rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Connecticut (ütspräke: [kəˈnɛtᵻkət] hiir tu?/i) as sunt 1788 en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj't nordååsten foon't lönj. Önj't norden läit Massachusetts, önj't ååsten Rhode Island, önj't sööden e Atlantik än önj't sööden än weesten New York. Dåt heet 3.565.287 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Hartford. Connecticut as diilj foon Nai-Änglönj. Di wichtist struum önj e diiljstoot as di Connecticut Struum, wat foon't norden tu't sööden in önj Long Island Sound låpt. Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san: Connecticut heet 8 counties. Schörk önj e stää Cheshire Stroote önj e stää Middletown Iiljtörn önj e stää New Haven Commons: Connecticut – Soomling foon bile än filme USA: States, citypopulation.de USA: Connecticut, citypopulation.de USA: Administrative Division, citypopulation.de 41.666666666667-72.666666666667Koordinaaten: 41° 40′ N, 72° 40′ W
(fe.) 2002 wiar det öler juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai. (mo.) 2002 wus dåt ouder iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Täisdi. (sö.) 2002 wiar dit taust Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Tiisdai. (hf.) 2002 waos dat tweed iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Taisdii. (go.) (Hoolmer) 2002 wås dat tweed jeer foon dat 21. jeerhunert. Dat jeer begäned mä en Teesdi. 1. Janewoore : Di Euro woort üs baarjil iinfeerd an liaset at D-Mark uf. 08. Janewoore: Aleksander Prochorow, rüs füüsiker (* 1916) 13. Marts: Hans-Georg Gadamer, tjiisk filosoof (* 1900) 17. Janewoore: Camilo José Cela, spaans skriiwer (* 1916) 18. April: Thor Heyerdahl, noorsk forsker (* 1914) 27. April: George Alec Effinger, amerikoons skriiwer (* 1947) September: Dieter Aschenborn, naamiibisk konstmooler (* 1915)
(fe.) 2003 wiar det traad juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Weedensdai. (mo.) 2003 wus dåt treed iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Weensdi. (sö.) 2003 wiar dit treer Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Winjsdai. (hf.) 2003 waos dat treed iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Maaderwich. (go.) (Hoolmer) 2003 wås dat treed jeer foon dat 21. jeerhunert. Dat jeer begäned mä en Weensdi. 20. Febrewoore: Joao Grimaldo, futbaal speler 01. April: Johann Lorenzen, fering büür (* 1924) 09. April: Jorge Oteiza, spaans konstmooler (* 1908) 22. Jüüne: Wasil Bykaŭ, witjrüs skriiwer (* 1924) 29. August: Vladimír Vašíček, tschechisk konstmooler (* 1919)
(fe.) 2004 wiar det fjuard juar faan at 21. juarhunert. Det wiar en skregeljuar an begand mä’n Tüürsdai. (mo.) 2004 wus dåt fiird iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Törsdi. (sö.) 2004 wiar dit fjaart Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Türsdai. (hf.) 2004 waos dat fiird iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Tonersdii. (go.) (Hoolmer) 2004 wås dat fiird jeer foon dat 21. jeerhunert. Dat jeer begäned mä en Tünersdi. 01. Jüüle: Horst Köhler wurd tu a bundespresident weelet. 02. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan George W. Bush tu a president. 11. Nofember: At Friisk Gesäts woort beslööden. 05. Jüüne: Ronald Reagan, 40. president faan Ameerikoo (* 1911) 14. August: Czesław Miłosz, poolsk-amerikoons skriiwer (* 1911)
(fe.) 2005 wiar det füft juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj (mo.) 2005 wus dåt füft iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Saneene. (sö.) 2005 wiar dit fifst Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Seninj. (hf.) 2005 waos dat fuft iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Soneene. (go.) (Hoolmer) 2005 wås dat füft jeer foon dat 21. jeerhunert. Dat jeer begäned mä en Saneene. 05. Febrewoore: Faure Gnassingbé wurd president faan Toogo efter a duas faan Gnassingbé Eyadéma. 20. Febrewoore: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 25. Febrewoore: Faure Gnassingbé treed üüs president faan Toogo turag. 24. April: Presidentskapswool uun Toogo; wool faan Faure Gnassingbé tu a president. 27. April: Peter Harry Carstensen wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 22. Nofember: Angela Merkel wurd aachst kansler faan Tjiisklun. 05. Febrewoore: Gnassingbé Eyadéma, president faan Toogo, 1967-2005 (* 1935) 02. April: Paap Johanes Paul II., baskop faan Room (* 1920)
(fe.) 2006 wiar det seekst juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai. (mo.) 2006 wus dåt seekst iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Sandi. (sö.) 2006 wiar dit sokst Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Sendai. (hf.) 2006 waos dat seekst iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Sondii. 9. Oktuuber: Toomas Hendrik Ilves wurd president faan Eestlun. 27. Janewoore: Johannes Rau, tjiisk poliitiker an aachst bundespresident faan at bundesrepubliik faan Tjiisklun (* 1931) 16. Mei: Elisabeth Karin von Arronet, tjiisk-baltisk konstmooler, graafiker an konstleerer (* 1917)
(fe.) 2008 wiar det aachst juar faan at 21. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä'n Teisdai. (mo.) 2008 wus dåt oocht iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Täisdi. (sö.) 2008 wiar dit aachst Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Tiisdai. (hf.) 2008 waos dat aacht iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Taisdii. 28. Mei: Nepaal wurd en republiik. 23. Jüüle: Ram Baran Yadav wurd iarst president faan Nepaal. 04. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Barack Obama tu a president. 19. Nofember: John Key wurd 38. premier-minister faan Nei-Sialun. 22. Deetsember: Aboubacar Somparé, a president faan't natschunaalfersoomling, wurd stelfertreeden president faan Guinea efter a duas faan Lasana Condé. 23. Deetsember: Det wiar en putsch uun Guinea: koptein Moussa Dadis Camara wurd president faan Guinea. 11. Janewoore: Edmund Hillary, neisialuns berigstiiger (* 1919) 03. August: Aleksander Solschenitsyn, rüs skriiwer (* 1918) 22. Deetsember: Lansana Conté, president faan Guinea (* 1934)
(fe.) 2009 wiar det njüügenst juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai. (mo.) 2009 wus dåt nüügent iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Törsdi. (sö.) 2009 wiar dit niigenst Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Türsdai. (hf.) 2009 waos dat njugent iir foon dat 21. iirhonert. Et iir begaant mä en Tonersdii. 05. April: Lars Løkke Rasmussen wurd premierminister faan Denemark. 27. September: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 03. Deetsember: A president faan Guinea, Moussa Dadis Camara, wurd uun en atentaat ferwundet. Sékouba Konaté wurd president faan't lun.
(fe.) 2000 wiar det letst juar faan det 20. juarhunert. Det wiar en skregeljuar an begand mä’n Saninj. 27. Febrewoore: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 17. Jüüle: Dr. Baschar al-Assad wurd president faan Syrien. 01. August: Moshe Katsav wurd president faan Israel. 07. Oktuuber: Henri wurd grathertooch faan Luksemborig. 07. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan George W. Bush tu a president. 10. Deetsember: Ion Iliescu wurd president faan Rumeenien. 08. Febrewoore: Ion Gheorghe Maurer, rumeensk poliitiker (* 1902) 21. Mei: John Gielgud, ingels schauspeler (* 1904) 29. September: Jopie Huisman, waastfresk konstmooler (* 1922) 01. Nofember: Steven Runciman, britisk histooriker (* 1903)
(fe.) 2012 wiar det twaalewst juar faan at 21. juarhunert. Det wiar en skregeljuar an begand mä’n Söndai. (mo.) 2012 wus dåt tweelewt iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir beganed ma’n Sandi. (sö.) 2012 wiar dit twelefst Jaar fan dit 21. Jaarhön’ert. Dit Jaar bigent me en Sendai. 18. Marts: Joachim Gauck wurd tu a president faan't bundesrepubliik faan Tjiisklun weelet. 08. April : Puasksöndai. 06. Mei: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 15. Mei: François Hollande wurd president faan Frankrik. 17. Mei : Hemelfaart. 12. Jüüne: Torsten Albig wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 27. Jüüle : Olympisk Somerspalen began uun London. 6. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: welerwool faan Barack Obama tu a president. 18. Marts: George Tupou V., Köning faan Tonga (b. 1948) 25. August: Neil Armstrong, US-ameerikoons astronaut († 1930) 30. Jüüne: Yitzhak Shamir, 7. premier-minister faan Israel (b. 1915) 01. Janewoore: Föör 10 juar as a Euro üs baarjil iinfeerd wurden. 28. Janewoore: At Nuurdfresk Wikipedia hää en neien skak füngen efter det münster faan't Waastfresk an Saaterfresk Wikipedia. 08.-11. Febrewoore: Interfriisk Büürendraapen uun't Saaterlun. 21. Febrewoore: Radio Öömrang üüb KW 25. Febrewoore: Biike-Empfang, sh:z-beracht Febrewoore: Nei Halunder wurdenlist uun't näät! 24. Maarts: Nei Fering-Öömrang spreegwurdleksikon woort föörsteld.
Naibel as en stää än gemiine önj Nordfraschlönj. Dåt hiirt tut Åmt Söödtuner. Di Gräine Küstwäi mååget diilj foon e ååstgränse foon e stää. Stäädiile foon Naibel: Deesbel (ap Tjüsch: Deezbüll, ap Dånsch: Dedsbøl) Deesbel-Borj (ap Tjüsch:Deezbüll-Burg, ap Dånsch: Dedsbøl-Borg) Lungstuft (ap Tjüsch än Dånsch: Langstoft) Ülbel (ap Tjüsch: Uhlebüll, ap Dånsch: Ullebøl) Gåås (ap Tjüsch: Gath, ap Dånsch: Gade) Teegelwang (ap Tjüsch: Tegelwang, ap Dånsch: Tegelvang) Naibel wårt dåt jarst tooch önjt iir 1436 nåmd, iirtids uner di noome Nubul. Bit tu e önjfång foont 20.iirhunert wus Naibel mör unti maner en toorp. Ouers dan mör än mör tu en ferkiirsknooteprak tu da ailönje än hålie. 1887 köm e marschboon, wat Naibel ma Hamborj ferbün än sü kömen uk mör kuupmansmansche eefter Naibel. Di Hindenborjdoom köm 1927, wat et ailönj Sal ma e boon ferbant. Önjt iir 1920 wörd Naibel tu e Krisstää foon Söödtönder. Dan di 1. Januar 1960 wörd Naibel en rucht stää. 1970 wus Naibel niin krisstää mör amdåt da krise Söödtönder, Ääderstää än Hüsem tuhuupe läid wörden tu e Kris Nordfraschlönj, sü as et diling nuch as. Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner. Stääpartnerschap: Ferianagt Könangrik Malmesbury, Änglönj,
DNA as det ingelsk ufkörtang för Desoxyribonukleinsüren (DNS). DNA as en biomoleküül an drait informatjuunen am't ferarwin. Hat sat uun a kromosoomen. Uun't DNA san geneetisk informatjuunen för't produktjuun faan RNA. En wichtag skööl faan RNA as mRNA mä informatjuunen för a stoofwaksel uun en sel. Commons: Desoxyribonukleinsüren – Saamlang faan bilen of filmer Mitochondriol DNA Nukleotid
Haliglun (üüb Halunder: deät Lun; üüb Tjiisk an Deensk: Helgoland; üüb Ingels: Heligoland) as en eilun uun a Nuurdsia. Diar wene 1.407 mensken (2011), amanbi 500 diarfaan snaake Halunder. At eilun as dial faan de Pinneberig Kreis. Haliglun bestäänt ütj tau eilunen: Haliglun an De Hallem. Kanin Selag Grä Selag Triituankub Luum Grat Alk Malmuk Dööskop Faan 1807 ap tu 1890 wiar Haliglun en britisk kolonii. A onerguwernöören an guwernöören wiar: Hat jeew en siaslacht uun Mei 1864 twesken Preussen, Uasterrik an Denemark uun de Naist Sleeswich-Holstians Krich nai bi't eilun. Ialtörn Haliglun Ialtörn Haliglun De Hallem Efter det 2011 Folksteeling, Statistikamt Nord [1]. d’Auvergne, Corbet James uun Marshall, John Royal Naval Biography The London Gazette, November 12, 1814: Downing-Street, November 11, 1814. His Royal Highness the Prince Regent has been pleased, in the name and on the behalf of His Majesty, to appoint Henry King Esq. Lieutenant-Colonel in the Army, to be Lieuteuant-Governor of the Island of Heligoland. The London Gazette, Tuesday September 29, 1840: Downing Street, September 28, 1840. The Queen has been pleased to appoint John Hindmarsh, Esq. Captain in the Royal Navy, to be Lieutenant Governor of the Island of Heligoland. The London Gazette, Tuesday March
(fe.) 1788 wiar det aacht-an-tachentigst juar faan det 18. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai uun de Gregoriaans kalender. 02. Janewoore: Georgia wurd de fjuard bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 09. Janewoore: Connecticut wurd de füft bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 26. Janewoore: At steed Sydney, Austraalien, wurd grünjlaanjen. 06. Febrewoore: Massachusetts woort en dial faan a Ferianagt Stooten. 28. April: Maryland wurd de sööwenst bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 23. Mei: South Carolina wurd de aachst bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 21. Jüüne: New Hampshire wurd de njüügenst bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 25. Jüüne: Virginia wurd de tjiinst bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 26. Jüüle: New York wurd de elwenst bundesstoot faan dön Ferianigt Stooten. 14. Deetsember: Kaarl IV. wurd köning faan Spanje. De äälst koord faan Sydney (1789) Köning Kaarl IV. faan Spanje (1789) 09. Ismoune: Hans Peter Feddersen (Di Ålere), kunstmååler († 1860) 22. Janewoore: George Gordon Byron, britisk skriiwer († 1824) 05. Febrewoore: Robert Peel, premier-minister faan det Ferianigt Köningrik († 1850) 10. Febrewoore: Johann Peter Pixis, tjiisk klawiarspeler an komponist († 1874) 12. Febrewoore: Carl Reichenbach, tjiisk cheemiker († 1869) 22. Febrewoore: Arthur Schopenhauer, tjiisk filosoof († 1860) 24. Febrewoore: Johan Christian Clausen Dahl,
De Huuge (uwe Tutsk: Hooge; uwe Däänsk: Hoge) is en halii foon dä Nöördfreesk Ailööne. E halii is ok en gemeende öön't Amt Polweerm öön'e Krais Nöördfreesklöön. Et gemeende heet 109 jude (2011). De Huuge as dat seekstgrotst nöördfreesk ailöön. Tu e nöörd foon't ailöön is e Söler Ia, tu e uust is e Söönsheern, tu söö'uust is et ailöön Polweerm, tu e sööwäst sän et ailöön Nöörderuug än de Nöörderuug Söön, än tu e wäst is e Japsöön. Et ailöön heet fole weerwe. De grotste weerwe uwe't ailöön sän Iipkensweeref (Ipkenswarft) än Bakensweeref (Backenswarft) öön e nöörd än Madeltrit (Mitteltritt), Hansweeref (Hanswarft) än Okensweeref (Ockenswarft) öön e söö. Ööre weerwe sän: Schorkweeref (Kirchwarft) Okelutsweeref (Ockelützwarft) Folkertsweeref (Volkertswarft) Wästerweeref (Westerwarft) Lorensweeref (Lorenzwarft) Stöörmflööd 1962 Nordfriesland, citypopulation.de
Di friisk Spraaken sen en Skööl fan trii Spraaken. Ja hiir tö di Nuurđseegermansk Twiig fan di Weestgermansk Spraaken. Friisk wiar bit tö dit sokstainst Jaarhönert di Spraak fan Amt en Rocht ön di Weeterkantenlönen mund Vlie naa Weesten di -Weeser ön Uasten. Diareeđer es di Spraak ön Uastfriislön ütstürewen. Deling (2021) uur Friisk jit fan ombi 400.000 mensken snaaket, fuaral ön dit holönsk Lön Friislön. Uk sen ön Nuurđfriislön muar friisk Spreekwiisen bihölen blewen. Naist tö di nuurđfriisk Spraaken jeft et jit tau üđer friisk Spraaken. Sa uur dit Weestfriisk fan ombi en Trēr fan di 640.000 Mensken ön di neđerlöns Provins Fryslân. Seeltersch es di Leest fan di uastfriisk Spraaken. Ombi 2.000 Mensken snaki jit Saterfriisk/Seelters, wat ön dit Saterlön ön Oldenborig uuni. trii Spraakentwiigern sen fiir ütenachtler gingen. Aaftinoch ken Mensken, wat forskelig friisk Spraaken keen, jam ek muar forstuun. Jurtkamst foon di frasche spräke Theodor Siebs Hermann Möller Swadesh list nuurdfresk Friiske spräke (üp Fastlönsfriisk) Vorlage:Germaans spriiken/sö Wikipedia aw Seeltersk Wikipedia aw Frysk
De Nees (uwe Tutsk: Langeneß, uwe Däänsk: Langenæs) is en halii foon dä Nöördfreesk Ailööne. Ju lait saalik foon Feer än heet 21 weerwe. E halii is tohuup mä Uallöön ok en gemeende öön't Amt Polweerm öön'e Krais Nöördfreesklöön. Et gemeende heet 135 jude (2011). De Nees as dat fuftgrotst nöördfreesk ailöön. Boye Richard Petersen (1869-1943), skapskapitään Stöörmflööd 1962 Nordfriesland, citypopulation.de
Deesbel as en gemiinde ma amänbai 1000 manschne. Bit 1950 wus Deesbel poliitisch seelewstandi, sunt jü tid hiirt et tu Naibel än as deerfoon en stäädiilj. E Deesbeler schörk wörd önjfång foont 13. iirhunert bäged. Önjt iir 1362 wörd Deesbel foon e tweed Marcellusflödj swåår drååwed. Tut iinje foont 14. iirhunert wörd deerma önjfångd dåt gebiit bit Moosbel intudiken. Dåt jarst tooch nåmd wörd et stää di 1. November 1436 as Dedesbul önj en list foon e bischof Nicolaus IV. Wulf. Bait iinje foont 15. iirhunert füng Deesbel en huuwen, 1523 wörd e reformation infjard. Sunt 1555 jeeft et en schölj. Frasch Museeum Naibel-Deesbel Apostelschörk (14. iirhunert) Carl Ludwig Jessen Katharine Ingwersen Nis Albrecht Johannsen di jungere Benedikt Momme Nissen Synje Norland Deesbel (1895) Stäädiile foon Naibel: Deesbel, Deesbel-Borj, Lungstuft, Ülbel, Gåås, Teegelwang.
1835 wiar det fiiw-an-dörtigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender. 15. Febrewoore: Serbien feit en ferfaadang. 24. Febrewoore: Julius Vogel, premierminister faan Nei-Sialun († 1899)
Eestlun [ˈe:stlʊn], amtelk Republiik faan Eestlun (üüb Eestnisk: Eesti an Eesti Vabariik), as en lun uun a nuurduast faan Euroopa. Uun a nuurd an a waast leit at Uastsia an uun a uast Ruslun. At lun hee 1.315.944 lidj (1. Janewoore 2016). At hoodsteed as Tallinn. Eestlun leit twesken 59.5° an 57.3° (faan a nuurd tu a süüd) an 21.5° an 28.1° (faan a waast tu a uast). At lun as amanbi aachtsis letjer üüs Tjiisklun. At lun dialt grensen mä tau lunen. Det lingst grens (333 km) faan't lun wurt mä Letlun an det kurtst (324 km) mä Rüslun diald. A eeg faan Eestlun bi de Uastsia as 3794 km lung an lingt faan a mös faan de Narva Struum uun a nuurduast tu nai bi Metsapoole uun a süüdwaast. De lingst struum uun Eestlun as de Võhandu Struum, wat sin kwel uun a süüduast faan't lun hee. A struum leept tu a nuurduast iin uun de Lämmijärv (of Warem Sia). Eestlun hee bluat letj berger. De huuchst berig faan't lun as de Suur Munamägi (of Grat Ai Berig), wat uun a süüduast faan't lun leit an 318 m huuch as. Dön fjauer gratst eilunen faan't lun san Saaremaa
Tirana (albaansk uk Tiranë [tiˈɾanə], geegisk Tirona) as det hoodstääd faan Albaanien. Diar sat uk at parlament. At stääd hää 11 stäädgemeenen an 13 lungemeenen: Commonskategorii: Tirana – Saamlang faan bilen of filmer Tirana.gov.al
(fe.) 1912 wiar det twaalewst juar faan at 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Mundai uun de Gregoriaans kalender an mä’n Söndai uun de Juliaans kalender. (mo.) 1912 wus dåt tweelewt iir foon dåt 20. iirhunert. Et iir beganed ma’n Moundi önj di Gregoriåånsch Kaläner. 06. Janewoore: New Mexico wurd de 47. stoot faan dön Ferianigt Stooten. 14. Febrewoore: Arizona wurd de 48. stoot faan dön Ferianigt Stooten. 05. Mei-27. Jüüle: Füft Olympisk Spalen faan’t naitidj wiar uun Stockholm. 14. Mei: Christian X wurd köning faan Denemark. 10. Jüüle: William Massey wurd 19. premier-minister faan Nei-Sialun. 08. Oktuuber: De Iarst Balkaankrich begand. 13. Oktuuber: Witjdün woort en aanj gemeen. 05. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Woodrow Wilson tu a president. 28. Nofember: Suwereniteet för Albaanien 15. Mei: Kim Il-sung, iarst president faan Nuurdkorea († 1994) 17. Oktuuber: Albino Luciani, üüs Johanes Paul I. baskop faan Room († 1978) 01. Jüüle: Harriet Quimby, US-ameerikoons fliiger (* 1875) 14. Mei: Frederik VIII., köning faan Denemark († 1843) 30. Jüüle: Keiser Meiji faan Jaapaan (* 1852)
Delaware [ˈdɛləwɛɹ] as sunt 1787 en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj't nordååsten foon't lönj. Önj't norden läit Pennsylvania, önj't ååsten e Atlantik än önj't sööden än weesten Maryland. Dåt heet 973.764 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Dover. E diiljstoot läit aw't nordååsten foon't Delmarva Huulewailönj. Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san: Delaware heet 3 counties: USA: States, citypopulation.de USA: Delaware, citypopulation.de USA: Administrative Division, citypopulation.de 38.9108325-75.5276699Koordinaaten: 38° 55′ N, 75° 32′ W
1766 wiar det seeks-an-söstigst juar faan det 18. juarhunert. At juar begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender. 14. Janewoore: Christian VII. wurd köning faan Denemark an Noorweegen. Ünbekäänd Dootem Henry Cavendish fanjt ütj, dat weederstof en element as. 14. Janewoore: Frederik V., köning faan Denemark an Noorweegen (* 1723)
Detlev von Liliencron (Friedrich Adolf Axel Freiherr von Liliencron; * 3. Juni 1844 uun Kiel; † 22. Juli 1909 uun Alt-Rahlstedt, sant 1937 en dial faan Hamboreg) wiar en tjiisken dachter an skriiwer faan fertelingen an teaaterstaken. Detlev von Liliencron wurd 1844 uun Kiel bäären. Hi wiar iarst bi't militär an do uun a verwaltung uunstäld. Do wurd hi en freien skriiwer. 1883 kaam sin iarst saamling faan gedichten „Adjutantenritte und andere Gedichte“ ütj. Do fuligt „Eine Sommerschlacht“ (1887), „Unter flatternden Fahnen“ (1888) und „Der Heidegänger“ (1893). Sin lyrik woort tu a Naturalismus reeegent. 1882 wurd hi hardesföögels üüb Pelwerem. Diar entstän „Trutz, Blanke Hans“. Liliencron stoorew 1909 uun Alt-Rahlstedt. Tau bekänd staken, wat mä Nuurdfriisklun tu dun haa, san Wikisource: Trutz Blanke Hans (tjiisk) an Wikisource: Pidder Lüng (tjiisk) Wikisource: Pider Lüng auersaat faan Nis Albrecht Johannsen. Detlev Freiherr von Liliencron uun't Tjiisk Biografii
1836 wiar det seeks-an-dörtigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai. 11. April: Iarst tuptreeden faan det Sleeswigisk Stendefersoomling. 15. Jüüne: Arkansas wurd de 25. stoot faan dön Ferianigt Stooten. 08. Janewoore: Lourens Alma-Tadema, ingels-waastfresk konstmooler († 1912) 08. Jüüle: Joseph Chamberlain, britisk stootsmaan († 1914) 10. Jüüne: André-Marie Ampère, fransk Füüsiker en Mathemātiker (* 1775) 20. Jüüne: Emmanuel Joseph Sieyès, fransöösk poliitiker (* 1748) 28. Jüüne: James Madison, 4. president faan dön Ferianigt Stooten (* 1751) 17. September: Antoine-Laurent de Jussieu, fransöösk botaaniker (* 1748) 06. Nofember: Karl X., köning faan Frankrik (* 1757)
1947 wiar det sööwen-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender. 20. April: Frederik IX. woort könang faan Denemark. Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian. 29. April: Hermann Lüdemann wurd minister-president faan Sleeswich-Holstian. 15. August: Indien feit sin Suwereeniteet. 05. Jüüle: Sony Labou Tansi, kongoleesk skriiwer († 1995) 26. Oktuuber: Hillary Clinton, US-ameerikoons poliitiker. 07. April: Henry Ford, amerikoonsk ütjfinjer (* 1863) 20. April: Christian X., köning faan Denemark (* 1870)
Halaglun, (ha.) Deät Lun as en eilun uun a Nuurdsia an en gemeen uun a Kreis Pinneberg. Diar wene amanbi 1.300 minsken. Koord faan Halaglun, 1909. Mä jo ual nöömer. Loftbil faan Halaglun an a Hallem Heinrich Claassen James Krüss Bi de Boak: "Bi't biak"; de Boak = sjauerhuket ialtürn mä en köölial. Bi de Spukkerbuud: "Bi't spöökelsskine". Bop de Kark: "Boowen/bääft at sark". Bop Stak: "Boowen/bääft at staach"; Stak = staach, diar at tjüch faan a hüsang ufhual skul. Dogger Goat: "Grat alk jaat". Fürrit Goat: "Jong luum jaat". Happot Wai: "Siahaas wai". Hingsgaars: eegentelk "Hingstgäärs", oober uk: "Skuulplaats". Hölker Goat: "Strunsnek jaat". Iip de Suaat: "Üüb a suas". Karkhiar-Spichal-Goat: "Prääster-Spichal-jaat"; det letj jaat bi't katuulsk sark Sankt Michael füng di nööm üüb föörslach faan prääster J. Bernhard tu iaren faan san föörgunger Carl Spichal († 1984). Koksen Goat: "Kinkhurn jaat". Kürt Wai: "Kurt wai". Lung Wai: "Lung wai". Ool Komeedi Wai: "Wai bi't ual teooter". Om Was: "Am waast". Rekwai: "Rakwai". Siisken Hörn: "Flaaksfinken huk". Snep Goat: "Snep jaat". Spriin Goat: "Sprian jaat". Steanakker: "Stianääker". Störtebekers Hörn: "Störtebekers huk"; Klaus Störtebeker wiar di hood faan a "Vitalienbredern". Wan a Halagluner ialtürn gud tu sen as, haa wi banen
1821 wiar det ian-an-twuntigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Mundai. 25. Marts: Det Greks Rewolutschoon begand. 28. Jüüle: Peruu, suwereeniteet faan Spoonien. 10. August: Missouri wurd det 24. stoot faan dön Ferianigt Stooten. 15. September: Guatemaala woort suwereen. Honduuras woort suwereen. Nikaraagua woort suwereen. 28. Nofember: Di waastelk dial faan Panama woort suwereen. 09. April: Charles Baudelaire, fraansöösk dachter († 1867) 14. August: Waling Dykstra, waastfresk skriiwer († 1914) 11. Nofember: Fjodor Michailowitsch Dostojewski, rüs skriiwer († 1881) 05. Mei: Napoleon Bonaparte, fraansöösk keiser (* 1769)