rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Zo öt Jemätzel va Łomazy ä Ost-Pole koom öt em Zweide Weltkresch am 17. Aujust 1942 en d Stadt Łomazy. 1.650 Jüdde wode dobeij ömjebraad. D Wonnege van d Jüdde en d Stadt Łomazy woode van öt 101. Polisse-Reserviste-Batalliun onger Major Wilhelm Trapp ömschlooße. Onjeväär 1.650 Persune woode vassjenomme un moote sisch op dr Schüllhoff opstelle. Öt woch ösu heeß a dä Daach, dat völl Lüüh zösammejebroche send. D Polisse hand ön Jrupp Männer örussjesood, di en önö Bösch önö Jraav usshävve moote. En di Zitt hand di Lüüh van öt 101. Battaliun sisch met ö Spell ön Vreud jemaad. Sö worpe ön läch Flasch en d Jrupp va Mänsche op dr Schüllhoff. Dijenije, di jetroffe woode, woode örussjetrocke un vöör d Oohre va di angere erschooße. Als d Jraav usjehoove woch, vong öt Erschösse a. D Mänsche moote sisch ussträcke un woode va Polisse met Külle dörch d Strooß no dä Jraav jejachd. Völl wore am bloode un at halv duud. En d öt met Wasser jevüllde Jraav moote sisch di nakße Mänsche kneee un krääte
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Łomazy[1] es ö Dörp em Bözirk Biała Podlaska ä Ost-Pole. Łomazy litt onjeväär 16 km südlich va Biała Podlaska un 84 km nordwestlich va Lublin. Ä Łomazy lääve 1.700 Mänsche. Dat Dörp wood dörch dat am 17. Aujust 1942 stattjevongene Jemätzel va Lomazy bekannd. Christopher Browning: Ordinary Men, 1992, p. 80
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Anna Schnidenwind, geborene Trutt (* öm öt Joohr 1688 ä Wyhl am Kaiserstuhl; † am 24. Aprel 1751 ä Endingen am Kaiserstuhl) woch en van d leitzde Vraue, di ä Dütschland als Hex ömbraad wood. Sö wood am 24. Aprel 1751 ä Endingen am Kaiserstuhl em Breisgau vorbrannd (nodäm sö vörhen erdrosseld woode woch). D 63jöhrije Burrevrau wood önö Düvelsbond suwi Brandsteftung vörjeworpe. Mo worp hör vöör, vöör önö Brand am 7. Määz 1751 vorantwochtlich z se, dä möjelicherwiiß beij öt Röche usjelößd woode woch. Dat Vüühr maade önö jruuße Deel van öt Dörp kapott. Anna Schnidenwind geborene Trutt (Broschüre), Endingen, 2001 Archiv der Mailingliste Hexenforschung Dt. Forschungsnetz
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Volk jlöövd, da tön Hex zaubere kann un met dr Düüvel önö Bond jeschlooße had. Döck send Hexe Vraue, Persune, di Schlätes brenge un nohm chrestliche Jlaube vorfolchd wäde mösse. Männer, die Hexe send, draare dä Naam „Hexemeester“. Öt wood jejlood, dat Hexe sisch va normal Mänsche dörch vorschiedene Denge ongerscheede. Hezo jehüüre: Hexe könne op Stecke, Deere, met d Hölp va Dämone suwie met Vlochsalve vleeje. Am Hexesabbat treffe sisch all Hexe. Hexe stäche met dr Düüvel onger enne Hot. Hexe poppe met dr Düüvel. Hexe könne zaubere. Övver Joohrhondöde woode d Hexe vorfolchd. Hexeprozesse vührde döck dozo, dat Hexe öt Lääve vorloore. D leitzde Hex, di no önö Hexeprozess ä Dütschland öt Lääve vorloor, woch Anna Schnidenwind. Ee van d bekanndste Märcher, ä däm ön Hex metspellt, es Hänsel und Gretel, ävver och d Hexe vam Blocksberch send övverlävverd. Wä hüü z dachs öt Boch Harry Potter opschleed, dä vängd do och Hexe. Commons: Hexen – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Hexewaahn
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Rafael Correa Delgado (* 6. Aprel 1963 ä Guayaquil, önö Bezirk va Ecuador). Hä es em Joohr 2011 Präsident va Ecuador.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ludmilla Radchenko (Людмила Радченко) (1. November 1978 ä Omsk, Sowjetuniun es ö Model, Könstlerin un Schauspellerin. sö wood besongisch bekannd ä Italie un em änglisch Sprocheraum. Jeboore ä Omsk, studiirde so em Joohr 1999 Mode ä Omsk. Em Joohr 1997 wood so Miss Charm beij dr Wettkampf zo d Miss Russland. Söä sammelnd Fernsehärvahrung ä Moskau un St. Petersburch. Nodäm sö no Italie jäng troon sö do em Fernsehe op, su em Projramm Paparissima. Em Joohr 2001 woch sö ön Dänzerin em TW-Kwiss Passaparola. Em Joohr 2003 woch sö beij Spicy Tg op Antenna 3 z see. En d Töschezitt presenteerde sö sisch als Model ä Modeschows, 2004 woch sö önö Star beij dr Kalender va Fox. 2005 woch sö en d Realityschouw „la Talpa“ z see, wo sö ävver vreuer usscheed. 2206 woch sö önö Hauptdosteller beij “On the Road”, di ä Miami opjenomme wood, aver vöör öt italienische Fernsehe “Italia 1”. Öt Joohr dono koome “Tuning and fantasy” un “Sky” suwi “Reality Game” dozo. Dä Venstermaacher "Fapim" sood Ludmilla als Model vöör hörö Erotikkalender us.
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Schottland (Schottèsches Jäälèsch: Alba ([ˈalˠ̪apə])) is_e Land dat_zem Vrejnischden Künneschrejsch jehoot. Et befingk sèsch om nördlèsche Dreddel vun dr Insel Jrußbritannie unn jrentz im Sööde aan England. Im Osste jrentz_et aan de Noohdsee, im Noorde un Weste aan_en Attlandèsche Ohzejan unn_em Söödweste ann_et Irische Meer. Niwwen_em Fässlandt jidd_ed in Schottland öwwer 790 Insele, zm Bejspill de Nöödlischen Inselen unn_de Hèbriden.
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Sommezick es de jesetzliche Uhrzick (MESZ), noh dä em Somme de Uhre jonn. Dat hees, dat de Uhr jäjenöwe de Normalzick (MEZ), die me och Wintezick nennt, en Stond vürjesatz wierd. En de Europäische Union jilt de Sommezick vom letzte Sonndaach em Määrz bes zom letzte Sonndaach em Oktober. Em Somme jeht de Sonn morjens su fröh op, dat et ad hell es, wenn de mietste Minsche noch schlofe. En dämm me de Uhr en Stond noh vörre setz, jeht de Sonn morjens en Stond späde op un ovends en Stond späde unge. Dodurch blief et morgens länge dunkel un ovends länge hell. Weil et ovends länge hell blief, ka'me et Sonneleesch besse ussnötze un bruch keen Lampe aanzemaache, wodurch me anjeblich Strom spare soll. Ungefähr 70 Staate setze momentan zweimol em Johr de Uhr öm. De Meddeleuropäische Sommezick (MESZ) jilt: 2010: vom 28. Määrz bes 31. Oktober 2011: vom 27. Määrz bes 30. Oktober 2012: vom 25. Määrz bes 28. Oktober 2013: vom 31. Määrz bes 27. Oktober 2014: vom 30. Määrz bes 26. Oktober
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart, dermiehtß nur der Wolfjang Amadeus Mozart [ˈvɔlfgaŋ amaˈdeus ˈmoːtsart] (IPA) jenanndt, es am 27. Jannewaa 1756 en Salzbursh aam Inn jeboore woode un ald am 5. Dezëmbo 1791 en Wiin schwer krangk jeshtůrve. Hä wohr eijne vun de fleißeschßte un produktiifßte Kůmponeßte en singe Zigk, un jelt hügk on_noch alls eijne med_ennem beaachlesche Enfloß op sing mussėkaalesche Nohwelt, de su jenannte Klassėk. Hä hät vill miih wi 600 Kůmpesezjůhne hengerlohße. Do drunger sin nit winnije, di mer unger de beßte en iere Aat en de Wëlt enzottere deiht. Mozart's exact name involved many complications; for details see Mozart's name. Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald enz länger sinn, wenn do mithilfs. Jlich aanpakke? Dann loß jonn!
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) De Groote Peel es ö tösche Eindhove un Venlo liijend Hochmoor, Deel van ö orsprönglich 30.000 Hektar jruuß Moorjebiit, va däm ävver mä zwei Reste övverich blävve send. Em Norde es dat de Verheven Peel. De Groote Peel es ä Holland önö Nationalpark, wobeij dä Naam ävver net zo dat paaßd, watt sönß op d Welt doronger vorstange weed. Van öt Joohr 1956 a es de Groote Peel ö Naturschotzjebiit, em Joohr 1993 wood öt önö holländische Nationalpark. Jäddes Joohr komme öm d 100.000 Lüüh en dr Nationalpark un kikke sisch dö Planze un Deere a. De Groote Peel woch vreuer ö Jebiit, ä däm Torf jestoche wood. Donävver jitt öt ävver och Ecke, wo Piifejraas waaßd. Vöchte un naaße Ecke vängd mo en de Groote Peel noch z Hoov, su dat do völl Veujel, doronger Kraniche, Jäns un och noch dr Brachvouwel suwi dr Rotschenkel önö Lävensraum vonge hand. Damet dat ösu bliid, send jruuße Deeler van öt Moor vöör Mensche zo bestemmde Zitte jesperrd. Ö Informatiunszentrum am Rand van dr Park es öt janze Joohr
De Groote Peel wood Nationalpark. de Joohre … 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 … de … 1950-er, 1960-er, 1970-er, 1980-er, 1990-er, 2000-er, 2010-er, 2020-er, 2030-er … Joohre et … 16-te, 17-te, 18-te, 19-te, 20-te, 21-te, 22-te … krißßlijje Joohunndot et zweijte, et eetßte Johdousend füür, unn_et eetßte, et zweijte, et drette Johdousend noh Krißtoß
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) 11-Trappe-Jesesch es önö Ussdrock, dä ä Oche jebrud weed, öm domet dä bedröppelde Jeseschsussdrock van ön Persun z ömschriive. Op dr Öcher Maat, vöör öt Rothuus had vreuer önö Pohl jestange. Wo dä en d Ääd vassjemaad wood, kann mo hüü noch erkenne. Em 18. Jahrhondöt woode dora Lüüh vassjebonge, di jätt vorbroche hodde. Vöör dö Pohl jäng ön Trapp met 11 Stufe no öt Rothuus örop. Op di 11. Stuf stäng önö Richter, dä di Persun vorurdeelde. Dä ärme Deuvel an d Pohl erwaade döck nüüß Jotts un hod önö bedröppelde Jeseschsussdrock. Hä maade ö 11-Trappe Jesesch.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Brahma es dr Naam va enne van d Hauptjödder, di dr Hinduismus had. Zösamme met Vishnu un Shiva stelle sö d Dreijottheed Trimurti do. Besongisch ä Länder met önö huue Andeel va Hinduiste wie zm Beispell Indie weed hä voriihrd. Brahma steehd vöör d Schöpfung, so weed hä als dr Schöpfer van d Pastürch aajeseeh. Hüüh z dachs weed Brahma winnijer voriihrd, da dr Vishnuismus, dr Shivaismus un dr Shaktismus vöör dr Hinduist mi bedüühe dönt. Brahma weed meeßd met 4 Jesechter un 4 Ärm dojestalld. Usserdäm drätt hä önö Jebättskranz un Veden, ön Sammlung va au indische Böch. Ön Jans weed döck nävver häm jezeechd, di soll häm helpe, flott no jädde Stell z komme. Brahma un d Brahmane. Önö Vördraach ä Huchdütsch Commons: Brahma – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Dä Lemma-Titel he es op Kölsch buchstabeet nohm Wrede. Dä Peffer (oddo Pëffo, Peffe) ess et Jewöz. De schwazze Peffer odde de ehnfache Peffer (Piper nigrum) iss_enn Planz uss de Famillisch fun de Pefferjewäässe (Piperaceae), dämm sing Früschte don scharref schmäcke alldiweijl dat Allkalloid Piperin drenn ess. Commons: Peffer – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald enz länger sinn, wenn do mithilfs. Jlich aanpakke? Dann loß jonn!
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Elise Aulinger (* 11. Dezember 1881 ä Münche; † 12. Februar 1965 ä Münche) woch ön Volksschauspellerin. Elise stäng met 22 Joohr öt ischde Mol op d Büühn. Spiir speld sö döck klassische Rolle en öt Theater, su ä Stöcke va Ibsen un Joethe. Em Joohr 1924 hood mo Elises Stemm em Radio, dat woch janz neu vöör Dütschland. 3 Joohr vörhen driihnde Elise Aulinger hörö ischde Film, dä onger dä Naam „Fest auf Hederlevhuus“ em Joohr 1921 en dö Kinos z seeh woch. Bes 1965 braad sö öt op 70 Rolle, doronger Rolle ä Heimatfilme, ävver och Propajandafilme wie SA-Mann Brand. Op dr Viktualiemaat wood vöör hör ö Dengkmol opjestald. Usserdäm jitt öt ä Ramersdorf-Perlbach ön Strooß, di no hör benannd wood. Elise woch met Max Sommer vorhiirod. Bejraave wood sö ä Münche. Elise Aulinger’s Lääve
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) SA-Mann-Brand es önö Film, dä ä Dütschland en d Zitt van dr Nationalsozialismus jedriihnt woode es. Dä Film jilt als Propajandafilm. En d Kinos koom dä 94 Minütte lange Film em Juni 1933. Jezeechd wäde Dänge, di bes zm Määz 1933 passerd send. Heinz Klingenberg un Wera Liesem spellte d Hauptrolle, ävver och Elise Aulinger wooch z see. övver dr Film
Gin (eß änglisch, holl. Jenever) eßß en Wacholder-Schabau för de ëijne, un weed fun de Beere fum Machandel_Booum jemaat, för de anndere. Wänn_e uß em Norde kütt oddo uß Holland un Belljie säät mer Jenever, em Rheinland Wacholderkoon doför. Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald enz länger sinn, wenn do mithilfs. Jlich aanpakke? Dann loß jonn!
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Susanne Abbuehl (* 30. Juli 1970 ä Bern) es ön Sängerin us d Schweiz. Als Kengk liihrde sö dörch öt Cembalospelle d Barockmusik kenne. Em Alder va 17 Joohr jäng sö no Los Angeles on nohm do an d Huchschüll wiihr Ongerecht. Domet hood öt ävver net op, denn öt jäng an öt Konservatorium va Den Haag suwi ä Basel un Luzern wiir, wo hör Stemm vöör dr Jässjesang usjebeld wood. Ö paar Mond em Joohr vorbraad sö zosätzlich ä Indie, öm Musik z studiire. 1997 koohm hör ischde Plaat öruss, di ävver kom änä opveehl. Dat ändernde sisch ävver em Joohr 2001, als EMC ön Plaat met dr Naam „April“ (op Ripuaresch heechd dat „Aprel“) örussjoov. Va do a reisd sö dörch janz Europa un sengd Läddcher. Homepage von S. Abbuehl
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Klänge Stowasser, op Huchdütsch weed von Der Kleine Stowasser jesproche, es ö lateinischisch-dütsch Wörterboch, dat 1913 va Michael Petschenig no öt Model van dr Stowasser va Joseph Maria Stowasser bearbeed un örussjejovve wood. D Äleitung un Etymologie stamme va Franz Skutsch. Z iisch en Frakturschreff jedrockd, wood Dr klänge Stowasser em Joohr 1979 neu bearbeed un ä rond Schreff (Antiqua) jesatze. Noch eemol bearbeed wood Dr klänge Stowasser va Fritz Losek em Joohr 1994. Dr värvije Äband wood va Friedensreich Hundertwasser jestalld, dä met bürjerliche Naam Friedrich Stowasser önö Namensvetter van dr Örussjävver van öt Wörterboch woch. D Siij van dr Stowasser (ä Huchdütsch)
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Wall Street es ön Stroß ä New York. Sö es dr Setz va völl Banke. Usserdäm had d New York Stock Exchange hörö Setz do, d jrüüzde Börse van d Wält. Sö had ön Längde va 600 Meter. Em 17. Jahrhondöt, als New York noch dr Naam Neu-Amsterdam droch un Indianerövverväll ön Jevaahr vöör d do wonnende Mensche dostallde, entscheed sich dr Jouverneur, önö Wall zm Schotz z erbouwe. Dä vorleev entlang va d Wall Street un braad di Stroß hörö Naam en. D Wall Street es dr Meddelpunkt van d Finanzwält, un d janz jruuße Banke, di öt op d Wält jitt, send do vortroone. D Bewäjung Occupy Wall Street kämpfd jäje dat, wat töt Jeld un di, di sisch doröm kömmere, astelld. Commons: Wall Street – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Övver d Börse an d Wall Street
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) München, op Ripuaresch weed va Münche jesprochen, es d Hauptstadt va Bayere. 1,3 Milliun Mensche lääve do un mache Münche zo d dreidjrützde Stadt va Dütschland. Em Jrußraum va Münche lääve sujar knapp 3 Milliun Mensche. Münche wood em Joohr 1158 va Heinrich dr Löw jejründ, nodäm dä d Bröck vam Bischoff va Freising beij Oberföhring ajezünd had. Dodörch woohl hä sälvs ön Hand en dr Salzhandel kriije. Knapp 400 Joohr spiidr, em Joohr 1506 es Münche d Hauptstadt va Bayere woode. Em 30 jöhrije Kresch wood Münche van d Schwede besatze. Nodäm Napoleon öt Hellije Römische Reich Dütscher Natiun opjelößd hod, wood Bayere Könnigrich. Noom Ischde Weltkresch un d Revolutiun dankde dr Könnig aav, Münche bleed ävver d Hauptstadt. Önö schlemme Dach erläävde Münche dodörch, dat am 24. Februar 1920 em Hofbräuhaus d NSDAP jejründ wood. Dreij Joohr spiidr, em November 1923, vong ä Münche dr Hitlerputsch statt. Em Zweide Weltkresch send jruuße Deeler va Münche kapott jemaad woode. D XX. Olympische Speller woode em Joohr 1972 ä Münche uusjedraare. D bekanndste Stelle an va völl
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Annemarie Eilfeld (* 2. Mai 1990 ä Lutherstadt Wittenberg) es ön Sängerin us Dütschland. Annemarie woch öt Kengk van önö Liihrer us Dessau un vong at met 7 Joohr a, Musikk z mache. Öt duurde net lang, do maade sö beij Musikkwettbewerbe met. Su vorsood sö em Joohr 2004 bei „Star Search 2“ z jewenne un maade bes zm Äng met, jewonn ävver net. Kott dono koom hör ischde Plaat öruss, beij dör sö ävver onge dr Naam Anne Marie opjeliißd woch. Tösche 2005 un 2008 tingelnde sö met ongerscheedliche Musikkjruppe dörch öt Land. Hörö Optrett bei „Deutschland sucht den Superstar“, dä va RTL usjestrahld wood un sö als Nommer 3 bo jewenne leed, maade Annemarie bekannd. Neu Plaate kome örus. Och em Fernsehe soch mo sö, su beij „Gute Zeiten, schlechte Zeiten“, watt op Stolberjer Platt met „Joo Zitte, schläte Zitte“ övversatze weed. Annemarie Eilfelds Siij
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Nordsee es ö Nävvermeer van dr Atlantik. Dr Ärmelkanal un öt Skagerak un Kattegat vorbänge sö. Bejrenzt es öt em Weste va d änglische Insele suwie em Süde un Oste vam europäisch Vassland met d Länder Norweje, Dänemark, Dütschland, Holland, Beljie un Frankreich. En d Nöhde van d Köst vänge sich ön jruße Zahl va Insele. Mo ongerscheed tösche d Ostfriesische un d Nordfriesische Insele. D Huchseeinsel Helgoland jehüd z Dütschland. D Nordsee hat ön dörchschnettliche Deepde va 94 m. Ebbe un Flut sorje dovör, dat an d Küste ö Wattemeer entstehd, dat zm Deel zm Naturpark wode es. D jruße Flöss Rhing, Themse un Elbe brenge Süsswasser en d Nordsee, könne ävver dat Salzwasser net vordränge, su dat dä Salzjehalt öm d 3,5 % litt un domet völl hühder als dä van d Ostsee es. D Nordsee es önö wichtije Transportwäch. Ävver och vöör dr Vischvang spelld dat Meer ön jruuße Roll. Su wäde völl Heregge do jevange. Onger dr Boom van d Nordsee wood zosätzlich Öl vonge, su dat met Plattforme Öl jepompd weed.
Göttingen (Platt Chöttingen) ess e Städtche met jod 120.000 Inwohne en Niedersachsen onjefähr om halve Wäch zweschen Hannover on Kassel. Göttingen ess die Haupstadt vom Landkreis Göttingen, jehürt ävve selevs jar nit richtich derbei. En Göttingen jit et en jruße on bekannte Uni, Georg-August-Universität jenannt, on me sitt mieschtendeels övverall Studenten en de Stroße; et sei denn et Semester ess am Eng, dann ess en de Stadt nit vill loss. Doröm sät me för Göttingen och als Witz, dat wör keen Stadt met Uni sondern en Uni met Stadt. Göttingen hät en kleen, jemötlich City met vill Fachwerkhüse on kleene Jässje, on ess bekannt för et Gänse-Liesel. Dat ess e Bronne om Rothusplatz met ene kleene Fijur von enem Mädche met ne Jans om Ärm. Noh de Stadtordnung ess et verbodde, dat Mädche ze bütze. Nor bei jonge Minsche, die jrad Dokte jewudde sinn, widd alljemeen en Usnahm jemat. Do ess et nämmich Tradition, dat me met Fründe nohm Gänse-Liesel lööf on im e Bützje opdröck. Wobei, „loofe“ ess nit janz richtich: Dä neu jeboorene Dokte widd en ene Holzware jesatz, kritt en Fläsch Bier en de Hand jedröck on widd henjefahre. Dat Spillche kamme emme widde en de Stadt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) 2005 YU55 es ön Asteroid, dä d Ääd no komme kann. 2005 YU55 wood am 28. Dezember 2005 va Robert S. McMillan entdeckd. 2005 YU55 had önö Dörchmesser va öm d 400 m. Am 8. November 2011 öm 23:28 Uhr koom hä dö Ääd ösu no wi seijd öt Joohr 1976 kenne Astroid net mi. Zo di Zitt woch 2005 YU55 nöder als dr Mond. At em Februar 2010 wood vassjestalld, dat 2005 YU55 känn Jevahr vöör d Ääd dostelle solld. 2 Mond spiidr, em April 2010, bestätichde sisch dat. Öt leed sisch sujar zeeje, dat en d näßde 100 Joohr op d Ääd nüüß passeere kann. Öt zeechde sisch, dat 2005 YU55 d Ääd net nöhder als 239.000 km koom. Dat woch ösu noh, dat mo häm met kleen Teleskope see kutt. Jätt övver 2005 YU55 Commons: 2005 YU55 – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) E'ne Chrisboom es e'ne Tanneboom, dä me Weihnachte met Kääze, Kuurle, Lametta un andere Saache schmöcke deet. Chrisbööm met Lichterkette stonn en d'r Adventszick om Weihnachtsmaat, vür Roathüüse, Kirche un op su manchem andere Platz. Rheinländer, die de Kreesch erlääf hann, saaren äwe och für Leuchkuurle Chrisbööm, die de Amis un Engländer Naax am Hemmel jesetz hann, bevür se de Städt suja am Helichovend bombardiere dääte. Commons: Christmas trees – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Klenkes es ö hüü z Dachs kom noch jebrud Erkennungszeeche van d Öcher. Öt wood als Jross jebrud. Öt es dä no ovve jereckde kleene Venger van d rääte Hand. Va 1970 a erinnerd ö Denkmol van dr Öcher Könstler Hubert Löneke am Holzjraav an öt Klenkes. Oche woch vreuer vöör sing Dochmacherindustrie un domet och vöör sing Noldefabrike bekannd. D Arbeeder, meest wore dat Kenger, nötzde vöör öt Ussorteere van d Nolde dr rääte Vänger. Dat Werk, dat Usklenke va schlääte Nolde an ö Band, vührde bei d Mensche zo scheeve kleen Vängere. Doher kutte sisch d (normale) Öcher at va Wiids un ohne Wööd an d scheeve kleene Vänger erkenne. Met d Zitt vorloor d Dochindustrie mi un mi d jruuße Roll en dö Regiun Oche. Dat Wohrzeeche „Klenkes“ bleed. No öt Klenkes es seijd 30 Joohr och ön Öcher Stadtziidung benannd, en dör Rotschläch övver Oche jejovve wäde. Entstange es di Ziidung als sujenannde Stattziidung zo d Erhöhung van d Priise van d ASEAG ä Oche. Öt Vörbeld woch dat „Kölner Volksblatt“. Klenkes
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Euklid va Alexandria (* 360 v. Chr., † 280 v. Chr.) woch önö Mathematiker us Jricheland. Euklids Werke ömfasse all di Denge, di d au Jriche va öt Rechne vorstonge, dat heechd Jeometrie un öt Rechne sälvs. Ävver och d Theori van d Musikk woch häm net vremd. Euklids bekanndste Werk heechd „D Elemente“. Övver Euklids Lääve es winnich bkannd. Mo nämmd a, dat hä öm öt Joohr 360 v. Chr. ä Athen jeboore wood. Jesecherd es, dat hä 13 Böch schreev, worän hä alles dat opschreev, wat bes dohen övver öt Rechne bekannd woch. Aavschrefde va di Böch woode, övversatze en öt Änglische, noch em 19. Jahrhondöt ä Ängland als Schüllboch jebrud. D Böch ömfasse, nävver öt Rechne no dr Pythagoras, dr Aavang van d Zaahletheorie un och Rejele övver öt Deele va Zaahle. Euklid kutt zeeje, da tön ön onendliche Zaahl va Premzaahle, dat heechd, Zaahle, di mä dörch sich sälvs un dörch 1 jedeeld wäde könne, jitt. D Euklidische Jeometri drätt bes hüü singe Naam. Övver Euklid D Elemente van dr Euklid Commons: Euklid