rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Pali es ön Sproch us Meddelindie, di ävver möjelicherwiiß ni jesproche wood. Mo nämmt a, dat Pali en Sproch wi öt Kerchelating es, dat mä vöör religiöse Denge jebrud weed. Pali had jruuße Ähnlichkeet met d Sproch Sankskrit. Als dr Buddesmus entstäng, tauchde och d ischde Rede va Buddha op, di hä ävver en d Sproch Ardhamagadhi jehalde had. Sing Rede un Ansproche woode ävver mä wiirvorzalld un net opjeschrävve. Mä dr Pali-Kanon, dä ä Pali jeschrävve es, vührd all di Rede op. Dä stammd us öt 1. Jahrhondöt v. Chr. Sälvs hüü wäde ä buddestische Klüster noch Schrefte ä Pali vorfasst, öm sö a anger Klüster z schecke, di di Landessproch net vorstönd. Pali lätt sich ä jedde Schreff bruche. Su passerd öt, dat mö em Weste Pali met d ä Europa übliche Bochstabe schriivd, dat Pali ä asiatische Länder met di landesübliche Schrefte jeschrävve weed. Pali zm Liire
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Feria del Sol es ö Sonnefess övv ön Sonnemess. Öt es och als Carnaval Taurino de América bekannd. Mo viird öt jäddes Joohr ä Mérida, Venezuela. D Feria del Sol weed jäddes Joohr em Februar jeviird, watt domet zösamme met dr Karneval välld. Nävver dr Veehmaad jitt öt Usstellunge, Stiirkämpf, Musikkvoranstaltunge un Koovständ. Ävver och Sport kann mo sich akikke. Usserdäm weed ön Schünnheetskönnijin jewäähld. Als sö ä Mérida d Arena vöör d Stiirkämpf vädisch jebouwd hodde, wood dat jeviird. Z iisch woch jepland, dat Viire jäddes Joohr em Dezember z do, ävver dat schläät Währ maade önö Strech dörch d Rechnung. Su entscheed mo, dat dat Viire em Februar se solld. Seijd 1969 es öt ösu. Siij van d Feria del Sol
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hairspray es ö Musical, dat am 12. Aujust 2002 z isch ä Seattle, dann ä New York uropjevüührd wood. Dö Vörlach stammd us dä Film Hairspray va John Waters. Dat deck Mäddche Tracy Turnblad läävd em Joohr 1962 ä Baltimore un drömd dovan, dat öt eemol em Fernsehe bei d Serisch Corny-Collins-Show danze darf. Als dat fluppd, vänge d Lüüh Tracy ösu jott, dat sö zo ön bekannde Persun, önö Star, weed. Sö notzt dat Mäddche dozo, Schwazz un Wiss am Theatr nöder z brenge. Em Joohr 2007 wood önö Film no dat Musical jedriihnt. Övver öt Musical Hairspray
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Schofskäld es önö Äbroch va Käld, dä seijd Joohre tösche dr 4. un 20. Juni ä Meddeleuropa optreent. Va Norde un Nordweste kommende Käld kööhlt di Loot öm bes zo 10° aaf. Dr Naam Schofskäld kütt dova, dat zo di Zitt at d Schof jeschoore woode send un di Deere onger di Käld z liie hand. Dr Jrond vöör d Schofskäld es dorä z söcke, dat Land un Wasser sich ongerscheedlich flott erwärme. Dodörch beld sich övver Europas Land ö Tiifdrockjebiit, watt kald Loff va Norde aträckt. Övver d Schofskäld
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Klusterrother Hoff woch ö vreuer Kluster en d Stadt Oche. Spiir wood doruss ön Fabrik un ö Wonnhuuß. Va 1536 a bestäng dr Klusterrother Hoff als Öcher Stadthuuß van d Abtei Rolduc/Holl-Limburg. Spiir, dat heechd, als dat Kluster opjejovve wood, koovde d Famelisch Johann Heinrich Schervier dat Huuß un made doruss ön Fabrik, öm Stecknolde z mache. Joseph Moretti kräät dä Opdrach vöör dr Ömbouw. Dat Huuß wood dodörch bekannd, dat do Franziska Schervier opwoss. Dä Hoff jitt öt hüü net mi. Mä önö Poozboore stehd noch. Hä vängd sich vöör öt Karman-Auditorium en d RWTH va Oche. Commons: Klusterrother Hoff – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Mérida, watt dr kotte Naam vöör Santiago de los Caballeros de Mérida es, es ön Stadt ä Venezuela met onjeväär 220.000 Bewonner. Mo vängd di Stadt en ö Tal en d Ande, ömjävve va d Sierra Nevada em Südoste un d Sierra La Culata em Südweste. D Flöss Río Albarregas em Weste un Río Chama im Oste belde d Jrenze zo di anger Siije. Dä met 4.981 Meter hükßde Berch va Venezuela kann va Mérida us jeseeh wäde. Dörch sing äng Jrenze zo alle viir Hemmelsrichtunge kutt sich d Stadt komm entweggele, su dat jedde Möjelichkeet jenotzt wood, Hüüser irjends häzösetze. Bes op dr janz alde Deel va Mérida jitt öt doher komm Strooße met Süstem. Alles werkd weld un onjekromt. Opvallend es, dat a völl Stelle Parks un Bende send, watt vöör öt Oohr önö joe Ädrock maad. Am 9. Oktober 1558 wood Mérida va dr Spanijer Juan Rodriquez Suárez jejründ, dä di Platsch no sing Heemöt bönannd. Sälvs zwei Flöss Albarregas un Guadiana send Naame us Spanie. Di Platsch, a dör Mérida beij d Jründung
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Galva[1] es ö Örtche em US-Bundesstaat Iowa. Öt litt em Bezirk Ida County. 368 Mänsche lääve op di 1,7 km² jruuße Fläch. D Schnellstrooß Iowa Highway 175 jeet a Galva vorbeij.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Homo habilis es ön usjestorve Zoot van d Jattung Homo. Knouche woode ä Ostafrika jevonge, di tösche 1,8 un 1,4 Milliun Joohre ald send. Habilis kütt us öt Lating un weed met schlau un en d Laach jätt z do övversatze. Önö Homo habilis hod jätt em Kopp un vorstäng öt, jätt met singe Vorstand z mache. D ischde Knouche van önö Homo habilis stamme us öt Tansania. Do wood em Joohr 1959 ö Stöck Kenn va sunne vrösche Mänsch vonge. Zosätzlich wode 2 Zäng vonge. Em Herbst van dat sälve Joohr stoss mo op Knouche van ö Kengk. All di Stöcker wore öm d 1,7 Milliun Joohre ald. Zo di Zitt als der Homo habilis läävde, koom och dr Paranthropus, ön Zoot Mänscheaap, ä Afrika vöör. Dr Australopithecus woch at ussjestorve. Vorjlichd mo di drei, dann välld op, dat dr Homo habilis ä singe Kopp onjeväär 30 % mi Platsch had als di angere. Mi Jehirm paaßde dorän. Hä koom op ca. 50 % van öt Jehirn van dr Homo sapiens. Usser övver dr Kopp van
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Leon Feldhendler (* 1902 ä Żółkiewka, Pole; † 2. Aprel 1945 ä Lublin), och onger dr Naam Felhendler övv Lejb Feldhendler bökannd, woch nävver Alexander Petscherski enne van dijennije, di dä Masseussbroch am 13. Oktober 1943 us öt Vornichtungslajer Sobibór jepland un ussjevührd hand. Leon woch dr Jong van önö Rabbiner, önö Art jüddische Pastur. Hä wood em Joohr 1942 met dr Zoch no Sobibór jebraad. Hä wood net wi di meetzde ömjebraad. Hä mod Sonderobjave övvernämme, wodörch häm d Jaßkammer erspard blävve woch. Leon vorbraad mi als ee Joohr em Lajer. Als di Jevangene em Lajer ervohre, dat us öt Vornichtungslajer ö Konzentratiunslajer jemaad wäde solld, do erwaade sö, dat sö all vörhen ömjebraad wäde solle. Sö beschlosse, dat di enzije Möjelichkeet, däm us dr Wäch z jooh, Flucht wör. Ongerschiidliche Pläne wode dörchjespelld. Met d Hölp van Alexander Petscherski, önö Soldat us Russland, hand am 13. Oktober 1943 öm d 360 Mänsche di Sperre övverwonde, önö Deel dova kutte aavhouwe. 47 Mänsche us öt Lajer övverläävde dr Kresch. Leon Feldhendler jehood dozo. Hä wood ävver
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Marilyn Monroe (* 1. Juni 1926 ä Los Angeles; † 5. Aujust 1962 ä Los Angeles) wood als Norma Jeane Mortenson jeboore. Sö woch ön Schauspellerin, Sängerin un Herstellerin va Filme us d USA. Norma Jeane woch ö net jeplande Kengk van d Filmschniiderin Gladys Pearl Mortenson, di ö Küddelche met Charles Stanley hod. Dä woch hörö Vörjesetzde. Charles leed Marilyns Mamm ävver setze, als hä hood, dat sö ä Ömständ woch, un had sich ni zo hör bekannd. Marilyns Mamm hod ö bewächd Lääve. Sö woch met John Baker vorhiirod, leed sich scheede un hiirode dann noch ens. Desmol held dat ävver och mä ö paar Wäche, iih di zwei wärm ussereeh jänge. Jescheede wode sö ävver iisch em Joohr 1928. D ischde 6 Joohre vorbraad Marilyn meeßd beij d Nobbere, do hör Mamm werke moot. Öt koom zo önö Närvezesammebroch. 1935 wood Marilyn en ö Heim jescheckt. Als hörö Vörmond sich wäje önö Ömzoch net mi öm sö kömmere kutt, wood sö em Alder va 16 Joohr vorhiirod. Dörch di Hiirod mood sö d Schüll
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Holstein[1] es ö Örtche em US-Bundesstaat Iowa. Öt litt em Bezirk Ida County. 1470 Mänsche lääve op di 3,8 km² jruuße Fläch. D Schnellstrooß US Highway 59 jeet a Holstein vorbeij.
Flochhaven Tan Son Nhat Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Tan Son Nhat International Airport ess en Flochhaven en Ho Chi Minh City, öt vreuere Saigon, ess_en Provins vun Viätnam. Dä IATA Kood fö_dä Flochhaven ess SGN. Dä ICAO Kood fö_dä Flochhaven ess VVTS.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Burning Man, op Ripuaresch heechd dat Vorbrannde Mann, es ö Fess, dat jeddes Joohr en d Wüste va Nevada jeviird weed. Dat Fess vängd jeddes Joohr em September a un duurd 8 Daach. Am 6. Daach weed ön jruuße Strüühpopp, dr Burning Man, ä Brand jestoche. Dat joov dat Fess dr Naam. Wä dr Burning Man besöcke well, dä moss z Voss övv met öt Vahrrad övver öt Jelände jo. Usserdäm send Mutant Vehicles, dat send Autos, di als Konstwerke ömjebouwd send, zojelosse. Mö moss em Oohr behalde, dat öt beij dr Burning Man doröm jeet, Spass un Vreud z ha. Öt es ö jruuß Fess. Aajevange had dat em Joohr 1986, als Larry Harvey am Strand va San Francisco met 20 Persune ä Fess viirde. Hä soll Ärjer met d Leevde jehad ha. Dat Fess wederholde hä jeddes Joohr, wobeij d Zaahl van di Mänsche, di dr Burning Man besoote, jrüüßer un jrüüßer wood. Als 1990 vorboone wood, di Strühpopp am Strand z verbrenne, entscheed Larry Harvey sich, em Joohr 1991 dr Burning Man en d
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wet-Lease, dat op Ripoaresch Wätt Liiß usjesproche weed, es önö Bejreff us dö Loffvaahr. Wet-Lease bedüüd, dat ö Vluchzeuch zösamme met d Manschaff (Pilote etc.) suwi d Wachtung un d Vorsecherung jemiid weed. Dat Vluchzeuch flüdd dann onger d Nommer van di Jesellschaff, di dat Vluchzeuch jemiid had. Wet-Lease es öt Jäjedeel zo Dry-Lease, beij däm mä dat Vluchzeuch vermiid weed. Övver öt Lease va Vluchzeuje
Karl August Wilhelm Frenzel (* 28. Aujust 1911 ä Zehdenick; † 2. September 1996 ä Garbsen) woch önö SS-Oberscharvührer un Övvischde van öt Vornichtungslajer Sobibór. Karl Frenzel woch önö jeliirde Zemmermann un Metzjer. No singe Beitrett zo d SA un d NSDAP wood hä beij d Aktiun T4 äjesatze. Dobei woch hä ä Grafeneck, Hadamar un Bernburg. Tösche Aujust 1942 un Oktober 1943 werkde hä ä Sobibor, wo onger sing Opsichd bes zo 250.000 Mänsche ömbraad wode send. Ängß 1943 wood hä no Italije vorsatze, öm ä Triest di Jüdde no z ställe un dönö öt Jeld aav z knööfe, bevöör sö en dr Duud jescheckd wäde sollte. Usserdäm solld hä sisch öm d Partisane kömmere. No öt Äng van dr Zweide Weltkresch nomme d US-Soldate häm vass, leete Frenzel ävver em November 1945 wärm vreij. Em März 1962 koom hä em Sobibór-Prozess vöör Jericht un wood 1966 wäje dr Mord a 6 Jüdde un d Beteilijung am Mord a 150.000 Jevangene zo lävenslänglich vorurdeelt. Dobeij moss ävver jätt valsch jeloufe see. Dörch önö Vorvahrensvähler wood hä 1982 vreijjesproche. 1985 wood hä wärm vorurdeeld, brudde ävver wäje sing schläte Jesondheet net en öt Kitsche. 1996 storv Frenzel ä Hannover. Watt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Dütsche Vorband vöör Freikörperkultur (DFK) e.V. es ön Vereenijung va Mänsche, di Spass a FKK (Freikörperkultur) hand. Dr DFK vortreent Dütschland beij dr INF, d Internationale Naturiste Voreenijung. Dr DFK entstäng am 6. November 1949 un wood em Joohr 1953 äjedraare. Em Joohr 2007 joov öt Kniiß met dr INF, dä ävver beijjelaad wäde kutt. 2010 had dr DFK 50.000 Metjledder, di ä 160 Vereijne un 9 Landesverbänd orjaniseerd send. D Siij van dr DFK
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jemöss bezeechnet Planzedeeler, di jesse wäde könne. Dobeij weed Jemöss meeßd als Beijkooß jässe, öm dr Liiv Vitamine un Mineralie zo z vühre. Usserdäm had Jemöss önö huhe Andeel a Balaststoffe un es doher vöör dr Därm un d Vordauung jott. Dä Ongerscheed tösche Jemöss un Opß es net janz düdlich. Jemössplanze waaße normalerwiiß mä ee Johr lang un mösse em zweide wärm neu jetrocke wäde. Jemöss moss jekoud wäde, wojäje mo Opß rüüh eiße kann. Opß schmaad döck söss övv suur. Jemöss moss dojäje dörch Jewürz iisch schmackhaff jemaad wäde. Jemöss ä Belder
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hela Felenbaum-Weiss hosch met Mädschensnaam Felenbaum. Sö wood aam 2. Januar 1924 ä Lublin (Pole) jeboore un storv 1988 en d israelische Stadt Gedera. Hela övverläävde als enn va 7 Vraue öt Vornichtungslajer Sobibór. Hela Felenbaum-Weiss wood am 20. Dezember met önö Päädswarel no Sobibór jebraad. Dörch hör Ussaach, sö kütt jott büjele, sprong sö dr Duud van d Schöpp. Sonß wör sö wi di anger Vraue en d Jaßkammer öm öt Lääve komme. Em Lajer mood sö dä Weisch van d Duude kroome, büjele un Söck stoppe. Aav un zo wood sö och vöör Jadewerk äjesatze. Beij dr Opstand va Sobibór am 14. Oktober 1943 schaffde öt Hela, sich zösamme met Zelda Metz-Kelbermann un Estera Raab zo d Partisane dörchzöschlaare. Van d Ruuh Armee wood hör spiir ön Medallisch vorlinnt. Zosätzlich kräät Hela noch 5 Usszeechnunge vöör hörö Äsatz jäje d Dütsche em Zweide Weltkresch. Hela hiirode en d Tschechoslowakei önö Soldat, met däm sö spiir no Israel usswandernde. Hela wood Mamm va 3 Kenger. Övverläävende van öt Lajer Sobibór
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ö Pin-up-Girl es ö Model, dat en ön erotische Positur dojestalld es, va däm su völl Belder jemaad wode send, dat di overall öröm hange, sujar dovör jemaad wäde, opjehange z wäde. Dobeij send di aavjebeld Vraue döck Schauspeller övv Modepöppcher. Dä Bejreff pin-up stammd us öt Joohr 1941. Dobeij zeeje ald Ongerlare, dat sun Belder at am Äng vam 19. Jahrhondöt opjehange wode. Als ee van d ischde Pin-Ups jilt ö Beld, dat Charles Dana Gibson van d Gibson Girls molde. D Beldcher met Pin-up-Girls vängd mo ä Ziidunge, Magasine un Posskaate övv ä Kalendere. Dodörch es öt kee Problem, Pin-up-Belder ä jruuße Zahl onger öt Volk z brenge. Op Pin-up-Belder send meeßd Vraue z see, di als Filmstärcher bekannd send. Och em 21. Jahrhondöt jitt öt Pin-up-Girls, ävver di jruuße Zitt woch en d Zitt öm dr Zweide Weltkresch, wo di Belder en d Spinde van d Soldate honge. www.pinup-art.de Ön Zösammestellung va Pins-Ups
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Charles Dana Gibson (* 14. September 1867 ä Roxbury, Massachusetts; † 23. Dezember 1944) woch önö Zeechner us d USA. Hä wood dörch sing Belder va Vraue bekannd, di övverspetzt d Idealvrau van ö amerikanesch Vromich van öt Äng vam 19. bes zm Aavang vam 20. Jahrhondöt dostelld. Sing Zeechnunge jehoote zo d ischde Pin-up-Girls. At als Kengk wood erkannd, dat hä jott zeechne kutt, su dat sing Äldere häm no ön Konstschüll ä Manhattan scheckde. No 2 Joohr soot hä sich Werk un schaffde öt, 1886 si ischde Beld z vorkoofe. Öt woch em Life magazin z see. Dono erscheen ö Beld övver 30 Joohr lang jedde Wäch. Öt duurde net lang un hä wood landeswitt bekannd. 1890 koom häm dä Jedanke, d Gibson Girls z zeechne, ön övverspezde Dostellung van d amerikanische Vrau. 1895 hiirode hä Irene Langhorne, ön Schwester va Nancy Astor, di dodörch bekannd wood, dat sö di ischde Vrau em änglische Parlament woch. Dörch dr Ischde Weltkresch vorloor öt Gibson Girl a Bekanntheet un Charles Dana Gibson vong a, mä noch vöör
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ida Grove[1] es önö Ocht em US-Bundesstaat Iowa. Hä litt em Bezirk Ida County. 2350 Mänsche lääve em Joohr 2000 op di 5,4 km² jruuße Fläch. D Schnellstrooß Iowa Highway 175 jeet a Ida Grove vorbeij. Beij öt leitzde Zälle em Joohr 2000 stalld mo vass, dat knapp 99 % van d Lüüh ä Ida Grove Wisse wore. Harold Hughes, dä tösche 1963 un 1969 Senator va Iowa woch, wood ä Ida Grove jeboore. Övver Ida Grove
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Onger Freikörperkultur, och FKK jenannd, vorstehd mo d Nacktheed ä Jemeinschaff, di sich meeßd en d Natuur aavspelld. Jrond es d Vreud dora, sich en d Natuur opzehalde suwi d Vreud an öt Nakße, dat ävver nüüß met Sex z do had. Beij d Freikörperkultur vorsteht mo singe nakße Liiv als jätt normales, vöör dat mo sich net z schaame brud. Dä had nüüß met ö Bedörfnes no Sex z do. Dobeij had z. B. dr Besöck en ön Sauna un dat Zösammesetze van schweeßende, nakße Mänsche winnich met FKK z do. Dä es he mä ö Meddel zm Zweck. FKK es nüdich un öt jeet net angisch. En d ischde Joohre van dr FKK existeerde zwei Jedanke, wovör mo Nudist, dat ö anger Wood vöör FKK-Vrönd es, wäde solld. Di enn Richtung woohl dorop häwiise, dat alle Mänsche jlich send un di anger laad Wäät dorop, z zeeje, dat mo dodörch önö stärke Kell wäde kann. Lüüh, di Nudiste send, öm nöder an d Natuur z see un dobeij Vreud an d Nacktheed z ha, joov
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Julia Gillard (* 29. September 1961 ä Barry, Wales, Ängland) es ön Politikerin us Australije, di d Australian Labor Party ajehüd. Am 24. Juni 2010 wood sö d ischde Premiermenesterin van dat Land. Julias Famelisch wandernde em Joohr 1966 us Ängland no Australije us un wonnde z iisch ä Adelaide. Sö studiirde Konst un Räät. Dat holp hör Räätsvordriiner wäde z könne. Sö kräät 1987 hör ischde Stell un övvernomm em Joohr 1990 önö Deel van d Kanzlei. 1983 wood Julia Gillard, ön onvorhiirode un kengerlos läävende Vrau, öt ischde Vrommisch, dat zweide Vörsetzende van d Jewerkschaff Australian Union of Students wood. Usserdäm werkde sö an d Spetz beij d Socialist Forum met. Tösche 1996 un 1998 werkde sö em Vörstand van d damalije Oppositiun met. 1998 wood Julia ön Aavjeordnete van d Australian Labour Party un domet em Parlament va Australije. Dörch dr Röcktrett va Kim Beazley steech sö als Chefin van d Oppositiun op. Als em Joohr 2007 d Labor Party huußhuch siichde, wood Julia Vize-MP suwi Menesterin vöör öt Wärk. Dörch dr Röcktrett van
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Konzentratiunslajer Vught [1], dat och als Konzentratiunslajer Herzogenbusch bekannd es, litt ä Holland und deende völl Holländer als Dörchjangsstatiun zm Vornichtungslajer Sobibór. Öt Lajer entstäng em Joohr 1942, wobeij dat Jeld dovör vörhen Jüdde aavjenomme wood. Am 5. Januar 1943 woch öt vädisch. Öt wood en enkele Deeler opjedeeld. Su ongerscheed mo tösche öt Vrauekonzentratiunslajer, öt Jeiselelajer, öt Jüddedörchjangslajer, öt Dörchjangslajer van d Polisse, öt Schotzhafflajer suwi öt SD- un Studentelajer. 45 Usselajere jehoote zo öt Konzentratiunslajer. 31.000 Lüüh, doronger 12.000 Jüdde, wode en öt Lajer äjesperrd. Dörch Zwangsarbeed vorsoote sö, dö Mänsche kapott z kriije. Völl werkde vöör d Firma Philips, di öt ermöjelichde, dat öt Lääve van d Jevangene net janz ösu schlemm aavleev. 750 Persune storve em Lajer, deels dörch Honger, deels dörch Krankheet. Angere wode erschooße. 2 Vörväll wode bekannd, di sich em Lajer zojedraare hand. Am 6. un 7. Juni vorleete 2 Zoch öt Lajer met zösamme 1269 Kenger. Di wode all em Vornichtungslajer ä Sobibór ömjebraad. Önö zweide Vörvall zeechd, met watt vöör önö Jrell d SS jäje d Jevangene
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Verdens Ongerjang/Dat jöngßde Jericht, op Huchdütsch heechd dat Weltuntergang/Das jüngste Gericht, es önö Stommfilm, dä em Joohr 1916 ä Dänemark jedriihnt woode es. Hä beschriivd öt Vorhalde van d Mänsche, als önö Meteorit op d Ääd välld. D Rejii vüührde August Blom. Hä werkde no öt Boch va Otto Rung un saad dr Mann hänger d Kamera Louis Larsen, watt hä zeeje sold. D Schauspeller wore Olaf Fønss, Carl Lauritzen, Ebba Thomsen, Johanne Fritz-Petersen, Thorleif Lund, Alf Blütecher un Frederik Jacobsen. Dobeij entstäng önö Schwazz-Wiss Film va 1525 Meter Längde, dä em Kino 82 Minütte duurde. Öt Jeld vöör d 35 mm-Film koom van d Nordisk Films Kompagni ä Kopenhagen. Als önö Meteorit op d Ääd zorassd, weed öt d Mänsche flott klaar, dat öt met öt Lääve bald vorbeij se weed. Onger öt Volk send ö paar Riche, di di Opreejung dozo notze, an d Börse önö Hoof Jeld z vordeene. Angere, di ärm Söck, vorsöcke sich met Jewalt dojäje z wääre, z wääre bes zm Äng van öt Lääve op dr Planet. Jezeechd weed, dat
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Critical Tit, op Ripuaresch wööd mo van ön Ussreichend jruuße Zahl va Bröss spräche, es ön Voranstaltung, di jeedes Joohr zösamme met dr Burning Man aavjehalde weed. Hebeij vahre als Demonstratiun Hondede Vraue ovve ohne övv nakß op Vahrräähr dörch d Wüste va Nevada un hand dobeij hörö Liiv bekläävd övv bemolt. Singe Naam had dr Critical Tit no ön Voranstaltung, di sich Critical Mass nennd un em Joohr 1962 öt ischde Mol stattvong. Domet solld met Vahrräähr protestiird wäde. Zo önö bekanndjejovve Zittpunkt troffe sich suvöll Mänsche wi möjelich met öt Vahrrad a enn Stell un vohre va do us loß. Kütt ön bestämmde Zahl va Radvahrer zösamme, su läufd op d Strooß nüüß mi vöör d Autos. ön bestämmde Zahl, d “Critical Mass” es nüdich, öm alles z blockeere. Met dr Critical Tit welle d Vraue dorop opmerksam mache, dat sö net d sälve Rääte wi d Männer hand. Sö dörfe en d USA net Ovve ohne römloufe, jätt, dat vöör dr Mann en dat Land kenn Schwirichkeete doställd. Beij dr Critical Tit mache mä
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Gustav Wagner (* 18. Juli 1911 ä Wien; † 3. Oktober 1980 ä São Paulo woch em Zweide Weltkresch Oberscharvührer beij d SS un dr ställvortränende Övichte van öt Vornichtungslajer Sobibór. Wagner wood em Joohr 1931 Metjlett van d NSDAP, di zo di Zitt ä Österreich noch vorboone woch. Als sö häm erwichde, Hakenkrütze an d Wäng jemolt z ha, wood hä vorhaft un türmde no Dütschland, öm net wiir bestroft wäde z könne. Zö iisch troon hä d SA beij, wäßelde dann ävver zo d SS. Ä Hartheim woch hä domet betraud, Behinderde onger d Aktiun T4 ömzebränge. Em Määz 1942 wood hä no Sobibór vorsatze, wo hä dr Vize va Franz Stangl, va September 1942 a zm zweide Mann no Franz Reichleitner jemaad wood. Gustav Wagner hod domet d zweidhükßde Positiun em Vornichtungslajer Sobibór. Hä bekleede vam 12. Februar 1943 a d Positiun van önö Oberscharvührer van d SS. Ä sing Positiun entscheed hä an d Ramp van öt Lajer, wä noch ö paar Daach lääve dorv un wä ö paar Stond spiir ömjebraad wood.