rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Johanniter sünd en geistlichen Ridderorden, de in't 11. Jahrhunnert grünnt woor för den Schutz un de Krankenpleeg vun de Palästinapilgers. An de Spitz stund de Grootmester. Ehr Banner weer dat witte Krüüz mit acht Spitzen up en root Feld. De Hööftsitt vun de Johanniter weer in Akkon, aver na den Fall vun Jerusalem siedeln se eerst um na Cypern un 1310 na Rhodos. De Törken verlangen 1522, dat se de domaals noch törksche Insel verleten un darum togen se um na Malta. Al in dat 13. Johrhunnert harrn de Johanniter ok in Düütschland Kommenden (lat. commendo = anvertrauen), de ehr von verschedene Landesherrn anvertroot oder schunken woorn. Mehrstens weern dat Kloosterhöve, up de de Ordensbröder un -süstern Landweertschap bedreven, aver ok preesterliche Deenste un Upgaven in de Krankenpleeg övernehmen. In Freesland geev dat ene Reeg vun Kommenden, de sik sunnerlich bi den Diekbo un Küstenschutz verdeent maakt hebbt. De Kommenden in Freesland, t.B. de in Bredehorn, weern de Ballei Westfalen todeelt un den Komtur in Stemmert unnerstellt. In de Reformatschoonstiet is de Orden upspleten wurrn in en evangeelschen un en kathoolschen Twieg. De evangeelsche Orden heet hüdigendags de Johanniterorden un de kathoolsche Twieg sünd de Maltesers. Dormols trucken de
As Antikoagulatschoon (vun’t ooltgr. anti „gegen“ un coagulatio „Tosamenballen“) oder Stolltörnen warrt de Gaav vun en Heelmiddel to’n Hinnern vun’t Bloodstollen betekent. Dat Heelmiddel, wat dorför geven warrt, is en Antikoagulans oder Stolltörner. Na jemehr Wirken warrt verschedene Stoffgruppen ünnerscheedt, de to’n een dat Entstahn vun Fibrin hinnert un vör allen op dat plasmaatsche Stollen inwirkt, to’n annern as Thrombozytenaggregatschoonstörners de Funkschoon vun de Bloodplattkens minnert. Bi de Stolltörner warrt ünnerscheedt twüschen direkte Antikoagulantien, de direkt mit de Stollfakters reageert, un indirekte Antikoagulantien, welke de Synthees vun de Stollfakters törnt. Thrombozytenaggregatschoonstörners so as Acetylsalicylsüür oder Clopidrogel warrt in de Ümgangsspraak macnhmol ok as „Blooddünnmakers“ beteken, man se sünd keen Antikoagulantien in’n egentlichen Sinn. Se törnt nich dat plasmaatsche Bloodstollen, man de Egenoort vun de Bloodplattkens, dat se Kluten billen künnt. Nödig warrt en Stolltörnen bi Krankheiten oder Ümstännen, de dat Billn vun Bloodklutens (Thromben) ünnerstütten doot. Dorut künnt sik neemlich Thrombosen oder Embolien in de Bloodfatten billn, de dör de Behanneln hinnert oder behannelt warrn schüllt. En prophylaktische Indikatschoon warrt faken vör, wiel un na en Operatschoon anwennt. Jüst so warrt to Vörsoorg Antikoagulantien geven, wenn en Patient lange Tiet nich opstahn kann. Dat schall Thrombosen oder Lungenembolien hinnern. Ok
Get Shorty is de Titel vun en Filmkummedie ut dat Johr 1995. Dorbi hannelt sik dat üm en Verfilmen vun den Roman Get Shorty vun den Schriever Elmore Leonard. De Hööftrullen weern vun John Travolta un Danny DeVito speelt. Chili Palmer arbeit as Kredithai in Miami. Sien Baas, de Mafiabaas „Momo“ blift een Dag an en Hartinfarkt dood un Chilis ollen Feend Ray „Bones“ Barboni övernimmt dat Arv vun Momo, för den he nu arbeiten mutt. As eerst sett he Chili op Leo Devoe an, de Bones noch Geld schullt. Man, Leo schall bi en Flegerunglück afstört wesen, worophen sien Fro en Affinnen vun de Flegesellschop kriggt. In Wohrheit aver is Leo gor nich an Boord wesen, as de Fleger afstört is, un is mit dat Geld na Las Vegas dörbrennt. Chili reist also na Vegas un höört dor vun den Casino-Besitter Dick Allen, dat Leo in de Twüschentiet na Los Angeles utneiht is. Dick fraagt Chili bi de Gelegenheit na, wat he nich in Los Angeles den Filmproduzenten Harry Zimm besöken künn, de nich veel Spood, dorför aver noch Schullen bi dat Casino hett. In Los Angeles finnt Chili Zimm in’t Huus vun de Schauspelersche Karen Flores. As se
Get Shorty betekent Get Shorty, Roman vun Elmore Leonard ut dat Johr 1990, Get Shorty, Verfilmen vun den Roman ut dat Johr 1995. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
In dat ole Neddersassen weer en Drost de aadlige Verwalter von een Bezirk. Dat hoochdüütsche Woord för Drost is „Truchsess“. Drosten hett dat ok laterhen noch in Mekelnborg geven. In dat Kurförstendom Hannover un later in dat Königriek Hannover weer Drost de Titel för en aadligen Amtmann, de dat Leid över een von de hannöverschen Ämter harr. De Titel för den nächsten Deenstrang weer Oberhauptmann (wat för nich-aadlige Oberamtmann heten hett). De Titel is denn mit de Reformen von 1852 verswunnen. Landdrost weer in dat Königriek Hannover (von 1867 af an prüüßsche Provinz Hannover) de Titel von’n Präsidenten von de Landdrostien (1823 bet 1885). De Landdrostien sünd 1885 övergahn in de Regerungsbezirke.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Wadden es en Stadtdeel van Essen. Et lett tüschen Bredeney, Fischlaken, Heidhausen, Kettwig on Schuir. En Wadden lewen ca. 9.800 Enwönner. Denkmäler en Wadden opp cliolink.de (hoogedütsch)
Rhodos is de gröttste Insel vun dat greeksche Dodekanes in de Süüdoost-Eck vun dat Ägäische Meer. De Stadt mit den sülven Naam liggt an de Noordoost-Spitz un hett 60.000 Inwahners. Se weer al üm dat Jahr 408 v. Chr. grünnt. An de Haveninfohrt stünn fröher de 34 m hoge bronzene Koloss vun Rhodos, dat weer en vun de söven Weltwunners in de Antike. De Insel weer von 1310 bet 1522 in Besitt vun den Johanniterorden.
Ballei (middellatiensch ballivus: Opseher), betekent ene Provinz vun en Ridderorden, de mehrst mehr Ordensseten (Komtureien, Kommenden) ümfaat. De Begreep Ballei warrt siet üm dat 13. Johrhunnert bruukt. He is wohrschienlich de Verwaltensorganisatschoon vun Sizilien nobillt. In'n Düütschen Orden geev dat alltohoop 12 Balleien: Düütsche Balleien: Thüringen, Hessen, Sassen, Westfalen, Franken, Koblenz, Elsaß-Swaben-Burgund, An de Etsch un in de Bargen (Bozen), Utrecht, Lothringen un Österriek. Italiensche Balleien: Sizilien, Apulien, Lombardei Wiedere Balleien: Böhmen, Romania (Achaia, Grekenland) un Armenien-Zypern. De Verwalten in en Ballei vun den Düütschen Orden ledd de Landkomtur. De Balleien Österriek, An de Etsch un in de Bargen, Elsaß-Swaben-Burgund un Böhmen weren för en Tied vun den Hoochmeester as Kamer-Balleien ledd. De düütschen Balleien un later de Besitten in Italien, Grekenland un Spanien weren vun den Düütschmeester ledd.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Francesco Totti (* 27. September 1976 in Rom) is en ehmalger italiensch Footballspeler. In sien Profiloopbahn hett he ahn Utnahm för AS Rom speel. In die italieensch Natschonalmannschap hett he 58 Lännerspelen maakt, in de he 9 Doren schaaten hett. He hörr ok dat Weltmeesterschapsteam 2006. 2017 hett he sien Loopbahn endgültig afslooten. Tottis Profil up weltfussball.de (hoochdüütsch)
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. De söven Weltwunners vun de Antike weern De Pyramiden vun Gizeh vun Cheops in Gizeh De Hangen Goorns vun Babylon De Statue vun Zeus in Olympia De Artemistempel to Ephesos Dat Mausoleum in Halikarnassos De Koloss vun Rhodos De Pharos (Lüchttorn) vun Alexandria
Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Reykjavik (Manitoba). Reykjavík is ene Hööftstadt in Europa un liggt in’n Westen vun de Insel Iesland. De Stadt liggt bannig wiet in’n Noorden vun Europa bi 64° 08′ N, 021° 56′ W, un dormit is se de nöördlichste Hööftstadt vun de Welt. Reykjavik is 274,5 km² groot und harr in 2007 117.800 Inwahners (58.800 Mannslüüd un 59.000 Fruunslüüd). Dormit is Reykjavík de gröttse Stadt vun Iesland. Reykjavík liggt bannig dicht bi den Polaarkries (Arctic Circle). Dorüm is dat in’n Winter fast 20 Stünnen düüster un in’n Sommer gifft dat binoh kene Nacht wiel dat jümmers Licht gifft. Reykjavík. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
Bi dat Middelgambit hannelt sück dat um en Anspeel in’t Schachspeel. Dat tellt to de Apen Spelen un is in de ECO-Codes ünner den Slöötel C22 klassifizeert. In öller Schachpublikationen is ok de Beteknung „Middelspeel“ statt „Middelgambit“ antodrapen. Diss Beteknung is aber in dat Schachvokabular mehrdüüdig: Middelspeel betekend ok de Speelphase nah dat Anspeel. In de Schachliteratur hett sück intüschen de Beteknung „Middelgambit“ dörsett, ofschons Witt in de Hööftvariante nah 3. Dd1xd4 kien Buer opfert un dordör jüst kien Gambit speelt. Echt Gambitvarianten entstaht nah 3. c2-c3 oder, selten antodrapen, 3. f2-f4. Dat Middelgambit is kenntekent dör de Tüüg: 1. e2-e4 e7-e5 2. d2-d4 e5xd4 Nah 2. ... e5xd4 sünd folgend Hööftfortsetzungen bekannt: 3. Dd1xd4 (kiek Diagramm) Sb8-c6 4. Dd4-a4 (Skandinaavisch Verteidigung mit vertuuscht Farven un Mehrtempo) 4. Dd4-e3 (De Hööftvariante vun dat Middelgambit) 4. ... Lf8-b4+ 4. ... Sg8-f6 4. ... g7-g6 3. f2-f4?! (Dat Halasz-Gambit) Nah 3. Sg1-f3 geiht dat Speel in anner Anspelen över: 3. ... Lf8-c5 oder 3. ... Sb8-c6 (Schottisch Partie) 3. ... d7-d6 (Philidor-Verteidigung) 3. ... Sg8-f6 (Russisch Verteidigung) 3. ... Lf8-b4+ Nach 3. c2-c3 geiht de Partie in dat Noordisch Gambit över. Alexei Suetin: Russisch bis Königsgambit. 2. Opl. Sportverlag, Berlin 1989, ISBN
The Old Maid and the Thief (op Plattdüütsch so veel as De oold Jümfer en de Deev; dt. Titel: Die alte Jungfer und der Dieb) is en Oper in 14 Szenen vön Gian Carlo Menotti. Dat Libretto schreev de Komponist sülven. De Premier weer an 22. April 1939 in New York . Miss Todd (Alt) Laetitia, her (Sopran) Bob, Pracher (Bariton) Miss Pinkerton, Frünnin vön Miss Todd (Sopran) Archibald B. Singer Polizist (Bass). Dat Stück speelt in en amerikansch Provinsstadt so üm 1900. Miss Todd, en „oold Jümfer“, is Vorsittersch vön verschieden lütt Benefisvereens. Se en her Hülp fört Huus, Laetitia, möögt beid den Pracher Bob lieden. Se löövt, he weer uut’t Fengnis flohn. Vönwegen dat her Frünnin Miss Pinkerton wat tovörn vertell vön een Kriminellen in de Gegend. Flugs nehmt se hem up. Miss Todd verleevt sik in hem en müch nu Bob imponeren, wat Geld se hett. Se fangt an, Geld uut de Kassen vön de Benefisvereens ruuttonehmen. Ehrlang kümmt ruut, dat Bob keen Kriminellen, man bloots een Pracher is, en ook dat he her Geföhln nich beantwort’t. Vönwegendat geiht se nah de Police en versöcht hem för de Deverien de Schuld in de Schoh'n to schuven. Ünnerwilen
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Johann Sebastian Bach (* 21. März 1685 in Iesenack in Döringen; † 28. Juli 1750 in Leipzig) weer een vun de gröttsten Musiker vun all Tieden in Düütschland. Sien Geburtsdag is nah de Juliaansche Klenner angeben. To de Tiet hebbt aber all veel Lüüd nah den Gregoriaanschen Klenner leevt - dornah weer sien Geburtsdag denn 31. März 1685. Johann Sebastian Bach sien Vadder Ambosius Bach weer Stadtmusikus in Eisleben. Beide Öllern sünd fröh dootbleven, dor müss Johann Sebastian denn nah sienen Broder Johann Christoph nah Ohrdruf as he noch en ganz jungen Keerl weer. In dat Johr 1700 is he nah Lüünborg gahn un hett dor de Michaelisschool besöcht. 1703 is he Orgelspeler in Arnstadt wurrn. 1705 hett he een Reis to Foot nah Lübeck maakt. Dor woll he den berühmten Orgelspeeler Dieterich Buxtehude kennen lehren un em wat afkieken. För düssen Besöök harr he nich den Verlööf vun sien Obrigkeit un so geef dat achterher allerhand Striet. 1707 is he Orgelspeeler in Mühlhausen in Döringen wurrn. 1708 güng he as Orgelspeeler an den Hoff vun den Fürsten vun Weimar. In dat Johr 1713 is he
Englisch is de Familiennaam von Alfred von Englisch-Popparich (1850–1914), öösterriekschen Feldtüügmeester, Andreas Englisch (* 1963), düütschen Journalist, Berthold Englisch (1851–1897), öösterriekschen Schachspeler, Eugen Englisch (1869–1905), düütschen Photochemiker, Josef Englisch (1835–1915), öösterriekschen Uroloog un Chirurg, Laurentius Ulrich Englisch (* 1939), düütschen Franziskaner, Preester un Künstler, Lucie Englisch (1902–1965), öösterrieksche Schauspelerin, Paul Englisch (1887–1935), düütschen Literaturwetenschopper, Peter Englisch (* 1962), düütschen Footballspeler. Englisch is ok de hoochdüütsche Form von dat Woord „Engelsch“: Engelsche Spraak. Kiek ok bi: English, Englich. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Goya is en Oper vön Gian Carlo Menotti. Dat Libretto schreev de Komponist sülven. Dat Wark baseert up’t Levent vön de beropen spaansch Schilderer Francisco de Goya. It würr besünners schreven för de spaansch Tenor Plácido Domingo. Domingo bestell de Oper 1977. Premier harr de Oper in Washington D. C.. För en Reeg vön Upföhren’n in’t Sümmer 2004 in Wien wür dat Wark later anpasst an de Stimm vön Domingo, de sick över de Johrn verännert harr. Alleen en doov levt de oold Goya in Bordeaux. Hem dücht, he harr sien Levent nich recht leevt. He wüll de Twiefeln uutrümen en besinnt sick trüch up de Szenen in sien Levent, de hem wat wichtig dünkt. As Jungmann in Mardrid verleevt he sik binnen een Travern in een Kamerdeern. He deiht dick en seggt, he schüll ehrlang de gröttst Schilderer in heel Spanien wesen. De näächst Dag maalt he her en stellt fast, dat se man de Hertogin vön Alba,is en tobehöört to de hooch Adel vön Spanien. He hümmelt her up en raakt bannig verleevt. Nahdem dat de Hertogin Goya gans verovert hett, warrt de König afgünstig. Ümdat de Hertogin de Königin noch bavento argert – se lött söss Kamerdeerns
Brielle (Utspraak: Briehle), ok Den Briel nömmt, is en Gemeende in de Provinz Süüd-Holland in de Nedderlannen. Se liggt up dat vörmolige Eiland Voorne. De Gemeende tellt alltohopen bi 16.000 Inwahners un is 32,32 km² groot. Dor sünd 3,71 km² vun Water. De Gemeende umfaat nich bloß de Stadt Brielle sülvst, man ok de Dörper Vierpolders un Zwartewal. De Stadt an sik hett bi 9.000 Inwahners. Brielle liggt an de Brielse Maas, wat en Deel vun den Maas-Stroom is, de mit en Damm vun de See aftrennt wurrn is. Hüdigendags speelt de Brielse Maas för den Tourismus en Rull. Brielle is in dat Middelöller de föfft gröttste Stadt vun Holland ween. In dat 17. Johrhunnert is Brielle to ene grote Festung utboot wurrn un is dat offiziell bit 1922 bleven. Vundeswegen is de Stadt in de Nedderlannen en „Rieksdenkmal“. Vun all Anlagen, de boot wurrn sünd, um de Nedderlannen to verdedigen, is de Festung vun Brielle een vun de, de an’n Besten bewohrt bleven sünd. De Naam geiht torüch up dat keltische Woort brogilo, wat „inslaten Land“ oder „Jagdland“ heten schall. Lange Tied hefft in de Stadt de Greven vun Voorne seten, bit düsse Herrlichkeit 1371 to de Graafschop Holland
Wien betekent Wien, de Hööftstadt un togliek ok en Bundsland vun Öösterriek, Wien, en Plant, Wien, wat to Drinken mit Alkohol, wat ut de Wienplant maakt warrt, Wien, en Marskrater. Wien is de Familiennaam von Albrecht Wien (* 1940), düütschen Maler un Teekner, Alexa Wien (* 1957), düütsche Politikerin, Barbara Wien (* 1953), düütsche Verlegerin, Antiquarin, Bookhändlerin un Galeristin, Dieter Wien (* 1934), düütschen Schauspeler un Synchroonspreker, Erika Wien (1928–2019), öösterrieksche Opernsängerin, Fabian Oscar Wien (* 1983), düütschen Schauspeler, Gerhard Wien (* 1941), düütschen Politiker, Karl Wien (1906–1937), düütschen Geograaf, Physiker un Bargstieger, Katharina Wien (* 1991), düütsche Schauspelerin, Manfred Weber-Wien (* 1969), öösterriekschen Maler un Teekner, Matthias Wien (* 1963), düütschen Schauspeler un Speelbaas, Max Wien (1866–1938), düütschen Physiker, Otto Wien (1799–1868), düütschen Goodsbesitter un Afornten, Thorsten Wien (* 1969), düütschen Schauspeler un Filmproduzent, Waldemar Wien (1927–1994), düütschen Bildhauer, Wilhelm Wien (1864–1928), düütschen Physiker, Wolfgang Wien, düütschen Brigaadgeneraal. Kiek ok bi: Wiens. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
De Massenpanik up de Love Parade 2010 is an’n 24. Juli 2010 mank de Besökers vun dat Danzfestival “Love Parade” in Duisborg utbraken. De Panik speel sik af an’n Ingang vun dat Fest-Terrain. 21 Lüde sünd dor bi umkamen un 509 Lüde hefft dor wat bi afkregen un sünd verwunnt wurrn. De Love Parade is 1989 in Berlin to’n eersten Mol afholen wurrn. Vun dor af an hett se, mit Utnahme vun 2004, 2005 un 2009, jedet Johr statt funnen. Dör de Johre hen is dor dat gröttste Techno-Event vun de Welt vun wurrn. 2007 is dat Festival na dat Ruhrrebeet umtagen. Dor hett dat achternanner in Essen un in Düörpm statt funnen. 2009 möss de Love Parade afseggt weern, vunwegen dat de Stadt Baukem mit de grote Masse Besökers, de dor kamen schollen, nich torecht kamen konn. Dat weern in de Vörjohre jummers mehr as 1 Mio. Besökers ween, in dat Johr 2006 man bi 1,6 Mio. Dat Ruhrrebeet weer 2010 Kulturhööftstadt vun Europa un de Love Parade in Duisborg harr en vun de Hööchtepunkte vun „Ruhr 2010“ weern schollt. Organiseert wurrn is de Sake vun den Bedriev „Lopavent GmbH“ vun den Unnernehmer Rainer Schaller. Dat Festival scholl sik
David Greene is de Naam von David Greene (1921–2003), brietschen Speelbaas, David Greene (* 1937), brietschen Architekt, David Greene (* 1968), kanaadschen Kameramann, David Greene (* 1986), brietschen Lichtathlet, David H. Greene (1913–2008), US-amerikaanschen Literaturwetenschopper. Kiek ok bi: David Green. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.
Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern. Valletta is de Hööftstadt vun Malta. Se hett 7.100 Inwahners. So as en groot Slachtschipp liggt se up de Halfinsel twüschen twee schöne Naturhavens. Up de dree Sieten na't Meer to staht hoge Festungsmüren, ene Bordwand, de kien Feend överwinnen kunn. Um 1700 geev dat keen annere Stadtanlaag, de sekerer weer as de vun Valletta. Städer op Malta
Geert Wilders (* 6. September 1963 in Venlo, Provinz Limborg) is en nedderlannschen Politiker. He is Vörsitter vun de Partij voor de Vrijheid (PVV) un höört vun 1998 af an to de Tweete Kamer. He warrt as en Mann ankeken, de den Islam scharp tegenöver steiht. Wilders is boren in Venlo as Söhn vun en nedderlannschen Vadder ut de limbörgsche Landgemeen Maasbree un en Mudder ut Sukabumi in Nedderlannsch Indien. De Vadder hett bi de Firma Océ arbeit. Vun sien Vadder hett Wilders as Jugendlichen nix Godes över Düütschland to höörn kregen. In de Tied vun’n Tweeten Weltkrieg hett de Vadder sik vör de Nazis versteken mösst. Wilders besöch de Middelschool vun dat kathoolsche St. Thomas College to Venlo. He is ok röömsch-kathoolsch döfft wurrn, man, as he grootjöhrig wurrn weer, is he ut’e Karken uträen. As en Studenten vun 18 Johren hett Wilders 1982 to’n eersten Mol en islaamsch Land besöcht. Dor hett he, so hett he dat sülms vertellt, fründliche Lüde drapen, de jummers geern hölpen döen, man ok Bangigkeit vör „islaamsche Herrschers“. As he mit’e Scholen feerdig weer un den Militärdeenst achter sik harr, hett he 1983/84 för en Versekerungs-Sellschop arbeit. Bito studeer he Wetenschoppen vun dat
En Ikterus (gr. ΐκτερος) oder ok Geelsucht is en Symptom, dat bi verschedene Krankheiten vörkamen kann. De Beteken steiht för’t gele Infarven vun de Huut, vun Sliemhüüt un vun de Binnhuut vun’t Oog dör en Anstiegen vun de Kunzentratschoon vun’t Bilirubin. De Ikterus is de Naklapp vun en Stören vun’n Bilirubinstoffwessel. Dat Bilirubin is an Afboprodukt vun’t Hämoglobin, wat de rode Farvstoff vun’t Blood is. Wenn mehr Bilirubin anfallt oder dat Utscheden minnert is, stiggt eerstmol de Kunzentratschoon in’t Bloodserum an (Hyperbilirubinämie). Dorna geiht dat Bilirubin dör dat Endothel vun de Bloodfatten rut un warrt in’t Geweev vun’n Lief inlagert. Af en Serumkunzentratschoon un mehr as 35 μmol/l (=2 mg/100 ml) fangt de Ännern vun de Klöör toeerst an de Ledderhuut (Sklera) vun’t Oog an, de normalerwies witt is. Stiggt de Weert wieter an, is de gele Infarven opletzt ok an de normalen Huut un an de Sliemhüüt to sehn. Bedrapen sünd ok de Fletigkeiten in’n Lief un annere Organen. De Urin kann düsterbruun infarvt wesen, wiel de Schiet hell oder witt wesen kann. De bestimmen Rull in’n Bilirubin-Stoffwessel speelt de Lebber. Afhangig vun den Oort vun de Stören warrt dorüm verscheden Formen vun’n Ikterus ünnerscheedt: prähepatisch (Stören vör de
Witness is en US-amerikaansch Filmdrama ut dat Johr 1985, dat vun Paramount Pictures produzeert worrn is. In de Hööftrullen weer Harrison Ford un Kelly McGillis to sehn, Speelbaas weer Peter Weir. Dreiht worrn is de Film vör allen in Philadelphia as ok in Intercourse, Pennsylvania. De Speelfilm speelt to’n gröttsten Deel ünner de Minschen vun de Glovensgemeenschop vun de Amischen. Samuel Lapp is en amischen Jung vun söven Johren. As he een Dag mit sien Mudder Rachel in’n Bahnhoff vun Philadelphia op’n Tog töövt, warrt he op de Bahnhoffs-Toilett Tüüg vun en brutalen Moord. Ünnersöcht warrt de Fall vun Detective Cpt. John Book, de veel doran setten deit, den Moord optokloren, vun wegen dat de Dode ok en Polizist wesen is. Een vun de beiden Mörders hett de Jung aver sehn un so stellt sik rut, dat de korrupte Polizeibeamte James McFee den Moord begahn hett. As Book mit sien Baas Schaeffer snackt hett, luert McFee em op un versöcht em ok ümtobringen. Dormit is kloor, dat de ok in de Saak verwickelt is un Book beslutt, liekers dat he anschoten is, den Jungen un sien Mudder na de Amischen torüchtobringen, dat se dor ünnerduken künnt. He will foorts wedder
Braeburn ist en Sort vun den Huusappel (Malus domestica), de noch teemlich nee is un ut Neeseeland stammt. De Braeburn is as Tofallssamling in’t Johr 1952 vun O. Moran, en Aaftbuern ut Waiwhero in Upper Moutere, Neeseeland, ennerworrns an’n Weg opdeckt worrn. De Boomschool Williams Brothers in Braeburn hett den Appel denn optogen un’n för’n Export anboet. As en vun de Öllern- oder Grootöllernsorten warrt de Cox Orange vermodt. As tweete Öllernsort warrt Lady Hamilton angeven – en Sort, de na Emma Hamilton nöömt is, de Mätress vun den britischen Admiral Horatio Nelson. De Frücht bruukt en teemlich lange Vegetatschoonsperiod to’n riepen. Dorüm bruukt de Appelsort en warm Klima. In Düütschland is se blots in de warmeren Rebeden to’n Anbo egent. De Oorn is in Düütschland eerst Mitt bit Enn vun’n Oktober. In’t Köhllager kann de Braeburn bit April lagert warrn. De Appel is teemlich hard, aver bannig aromaatsch un hollt sik lang. Man, wenn he ut dat Kööhllager kummt, verlütt he gau sien Fastigkeit. Bito is de Braeburn sünners anfallig för Appelschorf. Braeburn egent sik as Tafelappel jüst so as to’n Kaken un Backen. He is wunnerbest för Aaftsalat, Kumpott oder Saft. List vun de Appelsorten Manfred Fischer: Farbatlas
Braeburn betekent Braeburn, en Appelsort, Braeburn, Oort in Maine, USA, Braeburn, Oort in Pennsylvania, USA, Braeburn, Stadtdeel vun Houston, Texas, USA, Braeburn Heights, Oort in New Jersey, USA, Braeburn, Oort in Neeseeland. Disse Siet is över en mehrdüdigen Begreep un vertellt, wat disse Begreep allens bedüden kann. Disse Siet is sotoseggen en „Gavelsiet“, de Weg gavelt sik hier un du kannst di een Siet utsöken, üm mehr över dissen Begreep to lesen.