rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Oscar Luigi Scalfaro (* 9. September 1918 in Novara, Provinz Novara; † 29. Januar 2012 in Rom) weer en italienischer Politiker un Liddmaat vun de Democrazia Cristiana (DC). Van 1992 bit 1999 weer He Präsident vun de Italieensch Republik. Scalfaro hett Rechtswetenschap an de Kathoolsch Universität Mailand studeert un ansluutend as Richter arbeit. In den Tweeten Weltkrieg hett he inhafteert Antifaschisten un deren Familienangehörigen hulpen. 1946 wurr he to'n Afordneten vun de Verfatensgeevend Versammlung wählt un hett dornah bis 1992 Piemont in de Afordnetenkamer, dat Ünnerhuus vun dat italieensch Parlament, vertrteden. 1954 wurr he eerstmals Staatssekretär in dat Arbeitsministerium, later in dat Verkehrsministerium un in dat Bildungsministerium. Nah de Amtsteit as Viezpräsident vun de Afordnetenkamer van 1976 bit 1983 wurr he 1983 in dat Kabinett vun Bettino Craxi Binnenminister. As Craxi 1987 vun sien Amt as Ministerpräsident torüchtreden is, wurr Scalfaro woll mit de Bildung vun en nee Regeeren beupdragt,kreeg aber kein Regeeren hen. Nah de Parlamentswahl van' 5./6. April 1992 wurr he to'n Präsidenten vun de Afordnetenkamer wählt. An' 25. Mai 1992, wurr Scalfaro in' 16. Wahlgang mit en Mehrheit vun 672 Stimmen to'n Präsidenten vun de Rebliek wählt. He hett dormit sien Parteifrüend Francesco Cossiga aflöst, de an'
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. En Neutron is en lütt Deel, wat to de Baryonen höört. Tosamen mit de Protonen sünd de Neutronen de Bosteen vun den Atomkarn. Beid tosamen warrt Nukleonen nöömt. En Neutron hett keen elektrisch Ladung.
De Otter is en lütten Beek, de so üm un bi 11,6 Kilometer lang is. De Otter hett ehren Born bi Bokel in’n Landkreis Stood un flütt denn eerst en Stück na Westen, böögt denn bi Bullenholt na Süüdwesten un flütt westen von Soors un Byhusen langs. In’n Westen von Malst münnt de Beek in de Bever, de sülvst wedder in de Oost münnt. In de Oorkunnen kummt de Beek as Uterna toeerst vör in de Oorkunn von’n 14. Juli 788, mit de de Grenzen von dat nee grünnte Bisdom Bremen beschreven worrn sünd, as Grenz twischen de Kaspels Mulsen (Bisdom Bremen) un Sürsen (Bisdom Veern). To de Tied hett ok de Bever noch den Naam Uterna dragen. Michael Bergemann: Gesamtliste der Fließgewässer im Elbeeinzugsgebiet. 2012
Barkhusen (hoochdüütsch Barkhausen) is en Dörp in de Gemeen Gnarrenborg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Barkhusen liggt in’t Düvelsmoor. De Naveröörd sünd Gnarrenborg in’n Noordwesten, Langenhusen un Friedrichsdörp in’n Noordoosten, Augussendorp in’n Oosten, Korlshöben mit Korlshöbenerbarg in’n Süden un Findörp, Kolheim un Dahldörp in’n Süüdwesten. Barkhusen is 1784 as Moorkolonie von Jürgen Christian Findörp in’t Düvelsmoor grünnt worrn. De Oort liggt langs dat Oostöver von’n Oost-Hamm-Kanaal un hett sien Naam von de Barken, de fröher in’t Moor wüssen un von’n olen Barkhoopsee, de hier in’t Moor weer. Toeerst is de Deel von Dörp grünnt worrn, de langs den Kanaal liggt, de twete weer dat Klooster na Oosten to un de drüdde 1823 Oberbarkhusen in’n Süüdoosten. An’n 8. April 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Gnarrenborg tohoopleggt worrn. Sietdem billt de Oort binnen de Gemeen Gnarrenborg en polietsche Oortschop mit en egen Oortsvörsteiher. Barkhusen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Gnarrenborg. För de Kathoolschen is de St.-Michaelskark in Bremervöör tostännig, de siet 1. September 2010 to de Karkengemeen Hillig Geist in Stood tohöört. –2014: Johann Bargmann 2014–: Jürgen Wehrs Dat Wapen wiest op sülvern Grund en Bark in natürliche Klören (gröne Bläder un sülvern Stamm mit swarte
Sint-Truiden (franzöösch Saint-Trond) is een Stadt in de Provinz Limborg in de Region Flannern in Belgien. In Sint-Truiden leevt 39.309 Inwahners (2010, 49,19 % Mannslüüd, 50,81 % Froonslüüd) up een Fläch vun 106,87 km². To de Stadt höört de Öörd Aalst, Brustem, Duras, Engelmanshoven, Gelinden, Gorsem, Groot-Gelmen, Halmaal, Kerkom-bij-Sint-Truiden, Ordingen, Runkelen, Velm, Wilderen un Zepperen. De Stadt is bi 50 km wiet af vun Brüssel un rund 15 Kilometer süüdwestlich vun Hasselt. Eerst in dat Middelöller is de Geschicht vun de Stadt richtig to griepen. De Stadtrechten hett Sint-Truiden in dat 11. Johrhunnert kregen.
Fickmöhlen is en Dörp in de Gemeen Geestland in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Binnen de Gemeen Geestland höört de Oort to de Oortschop Beers. To Fickmöhlen höört ok dat Good Valenbrook mit bi. Dör Fickmöhlen flütt de Fickmöhlener Beek. De Naveröörd sünd Flögeln in’n Noordoosten, Beers in’n Süüdoosten, Drangst in’n Süüdwesten, Hemendörp in’n Westen un Stüh in’n Noordwesten. Bi Fickmöhlen in’t Flögeler Holt gifft dat en poor ole Hünengräver ut de Bronztied. 1858 un 1880 hebbt se dor twee Goldspiralen funnen, von de de een nu in’t Landsmuseum Hannover liggt. Fickmöhlen is an’n 1. März 1974 bi de Gemeenreform in Neddersassen mit de Gemeen Beers tohoopleggt worrn. Von’n 1. April 1971 af an hett de Oort to de Samtgemeen Beers tohöört un von’n 1. März 1974 bet to’n 31. Dezember 2014 to de ne’e, gröttere Samtgemeen Beers. De Gemeen Beers un de Samtgemeen Beers sünd to’n 1. Januar 2015 oplööst worrn. Dat ganze Rebeed höört nu to de Gemeen Geestland. Fickmöhlen is evangeelsch-luthersch präägt un höört to dat Kaspel Flögeln. Dat Wapen wiest baven op roden Grund en sülvern Reiher un ünnen op sülvern Grund en rood Watermöhlenrad. Dat Rad steiht för de Fickmöhl, von de de Oort den Naam hett.
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Döös (Keden). Döös is en Oort in de Gemeen Cuxhoben in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Döös liggt an de Noordsee ganz an de Noordspitz von dat Elv-Werser-Dreeeck un an’n Trechter von de Elvmünn (Grimmershörnbucht). De Eilannen Neewark un Scharhörn liggt na’n Noordwesten to. De Naveröörd sünd Cuxhoben in’n Süüdoosten, Westerwisch un Süderwisch in’n Süden, Stickenbüttel in’n Süüdwesten un Duhnen in’n Westen. De eerste Oort op dat hüdige Rebeed von Döös weer Steenmarn. Steenmarn liggt in’n Westen von dat hüdige Zentrum von Döös. Döös hett sik denn as Regendörp langs’n Diek na Cuxhoben hen billt. Mit de Tied is Döös denn aver wussen, de Öörd tohoopwussen un Döös weer denn de Naam för beide Öörd. Dat eerst Maal in de Oorkunnen kummt Döös 1394 vör, as de beiden Delen Ooster- un Wester-Döös tohoop mit Duhnen, Stickenbüttel, Sahlenborg, Steenmarn un Ritzbüttel an Hamborg verköfft worrn sünd. Von 1869 af an is dat Fort Kugelbaak un von 1872 af an dat Fort Grimmerhörn an de Noordseeküst bi Döös anleggt worrn. Döös is an’n 1. Mai 1905 mit de Gemeen Cuxhoben tohoopleggt worrn. Cuxhoben un Döös hebbt noch bet to’n Groot-Hamborg-Gesett (1. April 1937) to Hamborg
Stickenbüttel is en Oort in de Gemeen Cuxhoben in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Stickenbüttel liggt op de Geest von de Hoge Lieth bi twee Kilometer af von de Noordsee. De Naveröörd sünd Duhnen in’n Noordwesten, Döös in’n Noordoosten, Cuxhoben in’n Oosten, Süderwisch in’n Süüdoosten un Sahlenborg in’n Süüdwesten. Dör de Laag op de Geest schuult vör dat Water weer de Ümgegend al fröh besiedelt. 1926 hebbt se to’n Bispeel en olen Sood ut de Tied von de Chauken in dat 2. Johrhunnert utgraavt. Dat eerste Maal in de Oorkunnen kummt Stickenbüttel 1310 as Styckenbuttle vör. 1394 is Stickenbüttel tohoop mit Duhnen, Döös, Sahlenborg, Steenmarn un Ritzbüttel an Hamborg verköfft worrn. Von 1905 af an is twischen Stickenbüttel un Duhnen dat Fort Thomsen anleggt worrn, dat helpen schull, de Elvmünn militäärsch to schulen. In’n Eersten Weltkrieg sünd negen Soldaten ut Stickenbüttel fullen oder vermisst. Stickenbüttel is an’n 1. März 1935 mit de Gemeen Cuxhoben tohoopleggt worrn. Cuxhoben un Stickenbüttel hebbt noch bet to’n Groot-Hamborg-Gesett (1. April 1937) to Hamborg tohöört. Denn sünd se Deel von’n Kreis Land Hadeln worrn. De Oort is nu dör den Tourismus präägt, aver dör sien Laag Stück wat binnenlands nich ganz so dull as Duhnen un Döös.
Frank Anthony Wilczek (* 15. Mai 1951 in Queens, New York City) is en US-amerikanischer Physiker. He kreeg 2004 den Nobelpries för Physik. De Söhn vun en italieensch Moder un en poolsch Vader gung in sien Gebortsoort Queens to de School. 1970 hett he sien Bachelor of Science-Afslussuss in Mathematik an de University of Chicago, 1972 den Master of Arts in Mathematik un 1974 den Dokter in Physik an de Princeton University maakt. Van 1974 bit 1981 un van 1989 bit 2000 weer he Perfesser an de Princeton University, ünnerbraaken vun en Forschenstätigkeit 1976/77 an dat Institute for Advanced Study ebenfalls in Princeton. Van 1980 bit 1988 weer Wilczek Perfessor an de University of California, Santa Barbara un Liddmaat an dat Kavli Institute for Theoretical Physics. Siet 2000 is he Herman Feshbach-Perfesser för Physik an dat Massachusetts Institute of Technology. 1973, wiels sien Tiet as Promotschoonsstudent in Princeton, hett he tosommen mit David Jonathan Gross de Asymptotisch Freeheit opdeckt, de beseggt, dat dee Starke Wesselwirken tüschen Quarks umso schwaaker is je dichter de bi'nanner sünd. Falls twee Quarks extrem nah tosommen sünd is de Wesselwirken so schwaak, dat se sück meest as free Deelchen verhollen. Disse Theorie (de unafhängig vun
De Ornen (latiensch: ordo) is en hierarchische Stoop in de bioloogsche Systematik. Se steiht ünner de Klass un över de Familie. Af un an warrt ’n poor Ornen to en Böverornen (latiensch: superordo) tosammenfaat. En Ornen kann ok in Ünnerornen (latiensch: subordo) opdeelt warrn. Dat hangt vun de konkrete Situatschoon af. In de Botanik ennt de latiensche Naam vun en Ornen (wenn de op en Familiennaam baseert) faken op -ales. Een Bispill: De Astern (latiensch: Aster) höört to de Ornen Asterales (Asternoordige).
Vertigo betekent Vertigo, medizinisch Fackutdruck för Swinnel, Vertigo, Film ut dat Johr 1958 vun Alfred Hitchcock, Vertigo, Geslecht vun de Winnelsnicken, Vertigo, Comiclabel vun DC Comics, Vertigo, Modell vun’n Sportwagenhersteller Gillet, Vertigo-Effekt, Kamerabewegung bi’n Film, Vertigo Films, brietsche Filmprodukschoons- un Verlehfirma, Vertigo Records, Dochterlabel vun Philips, Vertigo Tour, Tournee vun de Musikgrupp U2, Red Bull Vertigo, Gleidschirmakrobatik-Veranstaltung, Vertigo, Hangebahn vun’n Tyyp Mountain Glider in Walibi Belgium. Kiek ok bi: Vertiko. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Neurologie (vun greeksch νεῦρον neuron „Nerv“ un λογία -logia „Lehr, Wetenschop“) is dat Fackrebeet vun de Medizin, dat sik mit Krankheiten vun’t Nervensystem befaat. De Grenz to de Psychiatrie is deelwies nich kloor afgrenzt. In Düütschland is de Neurologie as en Deelrebeet ut de Binnere Medizin entstahn. De Organsystemen, de in de Neurologie behannelt warrt, sünd dat Zentralnervensystem, dat is de Bregen un dat Rüchmark, sien ümgeven Strukturen un de Fatten, de dat mit Blood versorgt, as ok dat periphere Nervensystem mit sien Verbinnen to de Muskeln un de Muskulatur. In Lehrböker vun de Neurologie warrt op de grote Bedüden vun de klinschen Ünnersöken vun’n Patient henwiest. Dat is dorna sünners wichtig, den Patient nipp un nau to befragen un sik bi’t Ünnersöken an de Lasten to orienteeren. De Doktor billt in’n Verloop vun’t Ünnersöken Hypothesen över de Oort vun de Krankheit. Sien Weten üm de Funkschoonswies vun’t Nervensystem (Neuroanatomie, Neurophysiologie), sien Weten üm de verschedenen neuroloogschen Krankheiten un sien Insichten – de so nöömte klinsche Blick – för tyypsche Kombinatschonen vun Teken un Lasten schüllt em dorbi helpen. Op Grundlaag vun sien Hypothesen vermoodt he, wovun Rebeet vun’t Nervensystem ’n Knacks kregen hett (Schadensoort in’n Sinn vun en neuroloogsch-toopsch
Lamont Johnson oder LaMont Johnson is de Naam von Lamont Johnson (1922–2010), US-amerikaansch Speelbaas un Schauspeler, LaMont Johnson (1941–1999), US-amerikaansch Jazzpianist. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Schimon Peres (hebrääsch: שמעון פרס; araabsch: شمعون بيرس Šamʿūn Bīris, egentlich Szymon Perski; * 2. August 1923 in Wischnewa, Tweete Republiek Polen; † 28. September 2016 in Ramat Gan, Israel) weer en israeelischen Politiker, Fredensnobelpriesdräger un vun 2007 bit 2014 Staatspräsident. Peres höör to de deenstöllsten Staatsbasen weltwiet un weer mit Ünnerbreken an mehrere Regeren bedeeligt. Blangento weer he mehrmols Vörsitter vun de israeelschen Arbeiderpartei, ut de he aver 2006 utpeddt is. In de Johren vun 1984 bit 1986 weer he de achte israeelsche Ministerpräsident un is ok na den Moord an Jitzchak Rabin vun 1995 bit 1996 wedder för en korte Tiet Premierminister. In de Regeren vun Ariel Scharon weer Peres vun 2001 bit 2002 Viez-Staatsbaas un Butenminister vun Israel. Vun 2005 an weer he noch mol wedder Viez-Ministerpräsident in de Regeren vun Scharon un Olmert. An’n 13. Juni 2007 is he vun de Knesset as Nafolger vun Mosche Katzav to’n negten Staatspräsident vun Israel wählt. Sien Amtstiet hett an’n 15. Juli 2007 anfungen un güng bit to’n 24. Juli 2014. Peres weer in de poolschen Stadt Wischnewa as Söhn vun en Holthännler boren un is 1934 mit sien Familie na Tel Aviv utwannert. De Verwandten, de in Polen
Charlamowsky is en Sort vun’n Huusappel (Malus domestica), de as’n Tofallssamling ut Russland stammt un al üm 1830 to’n eersten mol in Stuttgart-Hohenheim anplant worrn is. De Sort Charlamowsky is ok ünner de Naams Borowitzky oder Duchess of Oldenburg bekannt. De Boom sülvst wasst ahn grote Anspröök un kummt op meist all Boddens goot togang, mit Utnahm vun Öörd, de natt un koolt sünd. He driggt jeed Johr vele Appels. De jungen Bööm vun disse Sort wasst to Anfang teemlich gau, dorna warrt dat Wassdom langsomer un de Boom warrt ok gauer oolt. För en go’e Büüt ios dorüm en regelmatigen Snitt nödig. De robuste Sort is wegen de fröhen Riep un dat swacken Wassdom ok för Huusgoorns egent. De Frucht hett en gladde, feine Sluut, de an’n Boom gröölich-geel is, un bi Lagerriep mewist goldgeel warrt. Op de Sünnsiet wiest de Sluut rode Striepens oder is root flammt. Dat Fruchtfleesch is vun helle, geelwitte Klöör, möör un saftig. Üm de Fattbünnels is dat Fleesch mitünner ok licht root. De Smack is wenig aromaatsch un eher süerlich. De Röök is swack aver leeftallig. Riep sünd de Appels in’n August, se hollt sik aver blots veer Weken. De Frücht warrt wegen
Edward Calvin Kendall (* 8. März 1886 in South Norwalk, Connecticut, USA; † 4. Mai 1972 in Princeton, New Jersey, USA) weer en US-amerikaansch Biochemiker. Kendall hett an de Columbia University 1908 sien Bachelor un een Johr later sien Master makt. 1910 hett he denn noch den Doktertitel in Chemie kreegen. Kendall gelung de Isolatschoon vun dat Nevennerenhormon Cortison un dat Schilddrüsenhormon Thyroxin. För hör Opdecken bi de Hormonen vun de Nevennerenrinn, hör Struktur un hör biologisch Warken kregen 1950 he, Tadeus Reichstein un Philip Showalter Hench gemeensom den Nobelpries för Physiologie oder Medizin. 1949 weer he mit den Albert Lasker Award for Clinical Medical Research uttekent wurrn. Thieme Chemistry (Rgv.): RÖMPP Online – Version 3.11. Georg Thieme Verlag KG, Stuttgart 2011 Kendall up de Siet vun den Nobelpries (engelsch9 DNB-Katalog Personennaamdatei
Star Trek: The Motion Picture is de Titel vun den eersten Speelfilm ut de Science-Fiction-Reeg Star Trek. Dormit weer de Originalreeg Star Trek wieterföhrt. In de bundsdüütschen Kino keem de Film an’n 27. März 1980. En resenhafte Wulk ut Energie stüert op de Eer to un maakt allns tonichten, wat ehr in den Weg kummt. Dat Ruumschipp Enterprise, dat jüst en langen Ümbo achter sik hett is dat eenzige, dat gau noog na de Wulk flegen kann, üm de Gefohr to bannen. De fröhere Kaptein vun dat Schipp, Admiral Kirk, lett sik de Befehlsgewalt över dat Ruumschipp torüchgeven, wat to en duersome Rivalität twüschen em un Kaptein Decker, den egentlichen Kommandaten, föhrt. Gliektietig versöcht dat fröhere Liddmaat vun de Kru Spock op sien Heimatplanet Vulkan, dat Kohlinar to bestahn – en Technik mit de een sien Geföhlen vullstännig ünnerdrücken kann. Man, op eenmol föhlt he de Präsenz vun de Wulk un kennt se as en frömd Bewusstsien. He maakt sik op’n Weg na de Enterprise un slutt sik de Misschoon an. Bald is dat Ruumschipp Enterprise bi de Wulk ankamen un flüggt dorin. Binnen in is en vele Kilometers grote Konstrukschoon to finnen, de för dat Tügen vun de Energiewulk
I Confess is de Titel vun en US-amerikaanschen Thriller vun den Speelbaas Alfred Hitchcock, de den Film 1953 na en Dreihbook vun George Tabori maakt hett. Otto Keller un sien Fro Alma arbeit an en kathoolsche Kark in de Stadt Québec in Kanada. Otto arbeit jeden Middeweken in’n Goorn vun den Afkaat Vilette, man een Nacht brickt he bi em in üm Geld to klauen. Keller warrt dorbi vun den Afkaat överrascht un bringt em dorophen üm de Eck. In de Kleedaasch vun en Preester neiht he ut. As he torüch na de Kark kummt, lett he sik vun den jungen Preester Michael Logan de Bicht afnehmen. He vertellt em vun den Moord. Ok sien Fro vertellt he dorvun, verlett sik aver dorop, dat de Preester wegen sien Bichtgeheemnis stillswiegen deit. Den nächsten Morgen geiht he, as an jeden MIddeweken, na dat Huus un Vilette un „finnt“ dor de Liek vun den Afkaat. He röpt de Polizei. De Fall warrt vun Inspekter Larrue övernahmen, de dorophen den jungen Preester mit en Fro vör dat Huus sehn deit. Wieter vertellt twee junge Deerns, dat se op’n Weg na Huus en Preester sehn harrn, de to de Tiet vun den Moord ut
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | 323 v. Chr. | 322 v. Chr. | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | 318 v. Chr. | 317 v. Chr. | ► | ►► Dat röömsche Heer mutt mit Schimp un Schanne unner dat Jück, nadem dat de Slacht an de Kaudinschen Päss gegen de Samniten verlaren hett. Rom mutt siene Kolonien Fregellae un Cales upgeven un de eerste Stremel vun den Tweeten Samnitenkrieg is to Enne.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | 323 v. Chr. | 322 v. Chr. | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | 319 v. Chr. | ► | ►► 10. Juni: Alexander de Grote starvt in Babylon an Fever (* 356 v. Chr.)
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 328 v. Chr. | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | 323 v. Chr. | 322 v. Chr. | 321 v. Chr. | 320 v. Chr. | ► | ►► Januar: Alexander de Grote kummt vun sien Tog na Indien torüch na Susa. Februar: Alexander de Grote fiert in Susa Hochtied mit Stateira, de Dochter vun Dareios III. un mit Parysatis, de Dochter vun Artaxerxes III.. To desülvige Tied weert 10.000 makedoonsche Suldaten verhieraat mit Froenslüde ut dat Perserriek.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 329 v. Chr. | 328 v. Chr. | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | 323 v. Chr. | 322 v. Chr. | 321 v. Chr. | ► | ►► De Römers unner Quintus Fabius Maximus Rullianus siegt in'n Tweeten Samnitenkrieg bi Imbrinium gegen de Samniten.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 331 v. Chr. | 330 v. Chr. | 329 v. Chr. | 328 v. Chr. | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | 323 v. Chr. | ► | ►► Alexander de Grote sleiht en Upstand daal un treckt nu na Indien to. For sienen Kriegstog lett he 30.000 Persers un Baktriers to Phalanx-Suldaten utbillen. Alexander de Grote freet de Prinzessin Roxane ut dat Volk vun de Baktriers. Sienen vormoligen Macker Kallisthenes lett he levenslang achter Trallen smieten, vunwegen dat he sik nich vor em dalsmieten wull (Proskynese). Pagenverswören gegen Alexander den Groten.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 332 v. Chr. | 331 v. Chr. | 330 v. Chr. | 329 v. Chr. | 328 v. Chr. | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | 324 v. Chr. | ► | ►► Rom besett de Stadt Fregellae un boot se gegen de Samniten ut.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | 290er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 333 v. Chr. | 332 v. Chr. | 331 v. Chr. | 330 v. Chr. | 329 v. Chr. | 328 v. Chr. | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | 325 v. Chr. | ► | ►► In dat hüdige Afghanistan grüünt Alexander de Grote dree Städer. All kriegt se den Naam Alexandreia. Hüdigendags heet se Kandahar, Ghazni un Charikar an den Hindukusch. Alexander erovert Baktrien un treckt in de Hööftstadt Baktra in. Stattholler warrt Artabazos. Alexander sien Gegenspeler Bessos is midderwielen wieter utknepen na Norden hen. 1. Juli: Alexander lett Bessos vunwegen den Moord an Dareios III. in Baktrien an't Krüüz slahn. Vordem hett he em toschann slahn laten. Bessos siene Mackers harrn meutert un em utlevert. Alexander nümmt de Stadt Samarkand in.
◄ | 5. Johrhunnert v. Chr. | 4. Johrhunnert v. Chr. | 3. Johrhunnert v. Chr. | ► ◄ | 360er v. Chr. | 350er v. Chr. | 340er v. Chr. | 330er v. Chr. | 320er v. Chr. | 310er v. Chr. | 300er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 334 v. Chr. | 333 v. Chr. | 332 v. Chr. | 331 v. Chr. | 330 v. Chr. | 329 v. Chr. | 328 v. Chr. | 327 v. Chr. | 326 v. Chr. | ► | ►► 20. Januar: Alexander de Grote geiht over de Poort vun Persien. Nu steiht de Weg ín dat Perserriek vor em open. 30. Januar: Persepolis warrt innahmen un in Brand steken. Juni: De Perserkönig Dareios III. büxt ut Ekbatana na Osten ut, as Alexander anrücken deit. 17. Juli: De Perserkönig Dareios III. warrt vun Bessos in Baktrien an'e Siet maakt. Bessos nömmt sik sülms nu „Artaxerxes IV.“ un verklaar sik to Dareios sien Nafolger.
Dareios III. (ooldgreeksch: Δαρεῖος; Farsiداریوش Dāriyūsch (IPA:dɔːriˈuːʃ); ooldpersisch Dārayavahusch, Dārayavausch; Latiensch Darius; * um 380 v. Chr. rüm; † 17. Juli 330 v. Chr.), ok Kodomannos, weer vun 336 bit 330 v. Chr. de leste Perserkönig vun dat Achämenidenriek, wat denn vun Alexander den Groten erovert wurrn is. Vor em weer Arses König ween. Dareios III. weer Grootenkel vun Dareios II. (over den sien Söhn Artostes). He weer ok de Enkelsöhn vun Ostanes un de Söhn vun Arsames un den siene Fro Sisygambis. Bi den Inmarsch vun Alexander den Groten in Persien möss he ut Ekbatana utbüxen un is na Baktrien gahn. Dor is he vun sien Verwandten un vormoligen Macker Bessos an'e Siet maakt wurrn. Dareios siene Dochter Stateira hett later in Susa Alexander den Groten heiraat.