rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Koolestuf (dt. Kohlenstoff, la. Carbonium) as en chemisch Elemänt ma symbool C än atoomnumer 6. Dåt as en ai-metal, dåt önj ferschilie modifikasjoone forkamt. Iinj deerfoon as en blailuuse huulewliidjer, en oudere en suurt huulewmetal. Koolestuf wörd ål önj e forhistoori önjtdäkt än brükt as hooltkoole, jü mååged wörd döör orgaanisch materjool (mååst hoolt) hiitj tu måågen önj e sörstuf-eerme atmosfeere. Dåt änglisch carbon as deeram uk oufliidjed foon di latinsch noome Carbonium for hooltkoole, jüst as di noome foon e Carbonium-tidrüm, weerönj dåt bilied wörd. Uk diamante, da en ouder allotroop form foon koolestuf san, san sunt lung bekånd. Jarst sunt hu iirtiinde koon huum da synthetisch mååge. Fullerene, jü treed allotroop form, wörd önj da tachentier iire foon dåt 20. iirhunert tufäli äntdäkt. Di koolestof kamt mååst for önj form foon koolewååderstufe, forålen dåt fosiil iiljinge jardgas än ra ööle. Üt ra ööle wårt önj e petrochemisch industrii tum biispel petrooleum, bänziin än keerosin dästiliird än dåt tiint as grünlååg for foole synteetische stufe, as plastike. D. R. Lide: CRC handbook of chemistry and physics: A ready-reference book of chemical and physical data. 87. Aufl. Boca Raton Fla. : CRC Taylor & Francis, 2006 – ISBN 0-8493-0487-3
Manila (Cannabis sativa) of (Manila-)Henep as en bloosenplaant faan det famile Cannabaceae. Kultuur-Henep Cannabis sativa var. sativa Wil Henep Cannabis sativa var. spontanea Vav. Indisk Henep Cannabis sativa subsp. indica Uun a siafaard as manila bekäänd, auer diar riaper faan tret wurden san. Normoolerwiis wurd manila-riaper oober ei faan henep maaget, man diarför faan't Abacá-banaan (Musa textilis). Daalang woort henep fööraal uunbaud, am diar plaantenööle faan tu maagin. A bleeden wurd uk rikt. Det as oober uun Sjiisklun ferbeeden, auer di brük ufhingag maaget. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Manila Wikispecies hää en artiikel tu: Manila Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
Henep (Cannabis) as en skööl faan plaanten uun det famile Cannabaceae. Henep as al loong faan nat för a minsken. Manila (Cannabis sativa) L. Kultuur-Henep Cannabis sativa var. sativa Wil Henep Cannabis sativa var. spontanea Vav. Indisk Henep (Cannabis indica) Lam. Commonskategorii: Henep (Cannabis) – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Henep (Cannabis) Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
1999 wiar det njüügen-an-neegentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 10. Janewoore: Presidentskapswoolen uun Kasachstaan. 25. Janewoore: Eerdbeewrin uun Kolumbien. 01. April: Det kanaadisk teritoorium faan Nunavut wurd grünjlaanjen. 23. Mai: Johannes Rau wurd tu a bundespresident weelet. 05. Deetsember: Helen Clark wurd 37. premier-minister faan Nei-Sialun 31. Deetsember: Wladimir Putin wurd president faan Ruslun. 02. Janewoore: Sebastian Haffner, tjiisk dachter an publisist (* 1907) 07. Februar: Hussein I., köning faan Jordaanien (* 1935) 02. Marts: Dusty Springfield, britisk schongster (* 1939) 02. Mei: Oliver Reed, britisk schauspeler (* 1938) 23. Jüüle: Hassan II., köning faan Marokko (* 1929) 20. September: Asger Juul Linding Lindinger, deensk Skepsreeder, Generalkonsul, Forfater en Politiker (* 1916)
1996 wiar det seeks-an-neegentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar. 24. Marts: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 19. Jüüle-04. August: Seeks-an-twuntigst Olympisk Somerspalen wiar uun Atlanta. 05. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Bill Clinton tu a president. 08. Janewoore: François Mitterrand, fraansöösk poliitiker an president faan Frankrik (* 1916) 15. Janewoore: Moshoeshoe II., köning faan Lesotho (* 1938) 23. April: P. L. Travers, austraalisk dachter (* 1899) 15. Jüüne: Ella Fitzgerald, US-ameerikoons schongster (* 1917) 20. Deetsember: Carl Sagan, US-ameerikoons astronoom (* 1934)
1995 wiar det fiiw-an-neegentigst juar faan det 20. juarhunert. 05. Mei: Raman Pratasewitsch, witjrüs disident. 26. Juuli: Boy Lornsen, Skulptuurenmaaker en Dechter fan Söl' (* 1922) 05. Oktuuber: Alec Douglas-Home, britisk premier-minister (* 1903)
1994 wiar det fjauer-an-neegentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender. 01. Janewoore: Marianne Bruns, tjiisk dachter (* 1897) 01. Janewoore: Walter Eckhardt, tjiisk poliitiker (* 1906) 22. Janewoore: Telly Savalas, US-ameerikoons schauspeler (* 1922) 08. Jüüle: Kim Il-sung, iarst president faan Nuurdkorea (* 1912)
1993 wiar det trii-an-neegentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 19. Mei: Heide Simonis wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 06. Janewoore: Dizzy Gillespie, US-amerikoonsk jazz musiiker (* 1917) 06. Janewoore: Rudolf Nurejew, rüs daanser (* 1938)
(fe.) 1990 wiar det neegentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Mundai. (mo.) 1990 wus dåt näägentist iir foon dåt 20. iirhunert. (hf.) 1990 waos dat näängdist iir foon dat 20. iirhonert. 02. August: Iraakisk saldooten marschiaret iin uun Kuwait iin. 04. September: Mike Moore wurd 34. premier-minister faan Nei-Sialun. 01. Oktuuber: Tjiisklun wurd welerferianigt. 02. Nofember: Jim Bolger wurd 35. premier-minister faan Nei-Sialun. 28. Nofember: John Major wurd premier-minister faan dön Ferianigt Köningrik. 15. April: Greta Garbo, sweeds schauspeler (* 1905) 02. Jüüne: Rex Harrison, britisk schauspeler (* 1908) 29. Jüüle: Bruno Kreisky, uasterriks poliitiker (* 1911) 09. September: Samuel K. Doe, president faan Libeeria (* 1951) 26. September: Alberto Moravia, italjeens dachter (* 1907) 14. Oktober: Leonard Bernstein, US-ameerikoons komponist an dirigent (* 1918) 07. Nofember: Lawrence Durrell, britisk dachter (* 1912) 23. Nofember: Roald Dahl, britisk dachter (* 1916)
Koonkern, (fe.) Koonkler (Arachnida) san en klas faan diarten, diar dü bi hör aacht bian kään könst. Insekten haa man sääks. Minsken, diar baang föör koonkern san, san efter di latiinsk nööm arachnophob (F40.2 efter ICD-10). Amblypygi – Araneae – Holothyrida – Ixodida – Mesostigmata – Opilioacarida – Opiliones – Palpigradi – Pseudoscorpiones – Ricinulei – Sarcoptiformes – Schizomida – Scorpiones – Solifugae – Thelyphonida – Trombidiformes A Melen san en onerklas faan a Koonkern. Diar hiar sääks ordern tu: Auerorder: Acariformes (ingelsk: mites) Sarcoptiformes – Trombidiformes Auerorder: Parasitiformes (ingelsk: ticks, 50.000 bit 100.000 slacher) Holothyrida – Ixodida – Mesostigmata – Opilioacarida Wääbkoonkern (Araneae) Wulewkoonkern (Lycosidae) Sicariidae Loxosceles Loxosceles rufescens Fögelkoonkern (Theraphosidae) Aphonopelma Arizona Fögelkoonker (Aphonopelma chalcodes) Theridiidae Suart Wedwüfen (Latrodectus) Zoropsidae Zoropsis Nosferatu Koonker (Zoropsis spinimana) Tegen (Ixodida) (uun't onerklas Melen (Acari)) Skilt-Tegen (Ixodidae) Dermacentor Sjepteg (Dermacentor marginatus) Ixodes Teg (Ixodes ricinus) Mesostigmata (uun't onerklas Melen (Acari)) Varroidae Varroa Varroamel (Varroa destructor) Opiliones Lankerbianer (Phalangiidae) Phalangium Lankerbian (Phalangium opilio) Sarcoptiformes (uun't onerklas Melen (Acari)) Pyroglyphidae Hüsstoofmelen (Dermatophagoides) Skorpioonen (Scorpiones) Commonskategorii: Koonkern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Koonkern Taranteln
(fe.) 1988 wiar det aacht-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar. 08. Mei: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 31. Mei: Björn Engholm wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 08. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan George H.W. Bush tu a president. 09. Marts: Kurt Georg Kiesinger, tjiisk poliitiker, 1966–1969 bundeskansler faan't Bundesrepubliik Tjiisklun (* 1904) 14. Janewoore: Georgi Malenkow, sowjetisk poliitiker (* 1902)
1985 wiar det fiiw-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai. 11. Marts: Michail Gorbatschow wurd generoolsekreteer faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon. 10. Marts: Konstantin Tschernjenko, generoolsekreteer faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon (* 1911) 11. April: Enver Hoxha, diktaatöör faan Albaanien (* 1908)
(fe.) 1984 wiar det fjauer-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar. 13. Febrewoore: Konstantin Tschernjenko wurd generoolsekreteer faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon. 26. Marts: Louis Lansana Beavogui wurd president faan Guinea. 03. April: Det wiar en putsch uun Guinea: Diarra Traoré, Lansana Conté an Sidya Touré störtet at regiaring faan Louis Lansana Beavogui. Lansana Conté wurd president faan Guinea. 26. Jüüle: David Lange wurd 32. premier-minister faan Nei-Sialun. 06. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Ronald Reagan tu a president. 22. Deetsember: Basshunter, sweedsk musiiker, produsent än DJ. 09. Febrewoore: Juri Andropow, generoolsekreteer faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon (* 1914) 26. Marts: Ahmed Sékou Touré, iarst president faan Guinea (* 1922) Ünbekäänd Dootem Wilhelm Siemens, Söl'ring Dechter (* 1897)
1982 wiar det tau-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 01. Oktuuber: Helmut Kohl wurd seekst bundeskansler faan at Bundesrepubliik Tjiisklun. 14. Oktuuber: Uwe Barschel wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 12. Nofember: Juri Andropow wurd generoolsekreteer faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon. 11. September: Swjatlana Tsichanowskaja, witjrüs bürgerrochtler. 17. Febrewoore: Thelonious Monk, US-amerikoonsk jazz musiiker (* 1917) 18. Febrewoore: Ngaio Marsh, nei-sialuns skriiwer (* 1895) 10. Nofember: Leonid Breschnjew, generoolsekreteer faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon 1964-1982 (* 1906)
1977 wiar det sööwen-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender. 20. August: Det ameerikoons rümsond Voyager 2 wurd startet. 05. September: Det ameerikoons rümsond Voyager 1 wurd startet. 21. Deetsember: Emmanuel Macron, president faan Frankrik sant 2017. 05. Mei: Ludwig Erhard, naist bundeskansler faan det Bundesrepubliik Tjiisklun (* 1897) 02. Jüüle: Wladimir Nabokow, rüs skriiwer (* 1899) 04. August: Ernst Bloch, tjiisk filosoof (* 1885) 25. Deetsember: Charlie Chaplin, britisk schauspeler an regisöör (* 1889)
(fe.) 1976 wiar det seeks-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar. 27. Febrewoore: Polisario ferklaaret at suwereniteet faan Waastsahaara. 01. April: Apple wurd faan Steve Jobs an Steve Wozniak grünjlaanjen. 05. April: James Callaghan wurd premierminister faan dön Ferianigt Köningrik. 29. Jüüne: A Seschelen wurd suwereen. 01. August: Trinidad an Tobago wurd en republiik. 25. August: Raymond Barre wurd premier-minister faan Frankrik. 26. Oktuuber: Transkei wurd suwereen. 02. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Jimmy Carter tu a president. 12. Janewoore: Agatha Christie, ingels skriiwer (* 1890) 26. Mei: Martin Heidegger, tjiisk filosoof (* 1889) 07. Jüüle: Gustav Heinemann, tjiisk poliitiker an bundespresident (* 1899) 09. September: Mao Zedong, schineesk poliitiker (* 1893) 04. Deetsember: Benjamin Britten, ingels komponist (* 1913)
(fe.) 1972 wiar det tau-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar. 14. Janewoore: Margrethe II wurd köningin faan Denemark. 07 Febrewoore: Jack Marshall wurd 28. premier-minister faan Nei-Sialun. 10. Marts: Lon Nol wurd president faan Kambodscha. 07. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Richard Nixon tu a president. 08. Deetsember: Norman Kirk wurd 29. premier-minister faan Nei-Sialun. 14. Janewoore: Frederik IX., köning faan Denemark (* 1899) 20. Febrewoore: Maria Goeppert-Mayer, tjiisk-amerikoons füsikerin (* 1906) 22. Nofember: Malcolm Guthrie, linguist (* 1903)
(fe.) 1970 wiar det sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender. (mo.) 1970 wus dåt sööwentist iir foon dåt 20. iirhunert. (hf.) 1970 waos dat säämtist iir foon dat 20. iirhonert. 02. Marts: Rhodeesien wurd en republiik. 24. April: Gambia wurd en republiik. 04. Jüüne: Tonga wurd suwereen. 19. Jüüne: Edward Heath wurd premierminister faan det Ferianigt Köningrik. 09. Oktuuber: Kambodscha wurd en republiik. 10. Oktuuber: Fidschi wurd suwereen. 22. Oktuuber: Salvador Allende wurd president faan Chile. 20. Deetsember: Edward Gierek wurd parteiföörmaan faa det Poolnisk Ferianigt Werkerpartei. 02. Febrewoore: Bertrand Russell, britisk mathemaatiker an filosoof (* 1872) 21. Jüüne: Sukarno, indoneesisk poliitiker (* 1901) 09. Nofember: Charles de Gaulle, fraansöösk poliitiker (* 1890)
1964 wiar det fjauer-an-söstigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender. 10. Oktuuber-24. Oktuuber: Aagetanjst Olympisk Spalen faan’t naitidj wiar uun Tokjo. 16. Oktuuber: Harold Wilson wurd premierminister faan det Ferianigt Köningrik. 3. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Lyndon B. Johnson tu a president. 17. Janewoore: Michelle Obama, afkoot an wüf faan Barack Obama. 06. April: David Woodard, US-amerikoonsk dirigent, komponist an skriiwer. 8. Janewoore: Julius Raab, uasterriks poliitiker (* 1891) 27. Mei: Jawaharlal Nehru, iarst indisk premierminister (* 1889) 20. Oktuuber:Herbert Hoover, 31. president faan dön Ferianigt Stooten (* 1874)
1958 wiar det aacht-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender. 27. Marts: Nikita Chruschtschow wurd Föörmaan faan a Ministerriad faan det Sowjetunioon. 28. September: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 02. Oktuuber: Ahmed Sékou Touré wurd president faan Guinea. 08. Oktuuber: Ursula von der Leyen, president faan det Europeeisk Komisioon sant 2019. 03. Nowember: Max Bossen, Söl'ring Snetker en Dechter (* 1888)
Jü Füsiik as jü liir foon da ünbelaawede sååge, jare apbag än jare bewääging, as uk foon jü strooling än da kraftfälje. Füsiik as en eksaakt waasenschap, wat da natörgesätse unerseecht än da en matematisch form jeeft. Jü eksperimentaalfüsiik stalt fersäke ap, for än liidj gesätse foon da meetwjarde ouf än bestääsi unti waderled teoriie än hüpoteese. Jü teoreetisch füsiik önjtwiklet teoriie än mååget forütseedinge, wat eksperimenteel oufpräiwed wårde koone. Meganiik Wårmdliire Optiik Eläktrisitäät Atoomfüsiik Astroofüsiik Geofüsiik Biofüsiik Füsikalische kemii Relatiwitäätsteorii Kwåntefüsiik Laingde Gewacht Wårmdkapasitäät
1957 wiar det sööwen-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai uun de Gregoriaans kalender. 10. Janewoore: Harold Macmillan wurd premier-minister faan det Ferianigt Köningrik. 25. Marts: Det Europeesk Wiartskapsgemianskap wurd grünlaanjen. 20. September: Keith Holyoake wurd 26. premier-minister faan Nei-Sialun. 12. Deetsember: Walter Nash wurd 27. premier-minister faan Nei-Sialun. 03. Detsember: Erika Botte, skuulmääster († 2023) 07. Janewoore: Franz Schensky, haligluns fotograaf (* 1871) 30. Jüüle: Hellmuth von Mücke, mariinofisiar an leeder pasifist (* 1881)
1956 wiar det seeks-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Söndai uun de Gregoriaans kalender. 6. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Dwight Eisenhower tu a president. 22. Nofember-8. Deetsember: Seekstanjst Olympisk Spalen faan’t naitidj wiar uun Melbourne. 17. Febrewoore: Prof. Dr. Jarich Hoekstra, wedenskapsmaan uun a fresk filologii. 15. April: Ellin Nickelsen, fering skriiwer, skuulmääster an skuulriad. 28. Juuni: Maren Jessen, Fuarstand fan di Söl'ring Foriining. 18. Janewoore: Konstantin Päts, minister-president an president faan Eestlun (* 1874) 13. April: Emil Nolde, konstmooler (*1867)
1954 wiar det fjauer-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 12. September: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 11. Oktuuber: Kai-Uwe von Hassel wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 13. Janewoore: Ilse Christiansen, nuurdfresk komunaalpolitikerin. 17. Jüüle: Angela Merkel, kansler faan Tjiisklun sant 2005. 13. Jüüle: Frida Kahlo, meksikoonsk konstler (* 1907) 03. Nofember: Henri Matisse, fransöösk konstler (* 1869) 12. Nofember: Dr. Carl Haeberlin, medesiiner (* 1870)
(fe.) 1952 wiar det tau-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä'n Teisdai uun de Gregoriaans kalender. (hf.) 1952 waos dat taue-än-fufti iir foon dat 20. iirhonert. (mo.) 1952 wus dåt tou-än-füftist iir foon dåt 20. iirhunert. 06. Febrewoore: Elizabeth II. wurd köningin faan det Ferianigt Köningrik. 19. Jüüle-3. August: Füftanjst Olympisk Spalen faan’t naitidj wiar uun Helsinki. 04. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Dwight Eisenhower tu a president. 02. Febrewoore: Park Geun-Hye, president faan Süüdkorea 2013-2017. 04. Jüüne: Bronisław Komorowski, president faan Poolen 2010-2015. 18. Jüüne: Idriss Déby Itno, president faan Tschad sant 1990. 20. Jüüne: Vikram Seth, indisk skriiwer. 28. Jüüle: Vajiralongkorn, köning faan Thailun sant 2016. 17. Nofember: Cyril Ramaphosa, president faan Süüdaafrika sant 2018. 06. Febrewoore: Köning George VI. faan det Ferianigt Köningrik.
(fe.) 1950 wiar det föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai uun de Gregoriaans kalender. (mo.) 1950 wus dåt füftist iir foon dåt 20. iirhunert. (hf.) 1950 waos dat fuftist iir foon dat 20. iirhonert. 25. Jüüne: A began faan a Koreakrich. 28. Jüüne: A Nuurdkoreans armee naam Seoul. 09. Jüüle: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 05. September: Walter Bartram wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 24. Janewoore: Detlef Petersen, musiiker an komponist 03. Janewoore: Emil Jannings, tjiisk schauspeler (* 1884) 05. Janewoore: John Rabe, tjiisk kuupmaan, diar 250.000 schiineesen boorig (* 1882) 21. Janewoore: George Orwell, britisk skriiwer (* 1903) 10. Febrewoore: Armen Tigranjan, armeens komponist (* 1879) 06. Marts: Albert Lebrun, fraansöösk poliitiker an letst president faan det Traad Republiik (* 1871) 11. Marts: Heinrich Mann, tjiisk skriiwer (* 1871) 30. Marts: Léon Blum, fraansöösk poliitiker (* 1872) 03. April: Kurt Weill, tjiisk an US-amerikoons komponist (* 1900) 01. Jüüle: Eliel Saarinen, fins architekt (* 1873) 22. Jüüle: William Lyon Mackenzie King, kanaadisk poliitiker (* 1874) 11. September: Jan Christiaan Smuts, süüdaafrikoons stootsmaan an generool (* 1870) 23. Oktuuber: Al Jolson, US-amerikoons schongster (* 1886) 29. Oktuuber: Gustav V., köning faan Sweeden (* 1858) 02. Nofember: George Bernard
(fe.) 1946 wiar det seeks-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai uun de Gregoriaans kalender. 09. Jüüne: Bhumibol Adulyadej wurd köning faan Thailun. 01. Febrewoore: Trygve Lie wurd iarst generoolsekreteer faan dön Feriand Natschuunen. 23. August: Det sjiisk bundeslun Schleswig-Holstian woort grünjlaanj. Theodor Steltzer woort de iarst minister-president. 14. Jüüne: Donald Trump, US-ameerikoons kuupmaan an 45. president faan dön Ferianigt Stooten. 20. Marts: Henry Handel Richardson, austraalisk skriiwer (* 1870) 21. April: John Maynard Keynes, britisk ökonoom, poliitiker an matemaatiker (* 1883) 25. Jüüne: Gerhard Martens, matruus an konstmooler (* 1855)
1944 wiar det fjauer-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender. Glenn Seaborg fanjt det cheemisk element numer 96, an det woort efter Pierre an Marie Curie Kuurium näämd. 17. Jüüne: A Republiik faan Islun wurd ütjrepen. 7. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Franklin Delano Roosevelt tu a president. 07. April: Gerhard Schröder, sööwenst bundeskansler faan det Bundesrepubliik Tjiisklun. 13. Jüüne: Ban Ki-moon, aachst generoolsekreteer faan dön Feriand Natschuunen. 18. Jüüle: Carsten Pörksen, sjiisk politiker. 23. Janewoore: Edvard Munch, noorsk konstmooler (* 1863) 26. Mei: Alexander Eckener, konstmooler (* 1870) 31. Jüüle: Antoine de Saint-Exupéry, fraansöösk piloot an skriiwer (* 1900) 23. August: Abdülmedschid II., letst osmaans kaliif (* 1868)
1943 wiar det trii-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 02. Febrewoore: A slacht faan Stalingrad kaam tu aanj. Koord faan Euroopa a began faan juar 1943 22. Febrewoore: Horst Köhler, tjiisk poliitiker, ökonoom an 9. bundespresident faan at bundesrepubliik Tjiisklun. 02. April: Larry Coryell, jazzmusiiker († 2017) 07. Nofember: Stephen Greenblatt, US-ameerikoons literatüürwedenskapsmaan. 14. Febrewoore: David Hilbert, matemaatiker (* 1862) 23. Jüüne: Benedikt Momme Nissen, nuurdfresk konstmooler (* 1870) 28. August: Keiser Boris III. faan Bulgaarien (* 1894)
1942 wiar det tau-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender. 02. Janewoore: Jaapaans saldooten naam Manila. 15. Febrewoore: Jaapaans saldooten naam Singapuur. 19. Febrewoore: Iarst lochtuungrip üüb Darwin, Austraalien. 05. Marts: Jaapaans saldooten naam Batavia. 09. Jüüne : A Nazis auerfaal Lidice. Koord faan Euroopa a began faan juar 1942 Koord faan Euroopa at aanj faan juar 1942 01. Janewoore: Anne Duden, tjiisk dachter. 09. Janewoore: Otfried Schwarz, konstmooler († 2022) 24. August: José Eduardo dos Santos, 1979-2017 president faan Angoola († 2022) 21. Janewoore: Henryk Opieński, poolsken kompoonist (* 1870) 26. Janewoore: Felix Hausdorff, tjiisk mathemaatiker (* 1868) 28. Jüüne: Janka Kupala, witjrüs skriiwer (* 1882) 20. September: Kārlis Ulmanis, minister-president an president faan Letlun (* 1877)
1937 wiar det sööwen-an-dörtigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 01. Janewoore: Anastasio Somoza García wurd president faan Nikaraagua. 26. April: Lochtuungrip üüb Gernika uun Spanje. 06. Mei: Dat lochtskap LZ 129 Hindenburg ging uun Lakehurst uun New Jersey mä 97 persuunen uun buurd uun't lunigin uun flamen ap. 36 mensken kaam diarbi am't leewent. At ünlok roong a aanj faan faan't ferkiarslochtskapfaart iin. 27. Mei: Arthur Neville Chamberlain wurd premierminister faan dön Ferianigt Stooten. 07. Jüüle: De Naist Jaapaans-Schinees Krich begand. 13. Febrewoore: Sigmund Jähn, iarst tjiisk uun a hemel. 21. Febrewoore: Harald V., köning faan Noorweegen. 08. Marts: Juvénal Habyarimana, president faan Ruanda († 1994) 28. April: Saddam Hussein, president faan Iraak († 2006) 20. Mei: Dr. Ommo Wilts, frisist († 2021) 01. Jüüne: Morgan Freeman, US-amerikoons schauspeler. 09. September: Uwe Herms, skriiwer († 2023) 12. September: Henri Lopes, kongoleesk skriiwer an poliitiker. 21. Nofember: Harmen Abma, waastfresk konstmooler († 2007) 17. Marts: Austen Chamberlain, britisk poliitiker (* 1863) 11. Jüüle: George Gershwin, US-amerikoons komponist (* 1898) 14. September: Tomáš Garrigue Masaryk, tschechisk stootsmaan (* 1850) 09. Nofember: Ramsay MacDonald, britisk poliitiker (* 1866)
Kopenhuuwen as jü hoodstää foon Dånmark. Deer booge 1.320.629 manschne (2019), än jü as jü grutste stää önj Dånmark. Önjt stäägebiit booge 1.280.371 manschne (2016). Kopenhuuwen lait awt ailönj Siielönj än hiirt tu jü ferwåltingregion Hovedstaden. Jü Öresund bru ferbant Malmö ma Kopenhuuwen. Inboogertål 2009 – 518.574 1990 – 466.723 1950 – 768.105 1940 – 700.465 1901 – 400.575 1801 – 100.975 Sjiina Peking önj China Frankrik Marseille önj Frankrik Kopenhuuwen Komuun Hovedstadsområdet Amalienborg Sloot Denmark: Major Urban Settlements, citypopulation.de