rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Ketschebursch, amptlich heecht di Ketschenburg, wor än va Stolberschs Brouwerei. Öt joov a paar en öt Stättsche. Suffe kutte de Stolberjer at immer jott. Dobei es d Ketschebursch dö bekanndste un woch öt längste Bier am maache. Bröckmanns Chris hot 1817 met öt Bier ajevange. 1985 mahde se de Ketschebursch zo. Öt luhnde sich net mii. Ävver mo kutt ön Zitt lang noch Ketschenbursch Pilz koofe. Än Brouwerei ä Münche hot dat Rezept jekooft. Ävver dat es nu vorbeij. Öt jitt ke Ketschenburjer Bier mi. An a Paar Wetschafte hange ävver immer noch Schelder va Ketschenbursch. Völl Lüüh sahte, dat mo dat Bier mä drenke kutt, wenn mo Kopping jähr hott. Angerö krääte nett jenoch dovan. Öff öt an öt Wasser us der Baach looch? Isch kann öt üsch nett sahre. Hü wirke di vam Wasserwerk en dat vreuer Brouwereihuus. Önnö Deel hand se avjerisse. Em Joohr 2008 ändernde sich noch ens jätt öm d Ketschebursch-Brouwerei. Ön Prevatpersun koovde dat Räät op, Ketschenburjer Biir brouwe z dörfe. Seijd di Zitt jitt öt dat Biir wärm ä
Dä Lemma-Titel he es jeschrieve un bochstabeet en de Sproch vum Oot. He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Vichtbaach, amptlich heecht ö Vichtbach, es önö Baach, dä dörch Stolbersch leuft. Dr Vichtbaach kütt va Rütsche. Do heescht ö äavver noch Jrölisbaach. Vorbei jeet öt a Rott un Mulartshött, dann kütt ö över dr Zwivöll no d Veet. An öt Nahtijällche kütt Wasser us Musbösch dozu un a Binsfeldhammer och noch us d Rüss. A dr Dalli es ö ä Ovverstolbersch, leuft dürch d Statt un verlätt se wärm ä Ongerstolbersch. En d Velau kütt ö met dr Mönsterbaach zösamme. Doruss weet donoo d Inde. Dat Wasser van dr Vichtbaach hand sö at vreuer jebrutt. Ä Mulartshött hödde sö öt vör de Hött nüüdisch, op de Veet un ä Stolbersch öm Messing un Koffer zö mache. Do se all dat Wasser brudde wooch öt dreckisch wii Sau. Öt stonk un d Änte em Baach kütte änö leed do. Vische joov öt komm noch em Baach dovöör ävver völl Ratte. Watt hänger dr Preem un dr Dalli Baach woch, dat hott met Wasser net
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Adler-Appöthek es Stolberschs äldste Kupferhoff. Mo vängt öm en d Burschstrooß 21, önö Steeworf van d Bursch vott. Dat Huus, mo erkännt öt an dr joldöne Adler över dr Äjang, es övverings öt ischte dat no d Bursch us Stee jebout wood. Öt stammt va Schleichers Lennad (op Huchdütsch hosch dä Leonhard Schleicher). Dovöör sahre och völl Lüüh doraa dr Schleicher Hoff. Jebouwd wood dä 1575. Unjeväär zweihondöt Johr spiider, im Joohr Joohr 1750 wood us dä Kupferhoff d Adler Appöthek. Dat woch änn va Söve Appötheke, die öt em Kreijß Oche joov. De Ankörö, die dat Huus zösamme halde un us d Bouzitt van dr Kupferhoff stamme, di jitt öt hüü noch. Anger Saache hat moch en de leitzte paar hondöt Johr jeändert. Hüü darf moch dat Huus net mi ömboue. Öt steht onger Denkmalschotz. Bess no dr Zweide Weltkresch woch en dat Huus immer ön Appöthek. Hü wonnö do Lüüh drenn. Ramm, Hans-Joachim (Redaktion), Mühlen, Hammerwerke und Kupferhöfe im Tal der Vicht und ihre Besitzer, Beiträge zur Stolberger Geschichte Bd. 23, Stolberg 1998, ISBN
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Kupferhoff Schaat (op Huchdütsch weed vam Kupferhof Schacht jesproche, stammt us öt Joohr 1600. Kupfermeester Lennad Schleicher, dä vöör sich önö Kupferhoff in de Burgstross jebout hot, de Adler Appöthek, boude dat Huus vöör sing Känger. Dä besteht ejentlich us 2 enkele Höff, änö es de Schaat, d Zweide es d Krautzenhoff. Hü sitt dat Huus angisch us als vreuer. Dä Ängang över dö Bröck es neu un woch damols van d Sie. Moch hatt ävver noch anger Saachö jöändert. D linke Vleuel es va 1808, da rääte va Ängß Achzehnde Jahrhondöt. 1719 wood us dä Kupferhoff ön Dochfabrik. Dr Chef woch öne Kupfermeester van Asten, Matthes met Vörnaam. 1874 bouwde se wärm öm un maade ön Verwahrschüll vöör Kenger doruss. Ön Zitt lang hödde se ön Böcherei do ongerjebraat, spiier ön Schüll. Va 1986 a kammo do jott eiße. Ramm, Hans-Joachim (Redaktion), Mühlen, Hammerwerke und Kupferhöfe im Tal der Vicht und ihre Besitzer, Beiträge zur Stolberger Geschichte Bd. 23, Stolberg 1998, ISBN 3-926830-12-3 (ä Huchdütsch) Commons: Kupferhoff Schaat – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Önö Kupferhoff es ön Messingfabrik, wi sö vreuer ä Stolbersch stäng. D Kupferhöff stamme us d Zitt als mo ä Stolbersch völl Messing maade. Bes z 1300 Mann wirkde vöör d Fabrikke. Dovöör joov öt a paar Jrönd. Ichtens hodde se ä Stolbersch almei. Op dr Breenijerberch an d Schlangebersch, dr Brockebersch un ä Wäth hand sö övver a paar Hondött Johr donoo jejraave. Suu wi di Messing maade brudde di völl mi Jalmei als Koffer. Völl Koffer koom us dr Harz. Öt woch winnijer Werk Messing he ä Stolbersch zö maache. Mo brudde net a zuvöll Jalmei zö schleeve. Zweidens hod mo ä Stolbersch jenoch Wasser, öm us dat Messing Plaate zö houe. Stolbersch hott jo d Vichtbaach, d Mönsterbaach un dö Inde. Dreidenz hott d Eifel jenoch Holz öm Vüür vöör di Öffent z mache. Dat janze vong onjeväär 1570 a. Kupfermeester Schleichers Lennad bouwde de ischte Fabrik un singe Kupferhoff der Schleichers Hoff, dämm moch hü als d Adler Appöthek kennt, stäng en d Nöh van d Bursch. Vöör d damollije Zitt woche de
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Kupfermeester woch önö Fabrikant va Messing en de Zitt tösche ongeväär 1570 un d Medde van öt 19. Jahrhondöt ä Stolbersch]]. Dö Kupfermeestere koome us Frankreich, de meedste trocke no Oche. Als Ävangelische hodde sö do ävver Probleme un koome no Stolbersch. He vonge sö dat vöör, watt sö vöör öt Werk brudde. Jalmei, Wasser us d Baache un Holz. Dozo koom, dat ä Stolbersch völl Lüh Werk sohte. Alles paaßte öm he zu bliivö. Dr ischte Kupfermeester, dä no Stolbersch koom wör Schleichers Lennad (op Huchdütsch Leonhard Schleicher). Hä bouwde 1585 dr Ischte Kupferhoff en de Burgstross. Än d beidste Zitt hott Stolbersch bess zo 40 Kupfermeestere. D bekanntste Kupfermeesterfamelisch wore d Famelisch Beck, d Hoeschs un Lynens, Mewis un Momma. Net zö verjeiße send Pelzer, Preem (op Huchdütsch Prym), Schardinel, Schleicher un van Asten. D Zitt van d Kupfermeester jäng am Äng vam 19. Jahrhondöt z Äng. Dr Jalmei jäng us. A paar van d Kupfermeestere bleeve ä Stolbersch. Dozo jehoode d Preeme. Ramm, Hans-Joachim (Redaktion), Mühlen, Hammerwerke und Kupferhöfe im Tal der Vicht
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dö Eng oder Inde es önö Baach ä Stolbersch. Hä leuft en d Ruur. D Stolberjer saahre, dat ö do avängt, wo d Mönsterbaach un d Vichtbaach zösammekomme. Dat es en d Velau. Usserhalb va Stolbersch saahre de Lüü, dat öt kenne Mönsterbach jitt und dat dr Mönsterbaach un d Inde öt selbö es. Dat dr Rest van d Welt an dr Mönsterbaach Inde sätt, dat stürt d Stolberjer net. Vöör os kütt dr Mönsterbaach us Mönster. Watt dovöör litt, dat interessert us net. Dr Mönsterbaach öff d Inde kütt va Bäljö, öm jenau zö see va Rähre. Va do us leuft dat Wasser dörch Mönster, Stolbersch, Eischwiller no Wisswiller, a Jüllich vorbei un dann en d Ruuhr. Wi moch sisch vörstelle kann, kommö an a paar Stelle anger Bääch zo dat Wasser us Bäljö. Dat send dr Fobisbaach, d Bechheimer Baach, d Iterbaach, d Holzbaach un ä Stolbersch dr Vichtbaach und dr Saubaach. Spiir komme do noch dr Fenksbaach, dr Omerbaach, dr Otterbaach un dr Wehebaach dozo. A paar kleng Bääch han isch jetzt övverschlaare. Dat
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Mönsterbaach es ene Baach dä dorsch Stolberch leufd. Dr Mönsterbaach kütt wi dr Naam at sätt üs Mönster. Dat dr Rest van d Welt an dr Mönsterbaach d (Inde) sätt, dat stürt d Stolberjer net. Jeht moch wiir öropp an d Quell, dann kütt mo bess no Bäljie. Ävver asu witt kikke d Stolberjer jo nett. Vöör os kütt dr Mönsterbaach us Mönster. Watt dovöör litt, dat interessert us net. Dr Mönsterbaach hat normalerwiis net völl Wasser ävver manchmoll da kütt ösu voll zösamme, dat d Jedau onger Wasser steht. D janze Bändö sänd dann änö See. Ävver dat es en d leitzte paar Johr net mi asu döck vörkomme. Di Alde verzelle noch, dat se vreuer an öt Währ jöschwomme send. Ävver hü maat dat kenne mi. Stolberch hat jo ön Schwömmhall. Normalerwiis leuft dat Wasser van dr Mönsterbaach reuisch durch die Jedau. Isch denk, mo soll noch schrieve, dat öt do noch sälde Veuel un anger Deere jitt un dat dat Wasser a d Dattele (ä Huchdütsch Tatternsteine) vorbeileuft. Mönsterbösch passeert öt und kütt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wä mer vum Suffe mullt, dä moss wesse, dat hät bei Mänsch un Deer ne angere Senn. Wat versteht mo onger Suffe? Völl drinke. Mii drenkö als nüüdisch wör. Drenke bes dat mo net mii wees, wat mo sätt. Im Rhingland do denke völl Lü, dat jeraad öm de Karnevalszitt völl jedronke, ja jesoffe wääde darf. Mo kann dann d janze Kroom öm sisch öröm verjeiße. Lääve, wi mo öt immer öns jähr deng. Anger Lü saahre dojäje, dat mo dovör net völl suffe moss. Isch denk, beede hant Räth. Isch schriiv dat och mä, damet mo weeß, wat met Suffe jemeent es. Isch well net entscheede, öf mo suffe moss öf net. De Medizin hät ongorsoht, wat bei öt Suffe e d Mänsch vörjeiht, un se hant jevonge, dat mansch enö vam Suff schläät wärm vott kütt, un aavelläsch vöör dr Alkohol es. Dat lit an de Jene, un dodraa, wi sing Älldere mät dr Alkohol ömjejange send. Deere, di jruuße Schlöck maache un völl Wasser op eimoll ä sesch erin trecke könne, doora sätt moch,
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Dattele (ä Huchdütsch weed van d Tatternsteine jesproche) send en d Jedau un jehüüre zo Stolbersch. Sö jehüüre zo ö Naturschotzjebiet. Wä dä klänge Wääsch van dr Brand us an d aue Kupferhoff Jedau vorbei jeht, dä sitt se op emoll op d lenke Sii. Do es ön unjeväär vönf öff säähs Metr huch Steewand. Alles decke Kaie. Op dr ischte Bleck vällt önö do janett völl op. Steen wii a völl anger Stelle och. Kikkt mo sisch di ävver nöödr a, dann sitt mo, dat di aussännt wi Petong. Un jenausu ess et. Mä hat kenn Mischmaschiin d Petong jemaat. Hä stammd us d Natur. Dä stammt us d Kohlezitt un ess unjeväär 320.000.000 Joohr alt. Damols joov et he önö jruuße breeö Floss un ö Meer. Dä Floss braat völl kleng Steen mit sich. Do wo hü d Jedau es, do woch vreuer ön deepe Stell en ö Meer. Dat Jeröll van d Floss völlde dat Louch op. Irjendwann koom do Klenn drop un dä hat alles zusammejebacke. Dat wood ösu hell wi Petong.
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Toki Pona ess en Kunnß Shprooch, dä Name häijß övvosaz: „Schöne Shprooch.“ Wëijl mer en dä Shprooch ävver këijn Jrooßbochshtave schriive dëijt, ußo en Främmpwööt, schriif se sesch sëllver toki pona. Toki Pona ess et eetß öffentlesch fürjeshtallt woode meddsen em Joohr 2001. Et Sonja Elen Kisa hät dat jedonn, un dat hat sesch di Shprooch och ußjedaach. Et ess en Övversäzzerėn uß Torronto en Kannada en Ammärrika, un ess en studdeete Shprooche Weßßeschafflorėn noch do bëij; jeboohre ess et em Joohr 1978, woohr allsů noch rėshtesh jung, wi t dė Shprooch objebout hät. Hee iss et „Fatter Onser“ op toki pona, övvosaz fom Pije: mama pi mi mute o, sina lon sewi kon. nimi sina li sewi. ma sina o kama. jan o pali e wile sina lon sewi kon en lon ma. o pana e moku pi tenpo suno ni tawa mi mute. o weka e pali ike mi. sama la mi weka e pali ike pi jan ante. o lawa ala e mi tawa ike. o lawa e mi tan ike. tenpo ali la ma en ken en pona li pi sina. Amen.
En der Brouwereje hän vröjo Bierfesilbero jeärrbejt. Enne Bierversilberer (dütsch:Außendienstmitarbeiter) hät met däm [räuje sälfs nix ze don jehat. Hä woach äver och nit en de Foarwalldong un däät och nix jrooß bestemme, woach ävver enne weschtijje Mann. Doaför woah dä mem Päd, odder der Kotsch, odo op schustos Rappe, shpäeder med de Bahn un dann mem Mopped oder Automobil ongerwäächs un däät Affnämmer för et Bijo fenge, un möt däänne de Foardrääsh över et Belivvere usmaache, un womööshlesh och et Jält ennämme. Dat heijs, enne Bijofosilboro hät us Bier Silberjeld för de Bräuerei jemaat, dröm han se dä Berof or esu jenoomt. Hück zer daachs heest mer de Biervosilbrer jans oon ongerscheed va de Brangsch eefach enne Außendienstmitarbeiter, wi langwijelesch.
Die Autobahn 293 (affjekööz: BAB 293, A 293), dat eß de Stadtautobahn fun Oldebursh em Oldeborjesche. De A293 jëijd_am Krüz Oldebursh-Nocht fun de A29 af, un gëijd_aam Dreieck Oldebursh-Wëßß en de A28 övver. Aan de Ußßfaat Oldebursh-Nadorst zwëijsh de Nochtangjënte af, di de Oldeborrjesche Veedele Ohmstede un Nadorst med_te A28, un med_te A29, verbėndt. Wäm_mer fum Sööde op dat Outobaan_Krüz Oldebursh-Nocht aan kütt, do kam_mer op de B211 övver Loy noh Brake faare. de Outobahne en Dückschland A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 A14 A15 A17 A19 A20 A21 A23 A24 A25 A26 A27 A28 A29 A30 A31 A33 A37 A38 A39 A40 A42 A43 A44 A45 A46 A48 A49 A52 A57 A59 A60 A61 A62 A63 A64 A65 A66 A67 A70 A71 A72 A73 A81 A92 A93 A94 A95 A96 A98 A99 A100 A103 A111 A113 A114 A115 A143 A210 A215 A226 A250 A252 A253 A255 A261 A270 A280 A281 A293 A352 A391 A392 A395 A445 A480 A485 A516 A524 A535 A540 A542 A544 A553 A555 A559 A560 A562 A565 A571 A573 A602 A620 A623 A643 A648 A650 A652 A656 A659 A661 A671 A672 A831 A861 A864 A952 A980 A995
Christoph Kolumbus (ital. Cristoforo Colombo, span. Cristóbal Colón, port. Cristovão Colombo, enjedeutsch Kolumbus; * waahrscheinlisch zwische_em 25. Aujuss un_em 31. Oktoober 1451 in Jenua; † 20. Mai 1506 in Valladolid) wor ene italienische Seefahrer em Deenst vum Spanische Könich. Unjewullt hätt hä dä Europäer dä Wech in et bis dohin unbekannte Amerika eröffnet. Hä hatt führ no Wääste zo sejele öm vun Europa noh Ossasie ze kumme. Dobei komm hä 1492 op en_er karibische Insel erruß. Hä seleves hätt bis ze singem Dud doran jeglöv, dat hä dä Wääch noh Hingerindie enddeck hatt. Sing fröhere Bezeichnung als dä europäische Enddecker vun Amerika witt höck koom noch jebruch. Dat litt doran dat hä nitt dä iirtzte Europäer wor dä noh Amerika jekumme is. Doch sing Faahte em Auftrach vun dä spanische Kroon hann bewirk, datt et Weltbild vun dä Europäer sich unheimlisch jeändert hätt un dat die anjefange hann de Neu Welt zo kolonisiere. Et iss un witt veel över inn deeskoteert, weil ob dä eene Sick hätt hä mit veel Mood un Enddeckerdrang sich un sing Mannschaff in jänzlisch unbekannte Jewässer jefüürt, ob dä andere Sick hätt hä domit och quasi Schold an dämm Völkermord dä Indiaaner im Zoch vunn
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Johannes Paul II., bürjerliche Naam Karol Józef Wojtyła (* 18. Mai 1920 en Wadowice bei Krakau, Pole; † 2. April 2005 em Vatikan) es am 16. Oktober 1978 zom 264. Paps von de Römisch-Katholische Kirch jewählt wudde. Sing Pontifikat vom 16. Oktober 1978 bes zom 2. April 2005 hätt net nur die Endphas vom Kaale Kreesch enjeleit, sondern och die Zick donoh stärk jepräsch. Su ka' me hück dovon ussjonn, dat am Daach von singer Wahl dat Engk vom Kommunismus un de Widdevereinijung vom ahle Europa vürjezeichnet wor. Johannes Paul II. wor dä Paps met de längste historisch beläschbare Ambszick noh em Pius IX. Singe Vürjänger wor Johannes Paul I., dämm sing Pontifikat nur 33 Daach jeduurt hätt. Singe Opfolger es Benedikt XVI. Am 1. Mai 2011, em Barmherzigkeitssonndaach, es Johannes Paul II., och „John Paul the Great“, „Johannes Paul dä Jruße“ ode en Ahnlehnung aan Karl dä Jruße (* 2. April 947) „Karol dä Jruße“ jenannt, en Rom sellisch jesproche wudde, wat et Volek ad bei singe Dudemiss om Petersplatz am 8. April 2005 met dä Wöörd „Santo subito!“ („Hellisch, äwe plötzlich!“) jeroofe hatt. Von
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Als_enne Freßklötsch, Frässklötsch, Fressknütsch bezëijshnet mer enne Minsch dä önjewööhnlesch fill un öff freß un süff, un och jähn förr_e Jelare ze krijje eß. För jewöönlejj_ess_enne Frëßklötsch och enne minsch, dämm singe Lihf enne jeweßße Ömfang hät, dä dozoo paß.
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Sprochwesseschaffler Georg Wenker hätt für singe "Atlas von de deutsche Sproche" sich e paar Sätz ussjedaach, domet me die ville Dialekte ungereneen verjliche kann. Em Winte fleeje de drüe Blaade en de Luff eröm. Et hüürt jlich op ze schneie, dann wierd et Wedde widde besse. Don Kolle en de Owwe, domet de Melesch bahl koche deet (ze koche anfängk). Dä joode ahle Mann eß me'm Päärd o'm Ieß enjebroche un en dat kahle Wasse jefalle. Hä eß vür vier ode sechs Woche jestorwe. Dat Füür wor ze heeß, die Kooche sen jo ungen janz schwatz jebrannt. Hä deet de Eie emme ohne Salz un Peffe eiße. De Föß do'me (su ärsch) wie, ich jlööf, in hann se me durchjeloofe. Ich ben selewe bei der Frau jewääse un hann et ihr jesaat, un se säät, se däät et och dä Dochte Ich will et och nimmie widde don/maache. Ich schlaren d'r jlich m'em Kochlöffel öm de Uhre, du Aap. Wo jehs du (dann) hin? Solle me metjonn (met de jonn)? Dat / Et sen schläächte Zigge. (Ming) Leev Könd, blief hee ungen stonn, die dreckelije
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Autobahn 555 (affjekööz: BAB 555, A 555), dat eß de Fobendong zwesche em Fodëijlo-Kriis_en Kölle un dämm en Bonn un angersch_eröm. En de Zick fun de Bonner Republik wood se och dr Diplomate Schnëllwääsh oddo, ußerhallef_fun Bonn, de Diplomaate_Rënnbahn jenannt. Di Shtroohß wood ald en de Joohre 1929 beß 1932 jebout un eß domet de äälste Autobahn, di mer noch hann. Am 6. Oujoßß 1932 en betriip jenomme, woor se eetß en „Kraftwareshtrohß“ oohne Kreuzonge un med ëijnem Raßßplaz. Se hädd_och nur zwëij Faa_Spuure jehatt un wood beß 1958 formëll als_en Land_Shtrohß jefööt, un dann en en Autobahn ömjewidmet oohne dat aan däm Bou jet jemaat woode wöhr. Domohlß moote Autobahne noch këij Meddelshtiife hann. Dä kohm aff 1964, wo de Autobahn Kölle-Bonn op drëij Spure med Meddeshtriife un Shtandshtriife ußjebout wood — beß obb_e paa nüssellijje Shtöcksher am Aanfang un am Ëngk, un aale Bröcke. Dä Ußbou wohr dann em Joohr 1966 janz fäädesch. En der 1990-er Joohre han se op dä A555 enne Fällt-Fosooch jemaat, öm de Maud_op Autobaane ußzeprobėere, un dat mer di och automatesch ensammel künne sůllt. Spääder woote of Fällt-Fosooche
Sibbeschlöfer hamme am 27. Juni, dä als Wedderlosdaach für'et Wedder von de nächste sibbe Woche, alsu vom Somme, jillt. Schingk aan dämm Daach de Sonn, soll et ne heeße un schöne Somme jäwe. Räänt et aan dämm Daach, soll et ne räänije un durchwaaße Somme jäwe. Dä Naam hätt dä Daach von e'ner Lejend, dat sibbe Bröde rond 200 Johr lang en e'ner Höll bei Ephesus jeschloofe hann solle un su de Christenverfolgung öwerläff hann, Noh ahlem Voleksjlaube soll me op Sibbeschlöfer Ießekruck jäjen Koppping äärnte un em Huus drüë. Övver dr Sibbeschlöfer
De Outobahn 565 (koot: BAB 565) A565 verbindt de Outobahne A59 un A61. Se löüf zwesche em Drëijek Beuel unn_em Krüz Meckem, krüz der Rhing em Norrde fun Bonn, woh se och de A555 treff, un jëijd och e jood Shtöck dorresch de Shtadt. de Outobahne en Dückschland A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 A9 A10 A11 A12 A13 A14 A15 A17 A19 A20 A21 A23 A24 A25 A26 A27 A28 A29 A30 A31 A33 A37 A38 A39 A40 A42 A43 A44 A45 A46 A48 A49 A52 A57 A59 A60 A61 A62 A63 A64 A65 A66 A67 A70 A71 A72 A73 A81 A92 A93 A94 A95 A96 A98 A99 A100 A103 A111 A113 A114 A115 A143 A210 A215 A226 A250 A252 A253 A255 A261 A270 A280 A281 A293 A352 A391 A392 A395 A445 A480 A485 A516 A524 A535 A540 A542 A544 A553 A555 A559 A560 A562 A565 A571 A573 A602 A620 A623 A643 A648 A650 A652 A656 A659 A661 A671 A672 A831 A861 A864 A952 A980 A995
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Zwiivöll, amptlich heescht dat Veedel va Stolbersch Zweifall es e va 19 Stadtdeele un hott Ängß 2008 (do hant sö öt leitzte mol jezallt) jenau 1.646 Lü, di he wonnde. Mo weeß net jenau, wii dr Zwivöll a singe Naam kütt. Enn Erklärung wöör di, dat dä Höttemeester, dä em 13. Jahrhondöt op dr Zwivöll ö Hammerwerk boude, net jenau woss, wozo dr Zwiivöll jehütt, z Jüllisch öf z Monschau. Hä wooch em Zweifell. Hüüzödach jehüüt dr Zwivöll zo Stolbersch. Wä öns dörch d Eefel veehrt un dörch dr Zwiivöll kütt, da söll sisch d ävanjellische Kerch va 1683 akikke. Dr Altach uss wisse Marmor sitt doll us. Nett verpaaße darf moch, dat Kluster op dr Zwiivöll zo besöcke. Dr Spetznaam van d Zwiivöller es Eeschekülle. Commons: Belder us Stolbersch – (ä Huchdütsch) Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau |
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Kluster Maria Regina op dr Zwivöll jehütt dr Karmeliterorden, dat heescht dr Orden van os leev Vrau op dr Karmelbersch. 1954/1955 boude 12 öv 13 Nonne zösamme met Hölp van Stolberjer un besojisch Zwiivöller dat Kluster op öne Hövvel. Öt ess änä van d schünnste Stelle, di dr Zwiivöll z beene hat. D Nonne hant vorsproche, dat Kluster nie opzöjävve. Jeld verdehne se dodörch, dat se Hostie backe un bo a jedde Kersch vorkoofe. En d leitzte Zitt hat dr Orden ä Rom versoht, dat Kluster zo zö maache. Ävver d Nonne jävve net op un dönt alles, öm wiir do lääve zö könne. D leitzde Nonn hat Ängß 2022 dat Kluster vorlosse. Öt wood an önö Prevatmann vorkoovd un es ke Kluster mi. Commons: Belder us Stolbersch – (ä Huchdütsch)
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Veet, amptlich heecht dä Ort Vicht es änö va 19 Stadttdeele, dii zo Stolbersch jehüüre. Als moch Ängs 2005 jezallt hat, wii völl Lüü do wonne, do kohm moch op 1900. D Veet litt tösche dr Zwiivöll un d Kreuzung am Nahtijällche. Dr Naam Veet kütt van dr Vichtbaach, dä a zwai Ställä dörch dr Ocht läuft. Mo nämmt a, dat at d au Römer he jelääft hant, denn öt joov ön Römerstrooß no Breenisch, di övver d Veet jäng. Sescher es op jedde Vall, dat 1322 de Veet „Feischt“ hosch. Suu steet öt en au Bösch. 1537 baude de Stollewerks Bröhr zwei Wasserrähr vör ön Öl- un Koormölle op de Veet. Raitmeestere, di us IIsor Plaate maade, joov öt op dr Junkershammer, Neuenhammer un Plattenhammer. Tösche 1755 un 1757 maade Erdbebn op d Veet völl kapott. D Veet jöhüüt va 1972 a zo Stolbersch. Op de Veet jitt öt völl Lehm. Dat es dr Jrond dovöör, dat mo di van de Veet d Leemjörresse nennt. Commons: Belder us Stolbersch – (ä Huchdütsch) Ööt un Veedelle
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Leemjörresse es dr Spetznaam vöör d Veeter, dii, dii en öt Stolberjer Stadtdeel Veet wonne. A völl Stelle op d Veet jitt öt Leem. Da kütt, su denke d Lüüh, van dr Vichtbaach, dä dörch d Veet läuft un dä Leem he aavjelahne hat. Vam Joohr 1935 a jitt öt op de Veet dr Karnevalsvorein „Närrische Leemjörresse“ un wä op d Veet Karneval viire well, da kennt dat Lättche „Alaaf d Veet“. Doren kütt an a paar Ställö Leemjörres vöör.