rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Poolsk (język polski of polszczyzna) as en slaawisk spriak faan di waastslaawisk twiig. Hat woort fööraal uun Poolen snaaket an as nai mä tschechisk, slowaakisk an sorbisk. Poolsk woort mä latiinsk buksteewen skrewen. Poolsk tuuner fu en ütjspriaktiaken (diakritisk tiaken). Det poolsk alfabeet hää 32 buksteewen. Mä Q, V an X sant 35, jo kem oober bluas uun fräämwurden föör. A, Ą, B, C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, Ó, P, Q, R, S, Ś, T, U, V, W, X, Y, Z, Ź, Ż. Gratpoolsk (dialekt wielkopolski) – uun Madel-Waastpoolen trinjam Posen an Bromberg Letjpoolsk (dialekt małopolski) – uun't süüden an süüduasten Masowisk (dialekt mazowiecki) – uun Masowien trinjam Warschau an uun't nuurduasten Nei spriakwiisen (nowe dialekty mieszane) – uun't waasten an nuurdwaasten an uun Masuuren, huar a Sjiisken efter a Ööder Weltkriich ferdrewen wurden san Sleesisk (dialekt śląski) – uun Sleesien Kaschuubisk (Język kaszubski, dialekt kaszubski) – trinjam Danzig, täält daalang üs aanj spriak http://www.vistawide.com/languages/top_30_languages.htm Commonskategorii: Poolsk spriak – Saamlang faan bilen of filmer Wääblink-kataloog tu poolsk spriak uun't Curlie Project (iar:DMOZ, üüb huuchsjiisk)
Theodor Mommsen (*30. November 1817 † 01. November 1903) wus en nordfraschen liirer än profäsor önj da klasische fääge. Hi wörd ålgemiin betråchtied as di wichtiste klasische histooriker foon dåt 19. iirhunert. Sin årbe ouer e roomsch histoorii as diling nuch uterst wichti for eefterforsching ouer dåt teema. Hi heet e Nobelpris for literatuur füngen önjt iir 1902 än wus uk en fäärenden tjüschen poliitiker, as lasmoot foon dåt prüüsche än uk foon dåt tjüsch parlamänt. Mommsen as tulaid önj Gaarding önj Ääderstää än as apwüksen önj Bad Oldesloe. Hi wus tujarst histoori-profäsor bai e universität foon Leipzig, as dan 1858 lasmoot wörden foon jü akadeemii än eefter 1868 profäsor önj jü roomsch histoorii än jü universität foon Berlin. Hi heet maning iirenbetjööginge füngen for sin waasenschaplike lååstinge: di “ween Max”, jü huuchst militär iirenbetjööging in 1868, iirenburger foon Room, än di Nobelpris, åån foon da man såågliteratur-schriwere, wat jü tukåning füngen. Jü histoorii foon Room: dåt årbe deeged ap önj trii biinje twasche 1854 än 1856. Jü däkt jü roomsch histoorii bit tut iinje foon jü roomsch republik än dåt hiirschap foon Julius Caesar. Roomsch grünseetlik rucht: (1871-1888) Roomsch Stroofrucht (1899) än mör as 1500 widere årbe än ferhoonlinge
Theodor Siebs (* 26. August 1862 önj Bremen, † 28. Moi 1941 önj Breslau) wus en tjüschen germanist. Siebs wus profäsor bai e uniwersitäät Greifswald, lääser bai e uniwersitäät Breslau. Tuhuupe ma oudere spräkewaasenschapere än ma fertreesere foon hu tjüsche teooterbüüne heet hi en bök utdänj, wat räigled, hü et tjüsch rucht ütsprääged wårde schal. Et bök wörd önjt iir 1898 fort jarst tooch pranted än eefter ham "di Siebs" nåmd. For en lung tid jüld di "Siebs" as dåt beest wärk ouer e huuchtjüsch ütspräke. Deerfor än aw e sid deerbai heet hi ham boonbräägend mat frasch befooted, weerbai hi ham ai schuuniede önj åle laawende frasche dialäkte ouftiikninge tu måågen bai da manschne ine. Foon sin amenbai fäärti publisiirde wärke betiie jam foole aw dåt nordfrasch. Önj sin Geschichte der friesischen Sprache stoont en bål fulstäni histoorisch gramaatik foon möre nordfrasche spräkewise, weer hi önj Zur Geschichte der englisch-friesischen Sprache ål foole biispele foon jääwen häi. Sin årw as önj e krich önj Breslau ferlääsen gingen. Da mååste böke san heer 'online' tu leesen! 1886: Die Assibilirung des K und G. Ein Beitrag zur Geschichte des Palatalismus der indogermanischen Sprachen. Tübingen. 1889: Zur Geschichte der englisch-friesischen Sprache (Habilitationsschrift).
Ukrainisk (українська (мова)/ukrajinska (mowa)) woort uk üs ruteensk betiakent an as en uastslaawisk spriak uun Uasteuroopa. Ualslaawisk *g wurd üüb Ukrainisk h, t.b. *dorga ‘lunstruat’ wurd доро́га doróha. Ualslaawisk *u- wurd üüb Ukrainisk vu-, t.b. *ulica ‘struat’ wurd ву́лиця vúlycja. Bispal faan en noomen, о́стрів (óstriv "eilun"): http://www.forost.lmu.de/sprachdatenbank/sprachdatenbank.php?display=Ukrainisch:sprachdaten:verbreitung Commonskategorii: Ukrainisk spriak – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Ukrainisk ütjspriak – Saamlang faan bilen of filmer Ruthenische Grammatik (1913) faan Stephan Smal-Stockyj, archive.org
At Fialkamel (Tripleurospermum maritimum inodorum, Tripleurospermum perforatum of uk Matricaria inodora) as en onerslach faan Tripleurospermum maritimum uun det plaantenfamile faan a Kurewbloosen (Asteraceae). Hat liket at Echt Kamel, stiremt oober ei. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Fialkamelen Wikispecies hää en artiikel tu: Fialkamelen Fialkamel. Uun: FloraWeb.de.
Theodor Storm (* 14. Härfstmoune 1817 önj Hüsem; † 4. Foodermoune 1888 önj Hademarschen) wus en schriwster. Di 14. Härfstmoune 1817 wörd hi önj Hüsem as saan foon di adwokoot Johann Casimir Storm tuläid. Tu schölj gäng hi awt gümnasium önj Hüsem, än heer häi hi åål sin jungensiirnge handöör dåt heef aw jü iin sid än e hii aw jü ouder sid foon Hüsem. Da heet hi biise diip önj ham apnümen, dan da kaame ålten än ålten wi for önj sin dachte än nowäle. Deertu köm dan nuch jü stiming foon da hooltinge trinam e Weestermeelen bai Hohn, weer san åte meeler wus. Ouerdåt ja önj Hüsem ai rucht wat liirden, köm hi awäädrie aw et Katharineum önj Lübeck. Studiire däi hi önj Kil än 1843 wus hi adwokoot än hülp san taatjen önj Hüsem. Önj Kil wus hi gou waane wörden ma Theodor Mommsen än san brouder Tycho. Hi tuuch eefter Potsdam än wörd deer asesor bai en huug gericht. Jarst di dånsch-tjüsche krich 1848-51 än da iirnge önj e fråmde hääwe ham tu di grute dachter mååged. Hi långd eefter Hüsem, dan hi schraft önj sin stuk "Gedenkst du noch?" foon 1857: "Wer in der Heimat
At Strunkamel (Tripleurospermum maritimum maritimum, Matricaria maritima L.) as en plaantenslach uun det famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae). Hat wääkst bi strun an stiremt ei so stark üs en Echt Kamel. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Strunkamelen Wikispecies hää en artiikel tu: Strunkamelen Strunkamel. Uun: FloraWeb.de.
Asteroideae san en onerfamile faan a kurewbloosen (Asteraceae). Anthemideae – Astereae – Athroismeae – Bahieae – Calenduleae – Chaenactideae – Coreopsideae – Eupatorieae – Feddeeae – Gnaphalieae – Helenieae – Heliantheae – Inuleae – Madieae – Millerieae – Neurolaeneae – Perityleae – Polymnieae – Senecioneae – Tageteae Commonskategorii: Asteroideae – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Asteroideae
Et Tjüsch, (sö.) Dütsk, (öö.) sjiisk, (fe.) tjiisk as en weestergermaanschen spräke, wat foon amänbai 105 miljoone manschne snååked wårt. Di spräke wårt forålem snååked önjt Ååstenrik, Liechtenstein, Luxemborj, e Swaits än Tjüschlönj. Di spräke wårt foon en latjen floose snååked önj Bälgien än Itaalien (Söödtirol). Önj maning lönje wårt tjüsch snååked, ouers deer as e spräke ofisjäl ai gödjkånd. Tjüsch wårt mat latiinsch alfabeet schraawen. For da fokale a, o än u jeeft et en 'umlaut'; ä, ö än ü. Fort scharp s wårt önjt tjüsch ß schraawen. 1522: Biibelouerseeting foon Martin Luther. 1838: Da brouderne Grimm fånge ma dåt tjüsch uurdebök önj. 1901: Jarste iinjhäidli ruchtschriwing. 1961: Eefter 123 iir as dåt uurdebök foon da brouderne Grimm klåår.
Tjüschlönj as en lönj in Euroopa. Deer booge 83.155.031 manschne (2020). E hoodstää foont lönj as Berlin. Önj Tjüschlönj jeeft et seekstäin stjörkrise (diilstoote): Baden-Würtembärj Bayern Berlin Brandenburj Bremen Hamburj Hessen Meklenburj-Forpommern Needersaksen Nordrhin-Weestfåålen Rhinlönj-Pfalz Saarlönj Saksen Saksen-Anhalt Slaswik-Holstiinj Tüüringen Berlin Hamburj München Köln Frankfurt am Main Stuttgart Tjüschlönj as sunt e began (1957, as et dåt Europäisch Wjartschapsgemiinschap wus) lasmoot foon e Europäisch Unjoon. Wikimedia-Atlas: Tjüschlönj – Geografische än histoorische koorde Commons: Tjüschlönj – Saamlang faan bilen of filmer Germany: Administrative Division, citypopulation
At tong (Solea solea) as en fask uun det order faan a platfasker (Pleuronectiformes). Hat woort uun a Nuurdsia fangd, föraal uun a waas, an hiart tu a jüürst fasker. Tonger lewe enkelt üüb sunagen an woken grünj an ei jiper üs 150 m. Jo wurd 4 bit 8 juar ual. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Tonger Wikispecies hää en artiikel tu: Tonger
At Toopet An, (mo.) toopet ånert (Aythya fuligula) as en fögel ütj at Anenfamile (Anatidae). Aier faan Aythya fuligula - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Toopet Anen Wikispecies hää en artiikel tu: Toopet Anen
A Toopet Düker, (mo.) grünluuper, düker (Podiceps cristatus) hiart tu at fögelfamile Podicipedidae. Podiceps cristatus Huar Toopet Dükern föörkem Aier faan Podiceps cristatus - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Toopet Dükern Wikispecies hää en artiikel tu: Toopet Dükern
At Toopet Laask, (mo.) toopet loosch (Galerida cristata) as en Sjongfögel (Passeriformes) uun't famile faan a Laasken (Alaudidae). Tiaknang Aier faan Galerida cristata Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Toopet Laasken Wikispecies hää en artiikel tu: Toopet Laasken
Oseaanien as di nööm för en regiuun mä en hiale rä eilunen uun a Pasiifik. Mikroneesien Melaneesien Polyneesien Tuup mä jo grater eilunen: Austraalien Nei-Sialun Nei-Guinea wurd jo üs en weltdial tääld. http://www.fakaofo.tk/page001.html Commonskategorii: Oseaanien – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Oseaanien – Geograafisk an histoorisk koorden Wääblink-kataloog tu Oseaanien uun't Curlie Project (iar:DMOZ, üüb huuchsjiisk)
Ma touspräkihäid unti bilinguismus wårt mååst miinjd, dåt huum önj ferschääli situasjoone flot tou spräke brüke koon. Dåt stuudium foon touspräkihäid as bane jü önjwånde spräkwaasenschap en forschingsgebiit foon jü psüücholinguistik. Wan dåt uk grute floose foon manschne jeeft, wat bloot ån spräke snååke, sü as foole ameerikaaner än chineese, sü as duch touspräkihäid ål mör räigel as ütnååme. Önj bål åle önjtwiklingslönje as di hüsspräke en lokåålspräke, wat ham unerschåt foon di offisjäle ferwaltingsspräke, as tun biispel ainglisch, frånsch unti spånsch. Önj oudere fåle as di hüsspräke en spräkewise, wat ham ordi foon e ståndåårdspräke unerschiise koon. Uk önj spräkegränsegebiite as touspräkihäid bål natörlik än döör ferhuugerde mobiliteet lönjie ålsani mör manschne önj en touspräki gebiit, tun biispel döör mingd befraien. Forålem önj dåt stuudium foon di spräkerwiirw as touspräkihäid en wichti unersäkingsgebiit. Följk unerschåt twasche: liktidie touspräkihäid, weerbai bjarne önj e touspräkie amjeewing grut wårde. Dåt fäit huum tun biispel wan tu da bjarne önj e hüs frasch snååked wårt än da näiberbjarne wårde aw huuchtjüsch aptäägen. Da frasche bjarne hääwe dan ål bål foon e önjfång tweer spräke. aw enouder füliene touspräkihäid, weerbai da bjarne ääderenouder önj ünlike iinjspräkie amjeewinge oufwåkse. Dåt häi huum iir önj Fraschlönj,
En transistor as en bagelemänt, weer huum elektrische spåninge ma ferstarke koon. Bai en ferstarker gungt en hiilj swåk sinjool in önj än foole gewålt kamt rüt. Än dåt as diling di transistor, di jü ferstarking möölik mååget. Bai dioode heewe we sänj, dåt da önj iinj ruchting - jü spärruchting - ai liidje. Heer uner heewe we ruchts sun dioode tiikned, ouers we heewe leefts en oudern önj forütruchting deer ma önj e ra klänked. "Wat mååget dåt nü for en ferschääl?" koon huum seede, "Deer låpt duch nåån struum." Dåt as uk wåår, ouers dåt änret ham wan we da biise dioode tächt baienouder bringe, önj iinj kristal. Dan as dåt nämlik sü, dåt hu elektroone foon jü önj forütruchting stönjende dioode nuch jüst jü önj spärruchting stönjende bariire belinge koone. Da jeewe deer dan duch en latje struum, di sünååmde koläktorstruum. We nååme deeram jü ruchtse bariire di koläktor (C), wilt jü leeftse - jü da elektroone lääwert - as emiter (E) betiikned wårt. Nü as dåt je sü, dåt di koläktorstruum fåli gefäili as for e spåning aw e emiter, än jü koone we iinjfåch räigle ma dåt latje stuk deer twasche, jü baasis (B). Än
At Triituankub, (ha.) Miisk, (sö.) Struntjeeger (Rissa tridactyla) hiart tu at Fögelfamile faan a Kuben (Laridae). Triituankuben haa nään suurn efter bääften. Ai faan Rissa tridactyla - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Triituankuben Wikispecies hää en artiikel tu: Triituankuben
Trnava as e hoodstää foon e Regjoon Trnava önj jü Slowakäi. Deer booge 63.803 manschne (2021). Dåt gebiit foon Trnava as 71,54 km². Jü inboogertächte as 957 manschne pro km². Jü pustliidjtål as 917 01, di forwoolnumer as 421-33 än dåt kfz-kåntiiken as TT. Slovakia: Trnavský kraj, citypopulation.de
Tschechien Tschechien as en lönj önj Euroopa. Önjt weesten läit Tjüschlönj, önjt norden Poolen, önjt ååsten e Slowakäi än önjt sööden Ååstenrik. Deer booge 10.524.167 manschne (2021). E hoodstää foont lönj as Prag. Da tiin grutste stääse önjt lönj san: Tschechien as sunt 2004 lasmoot foon jü Europäisch Unjoon. Et lönj as sunt di 12de önj e Uursmoune 1999 lasmoot foon NATO. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de Czech Republic: Regions and Major Cities, citypopulation.de
i1 i3 i8 i10 i12 i14 Di Fluuchplaats Cam Ranh (Sân bay quốc tế Cam Ranh) leit nuurdelk faan Cam Ranh, Nha Trang, Vietnam. Det lun leit bi a Pasiifik Knaap 438 km nuurduastelk faan Ho Chi Minh-stää Knaap 1300 km süüdelk faan Hanoi
A Tualagbitjer, (mo.) tuulibäker, tuulibiter, tuulihåker, suurthood (Parus major) as en fögel uun't famile faan a Paridae (Tualagbitjern). Tualagbitjern bliiw uk uun a wonter. Aier faan Parus major Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Tualagbitjern Wikispecies hää en artiikel tu: Tualagbitjern
Di Siahaas, (ha.) Happot (Cyclopterus lumpus) as en Bianfask. Hi woort hal faan Selger freeden. Faan sin aier woort "sjiisk kaawiar" maaget. "Sjiisk kaawiar" üüb hardkööget aier. Commonskategorii: Siahaasen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Siahaasen Siahaas üüb Fishbase.org (ingelsk)
At (Grat) Strunsnek, (ha.) Hölker (Littorina littorea) as en Snek (Gastropoda) uun't famile faan a Strunsneken (Littorinidae). Hat lewet miast bi bragen an loonangen nai bi a huuchweederkaant. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Grat Strunsneken Wikispecies hää en artiikel tu: Grat Strunsneken
Twari hoode as en teooterstuk foon Nis Albrecht Johannsen di ålere. Dåt wörd 1976 önj e Friisk Kameedibibleteek Nr. 5 foon e Nordfriisk Instituut önj Bräist ütdänj. Dåt as en kameedistuk, wat am wunterm önj en frasch toorp spaalet. Deerönj treese ap: 1. Wule Diirkens, en böre, äin än twari 2. Jarli Wulens, sin wüf, en måål hood 3. Änken, jare doochter 4. Brooder Diirkens, toorpssmas, Wulens brouder 5. Mume Måtsen, toorpskrouer, uk wat twari 6. Kiie, sin wüf 7. Jäns, jare saan 8. Pätjer Mumsen, en böre 9. Sile Siiwerts, Tiinjstfoomen bai Krouers Friisk Kameedibibleteek Nr. 5, Nordfriisk Instituut, Bräist, 1976. 63 side.
De Hallem (Diitsk: Düne) is al fan ’t djooar 1721 skeeden fan Deät Lun. De boppersploat fan de Hallem es 0,7 km2. Iip 26. juni 2011 würd deät projekt eelunfergrooterung, med lunferbindung twesken Lun un de Hallem, definitiif ufleent fan 54,74% fan de Halunder lid’n. Iip de Hallem lait de flochplats fan Lun.
Di Tweed Wråålkrich wus foon 1939 bit 1945. Et wårt di Tweed nåmd, wilt et di tweed krich wus, weer lönje foon eentlik åle kontinänte mamååged heewe. Dåt as di iinjsist krich weerbai süwälj atoom- as uk biologische än gemische wååben brükt san. In di Tweed Wråålkrich san amenbai 55 milion manschne störwen. 6 milion Juuden san bai di Holocaust ambroocht. Euroopa Slåcht am Ainglönj Slåcht am Frånkrik Operation Barbarossa D-Day Operation Market Garden Ardennenoffensiiw Slåcht Am Stalingrad Slåcht Am Berlin Afrika Slåcht am Tobruk Slåcht am Gazala Slåcht am El Alamein Asien Japånisch-Chineese Krich Russisch-Japånische Krich Slåcht Am Halhin Gol Pearl Harbor Slåcht önj e Koralsiie Slåcht am Midway Jarst Wråålkrich Wikimedia Commons heet bile unti filme tu: Tweed Wråålkrich
James Krüss (* 31. mai 1926 iip Lun; † 2. august 1997 iip Gran Canaria) wear en Diitsk en Friisk dichter en skriiwer fan künnerbukker. De meast bekante bukker fan Krüss sen: "Der Leuchtturm auf den Hummerklippen" (1956) "Mein Urgroßvater und ich" (1960) "Timm Thaler" (1962) Iip Lun sen de haup- en realskuul uun deät djooar 1986 noa Krüss benamt. Uun 2007 wear deät "James Krüss - Museum" iip Lun eepenmoaked. jameskruess.de James Krüss iip helgoland.de
Technik fanst Dü önj e: Lönjwirtschap Hautjarscher (mooring) Elektroonik Autonavigasjoon Ferstarker (mooring) Jåchtdioode Mötjstande Transistor (mooring) Füsiik Rümfård Technik fuar't Hüs Weeterfrii Pesistiin (Söl'ring) Weetertecht Beton (Söl'ring) Traachter (Söl'ring) Friisnakigiraat
Tüüringen as en bundeslönj foon Tjüschlönj. Da tiin grust stääse önj e diiljstoot san: Krisfrie stääse: Lönjkrise: Statistikamt faan't lun Tüüringen Arbeitslosenquoten im Mai 2018 – Länder und Kreise. Uun: statistik.arbeitsagentur.de. Statistik der Bundesagentur für Arbeit, ufrepen de 30. Mei 2018. www.destatis.de Skilen üüb a stant faan a 31. Detsember 2013. Germany: Thüringen, citypopulation.de Thüringen: State in Germany
At list faan ISO 3166-2-Codes för die Amerikanischen Jungferninseln wiset di code för die Amerikanischen Jungferninseln. At jaft ei muar onerdialangen. Diheer code bestäänt bluas ütj ään dial. Diheer wiset di code efter ISO 3166-1 (för die Amerikanischen Jungferninseln VI). Nian feranerang faan di code sant 1998. Die Amerikanischen Jungferninseln sind auch unter dem Code US-VI in der ISO 3166-2:US für die Vereinigten Staaten aufgenommen. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) Siehe auch: ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden.
At list faan ISO 3166-2-Codes för Puerto Rico wiset di code för Puerto Rico. At jaft ei muar onerdialangen. Diheer code bestäänt bluas ütj ään dial. Diheer wiset di code efter ISO 3166-1 (för Puerto Rico PR). Nian feranerang faan di code sant 1998. Puerto Rico ist auch unter dem Code US-PR in der ISO 3166-2:US für die Vereinigten Staaten aufgenommen. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) Siehe auch: ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden.
At Türnfalk, Falk, (mo.) törnfalke, tormfalke (Falco tinnunculus) hiart tu at fögelfamile faan a falken (Falconidae). At türnfalk rödelt uun a loft. Ai faan en türnfalk. Falco tinnunculus alexandri - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Türnfalken Wikispecies hää en artiikel tu: Türnfalken
A 30. Olympisk Somerspalen 2012 wiar faan a 25. Jüüle bit 12. August 2012 uun London. Efter 1908 an 1948 wiar't diar det traad tooch. Diar haa 204 lunen mämaaget an 85 lunen haa medaljen wonen. Commonskategorii: Olympisk Spalen 2012 – Saamlang faan bilen of filmer
At Türnswaalk, (mo.) törnswulken, tormswulken (Apus apus) as en fögel uun't famile faan a Siilern (Apodidae). Hat het so, hiart oober ei tu a Swaalken (Hirundinidae). Türnswaalk Aier faan Apus apus. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Türnswaalken Wikispecies hää en artiikel tu: Türnswaalken
At Türnüül, Kadüül, (ha.) slaierööl, (mo.) törn-ööl (Tyto alba) as en Kadüülfögel uun't famile Tytonidae. Türnüül uun a loft. Tyto alba guttata - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Türnüülen Wikispecies hää en artiikel tu: Türnüülen
Ääker-Senep (Sinapis arvensis) as en senep-plaant an woort miast üs ünkrüüs uunsen. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Ääker-Senep Wikispecies hää en artiikel tu: Ääker-Senep Ääker-Senep. Uun: FloraWeb.de. heilkräuter.de – Ääker-Senep üs medesiin (sjiisk)
Senep (Sinapis) san plaantenslacher uun det famile faan a krüsbloosen (Brassicaceae). Mä witj senep (Sinapis alba L.) woort büüret, diar woort moster faan maaget. Echt senep: Ääker-Senep (Sinapis arvensis) L. Witj Senep (Sinapis alba) L. mä onerslacher Sinapis flexuosa Poir. Sinapis pubescens L. Jodiar slacher het uk senep, hiar oober tu a kualplaanten (Brassica): Suart Senep (Brassica nigra) (L.) W.D.J.Koch Brün Senep (Brassica juncea) (L.) Czern. Abessiinsk Senep (Brassica carinata) A.Braun Faan suart, brün an witj senep woort moster maaget. Commonskategorii: Senep – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Senep
A Tüütern, (mo.) liire (Charadriidae) san en fögelfamile an hiar mä Bakern an ööder fögelfamilin tu't order faan a Kuben an Waadfögler (Charadriiformes). Anarhynchus – Charadrius – Elseyornis – Erythrogonys – Hoploxypterus – Oreopholus – Peltohyas – Phegornis – Pluvialis – Thinornis – Vanellus Charadrius Mösk (Charadrius alexandrinus) Liirk (Charadrius dubius) Groonk (Charadrius hiaticula) Pluvialis Hiasluuper (Pluvialis apricaria) Vanellus Liap (Vanellus vanellus) Commonskategorii: Tüütern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Tüütern
Lakeuen (Matthiola) san plaantenslacher uun det famile faan a krüsbloosen (Brassicaceae). At jaft wel sowat 50 bit 60 slacher. Jo lewe miast trinjam at Madlunsia. Uun Madeleuroopa käänt'am fööraal: Guard-Lakeu (Matthiola incana) (Matthiola longipetala) Strun-Lakeu (Matthiola sinuata) (Matthiola tricuspidata) Commonskategorii: Lakeuen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Lakeuen
Klaker (Lepidium sativum) as en plaant uun det famile faan a krüsbloosen (Brassicaceae). Hat woort üs greens brükt. Tiaknang faan plaantendialen. At siad begant tu spröödin. Commonskategorii: Klaker – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Klaker Iindrach bi GRIN (ingelsk)
Üülönj. Aw bloot 117 hektaar booge tu tids 30 manschne aw ån weerw. Uner da 15 hüsinge as en schörk, et schölj än en krouf. Önj e mad foon e weerw as nuch en gåns üüljen feeting tu schüns, trinam san smuke tööninge. Ouerdåt da grute fääre ai tu Üülönj sile koone, jeeft et niinj räigelmääsi ferbining. En loorendoom ferbant Üülönj än e Nees ma e fååstewål. Ma da loore koon följk eefter Üülönj kääre, ouers koone uk oudere keere deerma transportiirt wårde. Commons: Üülönj – Soomling foon bile än filme
At rüsk spriak (русский язык [ˈruskʲɪj jɪˈzɨk]) as en slaawisk spriak. Hat as ütj at Ual-Uastslaawisk föörgingen an nai mä witjrüsk, ukrainisk an ruteensk. Det rüsk alfabeet hää 33 buksteewen. Det rüsk spriak hää neder bestemt noch ünbestemt artiikeln. T.b. о́стров óstrov kön ‘en eilun’ of ‘at eilun’ wees. At spriak hää 6 faaler: noominatiif, geenitiif, daatiif, akusatiif, instrumentaal an prepositiif. Noomen üüb Rüs haa trii geslechten: menelk, weipelk an sechelk. Det rüsk spriak hää nian wurd för 'haa'. Uunstääd diarför sait 'am у u + geenitiif: t.b. у меня́ есть маши́на u menjá jest’ mašína ‘Ik haa en auto’ (of “at min as auto„). At subjekt uun deheer slach faan sats as uun a geenitiif an at objekt as uun a noominatiif. Uunstääd faan 'ik brük' sait 'am üüb Rüsk ‘(för) mi (as) nuadig’: t.b. мне ну́жен ру́чка mne núžen rúčka ‘ik brük en kuugelskriiwer’. At subjekt uun deheer slach faan sats as uun a daatiif an at objekt as uun a noominatiif. Nuadig (ну́жен núžen) as en adjektiif uun det kurt form (de lung form as ну́жный núžnyj) an kön efter't geslecht ünlik wees: menelk - ну́жен núžen, weipelk - нужна́ nužná, sechelk - ну́жно núžno an muartaal
1881 wiar det ian-an-tachentigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender. 13. Marts: Aleksander II., keiser faan Ruslun, fool tu en atentaat tu a oofer. Aleksander III. wurd keiser. 06. Jüüle: John Terence Nicholls O'Brien wurd guwernöör faan Haliglun. 19. Mei: Mustafa Kemal Atatürk, iarst president faan a Türkei († 1938) 25. Jüüne: Hellmuth von Mücke, mariinofisiar an leeder pasifist († 1957) 19. August greg. (7. August jul.): George Enescu, rumeens komponist († 1955) 15. Oktuuber: Pablo Picasso, konstler († 1973) 09. Febrewoore: Fjodor Michailowitsch Dostojewski, rüs skriiwer (* 1821) 11. Febrewoore: Andreas Ludwig Jacob Michelsen, skriiwer (* 1801) 13. Marts: Aleksander II., keiser faan Ruslun (* 1818)
At Uastrang, (fe.) Uastring of uk Pasiifik-Uastrang (Crassostrea gigas) as en slach faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun det order faan a Ostreoida, an as di slach, di fööraal ferkääft an eden woort. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Pasiifik-Uastrangen Wikispecies hää en artiikel tu: Pasiifik-Uastrangen