rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Cammin is ene Stadt mit 9.700 Inwahners in de Bezirk Westpommern in Polen. Cammin liggt 8 km vun de Ostsee an't Camminer Haff (Zalew Kamieński) un liggt nördelk vun Stettin. De Fläck is 9 km². De Postleettahl is 72-400. 1182 trock de Bischop vun Wollin noh Cammin, wo he bet in de freuge Nutied bliew. Cammin weer inst de Hööftstadt vun't sülvständig Hartogdoom Pommern. Unner Hartog Warcisław I. weer dat Hartogdom mit de Hööftstadt Cammin en poolsch Lehn. 1188 mek de Papst Clemens III. Cammin en Bisdom ahn Unnerornen ten Arzbischop, gegen wat dat Arzbisdom Meideborg weer. Ten Bisdom höörten Delen vun Meckelborg un dat meeste vun de Niegmark. 1274 worr Cammin noh Lübisch Recht Stadt. Cammin weer in de Hanse. Later kreeg Sweden de Stadt. In de Westfälsche Freden kreeg Preußen dat Stift Cammin. In de pruißisk Tied weer de Stadt in'n Kreis Cammin in Pommern. Vun 1930 weer dat Rebeet vun't ehemaalsche Bisdom Cammin in't Bisdom Berlin. Siet 1945 is Cammin wedder in Polen. Siet 1972 is de Stadt de Seet vun't Bisdom Cammin-Stettin. Klausjürgen Wussow worr hie boren. De düütsche Schriever Uwe Johnson worr ok in Cammin boren. Cammin is in de Powiat kamieński (Kreis Cammin), to
Venedig betekent Venedig, Stadt in Italien, Venedig, Provinz in Italien, Venedig, Republiek un histoorsche Grootmacht in dat ööstliche Middelmeer. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Republiek Venedig (Serenissima Repubblica di San Marco „Hoocheddele Republiek vun den Hillgen Markus“) weer vun dat 7. un 8. Johrhunnert af an bit hen to dat Johr 1797 en Seemacht in'n Noordwesten vun de Adria. De Republiek hett mit de Johrhunnerten en Kolonialriek upboot, wat vun Böveritalien bit hen na Kreta recken dö. To Tieden hören dor ok de Krim un Zypern to. Dat allens is vun de Stadt Venedig ut regeert wurrn. Bavenhen hett Venedig ok Koopmannskolonien in Flannern, in den Maghreb, in Alexandria, in Akkon, in Konstantinopel, in Trapezunt un in allerhand Städer an de Adria harrt. De Republiek is sunnerlich riek wurrn, vunwegen dat se den Ümslag twuschen dat Byzantiensche Riek un dat Hillge Röömsche Riek övernahmen hett. Dor hett se ok en Monopol up wichtige Waren bi harrt. Togode kamen is ehr ok, dat Italien so ut'neen spleten weer. De Feernhannel, de grote Winnsten upbröcht hett, lä dor heel un deel bi in de Hannen vun de Patriziers vun de Stadt. Düsse Patriziers hefft ok jummers mehr de Macht in de Republiek övernahmen - bit hen, dat de Volksversammeln afschafft wurrn is. De fröhen Tieden vun Venedig sünd vunwegen ungünstige Borns un en grote Masse
Yangzom Brauen (* 18. April 1980 in Bern) is en Schauspelersch ut de Swiez. Se is de Dochter vun den Swiezer Ethnoloog Martin Brauen un vun de tibeetsche Künstlersche Sonam Dolma Brauen. De Schauspeleree hett se op de Berner Schauspeelschool („Hochschule der Künste“) lehrt. Dorna hett se lüttere Rullen in't Theater un in’t Feernsehn hett. 2005 hett se mit den Kinofilm Æon Flux ehr Hollywood-Debüt hett. Dor hett se de Rull vun Inari speelt, een vun de bösen Lüüd. Siet dissen Film hett se in ünnerscheedliche amerikansche Produkschonen mitmaakt. För de Reeg Hallo Hollywood arbeit se ok as Speelbaas’sche un Produzentin un schrifft ok de Dreihböker dorto. Blangen de Schauspeleree is Yangzom Brauen en Aktivistsche för de Unafhangigkeit vun Tibet. För se is dat dör de Geschicht vun ehr Familie wichtig. Ehr Grootöllern sünd ut Tibet utneiht, as ehr Mudder man bloots söss Johr oolt weer. Besünners ehr Grootmudder, de jümmers noch leevt, is för se wichtig wurrn, wieldat dat för se en direkten Blick op dat Schicksal vun Tibet wiesen deit. In de Narichten is se wesen, wieldat de russ’sche Sünnerpolizei se in Moskau fastsett harr, as se in’n März 2001 vör dat Huus vun’t internatschonale Olmympsche Komittee IOC
De ole Landschup Moorriem liggt noordoostlich von Ollnborg twüschen de hoge Masch in'n Oosten un dat Hoochmoor in’n Westen. Twölf lütte Dörpen reegt sik hier an de Straat von Moorhusen bit na Neenbrook an’nanner. Well hier döörföhrt, den gefallt de Fachwarkhüüs mit de Reetdacken un de smucken Vörgaarns, aver he ahnt, dat dat hier fröher ene armselige Gegend weer. De Bewahners harrn ehre grode Noot mit dat vele Water. Jeden Harfst un Winter woorn ehre Feller un Weiden överswemmt. Faken kunnen se nich maal froh genoog de ganze Arnte bargen. Darto keem de ungünstige Form von de Bedrieven, de sik as smale Handdöker von’n Heiddiek na’n Kleidiek in ene Längde von acht Kilometer un ene Brede von 30 bit 50 m hentrucken. Dat Ackerland leeg wiet von'n Hoff weg up dat Hoochmoor oder up de Duwockflagen in’e Masch. Siet ungefähr veertig Jahr sünd de Moorriemer darbi, dat Land anners uptodelen, faste Wege to boon un togliek en Nett von Vörfluters antoleggen, so dat dat Water in de Werser aflopen kann. De Gemeende Moorriem hett sik 1974 mit de Stadtgemeende Elsfleth vereenigt.
Ascherslebbe is ene Stadt mit 25.000 Inwahners bi den Hoort in den Salzlandkreis (bet 2007 Landkreis Ascherslebbe-Staßfurt) in’n Süüden vun Sassen-Anholt. Ascherslebbe weer inst in de Hanse un is de öllste Stadt in Sassen-Anholt. Stadtrecht hett de Oort siet 1120. 1512 wark hier Thomas Müntzer an de Latienschool. Wallenstein un Tilly, de Hööftfeldherren vun den Dörtigjohrigen Krieg weren hier. In Ascherslebbe weer 2004 de achte Sassen-Anholt-Dag. De Stadt höört to dat ostfälsche Spraakrebeet, ok wenn nich mehr veel Lüüd noch Plattdüütsch snackt. Dat Adelsslecht vun de Askanier hett sien Naam vun de Stadt. Ascherslebbe. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Wiktionary: Ascherslebbe – Bedüdensverklaren, Woortherkamen, Synonymen, Översetten Offizielle Siet vun de Stadt IBA Stadtumbau 2010 Aschersleben fotochronik-aschersleben.de
De Fédération Internationale des Échecs in de düütschspraakig Länner ok Weltschachbund nömmt, is de Dakorganisatschoon vun de natschonale Verbände vun Schachspeler. De Gründung vun de FIDE wurr an’ 20. Juli 1924 in Paris vun Pierre Vincent bekanntgeven. De Delegierten vun 14 Landsverbänden harr vörher de Grundsatzen fastleggt. Togliek wurr en Komitee bildt, dat de Statuten utarbeiten sull. Dat Komitee bestunn ut den Präsidenten Dr. Alexander Rueb ut den Nedderlannen den Sekretär Leonard Percy Rees ut England den Kassierer A. Nicolet ut de Swiez. To de Grünnensliddmaten hörrn Argentinien, Belgien, England, Frankriek, Italien, Jugoslawien, Kanada, Nedderlannen, Polen, Rumänien, Swiezz, Spanien, Tschechoslowakei un Ungarn. Düütschland weer as Folg vun de Eersten Weltkrieg nich inladen. De FIDE stellt sietdem de Speelregeln in’t Schach up. Dorneben vergifft de FIDE de Titel vun Grootmeester, Internatschonaler Meester, FIDE-Meester un Candidate Master för Mannlüü un Froolü. Siet 1970 berekend se ok de offiziell Elo-Weltranglist. Ehr Wahlspröök is Gens una sumus (lat. Wi sünd en Familie). Van dat Johr 1927 an wurrn ok de Schacholympiaden vun de FIDE utricht. Siet 1948 veranstalt se ok de offiziellen Schachweltmeesterschapen. Dorför harr de FIDE all twee so nömmt Amateurweltmeesterschapen utrich, de vun Hermanis Matisons (Paris 1924) un Max Euwe (Den Haag
De Askanier weern en Dynastie, de de Naam vun de Naam Aschersleben harr. Siet 1157 geev dat de Markgrafen vun Brannenborg, de bet 1319 Askanier weern. De Arzbischop Siegfried vun Bremen weer Askanier. De meesten Grafen vun Weimar-Orlamünde weern Askanier. Vun 1180 bet 1422 weern Askanier de Hartöge vun Sassen. De Titel Hartog vun Sassen gung na’t End vun de Wittenberger Askanier 1422 na de meißnischen Wettiner. De Hartöge vun Sassen-Loonborg vun 1260 bet 1689 Askanier. Na den Dood vun de Hartog Bernhard worr 1212 dat Fürstendoom Anholt, dat vun de askansche Hööftlinie regeert worr, män snell veele Delen harr.1570 weer dat Fürstendoom wedder vereenigt, man 1603 al wedder updeelt. Mit’t Utstarven vun de männliche Linie Anholt-Zerbst 1793, vun de männliche Linie Anholt-Köthen 1847 un de männliche Linie Anholt-Bernborg 1863 kunn die Linie Anholt-Dessau (siet 1807 enige Hartöge) de ganze anholtschen Länners ten „Hartogdoom Anhalt“ verenigen un bet to'r Novemberrevolutschoon vun 1918 regeeren. De anholtsche Askanierstaten in’t Römsche Riek vun Düütsche Natschoon weern Anholt-Dessau, Anholt-Bernborg, Anholt-Köthen, Anholt-Zerbst un Anholt-Plötzkau.
Sott oder Soot is en swarten pulverigen Faststoff, de to’n gröttsten Deel ut dat cheemsche Element Kohlenstoff besteiht. Sott kann ünnerscheedliche Egenschoppen opwiesen, de dör de Oort vun de Produkschoon un de Variatschoon vun Parameters ännert warrn künnt. Bestahn deit Sott ut lüttste Deelken, de tomeist as’n Kugel formt sünd. Se warrt Primärpartikels nöömt un hebbt Grötten vun 10 bit 300 nm, so dat een dorto ok Nanodeelken seggt. De Dörmeter vun en Hoor is to’n Vergliek ruchweg 1000 mol grötter as so en Deelken. Se wasst mit annere Deelken to Keden, deels ok de klutenordige Aggregaten tohopen, de sik wedder tosamen lagern doot to so nöömte Agglomeraten. De Grött vun de Primärdeelken un jemehr Aggregeeren künnt dör de Bedingen bi de technischen Produkschoon instellt warrn. In disse Dimensionen warrt de Egenschoppen nich mehr alleen vun de cheemschen Egenschoppenbestimmt, man ok dör de Grött un de Form vun de Partikels. Dorto kamt de Strukturn, de twüschen den reinen Kohlenstoff un de groten Molekülen vun Kohlenwaterstoffresten leegt. De optischen, elektrischen un magneetschen Egenorden, as ok de Hard, Taagheit oder de Smöltpunkt vun Nanomaterialen ünnerscheedt sik düütlich vun de makroskoopschen Fastkörpers, wat för de sünneren Egenschoppen vun’n Sott sorgt. De spezifische Böverflach
Altenoa is ene ehmahlge Hansestadt in’n Märkisch Kreis in’t Suerland in Noordrhien-Westfalen mit 17.595 Inwahners (2013). Altenoa weer lang Kreisstadt vun’n Kreis Altena. Altena liggt in’t Dahl vun de Lenne, twischen Iserlaun un Lünsche. De Borg Altena is de öllste Jugendherbarg vun de Welt. Se worr 1910 vun Richard Schirrmann gründt, de in Altenoa Lehrer weer. Noh 1200 gungen de Grafen vun Altenoa noh Mark bi Hamm un weern denn de Grafen vun de Mark. De Borgkapell hett Altäre ut Häirschge un Plettmert. In Altenoa gifft dat dat Deutsche Schmiedemuseum. Altena. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Krater (von greeksch krater „Wienkump“ oder latiensch curator „Pleger“) betekent Krater, en Gelännform, Spezialfäll sünd: Vulkankrater, ut den de Vulkan sien Magma speet, Inslagkrater, dör en Meteoriteninslag, Explosionskrater, dör en Explosion, Erosionskrater, dör Erosion, Krater, in’t Museum de Person, de för en Sammlung oder Utstellung Verantwoorden driggt. Kiek ok bi: Crater. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Horst Janssen (* 14. November 1929 in Hamborg; † 31. August 1995 in Hamborg) weer en afsunnerlichen Tekner, Grafiker un Schriever. Geboorn is he in Hamborg, aver upwussen in Ollnborg. He weer en Schöler von Alfred Mahlau an de Hoochschool för bildende Künsten in Hamborg. Siene velen Warke sünd nich bloots in Ollnborg un in Hamborg utstellt un bewunnert woorn, man ok von de USA bit Japan un överall in de Welt. Vele Städer hefft em Kunst- un Ehrenpriese tokamen laten. 1978 hett he de Biermann-Ratjen-Medaille kregen un 1990 kreeg he den Ollnborg-Pries von de „Ollnborgsche Landschup“. 1992 woor he Ehrenborger von de Stadt Ollnborg. Na sienen Doot leet de Stadt sik dat nich nehmen, för ehren beröhmten Söhn ene wördige Steed för sienen Nalaat intorichten. Wat darbi rutkeem weer de grode, moderne Anbo an dat Stadtmuseum, dat „Horst-Janssen-Museum“, dat in dat Jahr 2000 ferdig stellt woor. Horst Janssen. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. DNB-Katalog
Paolo Bertolucci (* 3. August 1951 in Forte dei Marmi) is en ehmalger italieensch Tennisspeler. Mit Italien kunn he 1976 den Davis Cup winnen. Sien gröttste Enkelderfolg weer de Sieg bi de Internatschonale Düütsche Meesterschapen 1977 in Hamborg, as he Manuel Orantes in veer Satzen besiegen kunn. 1976 harr he all Association of ATP-Turniere in Florenz un Barcelona wunnen. Van 1997 bit 2001 weer he Baas vun de italieensch Daviscupmannschap. ATP-Profil (engelsch)
Boreas betekent Boreas, Figur ut de greeksche Mythologie, (1916) Boreas, en Asteroid, HMS Boreas (H77), Kriegsschipp vun de brietsche Marien, Boreas Peak, Nunatak an de Rymill-Küst von Palmerland, Antarktika. Boreas is de Familiennaam von Theophilos Boreas (1873–1953), greekschen Philosoof. Kiek ok bi: Borea. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Boréas (greek. Βορέας, „de Nöördliche”, to verglieken mit de Bora μπόρα, de ok „kolen Regenschuer“ bedüden deit) weer in de Greeksche Mythologie de Gott vun den Noordenwind. He weer de Söhn vun Astraios un Eos. Boreas is tohopen mit siene Bröder Euros, Notos un Zephyros verehrt wurrn. Normolerwiese warrt he dorstellt as en olen Mann mit Flunken un struppelige Haar un willen Baart. Na de Legenn kümmt he ut dat Land vun de Skythen vun den Borysthenes in de hüdige Ukraine. Vun düssen Stroom Borysthenes schall he ok sien Naam vun hebben. As de Grootkönig Xerxes I. vun Persien Athen angriepen dö, dor hett dat Volk vun Athen to Boreas beedt. He schall denn dannige Winnen schickt hebben un 400 Schepe vun de Persers sünd unnergahn. Dor is Boreas en Schutzpatron vun Athen dör wurrn un hett dor ok en egen Tempel kregen. He is as de Mächtigst vun de Windgödder ankeken wurrn. Vunwegen dat he sunnerlich in'n Winter weiht, is Boreas ok en annern Naam för en kolen Noordwind wurrn. In de Röömsche Mythologie heet he Aquilo. Karl Kerényi: Die Mythologie der Griechen - Die Götter- und Menschheitsgeschichten. dtv, München 1994. ISBN 3-423-30030-2 Michael Grant und John Hazel:
De Windgödder sünd in de Greeksche Mythologie düsse Windgödder ween: Boreas: De Noordwind, he hett den Winter mit de kole Luft mitbröcht. Notos: De Süüdwind, he hett Summer un Harvst mit sik bröcht, man ok Donnerweer un Störm. Zephyros: De Westwind, he bringt dat Vörjohr un de tiedigen Summerbrisen mit Düsse dree ehr Vadder is de böverste Windgott Aiolos. He hett jem tüügt mit Eos, wat de Göddin vun dat Morgenroot weer.
De Greeksche Mythologie is, wöörtlich verstahn, de Lehr vun de greekschen Mythen un Sagen. Dor weert Vertellsels un Döntjes över Gödder un Halfgödder in vertellt, un wat düsse Gödder un Halfgödder mit de Minschen to kriegen hefft. De Mythologie verklaart, wie de Welt tostanne kamen is un wie dat ween is, as Steerns, Planeten, Minschen, Gödder, dat Böse un de Süken upkamen sünd. Ok Saken, de in de Natur passeert, weert verklaart. De Greeksche Mythologie weer de Grundlaag för den Gloven un för dat Denken vun de olen Greken. Mit de Tied hefft de olen Greken nich bloß jem ehre egen olen Mythen tohopenstellt un in en System bröcht, man se hefft dor ok jummers an rummuddelt un wat Ne'et toföögt. Stammbööme vun bekannte Gödder un mythische Wesen sünd upstellt wurrn, öllere Gödder sünd in de Greeksche Mythologie upnahmen wurrn, ofschoonst se an un for sik ut ganz annere Ecken vun de Welt kerkamen weern, as ut Anatolien, Mesopotamien oder ut dat ole Ägypten. Dor sünd ok nee Mythen bi tostanne kamen, de denn verklaren schollen, wo so en „ne'en“ Gott miteens herkamen is. Ok, wat in de Historie vör lange Tied passeert weer un meist al ganz vergeten weer,
De Greeksche Gödder sünd de Gödder ut de Greeksche Mythologie. Hier unnen steiht en List vun de Greekschen Gödder na dat Alphabet. Se sünd indeelt in verscheden Gruppen, de to’nanner tohöörn doot. Aphrodite (Leevde, Fruchtborkeit, Schöönheit, schützt Deerter un Planten) Apollon (Schöönheit, Medizin un Musik) Ares (Krieg) Artemis (Maand, Jagd, Jumfern, wille Deerter un Küüschheit, man ok Fruchtborkeit) Demeter (Bueree un Koorn) Dionysos (Wien un Festen) Hades (Dood, Riekdom, Kostbote Metallen un Gott vun de Unnerwelt) Hephaistos; (Smederee, Füer un Handwark) Hera (Göddin vun de Eh, Zeus siene Fro) Hermes (Hannel, Verkehr) Hestia (Göddin vun Heerd un Familie) Pallas Athene (Wiesdom, Strategie, Kriegskunst un Handwark ) Pan (Gott vun den Woold, Leven as Harders un Musik) Poseidon (Seen, Water un Eerdbeven) Zeus (Hööchsten Gott, Himmel un Eer, sleudert Blixen) Aether (de Atmosphäär) Chaos Erebos (dat Düüster) Eros (de Leevde) Gaia (de Eer un de Natuur) Hemera (de Dag) Nyx (de Nacht) Tartaros (de Unnerwelt) Uranos (de Himmel) Jedeen Waterloop, of dat nu en See is, en Ozeaan, en Stroom, ene Beeke oder en Born, hett sien egen Gott. Achelous Acheron Acis Alpheus Amphitrite Asopus Ceto Glaukos Leukothea De Naiaden Aegle (Een paar Lüde meent, se weer na Hesiod de Chariten
Maschen (hoochdüütsch Marsch) sünd de Küstenstriepen an de See un an de Ströme, de tostannen kamen sünd in de Tiet, as dat noch kiene Dieken geef un de Tieden tweemaal an’n Dag Slick un Sand över dat Land spöölt hefft. De Kleibodden in de Masch is besunners fruchtbaar un waard tomeist as Weide- un Grasland bruukt. Wiel dat Maschland deelwies sieder liggt as Normaalnull un de Dieken dat natüürliche Aflopen von Water verhinnert, is dat nootwennig, künstlich natohölpen. En Gravennett sammelt dat Water, föhrt dat in Deeps un von dar dör Sielen in de See oder in’n Stroom. Disse Vörgang is bloot bi Ebb mööglich. In de annere Tiet staut sik dat Water vör de toslatenen Sieldore. Loppt dat Water ok bi Ebb nich gau genoog af, denn weert grode Pumpen in de Schöppwarken in Gang sett’. Kiek ok unner: Wersermasch. Marshes. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Marschen - Aus Watt wird Land
Johannes Brahms (* 7. Mai 1833 in Hamborg; † 3. April 1897 in Wien) weer en düütsch Komponist, Pianist un Dirigent, de sien Kompositschonen man de Romantik toordnet hett. He gellt as en vun de bedüüdenst Komponisten in de tweete Hälft vun dat 19. Johrhunnert. Johannes Brahms weer de Söhn vun en wiet vertwiegten neddersassisch-noorddüütsch Familie. Sien Vadeer, de dat Musizeeren as Handwark to’n Broterwerb verstunn, speel Horn un Kontrabass un is mit lütt Ensembles in Danzlokalen in Hamborg uptreden. Brahms kreeg mit 7 Johren eerstmals Klaveerünnerricht. Brahms’ Talent to’n Komponeeren wies sück all in sien Jöögd. Sien „Phantasien über einen beliebten Walzer“ ut dat Johr 1849 sünd Tüügnis vun en virtuos Klaveerspeel. Brahms entwickel as jung Mann en Eegenoort. He hett sien fröhe Warken faken ünner Pseudonyme (G. W. Marcks, Karl Würth) verapenlicht un hett hör höhere Opustallen todeelt. Anfangs schreev he blots Klaveerwarken, de Möglichkeiten un Grenzen vun Orchester weer hüm to wenig vertroot, un ok in latere Johren hett he bi’t Komponeeren vun sien eerste Orchesterwarken Komponisten ut sien Früendskreis um Hülp fraagt. 1853 hett hüm de befrüend ungaarsche Violinist Eduard Reményi de Bekanntschap mit de in Hannober weilend Geiger Joseph Joachim vermiddelt. De hett glieks över
Charles Moss „Charlie“ Duke, Jr. (* 3. Oktober 1935 in Charlotte, North Carolina), USA) is en ehmalger US-amerikaansch Astronaut. He weer de teinte Minsch, de de Maand betreden hett. Charles Duke is in South Carolina upwussen un studeer nah de High School toeerst Marinetechnik. An de US-Marineakademie kreeg he 1957 en Bachelor. Dornah weer he as Kamppilot in Düütschland statschoneert. 1964 hett he en Studium an dat Massachusetts Institute of Technology (MIT) mit en Master as Luftfahrtingenieur afslooten. 1965 wurr he Utbilder an de Testpilotenschool vun de US Air Force. 1966 wurr Duke in de Astronautengrupp vun de NASA upnommen. he weer Capcom bi de eerste Maandlandung (Apollo 11) un later Ersatzpilot vun de Landefähre vun Apollo 13. Dör sien Erkrankung an Röteln kunn de Pilot vun de Kommandokapsel Thomas Mattingly nich an de Mission deelnemmen, wiel he kien Antikörper in sien Blood harr un man dorvan utgahn de, dat de Krankheit utbreken kunn, wat aber denn doch nich passeer. Dornah wurr Duke Pilot vun de Landefähre vun Apollo 16 ünner dat Kommando vun John Watts Young, tosommen mit Thomas Mattingly, de denn jetzt ok to’n Insatz kommen de. Duke hull sück bi de fievte Landung up den Maand in’
Penthouse is en Tiedschrift, de in vele Länner un Spraken to kriegen is. Dat is en Magazin för Mannlüde an de Grenz na de Pornografie, dat eenmol elk Maand rutkummt. Dat Magazin is 1965 vun’n US-Amerikaner Bob Guccione in Grootbritannien grünnt worrn, weer obers ok draad in de USA as Alternativ to dat Playboy-Magazin etableert. In siene besten Tieden harr Penthouse en Oplaag vun mehr as een Million. Dat Magazin hett vun Anfang an bi de Biller mehr wiest as de annern Magazinen. Dat weer ok een vun de eersten Tiedschriften, de anfungen hebbt, ok de primären Slechtsdeelen un nostellte Sexszenen to wiesen. In de 1970er Johrrn hett de Magazin obers jümmer mehr Konkurrenz vun Magazinen kregen, de, as de Hustler vun Larry Flint, noch dullere Szenen wiesen. De Utgaav, de dat meeste Opsehn maakt hett, is de Utgaav vun September 1984, in de de Miss America vun dormols, Vanessa Williams, op Fotos mit en annere Fru togang weer. Johren later is denn rutkamen, dat Traci Lords, vun de Biller in disse Utgaav ween sünd, eerst 15 Johr oold ween is. Bekannt is de Leserbreev-Rubrik Penthouse Forum, in de de Lesers von jemehr angeevlich Aventüür vertellt. Vun 1998 druckt de
Kolonia is en Stadt vun Mikronesien in’ Pazifik. Se liggt in’ Noorden vun dat Eiland Pohnpei un hett 5.681 Inwahhner (Volkszählung 2000). Irrtümlich wurrd Kolonia faken as Hööftstadt vun Mikronesien ansehn. Dat is aber dat 5 km dorvan af up de glieker Eiland liggend Stadt Palikir. 2 km nöördlich vun Kolonia liggt up dat Eiland Dekehtik de Internatschonal Flooghaven vun Pohnpei. Koordinaten:6° 58′ N, 158° 12′ O
De Harle is en lütten Stroom in de Landkreis Wittmund in Oostfreesland. Se liggt vullstännig up dat Rebeet vun de Stadt Wittmund un mündt in de Oortsdeel Harlesiel dör en Siel in de Noordsee. Dicht bi de Wittmunder Stadtdeel Willen flooten de twee Bornarms Nörderdeep un Süüderdeep to de Harle tosommen. Bi all twee Toströöms hannelt sück dat um Bäken, de hör Oorsprungs in Moorniederungen hebbt. Nörderdeep un Süüderdeep hebbt hör Born in de Nahberstadt Auerk. De Harle verlöppt ööstlich an de Wittmunder Karnstadt vorbi un löppt denn mäandrierend in Richtung Nörden. Se löppt den dör den Stadtdeel Carolinensiel un mündt dör en Schlüüss un en Schöppwark in den Harlesieler Haben un vun dor in de Noordsee. Touristisch is de Harle as Paddelrevier un in de Haben vun Carolinensiel as ok Harlesiel ok för den Boots- und Fährverkehr vun Bedüüden. Harlesiel is Fähroort to dat Eiland Wangeroog. De Harle (PDF, 117 kB)
(6) Hebe is en Asteroid ut de Hööftgördel, de an’n 1. Juli 1847 vun de düütsch Amateur-Astronom Karl Ludwig Hencke in Driesen, jetzt Drezdenko as sösste Asteroid opdeckt wurrn is. De Asteroid is nah de greeksch Göddin för de Jöögd Hebe nömmt wurrn. Hebe bewegt sück in en Afstand vun 1,9373 (Perihel) bit 2,9133 (Aphel) astronomischen Einheiten, in 3,777 Johren up en exzentrischen Bahn üm de Sünn. De Bahn is 14,7674° tegen de Ekliptik neigt, die Bahnexzentrizität bedroggt 0,2012. Mit en Dörmeter vun 195 km hörrt Hebe to de gröttsten Asteroiden vun de Hööftgördel. Se hett en relativ hell, silikatriek Böverflach mit en Albedo vun 0,268. Bi de Oppositschoon kummt Hebe up en Helligkeit vun 9,2 mag. Man bruukt aber en Teleskop oder en luchtstark Prismenfeernglas üm de Asteroid to sehn. G. Michalak Determination of asteroid masses Astronomy & Astrophysics, Vol. 374, p. 703 (2001).