rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Simon Dach (* 29. Juli 1605 in Memel; † 15. April 1659 in Königsbarg) weer de Schriever vun dat bekannte plattdüütsche Leed Anke van Tharaw. Dach was de Söhn vun en Dolmetscher för Litausch bi Gericht in Memel. He was in Königsbarg op de Doomschool un güng later na de Latienschool in Wittenbarg. He was ok op’t Gymnasium in Meideborg. As de Pest na Meideborg keem, dor flüch he över Danzig na Königsbarg trüch. 1626 begunn he, in Königsbarg Theologie un Philosophie to studeern. Na dat Studium was he vun 1633 af an Lehrer op de Doomschool un vun 1636 af an ok Konrekter. 1639 kreeg he ’n Lehrstohl för Poesie an de Universität Königsbarg un möök 1640 dor ok ’n Dokter. 1656 worr he Rekter vun de Königsbarger Universität. Simon Dach weer in en Dichterkring, wo ok de luthersche Paster Georg Weissel, en Dichter vun Karkenleder weer. Sien eenzig plattdüütsch Leed, wat noch kundig is, is Anke van Tharaw, wat he to de Hochtiet vun Anna Neander mit den Pastoor Johannes Portatius schreven hett. Dach hett 1654 de Swindsucht kregen is dor 1659 vun doodbleven. Birt, Alexander J.: Simon Dach. - Königsberg i.P. : Gräfe & Unzer, 1905 Simon
Siemswold is en Oortsdeel vun de Gemeend Ihlow in’ Landkreis Auerk in Oostfreesland. De Oort hett ruch weg 1750 Inwahner (Stand: 2004). Siemswold (1431: Simiswalde) liggt up en Geestvörsprung, vun Hooch- un Leegmoor ümgeben. Fröher leeg de Oort etwa 1 km wieder süüdwestlich; höhger Waterstände dwungen aber dorto, de Siedlung to verleggen. In de nah Westen verlängert gootsch Kark befind sück en Grafftplaat ut rooden Sandsteen ut dat Middelöller, de antokieken sück lohnt. Up de Plaat is en bedend Minschengstalt dorstellt. Ganz dich bi Siemswold liggt dat Sandwater, en Binnensee, de ünner Natuurschuul steiht. En bedüüdend Ereignis is jedes Johr de Flohmarkt. Immer an’ letzten Sönndag in August find dat statt und Dusende vun Minschen kommt denn um sück dat antokieken un to koopen. Dat Dörp hett ok en egen Grundschool. De Grundschool Siemswold is een von de ganz wenig Scholen in Düütschland, de Ünnerricht op Plattdüütsch hebbt (to’n Bispeel in Mathematik un Religion). Siemswold up de Internetsieden vun de Gemeend Ihlow
Destillatschoon (lat. destillare „rünnerdröppeln“) is en theermsch Scheedverfohren to’n scheden vun Mischen vun verschedene Stoffen, de inenanner lööst warrn künnt. Vörrutsetten för’t Anwennen vun dat Verfohren is de ünnerscheedliche Tosamensetten vun de Fletigkeit un vun’n Damp. En nödige Bedingen is, dat de Komponenten, de scheedt warrn schüllt, ünnerscheedliche Kaakpunkten hebbt. Tyypsche bekannte Anwennen sünd dat Brennen vun Alkohol, dat Destilleren (Rektifikatschoon) vun Eerdööl in en Raffinerie oder ok dat Herstellen vun destilleert Water. Bi de Destillatschoon warrt toeerst de Utgangsmischen to’n Kaken bröcht. De Damp, de dorbi entsteiht, sett sik ut de verschedenen Komponenten vun de Lösen tosamen, de scheedt warrn schall. In en Kondensater warrt de Damp kondenseert, wat in’t Labor tomeist mit en Liebigköhler maakt waart. Dat fletige Kondensat warrt dorna opfungen. De Scheedwirken baseert op de Tosamensetten vun Stoffen mit ünnerscheedliche Kaaktemperaturen un de gasförmige Phaas vun den Damp. Faste Stoffen warrt dör de so nöömte dröge Destillatschoon (Pyrolyys) in lütte Molekülgruppen deelt, d. h. tomeist in Gasen oder Fletigkeiten. De Destillatschoon vun Pick un Teer to’n Afdichten vun Scheep, as Kleev- un ok as Heelmiddel is siet de Jungsteentiet bekannt un kann mit eenfache Middel maakt warrn. In de Antike weern dat vör allen ätheersche Ölen,
Debra Mooney, eegentlich Debra Vick (* 28. August 1947 in Aberdeen, South Dakota, USA) is en US-amerikaansch Schauspelerin. Mooney is in Ellendale, North Dakota upwussen. Se hett hör akademisch Grad an de Universität vun Minnesota kregen. Hör Filmloopbahn fung 1979 mit de Neil Simon-Kummedie Chapter Two an. Se speel dornah in eenig bekannt Kinofilmen, is aver in de 90er Johren to’t Feernsehn wesselt, wo se in grote un lütte Gastrullen in tallriek Feernsehregen to sehn weer, so as in Roseanne, Eine starke Familie, Der Prinz von Bel Air oder Emergency Room. Hör bekannst Rull weer de as Edna Abbott-Harper in de US-Reeg Everwood. Mooney is mit de bekannt Bühnen-Regisseur un Produzent Porter Van Zandt verheiraadt. Debra Mooney in de Internet Movie Database (engelsch)
De Ollnborgische Landschap is en Vereen van't apentliche Recht mit den gesettlichen Updrag, bi de Pleeg un dat Stütten van de historischen un kulturellen Belangen van dat ehrmalige Land Ollnborg mittohölpen. Tostannkamen is de Ollnborgische Landschap ut de 1961 grünnte Ollnborg-Stiftung. Dat weer en Vereen van't börgerliche Recht. To dat Grünnen van de Ollnborg-Stiftung keem dat dör verschedene Anstalten, de to'n Deel ok dör dat Inrichten van dat Bundsland Neddersassen in Gang kamen weern. Bit 1946 weer dat Land Ollnborg en sülvstännigen Staat wesen, un de Afordenten van'n Ollnborger Landdag föddern in ehre leste Sitten an'n 6. November 1946 utdrücklich, dat ene Sülvstverwalter-Organisatschoon för dat Ollnborger Land inricht weern muss. De Versöök, enen kommunalen Rebettsverbund to grünnen, sloog 1954 fehl in'n Neddersassischen Landdag, aver dat Volk harr wieterhen den Wunsch, de historische un kulturelle Egenstännigkeit van dat Ollnborger Land to bewahren un wieter uttoformen. So keem dat denn letzenns to de Gründung van de Ollnborg-Stiftung. De Arbeitsgemeenschap van de Ollnborger Landkreisen harr 1960 den Anfang maakt un darto upropen, en Utschuss intorichten, de mit all mögliche Institutschonen, Gruppen un Verenen van't Ollnborger Land Grundfragen bespreken un ene Setten utarbeiden schull. De Sinn van disse Stiftung weer, all de ollnborgschen kulturellen
Paat betekent Paat, En Stück vun’e Plant, wat to’n Anwuddeln in’e Eer steken warrt, Paat, En Amt in’e Kark, dat bi de Kindsdööp en Rull speelt, Paat, en soziale Rull, bi de een Opgaven för wat övernimmt. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Poot betekent Poot, Foot vun en Deert, Paat, Stück vun’e Plant, wat to’n Anwuddeln in’e Eer steken warrt, Paat, Amt in’e Kark, dat bi de Kindsdööp en Rull speelt. Poot is de Familiennaam von Crescencio Poot (üm 1820–1885), Föhrer von de Maya, Marcel Poot (1901–1988), belgischen Kumponist un Musiker. Kiek ok bi: Pooth, Poth. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Pate betekent Pate, Stück vun’e Plant, wat to’n Anwuddeln in’e Eer steken warrt, Pate, Amt in’e Kark, dat bi de Kindsdööp en Rull speelt, Pate, soziale Rull, bi de een Opgaven för wat övernimmt, Pate, Eiland in Kenia, Pate, Oort op dat Eiland Pate, Kenia. Pate oder Paté is de Familiennaam von Amedée Paté (1846–1914), franzöösch-düütschen Politiker, Danny Pate (* 1979), US-amerikaanschen Radrennfohrer, David Pate (* 1962), US-amerikaanschen Tennisspeler, Jerry Pate (* 1953), US-amerikaanschen Golfspeler, Jonas Pate (* 1970), US-amerikaanschen Dreihbookschriever, Speelbaas un Filmproduzent, Josh Pate (* 1970), US-amerikaanschen Dreihbookschriever, Speelbaas un Filmproduzent, Maurice Pate (1894–1965), US-amerikaanschen Geschäftsmann, Michael Pate (1920–2008), austraalschen Schauspeler, Filmproduzent un Dreihbookschriever, Michael David Pate (* 1980), düütschen Speelbaas un Filmproduzent, Randolph M. Pate (1898–1961), US-amerikaanschen Generaal, Stephen Pate (* 1964), austraalschen Radrennfohrer, Vernon S. L. Pate (1903–1958), US-amerikaanschen Entomoloog. Kiek ok bi: Pathé. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Paten sünd Plantendeele, de afsneden oder afbraken wurrn sünd, vunwegen datt se Wuddeln ansetten schöllt. Up düsse Aart höört Paten to de Vegetative Vermehrung vun Planten. An un for sik könnt all Plantendeele as Paten bruukt weern. Man mank de verschedenen Aarden vun Planten gifft dat en Unnerscheed, wecke Plantendeele an’n besten bruukt weern könnt. Dormit de Wuddeln beter wassen könnt, wenn se in’e Eer insett weert, warrt en Steekpuder bruukt, wo allerhand Wassstoffe in sitten doot. Man dat geiht bi de wecken Planten ok, wenn de Paten eenfach in Water insett weert. Towielen slumpt dat mit de Paten bloß, wenn de Luftfochtigheit hooch is. Gaarners, de Paten an Goornbo-Bedrieve utlevern doot, kniept de vun Mudderplanten af. Dat sünd grote Planten mit gode Egenschoppen. Vun eene Mudderplant weert um un bi dree Maande lang Paten afknepen. De Spitz vun en Stengel warrt in’e Eer steken. Sunnerlich bi holten Planten is dat wichtig, datt de Pate in de richtige Tied nahmen warrt. Wenn de Stengel noch nich holten noog is, is dat to fröh. Anners kann dat ok to laat ween, wenn de Tied al overhen is un de Spraat is al utriept. En Deel vun en Stengel oder Twieg (Egolweg,
Fryslân (Provinz Freesland) is ene Provinz in'n Nörden vun de Nedderlannen mit 660.000 Inwohners (2023). Mit 3.340 km² is dat nao Gelderlaand un Noord-Braobant de gröttste Provinz vun de Nedderlannen. De Provinz hett ene Grenz an Grunneng, Drenthe, Oaveriessel, Flevolaand un is via de Afslussdiek mit Noord-Hollaand verbunden. Fryslân is ene waterrieke Provinz un liggt an't IJsselmeer (inst: Zuuderzee) un't Wattenmeer. In't Wattenmeer liggen de Freesche Eilaanden Terschelling, Ameland, Vlieland un Schiermonnikoog. In de Provinz Freesland warrt hüdigendags noch veel Westfreesch snackt, man in Stellingerwarf (in'n Süüdossen van de Provinz, üm Oldeberkoop) wordt, neven Nedderlannsch, Nedersaksisch snackt. Achtkarspelen (Achtkarspelen) Dantumadiel (Dantumadeel) De Fryske Marren (De Friese Meren) De Waadhoeke (Waadhoeke) Eaststellingwerf (Oostellingwerf) Flylân (Vlieland) Harns (Harlingen) It Amelân (Ameland) It Hearrenfean (Heerenveen) Ljouwert (Leeuwarden) Noardeast-Fryslân (Noordoost-Friesland) Opsterlân (Opsterland) Skiermûntseach (Schiermonnikoog) Skylge (Terschelling) Smellingerlân (Smallingerland) Súdwest-Fryslân (Zuidwest-Friesland) Tytsjerksteradiel (Tietjerksteradeel) Weststellingwerf (Weststellingwerf) Provinzen vun de Nedderlannen Drenthe • Flevolaand • Freesland • Gelderlaand • Grunneng • Limborg • Noord-Braobant • Noord-Hollaand • Oaveriessel • Seelaand • Süüd-Hollaand • Utrecht
Mündelheim is en olet Fischerdörp in’n groten Rhienbagen twuschen Duisborg-Ruhroort un Düsseldörp-Kaiserswerth bi Stroomkilometer 765. Vun 1929 af an, as de Kommunen nee insorteert wurrn weern, höört Müdelheim na de Verwaltung hen as en Stadtdeel to’n Stadtkreis Duisborg un liggt in’n Stadtbezirk Duisborg-Süüd. To düssen Stadtdeel höört, blangen den Oort Mündelheim sülms de vörmoligen Dörper Ehingen, Serm un Rheinheim. Hüdigendags leevt dor alltohopen 6.153 Inwahners. Na siene Geschichte, na de Struktur vun siene Inwahnerschop un ok na dat Utsehn vun den Oort gifft dat grote Unnerscheede to de Stadt Duisborg, de to dat Ruhrrebeet tohöörn deit. Dat ole Dörp Mündelheim weer mehr as dusend Johre lang präägt vun de Landweertschop un lett jummers noch, as en Dörp. Vunwegen, datt et in’n Rhienbagen liggt, is dat up dree Sieten vun Water umgeven. Gegen dat Hoochwater is Mündelheim dör en Diek vun’n Stroom scheedt. Bit 1929 höör dat Dörp Mündelheim to dat Amt Angermund, wat wedder Deel vun dat Hartogdom Berg weer. Na en Oorkunn ut dat Johr 956 hett de düütsche Kaiser Otto I. sien Egendom in Mundilincheim in dat Johr 947 an dat Stift Gannersen in’n Horz schunken. Dör den Stadtdeel dör löppt en Spraakgrenz, de Uerdinger Linie. Inwahnertahl vun’n
Ungelsheim is de jungste Stadtdeel vun Duisborg. De Raat harr beslaten, datt he ut Deele vun de Stadtdeele Huckingen un Mündelheim (Serm) nee tohopenschostert weern scholl, un so is dat denn 1959 ok kamen. Los gahn is dat mit de Geschicht vun den Stadtdeel al 1952, as de Mannesmann-Warke Land vun de Stadt in Duisborg-Huckingen kofft harrn un nu bigüngen, 1.500 Wahnungen för ehre Mitarbeiders in Huckingen to planen. De Stadtdeel hett nu 3.116 Inwahners Vunwegen de Neegde to de Mannesmann-Warke is dortieds ok overleggt wurrn, of de nee Stadtdeel nich den Naam Mannesmannstadt kriegen scholl. Man de Raat hett dat denn 1959 anners beslaten. Stand vun'n 31. Dezember 2008
Kleopatra is de Naam vun en ganze Reeg vun Königinnen un Regentessen in Ägypten ut de Ptolemäer ehre Tied Kleopatra I. (um 204 v. Chr.–176 v. Chr.), Fro vun Ptolemaios V., Kleopatra II. (um 185 v. Chr.–116 v. Chr.), Fro vun ehre Bröder Ptolemaios VI. un Ptolemaios VIII., Kleopatra III. († 101 v. Chr.), Fro vun Ptolemaios VIII., Kleopatra IV. († 112 v. Chr.), Fro vun ehrn Broder Ptolemaios IX., achterna vun Antiochos IX., Kleopatra V. († 69 v. Chr.), Fro vun Ptolemaios IX., denn achter’nanner vun de dree Seleukiden Antiochos VIII., Antiochos IX. un Antiochos X., Kleopatra VI., de Fro vun Ptolemaios XII., Kleopatra VII. (69 v. Chr.–30 v. Chr.), Ehfro vun ehre Bröder Ptolemaios XIII. un Ptolemaios XIV. un bovenhen hett se wat harrt mit Julius Caesar un Marcus Antonius, Kleopatra Selene (40 v. Chr.–6), Dochter vun Kleopatra VII. un Marcus Antonius un die Fro vun Iuba II. vun Mauretanien, Kleopatra Thea (um 164 v. Chr.–121 v. Chr.), Fro vun de syrischen Könige Alexander I. Balas, Demetrios II. un Antiochos VII. Kleopatra betekent ok Kleopatra († 336 v. Chr.), Steefmudder vun Alexander den Groten, Kleopatra vun Makedonien († 308 v. Chr.), Suster vun Alexander den Groten, Kleopatra vun
Doutzen Kroes (* 23. Januar 1985 in Eastermar, Gemeende Tytsjerksteradiel, Provinz Freesland) in de Nedderlannen, is en freesch Supermodel. Na de Scholen hett Kroes 2003 en paar Biller ut'n Urlaub an de Modelagentur „Paparazzi Model Management“ in Amsterdam schickt. Se dach, se konn dor woll en beten wat mit bito verdenen. De Inhebber vun de Agentur, Sarah Keller, hett ehr to en profeschonell Shootimg inlaadt un denn gung dat fix un se kreeg Updräge för Tiedschriften in de Nedderlannen. Kroes maakt Modenschauen för Marken, as Versace, Dolce & Gabbana un Fendi. Weltwiet is se dat nee Gesicht för dat Parfüm Eternity vun Calvin Klein. Dor folg se mit up Christy Turlington. 2005 hett se to'n eersten Mol bi de Victoria’s Secret Fashionshow mitmaakt. Vun September 2008 af an steiht se dor as „Angel“ unner Verdrag. Buten de Fackwelt weer se noch ganz unbekannt, as se 2006 en Exlusivverdrag mit L'Oréal unnerschreven hett. De harrn vördem jummers bloß mit Zelebritäten, as Claudia Schiffer, Laetitia Casta, Andie MacDowell, Heather Locklear, Natalie Imbruglia un annere to doon. Dor is se binnen en paar Maand to'n internatschonalen Supermodel mit wurrn. Se leevt sunnerlich in New York City. Upwussen is se in de Provinz Freesland
Peter Graves (* as Peter Aurness 18. März 1926 in Minneapolis, Minnesota; † 14. März 2010 in Pacific Palisades, Los Angeles, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Schauspeler. In sien Jöögd weer Graves en talenteert Sportler un Saxophonist. Mit 16 Johren weer he Ansegger bi de Radiosenner WMIN in Minneapolis. Nah twee Johren in de US-amerikaanschen Luftwapen, de U.S. Air Force, hett Graves an de Universität von Minnesota Dramatik studeert. Nahdem he dat Studium afslooten harr, gung he nah Hollywood un nah de eerst Rullen för dat Feernsehn harr he 1951 sien Filmdebüt in Rogue River. Dornah hett he meest Wester-Filmen speelt, womit ja ok sien Bröer James Arness ("Matt Dillon" bi "Rauchende Colts") groot rutkommen is. Graves wurr aber vör allen dör dat Feernsehn bekannt un hier sünners dör de Reeg Kobra, übernehmen Sie wo he den „Jim Phelps“ speelt hett. Af 1967 kreeg he pro Episood 7500 US-Dollar Gaasch. Dorto kreeg he 1971 ok noch den Golden Globe as Best Feernsehdorsteller. Peter Graves weer siet 1950 mit Joan Endress verheiraadt, mit de he dree Döchter Kelly, Claudia un Amanda, harr. Peter Graves, Spymaster and Host, Is Dead at 83 auf nytimes.com van 14. März 2010 Peter Graves in de Internet
Palestrina betekent Palestrina, Stadt in de Provinz Rom, Italien, Bisdom Palestrina, en vun de öllsten Bisdömer, rund um Rom to (suburbikaarsch Bisdom), Palestrina, Oper vun Hans Pfitzner över den Komponisten Palestrina. Palestrina is de Familiennaam von Giovanni Pierluigi da Palestrina (1525–1594), italieenschen Komponisten ut de Tied vun de Renaissance. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dat Hoornvijöölken (Viola cornuta) is en Plantenaart ut dat Geslecht vun de Violen (Viola). An un for sik stammt dat Hoornvijöölken ut de Pyrenäen. Dat bleiht in'n Vörjohr un Summer hellblau bit düstervigelett. De Plant höört to de Öllern vun de Grootmudderbloom mit to, man dat is doch en egenstännige Goornplant mit allerhand Sorten. Tomeist weert se över de Saat vermehrt. Dat Hoornvijöölken is en mehrjöhrige Kruutplant. De Blomenstengels sünd bit to 15 cm lang, de Planten an sik weert 10 bit 25 cm hooch. De Blöten sünd wat lüttjer, as bi de Grootmudderblomen. De Hoornvijöölken breedt sik unner de Eer mit Wuddelstöcke (Rhizome) ut un möögt dat in'e Sunne oder in'n Halfschadden, wo de Grund wat kull un frisch blifft. Grootmudderblome Vijöölken Projekt:Plantennaams up Platt Hoornvijöölken. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Hoornvijöölken (Düütsch)
Hildegard von Bingen (* 1098; † 17. September 1179) weer ene rhienhessische Benediktinerin un Mystikerin. Se worr wegens ehr Book Scivias to Theologie un anner Saken beröhmt. Hildegard von Bingen weer ok för de Medizin wichtig. Se harr Kontakt to de ok vun de röömsch-kathoolsche Kark as hillig gellen laten Bernard de Clairvaux. Hildegard weer lang een vun de Vörnamen mit de gröttste Tall vun Lüüd, de de hebbt in Düütschland.
Semiramis (babyloonsch: Schammuramat) weer de Königin vun Assyrien in Mesopotamien vun 810 bet 782 v. Chr.. Dat is wahrschienlich, dat se ene Babylonierin weer. In de Legende heet dat, dat se de Stadt Van, wat et vandage noch gifft, gründ't hett. Semiramis harr Orlogen gegen de Meder un Chaldäer.
De Kaisersche Wittfro Cíxǐ (Pinyin: Cíxǐ tàihòu, ole Chineesche Schrift: 慈禧太后, oder bloß man 慈禧, Wade-Giles: Tze Hsi, * 29. November 1835; † 15. November 1908) weer de Wittfru vun’n chineesschen Kaiser Hsien-Feng (ok: Xianfeng) ut de Qing-Dynastie. Se höör to dat Volk vun de Mandschuren to. Vör ehr Tiet weern vun 1861 junge Lüüd Kaiser, män se harr denn groten Infloot. In de Tiet vun disse Kaiser keem de kommunistisch Taiping-Opstand to en End. 1873 keem de Opstand vun islamische Lüüd in Yunnan to en End. Fruen kregen in ehr Tiet mehr Rechten, to’t Bispell draffen Mandschurinnen siet de Tiet vun Cixi Chinesen heiroden un Chinesinnen siet de Tiet vun Cixi Mandschuren. Ok de Freeheit vun de Weertschap worr in ehr Tiet mehr.
Dat Vijöölken (Viola odorata) höört to de Familie vun de Violenplanten (Violaceae). An un for sik is dat in de Länner rund um de Middellannsche See bit hen na den Kaukasus un Kurdistan tohuse, man in grote Deele vun Europa is dat midderwielen inbörgert. In'n Goorn warrt dat al vun de Antike af an anplant, vunwegen datt dat in de Religion un ok in de Medizin en Rull speelt hett. In Middeleuropa warrt dat tominnst vun dat fröhe Middeloller af an as Tier- un Heelplant anboot. Dat Vijöölken höört mit to de Öllernplanten vun de Grootmudderblome. Sunnerlich vunwegen sien söten Duft is dat Vijöölken bekannt. Dor hannelt sik dat um ene mehrjöhrige Kruutplant bi, de Wuddelstöcke (Rhizome) utbillen deit. De Plant warrt 5 bit 10 cm hooch. De grasgrönen Blöer hefft de Form vun Eier oder Harten un staht in en Rosett. An'n Rand sünd se en beten inkarvt. In'n dat fröhe Vörjohr geiht dat al los un dat bleiht de lüttjen, vigeletten Blöten. Dor sünd de Vijöölken mank de eersten Blomen mit bi, de in dat Vörjohr bleiht. Dat Vijöölken mag geern in't Licht oder in'n Halfschadden stahn un wasst ok goot unner summergröne Strüker oder unner Rosen, wenn
Amelia Mary Earhart (* 24. Juli 1898 in Atchison, Kansas; † (verschollen) 2. Juli 1937) weer en bekannte Flegersche ut’n US-amerikaanschen Staat Kansas. Se weer de eerste Minsch, de twee mol över den Atlantik flöög. Se weer de eerste Minsch, de alleeen vun Honolulu op Hawaii na Oakland in Kalifornien flöög. Se weer ok de eerste Minsch de alleen vun Mexiko-Stadt na Newark un de eerste Minsch, de alleen vun Los Angeles na Mexiko-Stadt flagen is. Amelia Earhart weer mit en rieken Mann mit de Naam Putnam verheiraat, de för de Rechten vun de Fronslüüd weer. 1937, kort vör ehrn 40. Geboortsdag, harr Amelia Earhart sik vörnahmen eenmal an’n Äquater langs üm de ganze Welt to flegen. To disse Reis is se an 21. Mai 1937 tohopen mit ehr Navigator Fred Noonan opbroken. Se harr all mehr as Dreeveerdel von de Reis trüggleggt, as se an’n 2. Juli von Lae in Papua-Niegguinea losflöög. Op de Howland-Eilannen wull se de letzte Twüschenlannen maaken, is aver nie dor ankamen. Earharts Verswinnen hett een von de gröttsten Sööken utlöst, de dat in de Historie geven hett. 64 Flegers un 8 Kriegsscheep weer doran bedeeligt, aver ehr Fleger un ok se sülvst oder ehr
De Stewarteiland is de dartgröttste Eiland vun Neeseeland. Se slutt sück 30 km süüdlich an de neeseelännsch Süüdinsel an. Hör Flach vun 1746 km² entsprekt etwa twee Drittel vun de Flach vun dat Saarland. De Stewarteiland is 1746 km² groot un meest nich bewahnt; de eenzig Ansiedung is Oban. Oban, in de Bucht Halfmoon Bay gelegen, hett ruch weg 390 Inwahner. De etwa 70 km×40 km groot Eiland is stark bewaldet un bargig. De Insel beheimat den Stewart Island Brown Kiwi, en vun söss Ünneroorten vun de Kiwi, dem neeseelännsch Wapenvagel. Stewarteiland up Commons New Zealand Gazetteer of Official Geographic Names (PDF)
Sven Magnus Øen Carlsen (* 30. November 1990 in Tønsberg) is en norweegsch Schachgrootmeester (siet 2004). Siet Johresbeginn 2010 führt he as bitlang jüngst Speler de FIDE-Weltranglist an. Sien darte Grootmeesternorm hett he in dat Öller vun 13 Johren, 3 Maand un 27 Daag schafft. Dormit is he bit jetzt de dartjüngste Speler överhoopt, de je Grootmeester wurrn is, nah de Ukrainer Serhij Karjakin un de Inder Parimarjan Negi. Sien hööchste ELO-Tall bedrocht 2882 (Stand: April 2017). An' 22. November 2013 wurr he in Chennai de 16. Schachweltmeester, as he den Titelverteediger Viswanathan Anand mit 6,5:3,5 besiegen kunn. 2014 hett he sien Titel weer gegen Anand spoodriek verteedigt. Van' 11. bit 30. November 2016 speel he um de Schachweltmeesterscha 2016 gegen den Herutforderer Sergei Karjakin. An' 30. November 2016, sien 26. Gebortsdag, wunn Carlsen den Tie-Break mit +2 =2 −0, nahdem de twalf regulären Partien mit een Gliekstand (+1 =10 −1) to Enn' gahn weern. Simen Agdestein: Wunderjunge: wie Magnus Carlsen der jüngste Schachgroßmeister der Welt wurde. Alkmaar 2004, ISBN 90-5691-134-1 Carlsen up Commons Blog up engelsch Interview mit Magnus Carlsen (engelsch) Chessgraphs.com rating history for Magnus Carlsen, graphed in comparison to other top chess players
Indira Gandhi (* 19. November 1917 Allahabad, Indien; † 31. Oktober 1984 in Nieg Delhi) weer Ministerpräsidentin vun Indien vun 1966 bet 1977 un vun 1980 bet to ehren Dood 1984. Indira Gandhi studeer an dat Somerville College in Oxford. Se weer dat eenzige Kind vun’n Grünner vun’n indischen Staat, Jawaharlal Nehru. Se versprook de Armoot wegtomoken, män de Tahl vun arme Lü in Indien worr höger. Se is ümbrocht wurn.
Aidas Labuckas (* 10. November 1968 in Utena; † März 2013 in Jonava) weer en Schachspeler ut Litauen. Siet 1997 druch he denn Titel Internatschonaler Meester. Sien bither hööchste Elo-Tall leeg bi 2435 in' Januar 1997. He hett tweemal de litauisch Schnellschachmeesterschap un eenmal de litauische Blitzmeesterschap wunnen. För de litauische Natschonalmannschap speel he bi de Schacholympiade 2000 an dat tweete Reservebrett. Sien FIDE-Koort Partien von Aidas Labuckas bi chessgames.com (engelsch) Bild un Levensloop (litauisch/engelsch)