rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Öllich (och: Zwiwwel, Look un Loek) (Allium cepa) is scharf, brennt wi jeck in de Ouge, unn schmääck joot. Dä Öllischplaanze kann zweij Johr stonn, dänn jäht se vutt. Am bääßste schmääck se met Kölsche Kaviar, klaar. Dä Öllisch is eijne vunn dä rishtish aale Saache die dä Mänsch hätt. Vüür 5000 Johr hätt ma_se ad jejesse, se dän Jöttern jeopferet unn zem betaale jebrouch. Arschäoloore hänn Öllisch im Jraab vumm Tutt-Ensch-Amuun jefunge, unn da Kodäx Hammuraabi schwaadt davunn. Orjinaal kütt dä Öllisch uss dä eurasische Steppe, dä aale Römer hätt se dann noh_m Rhing jehollt. Hück jitt et ville verschiddene Aate vunn Öllisch, di ma jroob eijteijle ka in Summer- unn Winteröllisch. Aanjebout wääde se vür allem in Süddeutschland. Dä Noom kütt vum dä aale Römer (lateinisch Allium, Öllischjewäächs). Nohm Adam Wrede kütt et nit direkk vun Allium, sondern es en Mischform vun ünne (lateinisch unio, ein Öllich) un louch (lateinisch allium). En dä Westeifel säät mer für Öllich drum och hückzedach noh Ünne. Commons: Allium cepa – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
En Ömmerjöözje säät mer för esu en ömmelish kleejn Leeshje, wad enn enner Kirresh odder om Frihdhovv eröm shteejt un keij rishtish Leesh jitt, do fö brännd et ävver lanng. So Kääzje sinn er övv en ruude odder wiiß]e Besher]she, domet do Wind se nid ußßblööt. Se sulle för de Sile fun de Duude un Jeshtorvene leushte, un för di norr em Fäjefüür sinn, dat ße t läijshtor hann. Mer jleuve dat äät hällve. Öff süüht at Leesh ärmer uß wi mer unß di Fordammpten em Jeensäjz füürshtälle, für allem en Wind un Rään, em Duußtern om Kirreshhovv et naakß. Wem mer do esu e Ömmerjöözge süüd, do künnt mer jraad et ärme Dier krijje för di Siel wo t för am leushte eß.