rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Hinrich Reinert Hinrichs ( * 2.9.1777, † 25.3.1862) waar uk Henning Rink Hennings of kuurter Henning Rinken nēmt. Sin Wüf wiar sent di 17. 10. 1805 Merret Broder Decker (* 10.1.1780, † 12.5.1871), diar en Eeđerfaar fan Lorens di Haan wiar. Henning Rinken heer en Chroonik fan Söl āpskrewen, wat Karl Schmidt-Rodenäs en sin Wüf Marianne ofskrewen haa. Albert Panten heer dit da twertleesen en ütdönen, en dit Nuurđfriisk Instituut heer dit prentet en forliar. Bit 1820 es hi tö See faart en heer da "die See bedankt". Achterön heer hin üs ark'jen forsaacht en lewi fan dit, wat üt Lön tö fo wiar. Fuar di Gimiinskep wiar hi altert ön Gang. Hi slüt man dach me dit Uurt: "Undank ist der Welt Lohn.", en des uur da uk me Talen bilair. Henning Rinken her mesken ek olterfuul liirt, man hi kür me sin Taachten om, en hi wiar iarelk. Sa last höm sin skrewen Dütsk, wat di Omseters sa aurnomen haa, mesken lüstig, man di Iarnsthaftighair fan di Āpteekningen giar diaraur ek forleesen. Dit Bok bigent me en Ofskreft fan Kielholts Forteling aur Eidem en di Kristianisiaring üp Söl, en des es üp en wunerligi Aart fan Platdütsk skrewen,
Njüügenuugen (Petromyzontiformes) san en order faan diarten, diar fasker like, man jo hiar tu en aanj auerorder, a Cyclostomata ("Trinjmüsdiarten"). Jo haa jo auer a leetst 500 miljuun juaren knaap feranert. Geotriidae Geotria † Mayomyzontidae † Mayomyzon Mordaciidae Mordacia Petromyzontidae Lampetrinae Entosphenus – Eudontomyzon – Lampetra – Lethenteron – Tetrapleurodon Petromyzontinae Caspiomyzon – Ichthyomyzon – Petromyzon Commonskategorii: Petromyzontidae – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Petromyzontiformes
Slimialer (Myxinidae) san en famile faan diarten, diar Fasker like, man jo hiar tu en aanj auerorder, a Cyclostomata ("Trinjmüsdiarten"). Diar jaft at 82 slacher faan. Eptatretinae Eptatretus Myxininae Myxine - Nemamyxine - Neomyxine - Notomyxine Rubicundinae Rubicundus Commonskategorii: Slimialer – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Slimialer
Cyclostomata (faan greks κύκλος kýklos „kreis“ + στόμα stóma „müs“, "Trinjmüsdiarten") san en auerklas faan tjaapluas diarten, diar fasker like. Diaram san jo iar uk Tjaapluasen (Agnatha) näämd wurden. Aal a ööder Wäärlisdiarten üüb a welt san Tjaapdiarten (Gnathostomata). Faan a Cyclostomata jaft at man tau klasen: Klas: Slimialer (Myxini) mä 82 slacher Order: Slimialer (Myxiniformes) Famile: Slimialer (Myxinidae) Klas: Petromyzontida mä 47 slacher Order: Njügenuugen (Petromyzontiformes) Familin: Geotriidae, Mordaciidae, Petromyzontidae Wikispecies hää en artiikel tu: Cyclostomata
10 Tjiin (10, röömsk X) as en natüürelk taal tesken njügen an elwen. Hat as en lik taal an uk en triihuktaal. At tjiin as det grünjtaal faan üüs reegensüsteem, wi haa tjiin ünlik taaltiakens faan nol bit njügen. Tjiiner logarithmus Commonskategorii: Taal 10 – Saamlang faan bilen of filmer
En kwadroottaal komt diarbi ütj, wan dü en hial taal mä ham salew moolnamst. Bispal: 144 = 12 ⋅ 12 {\displaystyle 144=12\cdot 12} . A iarst kwadroottaalen san: 0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100, 121, 144, 169, 196, 225, 256, 289, 324, 361, 400, 441, 484, 529, 576, 625, 676, 729, 784, 841, 900, 961, 1024, 1089, 1156, 1225, 1296, 1369, 1444, 1521, 1600, 1681, 1764, 1849, 1936, 2025, 2116, 2209, 2304, 2401, 2500, … Enkelten tääl det nul (0) diar ei mä tu. Di nööm kwadroottaal komt faan det geomeetrisk figuur kwadroot. Wan dü mä likegrat stianer of lööpern en kwadroot furemst, so üs üüb det tiaknang rochts, do brükst dü en kwadroottaal faan stianer. Arke kwadroottaal n 2 {\displaystyle n^{2}} as det sum faan a iarst n {\displaystyle n} ünlik natüürelk taalen. 1 = 1 = 1 2 1 + 3 = 4 = 2 2 1 + 3 + 5 = 9 = 3 2 1 + 3 + 5 + 7 = 16 = 4 2 ⋮ {\displaystyle {\begin{aligned}&1&=1&=1^{2}\\&1+3&={4}&=2^{2}\\&1+3+5&={9}&=3^{2}\\&1+3+5+7&=16&=4^{2}\\&&\vdots &\end{aligned}}} Det tiaknang wiset, huaram det so as. Wan dü det n-kwadroot grater maagest, brükst dü leewen 2n + 1 stianer muar.
En Kubiiktaal (faan latiinsk cubus, „dööbel“) komt diarbi ütj, wan dü en natüürelk taal tweisis mä ham salew moolnamst. Bispal: 27 = 3 ⋅ 3 ⋅ 3 {\displaystyle 27=3\cdot 3\cdot 3} A iarst kubiiktaalen san: 0, 1, 8, 27, 64, 125, 216, 343, 512, 729, 1000, … Enkelten tääl det nul (0) diar ei mä tu. Di nööm kubiiktaal komt faan det geomeetrisk figuur dööbel. Wan dü mä likegrat stianer en dööbel furemst, so üs üüb det tiaknang rochts, brükst dü en kubiiktaal faan stianer. (1) Wan dü a iarst ian, tau, trii, ... ünlik natüürelk taalen tuuptäälst, kem diar leewen kubiiktaalen bi ütj. 1 ⏟ 1 3 5 ⏟ 8 7 9 11 ⏟ 27 13 15 17 19 ⏟ 64 21 23 25 27 29 ⏟ 125 … {\displaystyle \underbrace {1} _{1}\ \underbrace {3\ 5} _{8}\ \underbrace {7\ 9\ 11} _{27}\ \underbrace {13\ 15\ 17\ 19} _{64}\ \underbrace {21\ 23\ 25\ 27\ 29} _{125}\ \ldots } (2) Wan dü tau kubiiktaalen tuuptäälst, koon diar nimer en kubiiktaal bi ütjkem: a 3 + b 3 = c 3 {\displaystyle a^{3}+b^{3}=c^{3}\,} gongt nimer mä natüürelk taalen a , b , c {\displaystyle a,b,c} Det hää di matemaatiker Leonhard Euler bewiset.
En hial taal as en lik taal, wan dü det troch tau dial könst, saner dat wat auerblaft. Ööders as't en ünlik taal. At mengde faan a hial taalen as sodenang apdiald tu tau likegrat (pariteetisk) mengden faan taalen. Wan dü tau hial taalen tuuptäälst of mäenööder moolnamst, koon diarbi en lik taal of en üünlik taal ütjkem. Det tabel wiset det reegel. Diarbi stäänt 0 för en lik taal (rest 0 bi't dialen troch 2) an 1 för en ünlik taal (rest 1 bi't dialen troch 2). Commonskategorii: Pariteet – Saamlang faan bilen of filmer
Talen sen Biskriiwingen fan di Reeknerii of Matematik. Ja sen nöörig, wan em teel of meet wel. Fuar Talen jeft et forskelig Kultuuren, wat uk forskelig Talteeken haa. Deling uur fuar't Miist di araabisk Talteeken 0,1,2,3 en sa fiiđer nomen. Uk di röömsk Talteeken sa üs I, II, III, IV sen aaftinoch tö se. Wan wü reekni wel, da es en Talsysteem nöörig, en des es bi üüs fuaral dit Deetsimaalsysteem me tiin ünlik Tal-Teeken. Bi des Aart fan't Reeknin kumt et diarüp ön, hur di Tal stuunt: 030 meent jaa ek dit salev üs 300. Wat üp aamring Taalen jit, dit sen üp sölring di Talen. En Taal es üp sölring di Rüm, fan hur em fan di Hüsdüür iingiar en fan hur dit tö di forskelig Rümen (sa üs Köken of Piisel) giar. Kompleks Tal Hiili Tal Natüürelk Tal Ratsjonaali Tal Reeli Talen Kreistal Pi Priimtal Commons: Talen – Saamling fan Skelter en Videos
En Frachtentoch ken Düüsendi fan Tenen Fracht me langsfo. Diareeđer, hur fuul Kraft di Lokomotiiwi heer, rocht höm, hur fuul Frachten en Waggons tain uur ken. Bi Diesellokomotiiwen liit di Grens bi ombi 4.000 Tenen, dānen em me 3 MW tii ken. Üp Söl es di Frachtenforkiir ön di leest 30 Jaaren muar en muar üp LKW en Autotoch forlair uuren. Des es fuul mener efitsient, man di Transport me LKW giar aaft wakerer. Di Frachtentoch, diar naa Söl köört, heer trii Kunden: Di Öölkraamer fair sin Serelwainern me Haitsööl en Bensiin me di Toch, en di trii Bechstofkraamern fo ark Week Waggons me Kraam, wat ja forkoopi. Diarfuar es ek sa fuul Kraft nöörig. Di Lokomotiiwi es fuar't Miist en MAK G 1206 me ombi 1.500 kW. "Loks aus Kiel" aur "üüs" Frachtentochlok.
Di Lokomotiiwi MaK G 1206 es en Maskiin me dieselhydraulisk Öndreft wat fan di Maschinenbau Kiel (MaK) üttaacht waar. MaK waar 1998 fan Vossloh koopet en jit sent des Tir Vossloh Locomotives. Di G 1206 heer 1500 of 1570 kW en mut altert 100 km/h laap. Di Maskiinen sen fan Caterpillar ofr MTU Friedrichshafen. Hat jeft di Lok me en Tiinstwecht fan 84 t bit 90 t. Di Tank ken 3150 l āpnem. Iin ön dit dütsk Register stuunt di G 1206 me di Numern 92 80 1275 of BR 275 (bit 100 km/h töleten Gauhair) en 1276 (aur 100 km/h). G 1206 üs BB 61000 fan di SNCF fret "Birgit" es en G 1206 fan 2001 me 1500kW-Maskiin, jir ön Muasem. Die MaK G 1206 ken swaari Frachtentochen uk aur leengeri Streeken tii. Di Jest waar 1997 becht, en di Aart kür naa Dütsklön, Frankrik, di Swaits, Uasterrik, Luksemborig (als CFL-Reeg 1500), Itãlien, Spãnien en di Neđerlönen forkoopet uur. Bluat ön Frankrik sen al 23 Lokomotiiwen üs BB 61000 bei der SNCF önerwai, diarfan soks me MTU-Maskiin. Di Frachtentoch kumt trii Lop di Week naa Söl, en fuar't Miist es di ruar Lok üp Skelt diarfuar. Jü heer uk
Di Di 6 wiar en Diesel-Lokomotiiwen-Reeg fuar di Norges Statsbaner (1883–1996). Di twelev Maskiinen kür ön Nuurweegen ek bistuun, ja waar töbeekdönen. Leeterhen fing di Reeg nii Noomen en waar ön forskelig Stairen iinseet. Di Loks waar 1992 bi MaK ön Kiil bistelt. Ön di Jaaren 1995/96 waar ja becht en twesken Februwaari en Juuli 1997 naa Nuurweegen bracht. Di NSB her en ual Lokomotiivreeg, di Di 3 (ombi 40 Jaaren ual), en diarfuar wil em hol wat Niis haa. 1981 her em al hok Lokomotiiwen fan Henschel fingen, di NSB Di4, wat uk dieselelektrisk wiar en ombi 2.400 kW Maskiinenkraft her. Bi MaK fing di NSB om Juuni fan 1990 en MaK DE 1024 tö Proof naa Nuurweegen. Diarfan wiar 1989 trii Stek becht uuren, wat jam fuar gaui Tochen sa üs di Intercity al gur slain her. Des Loks her di salev Maskiinen üs fuar di nii Lok taacht wiar. Uk ön Nuurweegen löp des Maskiin söner Swaarhairen. Di Elektro-Stjüüring wiar fan ABB Brown Boveri. 1992 waar di twelev nii Loks bistelt. MaK wiar öntwesken forkoopet uuren, en sa fing di Loks en Elektroonik fan Siemens, aurdat di Lok nü fan Siemens Transportation Systems becht waar. Des slaageti
Woorskiinelkhaid as en miat diarför, wäär en ütjsaag woor as of uk ei. Hat woort uun prosent meeden. 0 % woorskiinelkhaid bedüüdet: det as ünmögelk; 100 % bedüüdet: det as seeker. Uun a matematiik jaft at diar en aanj fääk för, det het woorskiinelkhaidsreegnang. Dööble (Laplace-eksperiment) Hü woorskiinelk as det, bi't dööblin en trii tu fun? At jaft sääks sidjen, an üüb ian sidj as en trii moolet. Do as det woorskiinelk, dat dü arke sääkst tooch en trii smatst. Det as en teoreetisk woorskiinelkhaid. p = 1 6 {\displaystyle p={\frac {1}{6}}} = 16,666 ... % Statistik Dü smatst en dööbelstian 1000-sis an dü täälst mä, dat det trii 150-sis föörkimen as. Diarfaan könst dü en statistisk woorskiinelkhaid bereegne. p = 150 1000 {\displaystyle p={\frac {150}{1000}}} = 15 % Wan dü di fersjük muarsis maagest, skul diar en madelwäärs faan ~ 16.666 % bi ütjkem. Wan ei, do as di dööbelstian ei ideal. Uun a filosofii woort diarauer eftersoocht, hü mä det woorskiinelkhaid amgingen woort. Aleatoorisk (objektiif) woorskiinelkhaid (lat. alea di dööbel) Efter statistiken an ööder auerleiangen koon am föörütj sai, wat woorskiinelk üüb üs tu komt, t.b. of wi rin fu. Episteemisk (subjektiif) woorskiinelkhaid (lat. epistula di briaf) Diar
En triihuktaal as det sum auer a taalen faan 1 bit n {\displaystyle n} . A iarst triihuktaalen san: 0, 1, 3, 6, 10, 15, 21, 28, 36, 45, 55, … 10 as en triihuktaal, auer 1 + 2 + 3 + 4 = 10 {\displaystyle 1+2+3+4=10} as. Enkelten tääl det nol {0} diar ei mä tu. Di nööm komt faan't geomeetrisk figuur triihuk, auer dü mä triihuktaalen en liksidjag triihuk furme könst. Det n {\displaystyle n} -st triihuktaal as det sum auer a taalen faan 1 bit n {\displaystyle n} . Δ 1 = 1 = 1 Δ 2 = 1 + 2 = 3 Δ 3 = 1 + 2 + 3 = 6 Δ 4 = 1 + 2 + 3 + 4 = 10 ⋮ {\displaystyle {\begin{aligned}\Delta _{1}&=1&=&\ 1\\\Delta _{2}&=1+2&=&\ 3\\\Delta _{3}&=1+2+3&=&\ 6\\\Delta _{4}&=1+2+3+4&=&\ 10\\&\qquad \vdots &\end{aligned}}} Dü könst det sum uk bereegne mä Gauß sin sumenreegel: Δ n = n ⋅ ( n + 1 ) 2 {\displaystyle \Delta _{n}={\frac {n\cdot (n+1)}{2}}} (1) Tau efterfulgin triihuktaalen san en kwadroottaal Üüb det bil rochts könst dü sä, hü tau efterfulgin triihuktaalen leewen tu en kwadroot tuupsaat wurd kön. Bispal: Δ 4 = 10 {\displaystyle \Delta _{4}=10}
En triihuk as en geomeetrisk figuur. Hat hää trii sidjen a , b , c {\displaystyle a,b,c} , diar oner trii winkel α , β , γ {\displaystyle \alpha ,\beta ,\gamma } uun trii huken A , B , C {\displaystyle A,B,C} tuupluup. Mä triihuken befaadet ham en aanj fääk uun a matematiik, det trigonometrii. Uun't hoonwerk hää'm det flooksis mä rochtwinkelt triihuken tu dun, det san triihuken mä en 90°-winkel. Det lung sidj jinauer di rocht winkel as det hüpotenuus, an jo kurt sidjen san a kateeten. Det hööchde h = h c {\displaystyle h=h_{c}} faan en rochtwinkelt triihuk dialt det hüpotenuus iin uun tau dialen p {\displaystyle p} an q {\displaystyle q} , an jo letj ufdiald triihuken mä a sidjen p {\displaystyle p} , a {\displaystyle a} , h {\displaystyle h} an q {\displaystyle q} , h {\displaystyle h} , b {\displaystyle b} san uk weder rochtwinkelt triihuken. Wan dü tau faan jodiar sääks gratin ( a {\displaystyle a} , b {\displaystyle b} , c {\displaystyle c} , p {\displaystyle p} , q {\displaystyle q} an h {\displaystyle h} ) käänst, könst dü jo öödern bereegne efter: Trigonometrii Wikiquote: Triihuken (sjiisk) Commonskategorii: Triihuken – Saamlang faan bilen
1 Jü tål iinj (1) (aw Üüljfrasch: ēn; röömisch: I) as en natöörlik tål än en numer. Jü as en ünlik tål än kamt eefter e numer nul (0), ouers for e numer tou (2). Jü as ouers niinj priimtål, ouerdåt jü ai gruter as 1 än foon har seelew än ai foon 1 tu diilen as. Wan et tål 1 as tåluurd tuhuupe ma en substantiiw brüked wårt, schäät dü aw't slächt åchte: 1 moon - åån moon 1 wüset - iinj wüset 1 hüs - iinj hüs
Tou 2 Jü tål tou (2) (aw Üüljfrasch: twā; röömisch: II) as en natöörlik tål än en numer. Jü as en lik tål än kamt eefter e numer iinj (1), ouers for e numer trii (3). Jü as uk en priimtål: dåt håt, dåt jü gruter as 1 än foon har seelew än foon 1 tu diilen as. Wan et tål 2 as tåluurd tuhuupe ma en substantiiw brüked wårt, schäät dü aw't slächt åchte: 2 mååns - twäär mååns 2 wüste - tou wüste 2 hüsinge - tou hüsinge
Trii 3 Jü tål trii (3) (aw Üüljfrasch: thriū; röömisch: III) as en natöörlik tål än en numer. Jü as en ünlik tål än kamt eefter e numer tou (2), ouers for e numer fjouer (4). Jü as uk en priimtål: dåt håt, dåt jü gruter as 1 än foon har seelew än foon 1 tu diilen as. Wan et tål 3 as tåluurd tuhuupe ma en substantiiw brüked wårt, schäät dü aw't slächt åchte: 3 mååns - tra mååns 3 wüste - trii wüste 3 hüsinge - trii hüsinge
Elipsen san uun a geometrii slööden aifuremt bochten. Bütj paraabeln an hyperbeln wurd elipsen uun a matematiik üs keegelskeer uunsen. Uun a natuur fanjst dü elipsen bi a planeetenboonen. An wan dü en kreis perspektiiwisk tiakne wel, do woort hi tu en elips. Mä a hualewaaksen a {\displaystyle a} an b {\displaystyle b} könst dü ütjreegne: A = π a b {\displaystyle A=\pi ab} Det amfaadang hinget diarfaan uf, hü büket det elips as. Det swäärsaaks 2 b {\displaystyle 2b} koon en wäärs tesken 0 an 2 a {\displaystyle 2a} haa. Bi 0 wiar't goor nian elips muar, man ianfach en 2 a {\displaystyle 2a} lungen streg. Bi 2 b = 2 a {\displaystyle 2b=2a} hed wi en kreis. Sodenang hää 1 b {\displaystyle 1b} en wäärs tesken 0 an a {\displaystyle a} : 0 < b < a {\displaystyle 0<b<a} An det amfaadang u {\displaystyle u} leit diaram tesken 4 a {\displaystyle 4a} an 2 π a {\displaystyle 2\pi a} : 4 a < u < 2 π a {\displaystyle 4a<u<2\pi a} Di faktor, di dü mä a {\displaystyle a} moolnem skel, leit tesken 4 {\displaystyle 4} an 2 π {\displaystyle 2\pi } ; hi het eksentrisiteet k {\displaystyle
Loogik (faan ualgreks λογικὴ τέχνη logiké téchnē 'seenken konst') woort miast ferstenen üs det konst, rocht slütjer tu tjien. Klasisk loogik as en süsteem, diar ham mä ütjsaagen, eegenskapen an identiteeten befaadet. Diartu hiar tau eegenskapen: Arke ütjsaag hää ään faan tau wäärser: woor of ferkiard (biwalens). Wan en ütjsaag tuupsaat as, do woort di wäärs bestemet faan jo dial-ütjsaagen (ekstensionaliteet). Diarütj fulagt det prinsiip tertium non datur: p ∨ ¬ p {\displaystyle p\lor \neg p} (t. b. At rinjt, of at rinjt ei, diar as nian traad mögelkhaid.) Mä formaal loogik befaadet ham det ütjsaagenloogik. Ütjslööden wederspreeg ¬ ( p ∧ ¬ p ) {\displaystyle \neg (p\land \neg p)} (At koon ei gliktidjag üüb't salew steed riin an ei riin.) Tertium non datur p ∨ ¬ p {\displaystyle p\lor \neg p} (A eerd as en skiiw of a eerd as nian skiiw.) Verum sequitur ex quodlibet (Woor blaft woor) p → ( q → p ) {\displaystyle p\rightarrow (q\rightarrow p)} (Wan't rinjt, do rinj't det uk, wan a eerd en skiiw as.) Ex falso sequitur quodlibet (Oner en ferkiard föörütjsaatang koon ales woor wees) ¬ p → ( p → q ) {\displaystyle \neg p\rightarrow (p\rightarrow q)} (Wan't gliktidjag
De Witsebsk Distrikt (üüb Witjrüs: Віцебскі раён Viciebski rajon, üüb Rüs: Витебский район Vitebskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 40.552 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Witsebsk. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Werhnjadswinsk Distrikt (üüb Witjrüs: Верхнядзвінскі раён Vierchniadzvinski rajon, üüb Rüs: Верхнедвинский район Verchnedvinskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 24.675 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Werhnjadswinsk. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Uschatschy Distrikt (üüb Witjrüs: Ушацкі раён Ušacki rajon, üüb Rüs: Ушачский район Ušačskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 15.970 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Uschatschy. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Tschaschniki Distrikt (üüb Witjrüs: Чашніцкі раён Čašnicki rajon, üüb Rüs: Чашникский район Čašnikskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 35.043 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Tschaschniki. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Talatschyn Distrikt (üüb Witjrüs: Талачынскі раён Talačynski rajon, üüb Rüs: Толочинский район Toločinskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 28.565 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Talatschyn. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Sjanno Distrikt (üüb Witjrüs: Сенненскі раён Siennienski rajon, üüb Rüs: Сенненский район Sennenskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 26.307 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Sjanno. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Baranawitschy Distrikt (üüb Witjrüs: Бара́навіцкі раё́н Baránavicki rajón, üüb Rüs: Бара́новичский райо́н Baránovičskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 41.902 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Baranawitschy, uk wan at steed nian dial faan a distrikt as. Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen. Adam Mickiewicz (1798-1855), poolsk dachter, wurd uun't taarep Zawosse uun a nuurd faan't steed Baranawitschy bäären. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Brest Distrikt (üüb Witjrüs: Брэ́сцкі раён Bréscki rajón, üüb Rüs: Бре́стский райо́н Bréstskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 39.426 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Brest, uk wan at steed nian dial faan a distrikt as. Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
De Pinsk Distrikt (üüb Witjrüs: Пі́нскі раён Pínski rajón, üüb Rüs: Пи́нский райо́н Pínskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 51.997 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Pinsk, uk wan at steed nian dial faan a distrikt as. Belarus: Administrative Division, citypopulation.de
Iwatsewitschy (üüb Witjrüs: Івацэ́вічы Ivacévičy, üüb Rüs: Иваце́вичи Ivacéviči, üüb Poolsk: Iwacewicze) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 22.958 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Iwatsewitschy Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Kobryn (üüb Witjrüs: Ко́брын Kóbryn, üüb Rüs: Ко́брин Kóbrin, üüb Poolsk: Kobryń) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 51.166 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Kobryn Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Ljachawitschy (üüb Witjrüs: Ля́хавічы Liáchavičy, üüb Rüs: Ля́ховичи Ljáchoviči, üüb Poolsk: Lachowicze) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 10.997 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Ljachawitschy Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Luninets (üüb Witjrüs: Лу́нінец Lúniniec, üüb Rüs: Лу́нинец Lúninec, üüb Poolsk: Łuniniec) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 23.608 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Luninets Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Kamenec of Kamjanec (üüb Witjrüs: Ка́менец Kamieniec of Камяне́ц Kamianiéc, üüb Rüs: Ка́менец Kámenec, üüb Poolsk: Kamieniec) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 8447 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Kamenets Distrikt. De Törn faan Kamenets, of de Witj Törn (13. juarhunert) Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Malaryta (üüb Witjrüs: Малары́та Malarýta, üüb Rüs: Малори́та Maloríta, üüb Poolsk: Małoryta) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 11.751 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Malaryta Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Pruschany (üüb Witjrüs: Пружа́ны Pružány, üüb Rüs: Пружа́ны Pružány, üüb Poolsk: Prużana, üüb Jidisk: פרוזשענע Pruzshane) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 19.032 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Pruschany Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Ütjsaagenloogik as en dial faan't loogik. Hat befaadet ham mä reegeln, hün wäärs ferbünjen ütjsaagen haa. Ianfach ütjsaagen san woor (w) of ferkiard (f). A 1 {\displaystyle A_{1}} : 12 könst dü troch 3 dial. (w) A 2 {\displaystyle A_{2}} : Arke auto as green. (f) ¬ A 1 {\displaystyle \neg A_{1}} : 12 könst dü ei troch 3 dial. (f) ¬ A 2 {\displaystyle \neg A_{2}} : Diar as ei arke auto green. (At jaft tumanst ian auto, diar ei green as.) (w) För an-ferbinjangen jaft at jodiar skriiw- an spreegwiisen: Spreegwiis: A an B Skriiwwiis: A ∧ B {\displaystyle A\land B} uun a technik uk: A AND B Bispal A: 12 könst dü troch 3 dial B: 12 as en kwadroottaal C 1 {\displaystyle C_{1}} : 12 könst dü troch 3 dial an 12 as en kwadroottaal. C 2 {\displaystyle C_{2}} : 12 könst dü troch 3 dial an 12 as nian kwadroottaal. C 3 {\displaystyle C_{3}} : 12 könst dü ei troch 3 dial an 12 as en kwadroottaal. C 4 {\displaystyle C_{4}} : 12 könst dü ei troch 3 dial an 12 as nian kwadroottaal. Bluas C 2 = A ∧ B {\displaystyle C_{2}=A\land B} as
Schabinka (üüb Witjrüs: Жа́бінка Žábinka, üüb Rüs: Жа́бинка Žábinka, üüb Poolsk: Żabinka) as en steed un det Brest Prowins faan Witjruslun. Det hee 13.084 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Schabinka Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Schlobin (üüb Witjrüs: Жло́бін Žlóbin, üüb Rüs: Жло́бин Žlóbin) as en steed un det Homelj Prowins faan Witjruslun. Det hee 75.866 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Schlobin Distrikt. Belarus: Cities & Settlements, citypopulation.de
Pythagoras sin reegel as wel ian faan a bedüüdenst reegeln uun a geometrii. Hat sait, dat uun en rochtwinkelt triihuk a kwadrooten auer jo tau kateeten tuup jüst so grat san üs det kwadroot auer det hypotenuus. Wan a {\displaystyle a} an b {\displaystyle b} a lengden faan a kateeten üüb eder sidj faan a rocht winkel san, an c {\displaystyle c} at lengde faan det hypotenuus, diar di rocht winkel jinauer leit, do täält: a 2 + b 2 = c 2 {\displaystyle a^{2}+b^{2}=c^{2}} Det reegel as efter Pythagoras faan Samos näämd, auer hi wel di iarst weesen as, di det reegel bewiset hää. Det reegel salew wiar oober al loong föör ham bekäänd. Det reegel as so wichtag, auer dü leewen mä tau gratin det traad ütjreegne könst: det hypotenuus c = a 2 + b 2 {\displaystyle c={\sqrt {a^{2}+b^{2}}}} . a kateeten a = c 2 − b 2 b = c 2 − a 2 {\displaystyle {\begin{aligned}a&={\sqrt {c^{2}-b^{2}}}\\b&={\sqrt {c^{2}-a^{2}}}\end{aligned}}} Det san trii hial taalen, diar dü uun det reegel iinsaat könst: 3 2 + 4 2 = 5 2 {\displaystyle 3^{2}+4^{2}=5^{2}} 5 2 + 12 2 = 13 2 {\displaystyle 5^{2}+12^{2}=13^{2}} 8 2 + 15 2