sönksen keem. Mit dissen wunn he 1967 den Grooten Pries vun Neemünster. Bit to den Dood vun Werner Stockmeyer verbleev Sönksen in de sien Stall in Versmold, wo he ok hüüd noch leevt. In de 1970er-Johren tell he to de spoodriekst Springrieder vun Düütschland, in dit Johrteihnt reck he ok sien groot Championatserfolge: Bi de düütsch Meesterschapen 1975 reck he mit Kwept den tweeten Platz (achter Alwin Schockemöhle mit Warwick Rex). In dat sülvig Johr drüff he för Düütschland bi de Europameesterschapen in München mit Kwept (ut den Stall Stockmeyer) starten: Mit
Caesar Herman „Cees“ ten Cate (* 20. August 1890 in Ngawi, Jawa Timur; † 9. Juni 1972 in Amsterdam) weer en nedderlannsch Footballspeler un speel as Störmer. He hett sien dree Lännerspelen för de nedderlannsch Natschonalmannschap bi de Olympisch Spelen 1912 maakt. In dat Speel in’t Veertelfinale tegen de Mannschap vun Öösterriek hett he een Dor schaaten. Mit der nedderlannsch Mannschap hett he denn de Bronzemedaille wunnen. Cees ten Cate speel för de Koninklijke HFC in Haarlem. Nahdem he sien Studium afslooten hett is he weer torüch in sien Heimat Nedderlannsch-Indien trucken. Cees ten Cate in de Datenbank vun Sportsreference (engelsch)
Hüttendorf betekent Hüttendorf, Oort in de Stadt Erlangen, Bayern, Hüttendorf, Oort in de Gemeen Bad Bleiberg, Bezirk Villach-Land, Kärnten, Öösterriek, Hüttendorf, Katastraalgemeen in de Gemeen Mistelbach, Bezirk Mistelbach, Niederösterreich, Öösterriek, Hüttendorf, Oort in de Stadt Ozimek, Woiwodschop Oppeln, Polen, Hüttendorf, Oort in de Gemeen Liberk, Královéhradecký kraj, Tschechien, Hüttendorf, Gemeen in dat Département Bas-Rhin, Frankriek. Dat is ok de hoochdüütsche Naam von Huttendorp, Oort in de Gemeen Worpsweed in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Huttendorp (hoochdüütsch Hüttendorf) is en Dörp in de Gemeen Worpsweed in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. Binnen de Gemeen höört de Oort to de Oortschop Huttenbusch. De Oort liggt in dat Düvelsmoor. Dat Water ut dat Rebeed warrt över’n Sluutgraven un annere Gravens na de Hamm hen afföhrt. De Naveröörd sünd Oostersood in’n Noorden, Heudorp in’n Noordoosten, Nee-Heudorp un Fiefhusen in’n Süüdoosten, Huttenbusch in’n Süden, Düvelsmoor in’n Süüdwesten un Bornrieh un Friedensheim in’n Noordwesten. Huttendorp is 1776 as 1,5 Kilometer lang Stratendörp un findörpsche Moorkolonie in dat Düvelsmoor grünnt worrn. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Worpsweed in’n Kanton Leendaal höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort hett vör 1852 to de Moorvaagdie Huttenbusch in dat Amt Otterbarg tohöört un denn von 1852 bet 1885 to dat Amt Leendaal. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is. De Oort weer bet 1929 en egen Gemeen un is in dat Johr an de Gemeen Huttenbusch anslaten worrn. In’n Dezember 1970 hett de Gemeen Huttenbusch beslaten,
De Freudenthal-Pries is en plattdüütschen Literaturpries, de elk Johr an’n letzten Sünnavend in’n September vun de Freudenthal-Sellschop (nöömt na Friedrich Freudenthal) vergeven warrt. Uttekent warrt Riemels, Kortgeschichten, Höörspelen oder Theaterstücken op Plattdüütsch, de vörher noch narms to lesen weren. He is mit en Geldpries vun 3000 Euro (siet 2005, vörher 2500 Euro) verbunnen. Den Pries gifft dat al siet 1956. 1957: Adolf Woderich 1958: Hans-Henning Holm 1959: Hein Bredendiek 1960: Heinrich Dieckelmann 1961: Albert Mähl 1962: Walter Köster 1963: Ernst-Otto Schlöpke 1964: Otto Tenne 1965: Hans Varnhorst 1966: Johann Loet Schoon 1967: Wilhelm Martens 1968: Robert Gäpel 1969: Friedrich Krauns 1970: Gudrun Münster un Ewald Hillermann 1971: nüms 1972: Karl Böke 1973: Margarete Hagen un Paul Peters 1974: Wilhelm Martens 1975: Siegfried Bokelmann 1976: Heinz von der Wall 1977: Günter Kühn 1978: Elisabeth Meyer-Runge 1979: Albert Rüschenschmidt 1980: Greta Schoon 1981: Cord Denker un Richard Fehlandt för As ick noch de lütte Landbreefdräger wör 1982: Gerd Spiekermann 1983: Waltrud Bruhn 1984: Christina Sufka un Erna Taege-Röhnisch 1985: Jürgen Kropp un Karin-Angela Peters 1986: Carl Scholz 1987: Christof Wehking 1988: Heiner Niemeier un Gerd Lüpke 1989: Ottilie Baranowski un Edmund Wilkens 1990: Hans-Herrmann Briese un Diedrich H. Schmidt 1991: Christina Sufka
Wörpdörp is en Dörp in de Gemeen Grasbarg in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. De Oort liggt in dat Düvelsmoor. Dat Water ut dat Rebeed warrt över Gravens na de Wörp hen afföhrt. De Naveröörd sünd Seehusen in’n Noorden, Tarms in’n Noordoosten, Wilst un Wilstermoor in’n Oosten, Grasbarg un Eekdorp in’n Süden, Worphusen un Schrötersdörp in’n Westen un Moorenn in’n Noordwesten. Wörpdörp is 1751 as 5,5 Kilometer lang Stratendörp un findörpsche Moorkolonie grünnt worrn. Allens tohoop sünd dor 51 Steden to 50 Morgen Land anleggt worrn. In’n Eersten Weltkrieg sünd 32 Soldaten ut Wörpdörp fullen oder vermisst un in’n Tweten Weltkrieg 64. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie St. Jürgen in’n Kanton Leendaal höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort hett vör 1885 to de Moorvaagdie Huttenbusch in dat Amt Otterbarg tohöört un von 1852 bet 1885 to dat Amt Leendaal. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is. 1968 sünd Eekdorp, Wörpdörp un Grasbarg to een Gemeen tohoopgahn. Düsse Gemeen is an’n 1.
Schrötersdörp (hoochdüütsch Schrötersdorf) is en Dörp in de Gemeen Leendaal in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen. De Oort liggt in dat Düvelsmoor. Dat Water ut dat Rebeed warrt över Gravens na de Wörp hen afföhrt. De Naveröörd sünd Moorenn in’n Noorden, Wörpdörp in’n Oosten un Worphusen in’n Westen. Schrötersdörp is 1805 as Moorkolonie in dat Düvelsmoor grünnt worrn. Nöömt is de Oort na’n Amtmann von dat Amt Leendaal, Johann Hieronymus Schröter. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie St. Jürgen in’n Kanton Leendaal höört. Dat Rebeed hett in disse Tied 1810 to dat Königriek Westfalen un von 1811 bet 1814 to dat Franzöösche Kaiserriek ünner Napoleon höört. De Oort hett vör 1885 to de Vaagdie Truup in dat Amt Leendaal tohöört. Na 1885 weer dat in’n Kreis Oosterholt, de 1932 mit’n Kreis Blomendal to’n ne’en un grötteren Kreis Oosterholt tohoopgahn is. De Oort weer bet 1929 en egen Gemeen. To’n 1. April 1929 is Schrötersdörp an de Gemeen Worphusen anslaten worrn. De Gemeen Worphusen is 1937 noch grötter un an’n 1. März 1974 mit de Gemeenreform in Neddersassen Deel von de Gemeen Leendaal worrn. Schrötersdörp is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel von de Findörp-Kark
De Ihl is en üm un bi veer Kilometer langen Beek in Neddersassen un Bremen, de von rechts in de Leessem münnt. De Born liggt twüschen Ihlpohl un Hu’e in dat Naturschuulrebeed Böver Ihldaal. Von dor flütt de Beek toeerst na Westen un denn na Süüdwesten vörbi an Ihlpohl un Borgdamm. In’n Süden von’n Oort Leessem münnt de Beek in de Leessem. Von dor flütt dat Water wieder över de Werser in de Noordsee. Op en ganz Stück löppt de Beek ünner de Eer dör Röhren un is ok ans nich mehr besünners naturnah.
En Flipchart (ok Flip-Chart, engelsch för Umblööden-Diagramm, düütsch: Tafelschreibblock, so völ as Tafelschrievblock) is en visuell Hülpsmiddel anstäe vun en Schrievtafel, bispeelswies vun Vördrääg, Referaten, Bespreeken un bi Gruppenarbeit. Dat Flipchart besteiht ut en groot Plaat (meest magnethaftend), baben en Klemmvörrichtung för dat Flipchartpapeer, ünnern en Aflaag för Stifte as ok en uttreckboren Ständer (af un to up Rullen). De Ständer hett dree Beenen, de meestens in de Längt anpasst wurrn könnt. Flipchartpapeer orienteert sück meest an dat Format B1 (100 cm × 71 cm, z.B. 99 cm x 68 cm) oder gelegentlich an A1 (84 cm x 59 cm). Dat is meestens ahn Liens oder in en wiet Raster kareert, dörschrievfast för Filzschriever (70 bit 80 g/m²) un wurrd meestens in 20er-Blöcken leefert. Baben is dat locht un wurrd so up de Zapfen an den Flipchartständer steckt un mit de Klemmvörrichtung fast maakt. En Perforatschoon deent to dat Afrieten vun de Blööd. Siet eenig Johren gifft dat ok digitale Flipcharts, de dat mögelk maaken, dat wat upschreeven oder malt is as PDF to sekern oder live to överdragen. De Vördragende schrifft mit dick Filzstiften (farvig Markern) up den Flipchart-Papeerblock. Teeknungen un Diagramme maaken den Inholt visuell erfohrbar. Mit Fettkrieden
De Wilhelmine-Siefkes-Pries is en plattdüütschen Literaturpries, de siet 1990 anreegt vun de Schrieversche Greta Schoon all veer Johr vun de Stadt Leer vergeven warrt. He is na de Schrieversche Wilhelmine Siefkes nöömt un mit en Priesgeld vun 2500 Euro verbunnen. 1990: Henry Hes för Noadörst 1994: Udo Franken för Springflood un Karl-Heinz Madauß för Wer weit, wo dar noch kamen ward 1998: Kees Visscher för De man van de boom, Morellen, Hanna Fictorie, Onderwegens un t Pat van de deugd 2002: Siegfried Kessemeier för inoin 2006: Arend Remmers för Von Aaltukerei bis Zwischenmooren. Die Siedlungsnamen zwischen Dollart und Jade 2010: Theo Schuster för sien Levenswark as Sammler van all, wat dat Volk sük so vertellt un froher vertellen dee, as Herutgever un Verlegger van plattdüütske Boken. 2014: Gerd Brandt alias Balou van de Musikkoppel Laway 2018: Annie Heger, denn se "draggt daarto bi, dat sück dat Ansehn van Plattdüütsk ännert un verhogert“ 2022: Jan Cornelius
Luitpold „Poidl“ Popp (* 7. März 1893 in Nürnbarg; † 30. August 1968) weer en düütsch Footballspeler. He speel tonächst för den FC Pfeil Nürnberg bevör he to’n 1. FC Nürnberg wesseln dee. In sien Tiet bi den Club keem he tüschen 1920 un 1925 up fiev Lännerspelen för de Düütsch Footballnatschonalmannschap. För den Club speel he van 1917 bit 1935. He broch dat up insgesamt 870 Spelen för den 1. FC Nürnberg, mit den he 1920, 1921, 1925 un 1927 Düütsch Meester wurr. De Rooker kunn bi de Düütsch Footballmeesterschap 1922 dat Wedderhalensendspeel wegen en Swaakheitsanfall nich bit to dat Enn vun de Partie spelen, woruphen Schiedsrichter Peco Bauwens dat Speel afbreeken dee. Sien letzt Endspeel um de düütsch Meesterschap hett he mit 41 Johren an‘ 24. Juni 1934 gegen den FC Schalke 04 bestreeden; de Club verlor aber mit 2 : 1. Nah den Krieg truck Popp nah Wolnzach (Böverbayern), wiel he dor en Huus arvt harr. An‘ 30. August 1968 is he bi en Autounfall to Dood kommen. Christoph Bausenwein, Bernd Siegler, Harald Kaiser: Legenden - Die besten Club-Spieler aller Zeiten Christoph Bausenwein, Harald Kaiser, Bernd Siegler: Legenden - Die besten Club-Spieler aller Zeiten (ISBN 978-3-89533-722-2)
De Papagoyen oder Papageien (Psittaciformes) maakt mank de Vagels en egen Ornen ut. Justament warrt in de Systematik vun de Vagels allerhand umsmeten, wat bitherto fast stahn hett. Dat hett mit Unnersöken to de Phylogenese to doon. Bitherto sünd de Papagoyen in twee Familien indeelt wurrn. Een sünd de Kakadus un de annern de Papagoyen an sik. Kakadus könnt ehre Fedderhuben upstellen. Ehre Feddern sünd ok anners upboot, as bi de Papagoyen an sik: Jem fehlt de so nömmte Dyck-Struktur, wo sik dat Sonnenlicht in breken deit. De Papagoyen an sik hefft nu wedder keen Fedderhuben, man dat gifft de wecken Aarden, de könnt Feddern an’n Nacken upstellen as en Halskruse. All Papagoyen tohopen hoolt sik liekup un hefft en dannigen Snavel. Se freet Saat, Beeren, Früchte, Blöten un Knuppen, dorto ok Wuddeln. Dat gifft allerhand Aarden, de freet ok Insekten un de ehre Larven. Dat gifft Aarden, de treedt up in unbannige Swarms. So gifft dat Swarms bi de Nacktogenkakadu, dor höört ok mol mehr as 70.000 Vagels to. Papagoyen weert al siet lange Tied as Huusdeerter holen. Dat gifft avers ok Gemarken in de Welt, dor weert se as Untüüch ankeken. Sunnerlich in Australien bringt se for de
De Dreetöhnmöwe (Rissa tridactyla), in Oostfreesland un up Helgoland ok Miisk nömmt, is en Vagel ut de Familie vun de Möwen. Bröden deit se an de Felsküsten un up de Klippen in de See in de Holarktis, tomeist bannig hooch up lüttje Bossems un Utluchten. Dor kann se sik good up den Platz instellen, den se hett. In Middeleuropa brott düsse Aart bloß man up Helgoland un an’n Bulbjerg an Dänemark siene Noordspitz. Se hollt sik meist up de See up un kummt bloß man to'n Bröden an'e Küst. Na dat Binnenland warrt düsse Möwe meist bloß dör bannigen Storm hendreben un is dor en roren Gast, sunnerlich in'n Winter. Freten deit se Seefisch, Weekdeerter un Kreeften, de se griepen deit, wenn se sik in't Water störten un dükern deit. In de lesten Johre speelt for dat Freten ok de Bifang vun de Fischeree jummers en gröttere Rull. De Dreetehnmöwen ehren Bestand hett tominnst in West- un Noordeuropa in de Johre siet 1900 unbannig tonahmen. Vundeswegen sünd se nich in Gefohr, ut to starven. Dreetehnmöwen sünd 37-42 cm lang. De Flunken könnt se 93 - 105 cm ut'neen spannen. Dor sünd se nich veel grötter mit, as en Swattkoppmöwe. In't
Beest betekent Undeert, Rindveeh, en Rind. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Lüttje Manteldreger (Larus fuscus), up Hoochdüütsch Heringsmöwe, is en Vagel ut de Familie vun de Möwen (Laridae). Bröden deit he vun Iesland nah Osten to, over grote Deele vun de Küsten in Europa hen, bit na Sibirien. Düsse Möwe is up de Uppersiete dunkerer, as de Kobbe. Mit de is se nich so noh verwandt, as dat fröher annahmen wurrn is. Neeger steiht se sik mit de Steppenmöwe. Bi den Lüttjen Manteldreger hannelt sik dat um en Treckvagel. Je mehr in’n Norden he siedelt, um so wieter treckt he. Over Winter steiht he to’n Deel in de Tropen in Afrika un Asien. De Vagels, de in Westeuropa bröden doot, blievt in’n Winter al in Frankriek an’n Atlantik oder an de Middellannsche See. Dat Lief vun den Lüttjen Manteldreger is bi 49 – 57 cm lang. Dor is he lüttjer mit, as en Kobbe. De Snavel is länger, smaller un ducht wat spitzer. He is bi 40 bit 58 mm lang. De Flunken laat bi’n Flegen man lang un small, sunnerlich an de Armflunken. De Flunken sünd bi 368 un 456 mm lang, utspannt liggt se beide twuschen 118 un 158 cm. Wegen deit de Möwe twuschen 450 un 1300
Scipione Lancelotti (* 1527 in Rom; † 2. Juni 1598 ok dor) weer en Kardinal vun de röömsch-kathoolsch Kark. He weer Liddmaat vun de Kurie. Paapst Gregor XIII. hett hüm an‘ 12. Dezember 1583 to’n Kardinal nömmt. Lancelotti weer Unkel vun den lateren Kardinal Orazio Lancelotti.
De Universität Versailles (franzöösch: Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines) is en 1991 grünnd Technisch Hoochschool un Universität in Versailles, Frankriek. De UVSQ hett as Teel ünner de Top 500 vun de weltwiet führen Eliteuniversitäten intogahn. Universität Versailles. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. UVSQ Homepage (engelsch) (franzöösch) Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines (UVSQ) Koordinaten:48° 48′ N, 2° 8′ O
De Swattkoppmöwe (Chroicocephalus ridibundus, Syn.: Larus ridibundus), ok Swartkoppmeew; Seemeew; Mäiwke oder Kier is en Vagel ut de Familie vun de Möwen (Laridae). Düsse lüttje Möwe siedelt in grote Deele vun de nöördliche Paläarktis, vun Iesland un Irland bit hen na Kamtschatka. Swattkoppmöwen bröödt an gröttere Waters in dat Binnenland, man in jüngere Tied ok jummers mehr an de Küsten. In’n Noorden vun Middeleuropa brott düsse Aart faken. Ok in’n Winter blifft se in grote Tahl in Middel- un Westeuropa. Mit ehren Lief vun en Längde vun 35-39 cm un ehre Flunken, de se vun 86-99 cm utspannen kann, gifft dat keen lüttjere Möwenaart, de regelmotig in Middeleuropa bröden deit. Heken sünd grötter un swaarer, as Seken. De Swattkoppmöwe is in grote Deele vun de nöördliche Paläarktis antodrepen. Dat kummt ok vör, datt enkelte Paare in Neepundland bröden doot. In Middeleuropa finnt se sik sunnerlich in dat Siedland bi de Küsten. In de Waddensee gifft dat keen annern Vagel, de dor so faken bröden deit. An de Waterkant an de düütsche Noordsee sünd mehr as 57.000 Paare togange. To de Brödeltied siedelt se sunnerlich in dat Binnenland an gröttere Waters, wo dat Water towassen deit. Dor söökt se meist Stillwaters
Kier betekent Kier, annern Utdruck för de Swattkoppmööw. Kier is de Familiennaam von Anna Kier (üm 1910–?), kanaadsche Badmintonspelerin, Herfrid Kier (* 1935), öösterriekschen Musikhistoriker, Hiltrud Kier (* 1937), öösterrieksche Kunsthistorikerin, Otto Kier (1792–1863), däänsch-düütschen Jurist, Beamten un Schriever, Otto Kier (1829–1899), däänsch-düütschen Verwaltungsbeamten, Udo Kier (* 1944), düütschen Schauspeler, Volker Kier (* 1941), öösterriekschen Politiker. Kiek ok bi: Kiehr, Keer, KIR. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Manteldreger (Larus marinus), up Platt ok woll Börgermeester oder Paster nömmt, up Hoochdüütsch Mantelmöwe, is en Vagel ut de Familie vun de Möwen (Laridae). Tohuse is se an de Küsten in Noord- un Nordwesteuropa, in Gröönland un in’n Noordosten vun Noordamerika. An de düütsche Waterkant un an de Waddensee brott he nich. In Europa gifft dat den gröttsten Bestand in Norwegen, Grootbritannien, Iesland un Sweden. De Populatschonen hooch ut’n Norden treckt in’n Winter na Süden oder Westen hen, de meisten annern blievt, wo se sünd. Wiethen hollt sik de Manteldreger an de Waterkant. Dor boot he siene Nester an Stäen, wo numms henkamen kann, as up Eilannen un Felsklippen. Dat kummt fökener vor, datt he in Kolonien vun annere Möwen bröden deit. Dor besett he denn de hööchsten Stäen, de an’n besten Oversicht hefft. Freten deit he sunnerlich Deerter un Affall. Faken grippt he sik annere Vagels oder jaagt jem de Büte af, faken fritt he avers ok Fisch un annere Deerter ut de See. In’n Loop vun dat 20. Johrhunnert hett de Bestand vun den Manteldreger bannig tonahmen. Sunnerlich in Noordamerika is dat bannig fix gahn. De Manteldregers sünd de gröttste Aart mank de Möwen. Se könnt 74
De Kobbe (Larus argentatus), ok woll Katthals, Kobb (ok mit de Utspraak Karb oder Korb) Kogge, oder, as Hoochdüütsch, Silvermeev, Sülvermööv oder Sülvermöwe nömmt, is en Vagel ut de Familie vun de Möwen. Se is de Grootmöwe, de in Noord- un Middeleuropa an’n meisten antodrepen is. Se leevt vun de Witte See hen over de Küsten vun Fennoskandinavien, de Oostsee, de Noordsee un den Engelschen Kanal, an grote Deele vun de Waterkant vun Frankriek an’n Atlantik un in Grootbritannien. Bovento is de Aart in Iesland to finnen. Kobben bröödt in Kolonien. Meist boot se ehre Nester an Stäen, wo een nich good rankamen kann, as up Eilannen oder an Felsklippen. Man ok in de Dünen oder Soltwischen boot se ehre Nester. As de meisten Möwen fritt se allens, man sunnerlich Kreeften, Weekdeerter, Fische un allerhand Affall, de de Minsch wegsmeten hett. De nöördlichen Populatschonen sünd Treckvagels, man de meisten annern Kobben blievt, tohuse, nich wiet af vun de Gemarken, wo se bröden doot. Sunnerlich Griese Kobben (Jungvagels) wannert to’n Deel grote Streken un sünd denn ok wiet in’t Binnenland to sehn. Nadem de Tahlen bi düsse Aart in dat 19. Johrhunnert dör Eiersammeln un Jagd bannig achterutlopen weern, hett sik
Borgholz is een Deel vun de Stadt Bentreike in Noordrhien-Westfalen, Düütschland un höört to’n Kreis Höxter. De Dicht von de Inwohners liegt bi 80 Inwahners/km². Borgholz liegt in Oostwestfalen-Lippe 8 km wessen von de Werser. Borgholz liggt op en Hööchd vun 169 bet 371 m ö. NN. All in een Urkunn vun 1295 worr Borgholz een Stadt nöömd. Dat geev dor een Borg. Borgholz weer Liddmaat vun de Hanse. In den Dartigjöhrigen Krieg worr Borgholz meer denn een Mol innehmen. An den Enn vun dissen Krieg harr Borgholz ca. 400 Inwahners. In den Söbenjohrigen Krieg weern vun 1760 bet 1763 britsche Truppen in Borgholz. Vun 1807 bet 1813 weer Borgholz franzöösch. In Borgholz weer Borgholz is an sick röömsch-kathoolsch. De ehemaalsche Synagoog warrt vundaag soziolkulturell bruukt. Inst geev dat een jöödsche School un een jöödschen Karkhoff. Bet 1984 weer Borgholz an de Isenbahnlien Schirwe-Holtminnen. 2010 word dat Theaterstück Der Singerkrieg von Borgholz, in dree Akten, von Laienschauspelern na dat Dreebook von H. Multhaupt opföhrt. Dat dreiht sick üm den so-nöömden Singekrieg, bi den 1809 Borgholz dat nee'e Gesangbook vun't Bisdom Patterbuorn nich op Hoochdüütsch singen wull. Borgholz hett keen Grund- oder Hööftschool mehr, blots een kathoolschen Kinnergoorn. De Freewillige Füerwehr
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Deerter (ok Deerten) sünd Organismen, de to de Eukaryota tohören doot. Se hoolt sik ehre Energie nich dör Photosynthese un bruukt Suerstoff to’n Aten. Deerter nehrt sik vun annere Organismen (Heterotrophie). De meisten Deerter könnt sik vun de Stäe weg rögen un hefft Sinnorgane. De Wetenschop vun de Deerter is de Zoologie. In de Zoologie ehre Systematik speelt de Deerter in ehre Meenheit vundagen keen Rull. In de Taxonomie warrt mit dat „Riek vun de Deerter“ meist de Grupp vun de Veelzellers (Metazoa) meent. Anners is dat „Deertenriek“ en annern Naam for de Fauna in en sunnerlich Rebeet oder ok up de ganze Eer. In de Taxonomie sünd de Deerter fröher faken as en Riek binnen de Domään vun de Eukaryoten beschreven wurrn un gegen de Planten un de Swämme over stellt. Fröher weer dat so, dat Veelzellers mit en ganze Grupp vun Eenzellers, dat weern de Protozoa, tohopen faat wurrn sünd. En gemeensam Kennteken vun düsse Gruppen (gegen de Planten un de Swämme over) is dat Fehlen vun en Zellwand. Um de Zellen umto gifft dat blot de Zellmembran. Later hefft Forschers in de Gemarken