rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Opstand va Soweto vong am 16. Juni 1976 statt. Hä jelt als ö Sümbol vöör dr Kampf jäje d Apartheed. En dat Stattdeel va Johannesburch Soweto koom öt zo önö Opstand als d Bure plaande, öt Afrikans als zosätzliche Sproch en d Schülle vör z see. Als d Kenger van d Schülle ä Soweto op d Strooß jänge, schloore d Polisse zo. 575 Lüüh storve, anger Quelle spräche va völl mi. Di Onrouhe duurde bes 1978. Ö Denkmol wood vöör enne Duude, Hector Peterson, opjestalld. Övver dr Opstand
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Inyangani es önö Bärch ä Simbabwe. Hü z Daachs hat hä dr Naam “Nyangani“. Met 2.592 m es dat dr hüüxde Bärch van öt Land. Inyangani litt en dr Nyanga Nationlpark un domet onjeväär 280 km va Harare vott. Dr hüüdere Deel van dr Bärch es met emmerjrüne Bösch bewaahse. Dat litt an d Hoof Rään, dä do tösche Mai un Aujus vällt. Dr leitzte Schnei es do em Joohr 1935 jevalle. Kikkt mo sisch de Stehen a, dann ställt mo vass, dat dat meest Stehen us Vulkanussbröch un Sandsteen es. Inyangani jehüüd zo ö Plato . Wä öns Klömme well, dä kann dat do doo. Op dr Inyangani liie d Quälle va 4 Flöss. Dr Nyamuziwa, dr Kairezi, dr Ozdi un dr Pungwe kütt va do.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Botswana es önö Staat äm südliche Afrika. D Nobberstaate send Südafrika, Namibia, Angola, Sambia un Simbabwe. Öt woch öt vreuere änglische Protäktorat Bechuanaland. 1961 wood öt Land onaavhängich. Botswana es onjeväär 600.000 km² jruuß un had 2,25 Milliun Äwohner (2016). Domet es öt ee van d am winnichste böwonnde Länder van d Ääd. Ee van d jrützde Probleme, di Botswana hat es Eids. Onjeväär ö Veedl van de Lüüh es dora erkrankt. Öt send ösu völl Botswaner dörch Eids jestorve, dat d Zaahl van d Äwohner zöröckjäng. Dr jrützde Deel van öt Land es Wüste. D Kalahari litt maad völl van öt Land us. Dat erlächt och, wisu d Temperature tösche 35 un 20° liie. 6 bes 9 Monat em Joohr es öt drüüh. D Amtssproch es Änglisch, d meetste Lüüh spräche ävver och d Bantusproch Setswana. Jeld kütt dörch dr Bärchbau, Turismus un vorkoovd Vleesch en öt Land. Diamante bränge 70 % van d Knöpp, di Botswana vordeeent. Zo d bekanndste Deere ä Botswana un Turiste-Atraktiune zälle d Löve, Leoparde un d Zebras. Öm sisch di
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Enne Aanliijer eß en Dütschland enne Minsch, dä sesch ongerscheidt fun fille anndere, un dat es den de Houpsaach enne joreßesche Bejreff. Ä weed_et miehtß aanjewannd em Fo'keeo. Enne ähnlijje Bejeff eß da Aanrainer un dä Aanwůnner. Wann en Shtrohß jespächt eß, un mer nit eijfar_esu doh dorresch faare darref, do jidd_et övv_en Älaupneß för de Aanlėėjer, dat se doh doch erin dörrefe för aan ier Hüüser un Wonnonge ze kumme. Do_för hät dä Deutsche ëxtra da Schelld en de Shtrohße_Fo'keeoß_Ohdenong opjenomme, wat_e alß Zosaz_Zëijshe Nommer 1020-30 fööhre dëijt. Drop shtëijt: „Anlieger frei“ — „Aanliejer zohjelohße“. Jede, dä do wonnt odder jät ze donn hät es ennen Aanlėėje, och däm Aanlėėjer odder däm Huußhär odder Ëijedöömer senge Besooch. Sojaa dä Besooch, woh dä noch nix fun wëijß odder dä dä jaa_nit hann well. Dä Besooch kann oohne Aanhallde wigger faare, wann hä merrek, dat singe Aanlijer wall nit doh eß. Houpsaach es, hä well, odder wollt, met dämm jät ze donn hann, odder ze donn krijje, dann eßß_e enne Aanliejer. Dat hät esu et Bövverschte Landjereesch en Bajore faßßjelaat. (BayObLG VRS 33,457)
Der zvannzishßte Febrowaa eß och dä ëĳnunfuffzishßte Daach em Joohr. Guillaume-Charles Brun storv em Joohr 1908.Heinz Erhard wood em Joohr 1909 jeboore. Karl Albrecht wood em Joohr 1920 jeboore. Rihanna wood em Joohr 1988 jeboore. Audrey Marie Munson stervd em Joohr 1996.
Der 21. Febrowaa eß der eenunzwanziste Daach in däm Moohnd. Daach vun de Mottersprooch (UNESCO) Gérard Desargues wood em Joohr 1591 jeboore.De Erzbischop Frings weed 1946 Kardinal.* Corbin Bleu wood em Joohr 1989 jeboore.
Der sibbenunzvanzishßte Jannowaa eß och dä sibbe_unzwanzishßte Daach em Joohr. Dr Holocaust-Jödänkdaach weed aavjehalde. Anna Petrowna wood em Joohr 1708 jeboore. Johann Chrysostom Wolfgang Amadeus Mozart wood em Joohr 1756 jeboore. Eva Padberg wood em Joohr 1980 jeboore.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Onger Fanmeilen watt op Ripoarisch Fänmaile ussjesproche weed, vorsteeht moch di Stelle, wo op Plaatsche, di d Öffentlichkeet zojänglich send, Sportvoranstaltunge op jruuße Beldscherm övverdraare wääde. Dr Jrond litt doren, datt d Stadie döck z kleen send, öm all di Lüüh z packe, di sisch di Speller akikke welle. Öm trotzdem ön Möjjelichkeed z beene, woode en d jrüützde Städde va Dütschland Fänmaile äjericht. Önö Hoov Jeld kann och do vordeent wääde, denn Wööchjer un Biir weed a jädde Äck vorkooft un wä Vaahne un Beldcher va singe Vorein koofe well, dä es jenau richtisch. Enn van d jrüützde Fänmeile va Dütschland es d Berliner Fänmaile. Di packt knapp enn Milliun Männsche. Do wood op dat Stöck tösche dö Berliner Pootz un d Siijessäul dörch dr Tiirjaade en äjericht. Dr ischte onjeväär 80 m² jruuße Beldscherm steeht an d Pootz un dann komme em Abstand va onjeväär 150 – 200 m noch mii. Beij ö Spell es dat alles voll va Sportsvrönde. Vöör dat watt op d Fänmaile aavjeet wood dä Ussdrock „Pablik Vjuing“ watt van öt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Íngrid Betancourt Pulecio (* 25. Dezember 1961 ä Bogota, Kolumbie) es ön Politikerin von d Jröne. Em Joohr 2002 troon Ingrid a, ön Präsidentin z wääde. Kott vöör d Waahle wood s ävver van d Rebälle van d Ongerjrondbewejung FARC vorschläppt un 6 Joohr vassjehalde. Isch em Juli 2008 wood s van Soldate bvreit. Höör Äldere send Gabriel Betancourt (1919–2002) un Yolanda Pulecio (* 1938). Ingrid woss ä Paris op. Dat looch dora, dat Gabriel beij d UN ä Paris si Land Kolumbie vortroon. Va 1981 a woch Ingrid met Fabrice Delloye vorhiirod. Bevöör seij sisch scheede leete, hodde s 2 Kenger. 1996 hiirode Ingrid noch ens, desmol Juan-Carlos Lecompte, dä d Jröne va Kolumbie opboude. Ingrid studiirde Politikwesseschaft un trock 1989 no Kolumbie zröck. Seij woohl do jätt jäje d Schiieberei un d Korruptiun do. Dat holp höör, öm en öt Parlament z komme. Dat woch tösche 1994 un 1998. Anschlääch bleete net uss. Öt wood vorsoot si duud z schösse. Dr ischte Kontakt zo d FARC entstäng Ängs van d 90er Joohre. Seij vorhandelnde sujar
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Konskowola es ön Stadt ä Pole un litt em Südosten van öt Land. Mor vängt öt an d Kurowka (Kurówka), önö Floßß en Powiat Puławski (powiat puławski).
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Tuur d Frongß, d Nät-Ripoaresch-Sprächende saare dora „Tour de France“ es enn van d bkanndste Radtuure, di önö Radrännvaahrer vaare kann. D ischte Tuur vong 1903 statt. Van dat Joohr a jitt öt jeddes Joohr ö Ränne, ußjenomme woore di Joohre van dr Ischte Weltkresch un dr 2. Weltkresch. Vam 1. bes zm leitzte Daach duurd öt onjeväär 3 Wäche. D meetzde Zitt weed dörch Frankreich jevvare ävver och di Nobberländer komme net z kott. Bekannd un sescher dr Duud vöör önö normale Radvaarer send d Sträcke dörch d Bärsch. Em Joohr 2007 stalt sisch öruss, dat völl Vaahrer nojeholpe hodde, öm meujelischst jott do z stooh. Doping kutt bewesse wääde. D Siij van d Tuur d Frongß
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Nofretete woch d Vrau van dr Farao Echnaton. Övversatze heecht Nofretete „D Schünne es jekomme“. Dörch dä Jipskopp en öt Ald Museum ä Berlin es Nofretete weltbekannd woode. Als jong Mädche hat Nofretete Echnaton jehiirod un met häm 6 Mädcher krääje. Wivöll Jonge zo d Famelisch jehoote es net bkannt. Angisch als beij d anger Faraos wood öt Privatlääve van dat Paar bekannt. Su zeeje Belder Echnaton, Nofretete un hör Kenger, jätt dat vörhen onmöjjelich woch. Angisch als beij vreuere un spiidere Faraos brüdde di 2 kenn Huchpriistere. Uss Steebelder va Nofretete schlosse d Jeschichtswesseschaftler, dat Nofrete selvs ön Huchpristerin woch. Övv dat stemmt – kenne kann öt jenau saare. Övver d Vorwandschaft kann net völl jesaat wääde. Öt sitt ävver ösu uss, dat Nofretete d Dootr va Chattusiel III. un d Nävvevrau va Amenophis III. woch. Dat bedüüt dat Echnaton d Nävvevrau va singe Papp hiirode. En di Zitt va Echnaton woch Nofretete ön Art va Metrejentin. Dat erkännt moch an di Art un Wiiß, wi s dojestalld es – jenau wi önö Farao. Öt jitt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Beij dr G8-Jipfl 2008 ä Tōyako träffe sisch Lüüh van d wischtichste Staate van d Welt. Dat send desmoll Stephen Harper uss Kanada, uss Frankreich Nicolas Sarkozy, va Italie kütt Silvio Berlusconi. Japan es vortoone dörch Yasuo Fukuda. D dütsche Vaahn weed va Angela Merkel huch jehalde. Dr Präsident Dmitri Anatoljewitsch Medwedew treent vöör Russland a, Gordon Brown vöör Ängland. George W. Bush hat enne van sing leitzte Optrette vöör d USA. Dr Jipfl vängt tösche dr 7. un 9. Juli 2008 än d japanische Stadt Tōyako statt. Öt es dr 34. van d 8 Staate. Nävver di 8 woode ävver och noch Jäste uss Brasilie, Indie, Mexiko, China un Südafrika äjelaane. Zosätzlich es d AU, d GUS, d EU, d IAEA, d UNESCO, d Weltbank und d WHO vortroone. Jemulld weed övver d Situatiun ä Afrika, d Änderonge van öt Klima un wi neu Quälle vöör Enerjie jevonge wääde könne. Zosätzlich jeet öt öm d Sescherheet watt besongisch d Käärwaffe betrefft. D Sii van dr Jipfl
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Kupferhoff Buscheberch woch vreuer önö Kupferhoff. Hä looch ä Stolbersch, em Kreis Oche. Di jruuße Roll, di Stolberchs Messingindustrii spelld, hott och met häm z do. Dä Kupferhoff looch an önö klänge Hövvel, dr Buscheberch, dä och hüü noch dä Naam hat. Ävver hä jehüüd net zo d Stadt Stolberch, dä litt ä Bösbisch, ö Stadtdeel. Dr Kupferhoff Buscheberch wood em 17. Jahrhondöt va dr Kupfermeester Jottfred Schardinel opjeboud. Hä woch äne van d rischste Kupfermeestere, di ä Stolberch läävde. Häm jehood och dr Schmidthoff un önö Deel van dr Dollartshammer. Watt dr Kupferhoff Buscheberch ösu besongisch maade, woch sing Laach. Di Wasserräär woode dörch dr Vichtbach ajedrävve, dr Jalmei, öm Messing z maache, koom van dr Brenijerberch, un jenoch Holz joov öt en d Eefel. Uss di drei Höff Dollarshammer, Straßburjer Hoff un Buscheberch wood spiir dr Preem. Karl Schleicher: Jeschichte van d Stolberjer Messingindustri
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Alfred Gusenbauer (* 8. Februar 1960 ä St. Pölten, Österreich) es önö Politiker van d SPÖ un va Januar 2007 bes Juli 2008 dr Bundeskanzler van öt Land. Alfred Gusenbauer studiirde no d Schöllzitt Räätswesseschafte an d Uni ä Wien. Spiir hong hä noch ö Studium va Filosofii dra. Singe Doktor schreev hä övver d „Vreedensbewejung va Österreich“. Beij d SPÖ vong hä öt Werke a un klomm d Leer do hüüdr un hüüdr. 1999 woch hä Jeschäftsvüührer van d SPÖ ä Neerösterreich. Ävver och en d Politik fluppde öt janz jott. Vörsetzende van d Jurendorjanisatiun, 2. Präsident van d Internationale van d Sozis. Öt leev emmer bässr. Em Joohr 2000 wood hä Jeschäftsvüührer van d SPÖ un dono Parteivöörsetzende. Als öt am 8. Januar 2007 ön jruuße Koalitiun joov, schaffde öt Alfred Gusenbauer, Kanzler z wääde. Am 16. Juni 2008 wood beschlooße, dat Alfred Gusenbauer net mi länger dr Vörsetz ha solld, Werner Feimann solld häm aavlüüse. Domet ävver net jenoch. Am 27. Juni 2008 schreev Alfred Gusenbauer, dat zokönftich öt Volk övver Dänger wi dr
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Lidl es ön Suprmarktskett, di ä Dütschland un ä Europa zo d jrützde jehüüd. Övver 6000 Jeschäfte jitt öt ä op dr Kontinent, d Hälvde dovan ä Dütschland. Jejrönd wood d Jesellschaft at en d 30er Joohre ävver dat ischte Jeschäft, dat wi önö Lidl usssoh wood 1973 jebouwd. 1988 entstäng dr ischte Lidl beij d Franzuse. Dann jäng öt hoplahop. Su jitt öt hüü alleen ä Ängland 380 Stöck. Dr Lidl jehüüd zo d Schwarz Jruup. Dr Hauptsetz es ä Nekkarsulm.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Kernkraftwärk Tricastin litt en d Nööhde va Pierrelatte tösche Valence un Avignon ä Frankreich. Si Wasser kitt öt dörch dr Floss Rone. Zo dat Kraftwärk jehüüd och enn Anlaach, öm us normal Uran Matereal z maache, dat ä Kraftwärke jebrudd wääde kann. Aareichere nennt mo dat. Di Aareicherungsanlach heecht Eurodif. 1980/1981 vong dat Kernkraftwärk a z werke. 4 Reaktore met zsamme 4 mol 915 MW lävvere op öt Joohr 25 TWh. Dova bliive ävver mä 8 vöör öt Volk. Eurodif vorbrud sälvs wärm 17 TWh. Dat bedüüt, dat 3 van di 4 Reaktore mä vöör Eurodif loufe. Mängel woode döcker vassjestalld. Eemoll wood z heeß Wasser övv z völl Wasser en dr Floss jeleit. Dodörch wood dä z heeß. Dat woch em Joohr 2003. Ee Joohr spiidr stalt mo vass, dat d Lüüh em Wärk net jott jenoch beij ö Vüür ussjebeld woode wore. Dr leitzte Onvall passerde am 8. Juli 2008. Radioaktiv Wasser jelangde en önö Baach. Duusendmol mi Radioaktivität als zojestange troon uss. Jätt övver öt Wärk
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) PKK bedüüt Partiya Karkerên Kurdistan, watt op Ripuarisch ösu völl wi Arbeedrpartei va Kurdistan heecht. Öt es ön Ongerjrondbewejung, di hörö Orsprong en d Türkei had. D PKK wood am 27. November 1978 jejrönd. Met Waffejewalt kämpfe d Metjleeder vöör önö eeje Staat. Völl Staate, doronger d EU un d USA send en d PKK ävver kenn Partei. Seij halde d PKK vöör ön Voreenijung va Terroriste. Do öt kee Land Kurdistan jitt vordeelt sisch d PKK övver ö paar Ländr. Dozo jehüüd nävver d Türkei och Sürie, dr Irak un dr Iran. D övvichte Orjanisatiun van d PKK nennt sisch seid 2007 Koma Civakên Kurdistan, watt Jemeenschaft van d Jesellschaft Kurdistans heecht. S hat ön eeje Orjanisatiun met ö Parlament un ö Jericht. Ä Dütschland entscheed öt övvischste Jericht, dat d PKK-Köpp wiir als Terroriste ajesee wääde mösse, d Orjanisatiun sälv ävver net mi. Jätt övver d PKK em Dütschlandradio
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Roj TV es önö kurdisch spräächende TV-Sendr met Setz ä Dänemark. Ävver Roj TV övverdrächt net mä en di Sproch, och ä 4 anger Sproche weed Projramm jemaad. Dr Naam Roj bedüüt „Sonn“ övv „Daach“ op Kurdisch. Öt dütsche Enneminestereum hat Roj TV vöör Dütschland vorboone. Öt wöch en d Orjanisatiun van d PKK, ön terroristische Ongerjrondjrupp äjebonge. Am 18. Februar 2008 stänge d Polisse vöör d Döör va Roj TV. Dr Sendr steeht onger dr Vordacht, Stüür hängerträcke z ha. 4 Milliun Euro woode ongerschlaare. Roj TV Live
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Asamkerch (amptlich heescht di St. Johann Nepomuk) steeht ä Münche un wood tösche 1733 un 1746 van d Asam-Brööhr jebouwd. Öt jilt als enn van d wichtichste Jebäude van dr spiie süddütsche Barock. Als d Kerch entstäng, solld öt mä ön Kapell vöör d Asam-Brööhr see. Öt fluppde, ö Jrondstöck nävver hön Huuß (op dat Beld op d lenke Siij) z koofe, un do entstäng dann d Kerch. Dör joove se dr Naam St. Johann Nepomuk. Dobeij moss mo dora denke, dat dat ön Prevatkerch woch un kee Jeld van d Stadt övv van d Kerch koom. Ävver do hodde d Münchner jätt jäje, un d Assam-Brööhr moote se d Münchner op losse. Wat beij di Kerch opvällt, dat es, dat alles op winnich Plaatsch entstäng. Ävver dat heescht net, dat alles völl jeprummt es. D Architäktur, d Molerei un d Plastik send op önee aavjestämmt. Wä dörch di Kerch jeet, dä stelld vass, dat di dreijedeelt es. Va onge no ovve weed öt häller. Dö Bänk ställe dr düsterste Äck do. Dorövver litt önö Bereich,
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Oktoober eß dä zeente Moohnd em Joohr em krißßlijje Kalländo, dä mijo fö jewöönlesch bruche. Commons: October – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons De Moohnde Jannowaa | Febrowaa | Määz | Apprill | Meij | Juuni | Juuli | Aujuss | Sepptämmber | Oktoober | Novemmber | Dezemmber
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Febrowaa oddo Febrewar eß dä zwëijte Moohnd em Joohr em krißßlijje Kalländo, dä mijo fö_jewöönlėsh bruche. Fö_jewöönlėjj_eß och dä Faßteloovend em Fäbroaa, wäßwääje dä och enß jään dä Jecke Moohnd jenanndt weed. Em Söde wo der Faßterleer jiviert weed, bëij_de Allemanne, do hëijß_e och noch dr Hornish un Hornung. En jewööhnlejje Joohre han der Fääbrowa, der Määtß un der Novvämmbe der sellve Wochedaaach amm Aanfang, allso han_se all_de Wochedaare un Nommere fun iere Dare jlish — ävver opjepaßß: em Schalldjoh eß dä jäke Fëbroa net mėt dobëij! De Moohnde Jannowaa | Febrowaa | Määz | Apprill | Meij | Juuni | Juuli | Aujuss | Sepptämmber | Oktoober | Novemmber | Dezemmber
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Novemmber oddo Novämber eß dä ellefte Moohnd em Joohr em krißßlijje Kalländo, dä mijo fö jewöönlėsh bruche. Der Novvämmbe un der Määtß han der sellve Wochedaaach amm Aanfang, allso han se all de Wochedaare för Nommere fun iere Dare jlish. En jewööhnlejje Joohre es der Fääbrowa mėt dobëij — ävver en Schalldjohre eß hä dat nit. Dä Faßteloovenß Sessjohn fängg em Novëmmbo aan, jenougenůmme aam 11. 11. öm 11 Uur 11. Dö ströme em Rhingland de Jëcke zosamme un důnn schunngkelle un fiiere. De Moohnde Jannowaa | Febrowaa | Määz | Apprill | Meij | Juuni | Juuli | Aujuss | Sepptämmber | Oktoober | Novemmber | Dezemmber
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Jannowaa oddo Janewar eß dä eetßte Moohnd em Joohr em krißßlijje Kalländo, dä mijo fö_jewöönlėsh bruche. Singe naame hätt_e fum römesche Jott Janus. Dä hät zwëij Jeseeschto un luuort domet enn_et alldo Jooh_un ennet nöüje Joohr ob ëijmool, un moß sesh_nidd_enß ömdriije do_föe. De Moohnde Jannowaa | Febrowaa | Määz | Apprill | Meij | Juuni | Juuli | Aujuss | Sepptämmber | Oktoober | Novemmber | Dezemmber
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Wadji es önö Farao van d 1. Dünasti. Hä rejiirde va 2880 bes 2870 v. Chr., anger Quälle sprääche va 2960 bes 2930 v. Chr.. Dr Naam Wadji bedüüt « Schlang van dr Horus ». Wadjis Papp woch Djer, dr Naam va sing Mamm es net övvermeddelt. Vorhiirod woch hä met d Könnijin Meritneit. Dat Jraav va Wadji wood ä Abydos jevonge. Öt woch mä ön Kull us Leehm met ö Daach us Holz un Strühmatte. A 3 Siije wore Kammere vöör Vörrat. Di woode dr Duude metjejovve, damet hä och no singe Duud jott vorsorcht woch. Jätt övver Wadji
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Teti es önö Farao van d 1. Dünastie. Öt es möjelisch, dat hä dr selbe wie Atoti övv Athothis I. es. Teti had mä kott rejiirt. Völl sprecht dovöör dat dat mä 1 Joohr veleet och mä 6 Mond wore. Öt loch op jädde Vall tösche 3000 v. Chr. un 2999 v. Chr.. Teti hod ävver nät mä dä Naam. Hä hosch och Iti. Singe Horusnaam es net bkannd. Jenau wi sing Vörjänger Hor Aha kann öt see, dat hä Menes es, dä als ischde önö äjüptische Jesamtstaat opjestalld hod. Dat es ävver net sescher. Ö Jraav va Teti wood bes hüü net vonge. Öt kann zwar dova ussjejange wääde, da töt ä Sakara woch ävver vonge hand d Wesserschaftler öt noch net. Veleet litt dat ävver och dora, dat hä mä ösun kotte Zitt rejiirt hod. D Kartusch va Teti
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hor Ni-netjer es dr Horus-Naam van dr 3. Farao uss d 2. Dünasti. Singe Nepti-Naam woch Ni-netjer-nebti, singe Hetepsechemui Singe Naam vängt moch op önö Hoof Liißte un Seijele. Sälvs ö jroff Beld van ön Statue jitt öt noch. En d Nööhde van öt Jraav va Hetepsechemui wood ö Jraav jevonge, dat möjelicherwiiß va häm stammd. Op önö Stee vängt mo, da töt em 13. Joohr va sing Rejentschaf kresdch jejovve hod. 2 Städd woode kapott jemaat. Dat bedüüt, dat d Voreenijung van Ovver- un Ongeräjüpte noch net z Äng wooch. Wä Nachfoljer va Ninetjer wood es net klooch. Dat hod met di politische Laach z do. D Wesseschaft jeet ävver dova uss, dat Weneg dr Nachfoljer wood. Jätt över Ni-netjer
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hor Neb-Re es dr Horus-Naam van dr 2. Farao uss d 2. Dünasti. Singe Nepti-Naam woch Weneg. Hä rejiirde va 2825 bes onjeväär 2810 v. Chr.. Singe Naam taucht an ö paar Ställe op ävver völl weeß moch net övver hem. Su es bes hüü net bkannt, wo hä bejraave wood. Öt kann vormuud wääde, dat dat ä Sakkara woch ävver jevonge wood dat jraav bes hüü net. Op en Ennschreft van önö Hohe Priistr us di Zitt tauche d Naame va 3 Faraos op, di hä bejraave hod. Enne dovan woch Nebre. Jätt över Nebre
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Hor Qaa es dr Horus-Naam van dr 8. Farao uss d 1. Dünasti. Hä rejiirde va 2878 bes 2853 v. Chr., anger Quälle saare, dat hä va 2820 bes 2780 v. Chr. rejeerd had. Övv Semerchet, dä jo dr 7. Farao woch, Hor Qaas Papp woch es net sescher. Öt es och möjelich, dat Anedjib singe Papp woch. Enne van di 2 moss öt jewääh see. Hor Qaa moss ärch lang rejiirt ha. Quälle zeeje, dat öt övver 30 Joohr jewääh see könne. Öt jitt Anzeechen dovör, dat öt am Äng van Hor Qaas Rejiirungszitt net ösu reuisch zo jäng. Möjelijerwiiß joov öt Kresch. Hor Qaa wood ä Abydos bejraave. Si Jraav es jott 30 mol 23 m jruuß.Ön Trapp vüührt no d Jraavkammer öraaf. 26 Nävvejrääver woode jevonge. Dat düüd dorop hen, da töt ophood, all di Bedeenstete met dr Farao zsamme z bejraave. En d 2. Dünasti woch dat janz vorbeij. Walter B. Emery: Ägypten, Geschichte und Kultur der Frühzeit, 3200-2800 v. Chr. München 1964, S. 96-100
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Semerchet woch dr 7. Farao van d 1. Dünasti. Hä rejiirde va 2886 bes 2878 v. Chr.. En dr Templ va Abydos steet singe Naam och als Semesu. Semerchet hat onjeväär 9 Joohr rejiirt. Watt dono övv dobeij jenau passerd es, weeß moch net. Öt weed ajenomme, dat öt Kniiß en d Famelisch jejovve had. Singe Nachfoljer wood Hor Quaa. Semerchet wood ä Abydos bejraave. Jätt övver Semerchet