rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ene Spraakfamilie is in de Spraakwetenschop en Kunstrukt, dat en Reeg Spraken tohoopfött, de sik ut en gemeensame Oorspraak utwickelt hebbt. En Bispeel is de Spraakfamilie von de romaanschen Spraken. Dor höört ünner annern Franzöösch, Spaansch, Portugeesch, Italieensch un Rumäänsch to. All disse Spraken gaht trügg op dat Latiensche. Düsse Verwandtschop lett sik över de schreven Spraak good nawiesen. De Spraakfamilie von de romaanschen Spraken wedder höört to de indogermaanschen Spraken un is ünner annern verwandt mit de Germaanschen Spraken, de Slaavschen Spraken un de Indoiraanschen Spraken. Dat lett sik nich so licht över de schreven Spraak nawiesen, denn as de indogermaansche Oorspraak snackt worrn is (so bi 3000 Johr vör Christus), dor hett dat noch keen Schrift geven. Dor kümmert sik de vergliekende Spraakwetenschop üm, de sik ankickt wat för un woveel verwandte Wöör Spraken hebbt. Dat gifft en Reeg Forschers, de versöökt, grote Spraakfamilien so as dat Indogermaansche noch wieder to gröttere Spraakfamilien (Makrofamilien) tohooptofaten. Düsse Makrofamilien sünd denn aver al so unseker, dat dat kuum noch to bewiesen is. En Spraak, bi de de Forschers keen annere verwandte Spraak kennt, warrt isoleerte Spraak nöömt. List van Spraakfamilien
Otmar Hornbach (* 6. Juni 1930 in Rothselberg; † 2. August 2014 in Annweiler am Trifels) weer en düütsch Ünnernehmer. He is in Bornheim upwussen un is 1949 in de Firma intreeden, de sien Ur-Grootvader Michael Hornbach 1877 in Landau in der Pfalz grünnd harr. Otmar Hornbach hett 1968, anreegt dör en Reis dör de Vereenigten Staaten, den eersten kombineerten Bo- un Goornmarkt in Düütschland un Europa apen maakt. Dat Angebot Do it yourself wurr gern annommen. Ut den eersten Laden entstunn de Hornbach Baumarkt AG as en vun de gröttsten Bedriever un Bo- un Goornmärkten in Europa. Hornbach broch dat Ünnernehmen later an de Börse. 2001 hett he de Geschäftsleiten an sien beid Söhns Albrecht un Steffen övergeven. Sien Dochter nehm en Mandat in den Upsichtsraat vun dat Ünnernehmen wohr. Hornbach is in' August 2014 in dat Öller vun 84 Jahren storven. Internetupträe Hornbach Holding Trueranzeig Baumarkt-Pionier Otmar Hornbach ist tot. spiegel.de, 4. August 2014, afropen an' 9. August 2014 FAZ: Otmar Hornbach ist tot van' 4. August 2014, afropen an' 5. August 2014 Baumarkt-Gründer Hornbach gestorben
De Saulteaux (ok Salteaux) sünd een vun de First Nations in de kanaadsch Provinzen Ontario, Manitoba, Saskatchewan, Alberta un British Columbia. De Saulteaux hörrn to dat Indianervolk vun de Anishinabe . Saulteaux is franzöösch un bedüüd „Minschen vun de Stroomschnellen“, wat Betoog up hör Herkunft an den Sault Ste. Marie nimmt. Se hemm oorsprünglich an’ Lake Winnipeg un Lake Superior wahnt. List van Indianer up de noordamerikaansche Kontinent Museum vun de Minnesota State University (engelsch) Our Languages: Nakawē (Saskatchewan Indian Cultural Centre, engelsch)
Foreign Correspondent is de Titel vun en Thriller vun den Speelbaas Alfred Hitchcock ut dat Johr 1940, de as Propagandafilm in Opdrag geven weer. In Düütschland weer de Film lange Tiet ünner den Titel Mord wiest un weer wegen de Geschicht op 98 Minuuten kört. En wedderherstellte Faten ünner den Titel Der Auslandskorrespondent weer eerst veel later in’t ZDF wiest. De US-amerikaansch Journalist John Jones warrt na Europa schickt, woneem he Informatschonen rutfinnen schall to en Tweeten Weltkrieg, de drauhn schall. He drööpt Stephen Fisher, den Vörsitter vun en pazifistischen Organisatschoon un verkiekt sik in den sien Dochter Carol. In Amsterdam warrt he Tüüg vun en Anslag op den nedderlannschen Politiker Van Meer, de en geheeme Klausel vun’n Bündnisverdrag kennt, den dat Utbreken vun en Krieg hinnern schall. Jones finnt mit Hülp vun Carol un sien Kolleg Scott ffolliott rut, dat de Anslag blots vörspeelt weer un Van Meer in Wohrheit roovt worrn is. Jones is vermodens, dat en Verswören vör sik geiht, un will för sien Blatt en grote Geschicht dorvun maken. Man, sien opsternaatsch Nahaken bringt em gau in Levensgefohr. Op de Flucht vun de Hööftpersonen mit en Fleger na Amerika gifft Fisher, de een vun de Lüüd
Kaiser Rokujō weer de 79. Tennō vun Japan (5. September 1165–30. März 1168) un en Söhn vun Kaiser Nijō. All vör sien eersten Gebortsdag besteeg he den Thron vun sien Vader, up de he denn tweeeenhalv Johr bleev. Ansluutend wurr sien öllere Bröer Takakura Kaiser. Rokujō is all mit 13 Johren storven. Wiels sien Amtstiet wurr de Politik vun sien Grootvader, den Ex-Kaiser Go-Shirakawa, un den Politiker Taira no Kiyomori bestimmt. List vun de Tennō Normdaten: LCCN: no2008089330 | VIAF: 2282429 | Wikipedia-Personensöök
Kaiser Takakura (japaansch:高倉天皇, Takakura-tennō; * 23. September 1161; † 30. Januar 1181) weer de 80. Tennō vun Japan. he regeer van' 30. März 1168 bit 18. März 1180. Sien Eegennaam weer Norihito (japaansch憲仁). Sien Vader weer de ehmalge Kaiser Go-Shirakawa, sien Moder Taira no Tokiko weer en Schwägerin vun Taira no Kiyomori un sien Fru weer de Dochter vun Taira no Kiyomori. Kiyomori weer to de Tiet en bannig mächtigen Politiker un harr tosommen mit Go-Shirakawa de eegentliche Macht inne. Takakura weer Vader vun de Kaiser Antoku un Go-Toba, as ok Grootvader vun de Kaiser Tsuchimikado un Juntoku, deren Vaders Go-Toba un Go-Horikawa weern. Vun Go-Horikawa stammt dat hüüdige Kaiserhuus af. Normdaten: LCCN: n78074242 | VIAF: 43100284 | Wikipedia-Personensöök
Joan Harrison (* 26. Juni 1907 in Guildford, Surrey; † 14. August 1994 in London) weer en britische Dreihbookschrieversche un Feernseh- un Filmproduzentin. Harrison hett in Oxford un an de Sorbonne in Paris studeert. Mit 28 Johren is se in’t Johr 1935 Alfred Hitchcock sien persönliche Sekretärsche un een vun sien neegsten MItarbeitersches worrn. Vun 1939 bit 1942 hett se an fief vun Hitchcock sien Dreihböker mitschreven. Vun 1944 an arbeit se denn an Dreihböker för annere Speelbasen un weer bito as Filmproduzentsche bi Universal Pictures un bi RKO Pictures aktiv. 1955 hett Hitchcock ehr torüchhaalt, dat se sik as Produzentsche üm sien Feernsehregen Alfred Hitchcock Presents un The Alfred Hitchcock Hour sorgen schüll. Joan Harrison hett 1963 den Schriever un Dreihbookschriever Eric Ambler heiraat. In latere Johren weer se Produzentsche bi de Feernsehregen Journey to the Unknown un The Most Deadly Game. Harrison hett keen Filmpriesen wunnen, man se weer in’t Johr 1941 mit twee vun ehr Dreihböker för den Oscar nomineert. Mit Rebecca weer se in de Kategorie Best Dreihbook na Vörlaag vörslahn, wiel se mit Foreign Correspondent in de Kategorie Best Originaldreihbook nomineert weer. Joan Harrison in de Internet Movie Database (engelsch) Normdaten: GND: 1061422291 (OGND, AKS)
London Grammar is en dreeköppig britisch Popmusik-Band. Se besteiht ut Hannah Reid (Gesang), Dominic „Dot“ Major (Keyboard, Slagtüüch) un Dan Rothman (Gitarr). Singerin Reid un Gitarrist Rothman hemm sück in dat Studentenwahnheim vun de Nottinghamer Universität kennen lehrt. 2009 hemm se London Grammar grünnd un sünst tonächst blots as Coverband uptreden. Nahdem de Slagtüüchspeler Major dorto kommen dee, entstunnen de eerst eegen Leeder. Dornah geev dat lokale Upträen vör meest wenig Publikum, de Band bleev wietgahnd unbekannt. In' Dezember 2012 hemm de dree Musiker in't Internet hör eerst Single Hey Now rutbrocht, mit de hör de Dörbröök gelung. In' Februar 2013 keem de EP Metal & Dust up den Markt. Mit de Single Wasting My Young Years reck de Band in' Juni 2013 eerstmals die britschen Charts. Dat Debütalbum If You Wait keem an' 9. September 2013 herut. Dat tweet Album Truth Is a Beautiful Thing wurr an'n 9. Juni 2017 herutbrocht. Chartborns: DE AT CH UK US London Grammar. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Offiziell Homepage London Grammar bi Allmusic (engelsch) Biografie up laut.de
De Oscars 1950 sünd an’n 23. März 1950 in’t RKO Pantages Theatre in Los Angeles vergeven worrn. Dat weer de 22. Oscar-Vergaav, bi de de Filmen ut dat Vörjohr – also vun 1949 – ehrt worrn sünd. Disse Vergaav weer vun Paul Douglas modereert. De spoodriekste Film dat Johr weer The Heiress (dt.: Die Erbin), de in veer Kategorien wunnen hett. De Film weer mit acht Kategorien ok an’n fakensten vörslahn. Robert Rossen för All the King’s Men (dt.: Der Mann, der herrschen wollte) Dore Schary för Battleground (dt.: Kesselschlacht) William Wyler för The Heiress (dt.: Die Erbin) Sol C. Siegel för A Letter to Three Wives (dt.: Ein Brief an drei Frauen) Darryl F. Zanuck för Twelve O’Clock High (dt.: Der Kommandeur) Joseph L. Mankiewicz för A Letter to Three Wives (dt.: Ein Brief an drei Frauen) Robert Rossen för All the King’s Men (dt.: Der Mann, der herrschen wollte) William A. Wellman för Battleground (dt.: Kesselschlacht) Carol Reed för The Fallen Idol (dt.: Kleines Herz in Not) William Wyler för The Heiress (dt.: Die Erbin) Broderick Crawford för All the King’s Men (dt.: Der Mann, der herrschen wollte) Kirk Douglas för Champion (dt.: Zwischen Frauen und Seilen) Richard
Dat Theater an’t Meer – Nedderdüütsch Bühn Willemshaven is en Privattheater in Willemshaven, wat in de Rechtsform van en gemeennützigen Vereen föhrt warrt. Siet 1932 speelt de halfprofessionelle Bühn Theaterstücken op Platt. Dat Ensemble warrt professionell dör Seminare van’n Nedderdüütschen Bühnbund un dör egen Utbilden schoolt. Opto gifft dat an’t Theater an’t Meer en egen Theaterschool för Kinner un Jöögd, wo se de plattdüütsche Spraak un dat Theaterhandwark lehrt kriegt. In Tosamenarbeit mit Profis un mit bühnegen Speelbasen präsenteert de Bühn in ehr egen Kamertheater mit 99 Sittstäden in de Kieler Straat 63 in jede Speeltiet en Speelplan mit veer Inszeneren. Van de Kummedie över dat Lustspeel bit hen to de Farce un van Schauspelen bit to de Tragödie is allens darbi, wat op Platt speelt warrn kann. In plattdüütsch schreven Stücken sünd jüst so darbi as Stücken de ut anner Kuntreis kaamt un översett oder överdragen worrn sünd. Das Kamertheater van’t Theater an’t Meer wurr an’n 8. Maimaand 2010 mit dat Rockmusical „Wi rockt op platt“ eröffnet. Darvör hett dat Theater an’t Meer över 50 Jahren in’t Stadttheater Willemshaven speelt. In’t nee Theaterfoyer gifft dat dat Theatercafé „Kulissensnack“, wat dat Theater an’t Meer in Egenregie föhrt. Dat Theater an’t
Westkäslausch is e Deel vom Nedderpreußische, wat tom Nadadietsche jehäärt. Et is üt Astpreißen. Det Westkäslausche heft oder hebbd e Jrenz mit dem Natangsche, e Mundart des Kürzungsgebiets, dem Ostkäslausche, dem Oberländische un dem Breslausche. Det Westkäslausche wurd mit Mehlsack as Middelpunkt jeschabbert. De Diphthongering vom Natangsche is em Westkäslausche meest vörhannen. http://www.tausendschoen-verlag.de/PDF/Memelland.pdf Walther Ziesemer: Die ostpreußischen Mundarten Ferdinand Hirt, Breslau, 1924, S. 130 Walther Ziesemer: Die ostpreußischen Mundarten Ferdinand Hirt, Breslau, 1924, S. 131
Delroy Lindo (* 18. November 1952 in Eltham, London) is en britischen Schauspeler. Lindo is de Söhn vun Inwannerers ut Jamaika. Sien Mudder weer Krankensüster, sien Vadder hett Gelegenheitsabreiten maakt. Opwossen is he in Lewisham, England. As he Teenager weer is he mit sien Mudder na Toronto tagenun en poor Johren later in de USA. As he op PBS en Produkschoon vun William Shakespeare sien The Taming of the Shrew (dt.: Der Widerspenstigen Zähmung) sehn harr, wull he Schauspeler warrn. Sien Afsluss as Schauspeler hett he in San Francisco an’t American Conservatory Theater maakt. Sien eerste Kinorull harr he 1976 an de Siet vun John Candy in Find the Lady. Dorna hett he sik op’t Theater kunzentreert. In Master Harold and the Boys weer he 1982 to’n eersten mol an’n Broadway to sehn. För sien Rull in Joe Turner sien Come and Gone weer he 1988 för en Tony Award nomineert. Na sien Arbeit an’n Broadway keem he 1987 na’t Feernsehnsehn, wo he in verschedene Feernsehregen optreden is. Ok Filmrullen hett he nu mehr övernahmen. Sünners dör sien Rullen in Malcolm X (1992) un Bound by Honor (1993) is he bi de Kinotokiekers bekannter worrn. Sien Dörbrook harr he ’n
Edward Adelbert Doisy (* 13. November 1893 in Hume, Illinois; † 23. Oktober 1986 in St. Louis, Missouri) weer en US-amerikaansch Biochemiker un Hoochschoollehrer an de Saint Louis University. He hett sück mit Studien över Geschlechtshormone un Vitamin K1 (Phyllochinon) un Vitamin K2 (Menachinon) befaat. För sien Opdecken vun de chemisch Natuur vun dat Vitamin K kreeg he 1943 gemeensam mit Henrik Dam den Nobelpries för Medizin. He weer de Söhn vun Edward Perez un de sien Fru Ada, boren Alley. He hett 1916 sein Master vun de University of Illinois at Urbana-Champaign kreegen, ansluutend hett he 1920 sien Doktertitel (Ph.D.) an de Harvard University maakt. Van 1919 bit 1923 weer Doisy Associate Professor an de Washington University School of Medicine, 1923 wurr he Perfesser för Biochemie an de St. Louis University School of Medicine. Doisy droog to dat Verbetern vun Methoden to Isolatschoon un Identifikatschoon vun Insulin bi. Nah hüm (tosommen mit Edgar Van Nuys Allen) is de Allen-Doisy-Test nömmt. Doisy hett mehrere Ehrendoktertitel kreegen. 1918 hett he Alice Ackert heiraadt mit de he veer Söhns harr: Edward Adelbert Jr., Robert, Philip un Richard. 1939: Sex and Internal Secretions (tosommen mit Edgar Van Nuys Allen un Charles Haskell Danforth)
Eileen Marie Collins (* 19. November 1956 in Elmira, New York, USA) is en ehmalge US-amerikaansch Astronautin. Collins is dat tweete vun all tosommen veer Kinner – twee Jungs un twee Deerns – vun Rose un James Collins, de in Elmira in en alternativen Wohnprojekt engageert weern, dat deelwies ut staatlich Middel betallt wurr. Wiels de Kinner de Grundschool (St. Patrick's Catholic School) besöken deen, hett de Moder över Dag in de örtliche Jöögdhaftanstalt arbeit. Geld weer knapp, un so muss Collins de High School wesseln. Vun de private kathoolsch Notre Dame High School gung se nah twee Johren up de apenliche Elmira Free Academy. Glieks nah hör Abitur 1974 nehm Collins hör Studium an dat Corning Community College in Corning (New York) up, dat blots wenige Kilometer vun Elmira entfeernt is. Mit apenlich Ünnerstütten un Krediten hett de Moder dat Studium vun hör Dochter betallt. Nah hör Afsluss in Mathematik un Wetenschap 1976 is Collins in de US-Luftwaffe intreden (dat weer dat eerste Johr, dat Fruen as Piloten annommen wurrn). Se kreeg vun dor denn ok en Stipendium, mit dat se sück an de private Syracuse University in Syracuse (New York) inschreev. Collins studeer Mathematik un Wertschap, hett 1978
Julia Eileen Gillard (* 29. September 1961 in Barry, Wales, Grootbritannien) is en britisch-austraalsche Politikerin (ALP). Se weer van 2006 bit 2013 Vörsitterin vun de ALP un van 2007 bit 2010 Viezpremierministerin vun Australien ünner Premierminister Kevin Rudd. Siet 24. Juni 2010 is se eerste Fro Premierministerin vun Australien. Julia Gillard. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Op Wikiquote gifft dat Zitaten to, över oder vun „Julia Gillard“ (hoochdüütsch). Eegen Websteed Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.
Aithe is een Stadt in den Landkreis Cloppenborg in Neddersassen. Se höört to't Ollnborger Mönsterland. De Flach is 247,14 km² un de Tall vun de Inwahners 22.456 (31. Dez. 2018). De Börgermeester is Sven Stratmann (SPD). Aithe hett ene Grenz to't Saterland. In Aithe is de Thülsfelder Talsperre un de Stroom Soeste. In Aithe-Thüle is een Deertenpark. In den Stadroot sünd de CDU mit 20 Liddmaten, de SPD mit 11 un Bündnis 90/De Grönen mit 1. kathoolsch: St.-Marien Aithe St.-Vitus Ollnaite St.-Johannes Markhuusen St.-Johannes-Baptist Thüle St.-Josef-Kapälle Kampe St.-Ludger Neischarrel St.-Prosper Gählenberg evangeelsche Michaeliskark
De Astronaut Hall of Fame in Titusville in’ US-Bundsstaat Florida is en apenlich Ehrensstäe för Astronauten. Se beherbargt de weltwiet gröttste Sammlung vun Erinnerungsstücken vun de Astronauten un hörrt to den Besökerkomplex vun dat Kennedy Space Center. In de 1980er Johren hemm de överleven söss Mercury-Seven-Liddmaaten beslooten, en Gedenkstäe ahn Utnahm för Astronauten to errichten. De Mercury Seven Foundation un de Astronaut Scholarship Foundation hemm de Schermherrschap över dit Projekt övernommen. An' 29. Oktober 1990 wurr de Hall of Fame apen maakt, muss in de Tüschentiet in dat Johr 2002 för en körten Tiet wegen Bankrott dicht maaken, wurr denn aber weer apen maakt, nahdem de NASA de Drägerschap övernommen harr. Utstellt sünd Sigma 7, dat Mercury-Ruumschipp vun Walter Schirra un dat Kommandomodul vun Apollo 14. Wiederhen weer de Ruumantoog un anner Saken vun de Mission Mercury-Redstone 4 vun Virgil Grissom utstellt. Nah den Bankrott geev dat en gerichtlich Nahspeel um dat Eegendom an disse Utstellensstücken, wiel de Familie vun Grissom de NASA nich erloven wull, disse Dinge in hör Besitt to nehmen. Liddmaaten sünd all söben Mercury-Astronauten un 37 Astronauten vun dat Gemini- un Apollo-Projekt. Dorto sünd 27 Space-Shuttle-Astronauten to Tiet Liddmaat vun de Hall of Fame. Buzz Aldrin
Maarten Tjallingii (* 5. November 1977 in Leeuwarden) is en nedderlannsch Radrennfohrer. He is siet 2006 Profi. Maarten Tjallingii kunn 2001 een Deelstreck vun de Tour du Faso winnen. 2003 kreeg he en Verdrag bi dat asiaatsch Marco Polo Cycling Team. He wunn dor in de eerst Saison dat Rennen Rund um Rhede un ok weer een Deelstreck vun de Tour du Faso. Ditmal kunn he ok de Gesamtwertung up sien Naam schrieven. 2006 un 2007 is he vör dat nedderlannsch Professional Continental Team Skil-Shimano fohren. Bi de Belgien-Rundfohrt 2006 kunn he de eerste Deelstreck up sien Naam schrieven un kunn de Führung bit to'n Sluss bibehollen. 2008 is he to dat UCI ProTeam Rabobank wesselt. 2011 reck he bi den Radsportklassiker Paris-Roubaix achter Johan Vansummeren un Fabian Cancellara den darten Platz. Dat Radsportteam Rabobank is 2013 dör dat Team Belkin ersett wurrn, nahdem sück de Hööftsponsor torüchtrucken harr. In de Jahren 2013 un 2014 hett Tjallingii ahn grooten Spod den Giro d’Italia bestreeden. 2003 Tour du Faso 2006 Gesamtwertung un een Deelstreck Belgien-Rundfohrt Tour of Qinghai Lake 2011 3. Paris-Roubaix 2013 een Deelstreck World Ports Classic Maarten Tjallingii. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia
En Brennblaas oder Brennketel (engelsch: pot still) is en Hollfatt för de Destillatschoon vun nedderalkoholische un dröve Fletigkeiten mit 5 bit 15 Vol% to klore Spirituosen as to’n Bispeel Whisky oder Kunjak. Dorbi warrt de Destillatschoon as Brennen betekent. De Ketel warrt tomeist ut Kopper maakt. De Fletigkeit in de Brennblaas warrt so hitt maakt, dat de verschedenen Alkoholen un Aromastoffen verdampen doot. Je na Dicht vun den Stoff blifft de Damp siet un kondenseert an de Ketelwand, so dat he wedder in de Blaas torüchlopen deit, oder he geiht över den tyypschen Knick, kondenseert eerst dor un löpt denn in en Opfangfatt (to’n Bispeel en Spirit Safe). Dat Destillat, dat dorbi rutkummt, warrt faken dör mehrere Brenndörgäng na’nanner starker maakt. To’n Bispeel warrt schottische Whiskys tweefack un irische Whiskyes dreefack destilleert. Na den eersten Dörloop hett dat Destillat ruchweg 25 bit 35 Vol%. Vördem en Whisky in’n Fatt affüllt warrt, hett dat Destillat tomeist en Gehalt vun üm un bi 70 Vol%. Bi eenige Brennblasen gifft dat in’n Hals ’n lütt Finster. So kann de Brennmeester kieken, dat de Fletigkeit, de mitünner schümen kann, nich to wiet hoochkaakt. Dat kann aver blots passeren, wenn in de Fletigkeit noch noog
En Köhlschapp is en Reedschop, de bruukt waard, um Levensmiddel, Saaken to'n Drinken or ok anner Saaken köhl to holen, de keene högeren Temperaturen afkünnt, wiel se verdarven künnt or warm nich so good to verkonsumeern sünt. De mehrsten Köhlschapps sünd in’n Huusholt to finden un loopt mit elektrisch Strom. De Temperatur in en Köhlschapp liggt twüschen twee un acht Grad Celsius. Dat gifft ok (to’n Bispeel för’t Camping un wenn keen Strom to kriegen is) Köhlschapps, de to’n Warken Flüssiggas bruukt. Dat Köhlschapp is wat anners as dat Iesschapp: In en Köhlschapp is en Apparat inbuut, de de Luft kolt maakt. Dat Iesschap is veel eenfacher opbuut un de öllere Konstrukschon: En Schapp, in dat Ies ut de Natur or ut de Iesfabrik rinleggt waard un so Eten un Drinken (or anner Saken) köhlt. Dat Iesschapp is bi uns in de föftiger Johr vun’t twintigste Johrhunnert aflööst wurn. Olle elekrische Köhlschapps mit Kompresser (bi in de Meern vun 1990er Johrn) hefft mit FCKW (Fluorkohlenwaterstoffen) köhlt, dat de Ozonschicht in de Atmosphär vun de Eer twei maken deit, wenn dat Köhlssystem opmaakt waard or dat FCKW anners utlöppt. Vun 1992 an bit hüüt to Dag waard to’n Bispeel R134a as
Kurt Sieth (* 29. September 1917 in Berlin; † 26. März 1999 ok dor) weer en düütschen Maler un Grafiker. Sieth is 1917 in Berlin boren. Na de Grundschool güng he na de Oberrealschool in Steglitz. 1936 hett he anfungen, an de Meesterschool för Grafik un Bookgewarv to studeren. An’n 1. April 1939 is he aver to’n Arbeidsdeenst un an’n 26. August denn to de Wehrmacht intagen worrn. He keem in’n Tweten Weltkrieg as Soldaat na Polen un 1940 na de Nedderlannen, Belgien un Noordfrankriek. An’n 2. Januar 1942 keem he na Brjansk in Russland. An’n 24. März 1942 is he an’n Kopp versehrt worrn un keem in’t Lazarett na Brest un Prag. 1943 is he denn as militäärschen Kartograaf utbillt worrn un keem 1944 för Utmeetarbeiden na Sandomierz. 1945 keem he in sowjetsche Kriegsfungenschop. Na’n Krieg kunn he denn in sien Beroop as Maler un Grafiker arbeiden. He hett ünner annern veel Biller von dat Land un de Havens langs de Ünnerelv maalt. 1997 hett Sieth sien Wahnung in de Hubertusallee in Grunewald opgeven un is in en Olenhuus ümtagen. Dor is he 1999 doodbleven. Normdaten: GND: 1033453064 (OGND, AKS) | VIAF: 298633771 | Wikipedia-Personensöök
Stell (hoochdüütsch Stelle) is en Gemeen in’n Landkreis Horborg in Neddersassen mit 11.523 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). De Navergemenen sünd Hamborg (Bezirk Bardörp) in’n Noorden, de Gemeen Winsen in’n Süüdoosten un de Gemeen Seevdaal in’n Westen. De Oort Achterdiek is 1968 Deel von de Gemeen Stell worrn. De Gemeen Stell is an’n 1. Juli 1972 ut de olen Gemenen Stell, Ashusen, Flegenbarg un Rosenweid tohoopleggt worrn. An’n 1. Juli 1981 is en Deel von de Gemeen Winsen Deel von de Gemeen Stell worrn. Dit Rebeed harr to de Tied 80 Inwahners. Liddmaten 2011: As Börgermeester: Uwe Sievers CDU: Manfred Schukat, Elisabeth Tomm, Elke von Ziegner, Sabine Karstan (2013 aflööst von Dennis Flügge), Gisela Gehrdau-Schröder, Brigitte Hillebrecht, Jürgen Holland, Peter Meyer, Wolfgang Spaude, Heiner Wischendorff SPD: Jürgen Neubauer, Bernd Henke, Andreas Hinsch, Dagmar Knüppelholz, Martina Köse, Claus Petersen, Rolf Schneider FDP: Uwe Marwitz (later ut de FDP rut un Raadsherr ahn Partei worrn) Gröne: Matthias Glage, Claudia Feddern (2013 aflööst von Freya Sippel), Werner Tasche Linke: Manfred Leschinski (2013 to de SPD wesselt) BIGS: Dieter Hanke, Harald Kottsieper, Stephan Kunkel, Dieter Lemmermann, Marina Lemmermann, Peter Ziegler (2012 ut de BIGS rut un Raadsherr ahn Partei worrn) 2016: As Börgermeester: Robert
De Mundart des Kürzungsgebiets is e Deel vom Nedderpreußische, wat tom Nadadietsche jehäärt. Et wurd 1918 in Astpreißen un Wastpreißen in de Jrenzen von de Tied jeschabbert. De Mundart des Kürzungsgebiets wurd im Brunsbarg un Frauenburg jeschabbert un heft oder hebbd e Jrenz mit dem Natangsche, Westkäslausche, de Mundart der Elbinger Höhe, un dem Oberländische. Dor jeev et spraaklichen Influss von Soltbörgers. De Westgrenz nah de Elbinger Höhe weer e Konfessionsjrenz. http://www.tausendschoen-verlag.de/PDF/Memelland.pdf http://www.tausendschoen-verlag.de/PDF/Memelland.pdf Walther Ziesemer: Die ostpreußischen Mundarten Ferdinand Hirt, Breslau, 1924, S. 131 Walther Ziesemer: Die ostpreußischen Mundarten Ferdinand Hirt, Breslau, 1924, S. 137 http://books.google.de/books?id=dzLoa2IUt4EC&pg=PA237&lpg=PA237&dq=Mundart+K%C3%BCrzungsgebiets&source=bl&ots=sVJCmdtMzp&sig=JvmwIiA5irgL7ovWL01Sb3U2m-k&hl=de&sa=X&ei=TvL0U_T1J-n8ywOUoIGQAg&ved=0CCcQ6AEwATgK#v=onepage&q=Mundart%20K%C3%BCrzungsgebiets&f=false Walther Ziesemer: Die ostpreußischen Mundarten Ferdinand Hirt, Breslau, 1924, S. 131 Walther Ziesemer: Die ostpreußischen Mundarten Ferdinand Hirt, Breslau, 1924, S. 132