rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Aldi es ön dütsche Supermaatkätt, di wältwitt Waach vorkloppd un zo d jrützde jöhüüd. Met dr Aldi vong öt em Joohr 1913 a. Damols hod d Mamm van d Brööhr Karl un Theo Albrecht ö Lävölsmeddeljöschäff, dat d Kenger spiir övvernomme. Dat woch no dr Zweide Weltkresch. Di Zwei hodde ö jooh Hängche] un us dat ee Jöschäff woode mi un mi. 1960 hodde sisch di Brööhr Albrecht at en önö Aldi Nord un Aldi Süüd Dütschland opjödeehld. Öm di Zitt ändernde sisch ä Dütschland öt Vorhalde van di Lüüh, di äkoofe jänge. Sö woohle sich d Waach sälvs nämme un net mi bödeehnd wääde. D normal Jöschäffde läddö doronger un och dr Aldi jäng öt schlääter. Do koom dö Aldi-Brööhr önö Jödanke. Sö stalltö en dä Laade Rejale un mä ön böjränzde Zaahl a Waahr. Di woch ävver dütlich bellijer als di Waach, di mo ä anger Jöschäfte aajöboohne kritt. Lüüh, di do werkde, vong mo mä winnije. Ee övv zwei kroomde, un an d Kass sooß enne, da aaheld. Dat fluppde un spiir spronge och
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Covington, op Ripuaresch Kavington, es ön Stadt en dr US-Staat Kentucky. Als em Joohr 2000 jözalld wood, sänd sö op 43.000 Lüüh komme, di do läävde. Domet es öt dö vönvdjrützde Stadt ä dä Staat. Op d Kaat vängd mo Covington op d Hüüde va Cincinnati. Öt es met di Stadt dörch d Roebling Bröck vorbonge. Covington litt jönau do, wo dr Floss Licking en dr Ohio leuft. Dö Koordinate send 39_3_54_N_84_30_35_W John Gano, Richard Gano, un Thomas Carneal koovdö em Joohr 1814 ö Stöck Land, us dat spiider Covington wood. Va di Zitt a woss Covington jäddes Joohr. Mä en di Zitt van d jruußö Rezessiun joov öt Röckschläch. Covington zeechnöt sisch dörch heeßö un drüü Sommerö un kald Wenkterö us. Dodörch waaße he Planze, di mo sonß mi em Süüde vängd. Wä no Covington kütt, dä solld sisch ö paar Minütte Zitt nämme, öm sisch d Cathedral Basilica of the Assumption, Covington, op Ripuaresch Kerch van d Hemmelvaahrd akikke. Och d Mother of God Roman Catholic Church, dö Modder van d Joddes Kattolesch Kersch es
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ön Rome plow es ön Kombinatiun van önö Panzer un ön Planiirraup. Sö deende dozo, em Vietnamkresch Bööhm met dat an di Maschiin aabraade onjöväär 2 m lang schärp Mäzz ömzöhouwe. Dödörch solld öt dör Vietkong onmöjelich jömaad wääde, sich hänger Bööhm, Strüsch un Planze zö vorstääche. Met ö Jöweed va öm d 16 Tonne maade d Rome Plow alles platt watt hör en dr Wääch koohm. D Rome Plow wood öt ischde Mol em Joohr 1967 äjösatze. D Rome Plow op Beldcher
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Cuyahoga-Valley-Nationalpark es dor Naam van ö jöschötzd Jöbiit, önö Nationalpark, en dr US-Staat Ohio. Dr Cuyahoga-Valley-Nationalpark es ö 130 km² jruuß Stöck Land em Nordoste va Ohio. Öt es dor enzije Nationalpark, däm dä Staat opzöbeene had. Dat Wood Cuyahoga kütt us ön Indianersproch un bödüüd jökrömmd: dä Baach, dä dörch di Jäjönd leuft, maad döcke Kurve. At em 19. Jaahrhondöt koome d Lüüh, damols noch met Pääd un Waarel, en di Jäjend, öm do di winiije vrei Zitt zö vorbränge. Zosätzlich joov öt he önö Kanal op däm mo met ö Böötche vaare kutt. Damols woch dat ävver noch kännä Park, dat woch mä ö schünn Stöck Ääd, dat d Lüüh nötze dänge, öm sisch z erholle. Öm 1920 ändernde sisch dat. Kleng Stöcker woode als Park jönotzt. Öm 1960 stäng öt schläät öm dr Park. Mi un mi Hüüser woode do jöbouwd, wo Parkland woch. Völl Lüüh satze sisch dovöör enn, dat us dä Park önö Nationalpark weed un am 27. Dezember 1974 ongerzeechnöde dr US-Präsident Gerald Ford ön Ongerlaach, dat önö Nationalpark ääjörichd wääde
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Konrad Krauss (* 30. Mai 1938 ä Wilhelmshave) es önö Schauspeller. Krauss studiirde ä Hamburch dö Schauspellerei un Musikk. Dat fluppde ösu jott, dat hä 1960 en önö Film övver Faust metspellde. Ävver och en dor Tatort un Großstadtrevier woch hä zö see. Völl Lüüh es hä als Arno Brandner us dö Seefeoper Verboone Leevde bökannd. Do spellde hä seijd d ischde Folje met. Konrad Krauss en_do Internet Movie Database (op deudsh_on änglesh) Commons: Konrad Krauss – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Onger Prüdöri vorsteehd mo di Äställong van önö Mänsch, nüüß met Säkßualität zö do ha zö welle, zö scheu zö see, övver Nacktheed zö spräche övv sö zö zeeje. Prüdöri bötreffd och Denge wi Filme övver Erotik, Mode (z. B. Bikinis, knappe Bötzjer), un sälvs Bösch, di sisch met Nacktheed böschäfftije suwie nackte Persune op Belder (Aktbeld) well sisch önö prüde Mänsch net akikke, va FKK janz zö schwiijö. D Prüdöri koom em 17. Jaahrhondöt op. Nackte Liiver woode vorhülld. Öt woch di Lüüh net räät, dat mo hörö Liiv soch. Di Äntweggelung veel en d Zitt van dö Opklärong. Övver d Prüdöri
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Önö Voss es dor öngischde Deel van öt Bee. Dr Voss bösteehd us d Ziihne, dr Medelvoss un d Vosswotzel. Kikkd mo sisch dä Mäddelvoss a, su moss mo do wiihr ongerscheede. Mo vängd dr Ballö, d Soohl, d Vääch, dr Spann un dr Ress. Zälld mo d Knouche, su kütt mo op bes zo 215 Stöck ä beede Vöss zösamme. D Knouche em Voss belde ö Jöwölbö. Es dat dörchjötroone, sprechd mo van önö Plattvoss. D Soohl had di Opjaav, dovöör zö sorje, da töt beij öt Opträäne net ösu stuckd. Mo kann sisch d Soohl als ön Aart Väähr vörställä. Dörch dr Voss es öt dr Mänsch mä möjelich opräät zö jo. Dä sorchd dovöör, dat hä net ömvällt un jraat joo kann.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Shakira es ön Sängörin us Kolumbie. Sö jöhüüd zo di Sängörinne, di op d janze Wält bökannd send. Mi als 75 Milliun Plaate woode van hör Leddcher vorkoovd. Dr Naam Shakira bödüüd D Dankbare. Shakiras Papp vorkoovde Schmuck. Hä koom us dr Libanon, läävdö ävver ä New York. Hör Mann woch us Kolumbie. Shakira woch öt enzije Kengk, dat di zwei zösamme hodde, hodd ävver önö Hoof Brööhr un Schwästörö. Met 17 Joohr trock Shakira no Bogota, koohm dann ävver spiir wärm zösöck no Nood-Amerikka. Do läävde sö ä Florida. Je mi Lüüh Shakira kannte, je winniger Rouh vong di jong Vrau, un dat woch och dr Jrond, woröm Shakira op d Bahamas trock. Seijd öt Joohr 2001 had Shakira ö Küddelche met dr Jong van dr vreuere arjentinische Präsident Fernando de la Rúa Antonio. Shakira song hör ischde Leddche met 13 Joohr, d ischte Plaat wood met 14 Joohr opjönommö. Zö Aavang noohm Shakira Leddcher ä Spanisch op un koom domet beij öt Volk jott a. Steil bärchop jäng öt met hör, ävver iisch als sö
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Gabriele Metzger (* 9. Oktober 1959 ä Heidelberg) es ön dütsche Schauspellerin. Öt Gabi studiirde dö Wesseschaff van öt Theater tösche 1978 un 1985. Dorä maadö sö och hörö Doktor. Zosätzlich liirde Gabi öt Danze, Sänge un öt Schauspelle. Hör ischte Wärk vong Gabi Metzger ä Frankfurt, wo sö ö paar Rollö bösatz. Als Schriiverin beij d Frankfurter Rundschau vordeende Gabi sisch zösätzlich Jeld. Va 1989 a werkde sö bei d ARD. Onger hör Oppsesch van d Lottofee Gabi woode sujar d Lottozaahle jötrocke. Völl Lüüh kännö Gabi Metzger ävver us d Seefeoper Vorboone Leevde, di als Verbotene Liebe va Mondachs bis Friddachs em Nomeddachsprojramm leuft. Do spelld öt Gabi d Roll van öt Charli Schneider. Gabriele Metzger en_do Internet Movie Database (op deudsh_on änglesh)
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Vorboone Leevde es ön Seefeoper, di d ARD em Nomeddachsprojramm va Mondoch bis Friddach usstraahld. Vorboone Leevde wood tösche 1995 un Sommer 2003 en dö Studios ä Köln-Bocklömünd jödriihnt. Seijd di Zitt entstönd d Filme ä Köln-Ossendörp. Ävver net mä do, och op dö Kö un vöör Schloss Ehreshoven leuft aav un zo d Kamera. Sujar öt Jöbäude van DHL ä Bonn es vöör d Lüüh van d ARD net sescher. Ä Vorboone Leevde jeet öt öm Intrije en Famelie un tösche Lüüh us vorschiide Ständ. Do send d Rische, wi d von Anstetten, di spiir dörch d von Beyenbach un dann dörch d von Lahnstein ersatze wääde. Beij dönö jeet öt mä öm Jeld un dovöör weed alles jödooh. Enne es öt vräsch Ooß un dä es önö iwijö Strittstöchöler. Un do send d ärm Söck, di erjöndwi dörchkomme. Och do jitt öt Stritt un Kuddölei ongerree. Sö kännä sisch all un sujar Huchzitte tösche di 2 Ständ kommö vöör. Dr ischde Jödankö övver ön Serisch Vorboone Leevde äntstäng ä Australie un wood och do
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jääl es ön Värv met ön Wällöläng tösche 565 bis 575 nm. Jääl es enn van d Jrondvärve, di jöbrud wääde, öm anger Värve zö mische. Öt kann ävver och us Ruuh un Jrön jömischd wääde. Angisch als anger Värve schingd öt Jääl mä en önö klänge Böreisch van öt Spektrom ön reen Värv zö see. Dat litt an di Aar tun Wiiß, wi öt Oohr di Wällöläng opnämmd. Bei Jääl ongerscheed mo vörschiidönö Värvtüün: Primärjääl. Dä Värvtuum litt beij R (700 nm), G (546,1 nm) und B (435,8 nm) un wood ösu vassjölaad. Optionaljääl övv Prozessjääl, dat och als Europajääl bözeechned weed. Öt es ön Värv, di alle Blautüün opvängd un vasshäld, Ruuh un Jrön ävver janz zöröckwerpd. Jääl es ön Värv, di en d Natur döck vöörkütt. Bökannd send zöm Beispell dr Schwäävel, d Zitrune un dr Zitrunefalter. Schwäävel Zitrun Zitrunefalter D Värv Jääl välld jott en öt Oohr. Dat es dor Jrond, wiso di Värv ösu döck jöbrud weed. He ö paar Beldcher, di dat böläjö: Jääle Möllemmer Jääl Kleer Jääl es dö Värv
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Helvetic Airways es ön Vluchjesellschaff us d Schweiz. Sö had hörö Setz ä Zürich am Fluchhaafe Kloten. Di Jösällschaff jäng 1983 us d Fluchjösellschaff Odette Airways härvöör. 1996 kräätö dö Fluchzeuje önö neue Aastrech. Eejödömmer van Helvetic Airways es Patinex AG. Helvetic Airways vlütt Aavang van öt Joohr 2010 no 10 Ziilö. Sing Maschiinö sätzt Helvetic Airways mä noch dozo enn, Turiste no dö Urlaubsländer zö vleeje. Övver 500.000 Lüüh nötzdö di Möjölichkeet em Joohr 2009. Helvetic Airways bösetzt 4 Stöck Fokker 100, joov ävver am 30.03.2010 bökannd, dat 2 Stöck dozo kommö wäde. Siij van d Helvetic Airways
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Oktoberfess va Cincinnati, op Huchdütsch weed van öt Oktoberfest Cincinnati, ä Cincinnati mä van öt Oktoberfest Zinzinnati jösproche, es ön jruuße Voranstaltung, di jäddes Joohr Mäddö ä Cincinnati aavjöhalde weed. Cincinnati, ön Stadt, di völl Äwandörer us Dütschland had, brängd sing Vorjangöheed jädes Joohr warm en öt Böwosstsee. Su äntstäng öt jrüützde Oktoberfess en janz Amerikka. Em Joohr 1976 vongö sö met öt Oktoberfess a un seijd dat Joohr viirö sö jäddes Joohr. Mi als 500.000 Mänsche kikke sisch dat pro Joohr a. Ävver öt weed net mä jökekke. He ö paar Zaahle van öt Joohr 2009: 87,542 Mettwööch, 80,500 Brottwööch, 64,000 Portiune Kappes, 56,250 Wööch, 24,640 Pannekösch, 23,004 Brezele un völl anger Saache woode jässe. Dat öt jönoch zö drenke joov, brud net jösaad zö wäde. Em Joohr 1984 staltö sö sujar önö Rekord op. 48.000 Mänsche maade beij dr Entchönsdanz met. Domet jäng öt Oktoberfess va Cincinnati en öt Guinessboch en. Övver öt Oktoberfess
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Schloss Ehreshoven es ö Wasserschloss en d Nööhde va Engelskerche. Vöör öt Schloss wood önö Deel van d Seefeoper Vorboone Leevde jödriihnt. En di ald Bösch vängd mo Schloss Ehreshoven öt ischde Mol em Joohr 1355. Zo di Zitt stäng do at ön kleng Burch. Bes 1922 bleed dat spiidörö Schloss Ehreshoven em Bösetz van dö Famelisch von Nesselrode. 1924 wood önö Stift Ehreshoven, ö Nonnöklußter, äjörichd, dat bes hüü bösteehd. Deele van öt Schloss send ävver hüüzödachs vormiid. Önö Deel van d Räum weed als Archiv jönotzt. Schloss Ehreshoven had dä Roff, ee van d schünnste Schlösser em Bergische zö see. Öt had nävver öt Haupthuuß ön schünn Vöörburch met 2 Jöschoße. Dohänger litt önö Plei, dä zöm Deel äjösiihnd es. Schloss Ehreshoven es vorputzt un had önö Jäälstech. Watt en öt Oohr välld, es do Meddelrisalit, dä sisch an dör Manierismus, önö Stil us Italie, aleehnt. Ön bree, jödeelde Trapp vüürd en öt Schloss. Dat Ennerö van öt Schloss kritt mo net zö see. Öt weed böwonnt un kann net bösood wäde. Övver Schloss Ehreshoven
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Monica Mayhem (* 14. Määz 1978 ä Brisbane, Australie) es ön Pornodoställörin us Australie. Monica vong als Dänzörin ä Sidney un London a, wääßölnde dann ävver en öt Pornojöschäff, had do sujar Priisö jöwonnö. Zosätzlich spelld Monica en ön Musikkjrupp d Jitta. Monica vorzälld övver sisch Hör Siij
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dohuk es ön Stadt em Irak. Sö litt en d autonome Regiun Kurdistan. Dohuk vängd mo op d Kaat onjöväär 500 km va Bagdad vott un op ön Hüüdö va 585 Meter. Dä Naam, dä met Kleen Dörp övversaze weed, paaßd net mi zo di Stadt va 500.000 Äwonner. He vängd mo sujar ön Universität. Dohuk zeechnet sisch net mä dörch ön Jeschichte us, di bes zom Joohr 1236 zöröckjeeht, och hüü z dachs es Dohuk ön modern Stadt met Schülle un Kerche. Universität va Dohuk
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Enid Bennett (* 15. Juli 1893 ä York, Australie - † 14. Mai 1969 ä Malibu, Kalifornie) woch ön Schauspellerin us d Stommfilmzitt. Enid stäng em Joohr 1916 öt ischde Moll vöör d Kamera, als hörö Film Get-Rich-Quick Wallingford, watt met Wäd flott risch Wallingford övversatze weed, jödriihnt wood. Dann jäng öt Schlaach op Schlaach. 1916 äntstängö drei Filme, 1917 sujar 5. Tösche 1918 un 1921 kutt mo Enid ä 23 Filme bökikke. Em Joohr 1918 hiirodö sö Fred Niblo. Öt duurdö net lang un öt ischde va drei Kenger wood jöboorö. Dö Zitt jäng us, öm Filme zö driihne. Dr Tunfilm broch hör öt Jönek. Em Joohr 1941 trock Enid sisch janz us öt Jöschäff zöröck. Sö storv 1969 an önö Häzzschlach.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Naturschotzjöbiit Perlebach-Fuhrtsbachtal es ö Schotzjöbiit, dat en d Eefel litt. Öt es bökannd dörch sing Narzisseblötö em Vröschjoohr. Jeed mo lang, dat heechd vöör öt 12. Jahrhondöt, zöröck, dann vong mo en di Jäjend, di hüü Schotzjöbiit es, Böschebösch. Dä wood dann aavjöhouwe un dat Land van d Buure jönotzt. Di hand do dö Kööh un d Verker laufe losse. Jäddes Joohr spold dä Baach Wasser övver dö Bende. Dat düngde dor Boohm und mi woch net nüüdisch. Eemol em Joohr wood jömiind un dat Heu vöör dr Wengkter äjövaarö. Sonß soch mo kee Mänsch op dat Stöck Land öt Joohr övver. No dr Zweide Weltkresch planzde sö en öt Tal Dänne an. Domet woch mi Jeld zö vordeene als met öt Heu, dat dörch Kunstdünger op oppe Bende mi Ärdrach braad. Di Dänne woore ävver vöör di Planze Jeff. Sö krääte kee Lett mi un jängä kapott. 1976 entscheed mo sisch, di Jäjend onger Naturschotz zö stelle. 1980 woode d Dänne ömjöhouwe un am Baach Erle jöplanzd. Di naaßö Bende hand Äfloss of di Planze
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Cathedral Basilica of the Assumption es ön römisch kattollische Kerch ä Covington un litt en dr Staat Kentucky en d USA. Em Joohr 1884 wood domet aajövange, di Kerch zö bouwe. Dr dreide Bischoff van dö Diozöse Covington satz dat dörch. D Bouwzitt solld 1915 vorbeij see, ävver sälvs hü weed noch dra jöwerkd. Dä Bouw nomm Moss a d Kerch Notre Dame ä Paris. Wä sisch ävver enne ömkikkd, däm välld St. Denis ä Frankreisch en. D Rosettevenstörö send dö jrützde un dreidjrützde op d Wält. Wandmolereie va Frank Duveneck maache d Kerch bösongisch schünn. Em Joohr 2002 wood dö Cathedral Basilica of the Assumption noch enns parat jömaad. Övver d Kerch
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ohio es önö Bundesstaat em Nordostö van d USA. Singe Naam kräät Ohio van dä Floss Ohio, dä sing jränz em Süde es. D jrüützde Städte en dr Staat Ohio send Cleveland (op Ripuarech Kliivländ), Ohios Hauptstadt Columbus (op Rip.: Kolambos), Cincinnati (op Rip.: Cincinnätti) un Dayton (op Rip.: Deiton). Ohio es met 116.096 km2 dor 34. jrüützde Bundesstatt van d USA. 11.5 Milliun Mänsche lääve do, wova ö Veedel dütschstämmije Aavstammung es. Övver 80 Prozent van öt Volk send Wisse, 11 Prozent Schwazze un Afraamerikkaner. Kikkd mo sisch em Uhrzeejersenn d Nobbörstaate van Ohio a, dann vängd mo em Süde Kentucky, em Weste Indiana, em Nordweste Michigan, em Norde stüsst mo op da zo Kanada jöhüürend Wasser van dr Eriesee. Wiir jeehd öt em Oste met Pennsylvania, dat em Nordoste litt. Do leitzde Nobber em Südoste es West-Virginia. Di Jäjend, di hü Ohio es, jöhood d Indianer, bövöör d Wisse öt sisch onger dr Naahl resse. Isch koome d Franzuse, övverjoofö öt ävver spiir d Ängländer. No dö Onaavhängichkeet van d USA wood Ohio dor ischde
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Euregiobaahn es ön Baahn, di en d Euregio veehrd un do d jrüützde Städte vorbängd. Sö vorkiird en dö Regiun Oche suwi op holländische Siij bes Heerlen. D Euregiobaahn jöhüüd dr EVS (EUREGIO Verkehrsschienennetz), di hörö Setz ä Stolberch had. Jövaare weed no d Priise van dr AVV (Aachener Verkehrsverbund) op öt Netz van d Bundesbahn. Öt vong domet a, dat ön Baahn tösche Oche un Heerlen voohr. Di Sträck wood vorjrüüßerd un vorbong dono Stolberch, Häzzogöroth un Koohlscheed. Vöör Stolberch bödüüdö dat, da tön Baahnlenisch, di seijd Joohre mä vöör dor Jütervorkiihr jöbrudd wood, op emol wärm vöör öt Volk jönotzd wood. Völl neu Baahnhöff äntstänge. Dat woch em Joohr 2001. 2004 koohm wärm ön Ausbaustuuf dozo. Eischwiller, Nuthberch un Wisswiller woode en öt Nätz opjönommö. Seijd öt Joohr 2009 weed och Langerwehe un Düre aajövaare. Ävver och no Jüllich un Linnich soll di Baahn erjendwann öns vaahre. Eurogiobaahn en Landgraaf Eurogiobaahn Eurogiobaahn en Eischwiller-Nuthberch Heerlen-Baahnhoff Häzzogöroth-Baahnhoff Oche-Baahnhoff AVV Regiokarte Euregio Ticket Siij van dö Euregiobaahn
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Get-Rich-Quick Wallingford , watt op Ripuaresch met Wäät flott risch Wallingford övversatze weed, es önö Stommfilm us Australie, dä em Joohr 1916 jömaad woode es. Get-Rich-Quick Wallingford wood ä Australie jödriihnd un kutt am 31. Januar 1916 van öt Volk en d Kinos bökekke wäde. Fred Niblo woch dor Regisseur, spelld ävver sälvs och dö Roll van dr J.Rufus Wallingford. Zosätzlich hodde Henry Carson Clarke als Blackie un Enid Bennet als öt Fanny Hauptrolle. Öt Jeld vöör dr Film koom van Feature film. Jätt övver dr Film
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ön Usterkääz es ön Kääz, di en d Kerch ön jruußö Roll spelld. Sö weed en d Usternaahd jöweid un aajömaad. At en Bösch us öt viirde Jahrhondöt weed böschrävve, dat öt Usterkääze joov. Damols woch öt noch ön Traditiun van d Heide, van Lüüh, di net a Jott jlöövö. Domet wood ö Vüühropfer jöbraad. Hüüh sitt mo dat angisch. Dat Wakß, dat vöör d Usterkääz jöbrudd weed, wood jöbleechd. Dodörch steehd di Kääz vöör Reenheet, vöör dat watt di Jläubije sisch onger Jott vörställe. Met di reen Värv van d Kääz weed op d Natur van dr Mänsch Jesus häjöwässe, an dr vorkläärde Liiv van dr operstange Joddes Soohn. Öt Vüühr van d Kääz steehd vöör d Joddesnatur va Jesus, dr Operstangöne. Mo ka saare, dat dö Usterkääz ö Brandopfer es, dat Jott dojöbraad weed. En dö Usternaahd wwed d Usterkääz jöweihd un dann van dr Pastur met dreimol usjösproche Wööd Lumen Christi (op Ripuaresch: Kristus, öt Ledd) dörch d Kerch jödraare. Öt Volk antwood met Deo gratias (op Ripuaresch: Dank seij Jott). Dono kütt di
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wisswiller, op Huchdütsch heechd dat Weisweiler, es ö Örtchö en d Nööhdö va Eischwiller. Wiss düüd op dat huchdütsche Wood Wiese (Ripoaresch: Bend) hen. En d ald Bösch us öt Joohr 1282 vängd mo dr Naam van d Kerch va Wisswiller öt ischde Mol. Dr Naam van dr Ocht Wisswiller kütt isch op ön Kaad us öt Joohr 1802 beij d Franzuse un dann isch wärm op ön Ongerlaach va 1846 vöör. Di hoddö dö Preuße jöschrävve. Zo di Zitt schreev mo dat Huchdütsche Weisweiler ävver noch Weissweiler. Wisswiller, dat ön Zitt lang zo Düre jöhööd, veel em Joohr 1972 zo Eischwiller. Jeld kann mo ä Wisswiller en öt Kraftwärk un en öt Ferrolejiirungswärk vordeene. Wisswiller had ön Burch. Usserdäm luunt öt sisch önö Bleck op öt Huuß Palant z wärpe. Övver Eischwiller un Wisswiller
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Fred Niblo, eejentlich Frederick Liedke (* 6. Januar 1874 ä York, Nebraska; † 11. November 1948 ä New Orleans, Louisiana) woch önö Schauspeller un Filmproduzent. Fred vong äm Tingeltangel-Teatr a un reisde met sing Jrupp öm dö Wält. Ä Australie bleed hä klääve un driihnde do sing ischde zwei Filme. 1901 hiirode hä Josephine Cohan, di 1916 storv, en dat Joohr als hä als Schauspeller un Rejisseur aavong. En dat Joohr liirde hä och Enid Bennet känne, di hä spiir hiirode. Ä Hollywood wood Fred Niblo dörch völl Filme bökannd. Dozo jöhood The mark of Zorro met Douglas Fairbanks. Hä werkde ävver och met Rudolpho Valentino zösamme. Dä Film Ben Hur maade Fred op d janze Wält bökannd. Ävver och met Greta Garbo woch ön Vrau, di va häm aajöliird wood, häm ävver och sälvs völl beibraad. 1933 trock hä sisch us öt Schoujöschäff zöröck, maade ävver noch mi als 40 Filme. Önö Stäär op dr Walk of Fame ä Hollywood es va häm. Fred Niblo storv 1948 ä New Orleans, Louisiana. Jätt övver Fred Niblo
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ön Famelisch es ön Jömeenschaff va Mänsche, di dörch Vröndschaff, Hiirod övv Vorwandschaff vorbonge send. Dörch dö Famelisch kütt öt ischde soziale Ömveld zöstange, dat önö Mänsch, ö sozial Weese, su erträckd, dat ä en si Ömveld zörääd kütt. Böstimmde Jövööhlö, wi z. B. Jöborjöheed, weed vormeddeld. Mo kann och saare, dat dr Mänsch hee ertrokkö weed. Dö Famelisch brengd öt Kengk beij, sisch sozial opzövüühre. En ön Famelisch wädä ävver och Jrondzösch va Religiun un Räät vormeddeld. Dö Famelisch kikkd, dat jönoch Bruud op dr Desch kütt, sö helpd, zö övverlääve, sorchd dovör, dat schwoch Zitte övverstange wäde könnö. Kenger, di en ön Famelisch jöboore wädä, krijö dodörch önö Status, ön Positiun, di sö en ön Jösellschaff plazeere. Watt em 21. Jahrhondöt onger ön Famelisch vorstange weed, woch net emmer dat, wat töt Volk doronger vörstäng. Wä dörch ald Bösch bläächd, dä vängd dat Wood Jruußfamelisch, onger dat net ma Papp, Mamm un Kengk vorstange wäde. Do veel och d Omm un dr Opp dronger, sälv Tant un Onkel woode dozo jözalld. Öt joov sujar Zitte,