rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Doogebel as en toorp önj Nordfraschlönj än tuhuupe ma Foortuft än Waiguurd en gemiinde önj e kris Nordfraschlönj. Jü hiirt tut Åmt Söödtuner. Tu’t norden läit e gemiine Galmsbel, tu’t nordååsten lade Risem-Lonham än Stääsönj, tu’t ååsten e Hoorne, tu’t sööden e Hoolme än tu’t weesten e Weestsiie. E gemiine heet 884 inboogere (2019). Döör e jarst grut moondrånkels 1362 än et indiken foon lönj önj e läädere iirhunerte önjstöö deer en grut wik twasche e Wisinghiird tut norden, e Moore tut ååsten, än e Hoorne tut söödååsten. Önj jüdeer wik läin maning hålie. Da grutste wjarn Galmsbel, Doogebel, Foortuft, Waiguurd än e Houlme. Eefterdåt e Houlme 1515 än Waiguurd 1577 loonfååst mååged wörden wjarn, wörd önjt 17st iirhunert fersoocht än dik e hiile doogblinge wik aw iinjtooch in foon Waiguurd bit tu e Wisinghiird. Ouers jü tweet grut moondrånkels 1634 mååged deer en iinje aw. Dåt jarst diilj foon dåtdeer forheewen, e Hollönjerdik, wat e stormflödj fort mååst ouerstiinjen häi, wörd dan jarst iinjsen ma e Moordik eefter Moosbel oufslin. Bit 1688 sääkerden e Foortuftinge jare håli seelew ma en siidik. E Doogblinge füngen önjt iir 1700 en Oktroy weerdöör ja jare håli önj e iirnge 1702 än 1703
A Johann Georg Repsold wiar faan 1984 bit 2011 di tanenleier faan't WSA Tönang uun Witjdün üüb Oomram. Hi as faan a Amrumbank ufliaset wurden. Di nööm hää't efter di astronoom Johann Georg Repsold (1770-1830). Bit 1983 wiar a tanenleier Hildegard faan a famile Ricklefs uun Stianood uun siinst. Beskriiwang faan't WSA
A Doompaap, (ha.) doompoop (Pyrrhula pyrrhula) as en sjongfögel uun't finkenfamile (Fringillidae). Doompaap, tiaknang faan en wiiftje. Aier faan Pyrrhula pyrrhula europoea Pyrrhula pyrrhula Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Doompaapen Wikispecies hää en artiikel tu: Doompaapen
Di Voith-Schneider-Uundrift (of uk Voith-Schneider-Propeler, VSP) as en skapsuundrift, diar a krääft an a wai feranre koon, saner a tuuren-taal tu feranrin. Mä tau of muar VSPs koon en skap sogoor tu sidj keer. Hi as faan Ernst Schneider ütjfünjen wurden an woort al sant 1926 baud. Damper Schottel-Propeler (Söl'ring) Commonskategorii: Voith-Schneider – Saamlang faan bilen of filmer
N {\displaystyle \mathbb {N} } A natüürelk taalen (mengde N {\displaystyle \mathbb {N} } ) san jodiaren taalen, diar dü uftääl könst: 1(ian), 2(tau), 3(trii) an so widjer. Det gongt so widjer saner aanj, at jaft nian gratst taal. Enkelten tääl uk noch at 0 (nol) tu a natüürelk taalen. At formeltiaken för a natüürelk taalen N {\displaystyle \mathbb {N} } Diartu hiar a positiif hial taalen N = { 1 ; 2 ; 3 ; … } {\displaystyle \mathbb {N} =\{1;2;3;\ldots \}} Enkelten tääl diar uk at 0 noch tu, do san't aler hial taalen, diar ei negatiif san N {\displaystyle \mathbb {N} } 0 = { 0 ; 1 ; 2 ; 3 ; … } {\displaystyle =\{0;1;2;3;\ldots \}} A matematikers Gieuseppe Peano an Richard Dedekind haa a natüürelk taalen so definiaret: 0 as en natüürelk taal. Tu arke natüürelk taal n {\displaystyle n} jaft at genau ään efterfulger n ′ {\displaystyle n'} , an di as uk en natüürelk taal. Nian natüürelk taal hää üs efterfulger det 0. Arke natüürelk taal as efterfulger faan ei muar üs ian natüürelk taal. Faan aler taalmengden X {\displaystyle X} , huar - det taal 0 an - mä arke natüürelk
A Dreierfögel, (mo.) draihåls, (ha.) draierfink (Jynx torquilla) as en fögel uun't holthakerfamile Picidae. Jynx torquilla Dreierfögel Aier faan Jynx torquilla Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Dreierfögler Wikispecies hää en artiikel tu: Dreierfögler
(fe.) 1914 wiar det fjauertanjst juar faan at 20. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender an mä’n Weedensdai uun de Juliaans kalender. Det wiar det iarst juar faan de Iarst Wäältkrich. (mo.) 1914 wus dåt fjouertäinst iir foon dåt 20. iirhunert. Et iir beganed ma’n Törsdi önj di Gregoriåånsch Kaläner. Önj dåtheer iir beganed di Jarst Wråålkrich. 28. Jüüne: De uasterriks troonfuliger ertshertoog Franz Ferdinand wurd ambroocht. 28. Jüüle: Uasterrik-Ungarn ferklaaret Serbien a krich. 01. August: Tjiisklun ferklaaret Ruslun a krich. 02. August: Tjiisk saldooten besaatet Luksemborig. 03. August: Tjiisklun ferklaaret Frankrik a krich. 04. August: Det Ferianigt Köningrik ferklaaret Tjiisklun a krich. Tjiisklun ferklaaret Belgien a krich: tjiisk saldooten marschiaret iin uun Belgien iin. A Slacht faan Lüttich begand. 05. August: Montenegro ferklaaret Uasterrik-Ungarn a krich. 06. August: Uasterrik ferklaaret Ruslun a krich. Serbien ferklaaret Tjiisklun a krich. 07. August: Rüs saldooten marschiaret iin uun Tjiisklun iin. 12. August: Det Ferianigt Köningrik an Frankrik ferklaaret Uasterrik-Ungarn a krich. 16. August: Tjiisk saldooten naam Lüttich (Belgien). 17. August: A Slacht faan Stallupönen wurd twesken tjiisk an rüs saldooten streden. 20. August: Tjiisk saldooten naam Brüssel an Gent. A Slacht faan Gumbinnen begand. 26. August: A Slacht
1945 wiar det fiiw-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Mundai uun de Gregoriaans kalender. 12. April: Harry S. Truman wurd president faan dön Ferianigt Stooten, efter Franklin Roosevelt san duas. 03. Mei: Det britisk armee naam Hamborig. 06. Mei: Otto Hoevermann wurd boowerpresident faan det Sleeswich-Holstian Prowins. Tweed Wråålkrich as tu iinje. 06. Jüüle: Frank Forde wurd premier-minister faan Austraalien, efter John Curtin san duas. 13. Jüüle: Ben Chifley wurd premier-minister faan Austraalien 26. Jüüle: Clement Attlee wurd premierminister faan det Ferianigt Köningrik. 22. September: Radio Hamburg wurd Nordwestdeutscher Rundfunk. 15. Nofember: Theodor Steltzer wurd de letst boowerpresident faan det Sleeswich-Holstian Prowins. 31. Janewoore: Karen Heide Ebert, spriakwedenskapswüf († 2016) 06. Febrewoore: Bob Marley, musiiker († 1981) ünbekäänd dootem Albert Panten, nuurđfriisk Skuulmaister en Histooriker. 12. April: Franklin Delano Roosevelt, 32. president faan dön Ferianigt Stooten (* 1882) 21. April: Erich Friedrichs, halunder welerstantsstridjer (* 1890) 28. April: Benito Mussolini, diktaatoor faan Itaaljen (* 1883) 30. April: Adolf Hitler, Diktaator fan't Dütsk Rik (* 1889) 20. Jüüle: Paul Valéry, fransöösk dachter (* 1871)
Dresden as en krisfri stää önj dåt tjüsch bundeslönj Saksen. Jü stää heet 556.227 inboogere (2020). Dresden Panorama Brühlsche Terrasse Zwinger Zwinger Frauenkirche Kreuzkirche Ufa-Palast Yenidse 'Großer Garten' Elbschlösser Germany: States and Major Cities, citypopulation.de
A Britisk Jongfoomen Eilunen (ingelsk: The British Virgin Islands) san en skööl faan eilunen faan a Letj Antilen uun a Kariibik, sowat 100 km uun't uasten faan Puerto Rico. Jo san en britisk bütjenlun. Üüb 16 faan auer 60 eilunen wene minsken. Commonskategorii: Britisk Jongfoomen Eilunen – Saamlang faan bilen of filmer Jongfoomen Eilunen 18.5-64.5Koordinaaten: 18° 30′ N, 64° 30′ W
Dublin ([ˈdʌblɪn]; Irisch: Baile Átha Cliath [ˈbˠalʲə aːhə ˈclʲiə]) as jü hoodstää foon Irlönj än iinj foon 31 countys önjt lönj önjt regioon Leinster. Deer booge 1.173.179 manschne (2016). Di Liffey Struum låpt döör e stää. George Bernard Shaw (1856-1950), schriwer. Oscar Wilde (1854-1900), schriwer. Spoonien Barcelona önj Spanien. Sjiina Beijing önj China. Ferianagt Könangrik Liverpool önj dåt Feriind Kiningrik. Ferianagt Stooten San Jose önj da Feriind Stoote. Ireland: Major Towns, citypopulation.de
Guadeloupe [gwaˈdlup], a iinwenern sai uk Gwada, as en bütjenlun faan Frankrik. Det san njüügen eilunen faan a Letj Antilen an hiar tu a Eilunen auer a winj uun a Kariibik. Guadeloupe as en dial faan Frankrik an sodenang uk en dial faan a Europeesk Unioon. Tuup mä Martinique san't a Fransöösk Antilen. Guadeloupe as apdiald tu tau arrondissements mä 32 gemeenen. Arrondissements uun Guadeloupe Uun't waasten: Arrondissement Basse-Terre üüb det eilun mä di salew nööm: Basse-Terre, an tau letj eilunen Terre-des-Bas an Terre-des-Haut (Les Saintes). Uun't uasten: Arrondissement Pointe-à-Pitre üüb a eilunen Grande-Terre, Marie-Galante an La Désirade. Commonskategorii: Guadeloupe – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Guadeloupe – Geograafisk an histoorisk koorden Anolis marmoratus 16.25-61.583333333333Koordinaaten: 16° 15′ N, 61° 35′ W Französisches Statistikinstitut (www.insee.fr)
A Fransöösk Antilen (uk Fransöösk-Waastindien) san eilunen uun a Kariibik, uun di dial faan a Eilunen auer a winj. Jo san sowat 2800 km² grat an hiar tu Frankrik. Fransöösk bütjenlunen: Guadeloupe Martinique an: Saint-Barthélemy Saint-Martin Du nom indigène des îles de l'archipel des Antilles. Archiwiaret faan det originool di 21. September 2011. Ufrepen di 27. Nofember 2011.
Dånmark as en lönj önjt norden foon Euroopa. Dåt grutst diilj foon Dånmark as dåt fååstlönj Jütlönj, deernäist jeeft et tuhuupe 443 ailönje weerfoon 62 bebooged san. Dånmark as sunt 1973 lasmoot foon e EU. Da Färöer än Gräinlönj san autonoom, da hiire süwälj tu Dånmark as uk e NATO, ouers ai tu jü EU. Da Färöer än Gräinlönj heewe jare äin foone än jare äin amtspräken. Jüütlönj as dåt dånsche fååstlönj. Et jeeft maning ailönje. Aw Siielönj as e hoodstää Kopenhuuwen. Oudere grute ailönje san Fün, Lollönj, Falster än Lungelönj. Di loongränse ma Tjüschlönj as 67 km lung. Da küstgränsen san gemiinsom 7314 km lung. Jü grutste riviir as di Gudenåen än as 158 km lung. Di huuchste natörlike punkt is di Møllehøj-Börj (171 m). Dånmark gränst önj: e Skagerrak önjt norden e Weestsiie önjt weesten Slaswik-Holstiinj - Tjüschlönj, önjt sööden Swärik (ouer e ååstsiie) önjt ååsten Autonoom gebiite, wat tu Dånmark hiire san di Färöer än Gräinlönj. Da grutste stääse san (byområder, 2022): Mör stääse Helsingør — Roskilde — Sønderborg Eeftert fri måågen önjt iir 1945 wus Dånmark magrünleeder fon di UNO, di NATO än di Eurooparädj önjt iir 1949 än di Nordische Räid önjt iir 1952. 1960
A Turks an Caicos Eilunen, of uk man Turks & Caicos, san en britisk bütjenlun uun a Atlantik, nai bi a Bahaamas. Likes wurd jo noch mä tu a Kariibik tääld. Commonskategorii: Turks an Caicos Eilunen – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Turks an Caicos Eilunen – Geograafisk an histoorisk koorden 21.75-71.583333333333Koordinaaten: 21° 45′ N, 71° 35′ W
A Kaiman Eilunen san en skööl faan eilunen uun a Kariibik an en bütjenlun faan't Ferianagt Könangrik. Diar san sööwen distrikten, fiiw üüb't hoodeilun Grand Cayman, an ään üüb eder Little Cayman an Cayman Brac: Commonskategorii: Kaiman Eilunen – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Kaiman Eilunen – Geograafisk an histoorisk koorden CIA World Factbook 2009: Beskriiwang faan a Cayman Islands 19.508020155-80.521545410278Koordinaaten: 19° 30′ N, 80° 31′ W
Dåt beest as freese önjt hüs as en teooterstuk foon Nis Albrecht Johannsen di ålere. Dåt wörd 1968 önj e Friisk Kameedibibleteek Nr. 1. foon e Nordfriisk Instituut önj Bräist ütdänj. Dåt beest as freese önjt hüs. (Wanlik hüüs) Dåt stuk spaalet önj en grut frasch toorp for moinäi soowenti iir. Önj dåt stuk treese ap: 1. Siiwert Naskens, en tamermoon 2. Ankatreen 3. Leenemarii - sin biise doochterne 4. Brooder, san gesal 5. Boi Nikels, en riken böre 6. Riklef, san saan 7. Hinerk Lütjens, en üüljen moon, iirtids büknacht bai Boi Nikels En schuchten dörnsch ma köögen- än piiseldöör; deerönj en grut än uk en latj scheew än hu stoule; awt uuch en klook än hu bile. Friisk Kameedibibleteek Nr. 1., Nordfriisk Instituut, Bräist, 1968. 52 side.
Navassa as en ünbewenet eilun uun't Kariibisk Sia. Hat leit tesken Haiti an Jamaika an hiart tu a Ferianagt Stooten. Oober uk Haiti wal det eilun hal haa, auer Navassa geoloogisk sen tu't eilun Hispaniola hiart. Commonskategorii: Navassa – Saamlang faan bilen of filmer United States Minor Outlying Islands
At list faan ISO 3166-2-Codes för United States Minor Outlying Islands wiset di code för 9 bütjeneilunen faan a Ferianagt Stooten. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för United States Minor Outlying Islands UM), di ööder as di code för at teritoorium (atol of eilun). Nian feranerang faan di code sant 1998. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden.
United States Minor Outlying Islands ment so föl üs letj eilunen faan a Ferianagt Stooten, diar widj wech lei. Det san njügen eilunen of sköölen faan eilunen miast uun a Pasiifik. Det ISO-betiaknang as UM. Hör top-level-domain (TLD) as .um. Navassa Baker-Eilun Howland-Eilun Jarvis-Eilun Johnston-Atol Kingmanrab Midway-Eilunen Palmyra-Atol Wake-Atol ISO 3166-2:UM Commonskategorii: United States Minor Outlying Islands – Saamlang faan bilen of filmer
(fe.) 1904 wiar det fjuard juar faan at 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender an mä’n Tüürsdai uun de Juliaans kalender. (mo.) 1904 wus dåt fiird iir foon dåt 20. iirhunert. Et iir beganed ma’n Fraidi önj di Gregoriåånsch Kaläner än ma’n Törsdi önj di Juliåånsch Kaläner. 20. April : A Moshulu lääpt faan staapel. 27. April: Chris Watson wurd de traad premierminister faan Austraalien. 1. Jüüle-23. Nofember: Traad Olympisk Spalen faan’t naitidj wiar uun St. Louis. 18. August: George Reid wurd de fjuard premierminister faan Austraalien. 8. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Theodore Roosevelt tu a president. 18. Janewoore: Cary Grant, US-amerikoons schauspeler († 1986) 02. Febrewoore: Bosorg Alawii, iraans skriiwer († 1997) 19. Febrewoore: Havank, waastfresk skriiwer († 1964) 04. April: Aleksander Afinogenow, rüs-sowjeetisk dramaatiker († 1941) 06. April: Kurt Georg Kiesinger, tjiisk poliitiker an bundeskansler († 1988) 14. April: John Gielgud, britisk schauspeler († 2000) 11. Mei: Salvador Dalí, spoons konstmooler († 1989) 20. Jüüne: Ai Wu, schineesk skriiwer († 1992) 01. Mei: Antonín Dvořák, tschechisk komponist (* 1841) 03. Jüüle: Theodor Herzl, uasterriks skriiwer an poliitiker (* 1860) 15. Jüüle: Anton Tschechow, rüs skriiwer
(fe.) 1905 wiar det füft juar faan at 20. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai uun de Gregoriaans kalender an mä’n Saninj uun de Juliaans kalender. (mo.) 1905 wus dåt füft iir foon dåt 20. iirhunert. Et iir beganed ma’n Sandi önj di Gregoriåånsch Kaläner än ma’n Saneene önj di Juliåånsch Kaläner. 09. Janewoorejul. / 22. Janewooregreg.: A Bludsöndai uun Sankt Petersburg, Rüs Keiserrik. En ünbewoopent an rauelk demonstratschuun faan werkern wurd faan saldooten föör a Wonterpalast tupschööden. Det wiar a began faan det Rüs Rewolutsion 1905. 27. Mei: Siaslacht bi Tsushima uun a Rüs-Jaapaans Krich. 5. Jüüle: Alfred Deakin wurd weler premierminister faan Austraalien. 13. August: Suwereniteet för Noorweegen. 01. September: Alberta an Saskatchewan wurden prowinsen faan Kanada. 07.-18. Deetsember: Staheu uun Moskau. 12.–16. Deetsember: Staheu uun Kiew. ünbekäänd dootem A Moshulu woort uun siinst steld. 16. Mei: Henry Fonda, US-amerikoons schauspeler († 1982) 29. Jüüle: Dag Hammarskjöld, sweeds poliitiker, generoolsekreteer faan dön Feriand Natschuunen († 1961) 04. September: Mary Renault, britisk skriiwer († 1983) 05. September: Arthur Koestler, britisk skriiwer († 1983) 18. September: Greta Garbo, sweedsk filmschauspeler († 1990) 24. Marts: Jules Verne, fraansöösk skriiwer († 1828) 12. Jüüle: Jørgen Malling, deensk komponist (* 1836) 14. September:
A Moshulu ([mɔˈʃɔəlʊː], uk [mɔˈʃʊːlʊː]) as en 4-määst-bark, diar 1904 oner di nööm Kurt för det Hamborger Reederei G.J.H. Siemers & Co. baud wurden as. 1917 hää't för hög muuner Dreadnought het an do Moshulu. 1948 foor't för hög juaren üs Oplag. Daalang as a Moshulu en priwoot restaurant-skap an leit bi Penn's Landing uun Philadelphia (USA). Faan 1908 bit 1914 foor Wilhelm Heinrich Gerhard Tönissen faan Oomram det skap üs koptein. A Kurt üüb en bil faan di öömrang mooler Gerhard Martens. A Kurt oner saiels. A Moshulu leit bi Penn's Landing. Commonskategorii: Moshulu – Saamlang faan bilen of filmer Finsk sidj mä ual bilen Moshulu-Restaurant 39.942361111111-75.141111111111Koordinaaten: 39° 56′ 32,5″ N, 75° 8′ 28″ W
Det Sjiisk Keiserrik hää faan 1871 bit 1918 bestenen. Hat wiar en konstitutsionel monarchii. Könang Wilhelm I. faan Preußen as di 18. Janewoore 1871 üs keiser faan Sjiisklun ütjrepen wurden. Nuurd- an süüdsjiisk stooten hed jo tuföören tuupslööden an en kriich jin Frankrik wonen. Det wiar di began faan en sjiisken natsionaalstoot. Det Sjiisk Rik ging oner mä di Iarst Weltkriich. Det Keiserrik wiar en ferbinjang faan 25 bundesstooten. A Hansestääden Hamborag, Breemen an Lübeck hed hör aanj ferfaadang, an Elsaß-Lothringen wiar direkt di keiser onersteld. Tu't Könangrik Preußen hiard a prowinsen Pommern, Waast- an Uastpreußen, Poosen an Schleesien uun't uasten, Hannover, Hessen-Nassau, Saksen an Brandenborag uun a maden, Westfaalen an at Rheinlun uun't waasten, an Schleswig-Holstian uun't nuurden. Hannover Breemen Lübeck Hamborag Mecklenborag-Schwerin Mecklenborag-Strelitz Pommern Uastpreußen Waastpreußen Posen Schlesien Sachsen Braunschweig Waldeck Anhalt Saksen Brandenborag Thüringen Hessen Hessen-Nassau Birkenfeld Oldenburg Westfalen Pfalz Rheinlun Baden Württemberg Bayern Hohenzollern Schleswig-Holstian Elsaß- Lothringen Lippe Schaumburg-Lippe Hubert Kiesewetter: Industrielle Revolution in Deutschland. Regionen als Wachstumsmotoren. Franz Steiner Verlag, Stuttgart 2004, ISBN 3-515-08613-7, S. 126. Statistisches Jahrbuch für das Deutsche Reich 1911. Commonskategorii: Sjiisk Keiserrik – Saamlang faan bilen of filmer Wikisource: Rochtsteksten tu't Sjiisk Keiserrik (sjiisk)
At Dünemdüüw of uk Hooldüüw (Columba oenas) hiart tu at fögelfamile faan a Düüwen (Columbidae). Ai faan Columba oenas Tiaknang faan en Dünemdüüw Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Dünemdüüw Wikispecies hää en artiikel tu: Dünemdüüw
Di Gregoriaans kalender woort daalang aueraal üüb a welt brükt. Hi begant mä det juar, huar Jiises Krast bäären wurd, an hää san nööm efter poop Gregor XIII.. Hi as uun't juar 1582 iinfeerd wurden an hää di Juliaans kalender an flook öödern ufliaset. Üs leetst lun hää uk Sjiina di Gregoriaans kalender uun't juar 1949 iinfeerd. Det wichtagst ferbeedrang jinauer di Juliaans kalender wiar, dat a skregeljuaren genauer fäästlaanj wurd. Arke sjuard juar wiar nü widjerhen en skregeljuar, man a juaren 1700, 1800, 1900, an do 2100, 2200, 2300 an so widjer wurd ütjläät. A eerd dreit ham ei genau uun 365 daar am a san, an uk ei genau uun 365,25 daar, at san sowat 365,2421 daar. An bi a Gregoriaans kalender düüret det juar (uun't madel) 365,2425 daar. Det ment, uun 3000 juar gont di kalender am ään dai ferkiard. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Wikitable_calendar Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Gregoriaans kalender Kalender
1949 wiar det njüügen-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender. 31. Marts: Neufundland an Labrador wurd en prowins faan Kanada. 12. Mei: Det Berliin-Blokaad kaam tu aanj. 23. Mei: At Bundesrepubliik Sjiisklun woort grünjlaanjen. 29. August: Bruno Diekmann wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 15. September: Konrad Adenauer wurd iarst bundeskansler faan at Bundesrepubliik Tjiisklun. 17. Oktuuber: Det DDR wurd grünjlaanjen. 13. Deetsember: Sidney Holland wurd 25. premier-minister faan Nei-Sialun. Üs leetst lun feert Sjiina a Gregoriaans kalender iin. 30. April: António Guterres, de njüügenst generoolsekreteer faan dön Feriand Natschuunen. Dootem ünbekäänd Hannes Nygaard, skriiwer. 30. Jüüle: Lorenz Conrad Peters, fering skriiwer an histooriker (* 1885)
Reinhold Schmitz es en Karming fan Muasem. Fan 1979 bit hentö 2010 her hi di "Muasemer Kayser", en Lokaal, wat sa jit, aurdat et iin ön dat Hüs fan Boy Kayser wiar. Schmitz es bifriit me Antje Schmitz, wat en Faamen fan Boy Kayser es. "Holdi" Schmitz maaket fuul fuar di "Muasemer Kultuurfrinjer". Eeđer sin Aarber aur di "Muasemer Kayser" maaketi hi dat Bistro "Der kleine Kaiser" iin ön't "Muasem Hüs" iipen, sa dat diar wat tö iit en drink fo ken, wan diar Komedii, Teaater of üđer Saaken sen. Schmitz kumt iin ön di Film "Inselklang" (2005) fuar.
Alfred Bartling (* 26. Aprilmuun 1939) es en Karming fan Muasem. Kemen es hi fan List, en bit hentö deling snaket hi en bet üđers Sölring üs em dit fan Muasem keent. Bartling es di Fuarsetendi fan di "Muasemer Kultuurfrinjer", en Foriining, diar hi me grünjlair heer. Hi uunet ön di Bigening fan Muasem, en fuar sin Grünstek liit en Iisbuat me Popen diarön. Achter des staant en Skelt, hur em lees ken, wat wat luas es, fuarāl ön't "Muasem Hüs". Jerer heer Alfred Bartling uk ön di Politik aarbert (SSW). Bartling kumt ön di Film "Inselklang" (2005) fuar. 2015 fing Alfred Bartling di C. P. Hansen-Pris Alfred Bartling fair di C. P. Hansen-Pris 2015 (Video, ombi 33 Minüten)
Maike Ossenbrüggen, bēren Andersen (* 23.11.1939, stürewen 13. Januwaari 2014) wiar en Wüfhaur fan Kairem. Fan 2003 ön wiar jü di Fuarseter fan di Söl'ring Foriining. Maike Andersen kām fan en Buernhofstair ön Kairem me fjuur Jungen. Jen fan höör Brüđern wiar Claus "Dochter" Andersen, en Dochter fuar Diirtern. Maike Ossenbrüggen fuan Famiilie en Bruarwening iin ön en ual' Hüs bi di Kairemer Gurtstig. Jü friiti 1962 di Postmaister Jan Ossenbrüggen fan Hamborig, en jat fing tau Dreengen, Nils (1963) en Jörn (1965). Höör Man skul jest jens Söl'ring liir, wan hi naa Söl' kām, dit ging üđers ek. Fan Kairems Wanel "vom Kuhdorf zum Kurort" fing di Ossenbrüggens jaar Bruarwening maaket. Ja haa en Appartement-Forhüüring iin ön jaar Uunihüs. Aur lungi Jaaren her jat uk en Hüs "bi di Ingi", ek olter fiir fan "Claus Dochter" sin Hüs, hur di Dreengen uuni kür en hur uk Uuningen fuar Baariliren benen wiar. Des Hüs jeet "Öner Lenem". Likwel keempeti jü uk töögen dit Ütforkoopin fan't Ailön Söl', en diarfan jaav dit al 1980 wat tö lees. Maike Ossenbrüggen her aur lungi Jaaren hen me Kreeft tö dön, man jü aurjeet di Aarber fuar Spraak en Brükdom diaraur ek. Bit töleest
Erika Hansen, bēren Michelssen (* 9.11.1939) es en Wüfhaur fan Muasem. Jü drait höör Sölring Dracht rocht aaft. Aur lungi Jaaren heer jü bi di Sölring Foriining aarberet. Wan em Help fuar en Aurseeting brükt, ken em Erika Hansen gur fraagi. Erika Hansen kumt ön di Film "Inselklang" (2005) fuar.
At Dünemeert (Lathyrus japonicus) as en plaant ütj det famile flenerkbloosen (Faboidae). At dünemeert as en muarjuarag krüüs. Hat wääkst ütj lung ruter an woort 50 bit 80 cm lung. A bleeden san grä-green an 5 bit 10 cm lung. Üüb't aanj waaks fiin 10 bit 45 mm lung bleetjin. 2 bit 7 bloosen stun uun en drüüw. Jo san laachtruad of brons an wurd leederhen blä, a jügen kön uk witj wees. A früchthöskin san flaak üs eerten an wurd ruad-brün, wan's rip san. At siad as trinj. Di slach komt trinj am a eerd fööraal üüb a nuurdelk heleft föör. Dü fanjst dünemeerten uun Aasien, Europa an Nuurdameerikoo, man uk uun Patagoonien uun Süüdameerikoo. Jo waaks bi arke küst, auer at siad 5 juar loong uun saaltweeder auerlewe koon, an sodenang aueraal henspeeld woort. Lathyrus japonicus onerslach japonicus Lathyrus japonicus onerslach maritimus Lathyrus japonicus maritimus naist onerslach acutifolius Lathyrus japonicus maritimus naist onerslach pellitus A früchthöskin koon am iidj, tuföl diarfaan as oober giftag. A Sjiineesen brük a bleeden üs medisiin. A indioonern uun Nuurdameerikoo haa a frücht eden an uk üs medisiin brükt. H. Haeupler & Th. Muer: Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands. Ulmer Verlag, Stuttgart.
Ute Farenburg es en Wüfhaur fan Weesterlön'. Jü es Skuulmaister fuar Grünskuulen. Aur lungi Jaaren heer jü me di Jungens - Daansiker fan di Sölring Foriining aarberet. Ute Farenburg kumt ön di Film "Inselklang" (2005) fuar. 2016 fing Ute Farenburg di C. P. Hansen-Pris. Ute Fahrenburg nimmt ihre Hüüf (sh:z, 05.08.2011) C.P.Hansen-Preis für Ute Farenburg (syltfunk 01.12.2016)
St. Barths, (fransöösk:Saint-Barthélemy, sjiisk Sankt Bartholomäus) as en eilun faan a Letj Antilen an hiart diar tu a eilunen auer a winj. Sant 2007 as't en fransöösk bütjenlun (collectivité d’outre-mer). Commonskategorii: St. Barths – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Saint-Barthélemy (sjiisk)