rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Natschonalismus is ene Ideologie, Idee un Röör in Sellschop na de Natschoon un Staat övereen sien sölt. As een Röör in Sellschop sett de Natschonalis vööruut, dat’t de Natschoon as ene Idee givt, un geet in de Richte, alleen de Interessen för ene bestimmte Natschoon wiedertodrieven, tomeerst med de Afsicht de schienbaar egen Hemaad to winnen, sülvst un souverän to verwalten, to bewaren un so upletst enen Natschonaalstaat to grünnen. Na den Natschonalismus sall sik jeedene Natschoon över sik sülvenst dat Leid hebben un dat Recht up Sülvststüür kriegen, sunner dat Mächte van buten in’t Leid griepet. De Natschoon is na düsse Ansicht de natüürlike un beste Grundlage för ene politsche Eenheed un de enige Born för rechtmatige politsche Macht. De Natschonalismus streevt daar ook na ene natschonale Ideniteet to schapen un to bewaren, de enen Verbund uut sotschalen Kennteken, de Maten van de Natschoon med ene deelt, os Grunglage het. Düsse Kennteken könnt kulturell, ethnisch, geograafsch, spraaklik, politsch oder religiöös sien un ook Traditschonen oder den Gloven an ene gemeensame Historie sien. Natschonalismus versöcht daarümme ook de „traditschonelle Kultuur“ van ene Natschoon to schulen, bewaren
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Een Phoneem (uut ooldgreeksch φωνή phōnḗ, plattdüütsch Luud, Toon, Stemme, Sprake) sind alle Lude in ene sproken Sprake, de alle de lieke Rulle hebbet, enen Luud binnen enen Woord van enen andern Luud to underscheden. To’n Bispeel snackt verscheden Lüde, de Platt küürt, dat Phoneem /r/ anners uut. De verscheden r-Lude sind man dat sülve r-Phoneem. Ene grote Taal verscheden Luden bekikt een Spreker van ene Sprake as Varianten (Allophone) van enen bestimmten Phoneem. De Mechanismus daar achter is dat kategoorsche Hören. De labiale stemhebben Plosiv an’n Beginn van’n Woord „Back“ klingt uut den Münner van teggen verscheden Sprekres steeds anders, man de teggen verscheden Lude bekieket de Sprekers doch as dat sülve Phoneem /b/. Wenn een de Lude med enen Luud, de unner dat Phoneem /d/ fallt, uuttuuscht, denn is „Dack“ to hören. Dat is een Woord, dat wat annerster bedüd un so tellt de Lude to een ander Phoneem. Dat heet, dat de Wöör „Back“ un „Dack“ up Platt een Minimaalpaar formt. De gängige Konventschoon is Phoneme binnen Schreegsteken to schrieven. Dat Phoneem sülvenst transkribeert een meest na dat Internatschonale Phoneetsche Alphabeet. Phoneem. Mehr
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Ene Sülv(e), ook Silv(e) is ene Luudgruppe binnen een Woord, de sik uut tomindsten enen Luud tohope sett. Ene Sülve is ene prosoodsche Eenheed, dat will seggen Rhythmus, Akzent un Intonatschoon gevet door den Uutslag. Et givt kene afsloten Regels enen Stroom Spraaklude in Sülven to delen, man allgemeen deelt Sprekers de Intuischoon dat Sülven övereenkoomt med den Luden, de een up de Slege van enen Maat bi Dichtwärken oder in de Musik uutsprikt. Sülven sett sik un enen sonoren Kärn oder Nukleus up de de Akzent sitt, faken med enen enen Onset, un ene Coda to’n Enne. De Beginn van de Sülve (de Onset) un Coda sind Konsonanten. De Kärn is in de Regel een Vokaal, Diphthong oder een hoogsonoren Konosonant. De letste Typ Kärn kümt man in ene lütte Taal Spraken vöör, normalerwiese in Spraken med Konsonantenkluusters. Ene open Sülve het den Upbu V oder KV (V för Vokaal, K för Konsonant oder Konsonantenkluuster). Ene open Sülve het also kene Koda un end up enen Vokaal. Ene sloten Sülve het den Upbu V oder KVK (V för Vokaal, K för Konsonant oder Konsonantenkluuster). Ene
Birsel Lemke (* 4. Juli 1950 in Istanbul) is ene törksche Politologin un Ümweltaktivistin. Birsel Lemke is 1950 in Istanbul boren un hett mit Deernsnaam Romey heten. 1975 bet 1985 hett se in Düütschland leevt un dor en düütschen Mann, Jochen Lemke, heiraadt. De Schauspelerin Ayşe Romey is ehr Dochter. 1990 hett Lemke de Initiativ Hayir grünnt, de sik gegen Goldminen in de Törkie wennen dee, de Cyanid bruken doot. 1997 hett ehr Insatz dor to föhrt, dat de Böverste Gerichtshoff vun de Törkie dat Goldwaschen mit Cyanid verbeden dee. An’n 5. Oktober 2000 hett Lemke dorför vun de Right Livelihood Foundation in Stockholm tohoop mit dree annere Lüüd den alternativen Nobelpries kregen.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De chineeschen Schriftteken (chineesch 中文字, zhōngwénzì, Zhuyin ㄓㄨㄥ ㄨㄣˊ ㄗˋ) oder Hànzì (chineesch 漢字 / 汉字, hànzì, Zhuyin ㄏㄢˋ ㄗˋ) sind ene Schrift, de dat Chineesche sied över 3000 Jaren bruukt. Ander Spraken, up de Chineesch enen starken Inflood nomen het, hebbet ook de chineeschen Schriftteken övernomen. Allens tohope givt dat över 100.000 Schriftteken. De grote Deel Schriftteken is man raar un nich begänge oder ene Variante van ander Schriftteken. För den Alldag sind 3000 bet 5000 Teken noog Texte to lesen un to schrieven. Karl-Heinz Best, Jinyang Zhu: Ein Modell für die Zunahme chinesischer Schriftzeichen. In: Glottometrics. Band 20, 2010, S. 29–33 (PDF Volltext). John DeFrancis: The Chinese Language, Fact and Fantasy. University of Hawaii Press, Honolulu 1984, 2005, ISBN 0-8248-1068-6. John DeFrancis: Nationalism and Language Reform in China. Princeton University Press, Princeton NJ 1950, Octagon Books, New York 1972, ISBN 0-374-92095-8. Helmut Martin: Chinesische Sprachplanung. Studienverlag Brockmeyer, Baukem 1982, ISBN 3-88339-291-X. Dorothea Wippermann: Das phonetische Alphabet Zhuyin Zimu. Studienverlag Brockmeyer, Baukem 1985, ISBN 3-88339-483-1. Andreas Guder-Manitius: Sinographemdidaktik. Aspekte einer systematischen Vermittlung der chinesischen Schrift im Unterricht Chinesisch als Fremdsprache. Mit einer Komponentenanalyse der häufigsten
De Komitees vun de Dörparmoot sünd dör Dekret vun de Sowjetmacht an’n 11. Juni 1918 in de Sowjetunion opricht worrn. In disse Komitees weren de besittlosen un landarmen Dörpslüüd organiseert. Se weren sotoseggen de Deel vun de Diktatur vun dat Proletariat op de Dörpsevene un hebbt hulpen, de Macht vun de Sowjets faster to maken. Se hebbt ok Kräfte för de Rode Armee ut de Bevölkerung vun de Dörper wunnen un hulpen, dat noog to eten na de Städer un de rode Armee keem. To’n Sluss geev dat in Russland bi 105.000 vun disse Komitees. In’n November 1918 al sünd de Komitees aver in de Dörp-Sowjets opgahn.
Muley Ismail (* üm 1645 in Sijilmassa; † 22. März 1727 in Meknès) weer vun 1672 bet 1727 de Sultan vun de Alawitendynastie in Marokko. Mit Help vun ene Armee vun swarte Slaven hett Ismail dat feudale Marokko, dat in lütte Herrschoppen opdeelt weer, eent un alle Stämm ünner sik bröcht. All Wedderstand ut dat Volk gegen de feudale Herrschop hett he hart ünnerdrückt. He hett de Törken, de vun Algerien kemen, afwehrt un de Spaniers ut ganz Marokko, afsehn vun de Städer Ceuta, Melilla un Mazagan, rutdreven. Normdaten: GND: 11878532X (OGND, AKS) | LCCN: n83003510 | VIAF: 91897604 | Wikipedia-Personensöök
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Prosa (Mehrdüdig Begreep). Prosa (latiensch prōsa oratio slichte Rede) betekent unbunnen Sprake, anders as bunnen Spraakformen as Verse, Riemels oder rhythmische Sprake. Dat Woord givt’t bloot in de Eentaal. Een Schriever oder ene Schrieversche, de alleen oder to’n groten Deel Prosa affaat, is een Prosaist. Prosaisch, wat van Prosa afleid is, betekent ene drüge, slichte Schriev- oder Uutdruckswiese. Eerst was de Begreep Prosa för wetenschoplik, schriftlik Texte in Bruuk (to’n Bispeel Historie, Philosophie oder Natuurwetenschoppen) un ook för Notizen, de anderster as Dichtwärke, de bet in dat 18. Jaarhunderd rin to’n groten Deel in Versen was un för den mündliken Vördrag dacht was. Düsse Unnerscheed het dat Verständnis van Literatuur in’e Neetied bet in dat 18. Jaarhunderd rin bestimmt. Versen güllen för de betere Form sik to vertellen un de Prosa as ene Form, de Kraft mankeert sik to verwören. Läter beteken Prosa ook allgemeen jede Textsoorte, friege Olldagssprake man ook kunstvulle fiktschonale Texte. Sied den 18. Jaarhunderd is de de Begreep ook een Synonym för Literaturaarden so as Epik med den Romaan as dat wichtigste Medium
Prosa betekent: Prosa, unbunnen Sprake Prosa, piedmonteesch för italieensch Perosa Canavese in de Provint Turin, Italien, Prosa, Barg in de Swiez Prosa is de Naam von: Albert Prosa (* 1990), eestensche Footballspeler Max Prosa (* 1989), düütsche Singer un Songwritet PROSA betekent PROSA, ene Programmerspraak Kiek ook bi: Brosa Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Ioonsch is en Dialekt vun de Ooltgreeksche Spraak. He is vun den Stamm vun de Ioniers snackt wurrn. De Kuntreien, wo düsse Dialekt in snackt wurrn is, weern de Westküst vun Lüttasien, de Inseln in de Ägäis, Euböa un de ioonschen Kolonien an de Swarte See un in Süüditalien. Binnen de ooltgreekschen Dialekten steiht dat Ioonsche dicht bi dat Attisch. Homer sien Kunstspraak mengelt en öllerhaftige Form vun dat Ioonsche tohopen mit düt un dat ut den Äoolschen Dialekt. In de Tiet vun de Klassik weern de wichtigsten Schriever in den ioonschen Dialekt Herodot un Hippokrates.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Fiktschoon (uut latiensch fictio) is in de Vertelltheorie een Vertellen, de sik to’n groten Deel in de Fantasie van Schriever un Leser afspeelt. Dat Gegendeel sind de Saaktexte, in de Würklikheed as se is beschreven is. De Romaan tellt to de Fiktschoon, denn de wichtigsten Dele – de Verteller, de Personen un Scheenisse – het sik de Schriever uutdacht; se sind fiktiv. Määrken, Romaans, Novellen, Theaterstücke, Poesie, Comics, Reeknerspele un Fantasiefilme geld för Fiktschoon, ook wenn se sik to’n Deel up de Würklikheed stütt. Fiktschoon kann sik in realistsche un unrealistsche Fiktschoon delen. Realistsche Fiktschoon vertellt uutdachte Scheenisse, de in de Würklikheed scheen könnt. Ook de Öörde, Scheenisse un Personen könnt sik up de Würklikheed stütten. De Würklikheed kann ook een eerst unrealistsch Vertell inhalen. Jules Verne sien Romaan De la Terre à la Lune beschrivt de dunntomalen unmöögike Reise na den Maan hen, de man 1969 scheen is, as Neil Armstrong un Buzz Aldrin de Föte up den Maan setten. Realistsche Fiktschoon givt sik för den Leser so as de Scheenisse in de Vertellen echt paseert weren. Unrealistsche Fiktschoon beschrivt Scheenisse, de unmööglik in’n echten
De Voyager Golden Record is en Datenplatt mit Bild un Audioinformatschonen, de an de beiden 1977 losschaten interstellaren Ruumsonden Voyager 1 un Voyager 2 anbrocht worrn is. Da is maakt worrn, wiel man de Hapen harr, die Sonden künnen op jemehrn Weg mit annere intelligente Leevformen in Kontakt kamen. Mit de Platt wull man wiesen, dat dat de Minschen gifft un woneem in’n Weltruum man jem finnen kan – ok wenn de Wohrschienlichkeit för so en Begegnen düchtig lütt is, un de Minschen denn villicht all gor nich mehr sünd. Man de Platt schall woll 500 Millionen Johr in Orden blieven un kann denn wenigstens dorvun tügen, dat de Minschen inst op de Eer leevt hebbt. Op ehr Hüll (Golden Record Cover) is en Verkloren ingraveert, de wiesen schall, woans de Platt bruukt warrt, dat heet, woans man de Daten dorop lesbor maken kann. De nödigen Tietangaven sünd binär angeven un beteht sik op en Waterstoff-Atom, dat ok mit dorstellt is. Butendem is ok de Positschoon von de Eer in Afhangigkeit vun 14 Pulsaren un de Mitt vun de Melkstraat angeven, jüst so, dat ok bi de Pioneer-Plaketten al maakt worrn is. De Platt is 30 Zentimeter groot un ut
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Angkor Wat (Khmer: Ângkôr Vôtt អង្គរវត្ត; ângkôr „Stadt“, vôtt „Tempelanlaag“) is de beröömste Tempelanlage in de kambodschaansche Region Angkor. De Tempel liggt wat bi 240 km noordwestlik van de Höövdstad Phnom Penh dicht bi Siem Reap, rund 20 Kilometer nöördlik van den See Tonle Sap. Angkor Wat up deFlagge van Kambodscha Blick van den westliken Damm up den Tempel Allee an den Höövdtemepel De Tempel ’s morgens Releief Binnenhov De zentrale Toorn Ene Aspara in de böverste Galerie Angkor Wat ’s morgens Relief Stupa in’n Butentempel Helen Candee: Angkor, the Magnificent. Frederick A. Stokes, New York 1924. Damian Evans, C. Pottier, R. Fletcher, S. Hensley, I. Tapley, A. Milne, M. Barbetti: A new archaeological map of the world’s largest pre-industrial settlement complex at Angkor, Cambodia. In: Proceedings of the National Academy of Sciences. (PNAS) Band 104, Nr. 36, 2007, ISSN 0027-8424, S. 14277–14282. Michael Falser: Krishna and the Plaster Cast.Translating the Cambodian Temple of Angkor Wat in the French Colonial Period., Transcultural Studies, 2. 2011, S. 6–50. Michael Falser: Angkor Wat. A Transcultural History of Heritage. Band 1: Angkor in France. From Plaster Casts to Exhi
Attisch is en Dialekt vun de Ooltgreeksche Spraak. He is in de Kuntrei Attika rund üm Athen to, snackt wurrn. Dat Attisch vun dat 5. Johrhunnert v. Chr. warrt as de klassische Form vun de Greeksche Spraak ansehn. Se is ok de Wuddel vun de latere Koiné, wat de allgemeene Spraak in de Tiet vun den Hellenismus weer. Ut de Koiné is denn noch later dat Neegreeksch rutwussen. Dor kann een woll seggen: Attisch is sowat, as de Grootmudder vun de hüdige Greeksche Spraak. Binnen de ooltgreekschen Dialekten steiht dat Attisch ganz dune bi dat Ioonsch. De wichtigsten Schriften ut de Greken ehr klassische Tiet sünd all up Attisch upschreven wurrn. De Philosophen Platon un Aristoteles hefft just so Attisch snackt un schreven, as de Historikers Xenophon un Thukydides un de Schrievers Aischylos, Sophokles un Aristophanes. Vunwegen de Macht un dat Bedüden vun Athen in Weertschop, Politik un Kultur is Attisch den ok Grundlaag vun de latere Allemeenspraak Koiné wurrn. Dör de Feldtöög vun Alexander den Groten is düsse Koiné rupkladdert to de Hööcht vun en Weltspraak un hett de annern greekschen Dialekten an'e Siet schaven. Vun dat 1. Johrhunnert n. Chr. af an is denn avers de Attizismus upkamen.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dat Mahabharata (Sanskrit: महाभारत māhabhārata „de grote Vertell van de Bharatas“) is dat beröömste indsche Epos un ümfaat wat bi 100.000 Dubbelverse. Eerste Dele worden twischen 400 v. Chr. un 400 n. Chr. daalschreven, de mündlike Traditschoon is man öller. Kritsche Uutgaven Vishnu S. Sukthankar, Shripad Krishna Belvalkar u. a.: The Mahābhārata. 19 Bde. mit 2 Indexbänden. Bhandarkar Oriental Research Inst., Poona 1933–1972. Kisari Mohan Ganguli: The Mahabharata of Krishna-Dwaipayana Vyasa. Indien 1883–1896. (Online-Editschoon) Hermann Jakobi: Mahabharata, Inhaltsangabe, Index und Konkordanz der Kalkuttaer und Bombayer Ausgaben. Bonn 1903, Nadruck: Hilmessen 1980, ISBN 3-487-07015-4. (Digitalisat) Studien: P. Ch. Roy: Mahabharata. Kalkutta 1889. Heino Gehrts: Mahabharata. Das Geschehen und seine Bedeutung. Bouvier, Bonn 1975, ISBN 3-416-01072-8. Anette Mangels: Zur Erzähltechnik im Mahabharata. Dr. Kovac, Hamborg 1994, ISBN 3-86064-123-9. C. A. Vaidya: Mahabharata criticism. A. J. Combridge & co., Bombay 1905. Amrita Narlikar, Aruna Narlikar: Bargaining with a Rising India: Lessons from the Mahabharata. Oxford University Press, Oxford 2014. Wilfried Huchzermeyer: Yogis, Yoginis und Asketen im Mahabharata. Karlsruhe 2008, ISBN 978-3-931172-26-8. Text: Mahābhārata online – GRETIL (Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages) Sanskrittext in Transliteratschoon The Mahabharata
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Dusenunene Nacht (araabsch: ألف ليلة وليلة‎, DMG alf laila wa-laila, persisch هزار و يک شب, DMG hazār-u yak šab) is een Sammelwärk uut 550 Vertellens, de uut den araabschen, persischen un indschen Kultuurruum stammt. Dat Wärk is Klassiker in de Weltliteratuur. Den Upbu na is Dusendunene Nacht een Ramenvertell, in dat Geschichten schachtelt sind. De Vertellens in Dusenunene Nacht ümfaat verscheden Genres. Daar mang sind Leevgeschichten, Eventüürgeschichten un Döönken. Dat oorsprünglike Wärk is nich nableven. De öldste (nich vullstännige) Handschrift is de Galland-Handschrift uut den 15. Jaarhunderd. Vele Vertellens find sik ook in ander Vertell- un Määrkensammelwärken uut de klassische araabsche un persische Literatuur. Adolf Gelber: 1001 Nacht. Der Sinn der Erzählungen der Scheherazade. M. Perles, Wien 1917. Stefan Zweig: Das Drama in Tausendundeiner Nacht. In: Rezensionen 1902–1939. Begegnungen mit Büchern. 1983 E-Text Gutenberg-DE. Heinz Grotzfeld: Neglected Conclusions of the Arabian Nights: Gleanings in Forgotten and Overlooked Recensions. In: Journal of Arabic Literature. Berlin 1985,16. ISSN 0030-5383. Johannes Merkel (Heruutgever): Eine von tausend Nächten. Märchen aus dem Orient. Weismann, München 1987, 1994, ISBN 3-88897-030-X. Wiebke Walther: Tausend und eine Nacht. Artemis, München/Zürich 1987, ISBN 3-7608-1331-3. Abdelfattah
Doorsch is en Dialekt vun de Ooltgreeksche Spraak. He is vun den Stamm vun de Dorers snackt wurrn. De Kuntreien, wo düsse Dialekt snackt wurrn is, sünd grote Delen vun den Peloponnes (ünner annern Sparta, Argos, Korinth), dorto Kreta, Rhodos un Delen vun de Westküst vun Lüttasien (dormank Knidos) un de doorschen Kolonien an de Swarte See, up Sizilien un in Süüditalien. Dat Doorsche warrt faken mit de verwandten Dialekten ut den Noordwesten vun Grekenland tohopenfaat to dat Doorsch-Noordwestgreeksch. Düsse Dialekten sünd in Phokis (Delphi), Lokris un Elis (Olympia) snackt wurrn. De doorsche Dialekt deelt sik noch mol up in allerhand Twiegen, de tomeist vun Inschriften her bekannt sünd. Schreven wurrn is Doorsch vun de Lyrikers Pindar, Bacchylides un Alkman, vun de Kummediendichters Sophron un Epicharmos ut Syrakus un vun de Dichters Theokritos un Kallimachos ut Alexandria. Traditschoon weer dat, dat de Chor in dat greeksche Theater Doorsch sungen hett. In de attische Tragödie (as bi Sophokles, Aischylos un Euripides) warrt de Dialoog up Attisch spraken, man dat Chorleed warrt up Doorsch sungen. In de Tiet vun den Hellenismus is dat Doorsche, just so, as de annern ooltgreekschen Dialekten ok, vun de Koiné an'e Siet schaven wurrn. Man in Landstreken
De Ilias (ooldgreeksch Ἰλιάς Iliás) is een mang den öldsten fiktschonalen Wärken uut Europa un vertellt een Stück uut den Trojaanschen Krieg. De Ilias de Tied na intoornen is lastig, vandage dateert een se in dat 8. oder 7. Jaarhunderd v. Chr. Dat Epos ümfaat 24 Böker oder Sänge. De Ilias stütt sik upfröhistoorsche Mythen un Vertellens. Traditschonell geld Homer för den Dichter. Dat Bild van den Olympschen Gödder, dat de Ilias vörstellt, het wal groten Inflood up de greeksche Mythologie nomen un formt ook vandage noch de europääsche Kunst- un Geistswetenschop. Inhoold is de Trojaansche Krieg twischen Troja un de greeksch achaische Allianz. Een zentraal Thema is de Wood un Rage, de binnen den 51 Dagen, de in de Ilias beschreven sind, jümmerto toneemt un so Helden un ook Gödder dat Schicksaal drepet, vör dat nems flüchten kann. De Beginn sett, dat de Roov van Chryseis den Godd Apollon de Ere nimmt, so dat he med den Achaiern afreken well. As de Apollon-Preester Chryses de Dochter torüggekrigt, fördert Agamemnon, Kummandöör van de Achaier, enen Uutgliek för siene Büüt un kümt so in enen Konflikt med Achilles, de sik nu ook in siene Ere afsneden föölt un sik uut den
Beno Gutenberg (* 4. Juni 1889 in Darmstadt, Düütschland; † 25. Januar 1960 in Pasadena, USA) weer en düütsch-amerikaansch Seismoloog, de mit sien Levenswark bedüdend to’t hüütige Verstahn vun de Eer un woans se binnen in opboot is bidragen hett. Gutenberg hett toeerst in Darmstadt studeert un wessel 1908 na Göttingen mit dat teel, dor Meteorologie to studeeren. Man dor hett he vun de Vörlesen vun Emil Wiechert höört, de kort vörher dat Institut för Eerdphysik in’t Leven ropen harr. Bi Wiechert hett Gutenberg 1911 mit en seismologschen Arbeit promoveert. Twee Johr later hett Gutenberg ut seismoloogsch Ünnersöken den Radius vun den Eerdkarn bestimmt. Sien Bereken gellt ok vundaag noch as nipp un nau. De Grenz twüschen Eerdkarn un Eerdmantel warrt sünners in öllere Literatur dorüm ok as Wiechert-Gutenberg-Grenz betekent. Gutenberg is Mitarbeider worrn bi de Internatschonalen Seismologschen Assoziatschoon in Straßburg. Wieldat de Eerste Weltkrieg weer, hett he as Meteoroloog bi den Trupp arbeidt un is verwunnt worrn. Na den Krieg is he eerst torüch gahn na Straßburg, hett denn aver na Frankfort an’n Main wesselt, woneem he 1926 uterordig Professer worrn is. In de Johren dorna hett he en bannig grote Tall vun wetenschopplich Arbeiden publizeert. Man, ofschoonst he
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Schāhnāme (ook Schahnameh; persisch شاهنامه Šāhnāme, DMG Šāhnāma, ‚Heerscherbook‘), ook Köningsbook oder Herrenbook is dat Levenswärk van den persischen Dichter Abū ʾl-Qāsim Firdausī (940–1020). Dat Wärk daaltoschrieven het de Dichter, so as he sülvenst schrivt, 35 Jare bruukt. Dat Schāhnāme geld för dat persische Natschoonaalepos un is een mang den beröömsten Wärken uut de persische Literatuur. Med sienen meest 60.000 Versen is dat Wärk dubbeld so lang as Homer siene Epen un sessmall länger as dat Nibelungenleed. Tohope med velen mündliken Vertellens het de Schriever ook schreven Vörlagen bruukt. Een wichtigen Born is dat Herrenbook uut den lattantiken Sssanidenriek (Chwaday-Namag). Dat givt ook noch anner Köningsböker un ader bekannte Wärke, de Heerschers to Eren affaat worden. Matthew Lumsden: The Shah Namu, being a series of heroic poems on the ancient history of Persia, from the earliest times down to the subjugation of the Persian empire by its Mohummudan conquerors under the reign of King Yuzdjird. By the celebrated Abool Kausim Firdousee of Toos. Band 1. Thomas Watley, Kalkutta 181 Turner Macan: The Shah nameh: an heroic poem. Containing The History of Persia from Kioomurs to Yesdejird;
1145: Paapst Eugen III. röppt in siene Bull Quantum praedecessores up to'n tweten Krüüztog. 1796: Heinrich Köppen, düütsch Bookhändler († 1885) 1811: Pierre Millière, franzöösch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1887) 1840: Marie Bracquemond, franzöösch Malerin († 1916) 1861: Rudolf Eckart, düütsch Schriever († 1922) 1883: Luigi Ganna, italieensch Radrennfohrer († 1957) 1895: Heinrich Krone, düütsch Politiker († 1989) 1921: John Bunch, US-amerikaansch Jazz-Pianist († 2010) 1922: Ernest Sterckx, belgisch Radrennfohrer († 1975) 1925: Martin Rodbell, US-amerikaansch Biochemiker un Nobelpriesdräger († 1998) 1930: Carlheinz Hollmann, düütsch Feernseh- un Rundfunkmoderater († 2004) 1933: Horst Eylmann, düütsch Politiker un Bundsdagsafordneter († 2014) 1934: Billy Paul, US-amerikaansch Singer un Soulmusiker († 2016) 1935: Heinz Riesenhuber, düütsch Politiker un Bundsminister 1942: John Francis Clauser, US-amerikaansch Experimentalphysiker un Nobelpriesdräger 1943: Finn Erling Kydland, norweegsch Ökonom un Nobelpriesdräger 1950: Absalom Themba Dlamini, Politiker vun Swasiland 1962: Detlev Buck, düütsch Schauspeler, Dreihbookschriever, Filmspeelbaas un Filmproduzent 1135: Hinrich I., König vun England (* üm 1068 rüm) 1916: Charles de Foucauld, kathoolsch Preester (* 1858) 1931: Luise Cooper, düütsch Missionarin, Schrieverin un de Grünnerin von de Hilmsser Blinnenmission (* 1849) 1944: George Thomas Bethune-Baker, engelsch Entomoloog un Lepidopteroloog (* 1857) 1960: Heinrich Behnken, plattdüütsch Schriever (* 1880) 2007: Kenneth McGregor,