rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Harald Maack (* 12. November 1955 in Stell) is en düütschen Schauspeler. Maack is 1955 in Stell boren. Na dat Abitur hett he en Lehr as Speditschoonskoopmann bi de Firma Lexzau, Scharbau GmbH & Co. in Hamborg maakt. 1978 kreeg he en eerst Gastengagement an dat Hambörger Ohnsorg-Theater. He hett denn von 1979 bet 1983 en Schauspeelutbillung an dat Hamborger Schauspielstudio Frese maakt. Na disse Tied harr he verscheden Theaterengagements. Maack güng toeerst mit en Anfängerverdrag an dat Stadttheater Ingolstadt. Denn kemen Gastverdrääg an dat Slotttheater Celle un dat Stadttheater Freiburg. 1985 hett he in Wien an dat Theater in der Josefstadt ünner Speelbaas Klaus Emmerich de Rull as Azolan in de öösterrieksche Eerstopföhrung von dat Theaterstück Gefährliche Liebschaften von Christopher Hampton speelt. In de Josefstadt is he ok as Valmont in Heiner Müller sien Theaterstück Quartett optreden. 1990 keem Maack na Hamborg trügg un hett dor Theater speelt. Von 1991 bet 1994 weer he in de Kulturfabrik Kampnagel ünner annern as Der Merkl Franz in Ödön von Horvath sien Theaterstück Kasimir und Karoline in de Inszeneerung von Thomas Mattschoß to sehn. 1997 hett he, ok in en Inszeneerung von Thomas Mattschoß, den Fernando in dat Truurspeel Stella von Johann
Stell betekent Stell, annern Utdruck för Weevstohl, Stell, Gemeen in’n Landkreis Horborg, Neddersassen, Stell, Oort in de Gemeen Stuhr in’n Landkreis Deefholt, Neddersassen, Stell, fröheren Oort in de Gemeen Swonewebel in’n Landkreis Oosterholt, Neddersassen, Stell, fröheren Oort in de Gemeen Brookel in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen, Stell, Oort in de Gemeen Hellweeg in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen, Stell, Oort in de Gemeen Lauenbrüch in’n Landkreis Rodenborg, Neddersassen. Stell is de Familiennaam von Aaron Stell (1911–1996), US-amerikaanschen Filmeditor, Christopher Stell (1929–2014), brietschen Architekturhistoriker, Christopher Stell, brietschen Gitarrspeler un Musikpädagoog, George Stell (1933–2014), US-amerikaanschen Physiker, Hans-Dieter Stell (* 1955), düütschen Diplomaat, Hermann Stell (1944–2004), düütschen Politiker, Joe Stell (* 1928), US-amerikaanschen Politiker, Philip Stell (1934–2004), brietschen Chirurg un Historiker, Robert Stell Heflin (1815–1901), US-amerikaanschen Avkaat un Politiker. Kiek ok bi: Stel. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dat Tamagotchi (japaansch たまごっち, Portmanteau ut japaansch „tamago“ [たまご, Ei] un engelsch „watch“, japaansch „uotchi“ [ウオッチ, Klock]) is en elektroonsch Speeltüüch, dat ut Japan kummt. Dat Tamagotchi stellt en lütt Deert dor, dat jüst so as en lebennig Huusdeert pleegt warrn mutt. In de twete Hälft vun de 1990er Johren weer dat Tamagotchi ene Tiet lang op de ganze Welt temlich populär. In’t Johr 2004 geev dat noch wedder en ne’e Oplaag mit den Naam Tamagotchi Connexion. Dat Tamagotchi hett 1996 de japaansche Utfinnersche Aki Maita utklamüsert. Se möök denn mit de Firma Bandai en Verdrag un dat Tamagotchi keem en beten later in Japan op’n Markt. Nadem dat en temlichen Spood harr, sünd ok in Europa un de USA gau importeerte Eier op’n Markt kamen. Aver ok annere Firmen hebbt dat Prinzip klaut un sünd mit Produkten vun lieke Soort rutkamen. An’n 12. Mai 1997 keem Bandai mit dat Tamagotchi op’n düütschen Markt rut. Dat geev en groten Hype üm de Veecher, aver na en poor Maanden weer dat wedder ut un dat Speeltüüch keem ut’e Mood. 40 Millionen Stück hett Bandai verköfft. An’n 26. Februar 2004 keem de Nafolger as Tamagotchi Plus in Japan rut. Bandai verköff elk
Ang Nyima (* 1931; † 1986) weer en nepaleesch Bargstieger ut dat Volk vun de Sherpa. Ang Nyima leev in Darjeeling un weer as Dräger bi de beid Swiezer Versöök to de Eerstbestiegen vun den Mount Everest in dat Johr 1952 dorbi. Een Johr later weer he Dräger vun de toletzt spoodriek britischen Expeditschoon. Tosommen mit Edmund Hillary un Tenzing Norgay hett Nyima dat letzte Hoochlager inricht, is denn aber weer afsteegen. An' 17. Mai 1960 gelung Ang Nyima tosommen mit Chris Bonington un Richard H. Grant de Eerstbestiegen vun den Annapurna II (7937m hooch). Biografie vun Ang Nyima de National Geographical Society
Aberfeldy is en Whiskybrenneree in Aberfeldy, Perthshire, Schottland. De Brennereebowarken sünd in de schottischen Denkmollisten in de Kategorie B inordent. De Brenneree an’n Rand vun’n Oort mit glieken Naam is in’t Johr 1896 vun de Bröder John un Tommy Dewar an’t Över vun den Tay grünnt worrn, op dat Rebeet vun de ehmolige Destille Pitilie, de an de glieken Steed twüschen 1827 un 1867 vun Alexander McLean bedreven worrn is. De Produkschoon is 1898 anlopen. Twüschen 1917 un 1919 is de Destille nich in Bedrief. 1925 is de BRenneree an de Distillers Company Limited (DCL) verköfft worrn un keem so 1930 an de Scottish Malt Distillers (SMD). De egene Molteree weer 1972 dicht maakt, as to Tiet in vele annere Brennereen ok. De Tall vun de Brennblasen is denn op veer verdubbelt worrn. 1998 hett Bacardi de Brenneree Aberfeldy tosamen mit dree annere Destillen ut den Bestand vun DCL övernahmen. Aberfeldy tellt to dat schottische Whiskyrebeet Highlands. Dat Water för de Produkschoon warrt ut den Pitilie Burn betogen. In de Brenneree gifft dat en Meeschfatt (mash tun) vun 6,8 t ut Eddelstahl un acht Gäärfatten (wash backs) to 34.000 l ut Holt vun Sibirische Lärken. Brennt warrt de Whisky in
Odense [ˈoːðənsə] (düütsch fröher ok Ottensee) is ene Stadt op Fünen in Däänmark. De Stadt Odense hett 145.554 Inwahners un is de Seet vun de Kommun Odense un Amtskommun Fünen. Se liggt an’n Stroom Odense Å. Odense is Seet vun dat luthersche Bisdom Odense un vun de 1966 grünnte Universität Odense, de hüüt Deel vun de Süüddäänsche Universität is. Dör den 8,2 Kilometer langen Odensekanal, de twischen 1796 un 1806 boot worrn is, is de Stadt mit den Odensefjord verbunnen. Partnerstäder sünd Swerin in Mekelnborg-Vörpommern un Funabashi in Japan. Ünner den hüdige Stadt liggt de Resten vun Nonnebakken, een vun de söss bekannten wikingschen Ringborgen vun’n Trelleborg-Typ. Odense is toeerst 988 as Kultsteed för Odin nöömt worrn (Othensve, wat Hilligdom för Odin bedüüd). De Stadt is siet 1020 Sitt vun’n Bischop, de mit de Reformatschoon vun 1537 an luthersch weer. 1086 König Knut IV. in Odense ümbrocht worrn. 149 kreeg Odense Stadtrecht. Vun 1654 bet 1658 weer Odense de Hööftstadt vun Däänmark un vun 1815 bet 1847 Residenz vun’n Kroonprinz. Schöön sünd dat Däänsche Iesenbahnmuseum, dat Huus, in dat Hans Christian Andersen boren is, de Oper un de Zoo. In’n Süden vun’e Stadt liggt dat Apenlichtmuseum Dat füünsche Dörp. To
Wittenbarg betekent Wittenbarg, Stadt in’n Landkreis Wittenbarg, Sassen-Anholt, Wittenbarg, Stadt in’n Landkreis Prignitz, Brannenborg, Wittenbarg, Oort in de Gemeen Hagen in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen, Wittenbarg, fröheren Oort in’n hüdigen gemeenfre’en Bezirk Oosterheid in’n Landkreis Heidkreis, Neddersassen, Wittenbarg, Oort in de Gemeen Seevdaal in’n Landkreis Horborg, Neddersassen, Wittenbarg, Oort in de Gemeen Mattensraad in’n Kreis Plöön, Sleswig-Holsteen, Wittenbarg, Barg bi Göttingen, Neddersassen, Wittenbarg, Barg in de Lümbörger Heid, Neddersassen. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Dat Amt Horborg weer en Verwaltungsrebeed in dat Förstendom Lümborg un in dat Königriek Hannover mit Seet op Slott Horborg binnen de Landdrostie Lümborg. De Stadt Horborg, in de dat Slott Horborg weer, weer aver egenstännig un hett nich to dat Amt tohöört. To dat Amt Horborg hett groff dat Rebeed von den hüdigen Bezirk Horborg in Hamborg un in Neddersassen dat Rebeed von de Samtgemenen Hullnst un Töst un de Gemenen Vosshusen, Bookholt un Rosengoorn tohöört. Dat Leid över dat Amt harr bet 1867 en Amtmann, de twete Beamte weer bet 1816 de Amtsschriever. In de Prüßentied na 1867 hett de eerste Beamte Amtshauptmann heten. In’n Noorden von dat Amt legen dat Amt Mesborg, dat Gericht Francop, de hambörgschen Öörd Moorborg, Finkwarder un Waltershoff, de Stadt Horborg un dat Amt Willemsborg, in’n Noordoosten de hambörgsche Oort Moorwarder un dat hambörgsche Amt Bardörp, in’n Oosten un Süden dat Amt Winsen, in’n Süüdwesten dat Amt Rodenborg un in’n Westen dat Amt Zeven (Stand 1848). 1848 weer dat Amt so 504,97 km² groot. 1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Amt innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Nedderelv in dat Königriek Westfalen
Detlef Barthold von Schrader (* 1738; † 23. Oktober 1830 in Horborg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten. Von Schrader is 1738 as Söhn von Eleonore Margarete, borene von Wackerbarth (22. Dezember 1715–31. Dezember 1795), un Christian Otto von Schrader (6. Juni 1688–11. Oktober 1766) boren. He is 1773 Drost in dat Amt Ebstörp worrn, 1779 in dat Amt Loonborg, 1787 in de Ämter Bleikd un Garz un 1793 Oberhauptmann in de Ämter Bleikd un Garz. He weer von 1800 bet 1830 as Landdrost tostännig för de Ämter Horborg, Winsen, Willemsborg un Mesborg. In de Franzosentied weer he in de Tied von’n 1. März 1810 bet 31. Dezember 1810 de Präfekt von dat Departement von de Nedderelv binnen dat Königriek Westfalen. He weer verheiraadt mit Charlotte Friederike, borene von Münchhausen (* 6. Juni 1745). De beiden harrn ünner annern de Kinner Charlotte Eleonore Christine († 18. Juni 1817), Georg August Friedrich Henning (1777–1834) un Carl Ernst Adolph Burchard Ulrich. He hett dat Grootkrüüz von’n Guelphenorden kregen. Normdaten: GND: 1035137348 (OGND, AKS) | VIAF: 301621145 | Wikipedia-Personensöök
Jernej „Nejc“ Zaplotnik (* 16. April 1952 in Kranj; † 24. April 1983 an' Manaslu) weer en sloweensch Bargstieger. Zaplotnik schreev Bargstiegerhistorie, as he tosommen mit Andrej Štremfelj to'n eersten un bitlang eenzig Mal den kumpletten Westgrat vun den Mount Everest dwung. An' 13. Mai 1979 hemm beid den Tipp reckt un sünd ansluutend över dat Hornbein-Couloir afsteegen. Zaplotnik hett etwa 350 Tippen besteegen, dorünner mit den Makalu (1975) un den Gasherbrum II (1977) twee wiedere Achtduusender. Zaplotnik is mit 31 Johren dör en Lawine up etwa 4500m Hööcht an' Manaslu to Dood kommen.
Thalassa (ok Neptun IV) is de tweetbinnerste Maand vun den Planet Neptun. Thalassa is in’n September 1989 vun Richard John Terrile op Foto-Opnahmen vun de Ruumsond Voyager 2 opdeckt worrn. Bekannt geven weer dat an’n 29. September 1989. De Maand hett dormols sien vörlöpige Beteken S/1989 N 5 kregen. An’n 16. September 1991 is de Maand vun de Internatschonalen Astronoomschen Union (IAU) na Thalassa, en Seegöddin ut de greekschen Mythologie, de Dochter vun Aither un Hemera, nöömt worrn. „Thalassa“ is butendem dat greeksche Woort för „de See“. In de Antike gell Thalassa as Personifezeren vun de Middellannsche See. Thalassa kreist op en meist perfekt kreisrunne Ümloopbahn in en middleren Afstand vun 50.075 km üm den Middelpunkt vun’n Neptun, also ruchweg 25.300 km över de Wulkenböverflach vun den Planet. De Exzentrizität vun de Bahn liggt bi 0,0002. Gegen den Äquater is Thalassa üm 0,209° neegt. De Bahn vun’n binnersten Maand Naiad is man blots 1.840 km wiet vun den Orbit vun Thalassa weg, de nächste Maand Despina in en Afstand vun 2.450 km. De all leegt midden in de beiden binnersten Neptunringen, den Galle-Ring (1989 N3R) un den LeVerrier-Ring (1989 N2R). För en Ümloop üm Neptun bruukt Thalasaa ruchweg 7 Stünnen,
Ludger Pistor (* 16. März 1959 in Riäkelhusen) is en düütschen Schauspeler. Pistor hett eerst an’t Max-Reinhardt-Seminar in Wien un dorna twee Johren in’t Herbert-Berghof-Studio in New York City studeert. Sien eersten Engagements harr he an’t Theater in München, de eersten Feernsehrullen kemen in de 1980er Johren, so as in de Feernsehreeg Tatort, in de he den Helpsmann vun Kommisar Schimanski weer. För sien Rull as Klaus Krapp de Reeg Balko is he 1996 un 1999 uttekent worrn. He harr hier jümmer wedder Szenen, in de he mit sien Mudder vertell, de aver nienich to sehn weer. Disse Running Gag is later in verschedene annere Filmrullen opgrepen worrn. 2006 weer he as Swiezer Privatbänker to sehn, wiel he in Quentin Tarantino sien Inglourious Basterds in en Nevenrull optreden is. Pistor is Schirmherr vun’n Lansverband klass’sch-barocke Riederee Oost e.V.. För sien Film- un Feernsehwarken is Pistor bit hüüt (Januar 2015) dreemol för Filmpriesen vörslahn wesen. Twee dorvun hett he wunnen: 1996: den Adolf-Grimme-Pries in de Kategorie Feernsehreeg/Minireeg för Balko 1999: den Düütschen Feernsehpries in de Kategorie Best Hööftdorsteller in en Feernsehreeg för Balko Schirmherr vun’n Landsverband klass’sch-barocke Riederee Oost e.V. Ludger Pistor. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat
Minh-Khai Phan-Thi (* 19. Februar 1974 in Darmstadt) is en düütsche Schauspelersche un Moderatorin. De Dochter vun vietnameesche Inwannerers füng ehr Feernseh-Karrier as Moderatorin bi den Senner Kabel1 (1994, „Hugo“) an un wörr denn bi den Musiksenner VIVA en breed Publikum bekannt. Ehr Debüt as Schauspelersche harr se 1997 in’n Feernsehfilm „Jagdsaison“. In’t Kino weer se na ene Gastrull in den Film Sonnenallee ünner annern in de Filmen „99 Euro Films“ un „Planet der Kannibalen“ to sehn. In’n Januar 2003 schreev se denn dat Dreihbook un weer Speelbaas bi en Projekt, dat ehr temlich an’t Hart leeg, den Dokumentarfilm „Mein Vietnam – Land und kein Krieg“ över ehr tweede Heimat Vietnam un de Situatschoon in dat Land. Minh-Khai Phan-Thi in de Internet Movie Database (engelsch)
John Meredyth Lucas (* 1. Mai 1919; † 19. Oktober 2002 in Newport Beach, Kalifornien, USA) weer en US-amerikaanschen Dreihbookschriever, Filmspeelbaas un Filmproduzent. John Lucas weer de Söhn vun de Schrieversche Bess Meredyth un vun den Filmmaker Wilfred Lucas. Sien Öllern hebbt sik 1927 scheden laten, man sien Mudder hett noch mol heiraat, neemlich den bekannten Speelbaas Michael Curtiz. Lucas hett verschedene Militärscholen besöcht un füng dorna an, Dreihböker to schrieven, ünner annern för de Feernsehregen Ben Casey, Star Trek, The Fugitive, Mannix, Kojak un annere. Bi eenige vun de Feernsehregen hett he ok de een oder annere Episood as Speelbaas in sien Verantwoorten hatt. In’t Öller vun 83 Johren is Lucas 2002 an Leukämie dootbleven. Mit George Lucas weer he nich verwandt. Lucas weer in sien Loopbahn tweemol för Priesen nomineert, vun de he aver keen wunnen hett. Beide Vörslääg weern för den Emmy för sien Arbeit an de Feernsehreeg Insight. John Meredyth Lucas in de Internet Movie Database (engelsch) Normdaten: GND: 129425427 (OGND, AKS) | LCCN: no2003051124 | VIAF: 40455166 | Wikipedia-Personensöök
De Tall vun de schottischen Brennereen is bannig groot. In keen anner’t Land warrt so veel Whisky brennt, as in Schottland, ok wenn bit hüüt nich kloor is, woneem de Whisky sien Oorsprung hett – in Schottland oder in Irland. 2009 weer in Schottland in ruchweg hunnert Destillen Whisky herstellt, man dorta kamt noch wietere hunnerte Brennereen, de to Tiet stillleggt sünd oder de dat intwüschen nich mehr mehr gifft. Butendem kamt ok jümmer mol wedder ne’e Brenneree dorto, de jemehr Whisky mitünner noch nich op’n Markt to kriegen is. De schottischen Brennereen un de Whiskys, de dor brennt warrt, warrt in söss verschedene Whiskyrebeden indeelt. De Whiskys vun en Rebeet hebbt tomeist glieke tyypsche Egenorden vun’n Smack her, liekers künnt se ok bannig ünnerscheedlich wesen. Mit Afstand de meisten Whisky-Brennereen staht in dat Rebeet Speyside, wat vun de geograafschen Flach man eher lütt is. De tweetmeisten Brennereen staht in dat Rebeet vun de Highlands. De annern veer Whiskyrebeden sünd de Lowlands, dat Eiland Islay, de annern Eilannen un opletzt Campbeltown op dat Halfeiland Kintyre.
Joel Hirschhorn (* 18. Dezember 1937 in de Bronx, New York City; † 17. September 2005 in Thousand Oaks, Kalifornien) weer en US-amerikaanschen Komponist un Leederschriever. Hirschhorn hett in sien Loopbahn tallrieke Filmmusiken schreven un is dorför ok mehrfack mit Filmpriesen uttekent worrn. Blangen bekannte Kinofilmen hett he ok Feernsehepisoden ut Regen asHow I Met Your Mother oder The Simpsons musikaalsch ümsett. Mit beropene Musikers as to’n Bispeel Elvis Presley, Aretha Franklin, Roy Orbison, Frank Sinatra oder Julian Lennon hett he Musikalbums opnahmen. Alltohopen hett he mehr as 93 Millionen Schallplaten verköfft. De Komponist Hirschhorn weer mit de Dokumentarfilmmakersche Jennifer Carter verheiraat. Hirschhorn is för sien Kompositschonen för Film un Musical alltohopen teihnmol för Priesen vörsehn wesen, veermol för den Oscar, veermol för den Golden Globe un tweemol för den Tony Award. Uttekent weer he tosamen mit sien Partner Al Kasha tweemol mit den Oscar in de Kategorie Best Leed: Dat eerste mol 1973 för dat Leed „The Morning After“ ut den Film The Poseidon Adventure un dat annere mol 1975 för’t Leed „We May Never Love Like This Again“ ut The Towering Inferno Joel Hirschhorn: Rating the Movie Stars. Consumer Guide US, ISBN 0-88176-152-4. Al Kasha, Joel Hirschhorn: Notes
Herbert Tichy (* 1. Juni 1912 in Wien; † 26. September 1987 ok dor) weer en öösterrieksch Reiseschriever, Geoloog, Journalist un Bargstieger. Neben sien Reiseberichten hett he ok tallriek Avendüereromans för de Jöögd schreeven. 1933 ünnernehm Tichy gemeensam mit Max Reisch en Reis up en Puch-Motorrad nah Indien. In de Folge vun en tweet Indienreis 1935 hett he, as Pilger verkleed, den hilligen Barg Kailash in Tibet ümrund. Wiels disse Reis hett he mit twee Begleiter en Eerstbestiegen vun den Gurla Mandhata in’ Alpinstil versöcht, muss aber up ca. 7200 m torüchkehren. Tichy schreev ünner annern för de börgerliche Tietschrift Die Woche; dor keem 1935 sien Bildbericht: Achmed liest Goethe – Deutsche Lehrer in Afghanistan herut. Nah sien Promotschoon to’n Doktor vun de Geologie hett Tichy 1938 Alaska bereist. Den Tweeten Weltkrieg un de Johren bit 1948 verbroch he in de Republiek China un in Japan, wo he as Geologe un Journalist arbeiten dee. In’ Harvst 1953 gelung hüm de eersten Dörqueeren vun Westnepal. An’ 19. Oktober 1954 besteeg Herbert Tichy, gemeensam mit den Tiroler Sepp Jöchler un den Sherpa Pasang Dawa Lama, as eerst den 8188 m hohgen Cho Oyu. Eenig Daag vör den Tippsieg hett Tichy swoor Verfreesen
De Normandie weer en franzöösch Passageerschipp vun de Compagnie Générale Transatlantique (CGT oder French Line), de 1935 in Deenst kamen is. Se weer dat gröttste Schipp in de Welt, as se 1935 rutkeem; un hett mehrere Malen dat blaue Band dragen. Bet hüüt gellt se as en Mielensteen vun dat Passageerschippbo vunwegen ehr besünnern Rumpform un ehr Art-Deco-Stil. Faken warrt se beschreven as dat „perfekte Passageerschipp“. Ehr Design is en wesentliche Grundlaag för dat Opboen vun aktuellen Ozeanliners as de Queen Mary 2. Dat Schipp worr 1932 to Water laten in Saint-Nazaire in Frankriek un weer fardig in 1935. Se droog dat blaue Band op ehr eersten Reis dörch den transatlantischen Ozean, op de Linie twüschen Le Havre un New York. Mit de Queen Mary hett se mehrere Malen dat blaue Band verloren un wedder wunnen. De beid Scheep weren johrenlang de gausten Scheep in'e Welt, man ennlich weer de Queen Mary dat Gauste vun de beiden. Na dat Utbreken vun den tweeten Weltkrieg worr dat Schipp vun de amerikaansche Marine beslagnahmt un in en Truppentransporter ümboot. Se kreeg en ne'en Naam, USS Lafayette (AP-53). Wieldes dat Schipp an't Ümboen weer, brook en Füer in dat Schipp ut, vunwegen Funken
De Düna (lettsch Daugava, russ’sch Западная Двина (Sapadnaja Dwina), wittruss’sch Дзьвіна (Dswina)) is en 1020 Kilometers langen Stroom in Oosteuropa, de dör Russland, Wittrussland un Lettland flütt un in de Oostsee münnt. De Düna hett ehr Born in de Waldaibargen in Russland bi’n Dwinjezsee. Se flütt den Wittruss’schen Höhenrügg langs vörbi an Witebsk un Polozk un in Lettland an Dünaborg un münnt denn na 1.020 Kilometers in’n Rigaer Stadtdeel Dünamünn in de Rigaer Bucht. De Düna is för lütte Scheep to’n groten Deel schippbor, vun Dezember bet April aver mehrst tofroren. Kanalen föhrt vun den Stroom to de Beresina un den Dnepr. Bi Riga liggt Waterkraftwarken. An’n 19. Juli 1701 weer an de Düna de Slacht an de Düna twischen Sweden un de Truppen vun Russland un dat Körfürstendom Sassen. rechts: Ewest, Dubna, Aiviekste, Oger, Obol; links: Ulla, Dzisna.
Imperial weer en Whiskybrenneree in Carron in Moray, Schottland. De Brenneree is in’t Johr 1897 vun Thomas MacKenzie grünnt worrn un füng een Johr later in’n Sommer 1898 mit de Produkschoon an. Man, al dat Johr dorop müss de Destille wedder dicht maakt warrn. Eerst 1919 is se wedder apen maakt worrn, man wedder blots för korte Tiet, vunwegen dat de ne’e Besitter, de Distillers Company Limited (DCL), de Anlagen 1925 wedder dicht maakt hebbt – mit Utnahm vun de Molteree. Eerst 1955 güng de Produkschoon in de Brenneree wedder los. 1965 weer de Tall vun de Brennblasen op veer verdubbelt. 1985 is de Brenneree in den Besitt vun Allied Distillers wesselt, de se noch dat glieke Johr bit 1989 stillleggt hett. Siet de Övernahm vun de Allied Destillers in’n Sommer 2005 höör de Destille to den Kunzern Pernod Ricard. De Destille is in’t Johr 2013 afreten worrn, üm Platz to maken för de ne’e Dalmunach-Brenneree, de siet Oktober 2014 Whisky produzeert. De Imperial-Brenneree höör to dat schottische Whiskyrebeet Speyside un hett ehr Water ut den Ballintomb Burn betogen. Aas de egene Molteree dicht maakt worrn is, is dat Molt denn vun de Burghead Maltings köfft worrn. De Brenneree harr
De Spree (Sturnus vulgaris) is de Vertreder vun de Familie vun de Spreen (Sturnidae), de in Europa mit Afstand op’t mehrst vörkaamt. He is aber dennoch Vagel vun dat Johr 2018 in Düütschland un Öösterriek.. De Spree warrt 19 bet 22 Zentimeter groot. Se hett en gelen Snavel, de in’n Harvst bruner, bi’t Seken swartbruun warrt. Vun’n Harvst an hett se witte Tüppels (dat Seken duller), mit witte Feddersüüm, de denn in’t Vörjohr wedder weggaht. De Spree brööd vun April bet Juli. Dat Nest boot se ut dröge Blääd, Spieren, Woddeln, Stroh, Hoor, Wull un Feddern in Höhlen (Boomhöhlen, Nestkastens, Felsspalten etc.). De Spree leggt veer bet söven Eier, de Bröödtiet duert twee Weken, de Tiet in de de Küken in’t Nest bleevt nochmal ene Week. Af un an brööd de Spree ok tweemal in een Johr. De Spree kummt in ganz Europa vör, vör allen in Kulturlandschoppen un Dörper. In Middel- un Noordeuropa is se blot in de Bröödtiet antodrepen, in Süüd- un Westeuropa un ok op Süüdiesland dorgegen dat ganze Johr. Se leevt in’n Winter in’n Middelmeerruum un in Noordwestafrika as ok in’t atlantische Westeuropa. De Spree is buterhalf de Bröödtiet temlich gesellig un kann denn faken in
Eduard Christian von Lütcken (* 2. Dezember 1800 in Jörk; † 25. April 1865 in Ossenbrügge) weer en hannöverschen Politiker un von November 1853 bet Juli 1855 Ministerpräsident, Huus-, Finanz- un Hannelsminister. Eduard Christian von Lütcken is 1800 as Söhn von Margarete Dorothea Amalia, borene von der Decken (9. April 1773-1. Februar 1848), un den Verwaltungsbeamten Claus Heinrich von Lütcken (18. Mai 1765-22. September 1819) in Jörk boren. He hett Juristeree an de Universität Göttingen studeert. Von Lütcken weer dor Liddmaat von dat Corps Bremensia Göttingen. Na sien Studium is he 1822 Auditer bi dat Amt Oosterholt worrn, 1824 Hoffgerichtsassesser bi dat Hoffgericht Stood, 1826 Interimsadministrater un Amtsassesser bi dat Grevengericht Oolland un 1834 Greev von dat Grevengericht. He is 1838 Kabinettsraad in dat Kabinettsministerium worrn un 1842 Gehemen Kabinettsraad. De breemsche Ridderschop hett em in de eerste Kamer entsandt. Dor weer he bet 1840 Generalsyndikus. Von 1839 bet 1848 weer he außerordentlich Liddmaat von’n Hannöverschen Staatsraad, denn 1849 bet 1855 Liddmaat von’n Staatsraad un 1856 bet 1864 wedder auerordentlich Liddmaat von’n Staatsraad. In de Tied von 1853 bet 1855 weer he Präsident von’n Staatsraad. Von 1842 bet 1845 weer he Landdrost in Horborg un gliektiedig Amtmann von dat Amt