rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Hellije Rochus *6. Aujust 1295; † 16. Aujust 1327 weed och St. Rochus jenannt. Eejentlich hosch hä Rochus va Montpellier. Än ön Lejende weed verzallt, dat hä bei ön Piljervaard völl pestkranke Lüü jeholpe hatt. Rochus va Montpellier es önö katholische Hellije un en d Kersch weed dr 6. August em Jedächtnis a häm jeviirt. Hä wood als rische Sohn ä Montpellier, dat litt bei d Franzuuse, jeboore. Als hä met 20 Jooch sing Äldere verloor, do hat hä öt janze Jeld verschenkt un es en dr Orden van dr Franz von Assisi äjötroone. 1317es hä no Rom jepiljert un hat ongerwääß völl Pestkranke jeholpe. 1322 woch hä op dr Wääch Heem no Piacenza un wood selvs pestkrank. Kenne hat häm jeholpe. Hä jäng en ön Hütt un Ängele solle häm jesond geflecht ha bes hä wärm wiir wandere kutt. D Pest hott häm ävver asu verändert, dat häm kenne mii erkannt hott un moch hem vöör önö Spiun jehalde hat. Hä koom vöör vönf Joohr en ö Jevängnis i hä storv. Isch als hä duud
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Hahnepooz ov Hahnentor eß de wäßleschßte fun der aahle Shtadtpooze fun Kölle uss_em Meddelalldor, un shtëijt jäz noch — dëijlß widdor opjebout — aam Ruddolfplaz dem Verkehr un der Shtrooßebaahne em Wääsh, die fun de Oochener Shtrooß un Richard Wagner Shtroohß en de Shtadd_erinn op der Nüühmaat aan odder övver de ZäzillijeShtroohß un retuur wolle. Commons: Hahnentorburg – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Napoléon Bonaparte (* 15. Aujust 1769) ä Ajaccio op Korsika; † 5. Aujust 1821 op St. Helena. Hä woch önö Staatsmann un Veldhäär. Em singe Name weed op Franzüüsesch wie [napoleɔ̃ bonɑpɑrt] (IPA) ußjeshproche. Napoleon wood als Napoleone Buonaparte ä Ajaccio op Korsika jeboorö. Sing Äldere woore Carlo Buonaparte un Laetitia Ramolino. Hä hott Zwölf Jeschwistere wobei hä dr Zweitäldste woch. Napoleon besoot d Schüll ä Ajaccio un hott Spass am Läse un an Jeschichte. Singe Papp hott vreuer davöör jekämpft, dat Korsika van d Franzuuse unavhängisch wood. Dä Jedanke hat Napoleon lang em Kopp jehatt. Napoleons Papp schaffte öt, dat Napoleon bei öt Militär van d Franzuuse usjebeld wood. Em Dezember 1778 koom hä zösamme met singe äldere Brooch no Autun, öm do d französische Sproch richtisch z liire. Ö Jooch spiir jäng hä als jonge Soldat no Brienne, öm do usjöbeld z wääde. Hä koom bei di ange jong Soldate ävver net jott a. Än d Schöll wooch hä mä em Rechne un en Jeschichte jott. En ö paar Fäscher wood hä isch jar net
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Carolinensiel es ö kläng Dorp ä Ostfriesland. Öt litt em Kreijjs Wittmund ä Niedersachse. Carolinensiel wood 1730 jejründ. Öm 1500 hand d Fürstin Christine Charlotte va Ostfriesland un Anton Günther va Oldenbursch, dä och dr Häär va Jever wooch, ajövange, öt Land äzödeische. 1729 wooch öt Ädeische z Äng un jenoch Land jewonne. Öt Land, op däm Carolinensiel hü litt, wooch jewonne. Am 16. März 1730 woode d ischte Stöcker Land an d Buure vorpacht. Dat wooch d Jeburtsstond va Carolinensiel. Carolinensiel litt siihr wenkjeschötzt, un dat maade dat Stättsche zom beitste Haafe va Ostfriesland. Besongisch Koor, Jömöss un Ädäppel woode vorschefft un Hoolz un Koohle a Land braat. En di sövve Joohre no 1806 sorchte Napoleon met sing Kontinentalsperre dovöör, dat dr Haafe bo kapottjäng. Sing beitzte Zitt hott Carolinensiel en d Medde van öt 19. Jahrhondöt. Bo 60 Scheffe loohre em Hafen un 2 eeje Werfte boude Scheffe. Övver 50 Kapitääne voore öruss. Iisch als Dampfscheffe flötter woore, jäng d Zitt va Carolinensiel z Äng. Hü es Carolinensiel önö Turistenort. 1983 wood Carolinensiel als Nordseebad
Den Holländern ihr Provins Drenthe litt en et Noord Oßte van dat Land. Dä ier Houpshtad es Assen. Doa schwaadt ma Nedersaksėsh un sät Drenthe ov Drentie doa för. De Profinß jränz em Norde aan de Profinß Jroninge, em Oste aan dat doütsche Bunndeßland Needersakße, em Sööde aan de Profinß Overijssel un em Wäßte aan Friesland. De Neederläng ier Profinnze Drenthe • Flevoland • Friesland • Gelderland • Groningen • Limburg • Noord-Brabant • Noord-Holland • Overijssel • Utrecht • Zeeland • Zuid-Holland
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Carlo Maria di Buonaparte (* 29. März 1746 ä Ajaccio; † 24. Februar 1785) woch dr Papp va Napoleon I.. Met 14 Joohr storv singe Papp, un singe Onkel Archidiakon Lucciano Buonaparte kömmerde sisch öm häm. Carlo studiirde 1762 ä Pisa d Juristörei un hiirode Laetitia Ramolino am 2. Juni 1762). Net lang no d Huuchzitt sooht Carlo Kontakt zo Pascal Paoli, önö korsische Aführer un Rebell. Hä wool häm als Jurist zor Sii stoh un wood als Jesandte no Rom jescheckt, öm do vöör d Unavhängichkeet va Korsika z sprääche. Dr Papst hott Korsika Jenua jölinnt un mä hä kutt övver Korsika entscheede. Ävver öt koom angisch. Am 15. Mai 1768 vorkoofte Jenua Korsika an d Franzuuse, un va do a kämpfte Paoli jäje Frankreich. Carlo di Buonaparte jäng met sing Famelisch en d Bersch un wood önö Partisan. E Jooch spiidr jreffe d Franzuuse weer a, un Paoli vorloor, Carlo di Buonaparte heelt länger dörch. Am 23. Mai 1769 braate d Franzuuse häm ö Anjebot met Graf Vaux z verhandele. Vaux vorsproch alle Rebelle Vreede
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Filippo Antonio Pasquale de' Paoli (Pascal Paoli) (* 6. Aprel 1725 ä Stretta/Morosaglia; † 5. Februar 1807 ä London) woch önö korsische Revulutionär. Dr Papp va Paoli woch önö Art Rejierungschef op Korsika als dat noch onger dr Könnig Theodor I. ön Monarschii woch. Wä d Jeschicht va Korsika kennt, dä weeß dat d Insel nät lang on Monarschii woch un als Paoli 1755 us Neapel no Korsika zöröck koom, da wooch öt met d Monarschii at vorbei. Paoli kämpfte als Aaführer van d Girilla jäje Jenua, dat do öt Saahre hott. Heebei hott hä övverraschönd völl Erfolsch. Paolo versoot ön Demokratie ä Korsika äzöfüüre. Heebei holp häm Carlo Buonaparte. Hä wooch Paolis rääte Hand un versoot, ä Rom vöör Korsika z spräche. Singe Jechner änderde sisch als Jenua am 5. Mai 1768 Korsika an d Franzuuse vorkoovde. Paoli kämpfde va do a jäje Frankreich. Isch al 22 000 Mann van dr Graaf Vaux akoome moot hä opjävve. Am 9. Mai 1769 joov hä op un jäng en öt Exil no Ängland. Ä London storv hä am
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ajaccio es d Hauptstadt van d Insel Korsika. Em Joohr 1999 wonnde ä Ajaccio onjöväär 52.800 Lüüh. Öt jehüüd zo Frankreisch. Ajaccio litt em Weste va Korsika. Em Joohr 1492 wood Ajaccio van Lüüh us Jenua jejrönd. Ävver öt duurde bes en öt 17. Jahrhondöt un 18. Jahrhondöt, bes moch övver Ajaccio avong z mulle. Dat hott met de Franzuuse z do. 1768 övvernomm Frankreisch d Insel un Ajaccio wood ön wischtije Statt, 1811 ön Art Hauptstadt. Napoleon wood ä Ajaccio 1769 jeboore. Va 1982 a es he öt korsische Parlament. En de Stadt Ajaccio jidd_et ene Fooßballverein, dä AC Ajaccio. Office Municipal du Tourisme d'Ajaccio – vöör Turistö ä franz. un änglisch
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Maria Laetitia Ramolino, völl saahre och statt Laetitia Letizia (24. Aujust 1750 ä Ajaccio op Korsika; † 2. Februar 1836 ä Rom). Sö woch d Mamm va Napoleon. Laetitias Papp woch änö van d Rische of Korsika un woch ön Zitt lang Chef van d Jarnisuun ä Ajaccio. Als hä storv, do hiirode Laetitias Mamm ö zweide Moll, desmoll Franz Fesch, dä us d Schweiz koom. Laetitia Ramolino hiroode am 2. Juni 1764 ä Korsika Carlo Buonaparte. Sei helt immer zo häm selvs als hä met Pascal Paoli jäje Frankreich kämpfde. Laetitia bleed su lang öt jäng op Korsika. Dobei holp hör dr zweitäldste Sohn Napoleon, dä d Famelisch Jeld scheckte. Als Frankreisch Korsika verloor mood Laetitia d Insel vorlosse. Laetitia kreet 13 Kenger, 8 övverläävde ävver mä. Öt woore öt Alder no: Joseph Bonaparte, Napoléon Bonaparte, Lucien Bonaparte, Elisa Bonaparte, Louis Bonaparte, Pauline Bonaparte, Caroline Bonaparte un Jérôme Bonaparte. Laetitia vorstäng sich net jott met her Schweierdooter Josephine un koom doher och net no d Krönung van hörre Sohn zom Kaiser. Letitizia storv am 2. Februar
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jenua amptlich heecht dat Genua, es ön Statt ä Italien un hat onjeväär 650.000 Lüüh em Centrum un knapp 800.000 en d Nöö wonne. Ävver öt jitt och ön Provinz met dr selbe Naam. Jenua litt em Nordwesten va Italie en d Regiun Ligurien. Dr Hafen va Jenua es ene van d jrüütze an öt Meddelmeer un wä ön Kreutzvaart maad, da vängt di meetstöns em Hafen va Jenua a. Ävver och völl Contäner wäde he vorlaane. Wä öns no Jenua kütt, dä soll sich d Altstatt akicke. Öt es zwar völl vorvalle ävver d Altstatt es en van d jrüütze am Mittelmeer un öne Besökk wäät. Offizielle Siij van öt Fremdenverkehrsamt us Jenua (Op Ėtalljänėsch)
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Christine Charlotte wood am 21. Oktober 1645) ä Stuttjart jeboore un storv am 16. Mai 1699) ä Bruchhausen. Dat litt än d Grafschaft Hoya. Se rejiirde Ostfriesland no dr Duud van höre Mann övver 25 Joohr un jallt als kenn joo Herrschörin. Christine wool immer mee Macht ha, mo kutt met her net vernönftisch mulle un sei joove z völl Jeld us. Met 17 Joohr hiirode Christine am 10. Mai 1662 Georg Friedrich von Ostfriesland. No 3 Joohr storv Georg ävver. 3 Kenger kräät Christine van häm en di kotte Zitt. Di 2 Mädscher storve, ävver dr Christian Eberhard wood ö paar Mond no dr Duud va singe Papp jeboore. Christine vorsoot Ostfriesland wi önö klänge Tyrann z rejiere. Dabei koom öt bo zo önö Bürjerkresch. Als dr Kaiser dat merkte sorchte hä dovöör, dat Christian Eberhard flötter an d Rejierung koom. Dörch d joldene Linisch, amptlich sprecht moch van d „Goldene Linie“, wood d Jrenz tösche Ostfriesland un Oldenbursch neu jetrocke ävver öt holp och, neu Land an öt Meer zu jewänne. Ö Nokikksel övver Ostfriesland
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Nahtijällche, ejentlich heescht dat jo Nachtigällchen, kennt ä Stolbersch jedder. Öt wooch seit Iwichkeete ö Restorang, looch ävver ön Zitt läch. Wä öt sökkt, da moss no d Kreuzung van d L 12, di van dr Breenijerberch no Muusböch jeet, un d Strooß, dii d Veet met Stolbersch verbängt, komme. Dat es d L 238. Jedau do litt öt. Ävver wä no Veet Dreiäck vroot, dä weet richtisch jescheckt. Dä Besetzer van öt Nahtijällche hat en d leitzte Zitt a paar Moll jewääßelt. Ön Zitt lang, su saate völl Lüü, joov öt he dr beitste Suurbroone va Stolbersch. Hüü kann moch öt Nahtijällche miite, wenn jätt z viire es.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ernst Ingmar Bergman (* 14. Juli 1918) ä Uppsala; † 30. Juli 2007 op Fårö) woch önö Regisseur us Schweede. Ingmar Bergmans Papp woch dr Pastuur Erik Berman, sing Mamm hosch Karin Bergman. Met 19 Joohr jäng hä no Stockholm un studiirde Literatuur. Dat leev ävver net wi hä sisch dat vörjestallt hot un hä maade dat net bes zum Äng. Ingmar hot at immer Spass an öt Theatr un jehood zo ön Studentejrupp, di Theatr maade. Hä woch do d ischte Hölp van dr Rejissör. Än di Zitt koom dr Film op un hä vong och domet a. Nävver si Wärk met Filme werkte hä völl an öt Theatr, wobei hä besongisch ä sing Heemöt Helsingborg un och ä Göteborg un Malmö völl werkte. Va 1963 bes 1966 woch hä dr Chef van öt Theatr ä Stockholm. Tösche Joohr un 1985 woch Bergman am Residenztheatr ä Münche. 1995 trock hä sisch janz vam Theatr zoröck. Ingmar woch vönfmoll vorhiirod un hott nüng Kenger. Bermans driinde övver 35 Filmö un schreev och Driiböch zo 6. Ä Dütschland
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Suurbroone es ö Eiße, dat öt öm Rhingland dökk jitt un janz einfach z maache ess. Watt brutt moch dozo? 1 Kilo Päädfleesch, jätt Essisch, 2 Lorrbeerbläär, 2 Nelke, 2 Öcher Prente, 1 Ölsch, jätt Botter, Appelkrutt övv Röbbekrutt, Peffer un Salz. Dat Päädfleesch weed zösamme met önö joe Schoss Essisch, 2 Lorrbeerbläär, 2 Nelke un ösuvöll Wasser vör önjöväär 3 Daach kööl jehalde, dat dat Fleesch emmer janz en di Brööh steht. Aaf un zo moss moch öt at öns driine. No di 3 Daach weed jebroone. En önö Pott weed Botter ußjölosse un dat Ölsch ajebroone. Dozo jitt moch dat Fleesch op dat moch jät Peffer jitt. Salz kütt isch spiidr dorop. Moch broont öt so lang bes dat öt jätt värv kitt. Dono jitt moch ön joo Tass van di Brööh dozo un vüllt dann asu völl Wasser dozo, dat moch jönoch Zaus kitt. Di Lorrbeerbläär un di Nelke komme och dozo. Dann bröckelt moch di 2 Öcher Prente en de Pott un unjeväär 1,5 jruuße Läffel Appelkrutt. Wä wäll, da kann och noch
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jérôme Bonaparte wood am 15. November 1784) ä Ajaccio jeboore un storv am 24. Juni 1860 ä Paris. Jérôme woch dr jöngste Brooch va Napoléon Bonaparte. Hä jöhood zo d französische Marine, jäng dann ävver no Amärika, wo hä ä Baltimore sing Vrau kännelierde. Öt woch Elizabeth Patterson. Sei krääte ö Kengk Jérôme Bonaparte-Patterson, dä ävver spiir Jérôme Napoléon Bonaparte jönannt wood. Napoléon Bonaparte akzeptierde di Hiirood net un annulierde se. Dörch Frankreischs Politik öm 1800 entstäng ö Könnigrich Westphale neu, dat öt bes dohen noch net jjejovve hott. Jérôme wood dr Könnig. Em Laufe van d Zitt mood hä ömträcke, wora ö Vüür Schold wooch. Sii Schloss brannt aav. Dr Könnig hott önö komische Spetznaam. Öt Volk nannt häm „Könnig Lostisch“. Dr Jrond woch dä, dat hä mä ännä dütsche Satz saare kutt und ä wooch: „Morje wärm löstisch“. Jérôme hott en di Zitt 3 Kenger met sing Vrau Katharina va Württembersch. No d Völkerschlacht va Leipzisch em Joohr 1813 wood öt Könnigrich Westphale opjölöst Als sing Vrau storv hiirode Jérôme ä Italie Giustina Pecori-Suárez. Prenz
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Invalidendom wood tösche 1679 un 1708 va Jules Hardouin-Mansart jeboud. Dr Könnig va Frankreich hod dä Opdraach jejovve, Vorletzde us dr Kresch ä Heime ongerzöbrenge. Dr Invalidendom jöhood zo di Hüüser un Kersche, di dozoo entstange send. Ävver öt sollt net mä ön normal Kersch wääde. Dr Könnig woohl och ha, dat he d Helde us dr Kresch jeiirt woode. Us dä Jrond joov öt Böreiche vöör öt normale Volk un vöör d besser jestallde Lüü. En dr Invalidendom woode völl bekannde Lüü bögraave. Su litt Napoléon Bonaparte en d Kersch. No singe Duud op St. Helena ärlaupde d Ängländer d Franzuuse isch 1840 Napoleon en dr Invalidendom z begraave, 19 Joohr no singe Duud. Ävver och noch angere us d Famelisch Napoléon send he begraave. Su litt Napoléons Brooch Joseph un och Jérôme he. 1940 wood dr Sohn va Napoléons I., Napoléon II. och he begraave. Adolf Hitler soll dovöör jesorcht ha, öm singe jooe Well vöör d Franzuuse z zeeje. Zo d Famelisch va Napoléon komme noch völl anger Persönlichkeete, di he begraave woode.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) St. Helena es ön Insel un litt em Südatlantik. Im Joohr 2016 hod öt 4.534 Äwohner. St. Helena jehüüd zo d änglische Jebiite ä Övversee, weed ävver zösamme met Ascensoin un Tristan de Cunha verwalt. D Insele liie öf Dusende Kilometr usseree. Wenn moch övver St. Helena spreecht, dann moss moch bedänke, dat d Insel mä 122 km² jruuß es un entstange es dörch vulkanische Aktiviteit. St. Helena speelt an sisch komm ön Roll ävver eemoll hand d Lüü övver d kleng Insel jesproche. Napoléon Bonaparte wood 1815 van d Alliierde heehänn en öt Exil jescheckt. Em Joohr 1821 storv hä och op d Insel. St. Helena wood van d Portujiise entdeckt jehüüd ävver seijd 1833 zo Ängland. D Sii van d Rejiirung ä Änglisch Commons: St. Helena – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald enz länger sinn, wenn do mithilfs. Jlich aanpakke? Dann loß jonn! De Staate en Europa Albanien • Andorra • Jrußbritannie • Estland • Belgien • Bosnien-Herzegovina • Bulgarije • Dänemark
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Muusböch, amptlich heecht dat Stadtdeel va Stolbersch Mausbach, jehüüd seid 1816 zom Kreijß Oche un hott Ängs 2005 insjesamt 4.700 Äwohner. Öt litt tösche Jressenich un Veet Dreieck, dö Kreuzung am Nahtijällche. Mo weeß, dat Muusböch us ön fränkische Siedlung entstange es. Spiir had öt zo Mönster jehood. D Kupfermeestere notzde dr Jalmei em Boom un hand do jejraave. Tösche 1809 un 1919 entstäng d jrüütze Kull, Diepenlinchen jenannt. Wä no Muusböch kütt, da sollt öns an dr Muusbier Hoff vorbeijoo. Dä äntstäng öm öt Joohr 1000 dörch dr Apt va Mönster. Dr Hoff wood zwar 1689 kapott jemaat, ävver 1730 va Alfons Suys, önö angere Apt, wärm opjebout. Dürch singe Wappestee kräät dr Hoff dr Naam Bursch va Muusböch. Commons: Belder us Stolbersch – (ä Huchdütsch) Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Provinz Jenua litt än d Regiun Legurien. D bekanntste Stadt es sescherlich Jenua selves ävver di anger jruuße Städte send Rapallo (30.000 Äwohner), Chiavari (25.000 Äwohner), Sestri Levante (20.000 Äwohner), Lavagna (13.000 Äwohner) un noch a paar klennere. Met övver 600.000 Lüü es d Stadt Jenua d wichtigste Stadt van d Provinz un d Houpstadt.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Joldene Linisch, amptlich heecht di Goldene Linie vam 22. Dezember 1666 wooch ön Jrenz tösche Ostfriesland un Oldenbursch. Sei entstong em 17. Jahrhondöt un besteht hüü noch als Jrenz tösche d Kreijse Wittmund un Friesland. Dr Jrund vöör di Jrenz wooch, dat öt bei öt Ädeische kenne Stritt tösche Christine Charlotte va Ostfriesland un Graf Anton Günther va Oldenbursch jävve sollt. D Jrenz leef jenau van d Aavang van dr Deisch tösche d Insele Spiekeroog un Wangeroog. Trotz di Jrenz hat öt noch ön Zitt lang Stritt tösche di 2 Städte jejovve. Dä wood isch Joohr 1743 beänd als Oldenbursch 11 000 Taler a Friesland zahlde. D Laach van d Insele hat sich verschobe un de Joldene Linnisch läufd hüü dörch Spiekeroog. Museumswäsch Carolinensiel (ä Huchdütsch) Dütsche Sielhafenmuseum ä Carolinensiel (ä Huchdütsch)
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Schomet es ee va 19 Naturschutzjebiet en d Nöö va Breenisch. Öt litt em Kreijß Ooche bei Stolbersch (Rhingland). Vreuer woore dat 4 Steebröch. En di janze Jäjend hand s vreuer Blaustee jebroche. Däm brudde s vöör d Hüüser, ävver och öm Kalk z bränne. Enn van di Kulle hat moch janz zojeworpe, un moch erkännt nüüß mi dovan. Ävver die angere send noch jott z see. Ä änn van di Steebröch es hüüzödach önö See. Vreuer jänge d Kenger dorän schwömme, ävver hüü hat Stolbersch jo ö Schwömmbad. En di Kulle stönd selde Planze, un Orchidee jitt öt do och. A manche Stelle vängt moch och Fossilie.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Weeth, amptlich heecht dat Stadtdeel va Stolbersch Werth, jehüüd va 1972 a zom Kreijß Öche. Dat Dörpche hat unjöväär 1.000 Äwohner. Weeth litt tösche Gressenich, Muusböch und dr Donnerberch. Bes Joohr 1794 jehood Weeth zu Nuthberch. Op Huchdütsch heecht dö Ort Nothberg. Donoo koom öt bes 1815 zu Jressenisch. 1816 ändende sich dat wärm. Weeth wood dr preußische Landkreijs Oche zojeschlaare. Va 1972aa jehood öt dann zo Stolberg. An d Hauptstroßß litt Medde en öt Örtche de Kerch St. Josef, die 1949 entstange es un ön Notkerch ersatze hat, di us öt Joohr 1918 ersatze hat, die 1944 dörch dr Kresch kapott jemaat woode woch. Seid 1953 es Weeth ön eeje Jemeinde. Commons: Belder us Stolbersch – (ä Huchdütsch) Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Enne Köpper eß enne Shprong en et Wasser, woh bëij der Minsch mem Kopp föraan un lang ußjeshtrëk — fö_jewööhnlesh de Ärm och, un de Häng övver em Kopp zosamme jelaat, platt wi bem Bedde — en_t Naßß enndouch. Dat määt me dermiihtß em Schwömmbad, kam_mer ävver em Prizip och övverall donn. Oohne Bademëijsto un Shprongtorrem eß dat allodengß och jevääolesh. Jenou_esu, wam_mer de Ärrm aan de Sig_vum Körrper läät, un de Häng net et eetß et Wasser dëijle. För de miihßte Schwemmprööfonge sen Köper jefordot, un Rettongßschwömmer un Bademëijster mößße se künne. Bëij_em Rëte ess_et joot, med Aanlouf esu wigk wi mööschlesh ze kumme, wëijl me do met flöcker eß wi met Schwemme. Bëijem Wettschwömme weede de allomiihtßte Wëtbewärrbe med ennem Köpper als Shtachtshprong bejonne. Och dobëij eß wigk föraankomme un dan donoh tirëk_loß_schwemme könne en joode Saach. Et jit jannze Mëijstoschaffte em Torremsprenge, woh Köpper en alle Warijazjohne jezëijsh un bewertət wääde. En de miihßte Fäll es et dobëij besönndoß joot, wam_mer besönder jlat un jraad en et Warrer erinn jitsh un et winnish oddo jaa nit spretz. Dr Weitköpper_Olümpia_Rekocht lett bei 19,05 m
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Breenijerheed, di amptlich Breinigerheide jenannt weed, es ö Ortsdeel va Breenisch un jehüüd domet zo Stolbersch. Öt litt en d Nööh va Vänwääje, Mönster un Dorp. Breenijerheed litt em Kreijs Oche. Öt weed zo Breenisch jezallt. En d leitzde Monde wood övver d Breenijerheed völl jesproche, do önö Steebroch en d Nööh va Mönster verjrüüßert wääde soll un direkt a d Jrenz van d Breenijerheed kütt. D Lüü, di do wonne, maache sisch Sorsch, dat dörch di Explosiune di Hüüseer kapott jönnt. Et es ävver noch net entscheede, wi jruuß dat Louch van dä Steebroch wääde weed. Angisch als dat Breenijer Ortsdeel Breenijerberch zällt öt net alleen. Ööt un Veedelle em Stolbersch Atsch | Birkejang | Breenich | Breenijerberch | Breenijerheed | Bösbisch | Dippeliinchen | Donnerbersch | Dorp | Duvventr | Finsterau | Fleuth | Gressenich | Hamm | Koohlbüsch | Liester | Muusböch | Mölle | Münsterau | Mönsterbösch | Ovverstolbersch | Scheevhött | Steinfurt | Ongerstolbersch | Velau | Vänwääje | Veet | Veet-Breenijerberch | Weeth | Zwiivöll