rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Johannes (Hanni) Thamsen (*4. Jüüne 1937, †13. September 2015) hää auer juaren det Gaststätte Bongsiel feerd. Hi hed det al faan san aatj Lauritz auernimen an leeder üüb san dring Björn auerdraanj. Man Björn stoorew al 2013 föör san aatj. Hanni sin lokool uun Bongsiil wiar auer hial Sjiisklun bekäänd, auer diar flook konstlern iin an ütj ging. So woort ferteld, dat jo tidjwiis hör iidj an drank mä hör bilen betaalet haa. Diartu hiard sok bekäänd moolern üs Alexander Eckener, Hans Peter Feddersen of Emil Nolde. An hör bilen hinge diar daalang noch. Wo man die Zeche mit Kunst bezahlt (abendblatt.de, 05.08.2005) Anongs auer san duas (sh:z, 16.09.2015)
Blö es en Klöör, wat ön dit Spektrum twesken Zyan en Violett liit. Blö es di Komplementiarklöör fan Orange. Hat heer en Welenleengti fan ombi 470 Nānomeetern. Blö es en Primeerklöör ön dit Systeem fan't aditiif Klöörmisji. -> Di Klöören addiari jam hentö Wit. Hat es en Sekundeerklöör ön 't Systeem fan't subtraktiif Klöörmisji (Fuar di Technik aur di Skeltskiremer). -> Di Klöören subtrahiari jam hentö Suurt. Blö fan junk hentö leecht: Fan Zyan hentö Blö:
Tomatidin as tuup mä β-Lycotetraose uun α-Tomatin. Det as en alkaloid uun det skööl faan a Solanum-alkaloiden. Hat komt uun tomooten (Solanum lycopersicum) an ööder Solanum-slacher föör. För minsken as α-Tomatin en gift. Man hat seekert det tomootenplaant jin plaantenkraankhaiden. Brockhaus ABC Chemie, VEB F. A. Brockhaus Verlag Leipzig 1965, S. 1425. Lexikon der Biochemie-online (ufrepen di 26. Detsember 2009).
Büürerei as di wichtagst primeer wiartskapstwiig. Diar hiar uk jacht an faskerei tu. Di primeer wiartskapstwiig fersuragt a minsken mä plaanten an diarten. Büürerei as di äälst wiartskapstwiig faan a minsken. Hi woort üüb 48.827.330 km² bedrewen, det san sowat 9,6 % faan't eerdflaak. An sodenang amanbi en traaden faan't lun üüb a eerd. Faan a büürerei hinge weder flook ööder wiartskapstwiigen uf. Büürerei woort daalang ei bluas bi en büür liard, man diar san uk flook huuchskuulen mä befaadet. Jo werke üüb det fial faan't agrarwedenskap. Det produksion faan büüren hää fööraal mä tau twiigen tu dun: Plaantenbau: Det as ääkrin, guardbau of winbüürin Tiirproduksion: Det as miast üüb ään slach tiiren ütjracht: beesten, swin, sjep, fögel of fask. Huar di grünj det tuläät, woort miast ääkert, huarööders leewer tiiren häälen. Uun Sjiisklun jaft'at daalang knaap noch büürsteeden, huar ales mäenööder maaget woort. Uun a bio büürerei wurd weder muar produksioonstwiigen ferbünjen för en kreisluupwiartskap. Commonskategorii: Büürerei – Saamlang faan bilen of filmer Wikisource: Büürerei (sjiisk) efter: Weltbeenk (World Bank Data)
Singapuur as en eilunstoot an stäädstoot an efter't grate di letjst stoot uun Süüduastaasien. Uun Singapuur as det lewin jüürer üs irgenthuar ööders üüb a welt. An do kem diar arke juar muar üs 11 miljuun besjükern, sodenang as Singapuur ian faan a tjiin miastbesoocht stääden. CDCs Singapuur hää fiiw Community Development Council (CDC)-Distrikten. Jo wurd widjer onerdiald tu Town Councils. Regiuunen Diartu jaft at oober uk noch fiiw ploonangsregiuunen mä 55 urban planning areas (UPAs): Commonskategorii: Singapuur – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Singapuur (sjiisk) Wikimedia Atlas: Singapuur – Geograafisk an histoorisk koorden Singapur - Frendy.de 2014 World Economic Outlook Database, April 2012 faan a IWF Schweiz, Afrika, Asien: Hier ist es am teuersten. Mercer LLC, 17. Jüüne 2015, ufrepen de 17. Jüüne 2015. ForgSight.com Meistbesuchte Städte der Welt: London auf Platz eins www.centralsingaporecdc.org.sg. Archiwiaret faan det originool di 24. April 2010. Ufrepen di 18. September 2015. Mä taalen faan't Singapore Department of Statistics üüb citypopulation.de 1.2833333333333103.83333333333Koordinaaten: 1° N, 104° O
Gävleborgs län as en prowins (län) uun Sweeden. Gävleborgs län hää 10 gemeenen (kommuner): (Stant: 31. Detsember 2021) Folkmängd i riket, län och kommuner 31 december 2021 bi't Statistiska centralbyrån Kommunarealer den 1 januari 2016 bi't Statistiska centralbyrån Folkmängd i riket, län och kommuner 31 december 2021 bi't Statistiska centralbyrån 61.4516.49Koordinaaten: 61° 27′ N, 16° 29′ O
60.616716.7833Koordinaaten: 60° 37′ N, 16° 47′ O Sandviken as en gemeen (kommun) uun det sweedsk prowins Gävleborgs län. Tu det gemeen hiar a stääden an saarpen Sandviken, Årsunda, Åshammar, Hammarby, Jäderfors, Järbo, Kungsgården, Österfärnebo, Storvik. Folkmängd i riket, län och kommuner 31 december 2021 bi't Statistiska centralbyrån Kommunarealer den 1 januari 2016 bi't Statistiska centralbyrån
At Sweedsk Krüün (sweedsk: krona, muartaal kronor) as det münt faan Sweeden. Hat as 1873 iinfeerd wurden an hää doomools uk uun Denemark, Norweegen an Islun tääld. Det Sweedsk Krüün jaft at sant 1924. 1, 2, 5 an 10 Krüünen (50-Öre-staken jaft at sant di 30. September 2010 ei muar). 20, 50, 100, 500 und 1000 Krüünen. Commonskategorii: Sweedsk Krüün – Saamlang faan bilen of filmer
Øre of Öre as di hunertst dial faan en Krüün. Det as det münt faan lunen uun Skandinaawien. At Däänsk Krüün, at Färöisk Krüün an at Norweegs Krüün wurd uun Øre onerdiald, at Sweedsk Krüün uun Öre. Daalang (2015) jaft at bluas noch uun Denemark 50-Øre-staken. Di nööm komt faan det röömsk gulstak Aureus uf. Uk det Isluns wurd Eyrir (pluraal Aurar), huar det Isluns Krüün uun apdiald woort, komt diar faan uf. 25 Øre faan Denemark, 1941 1 Öre faan Sweeden, 1873 5 Aurar faan Islun, 1946
At Fääröisk Krüün (fääröisk: króna) as det münt faan a Fääröern. Ian Krüün hää 100 Oyrur, man at jaft nian oyrur-jilstaken. Det Färöisk krüün as bluas det lokool ütjgoow faan't Däänsk Krüün. At jaft fääröisk jilskiiner, man üs klianjil wurd a däänsk jilstaken brükt. 100 Krüünen skiin 200 Krüünen Commonskategorii: Fääröisk Krüün – Saamlang faan bilen of filmer
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Adenosintriphosphat, kurt ATP, as en nukleotid. Adenosintriphosphat fersuragt a selen mä energii. Hat woort uun mitochondrien apbaud. Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Adenosin-5′-triphosphat uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 30. Mei 2014. Dootenbleed Adenosintriphosphat bi Sigma-Aldrich, ufrepen di 12. Jüüne 2011.
En Nukleotid of uk Nucleotid as en grünjbaustian faan nukleinsüren, det san Desoxyribonukleinsüren (DNA) an Ribonukleinsüren (RNA). Tu det moleküül hiart en phosphat-, en soker- an en baasisken uundial. Flook nukleotiden haa wichtag funktjuunen uun selen: ATP cAMP GTP Ööders üs nukleotiden haa nukleosiden bluas en soker- an en baasisken uundial. Desoxyadenosin- monophosphat (dAMP) Desoxyadenosin- diphosphat (dADP) Desoxyadenosin- triphosphat (dATP) Desoxyguanosin- monophosphat (dGMP) Desoxyguanosin- diphosphat (dGDP) Desoxyguanosin- triphosphat (dGTP) Desoxycytidin- monophosphat (dCMP) Desoxycytidin- diphosphat (dCDP) Desoxycytidin- triphosphat (dCTP) Desoxythymidin- monophosphat (dTMP) Desoxythymidin- diphosphat (dTDP) Desoxythymidin- triphosphat (dTTP) Adenosinmonophosphat (AMP) Adenosindiphosphat (ADP) Adenosintriphosphat (ATP) Guanosinmonophosphat (GMP) Guanosindiphosphat (GDP) Guanosintriphosphat (GTP) Cytidinmonophosphat (CMP) Cytidindiphosphat (CDP) Cytidintriphosphat (CTP) Uridinmonophosphat (UMP) Uridindiphosphat (UDP) Uridintriphosphat (UTP)
Blä Klöörcode: #0000FF Blä as en klöör an hää en waagenlengde tesken 420 an 490 nm. Waagenlangden oner (=kurter üs) 420 nm hää brons laacht, an laacht mä muar üs 490 nm as green. Di nööm komt faan ualhuuchsjiisk blao, an det ment 'skemrin' of 'skürnin'. Diar san ünlik slacher faan blä mä ünlik nöömer: Madelblä Klöörcode: #0000CC Atsuurblä Klöörcode: #007FFF Lochtblä Klöörcode: #32FFFF Laachtblä Klöörcode: #90D2F5 Jonkblä Klöörcode: #000080 Gräblä Klöörcode: #B6CED6 Bronsblä Klöörcode: #6040CF Blä as bütj ruad an green ian faan a grünjklöören. Blä uun a natüür RAL as en norm föör klöören, an arke slach blä hää diar en aanj numer: Blä uugen an fergald hiar bäächt nian bruad an braut nian biir. Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012 Commonskategorii: Blä – Saamlang faan bilen of filmer
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden (Ortho-)Fosfoorsüren as det wichtagst süren faan Fosfoor. Hat spelet en grat rol uun a natüür. Hat woort üs E 338 betiakent, wan't uun üs iidj komt. Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid Commonskategorii: Fosfoorsüren – Saamlang faan bilen of filmer Iindraanj tu CAS-Nr. 7664-38-2 uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 3. Marts 2007 (mä JavaScript). Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Phosphorsäure uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 29. Mei 2014. Iindrach ütj det CLP-föörskraft tu CAS-Nr. 7664-38-2 uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA (brükt JavaScript)
At Mutatsion (faan lat. mutare „feranre“) as uun a biologii en feranrang faan arewinformatsioonen. Det feranrang bedraapt tuiarst bluas ian sel, woort do oober ferarewt. En laben struktuur mä sok feranrangen het mutant. Rolf Knippers (1997). Molekulare Genetik, Thieme, ISBN 3-13-477007-5.
Tulpen (Tulipa) san en skööl faan plaantenslacher uun det famile faan a Lilienplaanten (Liliaceae). Diar jaft at son 150 slacher faan. Jo lewe uun Nuurdafrikoo, Euroopa an Madelaasien. T. subg. Clusianae – T. subg. Eriostemones – T. subg. Orithyia – T. subg. Tulipa Wil Tulp (Tulipa sylvestris) Commonskategorii: Tulpen (Tulipa) – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Tulpen (Tulipa)
Liilienplaanten (Liliaceae) san en plaantenfamile mä 16 sköölen an 630 slacher. Jo lewe miast uun miatag kliima. Onerfamile Lilioideae Cardiocrinum (Endl.) Lindl. Clintonia Raf. Erythronium L. Fritillaria L. (mä: Orithyia D.Don, Petilium Ludw., Rhinopetalum Fisch. ex D.Don, Korolkowia Regel, Theresia K.Koch) Gagea Salisb. Liilien (Lilium) L. Lloydia Salisb. ex Rchb. (mä: Giraldiella Dammer). Medeola L. Nomocharis Franch. Notholirion Wall. ex Boiss. Tulpen (Tulipa) L. (mä: Amana Honda) Onerfamile Calochortoideae Calochortus Pursh (mä: Cyclobothra Sweet). Prosartes D.Don (syn.: Disporum Salisb.) Scoliopus Torr. Streptopus Michx. Tricyrtis Wall. (mä: Brachycyrtis Koidz., Compsoa D.Don) Commonskategorii: Liilienplaanten (Liliaceae) – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Liilienplaanten (Liliaceae)
Liliales, a Lilienoortagen san en order faan bloosenplaanten mä 10 plaantenfamilin. Alstroemeriaceae, mä Luzuriagaceae Campynemataceae Colchicaceae Corsiaceae Lilienplaanten (Liliaceae) Melanthiaceae Petermanniaceae, mä ään slach: Petermannia cirrosa Philesiaceae Rhipogonaceae, mä ian skööl: Rhipogonum Smilacaceae Commonskategorii: Lilienoortagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Lilienoortagen
Irisen san en skööl faan plaanten uun det famile Iridaceae. Di huuchsjiisk nööm Schwertlilien hää oober niks mä det plaantenkategorii faan a lilienoortagen (Liliales) tu dun. I. subg. Crossiris – I. subg. Eremiris – I. subg. Hermodactyloides – I. subg. Iris – I. subg. Limniris – I. subg. Lophiris – I. subg. Nepalensis – I. subg. Pardanthopsis – I. subg. Scorpiris – I. subg. Siphonostylis – I. subg. Spathula – I. subg. Tenuifoliae – I. subg. Xiphium Tu det iris-skööl hiar 285 slacher: Güül wüfen (Iris pseudacorus) ... an noch flooken muar Iris danfordiae Iris graminea Iris sibirica Iris xiphium Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Irisen Wikispecies hää en artiikel tu: Irisen
Irisplaanten (Iridaceae) san en plaantenfamile uun det kategorii faan a spargeloortagen (Asparagales). Jo kem üüb a hiale welt föör. At jaft wel son 2.000 ünlik slacher. Aristeoideae – Crocoideae – Geosiridoideae – Iridoideae – Isophysidoideae – Nivenioideae – Patersonioideae Diar san 66 sköölen: Afrocrocus – Ainea – Alophia – Aristea – Babiana – Bobartia – Calydorea – Cardenanthus – Chasmanthe – Cipura – Cobana – Crocosmia – Crocus (Krokusen) – Cyanixia – Cypella – Devia – Dierama – Dietes – Diplarrena – Duthiastrum – Eleutherine – Ennealophus – Ferraria – Fosteria – Freesia – Geissorhiza – Gelasine – Geosiris – Gladiolus (Gladioolen) – Herbertia – Hermodactylus – Hesperantha – Hesperoxiphion – Iris (Irisen)– Isophysis – Ixia – Kelissa – Klattia – Lapeirousia – Lethia – Libertia – Mastigostyla – Melasphaerula – Micranthus – Moraea – Nemastylis – Neomarica – Nivenia – Olsynium – Onira – Orthrosanthus – Patersonia – Phalocallis – Pillansia – Pseudotrimezia – Radinosiphon – Romulea – Salpingostylis – Savannosiphon – Sessilanthera – Sisyrinchium – Solenomelus – Sparaxis – Syringodea – Tapeinia – Thereianthus – Tigridia – Trimezia – Tritonia – Tritoniopsis – Watsonia – Witsenia – Xenoscapa – Zygotritonia Babiana sambucina Neomarica northiana Tigridia pavonia Commonskategorii: Iridaceae
Krokusen (Crocus) san en plaantenskööl uun det famile Iridaceae. At jaft diar wel son 90 slacher faan. Uk saweraan hiart diartu. Jo kem faan Fööraasien, Euroopa an Afrikoo. Daalang wurd jo üüb a hieler welt aptaanj. Holuns krokusen Brons krokusen Krokusen uun Flensborag Krokus mä en eeben bloos Commonskategorii: Krokusen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Krokusen
Skiremplaanten (Apiaceae) san en plaantenfamile uun det kategorii Apiales. Diar hiar 434 sköölen mä 3.780 slacher tu. A miast slacher waaks üs en krüüs. Apioideae Triibuus: Aciphylleae – Annesorhizeae – Apieae – Bupleureae – Careae – Chamaesieae – Choritaenieae – Coriandreae – Echinophoreae – Erigenieae – Heteromorpheae – Komarovieae – Lichtensteinieae – Marlothielleae – Oenantheae – Phlyctidocarpeae – Pimpinelleae – Pleurospermeae – Pyramidoptereae – Scandiceae – Selineae – Smyrnieae – Tordylieae Azorelloideae Sköölen: Asteriscium – Azorella – Bolax – Bowlesia – Dichosciadium – Dickinsia – Diplaspis – Diposis – Domeykoa – Drusa – Eremocharis – Gymnophyton – Homalocarpus – Klotzschia – Oschatzia – Pozoa – Spananthe Mackinlayoideae Sköölen: Actinotus – Apiopetalum – Brachyscias – Centella – Chlaenosciadium – Mackinlaya – Micropleura – Pentapeltis – Schoenolaena – Xanthosia Saniculoideae Sköölen: Actinolema – Alepidea – Arctopus – Astrantia – Eryngium – Hacquetia – Petagnaea – Polemanniopsis – Sanicula – Steganotaenia Hünjpitersile (Aethusa) Hünjpitersile (Aethusa cynapium) Dil (Anethum) Dil (Anethum graveolens) Kualewröör (Anthriscus) Kerbel (Anthriscus cerefolium) Silere (Apium) Echt Silere (Apium graveolens) Silerestaang (Apium graveolens dulce) Silereknol (Apium graveolens rapaceum) Silerekrüüs (Apium graveolens secalinum) Köömenplaanten (Carum) Köömen, Bruadkrüüs, Seeskrüüs (Carum carvi) Gaalrutplaanten (Cicuta) Gaalrut (Cicuta virosa) Koriander (Coriandrum) Echt Koriander (Coriandrum sativum) Wochler
Flensborag as en kreisfrei stääd uun Schleswig-Holstian mä knaap 90.000 iinwenern. Flensborag wurd am 1200 bi ian ääler siidlang grünjlaanjen. At stääd wurd uun en uurkunt 1240 tu't iarst feer neemd. Loftbil faan Flensborag Huuwen faan Flensborag Flensborag Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Commonskategorii: Flensborag – Saamlang faan bilen of filmer
At (Europeesk) Buumkaat (Sciurus vulgaris) as en slach faan gnaudiarten (Rodentia) uun det famile Sciuridae. Hat as di iansagst slach faan det skööl Sciurus uun Euroopa. Somerskan Jonkbrün suurt Mä uarpinsler uun a harewst Wonterskan Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Buumkaater Wikispecies hää en artiikel tu: Buumkaater
Wretern (Cricetidae) san en famile faan tetjdiarten (Mammalia) an hiar tu a gnaudiarten (Rodentia). Wretmüsen (Arvicolinae) Weederrooten (Arvicola) Weederroot (Arvicola terrestris of uk Arvicola amphibius) Biisams (Ondrata) Biisam (Ondatra zibethicus) Hamstern (Cricetinae) Lophiomyinae Neotominae Sigmodontinae Tylomyinae Commonskategorii: Wretern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Wretern
Biibern (Castoridae) san en famile faan tetjdiarten (Mammalia) an hiar tu a gnaudiarten (Rodentia). At jaft man tau slacher, eder uun det skööl Castor. Europeesk Biiber (Castor fiber Linnaeus, 1758) Kanaadsk Biiber (Castor canadensis Kuhl, 1820) Biibern kön stark buumer ufgnau. En biiberdoom Tiaknang faan en biiberhüs Huar di Europeesk Biiber lewet. Commonskategorii: Biibern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Biibern
Zürich Zürich (Sweitser sjiisk Züri [ˈt͡sʏ̞rɪ, ˈt͡sʏrɪ, ˈt͡sy̞rɪ], fransöösk Zurich [zyʁik], itajeensk Zurigo [tsuˈriːɡo, dzu-], Rumantsch Grischun Turitg?/i) as en stääd an en gemeen uun a Sweits, an hoodstääd faan a Kantoon Zürich. Zürich leit bi a Zürich Sia an hää knaap 450.000 iinwenern. Uun det hialer stäädregiuun lewe son 1,3 miljoon minsken, an uun't Metropoolregiuun Zürich son 1,8 miljoonen. Stääddialen (Kwartiiren) faan Zürich: Klimanormwerte Zürich / Affoltern. Normperiode 1991−2020. Uun: meteoschweiz.admin.ch. Bundesamt für Meteorologie und Klimatologie MeteoSchweiz, 17. Deetsember 2021, ufrepen de 3. Jüüne 2023 (mit Link zum PDF; 295 kB). Commonskategorii: Zürich – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Zürich (sjiisk)
Amaryllisplaanten (Amaryllidaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a spargeloortagen (Asparagales). Diar san trii onerfamilin mä 73 sköölen an amanbi 1600 plaantenslacher: Agapanthoideae (Endl.) Skööl: Agapanthus Allioideae (Herb.) Sköölen: Allium – Erinna – Gilliesia – Ipheion – Latace – Leucocoryne – Miersia – Nothoscordum – Prototulbaghia – Speea – Trichlora – Tristagma – Tulbaghia Amaryllidoideae (Burnett) Sköölen: Acis – Amaryllis – Ammocharis – Apodolirion – Boophone – Brunsvigia – Calostemma – Chlidanthus – Clinanthus – Clivia – Crinum – Crossyne – Cryptostephanus – Cyrtanthus – Eithea – Eucharis – Eucrosia – Eustephia – Galanthus – Gethyllis – Griffinia – Habranthus – Haemanthus – Hannonia – Hessea – Hieronymiella – Hippeastrum – Hymenocallis – Ismene – Lapiedra – Leptochiton – Leucojum – Lycoris – Mathieua – Namaquanula – Narcissus – Nerine – Pamianthe – Pancratium – Paramongaia – Phaedranassa – Phycella – Plagiolirion – Proiphys – Pyrolirion – Rauhia – Scadoxus – Sprekelia – Stenomesson – Sternbergia – Strumaria – Traubia – Ungernia – Urceolina – Vagaria – Worsleya – Zephyranthes Agapanthus Look (Allium) Pore (Allium ampeloprasum) Skalot (Allium cepa, mä Allium ascalonicum) Lookskalot (Allium fistulosum) Knooplook (Allium sativum) Gäärslook (Allium schoenoprasum) Baarlook (Allium ursinum) Amaryllis Rederstäären (Hippeastrum) Aprilbluumen (Narcissus)
Sciuridae san en famile faan gnaudiarten (Rodentia). Diar hiart uk det buumkaat tu. At jaft wel son 280 slacher uun 51 sköölen. Callosciurinae / Nannosciurinae Funambulini Exilisciurini Nannosciurini Ratufinae Ratufa Sciurillinae Sciurillus Sciurinae Sciurini Buumkaater (Sciurus) Buumkaat (Sciurus vulgaris) Pteromyini Pteromys Pteromys volans Xerinae Marmotini Marmoten, Murmeldiarten (Marmota) Protoxerini Xerini Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Sciuridae Wikispecies hää en artiikel tu: Sciuridae
Buumkaater (Sciurus) san en skööl faan gnaudiarten (Rodentia). Diar jaft at 28 ünlik slacher faan. A miasten lewe uun Ameerikoo. Uun Euroopa lewet man ään slach: Sciurus vulgaris. Buumkaater lewe uun a tanen. Jo freed siad an früchten, hünjmotsen an insekten, man uk fögelaier an jöönkin. Hör gratst fiinden san gripfögler an huarmer. Jo kön bit 12 juar ual wurd. Di wedenskapelk nööm „Sciurus“ komt faan ualgreks „skia“ (skaad) an „oura“ (stört). S. aberti – S. aestuans – S. alleni – S. anomalus – S. arizonensis – S. aureogaster – S. carolinensis – S. colliaei – S. deppei – S. flammifer – S. gilvigularis – S. granatensis – S. griseus – S. ignitus – S. igniventris – S. lis – S. nayaritensis – S. niger – S. oculatus – †S. olsoni – S. pucheranii – S. pyrrhinus – S. richmondi – S. sanborni – S. spadiceus – S. stramineus – S. variegatoides – S. vulgaris – S. yucatanensis (Europeesk) Buumkaat (Sciurus vulgaris) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Buumkaater Wikispecies hää en artiikel tu: Buumkaater
Sciurini san sköölen faan gnaudiarten (Rodentia), diar üüb buumer lewe. Jo like aaltumaal at buumkaat. At jaft fiiw sköölen mä 35 slacher. A miasten hiar tu det skööl Sciurus. Buumkaater (Sciurus) Syntheosciurus (uun Madelameerikoo) Microsciurus (uun Ameerikoo) Rheithrosciurus (üüb Borneo) Tamiasciurus Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Sciurini Wikispecies hää en artiikel tu: Sciurini
Sciuromorpha san en onerorder faan a Gnaudiarten (Rodentia) mä trii familin. Aplodontiidae Aplodontia Aplodontia rufa Sliapmüsen (Gliridae) Sciuridae Sciurinae Buumkaater (Sciurus) Buumkaat (Kaateeker) (Sciurus vulgaris) Xerinae Marmoten, Murmeldiarten (Marmota) Wikispecies hää en artiikel tu: Sciuromorpha
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Glycerin (faan greks glykerós ‚swet‘, het uk glycerol of glyzerin) as di bekäänd nööm för Propan-1,2,3-triol. Glycerin as di ianfachst triiwäärdag alkohol. Diaram as glycerol eegentelk di rocht nööm. Glycerin komt uun arke natüürelk fäät of ööle föör, an spelet en grat rol bi a stoofwaksel. Wan glycerin uun't iidj brükt woort, het det E 422. Glycerin Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Glycerol uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 10. Febrewoore 2013. Iindraanj tu CAS-Nr. 56-81-5 uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 21. Detsember 2012 (mä JavaScript). Organikum – Organisch-chemisches Grundpraktikum, 16. aplaag, Deutscher Verlag der Wissenschaften Berlin 1986, S. 648. Seekerhaidswäärs bi't werk 2015, MAK-wäärs, BAT-wäärs Suva, Schweiz Glycerin bi ChemIDplus. M. Bastos et al.: Thermodynamic properties of glycerol enthalpies of combustion and vaporization and the heat capacity at 298.15 K. Enthalpies of solution in water at 288.15, 298.15, and 308.15 K. J. Chem. Thermodyn., 1988, 20, 1353–1359. duden.de: Glyzerin Commonskategorii: Glycerin – Saamlang faan bilen of filmer
En baas (mä en wok 's', faan greks βάση, basé "grünjlaag") as en cheemisk ferbinjang, diar hydroxid-ionen (OH−) abpau koon an di pH-wäärs huuchsaat. Hydroxid-ionen tji protoonen faan en süren uf. Baasen san det jinstak faan süren, an jo kön enööder jinsidjag apheew. Natronbaas an saaltsüren heew enööder ap: 3. N a + + O H − + H 3 O + + C l − ⇌ N a + + C l − + 2 H 2 O {\displaystyle \mathrm {3.\ Na^{+}+OH^{-}+H_{3}O^{+}+Cl^{-}\ \rightleftharpoons \ Na^{+}+Cl^{-}+2\ H_{2}O} } Natronbaas + saaltsüren wurd tu naatriumkloriid (NaCl, saalt), diar uun weeder apliaset as. Süren
A pH wäärs as en miat diarför, of en liasang sür of baasisk as. Di nööm komt faan't latiinsk uf an stäänt för: potentia Hydrogenii (= määcht faan weederstoof). Di pH wäärs as di negatiif 10er logarithmus faan a weederstoof-ionen-aktiwiteet: p H = − log 10 ⁡ a ( H + ) {\displaystyle p\mathrm {H} =-\log _{10}a\left(\mathrm {H} ^{+}\right)\ } amkiard: a ( H + ) = 10 − p H {\displaystyle a\left(\mathrm {H} ^{+}\right)=10^{-p\mathrm {H} }\ } Uun liasangen as di pH wäärs di negatiif 10er logarithmus faan det konsentratsion c faan a Oxoniumionen (H3O+) uun mol per liter: p H = − log 10 ⁡ ( c ( H 3 O + ) ⋅ l m o l ) {\displaystyle p{\textrm {H}}=-\log _{10}\left(c\mathrm {(H_{3}O^{+})\cdot {\frac {l}{mol}}} \right)} amkiard: c ( H 3 O + ) = 10 − p H m o l l {\displaystyle c\left(\mathrm {H_{3}O^{+}} \right)=10^{-p\mathrm {H} }\,\mathrm {\frac {mol}{l}} } Commonskategorii: pH wäärs – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: pH wäärs bereegne (sjiisk)
Wikipedia:Struktuurformel maage Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche nicht möglich Naatronbaas as uun weeder apliaset Naatriumhüdroksiid (NaOH). Son liasang as baasisk. Natriumhüdroksiid liaset ham gud uun weeder ap. Hat woort tu redin brükt, koon oober hidj an uug uungrip. Hermann Hager: Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis für Apotheker, Arzneimittelhersteller, Drogisten, Ärzte und Medizinalbeamte Zweiter Band, Springer-Verlag 2013, ISBN=978-3-642-49767-4 , sidj 222 Iindraanj tu CAS-Nr. 1310-73-2 uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 18. Jüüne 2015 (mä JavaScript).