rlitschk/wikidir huggingface dataset:
George Gordon Noel Byron, 6. Baron Byron (* 22. Janewoore 1788 uun London; † 19. April 1824 uun Messolongi, Griichenlun), bekäänd üs Lord Byron, wiar en britisken dachter faan't ingelsk romantik. Hi wiar di aatj faan Ada Lovelace an hää för't greks rewolutsion streden. Sodenang hää hi uk Harro Harring käänenliard. Fugitive Pieces. 1806. Poems on Various Occasions. Hours of Idleness. 1807. Epitaph to a Dog. 1808. English Bards and Scotch Reviewers. 1809. Childe Harold’s Pilgrimage. Cantos 1–2. 1812. The Giaour. The Bride of Abydos. 1813. The Corsair. Lara. Ode to Napoleon Buonaparte. 1814. Hebrew Melodies. 1815. The Prisoner of Chillon. 1816. When in pain. 1816. The Siege of Corinth. Parisina. Childe Harold’s Pilgrimage, Canto 3. The Prisoner of Chillon. 1816. Manfred. 1817. Beppo. Childe Harold’s Pilgrimage, Canto 4. 1818. Mazeppa. Don Juan. Cantos 1–2. 1819. Marino Faliero. Don Juan. Cantos 3–5. Cain. The Two Foscari. Sardanapalus. 1821. Vision of Judgement. 1822. Don Juan. Cantos 6–14. 1823. Don Juan. Cantos 15–16. 1824. Commonskategorii: George Gordon Byron – Saamlang faan bilen of filmer Wikiquote: George Gordon Byron (sjiisk)
Oregon [ˈɒr(ɪ)ɡən] as en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj't nordweesten foon't lönj. Dåt heet 4.217.737 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Salem. Oregon as di nüügentgrutste diiljstoot önj da Feriind Stoote. Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san: Oregon heet 36 counties: Kiik uk deer: List foon counties önj Oregon MH BK WL UN UM MR GR HA LK KL DC CR JE WH GL SH WS HR ML CK MN LN LA DO JC JO CU CS BE LC PK YM TL WA CO CL USA: States, citypopulation.de USA: Oregon, citypopulation.de 43.935833333333-120.575Koordinaaten: 43° 56′ N, 120° 35′ W
A Weederwirem, (fe.) Weederwörem (Hylotrupes bajulus) as en insekt an hiart tu't famile faan a Hurnkraaben. A mantjin haa lung feelern, diar ütjsä üs hurner. Det maask as di Weederwirem. So hiart ham det uun, wan weederwirmer uun a gang san. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Weederwirmer Wikispecies hää en artiikel tu: Weederwirmer
At Romantik wiar en tidj uun't kultuurhistoore aanj faan't 18. juarhunert bit maden 19. juarhunert. Hat hed iinflööd üüb moolerei, literatuur an musiik, man uk üüb filosofii an wedenskapen. Hör kääntiaken wiar det ufkiar faan a klasitsismus hen tu en aanj, muar regionaal kultuur. Diaram snaaket am uk faan sjiisk romantik of ingelsk romantik, diar ei föl mäenööder tu dun hed. Daalang woort di ütjdruk uk brükt för sentimentaliteet of lingen. Ääder romantik (1795–1804) Huuch romantik (1805-1815) Leed romantik (1815-1848) Uun a moolerei an musiik hää't romantik bit aanj faan't 19. juarhunert uundüüret. Renaissance • Manierismus • Barok • Rokoko • Klasitsismus • Romantik • Historismus • Reformbaukonst • Realismus • Moderne • Postmoderne • Impresionismus • Ekspresionismus Commonskategorii: Romantik – Saamlang faan bilen of filmer Wikiquote: Romantik (sjiisk)
En liknang uun a matematiik as en ütjsaag diarauer, dat tau termen likedenang san. Det tiaken diarför as det liknangstiaken („=“) . T 1 = T 2 {\displaystyle T_{1}=T_{2}} Diarbi as di term T 1 {\displaystyle T_{1}} di lachter ääg an T 2 {\displaystyle T_{2}} di rochter ääg faan't liknang. Wan tumanst ään faan jo termen faan en wariaabel ufhinget (miast "x" näämd), do as det liknang en ütjsaagfurem. Det koon en woor of en ferkiard ütjsaag wees; det hinget diarfaan uf, hün taal för "x" iinsaat woort. Wan det iinsaat taal tu en woor ütjsaag feert, do as det ütjsaagfurem liaset. Det taal as do det liasang. Wan diar tau of muar liknangen san, do as det en liknangsüsteem. Det liasang skal aal a liknangen tu en woor ütjsaag maage. Mä det süstemaatisk liasin faan liknangen befaadet ham a skuulmatematiik faan't 7. skuuljuar uun. efter lineariteet Lineaar liknangen Eilineaar liknangen Algebraisk liknangen Bröökliknangen Rutliknangen Eksponentialliknangen Trigonomeetrisk liknangen efter ünbekäänden Algebraisk liknangen Diophantisk liknangen Diferensenliknangen Funktjunaalliknangen Diferentialliknangen Integraalliknangen Lineaar algebra Ütjsaagenloogik Commonskategorii: Liknangen – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Liknangen (sjiisk)
Mä en koordinaatensüsteem koon am ponkter uun en geomeetrisken rüm fäästlei. Diarför skal en nulponkt fäästlaanj wurd. A koordinaaten racht jo efter didiar nulponkt. Koordinaaten för hüdranten Struatenskilt Schachburd Stäädploon Commonskategorii: Koordinaatensüsteemen – Saamlang faan bilen of filmer Polaarkoordinaaten
Taal(en)teorii as en fääk uun a matematiik. Hat befaadet ham mä hial taalen (mengde Z {\displaystyle \mathbb {Z} } ). Al sant ualang tidjen woort diarauer spikeliaret, hü a taalen mäenööder tuuphinge. Primtaal, primfaktooren, primtaaltwanlanger Dialboorkaid, gratst gemiansoom dialer, dialen mä rest (modulo) Kongruensen Diophantisk liknangen Pythagoreesk taalen Perfekt taalen Sats faan Fermat Sats faan Euler Eukliidisk algoritmus Riemann san ferdacht Taalenteorii spelet en grat rol uun a krüptografii. Wan dooten ütj seekerhaidsgrünjer ünkäänboor maaget wurd skel, do woort mä grat primtaalen reegent (RSA-krüptografii). Commonskategorii: Taalenteorii – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Taalenteorii (sjiisk)
Analysis (ütjspreegen: [aˈnaːlyzɪs]) as en dial faan a matematiik. Det wurd komt faan't greks ανάλυσις 'apliasang'. A grünjlaagen för didiar twiig kaam faan Gottfried Wilhelm Leibniz an Isaac Newton; jo näämd det infiniteesimaalreegnang. Sant Leonhard Euler as det en gudkäänden dial faan a matematiik. Uun a analysis gongt det am a reel taalen R {\displaystyle \mathbb {R} } an a kompleks taalen C {\displaystyle \mathbb {C} } mä hör geomeetrisk, aritmeetisk, algebraisk an topoloogisk eegenskapen. Wichtag fraagen drei jo am a grenswäärs, am matemaatisk fulgen an rän an fööraal am funksioonen. Bedüüden matemaatikern üüb det fial faan a analysis wiar: Gottfried Wilhelm Leibniz Isaac Newton Leonhard Euler Augustin-Louis Cauchy Bernhard Riemann Srinivasa Ramanujan An diar san uk daalang noch flook fraagen ei liaset. Diferentiaalreegnang Integraalreegnang Funksioonenteorii Commonskategorii: Analysis – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Analysis (sjiisk) Wikibooks: Analysis 1 (sjiisk) Wikibooks: Mathematik 5, Analysis (sjiisk)
Lineaar algebra as en dial faan a matematiik. Hat befaadet ham mä vektorrümer an lineaar funksioonen. Fööraal gongt det am lineaar liknangsüsteemen an matritsen. Bispal Aatj an dring san tuup 62 juar ual. Föör 6 juaren wiar di aatj 4-sis so ual üs san dring. Hü ual san's? Diar koon am son liknangsüsteem faan maage (a=aatj, d=dring): ( 1 ) a + d = 62 ( 2 ) a − 6 = 4 ⋅ ( d − 6 ) {\displaystyle {\begin{matrix}(1)&a+d&=&62\\(2)&a-6&=&4\cdot (d-6)\end{matrix}}} Nü wurd a liknangen amsteld, so dat jo detsalew furem fu. Lachter ääg a wariaabeln, rochter ääg a taalen: ( 1 ) a + d = 62 ( 2 ) a − 4 d = − 18 {\displaystyle {\begin{matrix}(1)&a&+&d&=&62\\(2)&a&-&4d&=&-18\end{matrix}}} Tu't liasin jaft at flook metooden. Heer woort det aditsioonsmetood brükt, an det boowenst liknang faan det onerst uftaanj: a − 4 d − ( a + d ) = − 18 − 62 − 5 d = − 80 {\displaystyle {\begin{aligned}a-4d-(a+d)&=-18-62\\-5d&=-80\\\end{aligned}}} Do woort efter d apliaset, d = 16 {\displaystyle d=16} , di dring as 16 juar ual. Det liasang woort uun't iarst liknang iinsaat: a + 16 = 62 {\displaystyle a+16=62} An diar komt do a =
Cramer sin reegel as en metood, am linear liknangsüsteemen tu liasin. Hat as näämd efter Gabriel Cramer. (1) Det liknangsüsteem uun normoolfurem 1 x 1 + 2 x 2 = 3 4 x 1 + 5 x 2 = 6 {\displaystyle {\begin{matrix}\color {blue}{1}\,\color {black}x_{1}+\color {blue}{2}\,\color {black}x_{2}=\color {green}{3}\\\color {blue}{4}\,\color {black}x_{1}+\color {blue}{5}\,\color {black}x_{2}=\color {green}{6}\end{matrix}}} (2) Det ütjwidjet koefisientenmaatriks ( A b ) = ( 1 2 3 4 5 6 ) {\displaystyle {\begin{pmatrix}\color {blue}{A}&\color {green}b\end{pmatrix}}=\left({\begin{array}{cc|c}\color {blue}{1}&\color {blue}{2}&\color {green}{3}\\\color {blue}{4}&\color {blue}{5}&\color {green}{6}\end{array}}\right)} (3) Liasang efter Cramer sin reegel (det=determinant) x 1 = det ( A 1 ) det ( A ) = det ( 3 2 6 5 ) det ( 1 2 4 5 ) = 3 ⋅ 5 − 6 ⋅ 2 1 ⋅ 5 − 4 ⋅ 2 = 3 − 3 = − 1 {\displaystyle x_{1}={\frac {\det(A_{1})}{\det(A)}}={\frac {\det {\begin{pmatrix}\color {green}{3}&\color {blue}{2}\\\color {green}{6}&\color {blue}{5}\end{pmatrix}}}{\det {\begin{pmatrix}\color {blue}{1}&\color {blue}{2}\\\color {blue}{4}&\color {blue}{5}\end{pmatrix}}}}={\frac {3\cdot 5-6\cdot 2}{1\cdot 5-4\cdot 2}}={\frac {3}{-3}}=-1\qquad } x 2 = det ( A 2 ) det ( A ) = det ( 1 3 4 6 ) det ( 1 2 4 5 ) = 1 ⋅ 6 − 4 ⋅ 3 1 ⋅ 5 − 4 ⋅ 2 = −
Uun a matematiik as en maatriks (muartaal: matritsen) en rochthuket uunsaamlang (en tabel) faan taalen. Mä sok matritsen koon am reegne. Jo spele en grat rol uun a lineaar algebra. Fööraal halep jo bi't liasin faan lineaar liknangsüsteemen. Det wurd Matrix as 1850 faan James Joseph Sylvester diarför iinfeerd wurden. Üüb det bil rochts schochst dü en maatriks a i j {\displaystyle a_{ij}\,} mä m ⋅ n {\displaystyle m\cdot n} elementen (taalen) uun m {\displaystyle m} räen an n {\displaystyle n} türner. Diarbi wurd mä i {\displaystyle {i}} a räen an mä j {\displaystyle {j}} a türner tääld. Det iarst element lachts boowen het a 11 {\displaystyle a_{11}} an det leetst element rochts oner het a m n {\displaystyle a_{mn}} . Commonskategorii: Maatriks – Saamlang faan bilen of filmer Cramer sin reegel
Uun't lineaar algebra as det determinant en taal, diar tu en kwadraatisk maatriks hiart, an ütj jo enkelt iindracher beregent wurd koon. Hat halept t.b. bi't liasin faan lineaar liknangsüsteemen an bi't woluumenbereegnang. Bereegnang bi en 2 × 2 {\displaystyle 2\times 2} -maatriks A = ( a b c d ) {\displaystyle A={\begin{pmatrix}a&b\\c&d\end{pmatrix}}} mä det formel det A = | a b c d | = a d − b c {\displaystyle \det A={\begin{vmatrix}a&b\\c&d\end{vmatrix}}=ad-bc} Commonskategorii: Determinanten – Saamlang faan bilen of filmer
Numeerisk matematiik of uk numeerik as en fääk faan a matematiik. Hat befaadet ham mä algoritmusen, am matemaatisk fraagen tu liasin. Fööraal gongt det diaram, bereegnangen mä kompjuutern trochtufeeren, tun bispal det taal Pi ( π {\displaystyle \pi } ) mögels genau tu bereegnin. Numeerisk metooden jaft at för en hiale rä faan matemaatisk fraagen: Feelerbereegnang Lineaar liknangsüsteemen Eilineaar liknangsüsteemen Numeerisk integratjuun Aproksimatjuun an interpolatjuun Optimiarang Diferentiaalliknangen an noch flook ööder fraagen Commonskategorii: Numeerisk matematiik – Saamlang faan bilen of filmer List faan numeerisk metooden (Wikipedia, huuchschiisk)
En algoritmus as en föörskraft, hü dü föörgung skel, am en probleem tu liasin. Diarför wurd enkelt straaler apfeerd, diar tuleetst tu't liasang feer. Fööraal uun a kompjuuterprogramiarang spele sok algoritmusen en grat rol. Di algoritmus faan Euklid as diar en bispal för, hü dü mä en uunwisang amgung skel, am di gratst gemiansoom dialer faan tau natüürelk taalen a an b tu finjen: So loong a an b ei likedenang san Tji det letjer taal faan det grater uf Det diferens an det letjer taal wurd tu a an b Wan a an b likedenang san, heest dü di gratst gemiansoom dialer (ggd) fünjen, ööders began faan föören En kompjuuterprogram küd so ütjsä: function ggd(a,b) if a = b return a else if a < b return ggd(a, b-a) else return ggd(a-b, b) end Mä a taalen 15 an 12 ging det so: 15, 12 -> 12, 3 -> 9, 3 -> 6, 3 -> 3, 3 STOP Commonskategorii: Algoritmusen – Saamlang faan bilen of filmer
En lineaar liknang as en matemaatisk liknang uun en lineaar furem. Det ment, a ünbekäänden stun uun't iarst potens, ei uun't kwadroot of uun en huuger potens. Det ütjsaagfurem koon üüb det grünjfurem redusiaret wurd: a ⋅ x = b {\displaystyle a\cdot x=b} 7 ⋅ x + 3 = 31 | − 3 {\displaystyle 7\cdot x+3=31|-3} 7 ⋅ x = 28 | : 7 {\displaystyle 7\cdot x=28|:7} x = 4 {\displaystyle x=4} Preew: 7 ⋅ 4 + 3 = 31 {\displaystyle 7\cdot 4+3=31} 28 + 3 = 31 {\displaystyle 28+3=31} 31 = 31 | w o o r {\displaystyle 31=31|woor} 3 ⋅ x + 4 ⋅ y = 12 {\displaystyle 3\cdot x+4\cdot y=12} koon efter y apliaset wurd: y = ( 12 − 3 ⋅ x ) / 4 = − ( 3 / 4 ) ⋅ x + 3 {\displaystyle y=(12-3\cdot x)/4=-(3/4)\cdot x+3} . Detdiar liknang hää ünentelk föl liasangen. Aal a liasangen lei üüb det geraad mä det funksioonsliknang: f ( x ) = − ( 3 / 4 ) ⋅ x + 3 {\displaystyle f(x)=-(3/4)\cdot x+3} . Tau (ünlik) liknangen mä tau ünbekäänden haa ünentelk föl liasangen üüb tau funksioonsgeraaden. Oober jo haa ian gemiansoom liasang diar,
At potens (faan lat. potentia, ‚määcht‘) as uun a matematiik en ufkört skriiwwiis för det wederhaalet moolnemen. Det taal, wat moolnimen woort, het grünjtaal of baasis. Det taal, wat uunsait, hüfölsis det baasis üs faktor föörkomt, het huuchtaal of eksponent. An wat diar bi ütjkomt, het potenswäärs: Potenswäärs = Baasis Eksponent {\displaystyle {\text{Potenswäärs}}={\text{Baasis}}^{\text{Eksponent}}} 3 4 = 3 ⋅ 3 ⋅ 3 ⋅ 3 = 81 {\displaystyle 3^{4}=3\cdot 3\cdot 3\cdot 3=81} Logaritmus
Trigonometrii (greks τρίγωνον trígonon ‚triihuk‘ an μέτρον métron ‚miat‘) as en fääk faan a geometrii an sodenang faan a matematiik. Hat as det triihuksliar. Miast ment am diarmä det flaak trigonometrii mä triihuken uun en flaak. Man uk üüb en kuugel, t.b. üüs eerd spelet triihuksliar en grat rol, an diar tääl hial ööder reegeln. Uun't (flaak) trigonometrii gongt det fööraal diaram, ütj enkelt gratin faan en triihuk, det san miast sidjenlengdin of winkelgratin öödern tu bereegnin. Uun en rochtwinkelt triihuk hinget di ferhual (di bröök) faan tau sidjen faan di winkel uf, di det triihuk apspäänt. Arke ferhual hää en aanjen nööm. A trii sidjen fu uk arke en aanjen nööm: Det sidj jinauer faan a rocht winkel het hüpotenuus, det sidj bi a winkel het uunkateet, an det sidj jinauer faan a winkel het jinkateet. Faan jodiar sääks mögelk betiaknangen faan sidjenferhualer haa fööraal jo trii iarsten en grat bedüüdung för't reegnin: Sinus faan α = sin ⁡ α = a c = Jinkateet Hüpotenuus Kosinus faan α = cos ⁡ α = b c = Uunkateet Hüpotenuus Tangens faan α = tan ⁡ α = a b = Jinkateet Uunkateet Kotangens faan α = cot ⁡ α
At diferentiaaalreegnang as en wichtagen dial faan't analysis an sodenang faan a matematiik. Hat as nai mä't integraalreegnang. At diferentiaalreegnang wal besteme, hü stark en funksioonskurw uunsticht of uffäält. Diarför woort ütjreegent, hü stark en tangent bi en wasen ponkt faan det funksion uunsticht. Dididar stiigfaktor woort ufleitang näämd. Am det stiigen faan det tangent bi en wasen ponkt tu bestemin, wurd leewen letjer triihuken bereegent, bit ütj det sekant (green) en tangent (blä) an ütj di diferensenkwotient en diferentiaalkwotient wurden as. Di diferentiaalkwotient as di grenswäärs (limes, ufkört: lim) faan a diferensenkwotieneten för liitjeletj diferensen Δ x {\displaystyle \Delta x} -> 0. lim x → x 0 f ( x ) − f ( x 0 ) x − x 0 {\displaystyle \lim _{x\to x_{0}}{\frac {f(x)-f(x_{0})}{x-x_{0}}}} Faan det funksion f ( x ) = x 2 − 3 x + 2 {\displaystyle f(x)=x^{2}-3x+2} koon'am det geraadenfunksion ufleite: f ′ ( x 0 ) = 2 x 0 − 3 {\displaystyle f'(x_{0})=2x_{0}-3} För ünlik slacher faan funksioonen jaft at ünlik ufleitangsreegeln. Commonskategorii: Diferentiaalreegnang – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Diferentiaalreegnang (sjiisk)
Herning as en stää ap Jutlönj. E stää läit önj weesten foon e Regjoon Midtjylland. Deer booge 50.565 manschne (2022). Dåt as e hoodstää foon jü Herning Komuun. Commons: Herning – Soomling foon bile än filme Herning kommune Denmark: Midtjylland, citypopulation.de
En tangent (faan latiinsk: tangere ‚bereer‘) as uun a geometrii en geraad, diar en matemaatisk kurw bi en wasen ponkt bereert. Wan det kurw skäären woort, do as det geraad en sekant. Wan det kurw goorei bereerd woort, do as det geraad en pasant. Det tangent spelet en grat rol üs ufleitang bi't diferentiaalreegnang. Commonskategorii: Tangenten – Saamlang faan bilen of filmer
Integraalreegnang as bütj diferentiaalreegnang di wichtagst twiig faan't matemaatisk fääk analysis. Hat hää fööraal mä areal- an woluumen-bereegnangen tu dun. Dü wel det areaal faan det flaak tesken jo tau funksioonskurwen f(x) an g(x) uun det interwal [a;b] kään. :::> :::> Do bereegenst dü iarst det integraal auer (eegentelk: oner) f(x) an tjochst det faan't integraal auer g(x) uf. Son areal woort uun integraalskriiwwiis so betiakent: ∫ a b f ( x ) d x {\displaystyle \int _{a}^{b}f(x)\,\mathrm {d} x} , För't integraalreegnang jaft at nian formeln of algoritmen. Det bereegnang erslot ham normoolerwiis ütj det diferentiaalreegnang faan en funksioon. Wikibooks: Integraalreegnang (sjiisk) Commonskategorii: Integraalreegnang – Saamlang faan bilen of filmer
Det Agbangnizoun Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a süüdwaast faan’t department. Diar wene 72.549 minsken (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Agbangnizoun. Adahondjigon mä 7.032 iinwenern Adingningon, 5.266 Kinta, 6.077 Lissazounme, 9.355 Sahe, 7.139 Kpota, 4.737 Siwe, 7.230 Tanve, 11.546 Zoungoudo, 2.930 Agbangnizoun, 11.237 insae-bj.org geonames.org
Det Bohicon Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a maden faan't department. Diar wene 171.781 minsken (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Bohicon. Agongointo mä 8.982 iinwenern Avogbana, 10.387 Gnidjazoun, 3.844 Lissezoun, 7.687 Ouassaho, 11.026 Passagon, 11.211 Saclo, 6.086 Sodohome, 18.814 Bohicon I, 40.043 Bohicon II, 53.701 insae-bj.org geonames.org
Det Covè Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a nuurduast faan't department. Diar wene 51.247 minsken (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Zogba. Houeko mä 3.598 iinwenern Adogbe, 7.979 Gounli, 3.652 Houen-Hounso, 7.911 Lainta-Cogbe, 4.444 Naogon, 9.655 Soli, 4.033 Zogba, 9.975 insae-bj.org geonames.org Commonskategorii: Covè – Saamlang faan bilen of filmer
Det Djidja Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't department. Diar wene 123.542 minsken (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Djidja. Agondji mä 8.546 iinwenern Agouna, 16.161 Dan, 14.964 Dohouime, 3.416 Gobe, 5.406 Oungbegame, 6.632 Monsourou, 14.585 Mougnon, 7.422 Outo, 5.958 Setto, 13.826 Zoukou, 2.845 Djidja, 23.781 insae-bj.org geonames.org
Silkeborg as en stää ap Jutlönj. E stää läit önj e mal foon e Regjoon Midtjylland. Deer booge 49.747 manschne (2022). Dåt as e hoodstää foon jü Silkeborg Komuun. Commons: Silkeborg – Soomling foon bile än filme Silkeborg kommune Denmark: Midtjylland, citypopulation.de
Det Ouinhi Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a süüduast faan't department. Diar wene 59.381 minsken (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Ouinhi. Dasso mä 15.408 iinwenern Sagon, 17.414 Tohoue, 9.516 Ouinhi, 17.043 insae-bj.org geonames.org
Det Zagnanado Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a uast faan't department. Diar wene 55.061 minsken (2013). At hoodsteed faan't komuun as Zagnanado. Agonli-Houegbo mä 6.467 iinwenern Baname, 17.668 Don-Tan, 5.924 Dovi, 7.714 Kpedekpo, 8.268 Zagnanado, 9.020 insae-bj.org geonames.org
Det Za-Kpota Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a maden faan't department. Diar wene 132.818 minsken (2013). At hoodsteed faan't komuun as Za-Kpota. Allahe mä 12.233 iinwenern Assalin, 11.172 Houngomey, 12.165 Kpakpame, 15.327 Kpozoun, 22.196 Za-Tanta, 23.367 Zeko, 9.670 Za-Kpota, 26.688 insae-bj.org geonames.org
Det Zogbodomey Komuun as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a süüd faan't department. Diar wene 92.935 minsken (2013). At hoodsteed faan't komuun as Zogbodomey. Akiza mä 9.444 iinwenern Avlame, 9.374 Cana I, 4.871 Cana II, 5.144 Dome, 9.670 Koussoukpa, 7.120 Kpokissa, 6.965 Massi, 12.382 Tanwe-Hessou, 9.940 Zoukou, 7.315 Zogbodomey, 10.710 insae-bj.org geonames.org
-26.81666666666731.933333333333Koordinaaten: 26° 49′ S, 31° 56′ O Big Bend as en stääd uun a uast faan Eswatini. Hat leit 77 m huuch an hää amanbi 10.000 iinwenern. Det stääd hiart diarmä tu a grater stääden uun Eswatini. geonames.org
Di Umbuluzi as en struum uun't süüdelk Afrikoo troch a lunen Eswatini an Mosambik. Hi hää sin hood, huar a kwelstruumer Suart Umbuluzi an Witj Umbuluzi uun Eswatini tuupluup. Hi lääpt ütj uun't Bocht faan Maputo. geonames.org
A Hüsstoofmelen (Dermatophagoides) tääl tu a Koonkern (Arachnida) uun det order faan a Sarcoptiformes. Jo slacher uun hüüs het Dermatophagoides pteronyssinus an Dermatophagoides farinae. At jaft amanbi 150 slacher. Jo san 0,1 bit 0,5 mm grat. Commonskategorii: Hüsstoofmelen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hüsstoofmelen
-25.96083333333331.246666666667Koordinaaten: 25° 58′ S, 31° 15′ O Piggs Peak as en stääd uun Eswatini uun't regiuun Hhohho. Diar wene amanbi 5.750 minsken. Naibi leit di Maguga Doom. Det stääd hää hör nööm efter die ingels gulschüker William Pigg, an peak ment di berag Emlembe naibi. geonames.org
Oseåånien as di kollektiiwe noome for en grut tål ailönje önj e Grut Oseåån. Mååst wårt jü regjoon etnologisch önj tra grute ailönjegrupe önjdiiljd: Polynesien Melanesien Mikronesien Önj e braader perspektiiwe wårde uk Nai-Seelönj, Nai-Guinea un Australien deertu räägend. Hu snååke dan foon n kontinänt Oseåånien, wat foon oudere as fäägelåfti betråchtied wårt, deer da bloot di kontinänt Australien akseptiire. Dåt probleem lait önj e definisjoon. Ham könj önjniime, dåt Oseåånien en wrååldiilj for ham seelew as, wan uk dütlik nåån kontinänt. Da Moluke än Sulawesi san tau ailönjegrupe, da ai diilj wjarn foon di kontinänt Asien uner dåt leest is-tidåler, as e wååderstånd foon dåt heef foole läiger wus. Deeram koone da uk tu da grutere australide ailönje räägend wårde. Deer as uk snååked wörden foon tou ailönje, weerfoon ai sääker as weer da wörklik bestönje. Dåt san Maria Theresa än Ernest-Legouvé aw ambai 35̊SB 150̊WL. Da ailönje schönj 1843 än 1902 sänj weese, man san uler fünen wörden. Nuku Hiva Poosche-ailönj Wikimedia Commons heet bile unti filme tu: Oseåånien Wikimedia-Atlas: Oseåånien – Geografische än histoorische koorde
Basalt as en magmaatisk stianang mä uundialen faan kaltsium-, iisen- an magneesium-silikaaten. Basalt entstäänt, wan en wulkaan ütjbräächt. Basalttürner faan boowen Giant's Causeway uun Causeway Coast and Glens, Nuurdirlun Ploosterstian uun Lissabon Commonskategorii: Basalt – Saamlang faan bilen of filmer
At St. Clemens sark as en sark uun Neebel üüb Oomram. At stäänt bi a uaster aanj faan Neebel, amanbi 150 meeter faan a ääg faan a waas. At sark wurd uun't juar 1236 baud. Jütidjs jääw at tau saarpen üüb Oomram, Noorsaarep an Sössaarep. At sark wurd uun a maden tesken jo tau saarpen baud. Leeder wurd at saarep Neebel trinjam at sark baud. Daalang as Neebel at gratst saarep faan Oomram. At sark stamt faan a romaanik an hää ään sarkskap. At saag as drewen mä raid an riaper. Iarst 1908 füng at sark en türn. Hi as 36 meeter huuch an mä kööber belaanj. At jaft hög jüür staken uun a sark. Ään diarfaan as maaget ütj holt an wiset Jesus an sin twaalew jong gaster üüb en burd. At wurd ans bi strun fünjen. A dööpstian as faan a romaanisk tidj, amanbi so ual üs at sark salew. At sarkskap as smääl an baud üüs en skap. Bääft an üüb a lachter sidj faan a dör hää't en empoore. Det as en huuger böön, faan huar am fein deel üüb a pretjstuul luke koon. Iar wiar a plaatsen diar boowen fääst tu enkelt familin ferden. Tu
Sleesisk as en poolsk spriakwiis, diar uun't regiuun Sleesien uun Poolen snaaket woort. Det spriakregiuun lingt uk hen auer a grens tu Tschechien. Sleesisk woort uk weederpoolsk of slonsakisk näämd. At jaft oober uk en sjiisk spriakwiis, diar sleesisk näämd woort. (Oner-)Spriakwiisen efter Alfred Zaręba: 1: Kreuzburg (kluczborski) 2: Oppeln (opolski) 3: Falkenberg (niemodliński) 4: Neustadt (prudnicki) 5: Madel-Gleiwitz (gliwicki centralny) 6a: Gleiwitz-Oppeln grenslun (pogranicza gliwicko-opolskiego) 6b: Sleesisk-Letjpoolsk (pogranicza śląsko-małopolskiego) 7: Teschen (cieszyński) 8: Jablunkau (jabłonkowski) 9: Sleesisk-Lachisk (pogranicza śląsko-laskiego) Wikipedia üüb Sleesisk