rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Kwadraatmeeter es en Maat fuar di Gurthair fan en Areaal. En Kwadraat, wat 1 m lüng an 1 m breer es, heer di Gurthair fan 1 Kwadraatmeeter ("1 m2" of uk "1 qm"). Des kür man efen sa gur 50cm (½ Meeter) lüng en 2m breer wiis. Da reeknet em bluats: 0,5m x 2 m = 1m2 Jir sen forskelig SI-Maaten biskrewen, wat em fuar Areaali brükt. Di Kwadraatmilimeter (Teeken: mm2) of en 'Milimeter tö't Kwadraat' ist di Plaats, wat en Kwadraat brükt, hurön ark Sir 1 Milimeter = 0,1 Tsentimeter lung es. 100 mm2 = 1 cm2. Di Kwadraat-Tsentimeter (Teeken: cm2) of en 'Tsentimeter tö't Kwadraat' es di Plaats, wat en Kwadraat brükt, hurön ark Sir 1 Tsentimeeter = 10 Milimeeter lung es. 100 cm2 = 1 dm2. Di Kwadraat-Deetsimeter (Teeken: dm2) of en 'Deetsimeter tö't Kwadraat' es di Plaats, wat en Kwadraat brükt, hurön ark Sir 1 Deetsimeeter = 10 Tsentimeter = 100 Milimeeter lung es. 100 dm2 = 1 m2. 10−28 m2 = 1 b (Barn (in der Kern- und Atomphysik)) 10 m × 10 m = 100 m2 = 1 a (Ar) 100 m × 100 m = 10.000 m2 = 1 ha (Hektar) Dat Maatengisets
Jan-faan-Gent, (fe.) Dööskop, (mo.) an holuns Jan van Gent (Morus bassanus) as en siafögel uun det famile faan a Genten (Sulidae). Jan-faan-Genten bräät üüb Halaglun Ai faan Morus bassanus - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Jan-faan-Genten Wikispecies hää en artiikel tu: Jan-faan-Genten
Finlönj, åmtlik e Republiik Finlönj, as en lönj önjt norden foon Euroopa. Deer booge 5.533.793 manschne (2020). E hoodstää foont lönj as Helsinki. Da tiin grutste stääse önjt lönj san: Finlönj wus diilj foon Swärik foon 1150 bit 1809. Et lönj wus diilj foon Ruslönj twasche 1809 än 1917. Finlönj wörd 1917 suwerään. Et jäif en burgerkrich önj 1918. Finlönj as sunt 1995 lasmoot foon jü Europäisch Unjoon. Commons: Finlönj – Soomling foon bile än filme Finland: Administrative Division, citypopulation.de Finland: Major Cities and Municipalities, citypopulation.de
At list faan ISO 3166-2-Codes för Ferianagt Könangrik wiset di code för Ferwaltangsiindialangen faan't Ferianagt Könangrik. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Ferianagt Könangrik GB), di ööder as di code för a ferwaltangiindialangen. Geografisch/politisch gruppiert sind dies: GB GB-UKM Vereinigtes Königreich und Nordirland GB-GBN Great Britain (Großbritannien) GB-EAW England und Wales GB-ENG England 27 Countys 32 London Borough 36 metropolitan districts 55 unitary authorities inklusive Isle of Wight 01 City corporation GB-WLS Wales 22 unitary authorities GB-SCT Scotland 32 council areas GB-NIR Northern Ireland 26 district councils Die Kanalinseln und die Isle of Man sind nicht Teil des Vereinigten Königreichs, ISO ordnete diesen jedoch zu Beginn ebenfalls einen Code unter "GB-" zu. Mit einer Änderung im achten Newsletter (pdf) wurden ihnen eigene ISO 3166-2 Codes zugeordnet (ISO 3166-2:GG (Guernsey), ISO 3166-2:IM (Isle of Man) und ISO 3166-2:JE (Jersey)). Die erste Hälfte des Codes ist nach ISO 3166-1 der Code für das Vereinigte Königreich. Der zweite Teil ist ein Drei-Zeichen-Code wie er auch in der Britischen Norm BS 6879 festgelegt ist. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
4 Jü tål fjouer (4) (aw Üüljfrasch: fiūwer; röömisch: IV) as en natöörlik tål än en numer. Jü as en lik tål än kamt eefter e numer trii (3), ouers for e numer fiiw (5). Önj e matematiik as numer fjouer en like numer än e latjest tuhuupe seet tål. Fjouer as uk e tweed kwadroottål eefter iinj. Skregeljuar Commonskategorii: Taal 4 – Saamlang faan bilen of filmer
A meeter (fan greks μέτρον métron ‚ miat, werktjüch tu meeden, lengde) as en miat an det grünjlaag för't meeden uun't SI-süsteem. Hi woort mä "m" ufkört. Di internatsionaal meeter, maaget faan plaatin-iriidium, wiar det referens bit 1960. Daalang woort di meeter üs en bröökdial faan't faard faan't laacht fäästlaanj, auer det en konstanten wäärs uun a natüür as. internatsionaal meeter Commonskategorii: Meeter – Saamlang faan bilen of filmer Kwadrootmeeter Kubikmeeter efter: Wilhelm Gemoll, Griechisch-Deutsches Schul- und Handwörterbuch, München/Wien, 1965
At kwadroot as en sjauerhuk mä en hiale rä eegenskapen. aal sjauer sidjen san likelung aal sjauer banenwinkels san likegrat (90°) hat hää sjauer sümetrii-aaksen jo tau diagonaalen san likelung an stun luadrocht üüb enööder huar a diagonaalen jo draap, as uk a madelponkt faan a bütjenkreis an a banenkreis di bütjenkreis as tweisis so grat üs a banenkreis Commonskategorii: Kwadrooten – Saamlang faan bilen of filmer Kwadrootmeeter
Puask as ian faan a grat festen uun a krastelk religioon. Jiises stäänt faan a duaden ap, det ment, sin ideen lewe widjer, uk wan hi stürwen as. Pualemsöndai Greensüürsdai Stalfreidai Puasksöndai Puaskmundai Puask fäält leewen üüb di iarst söndai efter a iarst folmuun uun a wos, diaram leit det dootem uun a Gregoriaans kalender tesken a 22. Maarts an a 25. April. Sööwen weg efter Puask san Pingster. Commonskategorii: Puask – Saamlang faan bilen of filmer
Skorpioonen (Scorpiones) san en order faan Koonkern (Arachnida). Jo wurd tesken 9 mm an 21 cm grat an lewe uun a troopen an subtroopen. A miasten san för a minsken ei gefeerelk. Det iindialang tu familin as böös ünseeker: Bothriuridae - Buthidae - ?Caraboctonidae - Chactidae - Chaerilidae - Diplocentridae - Euscorpiidae - ?Hadogenidae - Hemiscorpiidae - Heteroscorpionidae - Hormuridae - ?Ischnuridae - Iuridae - ?Lisposomidae - ?Luridae - Pseudochactidae - Scorpionidae - Scorpiopidae - Superstitionidae - Troglotayosicidae - Typhlochactidae - Vaejovidae - †Akravidae - †Archaeobuthidae - †Chaerilobuthidae - †Palaeoeuscorpiidae - †Palaeopisthacanthidae Commonskategorii: Skorpioonen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Skorpioonen
Jü jard (astronoomisch sümbool: ) as foon jü san meeten, eefter fenus än mars, di treed planeet önj üüs sansüsteem. Döör wååder än en gödj döörsnit foon 15 groode Celsius as jü jard di planeet weer da mansche ën oudere kreatöre laawe koone. Jü jard is for 4,6 miljård iirnge önjtstiinjen üt gliinje stuf- än gaswulkene. Jü koorst foon jü jard heet en åler foon amenbai 4,2 miljård iirnge. Deereefter heewe ändogeene (fulkaane) än äksogeene (win än wååder) kreefte di buppelåch biled. Da jarste spoore foon laawend san amenbai 3,35 miljård iirnge üülj. Da formansche heewe for 10-14 milione iirnge laawed än sunt amenbai 6 milion iirnge jeeft et da mansche sü as we da nütutids kåne. Jü jard stoont amenbai 149.600.000 kilomeeter foon e san, weer jü önj 365,2425 deege trinam kiirt. Jü jard heed en döörsnit foon 12.756,3 kilomeeter, än kiirt önj amenbai 23 stün, 56 min än 4,1 s am sin akse. Jü draiakse än jü amluupboon san ai glik, deerdöör jeeft et da fjouer säsonge. Am jü jard haane kiirt di moune. Jü önjtiinjkreeft foon di moune söried for e getidewaksel. Jü jard heet en fläche foon amenbai 510,1 milion km², weerfoon 29% üt lönj bestoont.
Flaaksfinken (Seesjin ??, (ha.) Siisken) san finkenfögler an hiar tu at kategorii faan a sjongfögler (Passeriformes). C. carduelis – C. citrinella – C. corsicana Iar tääld uk jodiaren diar noch mä tu: C. atrata - C. atriceps - C. barbata - C. cannabina - C. crassirostris - C. cucullata - C. dominicensis - C. flammea - C. flavirostris - C. hornemanni - C. johannis - C. lawrencei - C. magellanica - C. notata - C. olivacea - C. pinus - C. psaltria - C. siemiradzkii - C. spinescens - C. spinus - C. tristis - C. uropygialis - C. xanthogastra - C. yarrellii - C. yemenensis Uun üüs breetjin käänt am jodiar slacher: Greenfink (Carduelis chloris) Irlits (Carduelis cannabina) Peder (Carduelis carduelis) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Flaaksfinken Wikispecies hää en artiikel tu: Flaaksfinken
Fanø [ˈfaːnøːʔ] as en däänsk waaseilun uun't waasten faan Jütlun an en komuun uun't ferwaltangsregiuun Syddanmark. Commonskategorii: Fanø – Saamlang faan bilen of filmer Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer (däänsk)
A Fladermüsen (Microchiroptera) san en onerorder faan Tetjdiarten mä 17 familin an 900 slacher. Skuilisnöösen (Rhinolophidae) Rhinolophus Grat Skuilisnöös (Rhinolophus ferrumequinum) Gläädnöösen (Vespertilionidae) Myotis Grat Müsuar (Myotis myotis) Plecotus Brün Lunguar (Plecotus auritus) Commonskategorii: Fladermüsen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Fladermüsen
Di Jarst Wråålkrich wus en krich twasche 1914 än 1918. Et wårt di Jarst nåmd, wilt et di jarst krich wus, weer lönje foon eentlik åle kontinänte mamååged heewe. Dåt wus di jarst krich weerbai cheemische wååben brükt wörden san. Önj di Jarst Wråålkrich san amenbai 17 milion manschne störwen. Tweed Wråålkrich Commons: Jarst Wråålkrich – Soomling foon bile än filme
A Fleegenfanger (Drosera rotundifolia) as en plaant uun det famile faan a Fleegenfangern (Droseraceae). A fleegenfanger as en muarjuarag krüüs an woort 5 bit 20 cm huuch. A ruter ling man 5 cm jip an kön det plaant ei alian fersurge. A bleeden san trinj, 0,5 bit 1,8 cm grat an haa sowat 200 fiin ruad fangbleeden. Letj insekten an fleegen, oober uk flenerker an sogoor skirskööden bak diar fääst bi an wurd faan det plaant apliaset. A bloosen san 1 cm lung, bleu faan Jüüne bit August an gung bluas eeben, wan a san skinjt. Üüb a nuurdelk eerdheleft, faan Euroopa auer Aasien bit Nuurdameerikoo jaft at fleegenfangern, sogoor uun Alaska an Greenlun könst'es finj. Jo brük föl san, föl weeder an en süren grünj an waaks uun muuren of üüb möösk. Drosera rotundifolia Drosera rotundifolia onerslach pygmaea Drosera rotundifolia onerslach gracilis Drosera anglica Al uun't 12. juarhunert as a fleegenfanger üs medesiin jin hoost an longkraankhaiden iinsaat wurden. Uk jin kraankhaiden uun't hood as't uun Itaalien brükt wurden. Uun Skotlun haa's fleegenfangern brükt, am brons tu farwin. Daalang stäänt a fleegenfanger oner natüürskül. Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Fleegenfanger Wikispecies
Tu't Regiuun Hovedstaden (hoodstäädregiuun) uun Denemark hiart di nuurduast dial faan Sialun mä't hoodstääd Kopenhuuwen an det eilun Bornholm. At ferwaltang sat uun Hillerød. Saner Bornholm hää det regiuun 1.828.403 (Stant: 1. Janewoore 2022) iinwenern üüb 1.973 km², det ment uun't madel 927 iinwenern per km². Det Regiuun Hovedstaden as uun sjauer loonsdialen (landsdelen) apdiald: Byen København, Københavns omegn, Nordsjælland an det eilun Bornholm. Uun Denemark san 2007 nei ferwaltangsianhaiden iinfeerd wurden, a komuunen. Diar san flook stääden an gemeenen uun tuupslööden wurden. Uun't regiuun Hovedstaden lei jodiar komuunen (Iinwenertaalen mä stant 1. Janewoore 2022): Dön tjiin gratst stääden uun't regiuun san: www.statistikbanken.dk → Befolkning og valg → Folketal → Tabel BEF44 (Folketal pr. 1. januar fordelt på byer) Denmark: Hovedstaden, citypopulation.de Commonskategorii: Regiuun Hovedstaden – Saamlang faan bilen of filmer
Jens Emil Mungard (09.02.1885 - 13.02.1940) wiar en Kairemböör Buer en Dechter. Jens Emil Mungard kām ön Kairem tö Wārel. Sin Aalern wiar Nann Peter Mungard en Elisabeth Mungard, bēren Schwennen. Ön di 31. 3. 1900 wiar Jens Mungaard klaar me di Skuul. Hi waar Buer en aurnoom di Stair fan sin Faađer. Di diari lair nuurđuastern fan di Kairemer Sērk. Tiin Jaaren leeter, di 29. 4. 1910, bifriiti hi höm me Anna Andresen faan Föör. Jat skel ek olter lekelk me'enachtler wesen wiis, man ja fing dach fjuur Jungen. Tö di Bigening fan di twuntiger Jaaren es di Hofstair ofbronen, en di Laag fan Mungard en sin Familie waar ringer en ringer.. Mungard koopeti da en litjeri Hofstair ön Ārichsem, man di Swaarhairen waar ek mener, aurdat et jaa hentö't Jen fan di twuntiger Jaaren uk me di Wertskep ring ging. Leeterhen es uk di Ehe ütenachtler gingen, en tö di Bigening fan di dörtiger Jaaren kām Jens Mungard fan sin Stair en Itüüs of. Hat skel sa wesen wiis, dat diar man trii wichtig Saaken ön Jens Mungards Leewent wiar: Sin Teenken, sin Föölin en sin Tüs. Diartö kām noch en gurt Lefhair tö Waarhair en Rocht, en
Flenerken, (mo.) schrubföögle (Lepidoptera) san en order faan a insekten (Insecta). Aglossata – Glossata – Heterobathmiina – Zeugloptera Echt Spanern (Bombycidae) Bombyx Siisenspaner (Bombyx mori) Skrobflenerken, Troolflenerken, Trooler (Noctuidae) Autographa Gammaflenerk (Autographa gamma) Witj Flenerken (Pieridae) Pieris Grat Kualflenerk (Pieris brassicae) Letj Kualflenerk (Pieris rapae) Echt Moten (Tineidae) Tineola Trooldöfk, Luchsteeger (Tineola bisselliella) Commonskategorii: Flenerken – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Flenerken
Mandø as en däänsk eilun föör a waastküst faan Jütlun. Hat leit tesken Rømø an Fanø an hiart tu't Esbjerg Komuun uun't Regiuun Syddanmark. Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer (däänsk) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Mandø
Florida [ˈflɔɹ.ɪ.də] as sunt 1845 en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj't söödååsten foon't lönj. Önj't nordweesten läit Alabama, önj't nordååsten Georgia, önj't ååsten e Atlantik än önj't sööden än weesten e Kariibik. Dåt heet 21.477.737 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Tallahassee. Florida läit for't mååst aw en huulewailönj twasche e Atlantik än e Kariibik. Da tiin grust siie önj e diiljstoot san: Okeechobee Siie George Siie Seminole Siie Kissimmee Siie Apopka Siie Istokpoga Siie Tohopekaliga Siie Crescent Siie Orange Siie East Tohopekaliga Siie Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san: Florida heet 67 counties: Kiik uk deer: List ma counties önj Florida USA: States, citypopulation.de USA: Florida, citypopulation.de 28.000903-81.499279Koordinaaten: 28° 0′ N, 81° 30′ W
w1 At Jütsk Hualeweilun leit tesken a Nuurdsia uun't waasten an a Uastsia uun't uasten. Uun't nuurden lingt hat bit tu't Skagerrak an uun't süüden bit tu a Ialew. Sodenang hiar diar tu: Jütlun, di waastelk dial faan Denemark (brons, jonkruad, laachtruad) Schleswig-Holstian, det nuurdermiast bundeslun faan Sjiisklun (brün, güül) Hamborag, di dial uun't nuurden faan a Ialew Commonskategorii: Jütsk Hualeweilun – Saamlang faan bilen of filmer Jütlun
Däänsk as det skandinaawisk spriak faan Denemark, woort oober uk uun en hiale rä ööder lunen snaaket. Jüütsk (jysk) of waastdäänsk (vestdansk) uun Jütlun Süüdjüütsk (sønderjysk) uun Sønderjylland/Nuurdschleswig Waastjüütsk (vestjysk) bi a waastküst (t. b. uun Esbjerg) Uastjüütsk (østjysk) bi a uastküst (t. b. uun Aarhus) Eilunsdäänsk (ødansk) üüb Fünen, Sialun (mä Københavnsk), Ærø, Langeland, Lolland, Falster an Møn Uastdäänsk (østdansk) üüb Bornholm an uun Schonen Sydslesvigdansk uun Süüdschleswig Commonskategorii: Däänsk spriak – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Däänsk ütjspriak EUROPA – Education and Training – Europa – Regional and minority languages – Euromosaïc study
Johann Jannsen tuläid di 7. Nowämber 1814 önj Naibel, störwen di 6. Säptämber 1885 önj Deesbel, weer hi 44 iir küster wus. Hi heet dächte schraawen: Gråmlike toochte foon en kuulew Fröilike toochte foon en kuulew Jannsen, Johann (1916), Chronik der Schule zu Deezbüll, vier Neujahrsgedichte und friesische Gedichte. Wilts, Ommo (1995), Dachte foon e moore: Friesische Gedichte in Mooringer Mundart (Hiirbök), Nordfriisk Instituut.
Vorlage:Infobox Ort in Dänemark/Wartung/Fläche fehltVorlage:Infobox Ort in Dänemark/Wartung/Höhe fehlt Sorø as en stääd an komuun uun Denemark. Diar sat uk at ferwaltang faan't regiuun Sjælland. Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BY1: Folketal pr. 1. januar fordelt på byer (däänsk) Commonskategorii: Sorø – Saamlang faan bilen of filmer
Fluor [ˈfluːoːɐ̯] as en cheemisk element mä det ufkörtang F an det atoomnumer 9. Fluor as en gas an mei ham hal mä ööder elementen ferbinj. SIMS-spektrum faan a isotoopen Elektroonenskel Fluorit Flour uun tuskreem Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3. A taalen för't infobox kem miast faan www.webelements.com . CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013. Iindraanj tu Fluor uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 9. August 2016 (mä JavaScript). Yiming Zhang et al.: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. Uun: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086. W. Herzog, M. Messerschmidt: NMR-Spektroskopie für Anwender. VCH, Weinheim 1995, ISBN 3-527-28690-X. H. Friebolin: Basic one- and two-dimensional NMR spectroscopy. 3. aplaag. Wiley VCH, Weinheim 1998. Iindrach tu Fluorine uun't Classification and Labelling Inventory faan't Europeesk Chemikaalienagentuur (ECHA), ufrepen di 1. August 2016. Schweizerische Unfallversicherungsanstalt (SUVA): Aktuel MAK- an BAT-wäärser Commonskategorii: Fluor – Saamlang faan bilen of filmer Fluoriid
Papeln (Populus) waaks miast üs en buum, enkelt slacher uk man üs en bosk, an wurd brükt för holt, papiir an energii. Jo hiar tu't famile faan a wilagplaanten (Salicaceae). P. sect. Abasco – P. sect. Aigeiros – P. sect. Leucoides – P. sect. Populus – P. sect. Tacamahaca – P. sect. Turanga P. adenopoda – P. alba – P. afghanica – P. alaschanica – P. amurensis – P. angustifolia – P. baicalensis – P. balsamifera – P. berkarensis – P. cathayana – P. charbinensis – P. ciliata – P. davidiana – P. deltoides – P. euphratica – P. fremontii – P. glauca – P. grandidentata – P. girinensis – P. guzmanantlensis – P. haoana – P. hastifolia – P. heterophylla – P. hsinganica – P. incrassata – P. iliensis – P. koreana – P. laurifolia – P. luziarum –P. mainlingensis – P. manshurica – P. maximowiczii – P. minhoensis – P. nakaii – P. nigra – P. pamirica – P. pilosa – P. platyphylla – P. przewalskii – P. primaveralepensis – P. pruinosa – P. pseudoglauca – P. pseudomaximowiczii – P. pseudosimonii – P. qamdoensis – P. qiongdaoensis – P. purdomii – P. rotundifolia – P. schneideri – P.
Johannes Petersen (17. Oktuuber 1909 - 2. Februar 1992) wus di leeste foon möre wånderliirere, wat eefter e "Spracherlass" foon 1927 trinam önj nordfrasch toorpschoule frasch unerruchteden. Ai sü bekånd as Johannes Petersen as schriwer. En latj soomling foon sin manere, mååst Noordergooshiirder stöögne än dachte hääwe Albert Panten än Christine Petersen ål 1999 ütdänj. Önj en wat gruter soomling ma di tiitel En schaame awt wååder heet Adeline Petersen nü sin fräische ferteelinge, wat diiljwis önj e Nordfriesische Rundschau än diiljwis önj Zwischen Eider und Wiedau oufpränted wjarn nai ütdänj. Dåt grutst part foon daheere ferteelinge ståmt üt e tid twasche 1932 än 1936. Johannes Petersen hiirt deerma ålhiil tu, wat önj e literatuur e "haimåtkunstbewääging" nåmd wårt, en bewääging, wat for ålem ma noome as Ferdinand Zacchi än Wilhelm Lobsien ferbünen as. Uk Peter Jensen, Nis Albrecht Johannsen än Katharine Ingwersen san fertreesere foon jüheer bewääging. Ja ferteele åltumååle am manschne awt lönj, wat jam ferbünen fäile ma da ouerlääwerde brüke än wise än forålem ma di grün, weer's aw laawe än årbe. Dåt deet jam hüülj önjt laawen, ouers dåt hanert jam uk än säk en ütwäi unti fin en liising, wan't iinjsen ai mör sü låpt,
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Höhe fehlt Jongnaamen as en huuchsun uun't waasten faan Oomram. Jongnaamen leit sowat 2,4 km uun't waasten faan a Kniip. Bi huuchweeder luke amanbi 13 hektaar ütj at weeder. Sunbeenker, diar bi huuchweeder ei onergung, het huuchsuner. Nuurdermuar efter Sal tu lei noch a Hörnemknob an a Teeknob. Jongnaamen hiart ei muar tu a Natjunaalpark Waas, hi as oober dial faan't Fauna-Flora-Habitat Sylter Außenriff.. Bütj at Halagluner dün as Jongnaamen di iansagst plak uun Sjiisklun, huar grä selger aptaanj wurd. Uun a wonter komt det efter sturemfluden uk ans föör, dat jongtiaren ap üüb Ood speeld wurd. http://www.bfn.de/habitatmare/de/downloads/erhaltungsziele/Erhaltungsziele_Sylter-Aussenriff_2009-03-06.pdf
Jupiter (sümbool: ) as en gasplaneet. Dåt as jü füfte planeet önj üs sansüsteem än uk di grutste planeet. Jupiter heet 63 moune, weerfoon 47 moune en döörmeeter foon maner as 10 kilomeeter heewe. Da grutste moune san Ganymed, Kallisto, Io än Europa. 1972/73: Pioneer 10 1977-1979: Voyager 1 än Voyager 2 1995-2003: Galileo 2000: Cassini-Huygens 2007: New Horizons Commons: Jupiter – Soomling foon bile än filme
Senerlig di Friisen en di Ailönsfriisen dö fuul fuar jaar Brükdom, en diartö jert uk jaar ual Spraak. Ön di Drachtenkeren uur Folklooridaans fan forskeling Lönen daanset. Di Meföligers drai fuar't Miist Drachten fan ual'ing Tiren. Hat jeft trii forskelig Sölring Drachten. Di Jungens-Daansiker raaket jens ön di Week fuar tö ööwi. Di Musik uur fan en Hunharmonikaspölster en maningmool fan en Gitarispölster maaket. Somtirs kumt di Musik uk fan di Maskiin. Wan di Ker en Āptreer heer, da fo di Jungen jaar Draachten ön. Ja daansi tö'n Bispöl bi't Museeums-Fest fan di Söl'ring Foriining, of bi Brölepen, wan di Wii iin ön't Museeum es. Ali tau Jaaren daanset di Ker bi „Sylt tanzt“ (Söl daanset). Dit es en Fuarsteling fan muar üs twuntig Keren, wat üp Söl daansi. Ark trērst Jaar es en Töhöpkumst fan ali friisk Lönen üp Heliglön. Diar faar di Daansikeren altert hen fuar en Weeksjen ön di Maimuun. Di Drachtenker fur di Jungen waar ombi 1980 fan Maike Ossenbrüggen grünet. Eeđer Heidi Holst, Marts 2012 1975 bigent üs „Folklooridaansers iin ön di Sölring Foriining“ Di Ker drait di Drachten, wat eeđer Kluađern fan 1750 bit 1815 nii maaket sen. Di Söl'ring Daansiker me di Wuksenen
Mä kaat men wi miast det hüskaat (Felis silvestris catus of uk Felis catus). Hat as en onerslach faan't wil kaat (Felis silvestris). Knookenbau Anatomii Kaatuugen Tjaap Puat mä kralen A kaat spelet so loong mä't müs, bit's at apfrat. En stak snaak lääpt üs en baarsbianet kaat troch saarep. Ual kaater mei uk hal swet moolk. Wat witj a kaat faan Piadersdai? Wikisource: Kaater (sjiisk) Commonskategorii: Kaater – Saamlang faan bilen of filmer Wikiquote: Kaat (sjiisk) Wikispecies hää en artiikel tu: Kaater Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012
54.0798.9Koordinaaten: 54° 4′ 44″ N, 8° 54′ 0″ O At Meldorfer Bocht, uk Dithmarscher Bocht, as en dial faan a Nuurdsia an leit uun't waasten faan Dithmarschen. Commonskategorii: Meldorfer Bocht – Saamlang faan bilen of filmer Nuurdfresk eilunen
Dåt nordfrasch (dt. Nordfriesisch) önjtståmt önj et ålgemiin dåt üüljfrasch, ouers dåt jeeft uk önjdiile üt oudere spräke. Bil II wist önj en büüljkediagram jü fertreesing foon da diile foon dåt frasch foon diling, jarst leefts önj dåt weestfrasch, dan önj jü apårdi spräkwise foon dåt weestfrasch ailönj Schiermonnikoog, än dan deereefter önj saterfrasch än dan önj et mooringer nordfrasch. (Da oudere nordfrasche spräkwise san ai bekiiked wörden än koone nuch ouers weese). Da långste büüljke (rüüdj) ferteele, dåt süwat 90% foon dåt frasch foon diling üt dåt üüljfrasch ståmt. Dan san (gräine büüljke) önj dåt weestfrasch süwat 5% foon da uurde for nai biled wörden, önj dåt satersch bloot 1% än önj dåt mooringer nordfrasch 2%. Sü'n naibiling as t.b. jütids önjt stää for üüljfrasch tha. Da weene büüljke jeewe di gehalt an holönjsch unti plååttjüsch än dåt as aw starkste önj dåt satersch fertrin ma 11%. Sü'n uurd as niks, weerfor dåt üüljfrasch nâwet häi (weestfrasch neat) än dåt nordfrasch jü naibiling ninte. Tuleest fane we dan as gööle büüljke nuch diile üt oudere spräke (0,2% önj dåt satersch, t.b. juust üt frånsch juste). Dåt nordfrasch heet deerbai nuch 2,2% üt dåt dånsch ouernümen, as ai 'nicht', unti
Ääb as det ufluupen weeder tesken huuchweeder an liachweeder. Hat düüret sowat 6 stünj an 20 minüten. Det hingt mä a tidjen tuup. Tesk a eilunen suragt at ääb för en starken ääbstruum. Wan det weeder weder aplääpt, het det flud. Fölen sai ääb, wan jo liachweeder men, det as oober eegentelk ei rocht. Det wurd ääb woort uk brükt för en leesag glääs of en leesagen jilkniper. Twiiääb as, wan tweisis a dai ääb as, t.b. am maarlem klook sööwen an am injem klook sööwen. Do kön faskerlidj am maarlem höömer ütjlei an am injem weder iinhaale. Commonskategorii: Ebbe – Saamlang faan bilen of filmer Liachweeder Flud Tidjen