rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Hans Theodor Woldsen Storm (* 14. September 1817 in Husum; † 4. Juli 1888 in Hademarschen) wor enen nochtdoütschen Novelle_Shriivo un Deeshto. De Familish vun sing Motte hätt ald zik Jenerazjoone in Husum jelääef. Do un en Lübeck eß zor Schull jejange, shtudeet hätte dann en Kiel un in Berlin Rääch. En Kiel woa hä och ene Frünnd vun Theodor un Tycho Mommsen, met dänne zesamme hä Saagen uß Shläßwish un Hollshtäjn sammele däät. 1843 joaven se zesame dat „Lederbook vun dree Frünnen“ eruß. En däm jlishe Joar hätt sish dä Theodor Storm als_enne Rääshßanwallt en singe Vattershtadt nidder un hieroadt 1845 sing äjen Kusiin, et Constanze Esmarch, di ald 1865 duud jeblivve es. Met dä däänishe Rejierungk vun Husum doamoals koam hä avver övver krüttß un dröm hät hä im Joa 1852 singe Poßte voloare. Hä trood_en dä preußishe Deenß en, eetß als_enne Assessoe en Potsdam un em Joa 1856 as_enne Kreisrishto in Hillijeshtadt. Ävver sing Sääne no do Häjmaat vojing imm in_de Främbde nit. Wi Shläßwish-Hollshtäjn em Joa 1864 deutsch woat, doa koam dä Theodor Storm tirek no Husum zerökk, woa hä ne Landvocht woot un 1866 de zweete Ehe injingk med_dem Dorothea Jensen. 1867 woot hä Ampsrishto,
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Tok Pisin es ön Sproch, di op Papua Neuguinea jösproche weed. Ä dat Land es öt dö Amtssproch. Sö weed och Pidgin Englisch jönannd. Tok Pisin weed van onjöväär 120.000 Lüüh als ischde Sproch, als Moddersproch jösproche. Dozo komme noch 3 – 4 Milliun Mänsche, di öt als Zweidsproche mulle. Tok Pisin es ön Sproch, di sisch us änglische, melanesische un dütsche Wööd zösamme setzt. Vorscheedene Dialekte zeeje dütlische Ongerscheede tösche dö Zösammesetzung van di Sproch. Tok Pisin zeechd ön Vorwandschaff zo d Sproche Pijin op d Salomone un Bislama op Vanuatu. Dr Orsprong van di Sproch es en ön Zitt z sökke, als Walvänger em Stelle Ozean ongerwääß wore, un sisch met dat Volk, dat op dö Insele läävde, ongerhalde mood. Öt joov önö Mischmasch, dä us Änglisch un dö Lokalsproche zösammejesatze woch. Ängß van öt 19. Jahrhondöt wood di Sproch ön Handelssproch op di Scheffe, di met Kopra handele dänge. Öt zeechd sisch, dat Tok Pisin sisch flott ändere deed un sälvs tösche zwei Jeneratiune dütlische Ongerscheede en d Sproch z vänge send. Och tösche
Hee di Sigg_is_op Öcher Platt (mieh Sigge op Öcher Platt) unn jeschrive wie mer et mullt (mieh Sigge jeschrive wie mer et mullt) De Tomburch iss enn aale Ritterburch bej Rheenbach. Dä Tomberch iss enn vulkanisches Terziärjebilde uss Basalt. Hä iss avv dämm 4. Johrhungert besiddelt jewess unn um 900 is de Tomburch jebaut woode. Zuääz hätt dä Pfalzjraf Ezzo do jewonnt, späte de Jraafe vun Kleve, vun Müllemark un vun Tomburch. Dä Hääzoch von Jülish hätt die Burch injenomme unn 1473 jeschpräänk. Donoh wor se ne Steenbruch för die Umjevung. De Pänz kenne de Tomburch wejl se jään Kruug esse. Un op dä Packung vun ener bekannte Firma (Grafschafter Goldsaft) ka ma de Tomburch bewundere. Woröm heiß et Tomburch? Dat is ja nit jrad ne tüppische Nome he sondern en englische Aavkürzung vunn Thomas. Ävvä ma weiß nit, wo dä Nome heäkütt. Commons: Tomburg – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies. Troisdorf is de grüüßte Stadt im Rhing-Siesh-Kreijß un litt öößlich vunn Bonn unn Kölle. Me fingk et im Südooßte vunn dä Kölsche Bucht unn nördlich vumm Wääßterwaald. Zur Zick leeve 76.596 Eijnwohner (31.12.2005) in dem Industriestädtje em Grööne, su wie die Trooßdorfer ihr Städtje selever nenne. Trooßdoorf hätt zwöllef Stadtdeel, die sich opp en Fläch von 62,17 km² verdeele. Trooßdoorf Trooßdoorf Wess Dat Veedel witt och ruude Kolonie jenannt. Dat litt an dä Daachziejele, die he all en Ruud jehalle sinn. Trooßdoorf Wess ees eener dä jüngste Veedel vun Trooßdoorf. Et wudd iirz em Oktoober 1999 noh de Kommunalwahl vum neue Shtadtrat jejründ. Früher dät dat Jebiet deelwies zo Overloor un zo Trooßdoorf jehüüre. Aleroth Aleroth hätt en bewäächte Jeschisch hinger sich. Et wor nämlich en janze Zick lang jaanitt bewunnt, weil de Soldate em zweite Weltkreech Platz brooten, öm ze üübe. Dat däten die en de Wahner Heed un en Aleroth. Dat Dörfje wud äver noh'm Kreech widder besiedelt. Av 1969 jehüürt Aleroth zo Trooßdoorf. Dofüür dät et bei Luhmer jehüüre. Die Eenwunner vun Aleroth werde Sandhase jenannt. Sieshloor De Eenwunner vun Sieshloor werde Ööchs jenannt. Overloor Friedrich-Wilhelms-Hött (kurz de Hött)
Trooßdoorfer Platt witt wie dä Name ad säät in Troosdoorf jesproche. Dobei muß me allerdingens sage, dat dat reine Trooßdoorfer Platt och nur en Trooßdoorf Midde jesproche witt. Die andere Shtadtdeeil han zum Deeil en mieh oder weenijer avvjewandelte Version dovun. Dat häät natürlich historische Jründ. Wen_me su durchzällt kütt meh op fönef Hauptdialekte: Trooßdoorfer Platt Sieshloorer Platt Berchemer Platt Höttener Platt Aalerödder Platt Die vier sin wie ad jesaat us dä Jeschich vun Trooßdoorf entstande. Ever eent nom andere. Dat Trooßdoorfer Platt ees eng verwandt met däm Sieshburjer Platt. Dat kütt doher, dat die zwei, Trooßdoorf un Sieshburch, su eng beienander lieje. Do han fröher die Trooßdoorfer Buure met dä Sieshburjer Mönche vun dä Abtei om Michelsberch gehandelt. Dat hätt die zwei Sprooche natürlich beeinfluss. Sieshloor wor fröhter en eijenständige Jemeend un su hatten die och ihr eijene Ussprooch. Irzt 1969 met dä komunale Neuordnung dätten Trooßdoorf un Sieshloor zesammekumme. Vun do aan han sich die Sprooche dann wohl anjenöhert. Zo Sieshloor däten domols och Ovverloor, Spich, Berchem, Müllekove, und Eischem jehüüre. Berchem, Müllekove, und Eischem däten zwar zo Sieshloor jehüüre han äver en eijene Sproochentwicklung jemaat. Doorch di Nöh vun Berchem un Müllekove zo Mondoorf un Nidderkaassel woren
UKW eß en Affköözung fö de Ulltra Kuchz Wäll wo et Radijo un et Färrenseen drövver kütt! Na jood et Radio kütt och övver KW, MW un LW, ävver wäer hüüert sesh hück dat jekwiitsche, zwitscherre un jepiife norr aan? Wänn t nit sinn moß.
Hee di Sigg_is_op Trooßdoorfer Platt (Sigge op Trooßdoorfer Platt) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Urranuß (Symbol: ) ees dä siebte Planneet in uns Sunnesystem. Sing Noppere sin op dä eeijne Sick dä Satturrən un op dä andere Sick dä Nepptuun. Dä Urranuß ees em Middel 2,87 Miliarde Kilometere vunn de Sunn entfärnt. Hä bruch 84 Joor öm eeijnmol öm de Sunn eröm ze wandere. Hä driit sich äver in 17 Stund un 14 Minute eeijnmol öm sich seleves. Dä Urranuß hätt en Besunderheijt bei singer Achseneijung. Die es su jeneich, dat eeijne Urranuß Daach och 84 Joor duurt. Dä Urranuß hätt 27 Moonde, wobei dä jrützte dä Titania ees met en_em Doorchmesser vun 1578 km. Nur noch drei andere sin noch jrüüsser als 200 Kilometere em Doorchmesser.
Hee di Sigg_is_op Trooßdoorfer Platt (Sigge op Trooßdoorfer Platt) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Veenuß (Symbol: ) is vun de Sunn uss jesehen dä zweite Planneet in uns Sunnesystem. Sie is fass jenau esu jruß wie de Ääd un kütt där och am nöchste. Ihr Noppere sinn op dä ene Sick dä Merrkuur un op dä nadere Sick uns Ääd. Noom Moond is de Veenuß de hellste Hemmelskörper dä ze sehe ess. Se is em Middel 108,21 Millione Kilometere vun de Sunn entfärnt. De Veenuß broch 224,7 Daach öm eeijnmol öm de Sunn ze rotiere. Allerdingens broch se och 163 Daach öm sich eeijmol öm sich seleves ze driie. Dobei driit se sich jenau endjejenjesetz ze alle andere Planneete. Dat heeß op dä Veenuß jeit de Sunn im Wääste opp un jeit em Osste unger. De Veenuß hätt keijne Moond.
E Weesch es e Fraunsminsch. No weet mer nit för jeedß Fraunsminsch Veesch sare. Et möß schunn jet draan sinn, also möösch se minnstens forhiirohdt sin oddo Vittve, odder e jood Jeschäff hann, odder ne Hoff, un enne Knubbel Pänz eß och nit fokiijot. Weeschter han Kraff un sinn nit bang fürm Lävve. Se weßße met de Männe ömzejonn. Se han ir Weetschaff en d'r hannd zigk dreßisch Joo, dänne kannßde nix füürmaache. Do kannßde disch drop foloohße. Freusche di irem Mann nuur noo do schnüßß schwaade un Määdsche di jraad eez aanfange sin jät andoß. Di kannßde nit Veechto nänne.
Ne Vrängel oder Wrengel odder Frängel säät mer för jet, wat jröößer jewoode wi dat nomaal wööhr. Wenn er Botteramme schmiere well, un dä Buur sij jen paar Schieve fum Bruud runger schnigg, unn ed eß ein dobei e janz Schtöck decker wi di andere, do säät däm sing Frau: „Jung. Do häss De ävver ne Wrängel jemaat.“ Äänlisch: Oschi Apparillo Kawännzmann Unn et Jääjedeijl: Shtümpshe
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Andreas-Daach am 30. November es de letzte Daach vom Kirchejohr. Fröhe wor hä och Zahldaach bei de Buure. Noh ahlem Volksjlaube soll die Naach op de 30. November en wichtige Losnaach sen, weil alles wat me en dä Naach dröme deet em nächste Johr en Erfüllung jonn soll. De Apostel Andreas, dä Broder vom hl. Petrus, hätt de Lejend noh en Kleijnasieë un Jriecheland missioneet. En Patras soll hä em Johr 60 n. Chr. de Märtyrerduud aan e'nem Krüx met querjestallte Baleke jestorwe sen, deshalef wierd su e Krüx och Andreas-Krüx jenannt. Andreas-Krüxe stonn als Verkehrszeiche vür jedem Bahnöwerjang un komme en Wappe un Fahne vür. Bahnöwerjang Bonn-Röngsdörp Jrußbrtiannië Schottland De Marin von Russland
De Vüürwahl eßß watt de beijm Telefoniire vüür de Nummer wähle mööts wann do in en anner Stadt aanroofs. Vüürwahle woode jemaat weijl fröher hätt_et pro Ochtschaaff nur ej Netz jejävve. Hück eßß dat ni_mieh esuh, trotzdämm hätt ma de Vüürwaale behallde. In Dütschland wählt ma en Null am Aanfang vunn dä Vüürwahl. Internazjonaal mööt ma zweij Nulle wähle.
Wahn woo ene Jemeijnde ėm Hümmling ėn Needersaxe. Dä Oot Wahn woot ėm Joohr 1941, medden_em Kreesh, vumm Kommißß platt jemaat. Di hann do ene Üübunxplaaz för de Truppe hėnjelaat. De Lück uß Wahn woodte noh Rastdorf zwanx_'ömjesaz'. Do hätt sish beß ennet johr 2005 errinn nix jeänndert, unn et süüt och nit dernoo uß, dat dat jeänndert wööt. Dä Üübungkßplaatß weed — so säät mer 2005 beijm Kammißß — emmer noch jebruch. Wahn hätt ene Dom jehatt. Dä Dom woo eijne vunn de jröötße Kirrshe en dämm jannze Nochtweßßte vun Deutschlandt. Hä woot doomols met kappott_jemaat. De Jrunntmauere sinn ävver noch ze sinn.
Met Wallonesch Brabant (ob flämish u nederländisch: Waals-Brabant, op franzüüsish: Brabant wallon, op wallonish: Roman Payis, Braibant walon,, op deutsch: Wallonisch-Brabant) es en Provinß en dä Regijon Valloni en däm Shtaat Bellji en Europa jemejndt. De Houpshtadt fun wallonesch Brabant eß Waffere (ob flämijj u nederländisch: Wafer, op franzüüsish: Wavre, op wallonish: Wåve, op deutsch: Wavre) De Provinß wallonesch Brabant jehüert komplättemang bej de Jemäjnschaff di franzüüsish schwade dejt un de Affköözung noh dä Norm ISO 3166-2 för di Jääjendt eß BE-WBR.
Dä Lemma-Titel he es op Kölsch buchstabeet nohm Wrede. Wasser is en Bezeischnung für eh Moleköhl, wat us Wasserstoff un Sauerstoff bestonn deet. Me säät äver nur Wasser dozoo, wenn et flüssich is. Wenn et kähler wie 0 Jeraad Celsius is säät me Iis udder Schnie un wenn et heeßer wie 100 Jeraad Celsius is, dann säät me Dampf dozoo. Wasser jiet et zeemlich veel op dä Ääd. Dat mieste dovun is Salzwasser. Nur 2,53% vum janze Wasser op dä Ääd is Sööswasser un dovuun sin och noch ens mii als zwei Dreidel als Iis in dä Pole jebunge. Dat bedök, dat Wasser janz schön wertvoll un führ alle Dinge selten is. Besondererlei Wässer emm Rheinland sann Kölnisch Wasser unn "dat Wasser vunn Kölle ess joot", watt zweierlei ongerscheedlijje Saache sinn, die mer nitt väwechsele därf. Commons: Water – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Wasserstoff ees eh Schemisch Element mit dä Oochtnungszahl 1. Ed steeijt em Periodesüßteem in der iirzte Haupjrupp. Singe Keern besteijt us eeijnem Proton un keeijnem Neutron. Öm dä Keern eröm flüch eeijn Elektron. Dä Wasserstoff kütt sehr häufich en de Natur für. Ed ees sujar dat häufischste Element dat ed jitt. All Sunne em Weltall bestonn zo nem jrusse Deel us Wasserstoff. De Weßeschaftler versöken en de Labors de Reaktion die ne Steern zom löchte brink nohzemache. Dat nennt me dann Kernverschmelzung. Dofür witt reine Wasserstoff jebruch. En andere Nutzung vum Wasserstoff witt en de Autoindustrie ussprobeert. Einije Hersteller han Versöcksautos am fahre, die met enem Wasserstoffantrieb ussjerüß sinn. Dat klapp äver noch nitt esu rischtisch. Wasserstoff en reiner Form kütt en de Natur nur en de Steerne für. Op unserer Ääd ees et am häufischste em Wasser ze finge. Met dä sujenannte Elektrolyse kame dat Wasser en Wasserstoff un Sauerstoff opspalte.
Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies. Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Welkenraat/Welkenraedt is en Dörp un en Jemeijnde em Arronndißßemang Verviers ėm Nocht_Ossdejl vun dä Belljische Provinz Lüttish (Luik, Liége) unn litt inn dämm Jebeet vun der Jemeinschaff vun denne die in Belljie Deutsch schwaade dunn. Et hätt ėm Joohr 1994 offizjäll 8466 unn ėm Jannowaa vum Joohr 2005 knappe nünng dousend hundertveezish Lücksher drinn wunne jehatt, un daat vierunzwannzish un ene halve Qwadraatkillmeeter Land op de Ääd belääje. Sing Poßßleijzaal eß B-4840. Vun Greeenwich uß jesinn litt datt up 50° 39' Nocht un 5° 58' Oßß,un et eß zwesche 230 et 354 Meetere huu övver Nommaalnull. De Uure Jonn em Winnter eijn Shtund, un emm Summer — jenau Appril beß Oktoober — zweij Stund vüür dä Greenwich Mean Time. Och wenn dat in dä Wallonie litt un doo offizjääl franzüüsisch jeschwaadt weet, hann die Lück doch em Joohr 1963 en Waalmööshlishkeijt met dä belljische Bövvere errußjeholldt, esu künne se och de „Minderheijdtesprooche“ Neederlannß un Deutsch rädde un vüür allem, iir eijnhejmische Shprooch, di offizzjäll bei de Limburjische Sprooche jezallt weed, ävverre en ripuarishe Sprooch eß, wann ich rishtish
Wienges es_ene kläjne Broueräj em Zänntrumm fun Krievel, di bräue allordingß zigg_e paa Joohre nit mieh selleve, un loohße noh_m Orrijinaal_Rezäpp ier Bier annderswo bräue. De Wienges sinn_orr_en aale Bierbräuer_Famillish en Krieevel. Dä Brou_Meeßto Aujußß Jleumeß woo alld zig 1893 med_em Maria Wienges verhiirodt, wi hä 1896 sing äijen Huuß_Broueräj em Norde fum Wiengeß opmaat → Gleumes (Krievel) Brauerei Gleumes (op deutsch) Informatiune övver öt Wienges (op Huchdütsch)
Wieß eßß en overjäärish Bier, datt ußß Bayern kütt unn vumm Weizemalz jebrout weed oder ußß Berlin unn jet suur eßß. Beije heijße wiiß. Datt Wieß ußß Bayern mööt zer Hällefte ußß Weijzemalz jemaat sinn. Et hätt noh Hefe (Hefeweijze) oda et eßß kloor (Kristallweizje). Et kann hell sinn oder dunkel. Dat Wieß vunn Bäliin eßß nit ußß Weijze. Et eßß jet suur, alldiweijl in dä Hefe och Milschsäurebakterien in Sümmbijoose lävve. Dadorsch ka_mer et och besunders lang laagere, nämlij poor Johr. Ma drenk et met Sirrupp, zem Beijspill Waldmeijster oder Himbeer. Am Rhing drenk mer koum Wieß. Et weed ävver dovun jebrout. Di äälßte Alt-Broureij di_t noch jitt, datt sinn Boltens, die broue ou_noch Wiiß no_m aale Rezepp in Korschenbroich nit wigg von Nüüß, ävver jannz winnich. Am Rhing drenk mer näämlich iir Kölsch, Bönnsch, Alt oder Degraa. Prost.
Dat Millowitsch_Dengkmool shtäĳt in Kölle am Iisemaat in do_Nöh fum kölsch Hännesje Tijaater. Et wood em Joohr 1992 däm Willy Millowitsch ze Iihre do hen jesatz. Hä hät en de Joohre 1909 beß 1999 en Kölle jelääf un jewirrək. Et shtellt dä Willy en Orijinaaljrüüße daa, wi hä op dä Bank sez.
Wodka es dä Schabau vun de Russe un de Pole, dä us Ääpele jemaat weed. Die hann dä schun jebranndt, da wosst noch kinn Minsch in Deutschland, wie dat jeht. Dä schmäck ooch vill bässe als oose Kloore odder Korn un määt och nit enne su decke Kopp, wennmer e bißje zevill dovunn jesoffe hätt. Un die Russe maache ene ächte Kolt us ehrem Wodka-Suffe, die ässe noch ächt läkker Häppche dozo: jerööcherte Fesch, Kaviar (dä ächte, net dä Kölsche), un noch mieh so Läkkerbesse. Die nenne datt Sakusska odde su. Op jedde Fall kannste dann noch vill mieh Wodka suffe, wennde dat met_ässe dehs.
Hee di Sigg_is_op Trooßdoorfer Platt (Sigge op Trooßdoorfer Platt) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) En Wooch oder och Wagge ees eh Jerät öm de Masse vun irjendjet fess ze stelle. Et jitt zwei jrundsätzlich ungerschiedliche Aarte. Für en Verjleichsmessung bruch me zem Beishpill en Balekewooch. Domit ka me dann die ze messende Masse vun e nem Körper mit e ner bekannte Mass vun e nem Verjleichsjeweech verjlische. Dozoo witt an e enem wajerechte Stab, dä in de Midde jelachert ees an beide Sigge en Woochschal anjehange. Dä Avvstand vum Middelpunk muß op beede Sigge jlisch sin. En die ene Schaal witt dat ze wejende Objekt errinjeläch un in die andere Schall kommen de Verjleichsjewichte. Die jitt et vun 0,1 mg für Apotheke bis zo 10 kg für de Wooch om Wochemaat. Wenn dä Baleke dann in de wajerechte ees dann sin die zwei Masse jlich. Wichtich ees dat die zwei Woochschale em jlische Schwerkrafbereich lieje müsse. Et jitt noch andere Möchlichkeeijte als en Balekewooch. Die beruhen äver all op däm Hebeljesetz. Zeijerwooch wie zem Beishpill en Breefwooch Schnellwooch dat ees die Wooch beim Aarz met dä verschiebbare Jeweechte Dezimalwooch ees esu ähnlich wie en Schnellwooch me kann nur
Wäßßflaandere (ob nederländisch: West-Vlaanderen, op franzüüsish: Flandre occidentale, op wallonish: Flande Coûtchantrece, op deutsch: Westflandern) eß en Provinß en dä Regijon Flanndere en däm Shtaat Bellji_en Europa. De Houpshtadt fun Wäßßflaandere eß Brügge (ob nederländisch: Brugge, op franzüüsish: Bruges, op deutsch: Brügge) De Provinß Wäßßflaandere jehüert komplättemang bej de Jemäjnschaff di nederländisch schwade dejt un de Affköözung noh dä Norm ISO 3166-2 för di Jääjendt eß BE-VWV. Commons: West Flanders – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Zootwoman eßß en brittische Bänd di spillt en electroclash Musick datt höört sisch beßßje aan wi dä aale 80er Sinti-Popp. Stuart Price eßß dä Kopp vunn dä Bänd un hä spillt och in joot en Hangkvull aandere Projekte. Stuart Price: Jesaang, Bass Johnny Blake: Jesaang Adam Blake: Taaßde 2003 - Zoot Woman 2001 - Living In A Magazine 2004 - Taken It All 2003 - Grey Day 2003 - Gem D Website
Zoppe es jet enn_et Wasser erinn donn un widder eruß holle. Also jenou jenumme moß dat keij Wasser sinn, Kaffe un öönds_en annder flößish Zeüsh dääd_et och. Houpsach erin un tireg widder eruß oone dat sisch fill jedonn hät. Äänlijje Wööd: Tunke un Shtippe. Em chwemmbad kannß de jruuße Pänz de Kleeijne zoppe sinn. De Omma deijt de aale Brüütsche zoppe, en de kaffe_taß, weil se se sönß net biiße kann. Ävver Seij säät Schtippe doh füüer. Se kritt jo nidd e janz Brüütsche en di kaffe_taß erinn. Wenn de Omma en Hänn hätt, die jluckisch am weede es, dann zopp se dat Diier, unn hoff, dat hüert baal widder op.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Erzquell-Brouwerei es ö Brouwereiongernehme met Setz ä Bielstee em Ovverberjische Kreis ä Nordrhein-Westfale un ä Niederschelderhütte em Landkreis Altenkirchen beij Siege. D Erzquell-Brouwerei, wi mo sö hüü kennd, entstäng em Joohr 1976 au dr Zösammeschloss van d Bielsteener (bie uss Billstingern säht mà Billsting daför) Brouwerei met d Siegtal-Brouwerei. D Erzquell-Brouwerei Bielstee wood em Joohr 1900 van dr Urjrußpapp Ernst Kind van dr jeschäftsvührende Jesellschafter Axel Haas onger dr Naam Adler Bouwerei jejründ. Ernst Kind hod ön Spennerei un Riißerei ä Bielstee. Di koom ävver komm rond un su vorsood Ernst em Alder va 50 Joohr önö Neuaavang. Hä liirde ä Bayere beij Weihenstephan öt Biirbrouwe. Nodäm ö Wasserröhr jelaad wode woch, dat bes hüü z dachs weech Quellwasser vöör öt Biir us Beilstee lävverd, koom am 5. Februar 1900 öt ischde Biir us öt Suudhuuß. 1936 ändernde Kinds Schweijersohn Carl Haas dr Naam van d Brouwerei ä Bielsteener Brouwerei, weil öt ö Köllö at ön Adler Brouwerei joov. 1976 schloss sich d Bielsteener Brouwerei met d Siegtal-Brouwerei us Mudersbach-Niederschelderhütte zo d Erzquell-Brouwerei zösamme. Dobeij wood
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Zweschestaatlije Unterschäjdungkszäjsche op Autos un Aanhängere mösse hinge lingks op Autos (KFZ) un iier Aanhängerre aanjepapp oddor opjeschruuv sinn, wäm mer domet en t Ußlandt faare well. Dat Schildt sellver ess en Ovaal, kweerfommaatisch, wiiß, mem dönne schwazz Rannd un meddsen dren enne Boochstaave odder zwäj oddor dräj. Säpsvostänndlisch nattüürlisch ess dat ingernazjonaal jereejeldt, hügg em „ Wiener Übereinkommen über den Straßenverkehr “ vum 8. Novemmber 1968 em Atikkel 37 unn em Aanhang 3. Dat ess enne Nohfolljor vum „ Internationalen Abkommen über Kraftfahrzeugverkehr “ vum 24. Appril 1926 singem Atikkel 5 un Aanhang C. Di zwäj jellden en Döütschlandt alle beejts, un mer kann sijj ußsööke, wo mer sisch dran hallde well. Enne rääschte Ungeschejd määt dat ävver nit.
Et ärm Deer ess en koote Faase vunn jrundlooser Druurischkeijt. Jründe könne sinn: zevill jesoffe am Ahmd vüürhär dä Faado en Depression Mer säät do och „dä hät et ärme Dier,“ wann t ejnem su jeijt, odder „dä kritt et ärme Dier,“ wam mer et erwaadt, dat dä Zostannd övver inn kütt.
Dä Planet up däm mir levve heeß Ääd (Symbol: ). Hä is de dritte Planet vun aach in unserem Sunnesystem. Hä is im Middel rund 150 Millione Kilometere vun de Sunn entfeernt un broch 365 Daach un eh paar Stund bis hä eijmool drömeröm is. Sing Nooppere im Weltall sin op dä ene Sick de Venus un op dä andere Sick dä Mars. Öm de Ääd eröm kreis unser Moond. Mir han nur eene davun nit su wie andere Planete. De Ääd is der einziste bekannte Planet op däm et Levve jitt. Et levven üver 7 Milliarde Minsche op ihr.
Ääpel, Ärpel oder Äädäppel un Ädäppelle (Solanum tuberosum) sinn en Planz ußß dä Jattung Naachtschatte, Fammillisch Naachtschattejewääße. Zu dä Fammillisch jehüüre och Tomätscher, Paprika unn dor Tabak, äwwer ned dä Topinambur, di och Süßkatoffel jenannt weed unn esuh äähnlisch ußsieht. De Äärpelplanz hätt Beere, di mer äwwer nit eßße ka, se sinn föör de jeschlääschlijje Vermäärung zoständisch. Med dä Knolle di mer och ißt kann se sisch kwaasi unjeschlääschlisch vermehre. All Deijl vunn dä Planz di bovve vun dä Ääd waaße sinn jiftisch weijl se Alkaloide enthaalde. In Meddeleuropa eßß dä Ärpel dat wischtischste Foder. Op dä Ääd weede pro Joohr 300 Mio. t jeerntet. Dobeij woor se fröher beij üüß övverhoup ned bekannt, se kütt nämmlij ußß Südamerika. Von do hätt se wer alß Zierplanz mitjebraacht. Eääß im 18. Johrhungert hätt mer se aajefange föör landwertschaaflisch ze brouche. In Proiße hätt vüür allem dä aale Fritz medjehulfe datt se hückzedaach dat eßß watt mer am Sunndaach zem Broode eßße. Ääpelschloot Himmel un Ääd Döppekooche Riivkooche Fritte Commons: Potato – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Unger Pindakaas verstejht me nix anderes als holländische Ädnossmus, dat och jään met Äädnossbotte forwääßelldt wierd. Dat eß jet för ze esse, kann bäm Broode un Koche jenumme weede, kam_mo sesh op et Brut shmiijere, kütt sujaa en do Koche erinn. Keufß_De em Jlas un kütt uß Holland. Doo kütt och dä Naame her. Pindakaaß weed uß Ääotnöss jemaat. Dofüer weede di platt jeqwätsh un fäijn jemoohle, dat määt alld 90% beß 95% vun däm fäädijje Pindakaaß uß, dann kütt jet Ööl, Zokker un e beßje Sallz do bäij, un dat jannze weed norr_enz mangs jerüot beß dat dat schöön jladd_eß. Dann kütt_e en et Jlaaß un en do Suppermaat un bäij uns_op do_Desch. Schmekke däijt_e noo Äotnöss, ävver föölt sish wäijsh aan, baal vie e Krugk, odder fass_esu wi_ene wäijshe Kieß. Schmägg_och joot_ßesamme met Kaamenbäer o_m Bruudt. Dat Zeush eß nattüülish schwer fättish un litt och jet em Maare, allso kam_mer_fun zoonämme, wem_mer fill_fun_ißß. En de Kösh ka_mer_et joot bruche. Bäij Rüüräij kannß_de e Löffelshe draandonn, wann't jood hallev dorsj_eß, dofür jet winnijjer Sallz. Riißnuudelle met Shärrəf un ööhndlish Pinndakaaß en dä zauß dat ess_e jedeesh, un dann assijaatish Jemööß dorbäij. Wenn Der kläijn Ääpel jet jeshmakklohß jewoode sinn,