rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Alexander Petscherski [1] (* 22. Februar 1909 ä Krementschuk, Ukraine; † 19. Januar 1990 ä Rostow am Don) woch önö jüddische Offizier us d Ruuh Armee. Hä orjaniseerde dä Opstand em Vornichtungslajer Sobibór am 14. Oktober 1943. Alexander studiirde Musik un Theatrwesseschaff ä Rostow am Don. Als dat fluppde, werkde hä als Leiter van öt Kulturamt, wo hä völl met Laieschauspeller zu do hod. Als d Dütsche em Zweide Weltkresch Russland övverveele, wood hä äjetrocke un steech no ön kotte Zitt zm Leutnant op. Enne Mond spiidr jeroohnde hä ä Jevangeschaff, vorsood vott z laufe, wood ävver jeschnappd. D Dütsche scheckde häm en ö Lajer no Borissow. Als d Dütsche erkannde, dat hä önö Jüdd woch, wood hä en öt Jetto va Minsk jebraad. D Deportatiun en öt Konzentratiunslajer Sobibór stäng am 23. September 1943 a, wo hä met ca. 1500 angere Jevangene aakoom. 60 Jevangene, doronger hä, woode dörch Selektiun vöör d Jaskammer böwaart. Sö moote als Zwangsarbeeder vöör d Dütsche werke. Di angere storve noch am sälve Dach dörch Jas. Zo di Zitt hod sisch
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Ebon-Atoll es önö Deel van d Marshall-Insele un litt em Süde van d Ralik-Kett. Vass Land had dat Atoll mä 5,7 km², wobeij di Lagun 108,4 km² Wasser ömschlössd. 1999 läävde op Ebon mä 741 Mänsche, ävver völl Veuel. Em Joohr 1852 kome d ischde Missionare no Ebon. Deere op öt Atoll
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Tripper, dä och dr Naam Gonorrhoe drätt, es ön Jeschlechtskrankheet. Usjelößd weed Tripper dörch ön Bakteriezoot, di sich Gonokokke nennt. Dörch di Övverdrachbarkeet tösche Mänsche had sich Tripper op d janze Wält vorbreit. Sö kütt mä beij Mänsche vöör, kann dobeij ävver z. B. van ön kranke Mamm op hör onjebore Kengk övverdrare wäde. Tripper vängd mo net mä beij sujenannde Risikojruppe, woronger mo beispellswiiß Prostituiirde un Lengkße vorstehd. Mo vängd di Krankheet beij all di Jruppe, di öt met wäßelnde Sexualpartnere z do had. Dat kann och ön Persun se, va dör mö öt janet erwaad. Kondome vorhindere ävver öt Övverdrare van di Erreger. Beij dr Mann klääve di Bakterie van dr Tripper an dr Schlimm van d Harnröhr, beij d Vrau an dr Jebährmodderhals. Di Bakterie wäde zm Deel vam Liiv aavjevange un kapott jemaad, ävver zm Deel övverläve sö och un schade di Zelle, a dönö s kläve. Beij dr Mann zeechd sich di Krankheet dörch ön Entzündung am Pimel. Eiter dröppd do öruss un vorursachd Ping. Beij önö kleene Deel van d Männer
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Di Krankheet Syphilis, di och dr Naam Helle Schanker drätt, es ön dörch Sex övverdrachbare Krankheet. Sö weed dörch Bakterie usjelößd un kann övver d Schlimmhütt va Mänsch zo Mänsch övverdraare wäde. Dr Naam Syphilis kütt van önö Naam, dä Ovid singe zweide Jong jejovve had. Dä hosch Sipylus. Dä us Verona stammende Doktor Girolamo Fracastoro beschriivd em Joohr 1530 öt ischde Mol ön Krankheet, di hä Syphilis nannd. Syphilis weed dörch ö Bakterium usjelößt, dat dä Naam Treponema pallidum drädd. Öt waaßd net ösu flott un vordubbelt sich ä 36 Stond. Treponema pallidum kann mä em Mänsch lääve un jeet an d Loff no ön kotte Zitt kapott. Syphilis weed beij Sex övverdraare. Dobei drengd Treponema pallidum dörch kleng Spalte en d Hutt en d Liiv van dr jesonde Mänsch enn. Dobeij kann di Övverdrarung övver d Mösch, dr Asch suwi d Mull aavloufe. Nävver di Wäch kann zosätzlich och at öt ongeboore Kengk, öt onjeboore Kengk, van di Bakterie ajejreffe wäde. Dobeij weed dat Kengk ösu schwoch krank, da töt sterve kann. Zwei bes drei
En Jurk is en jröhne, langjewachsene Stöckche Jemöhs. Ma mäht off Schlot druss, ever ma kann en Jurk ooch kleen stiwwele un in ne Dip rin stippe. Ma kann dat Jemöhs zuhuss im eijene Jewächshuus anboue, oder man jeht in dä Supermaat, oder op dä Wochemaat und koof sich do en Jurk. Koss en paa Cent, im Winter ooch mieh, weijl de Jurke dann von Spanien kumme, weijl et do wärme is wie he. En Jurk schmeck eijentlisch keijne eijene Jeschmack. Ma muss schon jet mit Jeschmack drupp donn, domit et noh jet schmeck.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Arthur[1] es ö Örtche em US-Bundesstaat Iowa. Öt litt em Bezirk Ida County. 245 Mänsche lääve op di 0,4 km² jruuße Fläch. D Schnellstrooß Iowa Highway 175 jeet a Arthur vorbeij. Övver Arthur
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hamilton County es önö Vorwaltungsbezirk van dr US-Bundesstatt Ohio. Cincinnati es d Hauptstadt van dat County. Hamilton County litt em Südweste va Ohio un jrenzt a d Bundesstaate Kentucky un Indiana. Öm Hamilton liije d Counties Butler County, Warren County, Clermont County, Boone County (Kentucky), Kenton County (Kentucky), Campbell County (Kentucky) un Dearborn County (Indiana). Singe Naam kräät Hamilton no d Politiker Alexander Hamilton, dä em 18. Jahrhondöt jeläävd had. Hä woch dr ischde Finanzmenester van d USA. Em Joohr 2000 wode d Lüüh äm Hamilton County jezalld. Öruss koom, dat 845.000 Mänsche do wonne. 72 % send Wisse, 23 % Schwazze, 1,6 % send Asiate. Hamilton County
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Onger Schünnheet vorstehd mo önö Bejreff, dä jätt beschriivd, dat önö anjenehme Ädrock beij önö Mänsch hängerlätt. Dat kann ö schünn Beld, ön anjeneehm Värvzösammestellung övv ön schünn Persun see. Watt Schünnheet meent, hängd döck van d Zitt aav. Ä ee Jahrhondöt es jätt schünn, watt ö Jahrhondöt spiidr net mi als schünn aajeseeh weed. Jott sitt mo dat beij Modeartikele. Su woch dr Minirock ä ee Joohr dr leitzde Schrei un ö paar Joohr dono driihnde sich kenne mi no ön Vrau en dat Kleerstöck öm. Wesseschaffte wi d Soziologie un d Ästhetik, önö Deel van d Psychologie vorsöcke Schünnheet en Aavhängichkeet van d Zitt z ongersöcke. Anger Wesseschaffte werke dönö zo. Völl Jeneratiune hand sich at met dat Wood Schünnheet örömjeschlaare un vorsoote z beschriive, watt mo doronger vorstooh kann. Bekannde Mänsche, di sich Jedanke dozo jemaad hand, send Alexander Gottlieb Baumgarten, Gottfried Wilhelm Leibniz suwi Immanuel Kant, dä z. B. Schünnheet als Jäjestand van ön Tätichkeet van d Urdeelskrafft beschriivd. Schünnheet en d Konst es dat schünn jemaade, dat watt d Lüüh vöör schünn
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Indiana es önö Bundesstaat van d USA met d Hauptstadt Indianapolis. Indiana litt em Meddlere Weste van d USA. Sing Nobberstaate send Ohio em Oste un dr Bundesstaat Kentucky em Süde. He send beede Bundesstaate dörch dr Floss Ohio jetrännt. Em Weste stüsst Indiana a Illinois. Bevöör d Wisse no Indiana kome, woch Indiana Indianerland. Do läävde vorschiidene Indianerstämm, doronger d Delaware un d Shawnee-Indianer. Dat ändernde sich 1679 als d Franzuse en öt Land koome. Di jachde d Indianer zm Deuvel, moote ävver 1763 dat Jebiit an d Ängländer aavjävve. 1787 wood us Indiana un sing Nobbere öt Nordwestterritorium, dat 1800 ä Ohio un öt Indiana-Territorium jedeeld wood. 1805 un 1809 veele dann noch öt Michigan- un Illinois-Territorium dova aav un Indiana bleev alleen. En Indiana lääve 6,3 Milliun Mänsche, wovan 86 % Wisse un 8,7 % Schwazze send. Mä 0,2 % van d Lüüh send Indianer. Völl Mänsche us Asije träcke no Indiana. 800.000 Mänsche jävve a, dat sö kattolisch send. Indiana jehüüd zo di Bundesstatte van d USA, di meeßd dörch Landweetschaff jeprächd send.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Vornichtungslajer Sobibór [1] woch ee van d Dütsche aajelaad Vornichtungslajer ä Pole. Öt litt beij dat polnisch Örtche Sobibór en d Nöhde va Włodawa un domet em Südoste va Pole. Im Lajer wode onjeväär 250.000 Jüdde ömjebraad. Öt hod ön Jrüüde va 60 ha. Em Määz |1942 wood domet aajevange, ö Lajer, dat sich a dat va Belzec ussrichte, op z bouwe. Dat Lajer bestäng us drei Deeler. Ö viirde woch jepland, wood ävver net jebouwd. Em Lajer I woch Platsch vöör d SS. 30 dütsche SS-Männer un 90 – 120 Trawaniki, dat heechd Männer us meeßd d Ukraine un öt Baltikum, di em Lajer oppaaßde, wonnde do. Zosätzlich joov öt en dä Lajeraavschnett Baracke met Werkstätt vöör onjeväär 50 Jevangene. Dr Bahnaaschloss, dä zo dat Lajerdeel bestäng, woch vöör d meetzde Aakommende dr Aavang van öt Äng. Em zweide Lajerdeel woode di Klamotte van d ömjebraade Mänsche jekroomt un jelajert. Zosätzlich joov öt do Ställ un Ecke, wo Jemöss aajebouwd wood. Va drusse kott mo net en dä Lajerdeel öräkikke. Dörch enne onjeväär 150 m
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Knox-Atoll, dat och onger dr Naam Nadikdik bekannd es, es ö Atoll van d Ratak-Kett un jehüüd zo d Marshallinsele. Knox es mä knapp 1 km² jruuß un dat Land ömschlösst ön Lagun va 3,4 km². Knox’s jrüützde Insele send Aelingeo, Nadikdik un Nariktal. Ön Sandbank vorbängd Knox met öt Nobber-Atoll Mili Jätt övver Knox
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Basse Santa Su es önö klenge Ocht em afrikansche Staat Gambia. Hä es och onger dr Naam Basse bekannd. Basse Santa Su es d Hauptstadt van d Upper River Division, ön Vorwaltungseenheet. Öm d 17.500 Mänsche lääve em Joohr 2010 ä Basse Santa Su un domet dütlich mi als beij d leitzde Zällong em Joohr 1993, als noch 9200 Lüüh dä Ocht als d Heemet aajoove. Bes no Banjul, d Hauptstadt va Gambia send öt 396 km. Basse Santa Su es önö Knöpppunkt em Stroßevorkiihr va Gambia. Övversatze bedüüht Basse Santa Sur op Ripuaresch Dat Deng, datt op dä Hövvel es. Jemennt es domet, dat di Hüüser op önö Hövvel liije. Commons: Basse Santa Su – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Övver Basse Santa Sur
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ö Kondom, dat och onger Naame wi Präservativ, Jummi un Pariser bekannd es, es ön dönn Hutt, di meeßd us Jummi jemaad weed, öm z vorhindere, dat dr Soohm van dr Mann, öt Sperma, beij d Vrau zo ön Schwangerschaff vüührd. Usserdäm lett sich dörch Kondome ön Övverdrarung va dörch Sex övverdrachbare Krankheete ädämme. Kondome woode z iisch us Stoff jemaad. Dat holp ävver net völl. Schwangerschaffte leete sich su net vorhindere, un Krankheete woode wiir övverdraare. Dat wood iisch bässer, als Kondome us Därm va Deere jemaad wode. Di stallte dä Schotz do, dä va hönö erwaad wood. Iisch als Charles Goodyear öt schaffde, us Kautschuk Jummi z mache, joov öt ö Material, dat su woch, da töt vöör Kondome jott z bruche woch. 1855 woode Kondome noch vorniihnd, ävver dat durde net lang un 1912 entstänge di Denger at su, dat sö ohne Nott usskoome. Watt di ischde Kondome noch net besooße, dat woch en di Spetz ön Plaatsch, öm dä Soohm, dat Ejakulat, opzövange. Öm öt schwöder z mache, onsecher Kondome op dr Maat
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Battle Creek[1] es ö Örtche em US-Bundesstaat Iowa. Öt litt em Bezirk Ida County. 743 Mänsche lääve op di 1,3 km² jruuße Fläch. D Schnellstrooß Iowa Highway 175 jeet a Battle Creek vorbeij.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Höfle-Telejramm woch önö Funksproch, däm Hermann Höfle van d SS am 11. Januar 1943 övvermeddelde un van d Ängländer aavjehood wood. Dä Funksproch nannd Zaahle övver di ä Vornichtungslajer ömjebraade Mänsche. Am 11. Januar 1943 woode 2 Funkspröch aavjehood. Dä ischde Sproch kutt mä zm Deel opjevange wäde. Doruss jäng mä hervör, dat dä vöör Adolf Eichmann bestämmd woch. Mä di ischde Reih schnappde d Ängländer op. Domet kutte sö ävver nüüß aavange. 5 Minütte spiidr koom önö zweide Sproch, dä a Franz Heim van d SS ä Krakau bestämmd woch. Dä Funksproch wood janz van d Ängländer opjevange. Mo nämmd a, dat beede dr sälve Text övverdraare hand. En dat Telejramm stäng och dr Naam Höfle, dä dat Dokument spiir dr Naam joov. L (= Konzentratiunslajer Vornichtungslajer Majdanek) 12761, B (= Vornichtungslajer Vornichtungslajer Belzec) 0, S (= Vornichtungslajer Vornichtungslajer Sobibór) 515, T (= Vornichtungslajer Vornichtungslajer Treblinka) 10335 zsammen 23611. “Stand.... [he vääld jätt: per? ] 31.12.42” L [=Lublin/Majdanek] 24733, B [=Belzec] 434508, S [=Sobibór] 101370, T [=Treblinka] 71355 [dat moss heeche: 713555] zusammen 1274166 Schriivd
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Taťána Kuchařová (* 23. Dezember 1987 ä Tyrnau) es ä Fotomodell us d Tschechoslowakei. Sö wood em Joohr 2006 zor Miss World jewähld un woch domet d ischde Vrau us dat Land, dör dat fluppde. Taťána woss ä Opotschno en d Nööhde va Königgrätz op un schloss do och d Schüll aav. Kott dono wood sö Miss Tschechoslowakei un em Joohr 2006 beij ön Ussscheedung ä Warschau Miss World. Kuchařová saad, dat sö at iiwich Model wäde woohl un bald an d Uni studiire well. Taťána speeld jäähr Tennis un riihe deed sö och döck. Övver d Miss World 2006
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Sobibór[1] es ö Dörp em Oste va Pole. Öt es önö Deel van d Jemeende Włodawa, Powiat Włodawski, un jehüüd zo dr Bezirk Woiwodschaft Lublin. Bes zo d Ukraine send öt onjeväär 10 Kilometer. 350 Mänsche wonne ä Sobibór. Sobibór wood dörch dat do em Zweide Weltkresch van d Dütsch jebouwde Vornichtungslajer Sobibór bekannd. Do storve ca. 250.000 Jüdde. Em Süde va Sobibór litt dat Naturschotzjebiit Sobiborski Park Krajobrazowy. Ö paar Zaahle
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Schröders Hüssje, op Huchdütsch weed va Schröders Häuschen jesproche, woch ö kleng Huuß, date m Stolberjer Stadtdeel Liester stäng. Dat Huuß wood em Joohr 1890 van dr Müürer Thomas Braun jebouwd. Als dä sich entscheed, no Amerika us z wandere, vorkloppde hä si Huuß an dr Opseher van di Steebrösch ä sing Nobberschaff. Singe Naam woch Heinrich Schröder. Dat Huuß woch lang Joohre nävver dr Burehoff va Schüllers öt enzije Jebäude en di Jäjend. Alle Lüüh sproche mä va Schröders Hüssje, wenn sö va dä Deel va Stolbersch sproche. Öm si Huuß hod Schröder ön huch Heck waaße losse. Dat hott hä sich va sing vreuere Heemöt aavjekekke, wo huch Hegge Schotz vöör dr Wengk boone. Schröder werkde ävver net mä als Opseher. Hä woch och nävvebeij noch Buur un hod ö paar Köh. Bände, öm sö satt z kriije, joov öt jenoch en d Nobberschaff. Zo si Eejedom jehood ösu völl Land, dat hüü 12 Hüüser dorop jebouwd send. En d 70er Joohre van öt 20. Jahrhondöt woch öt vorbeij met Schröders Hüssje. Alle wore usjetrocke
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Estera Raab, met Mäddchensnaam hosch öt Terner (* 11. Juni 1922 ä Chełm ä Pole), woch ön Jevangene em Vornichtungslajer Sobibór. Estera koom am 20. Dezember 1942 zösamme met 800 anger Jüdde op önö Päädswarel em Lajer a. Sö woch enn van di winnije Vraue, di dat Lajer övverläävde. Als Estera em Lajer akoom, wood sö us di Reihe va Vraue, di ö paar Stond spiir hör Lääve en d Jaßkammer vorleere wöde, örusjesood un jezwonge, em Streckzemmer van öt Lajer z werke. Dono wood sö en ön Barack äjesatze, wo d Klamotte van di en d Jaßkammer jestorve Mänsche jekroomt wood. Estera beschriivd, dat sö dörch ö Venster see kutt, wi dr Kommandant van öt Lajer, Karl Frenzel önö Säuchleng dr Kopp an ön Wand äschloch. Bei dr Opstand ä Sobibór wood Estera vorlätzd, kutt sich ävver zösamme met Hela Felenbaum-Weiss un Zelda Metz-Kelbermann us dr Stöpp mache. Estera un Samuel Lerer, dä och önö Jevangene ä Sobibor jewäh woch, erkannde 1947 dr SS-Oberscharvührer Erich Hermann Bauer op d Stroß va Berlin. Sö leete häm vassnämme.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ö Vornichtungslajer es ön Zoot va Konzentratiunslajer. Sö loore ä Pole un Wissrussland un deende mä dozo, möjelichst völl Jüdde un anger Mänsche, di öt NS-Rejiim net mi ha woohl, öm z brenge. Konzentratiunslajere bouwde d Dütsche en öt janze Jebiit van öt Dütsche Reich. Dä Zweck bestäng doren, Mänsche, di öt Rejiim us dr Wäch rümme woohl, dörch Werk kapott z mache. Öt ischde Konzentratiunslajer ä Dachau wood sujar d Wält vorjestalld, öm zö zeeje, dat mo sich Mööhte joov, Lüüh op dr richtije Wäch z bränge. Beij Vornichtungslajere woch dat angisch. Kenne solld wesse, dat öt di joov. „Geheime Reichssache“ woch d Bezeechnung, di öt Rejiim dovör vorjoov, wat op Ripuaresch met „Jeheim Reichssaach“ övversatze weed. Di Vornichtungslajer van öt Dreides Reich lore ä Pole un Wissrussland un woode opjrond van d Wannseekonferenz aajeladd. Öt bekanndste woch dat Konzentratiunslajer Auschwitz-Birkenau, dat nävver sing Funktiun als Konzentratiunslajer och ä Vornichtungslajer woch. D sälve Dubbelfunktiun hod öt Lajer Majdanek. Vorjlichd mo beede, su sitt mo, dat Majdanek ön Nommer kleener als Auschwitz woch. Reen Vornichtungslajere wore Belcez,
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ursula Stern[1] (* 28. Aujust 1926 ä Essen, Dütschland; † 1985 ä Israel) woch ön Jüddin, di als enn va 7 Vraue di Zitt em Vornichtungslajer Sobibór övverläävd had. Ursula läävde ä Essen, höt had Dütschland vorlosse, als d Nazis d Macht övvernomme, un d janze Famelisch jäng no Holland. Do vorstoch Ursula Stern sich bes zm Januar 1943, als höt vorroone un vassjenomme wood. Hör näkßde Statiun woch öt Konzentratiunslajer va Vught, bevör öt en öt Lajer Westerbork jäng. Am 6. Aprel 1943 wood sö en önö Zoch jesatze, dä sö vottbraad, oohne dat sö woss, wohen öt joo sold. Sö nomm a, da töt Konzentratiunslajer Auschwitz-Birkenau Ziil van di Tuur se sold. Akomme send sö ävver ä Sobibor. Ö paar Dutzend jong Männer un Vraue woode zm Werke usjesood. Di Alde un Kranke woode op ön Kaar jesatze un vottbraad. Dä Rest van di Lüüh wood no ön Barack jebraad. Do moote sö d Saache aavstelle, bevör d Dütsche ön kotte Reed jehalde hand. Dobeij wood vorzalld, dat mo Schess had, dat Krankheete en öt
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dat Urkers Platt es en nedersächsesche Sprooch udder Dialekt. Mer kalld_en en de Jemeinde Urk, di fröher en Ensel wohr, janz em Weste vun de nederlängsche Provins Flevoland. Hä billd_ene Övergangk vun de nedersächsesche Sproche en de nöödlijje Nederläng noh de nederfränkesche Shprooche, woh orr_et Nederlängsch bei_jehöht. Dä ongerscheidt sej_öhndtlesch vun däm Nedersächsesch, wat mer em Noode vun Deutschland kalle deiht, woh de Lückscher von doh och Plattdüütsch för saare. Dä Gerrit Pasterkamp hät Bööscher op Urkers Platt jeschrevve. Doh sin övversatz Psalme bei, un och jet för de Ongerhalldong. Urk wohr bes en et Johr 1942 en Ensel, un es dann aan der Noordoostpolder vum de Zuiderzee aanjewaahße. Zick dämm hät sejj_et Urkers von dä Ensell och en dat neue Land drömröm verbreidt. Of et em Meddelallder ene Ennfloß vun Kölle op dä Dijaläk en Urk jejovve hät, es nit kloh, un ärsch onjeweß. Jeweß es, dat de hallve Ensel em Johr 966 aan dat Kluster vun Zint Pantalejon en Kölle verschenk woode es. http://www.gbugrafici.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=73&Itemid=109 en Medde vum Juno 2010 Dä op holländesch jeschrevve Atikel „Urks“ en däm Booch vum „Harrie Scholtmeijer: Taal in stad
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) LaFee (* 9. Dezember 1990 en öt Stolberjer Stadtdeel Bösbisch beij Oche) es ön dütsche Sängerin. Sö heecht ä Werklichkeet Christina Klein. Christina woss als janz normal Mäddche op. Hör Mamm werkde en ön Frittebuud, hörö Papp voohr Lkw. Met 10 Joohr vong Christina a z sänge un vorsood ö paar Mol en öt Fernsehe z komme. Em Joohr 2004 kräät sö önö Vortrach beij dr Musikproduzent Bob Arnz. Am 10. Määz 2006 joov sö hör ischde Plaat onger dr Naam LaFee öruss. Dono jäng öt och em Fernsehe looß. Ä 2 Serie woch sö z see. Ävver met d Musik leef öt besser, un am 6. Juli 2007 erscheen hör zweide Plaat, di sö janz no vööre braad. Janz jruuß öruss koom LaFee am Sylvesterovvend, als sö vöör mi als enn Milliun Mänsche vöör öt Brandenburjer Tor song. Offizielle Website Commons: LaFee – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Romina Becks [1] (* 29. Dezember 1987 ä Duisburg) es ön dütsche Schauspellerin. Romina woss ä Duisburg op, besood do d Schüll. Sö liirde zosätzlich öt Schauspelle un troon am 31. Oktober 2007 öt ischde Mol en di ARD-Seefeoper Vorboone Leevde op. Ävver och als Cheerleader kutt mo sö see, su em Joohr 2007 beij öt NFL-Europa-Team Rhing-Vüühr. Ee Joohr spiidr woch Romina op d ischde Siij van d Männerziidung FHM z vänge. Romina werk em Joohr 2009 vöör dr prevate TV-Sender VOX, wo sö ön Show ongerhäld. Romina Becks' Websiij
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Heidi Bertha Auguste Kabel (* 27. Aujust 1914 ä Hamburg; † 15. Juni 2010 ä Hamburg) woch ön Dütsche Volksschauspellerin. No hör Huchzitt met Hans Mahler droch sö dr Naam Heidi Mahler. Heidi wood en ön normal Hamburjer Famelisch jruuß. Hörö Droohm, als Pianistin Jeld z vordeene, kutt di Vrau net dörchsätze. Sö jäng ävver 1932 no öt Theatr, wo sö ä Mondartstöcker optroon. A dat Theatr, dat spiir öt Ohnsorg-Theatr wood, bleed sö 66 Joohr lang. Met 89 Joohr stäng sö Sylvester 2003 öt leitzde Mol op d Büühn. Aav un zo speld sö ävver noch kleng Rolle vöör d Kamera. Heidi hod 3 Kenger, va dönö ee, öt Heide Mahler sälvs am Ohnsorg-Theatr spelld. Sälvs Schallplaate woode met hör Läddscher opjenomme. Heidi Kabel storv am 15. Juni 2010 em Alder va 95 Joohr. Heidi Kabel beij filmportal.de
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Schotzstaffel van d NSDAP, meeßd mä als SS bezeechned, woch ön Orjanisatiun, di zm Schotz va Adolf Hitler jejründ woode es. No dr Röhm-Putsch wood sö ön onaavhängije Organisatiun, di bes zm Äng vam NS-Rejiim vöör völl Kreschsvorbräche van dr Zweide Weltkresch un dr Holocaus vorantwortlich wor. No 1945 wood sö vorbone. 1923 entstäng met dr Stoßtrupp Adolf Hitler ön Vörjängerorjanisatiun van d SS, di di Opjaav hod, beij Vorsammlunge opzöpaaße. Z iisch wore dat mä ö paar Mann van d SA. Am 1. Aprel 1925 joov Hitler dä Opdrach, da tön eeje Jrupp jebeld wäde söll, öm vöör sing Secherheet z sorje. At am 4. Aprel 1925 wood sö us dr Bohm jöstampfd un woss flott a, bes sö zo ön landeswitt ageerende Orjanisatiun wood. Dr Naam wäßelnde ö paar Mol un bleed vam 9. November 1925 a dann beij Schotzstaffel, aavjekürzd als SS. Hermann Göring hod sich dat usjedaahd. D Opjaav van d SS solld öt se, dr Polissedeenst en d NSDAP z övvernemme. D Schotzstaffel jreff at beij dr Ämarsch ä Österreich en,