rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) August Emil Enna (* 13. Mai 1859; † 3. Aujust 1939) woch önö Komponiss us Dänemark. August Enna wood ä Dänemark jöboore. Sing Famelisch hod ävver singe Orsprong ä Sizilie. Als sö no Dänemark trocke, nomm d Famelisch dr Naam Enna a, öm dora z erinnere, dat sö us öt Örtche Enna op Sizilie stammde. En d Musik maade hä va sisch mulle dörch di Opere, di hä komponeerde, wi zm Beispell D Häkß, op Huchdütsch heechd dat Die Hexe, us öt Joohr 1892. Ävver och anger Musikstöcker, Lädcher un Sümphonie koome us sing Vähr. Enna richde sisch beij sing Musik no Richard Wagner, däm hä als Vörbeld sooh. Hä sälvs woch ävver och ö Beispell vöör völl anger Musiker us si Land. Övver häm
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Gräfin Donelli es önö dütsche Stommfilm us öt Joohr 1924. Dä Film schingd vorloore jöjange z se. Gräfin Donelli woch ö Werk va Regisseur Georg Wilhelm Pabst. D Hauptroll en dä Film spellte Paul Hansen, dä öt Kostüm van dr Jraf Donelli atrock. Sing Vrau woch Henny Porten. Hörö Ohm wood va Friedrich Kayßler jöspelld. Usserdäm wore Eberhardt Leithoff un Ferdinand von Alten z see. Dä Schwazz-un-Wiss-Film wood dörch Jeld va Ebner & Co. bözaahld. Hä jäng vorloore, woch ävver öt ischde Mol am 7. November 1924 ä Berlin z see. Öt Boch, no dem dä 35-mm-Film jömaad wood, stammd va Hans Kyser. Övver dr Film
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Alexei Andrejewitsch Tupolew (* 20. Mai 1925 ä Moskau; † 12. Mai 2001 konstrueerde en d Sowjetuniun Vluchzeuje. Tupolew wood zwar ä Moskau jeboore, trock ävver am Äng va singe Schüllaavschloss met sing Äldere no Omsk. Do werkde hä öt ischde Mol met singe Papp zösamme a Vluchzeuje. Tupolews ischde Opjaav bestäng doruss, Deele van ö Vluchzeuch, d Tupolew-2, us Holz z bouwe. Em Zweide Weltkresch välde öt Metall vöör dr normale Vluchzeuchbouw. Tupolews Ideee wode ömjesatze. 1943 koom Tupolew zöröck no Moskau un werkde va 1949 a mä noch em Bouw va Vluchzeuje. Su entstäng en di Zitt d Tupolew Tu-16. Ävver och d Tupolew-154, öt ischde Övverschallpassajeervluchzeuch stammd us sing Väähr. Sälvs an d Raumfähr Buran had hä mejewerkd.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Nacktheed beschriivd ön Situatiun, beij dör ön Persun ohne Kleer es. Jlichzittich kann dat ävver och op Deere zotreffe, di ohne Vell övv ohne Väähre send. Mer sät och Nackischkeid do för. Öt Wood Nacktheed es ee van d aldste Wööd, di öt en d dütsche Sproch jitt. Öt es onjöväär 5500 Joohr alt. D Jesellschaff sitt dä Bejreff Nacktheed ongerscheedlich. Öt jitt Völker, di kenn Schwirichkeete domet hand, ohne Kleer z joo, di mä met winnich Klamotte sisch at ajötrocke vööhle. Anger Kulture schriive d Lüüh sujar vör, dat sö suvöll Kleer draare solle, dat mo sö net erkenne kann. D Burka es ö Beispell dovör. En d meetzde Jesellschafte emfänge nackte Lüüh ävver Schaam, sisch ohne Kleer z zeeje. Nacktheed em alt Testament van d Bibel steeht vöör Onschold. Adam un Eva schamde sisch, isch als sö dä Apfel|Appel]] van dä vorboohne Boohm jesse hodde. Beij d orthodoxe Jüdde es Nacktheed vorbone. Beij di au Kulture ä Athen un Rom woch Nacktheed vöör dr Mann nüüß Onjöwönnijes. Bösongisch em Sport koom dat döck vöör. Vöör
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Vreiheet sich sälvs z se es ön Bewäjung, di us öt Joohr 1999 stammd. Vincent Bethel jründe di. Di Jrupp vortreent dat Rääth övverall nakß öröm laufe z dürfe. Dobeij had dat Nackte nüüß met Sex z do. Öm si Rääht, nakß dörch d Jäjend laufe z dörfe, dörch z setze, orjaniseerde di Jrupp Proteste ä Großbritannien un en d USA. Am 10. Januar 2001 koom Vincent Bethell vöör si Vorhalde, nakß öröm z laufe, vöör Jericht. Als Ischde vorbraad hä d janze Zitt ohne Kleer en d Jerichtssaal. Hä wood vreijesproche. Em Joohr 2003 joov sisch di Jrupp dä neue Naam „Stop dr Schess vöör d Hutt van d Mänsche“. D Siij övver d Orjanisatiun
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Janusz Ostrogski (* 1554 ; † 1620) woch önö Prinz us Pole-Lituenie. Janusz woch dr Jong va Konstanty Wasyl Ostrogski. Hä hod en d Jäjend Volhynian Voivodship z saare un woch Burchhäär va Krakau. Janusz woch dreimol vorhiirod. Öt ischde Mol woch sing Vrau Zuzanna Seredi, dono Katarzyna Lubomirska un am Äng Teofilia Tarło.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dörch Sex övverdrachbare Krankheete send di Krankheete, di meeßd bei öt Poppe va enn Persun op di anger övverdraare wäde. Dö Medizin had vassjestalld, dat döck Bakterie, Vire un Pilze di Krankheet uslöse. Ön Övversicht met d Naame van d meeßde vörkommende Krankheete un dä suwitt bes hüü bekannde Uslöser stelld di Tabell zösamme. Öt moss dorop häjewesse wäde, dat usser di opjevüührde Krankheete noch önö Hoof angere op dä Wääch övverdraare wäde, die he net opjeliißt send: D Mänsche denke döck, dat Krankheete, di dörch Jeschlechtsvorkiihr övverdraare wäde, komm noch vörkomme. Dat es ävver net ösu. Dä Jlaube, dat z. B. AIDS mä beij Randjruppe optreent, sorchd dövör, dat völl Lüüh ohne Kondom poppe un sich op öt Jlöck vorlosse. Dat ö Kondom net mä dovör schötze soll, kee Kengk en d Wält z setze, dat jeed en di Köpp va manche Lüüh net örenn. Usserdäm entstäng dä Ädrock, dat Krankheete, di dörch Sex övverdraare wäde, en d modern Wält va Europa net mi vörkomme. Zahle, di zeeje, dat manche Krankheete sisch en mä ee Joohr
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Vanessa Beecroft (* 25. Aprel 1969 ä Genua) es ön Pörformanz-Könstlerin. Vanessa studiirde tösche 1983 un 1987 Architektur ä Genua. Dono, dat heechd tösche 1988 un 1993 liirde sö wi ön Büühn opjebouwd wäde moss ä Mailand. No öt Joohr 1994 vong sö a, nakße Vraue un Männer als Modele als Deele van dr Raum z fotojrafiire. Dobeij maade sö ävver d Belder net sälvs. Sö kroomde d Persune mä. Hör Wärk kütt däm va Spencer Tunick no. Vanessa maad hör Belder ävver döck ä Räum un net wi Tunick drusse. Usserdäm vordeene di Modele va Vanessa Beecroft Jeld vöör hör Wärk. Vanessa Beecroft Siij
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Spencer Tunick (* 1. Januar 1967 ä Middletown em US-Bundesstaat New York). Hä es önö bekannde Fotojraf, dä dodörch va sich mulle maad, dat hä döck jruuße Jruppe va nakße Mänsche zösammeröfft un sö op d Belder vasshäld. Tunick maade 1988 singe Aavschloss an öt Emerson College em Fach Konst. 1992 vong hä a, nakße Lüüh ä New York z fotojrafiire. Sing Opnahme made häm bekannd, wat dozo vührde, dat hä seijd 1990 op d janze Wält sun Fotos made. Bes 2010 send 65 Installatiune, wi hä sing Opnahme nennd, entstange. Tunick sitt sing Belder ävver net als Aktfotos. Hä sprechd va Belder van ön Landschaff. Watt d Modele va Tunick usszeechnet, es, dat sö kee Jeld vöör hör Werk kriije. Jedde Nackte kitt ee Beld met ön Ongerschreff va Spencer Tunick. Spencer Tucks Siij
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ion C. Brătianu (* 2. Juni 1821 ä Piteşti, † 16. Mai 1891 ä Florica), woch em Joohr 1867 un dann noch tösche 1876 un 1888 Menesterpräsident va Rumänie. No ön 15jöhrije Ussbeldung ä Paris kiirde Brătianu em Joohr 1857 no Rumänie zöröck. Ö Joohr vörhen woch dr Krimkresch z Äng jejange un dr "Dreide Vortrach va Paris" jeschlooße wode. Dono hodde d Russe ä Rumänie komm noch jätt z saare. D kleng Fürstedömmer dänge sich zösamme un Brătianu holp dobei. Öt entstäng önö Natiunalstaat Rumänie. 1866 setzde Brătianu d Adelsfamelisch Hohenzollern-Sigmaringen aav. Brătianus republikanische Parteij hod em Joohr 1867 un dann noch ens tösche 1876 un 1888 öt Saare un Brătianu wood Menesterpräsident. En di Zitt stäng hä si Land beij dr Serbisch-Osmanische-Kresch va 1877 an d Siij un vortroon Rumänie beij d Vorhandlunge vam Berliner Vortrach, dä 1878 ongerzeechnet wood. Brătianu vüürde si Land va Russland vott un nöder an Dütschland un Österreich öra. Bratianu
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Lena Meyer-Landrut (* 23. Mai 1991 ä Hannover) es ön dütsche Sängerin, di onger dr Naam Lena optreent. Sö had em Joohr 2010 dr Eurovision Song Contest 2010 jewonne. At en d Schüllzitt vang Lena öt Danze a, kräät ävver spiir och Vreud an öt Sänge. Dat vüührde dozo, dat Lena em Joohr 2007 zsamme met önö Schüllvrönd öt Jesangsduo „Stenorette 2080“ jründe. D ischde sälvsjemaade Läddcher entstänge zo di Zitt. 2009 traude sö sich, ö Schriive a Osö Star vöör Oslo aav z schecke. Onger 4500 Lüüh woode 20 usjesood, em Fernsehe opträne z dörfe, doronger woch och Lena. No 8 Ronde bleed sö övverich. Domet stäng vass, dat Lena Meyer-Landrut am 29. Mai 2010 Dütschland] met öt Läddche „Satellite“ vorträne weed. Am 29. Mai 2010 stäng Lena ä Oslo op d Büühn un song als 22. onger 25 angere hör Läddche. 39 Länder woode bövrood, Punkte vöör öt eeje Land dorfe net jejävve wäde. Öruss koom, dat Lena d metzde Punkte va sö all kräät. Zösamme koom höt op 246 Punkte, sö loch domet vöör
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Bikini heechd ö zm Bade jöbrud zweideelich Kleerstöck va Vraue. At em 4. Jahrhondöt no Christi Jeburt woode Bikinis jedraare, wi Usjravungen op Belder ä Italije zeeje. Watt mo va di ald Belder net aavläse kann, es, övv di Bikinis us di Zitt Kleer wore, di mä beij dr Sport jedraare woode övv övv dat Ongerweich woch. Am Aavang van öt 19. Jahrhondöt vong mo a, öt Korsett z ändere un öt entstänge Denge, di an dä hüü z Dach bekannde Bikini erinnere dänge. Isch no dr Zweide Weltkresch wore d Maschine ösu witt, dat sö Stoff produzeere kutte, di vöör Bikinis jebrud wäde könne. Am 5. Juli 1946 woch öt ösu witt, Micheline Bernardini, ön vreuere Striptease-Dänzerin vüührde önö Bikini vöör. Ö paar Dach vörhen hodde d Amerikaner op öt Bikini-Atoll ön Atombomb jezünd. Dat Kleerstöck kräät singe Naam no di Inseljrupp em Pazifik. Louis Réard, dä dr Bikini entworpe hod, melde dr Bikini zm Patent a, wobeij hä 4 Dreiecke patenteere leed, zwei di zösamme d Bozz belde un zösammejebonge woode suwi zwei anger Dreiecke,
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Micheline Bernardini (* 1927) woch ön Striptease-Dänzerin ä Paris. Micheline wood dodörch bekannd, dat sö als ischde Vrau am 5. Juli 1946 önö Bikini vöörführde. Dä woch kott dovör va Louis Réard entworpe wode. Dä hod vorsood, ö Model z vänge, dat sisch traude, em Bikini vöör d Lüüh z träne. Mä Micheline woch wellens. Ö Beld va Micheline Bernardini em Bikini us öt Joohr 1946
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Louis Réard (* 1897 ä Frankreich; † 16. September 1984 ä Lausanne, Schweiz) woch önö Äntweggeler va Maschine. Hä wood ävver dodörch bekannd, dat hä dr Bikini ervonge hod. Réard leed sisch dä Opbouw van dr Bikini patenteere, joov dat Kleerstöck singe Naam un woch dr ischde, dä sisch traude, ön Vrau domet opträne z losse. Am 5. Juli 1946 stald dat Model Micheline Bernardini önö Bikini vöör. Dat Volk kräät zövöll un konnd sich komm van d Schräck erholle. Suvöll vorhüllde Nacktheed woch mo net jewännt. Ö paar Wööd övver häm Louis Rárd op ö Beld met ön Popp en önö Bikini dohänger
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Laura Berlin (* 1990 ä Berlin) es ön dütsche Schauspellerin un ö Model. At als Schüllkengk werkde Laura als Model. Su woch sö op Modeschaue va Boss z see. Met 17 Joohr woch hör Beld öt ischde Mol op d vöschde Siij van ön Ziidung. Em Alder va 19 Joohr stäng Laura vöör dr Märchefilm Schneewittsche, däm d ARD produzeerde, vöör d Kamera. Övver Laura Berlin Jätt övver hörö Film
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Ralph Hunter Daughton (* 23. September 1885 ä Washington D.C.- † 22. Dezember 1958) woch ö Metjlett van öt US-Repräsentantehuuß va Virginia. Nodäm hä d Schüll bösood hod, jäng hä ä Maryland zo d Universität, wo hä Räät studiirde, singe Aafschloss made un 1907 op eeje Bee stäng. Kott dono vong hä beij ön Vöörstuf van öt FBI ön Stell. 1912 trock hä no Norfolk ä Virginia un wood bald dr Övvichde van öt FBI va Virginia. Dat joov hä ävver no dr Ischte Weltkresch op. Tösche 1933 un 1940 woch Daughton Aavjöordnete van öt Aavjöordnetehuuß va Virginia. 1940 steech hä en dr Senat va Virginia op, ön Positiun, di hä bes 1944 bekleede. Als Winder R. Harris em US-Congress zöröcktroon, erjreff Daughton di Möjelichkeet un övvernomm däm sing vreij Stell, wood sujar noch öns weerjewäähld, ön Positiun, di hä bes 1947 enne hod. Ön erneude Weerwahl fluppde ävver net. Am 22. Dezember 1958 storv Ralph Hunter Daughton un wood op dr Kerchhoff va Mount Olivet ä Washington D.C. bejraave. Övver häm
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Öt Bikini-Atoll es ön Atoll met 23 Insele em Stelle Ozean. Tösche 1940 un 1950 teste d Amerikaner do Atomwaffe. Dr Bikini wood no öt Atoll benannd. Öt Bikini-Atoll litt 3000 Kilometer nordöstlich va Neuguinea un em Norde van d Marshall-Insele. 23 Insele met mä 6 km² Land ömschlösse ön Lagun, di 40 km lang un 24 km breed es, watt 600 km² Wasserfläch entsprecht. Bes d USA op öt Atoll d Atomwaffetests made, läävde op zwei van di 23 Insele Mänsche, op d jrützde, Bikini, 167 Lüüh un 29 op di klenge Insel Eneu. En d 1970er Joohre wood vorsood, Lüüh wärm op öt Atoll lääve z losse, ävver dat fluppde net, su dat em Joohr 2010 kenn Mänsche op öt Bikini-Atoll wonne. Öt Bikini-Atoll wood van d Spanier äntdeckt, spelte ävver kenn Roll vöör di Seevahrernatiun. 1825 koom Otto von Kotzebue no öt Bikini-Atoll un maade d ischde Kaate. D Jäjend nannd hä z Iihre va Johann Friedrich Eschscholtz d Escholtz-Insele. 1886 maade Dütschland d Insele zo ön dütsche Koloni. Jeld leed sich ävver met
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Nude & Natural: The Magazine Of Naturist Living, dat och dä Naam ("N") Magazine dräd, es ön FKK-Ziidung, di ä Oshkosh em USA-Bundesstaat Wisconsin öruss jejävve weed. 1970 vong di Ziidung onger dr Naam "the Sun", watt op Ripuaresch met "d Sonn" övversatze weed. Doruss wood 1980 "Clothed With the sun", op Ripuaresch als "Met d Sonn op Du un Du". Zo dä Naam "Nude & Natural: The Magazine Of Naturist Living" koom di Ziidung em Joohr 1989. Nävver Neuichkeete van dr FKK vängd mo en „Nude & Natural: The Magazine Of Naturist Living” Röckblecke un Meenunge va Lüüh, di sich met FKK-Denge örömjeschlaare hand. Belder, di meetzd va Metjledder stamme, beene och jätt vöör öt Oohr. Sälvs Räähtsvroohre wäde ajeschnedde. Di Ziidung wood en d ischde Joohre ä Schwazz/Wiss jedruckd. Dat ändernde sisch 2005, als bonte Värve optauchde. Em Joohr 2008 wood op rißaikeld Papiir ömjestalld. Övver d Ziidung
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dat Jetto Minsk woch önö Deel em Nordoste van d Stadt Minsk, däm d Dütsche aavjeriijeld hodde, öm dorän d Jüdde van d Ömwelt aav z trenne. Öm d 75.000 Jüdde wode do äjesperrd un zm jruße Deel ömjebraad. Am 21. Oktober 1943 wood dat Lajer opjelöößd. Mä 5 Mänsche övverläävde. Als dat Lajer em Juli 1941 aajelaad wood, wode 60.000 Jüdde op mä 2 km² Land zösammejepächd. Dat entsprechd 1,5 m² vöör enne Mänsch. D Jüdde mote dr Jüddestär draare. Wä werke kutt, wod zm Werke jezwonge. Enne Mond nodäm dat Lajer bestäng, woode en öt Jevängnis d ischde Jüdde erschooße, Aktiune, wi d SS öt nand. A 3 Dach em Aujust storve su 5.000 Persune. Beij anger Aktiune em September braat d SS a 2 Dach 12.000 Jüdde öm. Als Jrond wood jenannd, dat neu Jüdde Platsch em Jetto vänge moote. 2 Zöch met Jüdde us Dütschland braate em November un Dezember 7.000 neu Mänsche en öt Jetto. Em Jetto soore di Lüüh, watt hön bevöörstäng, dänge sisch met d Partisane zösamme un schmuggelnde Waffe
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Adolf Friedrich Wilhelm Rübe (* 18. Mai 1896 ä Karlsruhe; † 23. Juni 1974 ä Karlsruhe) woch önö dütsche Kriminalsekretär, SS-Hauptscharvührer un vorurdeelde Kreschsvorbrecher. Rübe maade ön Liihr un nomm tösche 1914 un 1918 am Ischde Weltkresch deel. 1920 wood hä Poliss. 1924 hiirode hä, kott nodäm hä no Baden jetrocke woch. Flott stech hä do zm Kriminalsekretär op. Rübe hod am Avang van dr Zweide Weltkresch di Opjaav ön Kartei övver Wäätsache z vorwalte. Wann hä no Russland vorsatze wode woch, läd sich net jenau saare. Em Sommer 1942 woch hä op jedde Vall ä Minsk. Do erweeß hä sich als Mänsch ohne Jewesse. Dobeij erschoss hä Jüdde ohne Jrond, saat spiir us, dat hä mä Lüüh erschoße had, di jätt ajestalld hodde. Su erschoss hä d Molerin Marion Baruch, di häm jemolt hod. Sö soll häm beklaut ha. 30 Vraue leed hä ömbränge, weil sö schwanger wode wore. Als d Jaswarels net jenoch Lüüh opnämme kutte, entscheed hä, dat di Kranke, di doren ömjebrad wäde sollte, en d Bedder erschoße wöde. Als si Werk em
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Wasserväll va Coo liije an ön Kurv van dr Floßß Amel ä Beljie. Di Wasserväll va Coo bestönd us zwei enkele Väll, önö jruße un önö kleene. Dat Wasser välld 15 Meter un es domet enne van d hükßde Wasserväll va Beljie. Anger Ongerlaare spräche mä va 13 m. Dä klenge Wasservall es at ä ald Ongerlaare us öt 15. Jahrhondöt opjevüürd, dä jruuße wood isch em 15. Jahrhondöt aajelaad. Domet sold dovör jesorchd wäde, dat Huchwasser van dr Amel Petit-Coo net onger Wasser setze kutt. An d Wasserväll es önö klenge Vreizittpark. Commons: Waterfalls of Coo – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Coo es ö kleen Dörpche ä Beljie. Öt litt en d Ardenne an ön Kurv van dr Floßß Amblève, dä op Dütsch Amel heechd. Coo jehüd zo d Stadt Stavelot un litt domet en d Provinz Lüttich en d Wallonie. Coo es ä zwei Deeler ongerdeeld, öt kleng un öt jruuße Coo. Bekannd es Coo dörch sing Wasserväll suwi önö Vreizittpark en d Nöhde.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Christian Wilhelm Walter Wulff (* 19. Juni 1959 ä Osnabrück) es önö dütsche Räätsvordriiner un CDU-Politiker. Hä woch Menesterpräsident van öt Bundesland Niedersachsen un Bundespräsident va 2010 bes 2012. No sing Schöllzitt studiirde Wulff Räät vöör Weetschaftswesseschaff an d Uni va Osnabrück un wood spiir Räätsvordriiner än di Stadt. Tösche 1988 un 2007 woch hä öt ischde Mol vorhiirod, leed sich scheede und hiirode dono Bettina Wulff (geb. Körner). 1975 troon hä d CDU beij, wo hä sich huchwerkde. 1998 wood hä eene va di viir Bundesvörsetzende van d CDU. 1994 fluppde öt häm, Aavjeordnete em Landdach zu wäde. Nodäm hä öt at zweimol vorsood hod, probiirde hä em Joohr 2003 noch ens, Menesterpräsident va Niedersachsen z wäde. Dat klappde jäje Sigmar Gabriel. Am 3. Juni 2010 joov d CDU-FPD-Koalitiun bekannd, dat Christian Wulff als Kandidat vöör öt Amt als Bundespräsident aträne weed. Di Wahl es am 30. Juni 2010. Hä wood em 3. Wahljang jewählt. Am 17. Februar 2012 troon hä va si Amt zöröck. Sing Siij Bundespräsidente van d Bundesrepublik Dütschland Theodor Heuss · Heinrich
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Stelle Ozean, dä och Pazifik jenannd weed, es öt jrützde Meer, da töt op os Ääd jitt. Em Norde jränzd dr Stelle Ozean an dr Nordpol, em Oste a Nord- un Südamerika. D westliche Jrenz es Asije un d südliche Jrenz stelld dr Südpol do. Dr Stelle Ozean es onjeväär 181 Mill. km² jruuß. Dat bedüüd, dat dr Pazifik 35 % van d Ääd ussmaad. Onjeväär 50 % va all dat Wasser em Meer schwömmt em Stelle Ozean. Sing deepßde Stell es 11.034 Meter onger dr Wasserspeijel. Kikkt mo sich dä Boohm van dr Ozean a, su sitt mo, dat dä net jlatt wi en Plaat es. Huch Jebirje, di Röck jenannd wäde, schiebe sich dörch dä Meeresboohm, Ävvr och Jravens vängd mo. Dr Marianenjraav es dö deepste Stell, di os Ääd opwiise kann. A d Witjadeepe 1 wode 11.034 Meter onger dr Wasserspeijel jemeiße. Dr Vüührring es ön Sträck, wo Vulkane em Meer döck vöör Ärdbebe sorje, wi öt öt Ärdbebe ä Chile am 27. Februar 2010 zeechd. Dr Stelle Ozean es mi als mä
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Bröss van dr Tiresias es ön Oper va Francis Poulenc. Guillaume Apollinaire schreev dat, watt jesonge wood, em Joohr 1903. Dörch sing Oper wood dä Bejreff Surrealismus äjevührd. Am 3. Juni 1941 hote d Lüüh di Oper öt ischde Mol, als sö ä Paris en d Opéra-Comique opjevührd wood. Di Oper, di em Joohr 1930 spelld, wood va Poulenc 1939 jeschrävve. Öt durde ävver bes 1944, iih s vädich woch. Sö spelld, angisch als em Buch va Apollinaire vörjeseeh, en Zanzibar, dat en d Nöhde va Monte-Carlo litt. Dat Stöck vängd domet a, dat dr Theatrdirektor d Lüüh vöör d Bühn sätt, dat öt en dat Stöck doröm jeeht, dat di Mänsche völl Kenger mache sölle. Theresia läävd met hörö Mann jlöcklich en d Stadt Zanzibar. Di Zwei komme op d Idee, d Rolle va Mann un Vrau z tusche. Theresia lätt hör Bröss, zwei kleng Bollongs, platze un weed zo önö Mann. Va do a nennt höt sich Tiresias. Hörö Mann weed zo ön Vrau. Als sich d Mänsche wongere, sätt sö, da töt d
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Önö Jaßwarel wood van Dütsche un va Russe äjesatze, öm Lüüh, di öt Rejim net ha wool, ömzebränge. Als Himmler Soldate em Oste besood, veel häm op, dat di Soldate, di völl Lüüh erschoße hodde, öt an d Nerve hodde. Ön anger Art un Wiiß mood jevonge wäde, öm Mänsche ömzöbränge. Arthur Nebe koom op dä Jedanke, dat mo d Opfere en önö jeschloße Warel stoppe kutt, ä däm mo Jaß pompdt. Di Lüüh vorstecke, ohne dat enn Kowel aavjeschoße wäde moss. Als Jaß nomm mo Kohlemonoxid CO , dat us dr Motor van dr Jaßwarel kütt. Öt zeechde sich, dat Jaßwarels bellijer Lüüh ömbrenge könne als op so z schösse. Öt duurd ävver bes z 20 Minütte, iih all di Lüüh, di en dä Warel jestoppd woode, duud send. In di Zitt mache sö Spektakel, dat drusse jehood wäde kann. Jaßwarels wode ä vorschiidene Konzentratiunslajer äjesatze. Dat Vorvahre koom ävver meetzd ä Chełmno zm Äsatz. D Russe satze onger Stalin Jaßwarels en. Isaiah Berg soll di damols ervonge ha. Dobeij woode di Lüüh, di sterve mote,