rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Jabatan Telekom Brunei (JBT) (BruNet) eß en Firrma di sez en برني دارالسلام, odder Brunei Darussallam, wi mier shriive. Nävve anndere Jeschäffz_Zwäĳje důnn di .bn em Internet fowallde, dat eß fun Brunei di Top Level Domain. De Sigg för .bn bäĳ de iana Jabatan Telekom Brunei
Hee di Sigg_is_op Trooßdoorfer Platt (Sigge op Trooßdoorfer Platt) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Et Jeweech vun e_nem Körper jitt an wie schwer hä ees. Dat ees zemindest de landläufije Meinung. Richtijer ees, dat et Jeweech oder och Jewich aanjitt met wat für ner Kraff dä Körper op dä Bodem drück. Jeder Körper hätt en Masse. Die witt en Kilojramm anjejowwe. Die Masse ees unabhängich vun dä Schwerkraff, bliev also emmer jlisch. Kütt dä Körper jetz een eh Schwerkrafffeld, so witt hä aanjetrocke vun dä Schwerkraff. Op unserer Ääd ees dat Schwerkrafffeld bis op janz kleeine Avweichunge jlisch. Me säät och Fallbeschleunijung dozoo. Bei uns sin dat 9,81 m/s². Wenn jetzt zem Beishpill ene Minsch 80 kg Masse hät, dann moß meh dat met 9,81 m/s² mol nemme un me kritt unjefähr 800 N dobei erus. Dat heeß dä Minsch drück met 800 N op dä Bodem. Wenn dä jlische Minsch jetzt äver om Moond eröm löff, ees sing Masse emmer noch 80 kg. Die Jeweechskraff die hä op de Moondoberfläch usüb ees äver nur 130 N. Su kamme dat jetzt für jede Himmelskörper durchrechne, we_me de Fallbeschleunijung kennt.
Papß Johannes XXIII. börjerlich Angelo Giuseppe Roncalli jeboore am 25. November 1881 en Sote il Monte jestorve am 3. Juni 1963 em Vatikan woo fun Oktober 1958 beß Juni 1963 de 261-te Oppfoljer vum Apostel Petrus un Owerhaup vun d'r Katholischen Kirch (Noh de Kirresh iier offizzjälle Zälerëĳ fun hügk) In d'r 1930-er Joohre woo_re röömėsche Nunnzėjuß en Parrißß, wo hä och Kölle besöök hätt. Späder Patrijarch fun Venedish beß_e zom Papß jewählt wudde es. Johannes XXIII woor em Volek jenau su jood jeligge, wie de Kadinaal Frings en Kölle, weijl hä öwer sich laache kount, un och Wetzje maache däät: „Nämm dich net_e_su Äärnz, Giovanni!“ „Jede kann Papß weede, et beste Bejspill doför ben isch.“ (hä kom uss_e_ner kleene Famelisch un wor_e beßje deck) „Wenn_r noh Huus joht, jätt Ühre Pänz e Bützje un saat inne, dat dat Bützje vun mir_em Papß eß, dä all Ühr Pänz leef un en_et Hätz jeschlosse hätt.“ Weil hä met 77 Joohr zom Papß jewählt wudde wor, daachten se all, dat_e_ne Öwerjangspapß sen soullt, dämm noh paar Johr e_ne jüngere Papß foulge soullt. Doh hatten se äwe falsch jedaach. Johannes XXIII. sooch, datt de Kirch unbedingk Erneuerunge broht, un hätt et II. Vatikanische
'Jold ode och Jolt/Jollet eßß dat schemische Elementdingens mit de Oednungszahl 79. It wörd affjekürz Au (vun Lattëijnesch: Aurum). Dat huhdeutsche Wort kütt vun de Indojermanische ghel, wat suvill hes wie jlenzend ewwer och jälev. Jold is ene edle metall, dat heß, dat et nit jern mit de andere Elemente reajiert un deshalv in de Natur jediege vorkütt. Deshalv wör et och ene der erste Metalle övverhaupts, die de Minnsche jefungen un jenutzt han. Esu is es sig tuusende von Johre en Metall vör Münze un Schmukstücke.
Hee di Sigg_is_op Bönnsch (Sigge op Bönnsch) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Joseph Kardinal Frings jeboore am 6. Februar 1887 en Nüüß, jestorwe am 17. Dezember 1978 en Kölle, wor von 1942 bes 1978 Ärzbischoff von Kölle, dänn die Kölsche ärsch joot ligge konnte, jään hatte un veiehre dääte. Joseph Richard Frings woor de zweite Panz von insjesamp aach Pänz vom Fabbrikant Heinrich Frings un singer Frau Maria uss Nüüß. Bes'e 1910 zom Priester jeweiht wudde es, hätt'e en München, Innsbruck, Freibursch em Breisjau un en Bonn katholische Theolojie studeet. Donoh wor'e bes 1942 Kaplon en Köln-Zollstock, Pastur en Köln-Fühlingen, Leite vun e'nem Waisehuus en Nüüß, Pastur en Köln-Braunsfeld un Öwerschte (Regens) vom Priesterseminar en Bensbersch. Am 1. Mai 1942 es'e zom Erzbischoff von Kölle beroofe, un am 21. Februar 1946 en et Kardinalskollejijum opjenomme wudde. Noh em Kardinal Frings es de ehemolige Südbröck von Neuss noh Düsseldorf benannt. Och et sujenannte Fringse es noh imm benannt, als de Lück noh em Kreesch nix ze Stoche hatte. Als de Frings noh em Kreesch Kardinal jewudde wor, hätt'e sing ahle Jemeind en Köln-Braunsfeld, wo'e Pastuur jewääse wor, besök. Et Empfangskomitee stond vür de Kirch parat un däät op inn
He die Sie ös op Stolberjer Platt (Sije op Stolberjer Platt) un jeschrieve wie moch öt kallt (Sije jeschrieve wie moch öt kallt) Jrußbritannie es ö Könnigrich em Nordweste va Europa. Dö jrützde Insel va Europa bösteehd us d Deeler England, Schottland, Wales suwi Nordirland, dat ävver net vass met di anger Deeler vorbonge es. Ävver och onjöväär 1000 kleng Insele, di sisch öm Jrußbritannie vordeele, jöhüüre dozo. Dat Land wood em Joohr 1920 jöjründ. Sing Hauptstadt es London. Dä Deel Britannie ä Jrußbritannie kütt van ö Wood, dat d au Kelte jöbrud hand. Öt steehd vöör Birth, watt ösu jätt wi bont bödüüt. Dä Wooddeel Jruß kütt net va d Ängländer, d Franzuse brudde dat Wood. Hüü z Dachs moss ävver net mi va Ängland övv Jrußbritannie jösproche wäde. Dr richtije Naam van dat Land es Voreenichtes Könnigrich va Jrußbritannie un Nordirland. Öt Wäär ä Jrußbritannie hängd van dr Jolfstrom aav. Däm si wärm Wasser sorchd dovör, da töt op d Insel wärmer es als ä anger Deele op önö vorjlichbare Breitejraad. Alljemeen lädt sisch saare, da töt em Norde van öt Land mi räänt als em Süde. Do es öt ävver wärmer. Dat bökannd schläät Wäär va Ängland
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Julai, Juulai eß et sellve wi der Juuli - säät mer öff am Tellefon, em Funkfäkehr un wänn_et loud eß, wo mer schlääch hüre kann, domet mer t bäßßer fersteijhd un dä Juli net esu läjsh mem Juuni ferwääßelle kann, wo di zwäĳ dorr_esu äänlish klinge. En mansch Shrooche heis_et diräk Julai oddo janz äänlesch, zemm Blëijshtevv_en Änglesh, Bahasa Melayu, Tok Pisin, un esu. Juuno De Moohnde Jannowaa | Febrowaa | Määz | Apprill | Meij | Juuni | Juuli | Aujuss | Sepptämmber | Oktoober | Novemmber | Dezemmber
Dä Lemma-Titel he es en Markename. Jupiler iss_en jůůße bekannte Bier Marrke en Belljie. Di Bräuer doo broue nuur Pilß, un et weed äijnem wi_yplish en Belljie dermiitß zimmlish shräqlish sou_kallt säviot, vill källder wi Kraane Waßßer. Dat Bier eß vum Jeschmak heer läijsch bitto un domet bäj de Kölsch_Drinkere op Räijse och janß beliip. Breue dunn se_d_en_dä Bierbroweräj Piedboeuf. Di eß en Jupille-sur-Meuse, doo kütt och dä Naame Jupiler heer. De Iisebaan zwesche Maastricht un Lüttish (Luik, Liége) fiiot jrad medden doo dorsch, do kam_mer Bier drinke un rääß un linnkß ussem Finßter lůůre, un sinn wo dat gebrout weed, wat mer jraad am Drinke eß.
Dä Juppitter (Symbol: ) is dä fönefte un gleichzeitich jrützte Planneet in uns Sunnesystem. Sing Noppere sinn op dä eeine Sick dä Machß un op de andere Sick dä Satturrən. Hä is ene reine Jaasplanneet. Sing Erkennungszeiche is ene jrusse rudde Fleck ob singer Oberfläch. Hä ees em Middel 778,57 Millione Kilometere vun de Sunn entfärnt. Dä Juppitter ömrund uns Sunn innerhalb vun 11,9 Joor. Dobei driit hä sich och am schnellste vun alle nüng Planneete öm sich seleves, nämlich innerhalev vun nüng Stund un 55 Minutte. Dä Juppitter witt vun 63 Moonde ömkreis. Die vier jrözte sin Ganymed, Io, Europa un Kallisto. Die Dorchmesser vun denne litt zwische 3122 km und 5262 km. All andere Moonde sin extrem kleener un messe 'nur' eh paar Kilometere.
De Kallendresser sin en Bänd us Kölle. Se singe nor op Kölsch. Se tredde em Fastelovend op, spille ävver och söns et janze Johr övver. Et jitt se zick 1987, ävver de Besetzung hät ald ens jewääßelt. Dä Matthias Esser sėngk, Dä Norbert Schumacher sėngk och un mät et Jerappels, Dä Andreas Gebhardt sėngk un shpillt Jitta, Dä Frank Wachendorf sėngk un shpillt de Flitsch und de Jitta, Dä Thomas Gebhardt shpillt de Quetsch un heut ėn de Taßte Dä Thorsten Flach shpillt de Bass. Vier vun dä Junge kumme ürshprönglij_uß Lunke, dä Bäätes kütt uß Esch un dä Thorsten kütt uß Sürth. Anjefange hät alles irjendwann am Engk vun de 80er Johr bei enem Famillijefess, wo vier vun denne »Kallendresser« (dat wore Andreas, Thomas, Mattes un Frank) zesammesoße. Un wie dat esu ess, wann ene Kölsche fiere well, wood jelaach un jesunge, un die Junge jreffe no ehre Instrumnete (die wore domols zom Deil noch jeliehnt), öm jet för et Hätz zo singe. Die vier kannte sich ald jet länger us d'r Nohberschaff, spillte zesamme Foßball un wore och musikalisch aktiv: se sange zesamme em Lunker Jugendchor un em »Collegium Cantorum Köln«, dat wor domols en a-capella-Jrupp, die Saache
De Kaläcktrische däät mer fröjo em_Quatsch sare för de Eläcktrische. Dat wooh ußßfüüolisch jesproche de Eläktische Baahn, di de Päädsbaahn allmäälish äsätze daat en_dor Shtadt. Dat wooh_esu öm_di Zigk vun 1900 erüm. Hück säät dä Kölsche joo och Shtroohßebaahn un U-Baahn, wij_d_övverall en dor Wälld_jedonn weed. E Belldsche vun de Kalëktresche
En Kamelle es wat do an ding Kappes kress wann do beim Zoch nit richtich opjepaaß häßß. Mer kann se esse oder och lutsche. Kamelle sinn fröher ußß Karamell jemaat woode, unn däsderwäjje hätt se sing Noom jekrisht. Hückzedaach jitt_et all Jeschmacksrishtunge, vunn Kola bėß, jo, Himmel unn Ääd oder sunz watt. Kamelle kannze joot schmieße unn däswäjje sinn se de Houpwurfjeschoßß beijm Karnevalszoch. Strüßjer, Bäll unn Kooche wėėde zwar och jeschmeßße, äwwer de Kamelle sinn dat wishstishste. Se sinn daher och en Aat Sümbol för der Karneval. Wann wer Kamelle roof, weijß jeder watt jemeint ėßß: Kamelle, dä Prinz kütt. Kamelle weede uß en Zuckerlösung med Stärkesirop oder Invertzucker unn Jeschmacksstoffe jemaat. Se könne haat sinn (jlasaatisch, bėß 3% Wasser) oder weijsh (bėß 8% Wasser). Tüppisch ėß en Papierhülle om jedet eijnzelne Kamellscher.
Kappes (ußß dä Aat Brassica oleracea) iss en Planz för ze esse. Op däm Acker bildet hä de tüppische Kappesköpp di ma dann op däm Maat aaluure ka. Beßßje vunn däm wiiße Kappes weed esuh verkouf, äwwa dat meijßte weed jeschnitte unn in Salzlake jedonn för suure Kappes. Dä ruude Kappes weet esuh jejesse oda jekooch, zem Beijspill met Suurbroode oder met dä Meätesjanß. Dä ruude Kappes weed beim Koche ruut vunn däm Eßßisch. Weed hä met Zucker jekooch weed hä blau, deswääjje säät ma beij de Schwaabe unn im Norde vun Deutschland Blaukraut dobeij. Kappes iss en aalet Kulturjewächs. Jezüschtet weed hä vür allem in Nippes unn Kerpen, deswääjje säät ma och för nen eijfache Münsch hä wöör wi_en (Neppeßer) Kappesbuur. Kappesschloot Suurekappes Hämmche met Kappes Commons: cabbage – Sammlung von Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons wat Kappes heisst Commons: Brassica oleracea viridis – Album mit Bilder, Filemche un Tön op Wikimedia Commons
Dä Kappesbuur ėßß dä Buur dä dän Kappes vum Acker hollt, klaar. Kappesbuur ėßß äwwer och en Minsch, unn zwaar en Minsch däm sing Kopp suh louß ėßß wi en Kappeskopp. Historisch aajeluurt sinn dat vüür allem de Minsche uss Nippes unn uss däm Vüürjebürsh ävver och uß Kerpen, Dööre unn esuh. Nämlish do wuh dä Kappes uss_m Acker kütt. De Bläck Föößß hänn sujaar in Leed doför jemaat. Et heijß de „Buurehuhzick“ unn verzallt vunn ene Buurehuhzick in Bėrkesdörp, wuh ma dat RRR esuh schön rolle doot. Vill Kappes jitt_et ja och in Wääßßfaale, äwwer dat wolle mer heä nėt kommentiere.
En Kappäll eß en Hött, wo dor leeve Jott drin wunndt, di ävver këij Kirrsch eß, → Kappällshe och en Bezëijschnong für en kleen Kirrschje, → Kappäll (Kirrsch) ättwa de → Kallker Kappäll dä Trupp Minsche di de Mussik maache, → Kappäll (Mussiko)
Dat Karrel-Heijnz-Plumm-Jumminasium eßß en Schull in däm Projramm vunn däm Kabarattist Dr. Wendelin Haverkamp. Dä woor fröher Lehrer unn spillt immer de Fijuur vunn däm Anton Hinlegen. Dä eßß Lehrer am Karl-Heijnz-Plumm-Jumminasium unn hätt do en Houfe Drißß met singe Kollere, vüür allem dä fiese Schwundling. Weijl dä Haverkamp fröher Lehrer am Ööscher Kaiser-Karls-Gymnasium woor, unn weijl de Fijuure nuur esuh zufällisch zimmlijje Ähnlischkeijt med dä aale Lehrer vunn dä Schull hann eßß klaa: de Schull vum Anton Hinlegen eßß eijentlisch dat Kaiser-Karls-Gymnasium. Jo woröm nennt er et dann Karrel-Heijnz-Plum-Jumminasium? Wejl: op dä Öscher Maat, jleisch um dä Eck vumm Kaiser-Karls-Gymnasium, jitt_et en Karls-Apotheke, wi de Schull benannt noh däm Öscher Stadtpatron Karrel dä Jrooße. Unn im Finster vunn dä Appotheek stond fröher dick unn fätt datt se däm Karl-Heinz Plum jehüürt hatt. Äwwer wi säät dä Anton Hinlegen immer: Nuur keij Ärjer.
Di Shprooch Kashmiirėsch odder Kashmiri (कॉशुर kŏśur, un कश्मीरी kaśmīrī; کٲشُر) weed in Kashmir jeschwadt, in bäijde jruuße Deijle, em indische un em pakißtaanische, un en däm kläijne Shinesishe Deijl, un och in däm indische Bundeßlant Jammu. Kashmiri eß äijn vun dä dräijunzvanzish jruße offizjälle Ampßshprooche vun Indije. Joot fiier Milljoon sexhundertdousend schwaade Karmiiresch. En Indije lääven — Shtand 2002 — knapp fiir Milljoone fiierhundotdowsent Minsche, denn ir Mottershprooch Kashmiirėsch eß. Nättöolish en dä vun Indije su jenannte Profinß Kashmir, un en Jammu. Em Pakißtaanische Däijl vun Kashmir lääve villäijsh hundotunfünnef Dousend, di Kashmiirisch schwaade. Dä Räß fodäijld sish. Et sůll och en paa zish dowsent Ußjewanndüte jeve. Kashmiirėsch hüert bäij de dardische Shprooche unger de indische Sprooche unger de indoarische Sprooche unger de indoiranische Sprooche unger de indojerrmaanische Sprooche. Kasmimiri eß äijn vun de sujenannte SVO-Sprooche, esu wi english, do eß do Sazbow emmer: Subjäkk-Pädikaat-Opjäkk, allso: Wä jet däijt, wat e Däijt, u zoläzz Womet odder Wofüür er et däijt, jenao en dä Räijen Folsh en ennem jeede Saz. Dä Kode no ISO 639-1 eß ks Dä Kode no ISO 639-2 eß: kas Dä Kode no ISO/DIS 639-3 eß: kas Dä Kode vun dä SIL eß: KAS Kashmiri weed
En Kattaĳ Läĳsh — dat säät dä Name — ess en Läisch, di ėn ner Kattaĳ stisch. Wi küdd enne Duude en en Kattaĳ? Dä eß doch ned uß Pappendäkkel l? Nää, eßß e net, dat mööd Er jäz suzesare jätt „ėn Aanförunge“ foschtonn, ed ess en „Läĳsch“ enn enner Kattaĳ odder esu jäd äänljjem, allso mieh enne duude Endrach enn enner Lėßß, odder en Kattaĳ Kaat met nix drop wat lääve däät, käĳne rishtijje Duude us Fläĳsj un Blood. Wi kumme Kattaĳ Läĳsche en en Kattaĳ erinn? Pass op, dat kannß de esu hann: Do melds Disch öönzwo aan, zom Bäĳschpill obb enner Websigk, un dann küßß De ni mi vidder noh do. Un Zack! es uß dinge Aanmeldung en Kattaĳ Läĳsch jewoode, op dä Websigk. Et jit Lück, di maache sijj enne Spaßß do drußß, dat se sijj en jeede Lėßß endraare, en jeden Foaĳn enträdde, jeeden Kattaloch beställe, jeede Zäddel ußfölle un ungerschriive, un wat nidd all. Un dann hann se hengernoh met nix mieh jädd am Hoot hann/am Hoot. Su n Lück prodduzeere unn hingerlooße Kattaĳ Läĳsche ze baasch. Ävver janz ursprönglish, dat wolle mer on noch saare, äntstundte Kattaĳ Läĳsche och wääje rischtijje Dude. Do
Hee di Sigg_is_op Kölsch (mieh kölsche Sigge) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Dat Wöötshe Keu küt uurshprönglish fun Keue. Ävver et hätt domet nuur noch winnish ze donn. Mer kann sesh enß aanhüüre wij_t klingk, wat eijne säät, wänn_e do_beij am Keue eß. Na? Hadd_er nix foshtannde? Miir on_nit. Ish jleuven esu eß dat Wöötshe Keu entshande. Et säät eijne jät, ävver mer foshteijd_et nit. Eß ävver och övv_ejaal. Muß mer nit foshtonn, eß jo nuo Keu jewääse. Esu hät keu dann och dä Senn krääje, dadd_et jet eß, wo de nix foseumpß, wänn de nit hen hüüoß. Tüppijje Polittiko Lall. Di künne jo vill Schwaade, un wänn de enß jenou drop hüüoß, do hann se nix jesaat, un schunn jaa nix wat de no nit jevoßß hättß. Alles Keu äävenß.
Ene Killomeeter, dat weet affjekööz me km, eß e Mooß för en Läng odder enen Affshtannd odder nen Wääsh. Nen Killomeeter sin dousend Meeter. Nen Killomeete iß och eijmool der Länge noh övver der Nüümaat, die Kölsche unge uns weeden_et weßße, wi lang dadt_eß. Mooße, Mooß ejnhejte, Längemooße Annder Bedeutunge fun KM → KM (Watt ėßß datt?)
Et Kirchejoor rejelt wann de Christe bestimmte Feste un Namensdare fiere. Et jitt Huhfeste wie Weihnachte, Ostere un Pingste, un janz jewöhnliche Dach. Dä Bejriff is em 16. Jahrhundert injeführt wudde, als et ene neue Kalender jov der vun däm vun de Kirch avweeche dät. Jrundsätzlich han die drei jruße Christliche Kirche, nämlich de Katholische, de Evangelelische un de Orthodoxe, dä gliche Kalender. Et sin äver doch noch jede Menge Ungerscheed dobei. Hee ens en Oplistung vun dä wichtichste Fierdäsch im Kirchejoor: 1. Advent - Et Kirchejoor fängk emmer am 1. Advent aan. Wobei dat immer de vierte Sonndach für Weihnachte is. De Adventszick is de Faastezick für Weihnachte. 25. Dezember - Weihnachte 1. Januar - Neujoor 6. Januar - Hillije drei Könije, en Kölle am Dreijkünningsschrein em Kölner Dom besonders fässlich jefiert. De Fastezick - Die bejinnt am Äschermettwoch 40 Dach für Ostere Palemsonndach - Dä Sonndach für Ostere Jrööndonnersdach - Dä Donnerßdach für Ostere Karfridach - Dä Fridach für Ostere Karsamdach - Dä Samdach für Ostere Ostersonndach - Ostere fällt op dä eetste Sonndach nom eetste Vollmoond im Fröhling un is et hüxte Fess em Kirchejoor Wieße Sonndach - Dä Sonndach no Ostere Christi Himmelfaat - Dä Donnersdach
Enne Klaaf hälld mer, wämmer zo zwäj, dräj oddo mieh Lück bejenander eß un övver jet schwadt. Mer schwaad medenejm. Sulang nuur äjneo schwaadt un di anndere hüüren em zoh, dann eß dat en Redd odder ennen Monnoloch. Zom Klaaf weed et eetß, wenn dat Schwaade hen un heer jäjt. Ußßerdämm sulld et och nit blooß Lall sin, wat o jeschwaadt weed.
Di Klejnbaan Kirchbarkau-Preetz-Lütjenburg wood domols, Medde vum nünngkßeendte Joohundert, un am Aanfang vum zwannzishßdte Joohundert, vür allem för de Landtweetshaff opjemaat. Se hät koum Dörrever aan de Shtäkk jehatt, em Jäjedejl, öm ettlijje Dörrever hät se ekßtra ne Boore jemaat. Et jing dröm, di jruuße Landtjööder en de oßßhollshtejnishe Shwejz hin un zoo met Schöttjoodt, Fodermiddel unn Dünge, ze fosorrje, un doför de Ernte un et Fiih fottzebrenge, un esu de Weetschaff en dä Jääjend jett opzehellve. Dat mer op dä Klejnbaan och Lück tranßpottiere künnt, do hät keijne draan jedaach. En Preetz woo der wishtishßde Ömschlachplaz. Vun 1866 an hat di Kleijnbaan do ene Aanschloß an et nommaalshpuurije Baan Näz jehatt — die Fobindung zwesche Kiel un Lübeck övver Preetz es hückzedaach (2005) noch emmer en shuß un jood befaare, och wenn se emmer norren paa einjeisije affshnedde hätt, etwa öm Preetz un Plön eröm, un och koot hinge Lübeck. Doomols wo vüür allem wishtish ävve dä Aanschloß noh Kiel, wat no schweer am waaße woo. Dä Affshnett noh Kirchbarkau joov et ald, wi di Baan Kiel-Lübeck jebout woodt. Bej Sieversdorf han se ene Damm dorsh dä Poßßsee opjeshodt, wo dä suwisu ald en schmaal shtell jehat hatt. Dä
Klikki Bunti ess en lößtijje Aat för de Kompjutor Minnsche förr en GUI ze nänne oddor ze beschriive. Dä ängleshe Üßdrock Graphical User interface weed fö jwöönlisch GUI affjekööz, dadd eß övversäds en → jraafisch Aanwänndor Schnettschtäll
Ne Klore eßß en Aart vum Schabau, dä kej Färv hätt. Also zem Beijspill Korn, Zwetsch oder Tequila. Äwwer meijß meijnt ma_en kloore Korn wa_ma_datt säät. Dä Kloore eßß en Koote, dat heijß hä weed pur jedronke, sonz eßß hä jo ni_mieh kloor. Ne Kloore weed och jedonn in däm Leed Di Karawane vunn dänn Höhnern: Dun mer ne, dun mer ne, dun mer ne Kloore!
Ene Knießbüggel es-e-ne Minsch der knießtisch es. En Kölle sät me also "Knieß es jeil." statt "Geiz ist geil." Knieß hätt äwer och noch en andere Bedeutung: Wenn zwei Minsche Krach met-enander hann, sich net aanluure un net met-enander spreche, dann hann die Knieß.
Kohlenstoff oder och Kollestoff ees eh schemisches Element mit dä Ochnungszahl 6. Ed steeijt em Periodesüßteem en de 14. Haupjrupp. Singe Atomkeern besteeijt us 6 Protone un 6 Neutrone. Öm dä Keern eröm fleejen 6 Elektrone. Kollestoff ees dat Element dat die häufichste Verbindunge eenjeeijt. Su kütt en alle orjanische Verbindunge Kollestoff drinne für. Dat litt an singem atomare Uffbou. De Överrääste vun Planze un Deer us jrauer Vürzick sin doorch Druck un Temperatur zo su dolle Enerjielieferante jewudde, wie zem Beishpill Erdööl, Braunkolle, Schwaazkolle, Erdjaas un noch veel mieh. Äver dä Kollestoff kann och als Kristall vürkumme. Dann nennt meh dä Kollestoff Diamant. Ene Diamant ees dat härteste Dinge wat meh op de Ääd kenne deijt. Doröm un weil ed su selten ees, ees ene Diamant och esu düüer. Wie ad jesaat werden die Enerjielieferante Erdööl un die andere verbrannt öm Enerjie druss ze jewinne für Strom, zom Heize oder als Benzin für ed Auto. Äver meh määt och Plastik us Erdööl. Doorch dat künstliche Zesammesätze vun de Atome un Moleküle, wat beijm Kollestoff räch einfach ees, enstonn de dollste Dinger us Kunsstoff. Die Diamante werden zom eeijne als Schmuck für de Froulück verkoof, zum andere werden domit Schneidwerzeuje
Hee di Sigg_is_op Trooßdoorfer Platt (Sigge op Trooßdoorfer Platt) unn jeshrivve wii_mer_t_shprish (mieh Sigge jeshrivve wii_mer_t_shprish) Ene Komeet ees ene kleeijne Himmelskörper, dä in ener stark unrunde Ömlaufbaan öm de Sunn kreis. Dobei kann hä Ömlaufzigge erreiche die mieh wie 100 Millione Joore duure. Wenn su_ene Komeet en de Nöh vun de Sunn kütt, kamer_ren meistens jott an singem Schweif erkenne. Dowejen heeß hä och Schweifsteern. Dä Schweif besteht us Jas un Stübb der vum Sunnewind fottjebloohse witt un kann bees zo 100 Millione Kilometere lang werde. Meh ungerscheed zwei Aarte vun Komeete: Langperiodische Komeete han en Ömlaufbaan, wo se länger wie 200 Joor brooche um eeijnmol öm de Sunn ze kumme. Die kummen wahrscheinlich us dä Oortsche Wulk. Kuurtperidodische Komeete han en Ömlaufbaan die nit esu lang duuert. Die kummen wahrscheinlich us däm Kuiperjüddel. Ene Komeet ees meistens nur eh paar Kilometer jruß un besteht us Stübb, Iis un jefroenes Jas (z. B. Methaan un Ammoniak). Meh nennt ene Komeet och dräckije Schniiball. Halleysche Komeet Hä wor dä iirzte Komeet dä entdäck wudde ees vum Edmond Halley. Hale Bopp Hä wor dä letzte joot mim bloose Ooch ze sehende Komeet. Hä wor vun 1996 - 1997 insjesamp 18 Moond
Kriische eßß wann eijenm dä Troon eraff loufe. Dat ka zer Sällevsreijnijung vumm Oure sinn zem Beijspill wa_mer Öllisch jeschnedde odder ene suppehejße Quallmann jejäßße hät. Oder et eßß en Aat nit-sproochlijje Kommunikazjohn. Weijl dat Kriische weed op dä janze Ääd verstonn. Jeder weijß watt dat heijß, ad dä kleijne Panz. De Pänz kriische weijl se noh_net schwaade könne. Äwwer och wa_mer mulle ka wi en Waaschwiiv weed ma aav en zo kriische. Tüppische Ouslöser sinn Schmerz unn Druur. Ma kriisch ned so oof wa_mer daarelang et Ärm Deer hätt sonder mieh wann en plötzlijje Driss passeet.
Wäer fill amm kruffe eß, dä nänndt mer enne Kruffer. Su enne Minsch eß ärrm draan. Hä määt emmer do Puckel breejdt, off err et jäz däjt wäll em nigs annderes övverish blied odder wäll er ed sijj esu ußjesöögk hätdt, da s ejal. Dat kütt eejn wi d anndere füür, Kruffo jidd et su ne un su ne. Enne ärme Kruffer wo dä Kääl fun dä Palmß Berta. Dä woo der janzen Daach dobeej, Bechta hee, un Bechta doo, un wi hätß Der et ann jään, wellß De su odder wellß De t andoß. Un dat Berta hädd sijj och bedeene loohße. Do kunnß mer dit, Do Kunnß mer dat, Ish bruch do noch, do künnß De doch. It hädd och jään medd em eröm jeshtrunnz, häd jeedem fozalldt wadd et doch fö ne joode Mann hät, un wat ä nidd all künnt! It däät en och jään enß foliine, Och weß Der, Minge Mann määt üsh dat flök. Äävenß enß en Wäshmaschin de Träb eraf odder de Winnter Räijfe opträkke. Dä Kruffer moot dat dann emmer - Joo, minge Mann määt at och met Linkß - o noch em Rubbedidupp fäädish wääde. Ene anndere Aat Kruffer sin di