rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Marian McPartland (* 21. März 1918 bi Slough, Buckinghamshire, as Margareth Marian Turner; † 20. August 2013 in Long Island) weer en US-amerikaansch Jazzmusikerin (Pianistin) un Journalistin vun britisch Herkunft. Marian McPartland weer en musikalisch Fröhbegabung. Hör (klassisch) Kompositschoons- un Klaveerstudium an de berühmt London Guildhall School of Music and Drama (wo se ok Violen spelen lernt hett) hett se afbraken, nahdem se faststellt harr, dat hör Jazz mehr toseggen dee. Tegen den Willen vun hör Vader speel se in en Vaudeville-Nummer mit veer Pianos ünner de Künstlernaam Marian Page. Bi de Betreuung vun de allieert Truppen in dat befreet Frankriek un Belgien hett se 1944 hör lateren Mann, den elf Johr ölleren Kornettisten un Bix Beiderbecke-Schöler Jimmy McPartland kennen lernt. Nah den Krieg truck se 1946 mit hör Mann nah Chicago un speel anfangs in de sien Band. Während de aber Dixie speel, harr se en moderneren Smack. Siet 1949 schreev se för Down Beat. In dat glieker Johr truck se nah New York City, wo se en eegen Jazztrio grünnd hett, dat tonächst 1950 in‘ Embers speel. Ut hör Engagement för twee Week in dat New Yorker Hickory House in de 52. Street 1952 keem dat to en
James Dugald „Jimmy“ McPartland (* 15. März 1907 in Chicago, Illinois; † 13. März 1991 in Port Washington, New York) weer en US-amerikaansch Jazz-Kornettist, de traditschonellen Jazz in‘ Chicago-Stil speel. McPartland fung all mit fiev Johr an, Violin to lernen und mit 15 Johren speel he up dat Kornett, as Liddmaat vun de „Austin High Gang“. Dat weer en Grupp vun jung witt Jazzmusikers, de sück ut en High School in de wohlhabend Chicagoer Vöroort Austin kennen dee, (so as Eddie Condon, Frank Teschemacher un Bud Freeman). Sien eerst Job weer bi de Blue Friars mit Freeman (Tenorsaxophon), Teschemacher (Klarinett), sien ölleren Bröer Dick McPartland (Banjo, Gitarr), James Lanigan (Bass, Tuba, Violin), Joe Sullivan (Piano) un Dave Tough (Slagtüüch). 1924 övernehm he de Nahfolge vun Bix Beiderbecke bi den Wolverines (Bix harr hüm sülvst vörslahn). 1927 bit 1929 weer he bi Ben Pollacks Band as Hööftsolist neben Benny Goodman. 1926/27 arbeit he mit Art Kassel un weer 1927 Deelnehmer vun de berühmt Upnahmen vun Ex-Austin High Gang-Musikers bi McKenzie un Condons Chicagoans (mit Condon, Freeman, Gene Krupa, Lanigan, Sullivan, Mezz Mezzrow, Teschemacher). 1929 gung he nah New York City, wo he in eenig lüttgeren Combos speel, kehr aber 1930 nah
De Externstenen, up Lippsch Platt Externsteune, sünd en markant Sandsteen-Felsformatschoon in den Teutoburger Woold un en herutragend Natuursehenswürdigkeit vun Düütschland. Binnerhalv von Noordrhien-Westfalen liggend, hörrt se to Horn-Bad Meinberg, in den Landkreis Lippe un sünd vun en parkähnlich Anlaag ümgeven. De Naamensherkunft vun de Felsen is nich eendüüdig klärt, dat gifft mehrere verscheeden Düüden. De hüdig Schrievwies is woll aber eerst tegen Enn’ vun dat 19. Johrhunnert upkommen. För dat 18. un 19. Johrhunnert sünd vörwiegend Formen as Eggster-, Eggerster- un Egistersteine beleggt. Demnah wuurd allgemeen de Wöör Egge un Heckster, düütsch: Elster as de twee wohrschienlichst Oorsprungsmögelkeiten ansehn. En Verwandtschap mit dat latiensch externus (= buten, buterhalv befindlich) kann dorgegen utslooten wurrn. Gemäß en Herleitung vun de old middelnedderdüütsch Landschapsbeteknung Egge för en lang streckten Hügelkamm oder en Felsgrat würrd de Naam Egersteen also in‘ Sinne vun „Steen an de Egge“ to düüden ween. Dat drapt geografisch gliek düppelt to, wiel de Felsen eenersiets sülvst en lang streckten Grat billen un up de anner Siet meest nipp un nau an den Anfang vun dat Eggegebirge liggen, de sien Naam sück ebenso herleit. In‘ Tosommenhang mit de vördem nömmt Vageloort würr de Naam dorgegen „Hecksterfelsen“ bedüüden. Of disse Rabenvagels in
En Foot (engl. foot, Mehrtahl feet) is en Maat ut dat angloamerikaansche Maatsystem, wo de Längde mit meten warrt. Blangen de Fingerbreede, de Handbreede, de Handspann, de Ell un den Tritt is dat een vun de öllsten Eenheiten for de Längde. Düsse Eenheiten sund woll al bruukt wurrn, as de Schrift noch nich utfunnen wurrn weer. De „engelsche“ Foot, so, as he hüdigendags begäng is, liggt bi 1 ft = 30,48 cm (12 Toll), dat weer de Schohgrötte 48 ½. Wo lang de Foot al as Eenheit bruukt warrt, dor striedt sik de Gelehrten over. De ollsten Maatstääv, de funnen wurrn sund, könnt bi de Antwoort hölpen. So is dat ollste Fundstück vun düsse Aart, wat nich tweigahn is, de so nömmte Nippur-Ell. Inkarvt sund Unner-Eenheiten to 30 Fingerbreed („digiti“). En Foot weer dormols 16 „digiti“, en Handbreed is 4 „digiti“. En Karolinger-Foot weer um un bi 33,3 cm (wohrschienlich vun den pes drusianus hernahmen) un de Rhienfoot, de allerwergens bekannt ween is, weer 31,4 cm. Bi meist all Bowarke in dat ganze Middeloller is de Foot as Grundmaat bruukt wurrn. De verschedenen Dombohütten hefft je ehrn egenen Foot bruukt. As de dezimale Meter in dat Johr 1793 in Frankriek
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De Foot (m., pl.: Feut, Fööt) is de ünnerste Deel vun dat Been. Bi welk vun de Deerter heten de Feut ok Poten. Bi den Minschen is de Foot temlich groot. He hett fief Töhn, de gröttste is de Grote, dorno kummt de Middelfoot un denn de Footwöddel. Wenn dat üm Gahn un Stahn geiht, is de Foot een wichtig Deil. Mit de veel Muskeln gliekt de Foot alle Bewegung ut un sorgt för een sekeren Stand un Gang. Faken hebbt de Lü Schoh an de Feut. Wenn nich, sün de Feut barft. Foot (Lief). Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Betty May Nuthall Shoemaker (* 23. Mai 1911 in Surbiton, England; † 8. November 1983 in New York) weer en engelsch Tennisspelerin. Se weer de eerste Nich-US-Amerikanerin, de de amerikaansch Meesterschapen wunn. 1927 hett se as 16-johrig noch tegen Helen Wills verloren, 1930 wunn se den aber den Titel tegen Anna Harper. 1931 wunn se bi de franzöösch Meesterschapen tegen Hilde Krahwinkel in’t Halffinale, verlor denn aber dat Endspeel tegen Cilly Aussem. 1977 wurr se in de International Tennis Hall of Fame upnommen. Betty Nuthall in de International Tennis Hall of Fame (engelsch, mit Bild)
Chris Barber (eegentlich Christopher Donald Barber; * 17. April 1930 in Welwyn Garden City, Hertfordshire; † 2. März 2021) weer en britisch Basuunist, Bassist, Singer un Jazz-Bandleader, de trendsettend de Entwicklung vun en eegenständig britischen Jazz beinfloot hett. Barber studeer Basuun un Kontrabass an de Londoner Guildhall School of Music and Drama. Af 1949 speel he Basuun in de Jazzband vun Humphrey Lyttelton, bevör he in‘ Januar 1950 sülvst en Amateurband ünner de Naam Chris Barber’s New Orleans Band grünnen dee. De professionell Chris Barber’s Jazzband entstunn in‘ Januar 1953 dör de Uplösung vun en annern Band ünner de Leitung vun Ken Colyer, de sück ut de Liddmaaten Monty Sunshine (Klarinett), Lonnie Donegan (Banjo), Jim Bray (Bass) un Ron Bowden (Slagtüüch) rekruteeren dee. As Ken Colyer’s Jazzmen funn hör offiziell Debüt an‘ 11. April 1953 in Kopenhagen statt, wo bit Mai 1953 ok 22 Upnahmen för dat nee däänsch Plattenlabel Storyville Records entstunnen. An‘ 2. September 1953 nehmen de Ken Colyer’s Jazzmen in London de LP New Orleans To London mit Barber up. Dorup weer ok de Klassiker Isle of Capri enthollen, de vun de BBC speelt wurr un as Single beachtlich Umsätze einspeel. Pat Halcox (Trompete) hett sück de
Esdörp is ene Gemeen in de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten. Dat liggt in’n Landkreis Stood in Neddersassen. Se hett 1489 Inwahners (Stand 31. Dezember 2022). To de Gemeen höört de dree Dörper Esdörp, Gröpel un Beeß. Inwahners hebbt de Öörd (Stand 1. Oktober 2010): Esdörp: 628 Inwahners (mit’n Böötz) Gröpel: 667 Inwahners (mit Schönau) Beeß: 147 Inwahners (tohoop mit Forst un Huud) De Gemeen liggt in’n Westen von’n Landkreis Stood an de Oost. In’n Noorden grenzt se an de Gemeen Kronenborg mit dat Dörp Brobargen. In’n Oosten liggt de Olendörp. In’n Süden un Westen liggt de Dörper Öölmerheid, Öölm, Neer-Ochenhusen, Ottendörp un Oostendörp, de all to de Gemeen Bremervöör höört. Bi Oostendörp reckt de Gemeen mit de Feldmark vun Gröpel as eenzig Rebeet in’n Landkreis blangen en Deel vun Brobargen op dat linke Siet vun de Oost. De Gemeen Esdörp is tostann kamen as 1972 bi de Gemeenreform in Neddersassen de Gemenen Esdörp, Gröpel un Beeß tohoopleggt worrn sünd. Dorbi is denn ok de Samtgemeen Olendörp grünnt worrn, to de Esdörp tohöört hett. Disse Samtgemeen harr Bestand bet to’n 1. Januar 2014, as de Samtgemeen Olendörp mit de Samtgemeen Himmelpoorten to de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten tohoopgahn is. Liddmaten 2016: BGE: Dennis Buck, Holger
Beeß is en Dörp in de Gemeen Esdörp in den Landkreis Stood, Neddersassen. Bi Beeß höört ok de Öörd Forst un Huud to. Dat Dörp liggt direkt bi de Oost. De Naveröörd sünd Gröpel in’n Noorden, Öölm in’n Süden un Neer-Ochenhusen in’n Westen op de anner Siet Oost. Vör 1885 weer dat Dörp Deel von de Böörd Olendörp binnen dat Amt Himmelpoorten. 1885 is de Oort denn Deel von’n Kreis Stood worrn un 1932 von’n Landkreis Stood. Beeß weer en temlich lütte Gemeen un hett sik dorüm 1965 mit Olendörp un de twee annern lütten Gemenen Bossel un Brobargen to de Samtgemeen Olendörp tohoopslaten. Düsse Samtgemeen harr man söven Johr Bestand. Denn hett dat de Gemeenreform in Neddersassen geven. Beeß is dorbi an’n 1. Juli 1972 Deel von de Gemeen Esdörp worrn. Gliektiedig is en ne’e, düüdlich gröttere Samtgemeen Olendörp grünnt worrn, to de de Gemeen Esdörp un dormit ok Beeß höört hett. Disse Samtgemeen harr Bestand bet to’n 1. Januar 2014, as de Samtgemeen Olendörp mit de Samtgemeen Himmelpoorten to de Samtgemeen Olendörp-Himmelpoorten tohoopgahn is. In’n Eersten Weltkrieg sünd acht Soldaten ut Beeß fullen oder vermisst, in’n Tweten Weltkrieg weren dat 21 Soldaten. * von 1910 af an sünd
Friedrich Holst (Fritz Holst nöömt; * 14. Juli 1912; † 19. Januar 2000) weer en düütschen Heimatforscher un Schriever. Nadem Holst in Pension gahn weer, hett he anfungen, de Geschicht von sien Heimatdörp Gröpel un de Gemeen Esdörp optoschrieven un 1981 Grupilinga und die Töchter, die Geschichte der Gemeinde Estorf rutgeven. Later hett he denn ok Kröönken to welk annere Gemenen in de Ümgegend schreven. Grupilinga und die Töchter, die Geschichte der Gemeinde Estorf. 1981 Roland und die Kraniche. 1983 Drei Dörfer und ihre Geschichte. Geschichte der Gemeinde Burweg. 1985, ISBN 3-925076-08-5 Hügelgräber, Dörfer und Höfe. Die Geschichte der Dörfer Heinbockel und Hagenah. Sülvsverlag von de Gemeen, 1989
Don Juan DeMarco is de Titel vun en US-amerikaanschen Leevfilm un Filmkummedie ut dat Johr 1995. Mit den Film hett de Dreihbookschriever un Psychotherapeuth Jeremy Leven sien Instand as Speelbaas geven. De Hööftrull speelt Johnny Depp. En jungen Mann, de sik sülvst Don Juan DeMarco nöömt, leevt in New York, driggt aver en swarte Zorro-Maske, en wieten Ümhang un en Degen. He kann utermatig goot snacken un weet sik düchtig fein to benehmen. Mehr as 1.500 Fronslüd will he al hatt hebben, as he seggt, un siet sien Jöögd hett he lehrt, op den Lief vun en Fro to spelen as op en Vigelien vun Stradivari. Un wohrhaftig fallt em dat licht, Fronslüüd rümtokriegen. Man, dat gifft een Fro, Doña Anna, ge op sien Warven nich ingahn is un em en Korf geven hett. Dat is nu aver jüst de Fro, in de sik Don Juan verkeken hett. Also beslutt he, sien Leven en Enn to setten, Man, vördem dat sowiet kummt, dröpt he op Jack Mickler, en Psychiater mit langjohrige Insichten. He lett sik op sien Speel in un stellt sik em as Don Octavio del Flores vör. Don Juan DeMarco warrt dorophen in en psychiatrische Klinik inwiest un
Mel Zelnick (* 28. September 1924 in New York City; † 21. Februar 2008 in Mayer, Arizona) weer en US-amerikaansch Jazz-Slagtüüchspeler. Zelnick wurr Enn’ vun de 1940er Johren bekannt, as he in de Band vun Benny Goodman speel. He hett ok an Goodmans Session 1948 mit Stan Hasselgård (At Klick) mitwarkt. He arbeit denn bi Marian McPartland (Great Britains, 1952), Stan Getz, Les Elgart, Boyd Raeburn, Chubby Jackson, Pete Rugolo, Peggy Lee un Nat King Cole. In de 1940er un 50er Johren weer he as Jazz-Slagtüüchspeler bi New Yorker Radiostationen beschäftigt; buterdem arbeit he in dat Orchester vun dat New Yorker Paramount Theater. In de 1960er Johren führ he en Musikgeschäft; in de 80er Johren weer he Distriktmanager för de Firma Slingerland Drums; dorneben weer he twintig Johr lang as Begleitmusiker för Clare Willey tätig. Zelnick is ok up Plattenupnahmen vun Fats Navarro (The Fabulous Fats Navarro) un Don Elliott (1955) to hören. nfo - Geburtstage 28. September
De Bremer Klaben is en Gebäck för de Festdaag in de Stadt Bremen un umto. De Klaben ward in lange Formen backt un dar kummt keen Botter und Zucker rup so as bi den Dresdener Stollen. In ole Tieden wurr de Klaben in ’e Vörwiehnachtstiet maakt und dat weer denn soveel, dat dat bit in’e Oostertiet reck. De Bremer „Klabenbäckers“ sünd in en Akte von’n Bremer Raat ut dat Jahr 1593 dat eerste Maal to lesen. In de grote Tiet von’e Hanse hebbt de Bäckers domaals al de goden Saken kregen, de in’n Klaben in sünd. De Klaben warrt maakt von en groten Gessdeeg mit veel Botter un Zucker. Genauso sünd dar in: Rosinen un/oder Krinthen, Mandeln, Succade un Orangeat, Wetenmehl, Melk oder Water, Gest, Solt un Schaal von’e Zitron. To’n Afsmacken nimmt man Kardamom.
Gunnar Nordahl (* 19. Oktober 1921 in Hörnefors; † 15. September 1995 in Alghero, Sardinien) weer en sweedsch Footballspeler. He weer Störmer un hett mit de Natschonalmannschap vun Schweden 1948 de Goldmedaille bi de Olympisch Spelen wunnen. Den gröttsten Deel vun sien Loopbahn hett he aber in Italien speelt. As spoodriekst Dorschütt in de Historie vun de AC Mailand hörrt he to de best Dorschütten in de Historie vun de Serie A un wurr fiev Mal Dorschüttenkönig vun de Liga. Neben veer sweedsch Meesterschapen wunn he twee Meestertitel in Italien. Tüschen 1942 un 1948 hett he in 33 Länderspelen 43 Doren schaaten. 1948 is he as Profi nah Italien wesselt und kunn dorum nicht mehr in de Natschonalmannschap spelen. 1947 weer he Footballer vun dat Johr in Schweden. 1961 hett he sien Karriere beend. Bild up physast.uga.edu Nordahl in de Datenbank vun Weltfußball.de Nordahl in de Datenbank vun Sports-Reference.com (engelsch)
◄ | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert | ► ◄ | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | 60er v. Chr. | 50er v. Chr. | 40er v. Chr. | 30er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 70 v. Chr. | 69 v. Chr. | 68 v. Chr. | 67 v. Chr. | 66 v. Chr. | 65 v. Chr. | 64 v. Chr. | 63 v. Chr. | 62 v. Chr. | ► | ►► Pompeius warrt Befehlhebber vun de Römers gegen Mithridates VI..
◄ | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert | ► ◄ | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | 60er v. Chr. | 50er v. Chr. | 40er v. Chr. | 30er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 71 v. Chr. | 70 v. Chr. | 69 v. Chr. | 68 v. Chr. | 67 v. Chr. | 66 v. Chr. | 65 v. Chr. | 64 v. Chr. | 63 v. Chr. | ► | ►► De Römers erovert Kreta
◄ | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert | ► ◄ | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | 60er v. Chr. | 50er v. Chr. | 40er v. Chr. | 30er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 72 v. Chr. | 71 v. Chr. | 70 v. Chr. | 69 v. Chr. | 68 v. Chr. | 67 v. Chr. | 66 v. Chr. | 65 v. Chr. | 64 v. Chr. | ► | ►► Catilina warrt Stattholler vun de röömsche Provinz Africa un plünnert ehr ut. Antiochos vun Askalon, antiken Philosophen (* twuschen 140 un 125 v. Chr.)
◄ | 2. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert v. Chr. | 1. Johrhunnert | ► ◄ | 100er v. Chr. | 90er v. Chr. | 80er v. Chr. | 70er v. Chr. | 60er v. Chr. | 50er v. Chr. | 40er v. Chr. | ► ◄◄ | ◄ | 74 v. Chr. | 73 v. Chr. | 72 v. Chr. | 71 v. Chr. | 70 v. Chr. | 69 v. Chr. | 68 v. Chr. | 67 v. Chr. | 66 v. Chr. | ► | ►► 15. Oktober: Vergil, röömschen Dichter († 19 v. Chr.)
Otto Thorbeck (* 26. August 1912 in Brieg, Schlesien; † 10. Oktober 1976 in Stein bi Nürnbarg) weer en düütsch Jurist un SS-Richter. Siet 1941 harr Thorbeck de Chefrichterstäe bi dat SS- un Polizeigericht in München inne. As SS-Richter hett he völ Verfohren leit, in de SS-Standartenführer Walter Huppenkothen as Ankläger tätig weer. In SS-Prozessen wurrn tallriek bekannt Wedderstandskämper bekannte to’n Dood veroordeelt. För de in den folgenden Afsnitt upführt Veroordeelten, weer dat SS-Standgericht nich tostännig, wiel de Angeklagten nich Liddmaat vun de SS weern; nah de Kriegsstrafverfahrensordnung (KStVO) weer eegentlich en Kriegsgericht tostännig. De Verfohren weern rein Scheinprozesse, bi de dat Ergebnis – en Schuldspröök – vörher all faststunn; verfohrensrechtlich weern se sülvst nah de Gesetten vun den NS-Staat rechtswidrig. Insgesamt wurrn mit de Verfohren blots politisch Morde as legal „verköfft“. De den Angeklagten vörsmeeten Taten leegen deels all mehrere Johren torüch. Dietrich Bonhoeffer Generalmajor Hans Oster Heereschefrichter Karl Sack Hauptmann Ludwig Gehre Reichsgerichtsrat Hans von Dohnanyi Admiral Wilhelm Canaris Nah de Krieg hett Thorbeck as Rechtsanwalt in Nürnbarg arbeit. 1955 wurr he vun en Schwurgericht in Augsborg wegen Beihilfe to‘n Mord to veer Johren Tuchthuus veroordeelt. An‘ 19. Juni 1956 hett hüm de Bundesgerichtshoff in en Revisionsoordeel vun
Johan Rudolph Thorbecke (* 14. Januar 1798 in Zwolle; † 4. Juni 1872 in Den Haag) is en liberalen Politiker un Staatstheoretiker in de Nedderlannen ween. Thorbecke warrt as Vadder vun de nedderlannsche Parlamentaarsche Demokratie ankeken un gellt as dat Land sien wichtigsten Staatsmann in dat 19. Johrhunnert. Ehr he in de Politik gung, hett Thornbecke sien Weg maakt as Mann vun de Wetenschop. Eerst besöch he de Latienschool in Zwolle un gung up dat Gymnasium an’t Atheneum Illustre in Amsterdam. An de Universität Leiden studeer he Ole Philologie un promoveer dor ok to’n Dokter. 1822 habiliteer he sik as Dozenten an de Universität Gießen. Achterna hett he in Chöttingen siene Arbeit „Über das Wesen und den organischen Charakter der Geschichte“ rutbröcht, de sik mit Geschichtsphilosophie befaten dö. 1825 is he Perfesser wurrn an de Universität in Gent in Belgien. 1830 möss he dor wegen de Belgische Revolutschoon Bott geven un is na Leiden gahn. Dor weer he denn as Perfesser för Rechtswetenschop togange. 1840 is Thorbecke in de Tweete Kamer vun de Generalstaten beropen wurrn. Dor hett he sik dorför insett’, dat de Verfaten heel un deel nee up Schick brocht wurrn is. Dat weer he al vördem in
Thorbecke is de Familiennaam von Andreas Heinrich Thorbecke (1837–1890), düütschen Philoloog, Ellen Thorbecke (1902–1973), nedderlandsche Fotografin un Schrieversche, Franz Thorbecke (1843–1892), düütschen Tobackindustriellen un Politiker, Franz Thorbecke (1875–1945), düütschen Geograaf, Franz Thorbecke (1922–2011), düütschen Fotograaf, Heinrich Thorbecke (1843–1920), düütschen Theoloog, Jan Thorbecke (1912–1963), düütschen Verleger, Jan-Peter Thorbecke (* 1942), düütschen Maler un Verlagsbookhändler, Johan Rudolf Thorbecke (1798–1872), nedderlandschen Politiker un Staatsmann, Marie Pauline Thorbecke (1882–1971), düütsche Ethnologin, Fotografin un Malerin, Rupprecht Thorbecke (* 1943), düütschen Medizinsozioloog. Thorbecke betekent ok Jan Thorbecke Verlag, Ostfildern, hüdigendags Deel vun de Grupp Schwabenverlag. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Wii [wiː] is en Videospeel-Speelkonsool, de mit en Feernseher tosamenschalt' warrt. Rutbrocht hett se de Firma Nintendo ut Japan Enn 2006. Sunnerlich Kennteken is en neen Controller, de liek utsutt, as normole Feernbedienungen. Man dor sund Sensoren inboot, de registreert de Positschoon vun den Controller un wo he sik in'n Ruum bewegen deit. Düsse Bewegen sett he denn in passliche Bewegen vun Speelfiguren un Speelelemente up'n Bildschirm um. Vördem weer dat bi Speelconsolen so, dat de Brukers Knööp an den Controller oder Analogsticks bedenen mössen. Bi de Wii geiht dat so, datt de Controller sülms beweegt warrt. Dat Speelsystem ut Hardware un Software kann denn utmeten, wo sik de Bruker in den Ruum rögen deit. Bit Enn 2007 is de Wii 25 Millionen mol verköfft wurrn. Dat weer düütlich mehr, as bi den Konkurrenten, de Xbox 360, de een Johr ehrder rutkamen weer, un mehr as dubbelt so veel, as vun de PlayStation 3, de to desülvige Tied rutkamen is. Hartmut Gieselmann: Wii funktioniert Nintendos Hardware?, Heise online, 11. Mai 2006. [Tolest togrepen: 13. Mai 2006] vgcharts.com: Verkoop-Tahlen vun Speelkonsolen, hoochrekent (engelsch, afropen an'n 27. Mai 2009)
Karl Sack (* 9. Juni 1896 in Bosenheim, hüüd to Bad Kreuznach; † 9. April 1945 in dat KZ Flossenbürg) weer en düütsch Jurist un Wedderstandskämper tegen den Natschonalsozialismus. Karl Sack studeer Jura ünner annern in Heidelbarg, wo he Liddmaat vun den Burschenschap Vineta wurr. 1927 weer he Liddmaat vun de Düütsch Volkspartei. Nahdem den Natschonalsozialisten an de Macht keemen is he in den Bund Nationalsozialistischer Deutscher Juristen intreden. Nah en Tätigkeit as Amtsrichter wessel Sack 1934 to de nee inricht Militärjustiz. Dor hett he Karriere makt un is bit to’n Richter an dat Riekskriegsgericht upstegen. In disse Funkschoon weer he mit dat Verfohren tegen den vun de Gestapo wegen Homosexualität beschuldigt Chef vun de Heeresleitung Werner von Fritsch befaat un kunn nahwiesen, dat de Anschuldigungen ahn Grundlaag weern. 1942 wurr Sack Chef vun de gesamt Heeresjustiz. Während den Tweeten Weltkrieg keem Sack in Kuntakt to de Wedderstandskreise vun de Afwehr un vun de Wehrmacht. De Verswöörer vun den 20. Juli 1944, in deren Plääns he inweeht weer, harrn hüm, wenn de Anslag klappt harr, as Rieksjustizminister vörsehn. De Anslag hett denn nich klappt un Karl Sack wurr an’ 9. August 1944 verhaft un in de letzt Kriegsdaag dör en
Wrantepott is en lütt Siedlung in de Gemeend Ihl in Oostfreesland. Se liggt tüschen Emden un Riep. De Weg nah Riepe bedrocht ca. 5 km, na Emden ca. 7 km. Wrantepott hett ca. 15 Inwahners. Da lütt Dörp liggt direkt an de Eems-Jade-Kanal, de an disse Stäe wat breeder is. In Wrantepott steiht buterdem de „Wrantepotter Dröschmöhlen“, de woll een vun de lüttst Windmöhlen in Düütschland is. An speziell Daag kann man de Möhlen ok bekieken. Website vun Michael Recke över Wrantepott un wat de Naam to bedüüden hemm kann (hoochdüütsch) Koordinaten:53° 24′ N, 7° 18′ O
Orde Baru, ok Order Baru (Nee Ordnung), is en vun den indoneeschen Präsidenten Suharto präägt Begreep. De Verwennen vun dissen Begreep sull hüm vun sien Vörgänger Sukarno afgrenzen. Orde Baru wurrd in de nee’re Historie vun Indonesien as Synonym för Suhartos Regeerenstiet van 1966 bit 1998 bruukt, de vun Minschenrechtsverletzungen, aber ok vun wertschaplichen Upswung präägt weer. Dat führ dorto dat Militär en politischen Rull innehmen dee, politisch un sozial Organisatschonen ünner staatlich Organisatschoon kommen dee, un Oppositschonelle verfolgt wurrn. De Politik vun sien Vörgänger Sukarno hett Suharto denn as Orde Lama betekend, um sück vun Sukarno aftogrenzen. Up de Tiet vun de Orde Baru keem de Tiet vun de Reformasi. Watson, C.W. (Bill), Of Self and Injustice. Autobiography and Repression in Modern Indonesia, Leiden 2006, ISBN 9971-69-369-0 McGregor, Katharine E., History in Uniform. Military Ideology and the Construction of Indonesia’s Past, Leiden 2007, ISBN 978-9971-69-360-2
As Reformasi ( Reform) wurrd in Indonesien de Tiet nah de Regeeren vun Suharto betekent. Nah Suhartos Rückträe wurrn demokraatsch Reformen inleit un ünner annern de Inschränkungen för de Press lockert. Ok wurr in de Reformasi-Tiet dat Referendum in Oosttimor 1999 dörführt. Dorin hett sück de Bevölkerung vun Oosttimor för de Unafhängigkeit vun Indonesien utspraken, de denn an‘ 20. Mai 2002 offiziell anerkann wurr. Greg Barton: Abdurrahman Wahid: Muslim Democrat, Indonesian President. Singapore: UNSW Press 2002, ISBN 0-86840-405-5