rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Maria Kroiseti woch ön Vrau, di em 16. Jahrhondöt ä Oche läävde. Sö wood vorurdeeld, ön Hex z see un wood am 25. September 1604 op dr Scheiterhoof vorbrannd. Sö woch ö Opfer van d Hexejachd va Oche. Maria Kroiseti sooß em Jraßhuuß als Jevangene en. Öt Jericht tachde en d Acht im Huuß Brüssel an d Eck Maat/Pontstrooß suwi am Katschhoff/Ritter-Chorus-Strooß. Maria Kroiseti wood am 20. Aujust 1604 vassjenomme un vorbraad 36 Dach ä Jevangeschaff. Sö woch ösu schwach, dat sö jädde Daach Eiße vöör 3 Aachener Mark kräät. Am 13. September braad mo sö en d Acht, wo sö jefoltert wood. Am 14. September joov sö zo, ön Hex z see. Öt Urdeel wood Maria Kroiseti vöör öt Rothuuß „op dr Blaustee“ vorkünd. D Vorbrennung wood usserhalb van d Stadtmuur vöör öt d Könnispooz op dr Galgeberch en d Nöhde van dr Muffets Hoff jemaad. D Koste, di entstange wore, woode jenau opjeschrävve: 90 Mark vöör öt Holz van dr Scheiterhoof 54 Mark vöör önö Pool, a däm sö vassjebonge wood, un 4, öm öt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Eiff von Montzen läävde am Aavang van öt 17. Jahrhondöt ä Oche. Sö woch ö Opfer van d Hexejachd va Oche. Zösamme met Zey Kaußen wood Eiff zm Duud op dr Scheiterhoof vorurdeeld. Dat Urdeel wood am 26. November 1630 vollstreckd. Beede Vraue sooße em Jraßhuuß en un sollte op dr Galgeberch vorbrannd wäde. Do enn van d Vraue ävver beij d Folter jestorve woch, kutt mä enn läävend no d Galgeberch jebraad wäde. Sö wood do erdrosseld, un beede Liche wode op dr Scheiterhoof vorbrannd. Hexenwahn im Grenzland Aachen, Siemons, Hans Meyer & Meyer Verlag ISBN 978-3-89124-422-7 Ön Naamensliiß
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Zey Kaußen, ö Opfer van d Hexejachd va Oche, läävde am Aavang van öt 17. Jahrhondöt ä Oche. Sö wood vorurdeeld, ön Hex z se un am 26. November 1630 zösamme met Eiff von Montzen op dr Galgeberch vorbrannd. Beede Vraue sollte op dr Galgeberch vorbrannd wäde, enn woch ävver vörhen beij d Folter jestorve. Doher kutt mä enn läävend no dr Scheiterhoof jebraad wäde. Staat sö do z vorbrenne, wood di Vrau ävver erdrosseld. Dr Lichnam va beede Vraue wood dann op dr Scheiterhoov vorbrannd. Hexenwahn im Grenzland Aachen, Siemons, Hans Meyer & Meyer Verlag ISBN 978-3-89124-422-7 Ön Naamensliiß
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Engell Pressmondt woch ön Vrau, di am Äng vam 16./Aavang vam 17. Jahrhondöt ä Oche jeläävd had. Sö wood aajeklachd ön Hex z see un wöch bo ö Opfer van d Hexejachd va Oche woode. Hör Schold kutt ävver net bewesse wäde. Engell Pressmondt sooß vam 1. Määz 1618 bes zm 2. Juni 1618 en d Acht, un zweimol wood vorsood, sö dörch Folter zo d Ussach z brenge, ön Hex z see. Dat jelong ävver net, un sö wood spiir vreij jelosse. Hexenwahn im Grenzland Aachen, Siemons, Hans Meyer & Meyer Verlag ISBN 978-3-89124-422-7 Ön Naamensliiß
Dit artikel is jesjrieëve op 't Kirchröadsj en sjteët i jen Hollesje sjpelling 't Kirchröadsj plat is 't Ripuarisch dialek, dat i Kirchroa en umjeëving jekald weëd. Óch i Hertseroa, i Dütsjland, weëd 't jekald. 't Liechent vöal op 't Ucher plat. De sjprechere van 't Kirchröadsj numme hun sjproach noeëts "Ripuarisch" mar ummer "Limburgsj", plat of jeweun Kirchröadsj. Van oeërsjprung jitt 't ejentlich keen "Kirchröadsj". 't Joof vöal óngersjiede tussje de dörper, oeë de sjtad Kirchroa hüts oes besjteet. Noe zint de dialekte en die dörper evvel zoeë noa-eenanger jejruid, dat me jemekkelijerwies sjpreche kan van 't Kirchröadsj dialek. Kirchroa ligk jet zuudlisch va j'n Benrather Linie. Dees issojlos markiert de jrens tussje -k en -ch. Doadurch jehoeët de sjproach tsoe 't Ripoarisch, en nit tsoe 't Limburgsj. Me zaat alzoeë "mache" en nit "make", wie me dat i Heële al doeë. Dees jrens jeet durch Limburg hin, jleisch ónger Heële en Lankjraaf. Boches, Zumpelveld en Vols ligke i Limburg, mar in 't Ripoarisch dialekroem. Óch typisch is dat 't [-t] e [-ts] weëd. Dat zeet me i wöad wie "tsiet". I Heële en anger Limburgse dialekte is 't "tied". 't Limburgsj "oet" weëd "oes" en 't [-p] weëd
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Stadtbrand va Oche woch önö Brand, beij däm am 2. Mai 1656 ä mä 24 Stond sövve Achdel va Oche aavjebrannd woch. Em Backes va Peter Maw en d Jakobsstrooß broch dat Vühr us. Dä hod Holzkohle op dr Söller liije losse, di noch jlimmde. Dat Holz van öt Dach vong a z brenne, un dörch dä Wengk rassde dat Vühr va Huuß zo Huuß. Bo janz Oche bestäng us Holzhüüser, su dat d Flamme nüüß ophalde kutt. Zö iisch brannt d Jäjend, ä dör hüü d TH z vänge es. Als dr Wengk driihnde, brannte och d Hüüser em Norde van d Stadt. Als vorzalld wood, dat dat Vühr jelaad woode woch, trocke Lüüh met Waffe dörch d schwamende Veedele. Dat vührde dozo, dat di Mänsche, di hödde lösche könne, us d Stadt leefe un hön Hüüser opjovve. Dörch dat Vühr storve 17 Mänsche, 4600 va 5300 Hüüser vorbrannde. Van öt Rothuuß suwie 20 Kerche, Spitale un Klüster bleed nüüß mi. Bes op di Akte, di en önö Stolle vorstoche wore, vorbrannd alles, watt övver
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Elisabethquell litt em Südoste va Bad Frankenhausen un es en va 2 Salzwasserquelle en dat Städtche. Sö enthäld 4,5 % Salz un deende zr Salzjewennung us Salzbröh, wobeij sauber Salz aavehl. Vöör d Quell woode en d Joohre 1857 un 1866 Leucher en d Deepde va öm d 343 Metere jeboohrd. Opjrond va Ussspölunge dörch d Quell wood dr Boohm onger d Ovverkerch ''Unser Lieben Frauen am Berge'' va Frankenhausen opjeweechd. Dodörch kippde dä Kercheturm zr Siij un wood zo enne van d scheevsde Kerchetürm ä Europa. Övver d Quell D Ovverkerch
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Bad Frankenhausen es ön kleen Stadt ä Thüringe, ä di knapp 9.000 Mänsche lääve. Sö litt em Kyffhäuserkreis. Bad Frankenhausen litt em Süde van öt Kyffhäuserjebirch op ön Hühde va 130 bes 190 m övver dr Meeresspeijel. Zo d Stadt jehüüre d Ortsdeeler Seehausen, Espenstedt un Udersleben. En d ald Böch tauchd Bad Frankenhausen em 9. Jahrhondöt op, als he ön Wasserburch stäng. Sö solld d Salzquelle schötze. Salz woch zo di Zitt jätt, dat önö huhe Wäät hod. Va sich mulle maad dat Städtche dodörch, dat d leitzde Schlacht van dr Dütsche Buurekresch do stattvong. Thomas Müntzer woch ä Bad Frankenhausen vassjenomme woode. Dä Wäch op dr Schlachtberch heechd bes hüü Blottrenn. Nodäm dr Zoch bes Bad Frankenhausen voch, blööde öt Kure op. Dat Solewasser, dat zm Beispell us d Elisabethquell leev, trock öt Volk a. Am 5. Aprel 1927 wood us Frankenhausen dr Kurocht Bad Frankenhausen. Bad Frankenhausen had ö paar Denge z beene, di sisch z kikke luhne. Dozo jehüüre öt Buurekreschspanorama, d Ovverkerch suwi dr Hausmannsturm. D Siij va Bad Frankenhausen Commons: Bad
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ö Dörp, op Huchdütsch weed van ö Dorf jesproche, es ön kleen Jrupp va Hüüser, di meeßd önö landweetschaftliche Orsprong hand. Öt jitt ävver och Dörper, di va Vescher övv va Wäver un anger Beroffsjruppe jejründ woode. Övver Dörper (ä Änglisch) Commons: Dorf – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Salzjewennung us Salzbröh es ö Vorvahre, dat övverall do aajewand weed, wo Salzwasser vörhande es. Als Beispell kann mo sich dat ä Bad Frankenhausen akikke, wo en d Nöhde van d Elisabethquell dat Wasser vöör d Turiste ä jruuße Iiserpanne opjekoud weed. Dozo weed ö Holzvühr onger d Panne aajemaad. Damet mo di vöör d Salzaavscheedung nüdije 26 %ige Salzbröh kitt, moss dat Vühr at lang brenne un döck vresch Salzwasser nojeschott wäde. Meeßd övver Nahd, wenn dat Vühr ussjejange es un dat Salzwasser kald wode es, belde sich schniiwisse Salzkrestalle, di met önö Räch aavjeschäppd wäde. Övver d Salzjewennung
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Catharina Brandt woch ö Opfer van d Hexejachd va Oche. Di Vrau läävde em 17. Jahrhondöt ä Oche. Sö wood beschöldichd, ön Zauberin z see. Am 14. September 1630 wood sö ömjebraad. Catharina Brandt wood zösamme met Gertrud Eulrichs no dr Galgeberch jebraad, wo dr Scheiterhoof op sö waade. Do aakomme, wood beede ävver dr Kopp aavjehouwe un d duude Vraue vorbrannd. Hexenwahn im Grenzland Aachen, Siemons, Hans Meyer & Meyer Verlag ISBN 978-3-89124-422-7 Ön Naamensliiß
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Önö Schauspeller es ön Persun, di met d Sproch suwi d Bewäjung va Jesech un Liiv ön Roll spelld. Dobei könne d Rolle en öt Theater, beij dr Film, ävver och em Fernsehen övv em Radio see. Döck jitt ön Persun, di Rejissör jenannd weed, vör, watt z do es. Su kann mo beschriive, watt önö Schauspeller maad: „A spelld d Roll va B, und C kikkd zo.“ Övver dä Berof Schauspeller Commons: Schauspeller – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Kerchhoff van d Jüdde ä Stolbersch litt tösche Ovverstolbersch un dr Donnerberch en d Stadt Stolberch. Tösche 1860 un 1959 woode do Jüdde bejraave. 1976 leed d Stadt ön neu Muur öm dat Stöck Land bouwe. Hüü jitt öt noch 20 Jrääver. Övver dr Kerchhoff Commons: Jüdischer Friedhof Stolberg (Rheinland) – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Seehausen es ö Ochtsdeel va Bad Frankenhausen em Kyffhäuserkreis ä Thüringe. Seehausen litt onjeväär 2,5 Kilometer va Bad Frankenhausen vott. Dörch dr Ocht jeeht d Bundesstroß 85. En d ald Böch tauchd dr Naam Seehausen em Joohr 1101 op.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Mae Marsh (Mary Wayne Marsh; * 9. November 1895 ä Madrid, New Mexico; † 12. Februar 1968 ä Hermosa Beach, Kalifornie) woch ön Filmschauspellerin us d USA. Mae Marsh koom 1906 no Los Angeles un vong met ön kleen Roll em Joohr 1912 a, ä Filme met z spelle. Em jliche Joohr joov D. W. Griffith hör ön Hauptroll en dr Stommfilm „Man’s Genesis“. Va do a troon sö döck met Mary Pickford, Blanche Sweet, Lionel Barrymore, Lillian Gish, Henry B. Walthall, Donald Crisp un Robert Harron op. Hör bekanndste Filme wore D Jebuurd van ön Natiun (The Birth of a Nation)) us öt Joohr (1915) övver dr Börjerkresch en d USA suwi dr Stommfilm Intolerance. 1918 hiirode Mae Marsh dr Lee Arms un spelld dono seldener ä Filme met. Hörö ischde Optrett op ön Bühn em Joohr 1920 vührde dozo, dat sö 1923 janz ophood, Filme z maache, un sich janz op öt Theater däng. Als dr Tunfilm opkoom, sooch mo sö aav un zo ä kleenere Rolle. Ä Hollywood wood vöör Mae Marsh op dr
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Ovverkerch va Bad Frankenhausen, di och dr Naam Kirche Unserer Lieben Frau am Berge drätt, watt op Ripuaresch met Kerch va os Leev Vrau op dr Berch övversatze weed, es ön evangelische Kerch em Kyffhäuserkreis. Dä 56 m huhe Turm es dr zweidscheefste Turm va Dütschland. Di Kerch wood am 25. Aprel 1382 äjeweihd. Dat Jebäude woch ö Schmockstöck met ö paar Altäch, ö spetz Dach un 4 kleen Siijetürm. Em Dütsche Buurekresch wood sö ävver kapott jemaad un völl Deeler jeklaut. Zo di Zitt woch dö Kerch ävver noch ö kattolisch Joddeshuuß. Dat ändernde sich em Joohr 1539. Em Dressischjöhrije Kresch kräät d Ovverkerch öt noch öns övver dr Sack un wood lääch jerümmd. Em Sövvejöhrije Kresch wedderholde sich dat, un 1806, als d Franzuse dörch öt Land trocke, leete sö och net van d Kerch aav, wobeij sö als Jevangenelaajer jenotzd wood. At Ängß van öt 19. Jahrhondöt veel dä scheeve Kercheturm op, entstange dörch Usspölunge onger dat Jebäude, zm Deel ussjelößd dörch d Elisabethquell. 1911 wood vorsood, sö wärm jätt opzöreete. Dat vorschlääde
Toshiro Mifune (jap. 三船 敏郎 Mifune Toshirō; * 1. April 1920 ä Qingdao, Republik China; † 24. Dezember 1997 ä Tokio, Japan) woch önö Schauspeller us Japan.. Commons: Schauspeller – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Pünklichkeet heeß, dat me, wa'me jet affjemat hät för sich irjends ze treffe, dat me dann och do ess, wa'me jesat hät, dat me do wör. Beispill: Wann de jestern mem Pitte affjesprochen häs: „Pitte, me treffen uns morjen öm halve een bei uns am Büdche“, dann muss de hügg öm halve een am Büdche sinn. Söns bess de nämmich ompünklich. Dat bovven ess jetz irsch ens Pünklichkeet för Amfänge. Et jit ävve noch Pünklichkeet en bestemmte Sitwatione. Die wichtiste Räjel ess: Wa'me sich met irjendeenem em öffentliche Bereich triff, sa'mer ens däm si Büro odder e Café odde sujet en dä Art – dann muss me spädestens öm die affjemate Zigg do sinn; me kann och fröhe sinn. Wa'me sich ävve bei eenem daheem triff, dann darf me fröhstens öm die affjemate Zigg do sinn, besse sechs, sibbe Minutte späde. Dat litt dadran, wann de bei eenem ze Huus bess, dann kann dä dich net losse warde, wäll e muss dich jo erinlosse. Wann dä jetz ävve noch jet vürbereede muss, zom Beispill et janze Huus wör e Durjeneen, dann steht e doof do. Doröm
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Arabisch ess en Sprooch, wat von övve 200 Millione Minsche op de janze Welt jeschwadt wird. Et jehürt bei de sechs Ampssprooche von de Vereente Natione (zesamme met Englisch, Franzüsisch, Spanisch, Russisch on Schinesisch). Op Arabisch ess och dä Koran jeschrevve, wat dat hellije Booch vom Islam ess. Doröm ess Arabisch für de Moslems ärch wichtich on jild bei dänen als en hellije Sprooch. Dat betriff allerdings nur dat Huharabisch, die Sproochform, die mer en de Schull jeliert kritt. Normal schwade die Arabe nämmich keen Huharabisch, sondern ehr Dialekte, wo se met opjewachse sinn. Anders als wie jetz bei uns mem Huhdeutsch dät dat do och keenem infalle, su em Alldaach op eemol Huharabisch ze benutze – dä dät me hühstens uslaache, weil dat komplett nevven de Kapp wör. Huharabisch nemmp me nur für Zeidunge on Bööche ze schrieve, Ansprooche ze haale on en de Moschee. Selevs em Fernsinn sinn de mieste Sendunge – wa'me su sare well – op „Platt“. Arabisch ess en semitisch Sprooch (jenau wie Hebräisch on noch e paar andre). De semitisch Sprooche sinn en Art von Sprooche, die met sujenannte Wurzele
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Ne Schosster och Schohnmäscher (udde wie me't en Bonn ussprich: Schosste, Schohnmäsche) ess e'nen Handwerke, dä met Schohn hantiert. Fröhe wor et esu, wa'me jenooch Cäsh op Täsch hatt, do ess me nohm Schosste jejange on hät dofür jesaat: „Ich dät jäänn e Paar Schohn hann!“ Dann hät de Schosste däm de Föß vermesse on im e paar Nösele affjenomme. Die moot e direk hann, wäll noher, wann dä andre net bezahle kunnt, do kunnt e met dä op Mooß jemaate Schohn nix aanfange. Hüggzedaach kööf me sing Schohn als normale Minsch em Lade. Die sinn billije als bem Schosste, wäll se am Fließband zesammejeklopp sinn. Trotzdäm jit et och hügg noch vill Schosstereie, wo Schosste dren ärbeede. Wann nämmich su'ne Schohn ens kapott jeht, ka'me dä do henbrenge on de Schosste mät dä widde flott. Met däm Word „Schosste“ muss mer e bessje oppasse. Wann de nämmich noh Norddeutschland fährs on fängs do met eenem e ne Klaaf aan, denks dir nix Ärjes on säs zo däm: „Ach, Sie sind Schuster!“ – dann künnt et sinn, dat dä dir eene kläv! Na jod, dat vleech
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Foßball ess e Spill, wo zwei Mannschafte met eenem Ball on elef Lügg spille (dovon sinn zehn Mann em Feld on eene steht em Tor). Et jeht dodröm, dä Ball en et Tor von dä andre Manschaf ze krijje. Un zwar met de Föß on aff on an och mem Kopp. Ävve net met de Häng. Et Spillfeld ess e Rächeck, an de kurte Sigge sinn de Tore. E Spillche duurt 90 Minutte. Noh ne Dreivierdelstund ess Halbzeit, do wird foffzenn Minutten e Päusje jemaat. Donoh deet me de Sigge tuusche. Foßball ess die Weltsportart Nomme een. Keen ande Sportart wird von su vill Minsche jespillt on och keen ande Sportart wird von su vill Minsche em Stadion on em Fernsinn jelurt. Dodurch ess dä Foßball e jijantisches Jeschäf jewudde, wo me jeden Daach Millione scheffele kann. En Deutschland ess de hükste Spillklass de irschte Foßball-Bundeslija. Do sinn 18 Vereene dren. De nökste Sesong (2012/13) ess att de 50. Sesong zigg 1963, wo dat met dä Bundeslija lossjejangen ess. Et jit Foßball von Männe on von Fraulügg. De deutsche Fraue sinn 2007 Weltmeister jewudde, 2011 sinn
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Mustafa Kemal Atatürk (osmanisch: مصطفى كمال پاشا Muṣṭafâ Kemâl Paşa; * 1881 ä Thessaloniki; † 10. November 1938 ä Istanbul), wooch va 1923 bes 1938 dr ischte Präsident van d modörnen Republik Türkei.
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Mösch ess ene kleene Vurrel. Et ess eene von dä Vüjjele, die och en de Stadt öfters vürkumme. Von dä Ornitholoore affjesinn, kennt dä normale Minsch de Mösch irschtens emol durch dat Sprichwood: „Besser en Mösch en de Hand als en Duuv om Daach!“ Dat heeß: Besse jet Kleenes, wat me och wirklich hät, als jet Jroßes, wo me nur von drööme kann. On zweitens jit et vom Willi Ostermann e Leed, wat heeß „De Mösch“. Do drieht et sich öm en Mösch, die en en städtische Wohnung erinjefloore kütt on do allerhands jet durjeneen bringk. (Luur unge für dä jenauen Tex!) Mösch ess och een von de Wööde, wo uns Platt nöhe bem Holländesch steht als bem Huhdeutsch. Op Huhdeutsch sät me doför nämmich „Spatz“, wat no jetz jar nix met däm platte Word ze donn hät, ävve op Holländisch heeß et „mus“. (On dat wird Möss jesproche wie bei „Do mösse mer noch ens drövve schwade!“) Mer setzen des Meddags jewöhnlich en dr Köch, Weil et do am schönsten ess. De Finster steiht op, op eimol flüch en Mösch Bei uns erin on
Ene Fuss udder ene Fusskopp ess eene, dä ruud Hoor hät. Äjentlich ess ene Fuss e Dier, wat en de Bösch läv. Dat Dier hät no e ruud Fell, doröm sen Minsche met ruude Hoore donoh benannt. Wa'me eene „Fuss“ nennt, kann dä dat unge Umstände ärch finge; ävve wa'me sät, eene wör „fussich“, dann ess et net schlemm. Minsche met ruude Hoore kumme nirjends op de Welt off vür. Se sen övveall en Minderheet. Bei uns fingk me dovun noch met et mieste. Komisch ess ävve, dat de Fussköpp jenau do et mies jeärjet wedde, wo se et mies vürkumme: En Jroß-Britannie on Irland ess dat besonders schlemm, obschon do de mieste von dänne vürkumme. (Normal picken jo de Minsche aan dänne vill eröm, die alleen sen en ehre Aat.) Et ruude Hoor wird off aanjesinn als en Besonderheet von de jermanische on keltische Völkere, et jit ävve Fussköpp bei fass alle Völkere op de Ääd.
De Jermane woren e Volek, wat fröher em Noode vun Deutschland un Europa jeläv hät. De sen donoh och noh Süde wigge jetroke on hann sich do usjebreit. Bei uns aam Rhing hann zeirsch de Kelte jewohnt, ieh dat de Jermane kome. Uns Sprooch ess no jermanisch, ävve von de Kelte hamme de Luss aam Fiere metjekräje... Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald enz länger sinn, wenn do mithilfs. Jlich aanpakke? Dann loß jonn!
De Kelte woren e Volek, wat en dä aale Zigg (ieh dat me att schrieve kunnte) en janz Europa verbreit woore. Bei uns aam Rhing hann se bes kurt vür em Jesus singe Jeburt alles en de Hand jehatt. Dann sen ävve de Jermane jekumme un hann de Maach övvenomme. Von de Jermane hamme och uns Sprooch. Ävver en unse Kultur ess bestemmp jet von dä Kelte övvrich jeblivve. Hüggzedaach fingk me de Kelte un de keltische Sprooche nur noch janz am Rand von Schottland, en Wääls on en Irland. Dännen ehr Sprooche hann et ävve jar net leech. Su wie uns mem Huhdeutsch donn do vill Minsche de englische Sprooch övvenemme. Dat ess ärch schad, wäll et jit att jenooch Minsche, die Englisch schwade, ävve att jrad su e paar, die die aal keltisch Sprooche künne... Dä Artikel iss noh koot. Äwwä eä könnt bald enz länger sinn, wenn do mithilfs. Jlich aanpakke? Dann loß jonn!
En Moscheh ov Moschee ess bei de Muselmahne ähnlesch wi dat, wat bei de Christe en Kersch ess. Do deet me si Jebedd maache on noch allerhands mieh, wat als relijös aanjesinn widd. Für de Moslems ess en Moschee nor e Huus, wo me'r et Jebedd jod maache kann. Dä Platz selevs wird nit als hellich aanjesinn. Hüggzedaach jit et att en Reih Moscheeën en Deutschland. En Moschee, die aan de deutsche Bevölkrung aanjepass ess, do sät me, die hät ehr Mess op Huhdeutsch, söns op Arrahbesch. En Moschee, die ehr Mess op Platt mät, simme noch aam Söke…
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) En Kirch es e Huus, wo Christelügg dren bedde donn. Kirch deet me ävve och sare för en Jemeinschaff von Christe, zom Beispill de katholesche Kirch udde de protestantesche Kirche, von dänne et en janze Reih jit.
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) The Fields of Athenry ess e Leed us Irland, wat en dä 1970er Johre vom Pete St. John jeschrevve wurd. Dä Tex spillt en dä Zigg von de britesche Besatzung von Irland on dä Hungersnud, die em 19. Johrhondert do jeherrsch hät. En Deutschland un em Ress von Europa ess dat Leed bekannt jewudde, wäll die irische Fäns dat bei de Europameesteschaff 2012 jesunge hann. Anmerkunge: Dä Travelyan wor ene britesche Beamte en Irland, von däm manche jlöve, dat dä för die Hungesnut met Schold wör. Athenry ess en kleen Stadt em Weste von Irland. Botany Bay ess en Australie. Do hann de Brite vill irische Rebelle henjebrat.
Wiesbaden (och Wisbade) eß en Stadt am Rhing. Et eß de Haupstadt un de zweitjrüßte Stadt vun Hesse. Wiesbade litt am rääschte Ufer vum Rhing, aan de Mündung vom Main. Janz in de Nöh vun Wiesbade sen Mainz, Frankfurt am Main un Darmstadt Wiesbade is een vun dä drei Landeshaupstädt am Rhing. Commons: Wiesbaden – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Websigg vun dä Stadt selefs
Vietnam es e'ne Staat en Asië. Hä jränz op de eene Sigg aan et Südchinesich Meer, un an de andere drei Sigge aan China , Kambodscha un Laos. Vietnam hät zwei Stöcke Land un dozwesche e'ne Meerbuse, dä och zo Vietnam jehüürt met paar Inselche dren. De jrüßte Stadt un Haupstadt es Hanoi. Dat litt do en de Medde aan e'nem Ärm von däm Meerbuse. Vietnam jiddet och em Internet, sing Top Level Domain es .bn un die weed von de VNPT verwaldt.
Dong Hoi eß en Stadt am Quang Binh, Vietnam. Et eß de Haupstadt un de zweitjrüßte Stadt von Quang Binh. Dong Hoi litt aan dä Mündung vom Nhat Le. De Fluchhafe Dong Hoi litt am Dong Hoi. Commons: Dong Hoi – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Dong Hoi von dä Stadt selefs
Ho Chi Minh-Stadt (och Thành phố Hồ Chí Minh, Saigon) eß en Stadt am Dong Nam Bo, Vietnam. Et eß de Haupstadt un de zweitjrüßte Stadt von Vietnam. Ho Chi Minh-Stadt litt an dä Mündung vom Saigon. De Fluchhafe heeß Tan Son Nhat. Commons: Ho Chi Minh City – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Ho Chi Minh-Stadt vun dä Stadt sellevs