rlitschk/wikidir huggingface dataset:
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Makhdoom Syed Yousaf Raza Gilani (* 9. Juni 1952), ä Urdu weed dat مخدوم سيد يوسف رضا گیلانى ) jeschrävve, es dr zwövde Premiemenester va Pakistan. Jä woch vreuer dr Spräächer van d Nazionalvorsammlung. Menester es hä och öns jewääh. Am 25. Mai wood hä va dr Präsident Musharraf voreidicht. Hä es dr ischte Premiemenester da us ön Jäjend kütt, wo Sareike jesproche weed. Gilani es och dr zweide Vörsetzende van d Pakistan Piples Parti. Gilani kütt us ön Famelisch die völl Jeld un Äfloss hat. Hä wood a Karachi jeboore. Hä jäng no ö paar jo Schülle un maade do önö joe Avschloss. En d Politik werke hä sisch langsam huch un wood tösche 1985 und 1986 Menester. 1988 troon hä d Pakistan Piples Parti beij. En d Zitt van Benazir Bhutto woch hä Menester vöör d Turiste un dono Menester vöör öt Werk. En di Zitt wood hä och dr Sprächer von d Nationalvorsammlung. Dat bleed hä bes Februar 1997. Em Februar 2001 koom hä en öt Jevängnes. D Militärrejierung worp häm Kuddelei met öt
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Juri Alexejewitsch Gagarin, ä Russisch schriivd sich dat Юрий Алексеевич Гагарин, wood am * 9. Määz 1934 ä Kluschino ä Russland jeboore un hä storv am 27. Määz 1968 ä Nowosolowo. Gagarin woch önö russische Kosmonaut und r ischte Mensch em All. Juri Gagarin wood en öt kleng Dörp Kluschino jeboore. Singe Papp woch Zemmermann, sing Mamm koom van önö Buurehoff. Hä hott zwei Brööhr un enn Schwester, di alle 3 jözwonge woode, ä Dütschland z werke. S koome wärm jesond no Heem zröck. Hä liirde en ön Jesserei, studiirde dono ävver Jessereitechnik. Am 3. Juni 1955 liirde hä ä Saratov öt Vleeje, koom no d russische Soldatö. Do bösoot hä d Schüll vöör Vleejer ä Orenbursch. Zwei Joohr spiidr hiirode hä Valentina Gorjatschowa, 1959 wood sing ischte Dooter Jelena jeboore, 1961 sing zweide, öt Galja. Tösche 1960 un 1961 wood hä usjebeld, öm Kosmonaut z wääde. Am 12. April 1961 jäng öt loos. Si Raumscheff Wostok 1 vlooch ä 108 Minütte öm d Ääd un koom en öt Woljajebiid wärm örav. Bes 1963 woch Gagarin dr
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Kosovo s öt neuste Land ä Europa. Dä vreuere Jugoslawische Deelstaat wood dono önö Deel va Serbie. Am 17. Februar 2008 had hä sisch vöör onavhängisch erklärt. Seid di Zitt es dr Kosovo d Republik Kosovo. Serbie hat dat nett a erkannt un nennt dr Kosovo wiir d „Autonome Provinz Kosovo un Metochien“. Ön Reih va Staate akzepteert d Unavhängigkeit, önö jruuße Deel deet dat nett. D meetste hand sisch noch nett entscheede. Seid dr Kreesch em Kosovo em Joohr 1999 hot d UNO övver dr Kosovo z saare. Dr Naam Kosovo weed em Dütsche als Amselfeld, wat Mällebend heecht, övversatze. Ejentlich heescht dat „zo d Mäll jehüürend“. Kosovo litt mädde em Balkan un hat kenne Zojang zo öt Meer. Op d en Sii jrenzt dr Kosovo a Albanie, an anger Ecke a Montenejro, Serbie un em Nordoste a Mazedonie. Dr Mällebend woch immer enn vöör d Buure wichtije Regijun. Schnei op d huch Berch rondöröm un dotösche Land vöör d Kööh un d Jeeße, wenn dr Wenkter dovör sorchte, dat en d Berch kenne lääve
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dä Johannes Kepler wohr enne Weßßeschafflo. Hä hät fum 27. Detßämber 1571 beß aam 15. Novämber 1630 jelääf, en de Houpsaach en dohmohlß Düütschland un wat hück Östrisch eß. Hä hät janß besönders bëijedraare, dat en sing Zick de Ääd em Ovendland nit mieh als_en Schief aanjesinn wohd, un de Planeete sesh nit nur en de Relitäht, söndonn och en en de Köpp fun de Minsche öm de Sonn ze driije aanfenge. Hä wohr ene Mattemaateker, Aßtronohm, un Aßtroloore. Em Sibbezeehnte Johungert wohd de Aßtronommie ömjekrämpelt, un der Keplers Johann hät doh enne jruuße Aandeil draan jehatt. Noch hück kallt mer fun däm Kepler singe Jesäzmäßeschkäijte fun de Planeete ier Bahne, di shpääder norr_ens neu nidderjelaat woode sin, ävver opjebout sin op däm Kepler singem eije Wärrek, dä Bööcher: Astronomia Nova (de neue Astronomieh), un Harmonices Mundi (de Wält ier Harmonieje), un … wat he sällver op Lattein jeschrevve hatt, de Shprooch fun de Weßechaff en singe Zick. Däm Kepler sing Jesätz fun de Planetebewääjung wohr de Jrundlaach, op dä shpääder Leibnitz un Isaac Newton et alljemäijne Jesätz fun de Jravitazjuhn jefonge un opjeshtallt han. Volker
Enne Faaßteloovenß-Zoch geiht em Fasteleer dorrsch der Oot. De Jecke schtohn aan de Sigge näve däm Zoch un sen raderdoll noh Kamälle. Em Zoch siner och Jecke un drare ier Koßtühme op, schpille Mussick, mansche danze, rigge, schwänke un schmihße met Vaahne. Och Ware vahre med, un ob däm hüüßde un bontßde Waare es dr Prenz, de Prenzässenn oder wä am Oot am et miehß verääht öß äm Kaanewall.
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Bierfrangke ess_en Jääjend_en Frangke en Bajore em Söd_Oßte fon Dütschland, woh de Lück em Schnett leever Bier wi_Wing drengke. Dad_eß en de Houpsaar_en Boverfrangke un Meddelfrangke dr Vall. Näve dä Jääjende öm de Shtaädt Bambersh, Hoff, Kullembaach, Ërrlange un Nörrenberrsch jehööd_och dä Fangkewalldt doh bëij. Sescher weed_doh hee un doh Wing aanjebout, ävver doför hann_se och enne Houfe Broueräje doh. Besöngish en Bovverfrangke med singe zweihunndot Brouwerëje un de frängkesche Schwäjz med ier övver hundot Brouereije, di_zemm_Deeijl zėmmlesch klëij sen. Bovverfrangke, et Häz fun Bierfrangke, hät dubbeld_esu fill Brouerëije wi jeede anndere Rejjohn en Bajore, mieh Brouerëije wi jeedes Bundesland fon Dütschland sönß, un mieh wie jeede Shtaad_en Europpa. Med 5511 Bewonner pro Brouerëij jidd_et nööhnzwoh söns_en_de_Wälld_esu_fill Brouerëije pro_Kopp wie_j_en Bovverfangke. Et sällve jellt pro Quadrahtmeete. Dä Bezirrek Bovverfrangke hät ävver och mieh Brouerëije wi jeedeß Land op de Ääd ußer jood/knapp hallv_esufill wi Rußßland med 404 Brouwerëije, un Schiina med 420 Brouwerëije, unn_em Ammilandt med sėng 1383 Brouwerëije. Keij Wonder, esu jet konnt sesh nur entwekkelle, wann de Minsche wörreklėsch_Shpass_am Bier_Drenke hann! noh Bierland Oberfranken (op dütsch) noh de Handwerkskammer für Oberfranken (op dütsch) Bamberger-Bier
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Wingfrangke eß de Jääjend en Frangke en Bajore em Söd Oßte fon Dütschland, woh de Lück em Schnett leever Wing wi Bier drengke, un woh och dä Fangke ier Wing aanjbout weed. Dad eß en de Houpsaar en Ongerfrangke un Dëijl fon Meddelfrangke dr Vall. Näve dä Jääjende öm de Shtaädt Bambersh, Hoff, Kullembaach, Ërrlange un Nörrenberrsch jehööd och dä Fangkewalldt doh bëij. Sescher weed doh hee un doh Wing aanjebout, ävver doför hann se och enne Houfe Broueräje doh. Besöngish en Bovverfrangke med singe zweihunndot Brouwerëje un de frängkesche Schwäjz med ier övver hundot Brouereije, di zemm Deeijl zėmmlesch klëij sen. Bovverfrangke, et Häz fun Bierfrangke, hät dubbeld esu fill Brouerëije wi jeede anndere Rejjohn en Bajore, mieh Brouerëije wi jeedes Bundesland fon Dütschland sönß, un mieh wie jeede Shtaad en Europpa. Med 5511 Bewonner pro Brouerëij jidd et nööhnzwoh söns en de Wälld esu fill Brouerëije pro Kopp wie j en Bovverfangke. Et sällve jellt pro Quadrahtmeete. Dä Bezirrek Bovverfrangke hät ävver och mieh Brouerëije wi jeedeß Land op de Ääd ußer jood/knapp hallv esufill wi Rußßland med 404 Brouwerëije, un Schiina med 420
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Michel Fourniret (* 4. Aprel 1942 ä Sedan, Frankreich) weed aajöklaacht, önö Seriemörder z see. Hä werke als Aarbeeder em Bösch. Am 30 Juni 2004 wood hä aajeklaacht, sääs Mädcher entfüührt, missbrudd un ömjebraat z haa. Spiir joov hä noch mi Morde zo. Dr Prozess jäje häm vong am 27. Määz 2008 a. Ö urdeel es noch net jesproche. Och sing Vrau weed beschöldicht, met j holpe z ha. 1987 hod hä at öns jeseeiße. Damols wäjö Vorjewaltijung van ö 14 jööhrich Mädche. Hä sold 7 Joohr en dr Bau ävver no ö paar Mond koom hä op Bewäärung wärm vrei. Hä trock va Frankreich no Beljä. Am 26. Juli 2003 vorsoot hä ö 13 jööhrich Mädche z entvüühre. Dat jäng häm övver dörch d Lappe un zeechte häm a. D Polisse schnappte häm un hä jestäng önö Hoof Morde. Em enkele joov hä Vorbräche an voljende Kenger un Vraue zo: Isabelle Laville (17 Joohr alt) Fabienne Leroy (18 Joohr alt) . Jeanne-Marie Desramault (22 Joohr alt). Farida Hellegouarch Elisabeth Brichet (12 Joohr alt) Natacha Danais (13
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Dr Airbus A380 es öt jrüützte Fluchzeuch, dat öt op d Welt jitt. Jemaat weed öt va Airbus. Dat es Europas Herställer va Fluchzeuje met Setz ä Frankreich. Zösammejesatze weed dr A-380 ä Toulouse, d Möbölö vöör Ennedrenn komme us ö Werk en d Nööhde va Hamburch. Dr ischte Fluch maade dr A-380 am 27. Aprel 2005. Bes Ängst Määz 2008 woode 192 Stöck böstalld, ußjelävverd hat Airbus besher ävver mä 3 a Singapur Ärlines. Dora sitt moch dat s ärch hänger d Zitt her send. Öt Ziil va Ärbus woch öt, mi Passajiire als en dr Jumbojet z transporteere. Dodörch solld öt Vleeje vöör d Jesellschafte bellijer wääde. Damet dat möjjelich weed, woode neu Stoffe äjösatze. Nävver öt Aluminium notzde Ärbus vöör allem FCKW, dat es jätt Koohleäähnliches. Voor allem s öt leeht un nät kampott z kriihe. Sonst es ävver och völl neu un besser woode. Su send d Düüse jrüüßer un stärker als alles wat öt bes jetzt jejovve hat. Enn Düüs sucht en enn Sekunde angerhalv Tonn Loff a un dat beij önö
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dat su jenannte Ubiermonument fon Kölle weed en de Böösho och dr Haavetorrem jenannt. Dä eß aan de Ëck fon de zwëij Shtrohße „Aan de Malzmöll“ un „Möllebach“ e beßje söödlesh fom Hüümaat; dad_eß hük meddsen en Kölle. Wi dat Dėnge jebout wood, wohr dat allerdengß praktėj ußerhallef fon de Shtadt, di dohmohlß noch de Oppidvm Vbiorum — de römėsche Ubier_Shtadt — wohr. Dä Bou weed zwesche em Johr 4 un för nüng noch Krėßtoß jewääse sėn, alsu öm joot 40 Johr ier alß wi dat dohmohlijje Kölle dann endlejj_als_en römėsche Shtadt zor Colonia Claudia Ara Agrippinensium (affjekööz: CCAA) ähovve wood. Ed_eß äählßte römesche Bou uß Shtëijn en Kölle, un ëijne fon de äählßte Kwaaderboute em Norrde fon de Allpe, wo mer fon weßße, wann dä jebout woode eß. Et Ubiermonument wood 1965 zohfällėsh äntdëk, wi mer e nöü Huuß boue wollt, un beß 1966 ußjebuddelt. Et es hük konsäveet. Mer dëngk enzwesche, dat Monumënt der ongere Dëijl fon ennem Torrem eß, dä bëij en Beveßtijong fon de Ubiershtadt noh de Schlaach fon Varus un Hërrmann aam Teutoburjer Walld (Schlaach von Varus un Hermann aam Teutoburjer
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Morgan Tsvangirai (* 10. Määz 1952 ä Buhera) es önö Politiker us Simbabwe öt vreuere Rodesie. Vreuer füührde hä d Jewerkschaft a. Hüü es hä dr Chev van d Oppusitiun MDC. Tsangirai koom us ön Müürischfamelisch un had dr MDC met opjebouwd. Hä es enne van d jrüützde Jeschnere van Mugabe, dr Präsident. No d Waahle va 2000 joov öt Krach en d MDC. Dat holp Mugabe, wi mo sisch vörställe kann. En d dorop voljende Joohre hott hö Hömmölö Probleme un völl sproche va d Vorletzung va Männscherääte jäjä häm. Su wood ha am 11. Määz 2007 no ön Vorhaftung schwoch vorletzt. Em Määz 2008 treent wärm jäje Mugabe a. Michael Bitala en d Süddeutsche Ziidung Nr. 61, 14. Määz 2007, Sii 4 Övver Tsvangirai Noch mi övver häm
Fisematente kütt noch us dä Zigg als de Franzuhse Kölle besatz hatte. Do däte die Soldate nämlich emmer der Mädsche nohrofe: "Visitez ma tente", wat es su vell heeß: "Kumm bei misch bei". Watt natürlich net emmer one Foljen blehv. Wenn dann die jong Madämmscher es ovens us dem Huus jinge reefe die Äldere hingerhä: "Un denk drahn: nix Visite ma tente!" Dorus wudd dann med der Zigg Fisematente. Dat es en schöne Jeschisch, schtemmp äver nit. Dat Woot joov et schun 1499 (visimetent) und heeß „övverflößijen Buhai“, jetz op Hochdeutsch, "überflüssiges Getue". Cronica van der hilliger Stad van Coellen, de su jenannte Koellhoffsche Chronik, Kölle, 1499 Peter Honnen: „Alles Kokolores? - Wörter und Wortgeschichten aus dem Rheinland“, Greven Verlag, Köln, 2008, ISBN 978-3-7743-0418-5, Sigg 10 Fisematente
Onger dämm Düsseldorver Rheinisch faßß mer enn Ripuarische Dialäk uß Düsseldorf. Im Sööde von Düsseldoov da schwaadense schunn lang en Soot Ripuarisch. Dat hatte der Georg Wenker, schunn lang ußjeforsch. Äver uß Benraath un Jarraath kohm dat Kölsche över de 130 Johre sik dämm en der Dösseldorver Norde un hät domet et Düsseldorver Rheinisch jebeld. So schriev jedenvalls der Heinrich Spohr, in sengem Booch „Das Düsseldorfer Rheinisch“. Dat Vereinshuus von de Hans-Müller-Schlösser-Akademie es om Stiftsplatz. Do ka'me om Owend dat Düsseldorwer Rheinisch liere. Hans Müller-Schlösser wor ene Heimatdeechter (* 1884 in Düsseldorf, † 1956 ebenda). Bekannt jewoode es he met singem Böhnestöck „Schneider Wibbel“. Düsseldorver Rheinisch "Das Düsseldorfer Rheinisch"(2006) ISBN 3-89978-058-2
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Enne Këijl oddo Wërrkzeushkëijl oddo Schpalltkëijl ess_e Wërrkzeush, wat mer fö_jewöönlesh me_m Hammer öhnzwoh zwesche oddo errin_klopp. Domet kam_mer en Saach schpallde, zem Bëijshpell_e Shtöck Hollz, ävver och Schtëijn un alleß mööshleshe. Esu enne Këijl kam_mer och onger jät deue, oddo dronger_errin kloppe. Domet kannß_de dad_e beßje ėn de Hüh krijje, woh_De_n dronger dëijß. Enne Kėijl nur aan ëijn Sigk onger jät jebraat dëijt dat Denge noh de annder Sigk kėppe. Zojooder läz kanns_De enne Këijl och woh hen lääje, woh jäd_obb_en_drop zoh löüf, en Döör zem Bäijshpell. Wann dä Këijl huh_jenoor_eß, un di Döör schweer_jenooch, dann rötsch di doh nit drövver, un bliev aan dämm Këijl shtonn. Esu kamm_mer se op- un och zoohallde. Enne Këijl ess_en Shpezjaalfall fun de Schėive Eebene, di_mmer och fun angerschwoh her kënne dëijt. Dė Ußprääjong eß beweeschlesch un kann en jeede Reschtong ennjesaz wääde. Füssikaalėsch belooət, werrek op dat breede Ëng fun dämm Këijl en Kraff, di fon_em en zwëij Kräff opjeshpallde weed, di sënkrääscj_op dä zwëij lange Sigge fon dämm Këijl shtonn. De Nozze fon däm Këijl en de Meschanėg_eß en Funkßohn fun dä Länge fun däm Këijl
Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies. Andernach, och Annenach op platt, eß en Stadt am Rhing met joot 30.000 Inwohners. Dä Stadt wohr em Meddelallder jaanz em Süüde vum Kurfürstentum Kölle. Mer sprech äwwer net Ripoarisch, mer sprich Muselfränkisch. De Römer han Annenach jejründt met dem Namen Antunnacum. Hück liecht de Stadt en Rheinland-Pfalz. Commons: Andernach – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Joseph Rodefer DeCamp weed och enß auch Joseph De Camp jeschrevve. Hä eß am 5. November Joohr 1858 in dä Shtadt Cincinnati en der USA jeboore un am 11. Februar Joohr 1923 en Boca Grande en Florrida och en der USA jeshtorrve. Hä wohr enne Moler. Sing Shtiilreshtonge wore der Tonalėßmoß un dä Ėmprëßjonėßmoß. Hä hät zosamme med Frank Duveneck en Boston shtuddeet un jengk en de zwëijte Hällevde fon de 1870er Joohre noh de Akademie der Bildenden Künste en Münsche en Dütschland. Donoh bleev hä en Zigg_en Florrënnz en Itaalije. Em Joohr 1883 jengk_e widdo noh Boston. Hä woohde e Medtjleed_en_de Boston School, di_j_onder dä Lëijdong fon Edmund Charles Tarbell shtundt un däät sejj_obb_et Porträ_Mole konzëntrėere. En der 1890er Johre nohm hä der Tonalėßmoß op un däht en dämm Shtil mohle. Em Joohr 1897 woor_e bëij dä Jrönder fon dä ėmprëßjonėßtėsche Jropp, di sesch de Ten American Painters nänne däht, dat heesch „Zehn amerrikaanesche Mooler“. E Füüer hädd_em en sėngem Atteljeh en Boston e paa hondert fon singe fröhe Bellder jekoßß, do wohre faßß all seng Landschaffßbellder dobei. The Cellist, 1908 The Blue Cup, 1909 The Kreutzer Sonata, ömm 1912 beß 1914 The Steward, öm et Johr 1919 eröm
Dä Lemma-Titel he es en de amplische Schrievwies. Bevoh Orr vun Pullem injemeindet wode es, woh dat de kleenste Jemeinde us Deutschland. Do shtet ene ahl Häärehus im Jebüsch, ann dem keeener mi jet donn daaf odda donn will. Sons is do nit vill aussa nem Hoff, an dem do jode Sache kreß. In de sibzijer Johr hann da im Jebüsch noch ene paa Hippis jelääv, üm do in Rooh ihr Hasch zu rooche. Die sin abba wedder fott odda injeschloove. Dat weß he keena su jenau. Dörper, Veedelle un Ööt en de Shtadt Pulem Brouwieler · Donswieler · Fremersdörp · Jeye · Ingedörp · Manshtede · Orr · Pulem · Sinnersdörp · Sinter · Shtommele · Shtommelerbösch
Hasch isse 'ne Düvelszeush, dat do en 'ne Zärette drieß un dann roche däß. Eez wäd do shlääsh, un dann höös do üvverhop ni mi up zu futtere. Illejal es 't nich' mehr. Commons: Hashish – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons Haschischsorten: Mü övver Hasch (Änglisch) Guardian Unlimited: "Ketama Gold puts Morocco top of Europe's cannabis league" - Zahl z Hasch (Änglisch).)
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Et RheinEnergieStadion, weed uch noch Müngersdorfer Stadion jenannt, is et jrößte Stadion vun Kölle. D'r passe 50 000 Lück in und et is et Stadion vum 1. FC Kölle.
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Charles Chaplin (* 16. Aprel 1889 ä London; † 25. Dezember 1977 ä Vevey, Schweiz) woch önö änglische Schauspeller un Rejisseur. Hä produzeerde ävver och sing eje Filme un jolt als änä van d beitste Komiker, di öt jöjovve had. Hä woch öt Kengk va Charles Spencer Chaplin un öt Hanna Härriet Chaplin, di beede Künstlere woore. Kott no d Jebuurt va Charlie trännde s sisch. Do sing Mamm nät jesond woch, vorbraad Charlie d meetste Zitt ä Heime. Met 5 Joohr troon Charlie öt ischte Moll en ö Teatr op. Sing ischte Titlroll kräät hä 1901 als Elfjööhrije. 1913, dat woch beij ön Reiß dörch d USA, wood Chaplin vöör dr Film entdäkkt. Hä driinde sing ischte Filme vöör d Kiistoun Filmjösällschaft (Keystone). Dat jäng ävver net lang jott. Hä kräät Krach met Mäck Sennett. Chaplin woohl sing Fijur „Dr Trämp“, watt ösu völl wi „Dr Römmdriiver“ heecht, öruss stelle. Do dä beij öt Voolk jott akoom, wood Chaplin och Rejissör, schreev d Driibösch un maade dr Schnett - alsu alles, watt vöör önö Film wichtisch
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) D Hewa Bora Airways es ön Vluchjesellschaff us dr Kongo. D Fluchlenisch vlütt no 14 Städt. Hewa Bora Airways entstong 1994 us 3 Jösellschafte, Zaire Airways, Zaire Express un Kongo Airlines. Dr schlääte Zostand van d Vluchzeuje woch dr Jrond dovöör, dat d EU Hewa Bora vorboon, en Ländr van d EU z lande. Hewa Bora Airways hat 11 Maschinö, 9 Boeing 727, 1 Lockheed L-1011 un 1 Douglas DC-9. Met dönö vlütt d Jösellschaft no d Städte Gemena, Goma, Kananga, Kinshasa, Kisangani, Lubumbashi, Mbandaka un Mbuji-Mayi. Als d EU öt noch zoleet joov öt och noch Vlüüje no Brüssel, Douala, Johannesburg, Lagos, Lome un Abuja. Am 15. Aprel 2008 stürzde d DC-9 beij dr Start ä Goma ab. 20 Mänsche storve. Hewa Bora Airways — Siij van d Jösellschaff
De Muslim Studenten Vereinigung in Deutschland e. V. säät se eß en freje un unaffhängeje Intrëvertreddung för islamesche Studënte en Dütschland. Se süht sesch sellver als en islamische Institution. Weil der ier Affköözung MSV esu öff förkütt, kööze se sesch sellver jähn met M.S.V. aff. Dä Verein wood 1964 ėn Münche jejründt, sez ävver enzwesche em hillije Kölle. Dä es och Metjleed_en_de Islamische Jemeinschaf en Dütschland, affjekööz IGD — do drövver saare di Schlapphööt fun em Ennemenester fun Noodrhing-Wäßfaale singem Verfaßongßschoz en Düsseldorrəf, dat doh de Muslimbroderschaff iere äjjėpptesche Afflääjer, äver schwer et Sare hann soll. De Muslim Studenten Vereinigung in Deutschland es och em dä Föderation Islamischer Organisationen in Europa dobei, affjekööz heiß dat FIOE, un en de International Islamic Federation of Student Organization, dat heiß „De Studente ier Ojanisazjuhne iere ėngernazjonale Bund“, un se don et met IIFSO äffkööze. Dä Baas fun dä M.S.V. es ene jeweße Ibrahim El-Zayat un singe Shtällfoträdder es dä Mehmet Sabri Erbakan, dä doför ens dä Jeneralvörsėzer en de IGMG jewääse eß. De M.S.V. övver sesch sellver op islam.de (op dütsch) Islamismus – Instrumentalisierung der Religion für politische Zwecke, dä Bereesh övver der Zosammehang zweschen M.S.V. un IGD (op dütsch)
Köbach (och Köbich) (50° 51' 26" N, 7° 23' 19" O) jehürt zo der Jeming Nöngkerchen-Seelschet. He läve 113 Lück (Stand: 30.06.2005). Unjefähr ⅓ dovun is noch keen 20 Johr alt. He in Köbich entspringk uch der Baach, der jenau esu heesch wie dat Dorp. Nit wigg dovun aff (3–4 km) flüüß der dann in de Bröl. Noch jet nöhrter, nur e paar hundert Meter nordöstlich, ald bei de Mücher in der Nopbarjemeend jit et och e Dorp, wat Köbich heesch. Wenn et e Fest jit, Huhzik, Kommunion, … küt dat janze Dorp zosamme un mat dat Huus, wo et jet zo fiere jit, parat. Et weed e Kranz us Tannejröhn jebunge un um de Pooz jehange. In Köbich jit et e Wääschkrüks bzw. Bilderstöckche. All siebben Joohr küt de Fronleichnams-Prozession vun St-Anna in Hermedt he durch dat Dorp. Dann wid dat Krüks un de janze Hoff jeschmück, mit Fähncher, Blöömcher, un süß noch jet all. Op dem Krüks steht: Rette deine Seele Errichtet zur Ehre Gottees von den Eheleuten Albert Franken u. Elisabeth Franken geb. Herchenbach aus Köbach 1919 Een historisch Jestallt von Köbich is dä Ritter Göttscheid, der Namenspatron vun de neue Jrundschool in Nüngkirche jeworde is. Kölner
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) De Bröl, och Brölbaach jenannt, eß e knapp 45 km lang Bächelche un mönd bei Hennef en de Sie. Bröl eß ävve och e'ne Stadtdeel von Hennef. Ahle Hennefer saare: „Die Lück wonnen en de Bröl“. Bekannt eß de Bröl durch et Bröltalbähnsche, e Schmalspurbähnche, dat fröhe vom Bahnhöffje en Bonn-Beuel övve Hangelor, Niddeplees, Buußdörp un Hennef noh Waldbröl jefahre eß. De Berjische Jung säät immer: „Zwesche Wupper, Agger un de Bröl, wonne Minsche met Jeföhl.“
Achterhoeks, dat spresch mer Aachterhukß, es enne Sproochejropp en de Nederläng. Wi dä Name schonn säät, kallt me se em Achterhoek, däm Stöck fon de Provinß Gelderland em Oßte van de jeldersche Eijssel, beß noh de Jrenß fun Dütschland. En däm Jebeed jidd et vill foschiidenne Dijalägde, di all beij et Achterhux jezallt wääde. Em Norde un Oßte eß dat däm Jrafschafter Platt em düütsche unn em Twentß odder em Sallands us de Neederläng zemmlesch äänlesch, di doh aanjrenze don. De weßßlijje Dijalägde wääde och ald beij et Oß Vellühwß jeräschnet un komme jedd obb et Jelldersche. En faßjelaate oddo offizjäl Schriifwiiß han se em Aachterhuks nit, ävver em weesentlesche bruche se wall all deselve Aat, ier Sprooche ze schriive un bochstabbėere, un dat eß noh de Jrundrääjelle vom Nederlängsch esu wi mmer et schwaadt, ävver med Saache uss em Dütsch dobeijenomme, woh dat Nederländesch nit rik. Et Aachterhuukß zallt zem Nedersaksisch fon de Nederläng un domet zo de Nederfränkesche Sprooche fun de kontinentaale Weßjerrmaanėsche Sprooche. Jraad wi de Sprooche op der ander Sik fon de Jrens bess errop noh Duisbursch un Mölm däät mer et Aachterhoks noch en de spääde Prüüßezick onger dä Bovverbejreff fan et Düütsch Nederlängsch faße.