rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Georg Roth is de Naam von Georg Roth (1674–1723), düütschen Pädagoog, Georg Roth (1834–1903), öösterriekschen Ünnernehmer, Georg Roth (1842–1915), düütschen Bryoloog un Illustrater, Georg Roth (1845–1913), düütschen Mathematiker, Georg Roth (1887–1980), düütschen Koopmann un Politiker, Georg Roth (1898–1959), düütschen Levensmiddelhändler, Georg Roth (1919–2008), düütschen Dirigent un Musikschriever, Georg Roth (* 1950), düütschen Künstler, Georg Roth, düütschen Künstler un Kunstlehrer, Georg Roth, düütschen Politiker, Georg Roth, düütschen Politiker, Georg Barthel Roth (1871–?), düütschen Jurist un Schriever, Georg Friedrich Roth (1780/1781–1852), düütschen Geistlichen, Georg Philipp August von Roth (1783–1817), düütschbaltschen Literaat un Pädagoog. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Georg (von) Roth (* 1674 in Leutschau; † 17. September 1723 in Stood) weer en düütschen Pädagoog. Roth is 1674 as Söhn von’n Rekter Melchior Roth in Leutschau boren. He güng op dat Gymnasium Eperies un is 1693 denn op de Universität Wittenbarg wesselt. Dor weer he bet 1696. Na dat Studium is he as Huuslehrer na Berlin gahn. 1699 hett em Kurförst Friedrich III. as Diaken in Fürstenwalde anstellt. De Stadtraad hett em ok dat Rekteraat över de School geven. 1714 is he as Rekter an dat Athenaeum Stood wesselt. He schull 1723 egentlich de Steed von Johann Georg von Eccard as Bibliothekar un Historiograaf an’n Kurförstenhoff in Hannover övernehmen, aver de Dood is em tovör kamen. Roth hett an’n 16. April 1707 in Fürstenwalde Eva Catharina Gerlach (Süster to Philipp Gerlach) freet. Dissertatio Politica De Iure Maiestatis Circa Erigendas Et Confirmandas Academias. Jacob Friedrich Moller, Universitäts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt, Halle/Saale 1695 Geographische Beschreibung der beiden Herzogthümer Bremen und Verden. 1718 Joh. Renner’s Chronikon der Olden löfliken Stadt Bremen in Sassen. (Riemkröönken na Johann Renner) Krause: Roth, Georg in: Allgemeine Deutsche Biographie 29 (1889), Sieden 308–309 Online Arpád Neupauer: Geschichte der ev. Kirchengemeinde Schwedler. 1974 Normdaten: GND: 12891954X (OGND,
Karl Victor Eduard Roese (* 24. März 1855 in Elze; † 21. April 1918 in Halle) weer en düütschen Pädagoog. Roese is 1855 as Söhn von Marie Henriette, borene Weber (1819–1889), un Georg Friedrich Albert Roese (1803–1880) in Elze boren. He hett later an de Universität Göttingen klassische Philologie un Düütsch studeert. Na dat Studium is he Oostern 1878 wetenschoplichen Hülpslehrer an dat Gymnasium Düörpm worrn un hett in’n Januar 1879 ok de Pleeg von de städtische Müntensammlung övernahmen. 1880 is he ordentlichen Lehrer worrn un hett 1883 tosätzlich de Pleeg von de städtische Öllerdomssammlung övernahmen. 1884 hett he sien Dr. phil. an de Universität Tübingen maakt. He weer bet 1890 Persepter in Düörpm un is to’n 1. September 1890 an dat Gymnasium Saarburg wesselt. In disse Tied hett he 1892 archäoloogsche Studienreisen na Italien maakt. Bet 1895 weer he denn Oberlehrer an dat Gymnasium Saargemünd. To’n 1. April 1895 is Roese an dat Kaiser-Friedrich-Gymnasium in Frankfort wesselt un hett den Titel von en Perfesser kregen. He is dor bet 1. Oktober 1898 bleven, as he Direkter von dat Realgymnasium Stralsund worrn is. In Stralsund is he bet 1905 bleven. 1904 hett he en archäoloogsche Studienreis na Grekenland maakt. Roese
Roese is de Familiennaam von August Roese (1807–1891), düütschen Politiker, Eduard Roese (1855–1918), düütschen Pädagoog, Fernando Roese (* 1965), brasiliaanschen Tennisspeler, Friedrich Roese (1879–1966), düütschen Generaal, Gerhard Roese (* 1962), düütschen Bildhauer un Kunsthistoriker, Guenter Roese (1935–2015), düütschen Verleger un Kunstmäzen, Ralph Roese (1900–1950), düütschen Motorrad- un Autorennfohrer, Tobias Roese (* 1975), düütschen Sprinter, Vivian Roese (* 1982), düütsche Medienwetenschopperin. Kiek ok bi: Röse. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Hand- un Spanndeensten weren Plichten to Arbeit gegenöver den Staat, den Lehnsherrn oder annere Autoritäten. Disse Deensten müssen faken afleist warrn, wenn Arbeiden dat Gemeenwohl bedrapen hebbt, to’n Bispeel den Bo vun Straten un Weeg oder dat Instandhollen vun de Dieken. De Handdeensten weren Arbeiden, bi de dat op de Kraft ankeem, bi de Spanndeensten müssen Wagen un Togveeh to Verfögung stellt warrn.
Karl August Steiger (* 21. Januar 1847 in Limburg an der Lahn; †) weer en düütschen Pädagoog. Steiger is 1847 as Söhn von en Vehdokter in Limburg boren. He weer von 1852 bet 1857 op de Elementarschool in Limburg un denn von Oostern 1857 bet Oostern 1865 op dat Gymnasium Weilburg. Na de School hett he von 1865 bet 1868 Philologie an de Universitäten München, Bonn un Berlin studeert. In’n Sommer 1869 hett he in Bonn de Lehrbefähigungs-Prüfung bestahn un denn sien Probejohr an dat Gymnasium Wiesbaden maakt. Gliektiedig hett he as Eenjohrig-Freewilligen sien Militärdeenst bi dat Füsilier-Regiment „von Gersdorff“ (Kurhessisches) Nr. 80 maakt. Mit dit Regiment hett he an’n Düütsch-Franzööschen Krieg 1870/1871 deelnahmen. Nadem de Krieg toenn weer is he in’n April 1871 as provisorischen Hülpslehrer an dat Gymnasium Hersfeld kamen un dor in’n Februar 1873 ordentlichen Lehrer worrn. In’n April 1878 is he an dat Gymnasium Wiesbaden versett un in’n Oktober 1878 Oberlehrer worrn. In’n April 1888 güng he an dat Gymnasium Rinteln. In’n Mai 1893 is he Perfesser worrn un keem an’n 1. Juni 1893 as Direkter an dat Athenaeum in Stood. Dor is he bet 1905 bleven, as he Direkter an dat Gymnasium Hersfeld worrn is.
Johann Hartmann Misler (* 12. Juli 1642 in Marburg; † 22. März 1698 in Veern) weer en düütschen lutherschen Theoloog, Pädagoog un Dichter (1676 poeta laureatus). Misler is 1642 in Marburg as Söhn von Catharina, borene Reinigk (1. August 1618–18.März 1664), un den Theoloog Johann Nikolaus Misler (1614–20. Februar 1683), Perfesser an de Universität Marburg, boren.. He hett Theologie an de Universitäten Gießen un Wittenbarg studeert un in Gießen an’n 9. November 1665 sien Magister maakt. Na Dat Studium is Misler 1665 Rekter in Worms worrn. 1684 güng he as Rekter an dat Athenaeum in Stood un is dor 1685 tosätzlich ok Pastoor an de Pankratius-Kark worrn. 1691 is he as Supperndent von dat Hartogdom Veern beropen worrn, wat he bet to sien Dood 1698 bleven is. Misler hett en Reeg latiensche Gelegenheitsgedichten dicht un later vör allen düütsche Karkenleder, von de welk in Sangböker ut de Tied opnahmen worrn sünd. Philipp von Zesen hett em 1671 in de Deutschgesinnte Genossenschaft opnahmen (Nr. 103: Der Deutschgesinnete). Misler hett an’n 12. Dezember 1666 in Worms Anna Katharina Rühle (1646–1699; Dochter von’n Wormser Börgermeester Johannes Rühle) freet. De beiden harrn de Kinner Helene Catharina (1672–1741), Anna Maria (1676–1727). un Johann Gottfried (1679–1748),
Hermann Küster (* 7. Juni 1813 in Lümborg; † 20. Juni 1897 in Stood) weer en düütschen lutherschen Theoloog, Kunsistorialraad un Generalsupperndent von de Generaldiözees Bremen-Veern. Küster is 1813 as Söhn von’n Obersyndikus Heinrich Küster in Lümborg boren. He weer op dat Johanneum in Lümborg un hett na de Schooltied evangeelsche Theologie an de Universitäten Göttingen, Halle un Berlin studeert. In’n April 1835 bestünn he dat Examen praevium un keem en Tied later as Kollaborater an dat Lehrerseminar Hannover un weer dor mit de Geschäften von’n tweten Inspekter beopdragt. Na dat theoloogsche Examen 1838 is he an’n 1. Mai 1838 tweten un an’n 12. September 1839 eersten Inspekter worrn. An’n 2. Dezember 1850 is he as Schoolraad un Referent in Volksschoolsaken in dat Kultusministerium von dat Königriek Hannover beropen worrn. 1853 güng he as eersten Pastoor un Supperndent na Allefelle. 1859 is he Oberschoolinspekter un geistlich Maat von dat Kunsistorjen in Stood worrn un 1875 Generalsupperndent för dat Hartogdom Bremen-Veern mit Deenstseet in Stood. Op egen Wunsch güng he an’n 1. Juli 1885 in Rohstand, hett de Geschäften aver noch bet 1. Oktober 1885 wiederföhrt. Prüüßschen Kronenorden II. Klass mit de Tall 50 (1885) Ehrendokter von de theoloogsche Fakultät von
Teobaldo „Baldo“ Depetrini (* 12. März 1913 in Vercelli; † 8. Januar 1996 in Turin) weer en italieensch Footballspeler un -trainer. Depetrini gull as agrressiv un loopstark Middlfeldspeler mit stark Physis un goot technisch Qualitäten. Teobaldo Depetrini fung sien Footballloopbahn in sien Heimatstadt bi de SG Pro Vercelli an, wo he an’ 31. Mai 1931 in dat Öller vun 18 Johren ünner József Nagy sien Debüt in de Serie A geev. Nah dree Speeltieden bi Pro Vercelli, wo he ünner annern mit Silvio Piola tosommen speelt hett, wurr Depetrini in’ Sömmer 1933 vun Juventus Turin, den Serienmeester in de dormalig Tiet, ünner Verdrag nommen. In dat Speel vun de Turiner wurr he nah den Rückträe vun Luigi Bertolini endgültig to en vun de wichtigst Speler vun sien Mannschap. Depetrini un hett bit 1949 – mit en Ünnebreeken bedingt dör den Tweeten Weltkrieg – insgesamt 387 Partien speelt un wunn dorbi tweemal de italieensch Meesterschap un de Coppa Italia. Mit 36 Johren hett Depetrini de Juve in Richt vun den Lokalrivalen Torino Calcio verlaaten, de nah den Floogtüügafstört vun Superga, bi dat in’ Mai 1949 meest de gesamte Profimannschap to Dood kommen weer, nödig erfohren Speler bruuken dee. 1951 hett Depetrini
Dat Vaagdiegericht Land Wusten weer en Gericht un Verwaltensrebeed in Bremen-Veern un in dat Königriek Hannover mit Seet in Dorum binnen de Landdrostie Stood. Dor hett groff dat Rebeed von de hüdige Wuster Noordseeküst tohöört. Lüttjere Delen höört vondaag ok to de Gemeen Geestland un de Stadt Bremerhoben. Dat Vaagdiegericht bestünn ut de Wuster Kaspels Cappel, Dorum, Imßen, Millm, Misselwarden, Mulsen, Padingbüddel, Spiek un Wremen. Tosätzlich to disse negen Kaspels hebbt dor dat Dörp Olenwoold un dat vörherige Amt Noordholt tohöört. In’n Noorden von dat Gericht leeg dat hambörgsche Amt Ritzbüttel, in’n Noordoosten dat Land Hadeln, in’n Oosten un Süüdoosten dat Amt Beers un in’n Süden dat Amt Leh un na 1827 denn ok Bremerhoben. 1810 hett Frankriek ünner Napoleon dat Gericht innahmen. In disse Franzosentied hett dat toeerst bet to’n 31. Dezember 1810 to dat Departement von de Elv- un Wersermünn in dat Königriek Westfalen höört un denn to dat Departement von de Wersermünnen un direkt to Frankriek. Dorum weer in disse Tied de Seet von’n Kanton Dorum. 1813 müssen de Franzosen dat Rebeed denn opgeven un de ole Stand is wedderkamen. An’n 5. Juni 1819 is dat Amt Noordholt oplööst worrn un de gröttste Deel von dat Amt
Paul Kawanga Ssemogerere (* 1932 in Bumanji, Distrikt Kalangala; † 18. November 2022 in Kampala) weer en ugandschen Politiker. He is de Vörsitter vun de Demokraatsche Partei (DP). Ssemogerere studeer an de Makerere-Universität, an’t „Allegheny College“ in Meadville un an de Universität Syracuse Bildung. Vun 1957 bet 1973 weer he Dozent an verschelen Colleges in Uganda. Bi de Präsidentenwahlen an’n 10. Dezember 1980 hett Ssemogerere gegen Milton Obote vun den Ugandschen Volkskongress verloren. Vun 1981 bet 1985 weer he denn Anföhrer vun de Oppositschoon. Na dat Störten vun Obote 1985 weer Ssemogerere bet 1988 Binnenminister un vun 1988 bet 1994 Butenminister. Vun 1994 bet 1995 weer he Minister för den apentlichen Deenst. In de Präsidentenwahl 1996 hett he 22,3 Perzent vun de Stimmen kregen, wat en tweten Rang achter Yoweri Museveni bedüden dei. Normdaten: GND: 1198238976 (OGND, AKS) | LCCN: n2011212113 | VIAF: 220655362 | Wikipedia-Personensöök
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. David Bowie, börgerlich David Robert Jones (* 8. Januar 1947 in Brixton, London † 10. Januar 2016 in New York City) weer en britsch Muskant, Singer, Produzent, Schauspeler un Moler. Bowie, de mehr as 140 Millionen Toondrägers verköfft hett, warrt as en Musiker ankeken, de in de jungere Tied allerwegens unbannig groten Indruck maakt hett. David Bowie. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons. Offizelle Websteed (engelsch) David Bowie in de Internet Movie Database (engelsch) Normdaten: GND: 118514091 (OGND, AKS) | LCCN: n81112099 | VIAF: 3947159248044504870006/ 56606484, 3947159248044504870006 | Wikipedia-Personensöök
Dingen betekent Dingen, Gemeen in’n Kreis Dithmaschen, Sleswig-Holsteen, Dingen, Oort in de Gemeen Geestland in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen, Dingen, Oort in de Gemeen Hamminkeln in’n Kreis Wesel, Noordrhien-Westfalen, Dingen, Oort in de Gemeen Castrop-Rauxel in’n Kreis Riäkelkusen, Noordrhien-Westfalen. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Sülv -büttel (ok -böttel, -büddel etc.) in Naams vun Öörd kummt von dat Ooldsassische bodal för „Hoffsteed“. De -büttel-Öörd doot al in Noordwestdüütschland liggen un sünd hier to’n Bispeel in Dithmaschen faken. Aver ok in Holsteen, langs de Ünnerwerser un in de Lümbörger Heid doot welk liggen. Aver vör allen in’n Popendiek bi Bruunswiek (ganz in’n Süden von dat Rebeed, in dat de Naam vörkummt) doot de -büttel-Öörd dicht an dicht liggen. Dat Woord geiht trügg op en indogermaanschen Stamm *bhu (boon, ween), ut den sik in ooldsassische Tied en Word bodal (Hoffsteed) billt hett. Annere Formen to dat sülve Woord weren ooldsassisch -gibutli, -gibudli, -butli un middelnedderdüütsch -bütle, -bötle. In de eerste Sülv sünd faken Personennaams to finnen, to’n Bispeel bi Adenbüttel (Adenebutle von Ado) un Röbüttel (Ricbaldesgebutile von Ricbald). Mit’n Bödel as Gerichtsdener hebbt de noorddüütschen -büttel-Öörd nix to doon. In Grootbritannien gifft dat en Reeg Öörd, de op -bottle ennen doot, un in Däänmark un Sleswig Öörd, de op -bøl oder -büll ennen doot. Dat is nich seker, wat disse Öörd mit de -büttel-Öörd in Noorddüütschland tohoophängt. K. Casemir: Die Ortsnamen auf -büttel. (Namenkundliche Informationen 19). Leipziger Univ.-Verlag, 1997, ISBN 3-931922-75-8 L. Fiesel: Ortsnamenforschung und frühmittelalterliche
Jobst Heinrich Voigt (* 28. Oktober 1650 op Slott Ricklingen; † 16. April 1725 in Arzen) weer en düütschen Verwaltungsbeamten. Voigt is 1650 as Söhn von Maria Catharina, borene Brauns (22. September 1619–5. März 1683), un den Amtmann Jacobus Voigt (15. November 1600–4. Juli 1681) boren. Sien Broder weer Johann Georg Voigt. 1670 is he op de Universität Helmstidde gahn un hett Juristeree studeert. He weer von 1689 bet to sien Dood 1725 Amtmann von dat Amt Arzen. 1706 hett Voigt de Vörwarken Schöönoort, Pompdamm un Halvmaand un 1708 dat Good Noordholt in dat Wuster Neefeld köfft. He hett an’n 7. September 1680 in Hameln Anna Ilse Reiche (14. Juli 1661–10. September 1715; Dochter von’n Hamelner Börgermeester Johann Gerhard Reiche) freet. De beiden harrn de Kinner Georg Christof (* üm 1683), Otto Ludwig (11. März 1685–26. April 1736; Amtmann), Clara Dorothea (23. November 1687–30. Januar 1726; hett Anton Ludwig Bobers freet), Jakob Heinrich (4. Januar 1690–1753; Amtmann), August Friedrich (26. Juni 1692–9. September 1742; Amtmann) un Johann Gerhard (8. Mai 1698–16. September 1754). http://gebe.paperstyle.de/familienstamme/v/voigt/1-096-voigt-jacobus/1092-3-voigt-jobst-heinrich/ Bernd-Wilhelm Linnemeier: Das Amt Ricklingen und die Familie Voigt. Schriftenreihe zur Stadtgeschichte, Heft 4, Garbsen 1993, ISBN 3-980-2985-1-5, Sied 8 Normdaten: GND: 136695582 (OGND, AKS) |
Pompdamm (hoochdüütsch Pompdamm) is en Hoff in de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat höört to den Oort Spieker Neefeld mit to. Pompdamm liggt in dat Neefeld von Land Wusten. De Hauptdiek liggt so bi 400 Meter un de Küst von de Noordsee üm un bi een Kilometer wied weg in’n Noordwesten. An’n Hoff löppt de Spieker Waterlöös langs, över de dat Water ut dat Rebeed afföhrt warrt. Pompdamm is Deel von’n Oort Spieker Neefeld. De annern Hööv sünd Halvmaand in’n Noorden, Schöönoort in’n Noordoosten un Langenhoff un Liether Hoff in’n Süüdwesten. De Öörd ümto sünd Berensch un Ox in’n Noordoosten, Noordholt in’n Oosten, Dieksenn, Spieker Olendiek un Spiek in’n Süüdoosten un Cappeler Neefeld in’n Süüdwesten. De Hoff Pompdamm is grünnt worrn, nadem dat Neefeld 1636 nee indiekt worrn is. 1706 hett de Oberamtmann von dat Amt Arzen, Jobst Heinrich Voigt, de Vörwarken Pompdamm, Schöönoort un Halvmaand köfft. Nadem Voigt sien Söhn Otto Ludwig Voigt 1736 ok doodbleven is, hebbt de Arven den Hoff denn wedder verköfft. Köper weer de Domänenkamer Hannover. Dormit is Pompdamm en Domanialhoff worrn. Vondaag höört de Hoff de Familie Blendermann to. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de
Otto Ludwig Voigt (* 11. März 1685 in Arzen; † 26. April 1736 in Calenberg) weer en düütschen Verwaltungsbeamten. Voigt is 1685 in Arzen as Söhn von Anna Ilse, borene Reiche (14. Juli 1661–10. September 1715; Dochter von’n Hamelner Börgermeester Johann Gerhard Reiche), un den Amtmann Jobst Heinrich Voigt (28. Oktober 1650–16. April 1725) boren. Siene Bröder weren Jakob Heinrich Voigt un August Friedrich Voigt. Voigt weer 1702 Student an de Universität Rostock un hett Juristeree studeert. He is Amtsschriever bi dat Amt Blumenau ween un dor denn later to’n Amtmann un Oberamtmann opstegen. Toletzt weer he Oberamtmann in dat Amt Calenberg. Tosätzlich weer he Abt von dat Klooster Busfelle. Na’n Dood von sien Vader 1725 hett Voigt de Göder Schöönoort, Pompdamm, Halvmaand un Good Noordholt in dat Wuster Neefeld von em arvt. Voigt hett Maria Elisabeth von Hugo (16. März 1691–26. April 1755) freet. De beiden harrn de Kinner Justine (* 1713), Jobst Ludolph (* 26. August 1719), Johann Friedrich (26. Dezember 1721–10. Oktober 1791), Konrad Wilhelm (* 7. April 1723), Gerhard Ludwig (* 4. September 1725), Anton Christoph (14. Januar 1728–28. August 1794), Margarete (13. Januar 1729–4. August 1804) un Friedrich Julius (1735–13. Mai 1810). http://gebe.paperstyle.de/familienstamme/v/voigt/1-096-voigt-jacobus/1092-3-voigt-jobst-heinrich/ Normdaten: GND:
De Domänenkamer weer en histoorsche Behörde in dat Kurförstendom un von 1815 bet 1866 in dat Königriek Hannover, de blangen de Finanzverwaltung de fiskaalsche Verwaltung von’n staatsegenen Grundbesitt övernahmen hett. De Domänenkamer hett bet to de Annexion dör Prüßen in dat Johr 1866 den land- un forstweertschoplichen Grundbesitt von’n Staat dör Vermeden un Verpachten verwaltet. Se hett toeerst na de Reformatschoon ok de fröheren Kloosters in dat Kurförstendom övernahmen, de aver later as Sünnervermögen an de Kloosterkamer Hannover överdragen worrn sünd. 1838 weer Georg Ludwig Comperl in de Domänenkamer aktiv, de dat „Ober-Hoff-Marschall-Amt“ ünner Georg Christian von Wangenheim ünnerstünn. 1856 bet 1862 weer August Heinrich Rumann Kamerdirekter. De Königliche Domänenkamer ünnerstünn direkt den Finanzminister von dat Land. De Kamerpräsident von de Königliche Domänenkamer hett na § 84 von de Verfaten von 1840 von Amts wegen to de Eerste Kammer von de Hannöversche Stännversammlung höört. De Deenstseet von de Domänenkamer weer in dat Laaneslott. Tiedwies Staats- un Finanzminister in dat Königriek weer Caspar Detlev von Schulte. Pierers Universallexikon: Hannover bi zeno.org Harold Hammer-Schenk: 1818, und 1838, in: Baubeamte und Baubedienstete (Hochbau), in: Günther Kokkelink, Harold Hammer-Schenk (Hrsg.): Laves und Hannover. Niedersächsische Architektur im 19. Jahrhundert. Edition libri artis, Rev. Neuaufl., Hannover
De Boomwullplant (Gossypium) oder Boomwull, up Platt ok Kattuun (engl. cotton, franz. coton), is en Geslecht ut de Familie vun de Malvenplanten (Malvaceae). Dat gifft etwa (20 bit) 51 Aarten in de Tropen un Subtropen. Boomwull is en bannig old Kulturplant. Wenig begäng is, dat mindst veer Völker mögelkerwies unafhängig vunnanner düt Plantengeslecht domestizeren deen. Tweemal passeer dat in Amerika mit de Aarten Gossypium hirsutum un Gossypium barbadense un je eenmal in Asien (Gossypium arboreum) un Afrika (Gossypium herbaceum). Ut de Samenhooren wurrd de Boomwullfaser, en Natuurfaser, wunnen. De Naam „Boomwull“ leit sück vun de Büscheln vun lang Fasern in de Früchte vun de Boomwullplant af, de de Utbreeden vun de Plantensamen över gröttere Distanzen mögelk maaken. Allerdings is de Boomwullplant trotz hör Naam kien [[Boom], sonnern en bit to söss Meter hooch Struuk. Völ Plantensamen dragen sückse Samenhoor (ok Samenwull), aber blots de vun de Boomwullplant wurrn to de Textilherstellung bruukt. As de Wullhooren vun Deerten ok deenen disse Plantenfasern as Grundlaag för de Herstellung vun Goornen, Geweeven un Wirkwaren. Da Bestimmungswoort „Boom“ wurr eventuell in' Ansluss an Herodot sien Historien Book 3, 106 wählt, wonah in Indien Wull, de de Schaapwull an Schönheit un Gööt överdraapt un ut
Dat Kleigraven weer nödig, dat de Gravens in de Maschen jümmer dat Water afföhren kunnen. Wenn na 25 bet 30 Johren sik weer soveel Mudd ansammelt harr un dat Afdubben vun’n Dubben nix mehr bröch, müss de Graven wedder utkleit warrn. De Freegraven harrn en Breed vun üm un bi 2,40 Meter, so dat dat Veeh dor nich dörkeem. Bi dat Kleigraven dregen de Kleigravers Holschenstevel, Holschen mit lange Schäft ut Ledder. De Holschen geven Schutz vör de scharpen Schüffeln un sekeren Tridd op Moorbodden. Toeerst müss mit Schotten dat Stück Graven, dat utkleit warrn schüll afschott warrn un denn mit de Waterschüffel dat Water ut’n Graven hoolt warrn. Dat Blatt vun de Waterschüffel weer 25 bet 30 cm breed un 30 bet 40 cm hooch. Bi veel Water sünd ok de Hackelsschüffeln mit en Blatt vun 80 × 90 cm bruukt worrn. En beten lüttjer as de Waterschüffel weer de Schüffel för den Mudd. De Snittschüffel harr en Iesenblatt to’n Snieden vun de Dubbenschicht. Se weer 30 bet 35 cm lang un üm un bi 10 cm breed. Faken weren dat Törfschüffeln, bi de de Greep afsneden un de Steel länger maakt is. De Dubben is faken ok mit
Halvmaand (hoochdüütsch Halbemond) is en Hoff in de Gemeen Wuster Noordseeküst in’n Landkreis Cuxhoben, Neddersassen. Dat höört to den Oort Spieker Neefeld mit to. Halvmaand liggt in dat Neefeld von Land Wusten. De Hauptdiek liggt so bi 300 Meter un de Küst von de Noordsee üm un bi 800 Meter wied weg in’n Noordwesten. An’n Hoff löppt de Spieker Waterlöös un dat Stratenfleet langs, över de dat Water ut dat Rebeed afföhrt warrt. Halvmaand is Deel von’n Oort Spieker Neefeld. De annern Hööv sünd Schöönoort in’n Noordoosten un Pompdamm, Langenhoff un Liether Hoff in’n Süden. De Öörd ümto sünd Berensch un Ox in’n Noordoosten, Noordholt in’n Oosten, Dieksenn, Spieker Olendiek un Spiek in’n Süüdoosten un Cappeler Neefeld in’n Süüdwesten. De Hoff Halvmaand is grünnt worrn, nadem dat Neefeld 1636 nee indiekt worrn is. 1706 hett de Oberamtmann von dat Amt Arzen, Jobst Heinrich Voigt, de Vörwarken Pompdamm, Schöönoort un Halvmaand köfft. Nadem Voigt sien Söhn Otto Ludwig Voigt 1736 ok doodbleven is, hebbt de Arven den Hoff denn wedder verköfft. Köper weer de Domänenkamer Hannover. Dormit is Halvmaand en Domanialhoff worrn. In de Franzosentied von 1810 bet 1814 hett de Oort to de Mairie Spiek in’n Kanton Dorum höört. Dat