rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Mocubela Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Mocubela) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a uast faan't prowins. Hi hee 110.857 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Mocubela. A distrikt wurd 2013 grünjlaanjen. Iar wiar det dial faan de Maganja da Costa Distrikt. Mozambique, citypopulation.de
De Molumbo Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Molumbo) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Hi hee 331.980 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Molumbo. A distrikt wurd 2013 grünjlaanjen. Iar wiar det dial faan de Milange Distrikt. Mozambique, citypopulation.de
De Mopeia Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Mopeia) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüd faan't prowins. Hi hee 136.520 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Mopeia. Mozambique, citypopulation.de
De Morrumbala Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Morrumbala) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't prowins. Hi hee 380.189 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Morrumbala. Mozambique, citypopulation.de
De Mulevala Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Mulevala) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurd faan't prowins. Hi hee 106.192 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Mulevala. A distrikt wurd 2013 grünjlaanjen. Iar wiar det dial faan de Ile Distrikt. Mozambique, citypopulation.de
De Namacurra Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Namacurra) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüduast faan't prowins. Hi hee 242.126 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Namacurra. Mozambique, citypopulation.de
De Namarroi Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Namarroi) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurd faan't prowins. Hi hee 149.898 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Namarroi. Mozambique, citypopulation.de
De Nicoadala Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Nicoadala) as en distrikt faan det Zambézia Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüduast faan't prowins. Hi hee 180.686 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Nicoadala. Mozambique, citypopulation.de
De Caué Distrikt as ian faan dön sööwen distrikten faan São Tomé an Príncipe. A distrikt leit uun a süüd faan’t eilun São Tomé. Uun a nuurd leit de Mé-Zóchi Distrikt, uun a nuurduast de Cantagalo Distrikt, uun a süüduast an süüdwaast a Golf faan Guinea an uun a nuurdwaast de Lembá Distrikt. Det hee 6062 lidj (2012). At hoodsteed faan a distrikt as São João dos Angolares. São Tomé and Príncipe, citypopulation.de
De Lembá Distrikt as ian faan dön sööwen distrikten faan São Tomé an Príncipe. A distrikt leit uun a waast faan’t eilun São Tomé. Uun a nuurd an waast leit a Golf faan Guinea, uun a nuurduast de Lobata Distrikt, uun a uast de Mé-Zóchi Distrikt an uun a süüduast de Caué Distrikt. Det hee 14.676 lidj (2012). At hoodsteed faan a distrikt as Neves. São Tomé and Príncipe, citypopulation.de
De Lobata Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Lobata) as ian faan dön sööwen distrikten faan São Tomé an Príncipe. A distrikt leit uun a nuurd faan’t eilun São Tomé. Uun a nuurd leit a Golf faan Guinea, uun a uast de Água Grande Distrikt, uun a süüd Mé-Zóchi Distrikt an uun a waast de Lembá Distrikt. Det hee 19.414 lidj (2012). At hoodsteed faan a distrikt as Guadalupe. São Tomé and Príncipe, citypopulation.de
De Mé-Zóchi Distrikt as ian faan dön sööwen distrikten faan São Tomé an Príncipe. A distrikt leit uun a nuurd faan’t eilun São Tomé. Uun a nuurd leit de Lobata Distrikt, uun a nuurduast de Água Grande Distrikt, uun a uast a Golf faan Guinea, uun a süüduast de Cantagalo Distrikt, uun a süüdwaast de Caué Distrikt an uun a waast de Lembá Distrikt. Det hee 44.763 lidj (2012). At hoodsteed faan a distrikt as Trindade. São Tomé and Príncipe, citypopulation.de
De Pagué Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Pagué) as ian faan dön sööwen distrikten faan São Tomé an Príncipe. A distrikt bestäänt ütj det hial eilun Príncipe uun a Golf faan Guinea. Det hee 7344 lidj (2012). At hoodsteed faan a distrikt as Santo António. São Tomé and Príncipe, citypopulation.de
Ammonium (NH4+) as en kation, diar tuup mä anionen tu en saalt woort. Hat komt faan Amoniak (NH3) uf. Amooniumsaalten wurd üs konstelk ged för a büürerei brükt. Amooniumsaalten san t.b.: Amooniumnitraat (NH4NO3) Amooniumkloriid (NH4Cl) Commonskategorii: Amoonium – Saamlang faan bilen of filmer
Fluoriiden san saalten faan't Fluorweederstoofsüren (HF). Ään baudial uun a ionen san leewen a Fluoriid-Anionen (F−). Fluoriiden kem üs mineraalen uun a natüür föör, an uk uun't lif faan minsken. Commonskategorii: Fluoriiden – Saamlang faan bilen of filmer Fluor
Oksiiden (faan greks ὀξύς, oxýs ‚skarep‘, ‚spas‘, ‚sür‘) san sürstoof-ferbinjangen faan en cheemisk element. Diar san tau sköölen faan oksiiden: Metaloksiiden. Det san saalten of atomaar bünjen moleküülen. Üneedel metalen reagiare mä weeder tu baasen. Nianmetaloksiiden. Det san moleküülen, diar mä weeder tu süren reagiare. Alumiiniumoksiid (witj, lacht baasisk) Luadoksiid (Luad(II)-oksiid (güül), Luad(IV)-ooksiid (suartbrün) of Luad(II,IV)-oksiid (orangj, menige)) Kaltsiumoksiid (braand kalk, stark baasisk) Diweederstoofmonoksiid (weeder) Iisenoksiiden, t.b. Iisen(III)-oksiid (rost) Köölstoofdioksiid (woort mä weeder tu köölsüren) Köölstoofmonoksiid (giftag, gas) Kööberoksiid (Kööber(I)-oksiid, ruad an Kööber(II)-oksiid, suart) Magneesiumoksiid (magnesia, witj polwer) Fosfoorpentoksiid (woort mä weeder tu fosfoorsüren) Swaaweldioksiid (sürelk stirem) Swaaweltrioksiid (woort mä weeder tu swaawelsüren) Siliitsiumdioksiid (kwarts, woort mä weeder tu kiiselsüren) Stikoksiiden (brün, koon reagiare tu salpeetersüren) Sinkoksiid (witj bit güül polwer) Saalten Commonskategorii: Oksiiden – Saamlang faan bilen of filmer
Sulfiiden san saalten faan swaawelweederstoof (H2S). Diar as det sulfiid-anion S2− uun. Tuup mä metal- of hualewmetal-kationen entstun amanbi 600 sulfiid-mineraalen. Jo haa miast üübfaalen klöören of münstern. Wichtag mineraalen san: Borniit (Kööberkiis, Cu5FeS4) Chalkopüriit (Kööberkiis, CuFeS2) Tsinabariit (Tsinoober, HgS) Koweliin (Kööbersulfiid, CuS) Galeniit (Luadglans, PbS) Markasiit (Strualkiis, FeS2) Molübdeniit (Molübdeenglans, MoS2) Püriit (Swaawelkiis, Kaatgul, FeS2) Pürotiin (Magneetkiis, FeS) Realgaar (Rauschruad, AsS) Sfaleriit (Sinksulfiid, ZnS) Stibniit (Antimoonglans, Sb2S3) Swaawel Commonskategorii: Sulfiiden – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Sulfiiden (sjiisk)
Glaagen, (öö.) Selagglag, (fe.) Siaglaas, genauer Skiremglaagen (Scyphozoa) san en klas faan diarten an hiar tu a stam faan a Näädeldiarten (Cnidaria). Diar jaft at amanbi 130 slacher faan. Jo diarten haa en graten skirem an letj polüüpen. Glaagen läät jo mä a struum ambi driiw, diaram wurd jo - likes, dat's so grat san - mä tu at plankton tääld. Coronatae Atollidae – Atorellidae – Linuchidae – Nausithoidae – Paraphyllinidae – Periphyllidae Rhizostomeae Archirhizidae – Bazingidae – Cassiopeidae – Catostylidae – Cepheidae – Lobonematidae – Lychnorhizidae – Mastigiidae – Rhizostomatidae – Stomolophidae – Thysanostomatidae – Versurigidae Semaeostomeae Cyaneidae - Pelagiidae - Phacellophoridae - Ulmaridae Ulmaridae mä a sköölen: Aurelia – Aurosa – Diplulmaris – Discomedusa – Floresca – Parumbrosa – Phacellophora – Sthenonia – Ulmaris Aurelia Blä Glaag (Aurelia aurita) Commonskategorii: Glaagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Glaagen
Permanganaaten san saalten mä det ianfach neegatiif Anion MnO4−. Kaaliumpermanganaat KMnO4 Kaltsiumpermanganaat Ca(MnO4)2 Rubiidiumpermanganaat RbMnO4 Magneesiumpermanganaat Mg(MnO4)2 Salwerpermanganaat AgMnO4 Commonskategorii: Permanganaaten – Saamlang faan bilen of filmer Mangaan
Tsüaniiden san saalten faan't Tsüanweederstoofsüren of uk Bläsüren (HCN) mä det algemian furem R–C≡N. Di nööm komt faan't greks κυανός (kyanos) uf, an det ment blä. Uun Tsüaniiden as det Tsüaniid-Anion [C≡N]−. Tsüaniiden san giftag. Wichtag tsüaniiden san Kaaliumtsüaniid (KCN), = Tsüankaali Naatriumtsüaniid (NaCN) Tsüaniiden kem natüürelkerwiis uun a stian faan flook plaanten föör, an diaram skel a stian uk nimer eden wurd faan: Plum (Prunus domestica) Aprikoos (Prunus armeniaca) Mandelbuum (Prunus dulcis) Firsich (Prunus persica) Sürkäärs (Prunus cerasus) Maniok (Manihot esculenta) Flaaks (Linum usitatissimum) Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid Commonskategorii: Tsüaniiden – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Tsüaniiden (sjiisk)
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Nitroglitseriin of Glitseriintrinitraat of Trisalpeetersürenglitseriinester as en ester faan't salpeetersüren. Hat woort brükt üs sprengstoof. Uk uun a medesiin woort det iinsaat. Moleküülstruktuur Nitroglitseriin üs medesiin Tableten Alfred Nobel sin patent üüb nitroglitseriin Commonskategorii: Nitroglitseriin – Saamlang faan bilen of filmer Iindraanj tu CAS-Nr. 55-63-0 uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 10. Mai 2018 (mä JavaScript). (ütjden faan) David R. Lide: CRC Handbook of Chemistry and Physics. 90. aplaag. (uun't näät: 2010), CRC Press/Taylor and Francis, Boca Raton, FL, Physical Constants of Organic Compounds, S. 3-510. Eintrag zu Nitroglycerin der Gefahrstoff-Datenbank im „CLAKS“ der Uni-Hamburg MAK- und BAT-Werte-Liste 2013. Schweizerische Unfallversicherungsanstalt (SUVA): Aktuel MAK- an BAT-wäärser Nitroglitseriin bi ChemIDplus. Spravochnik po Toksikologii i Gigienicheskim Normativam. S. 180, 1999. Yakuri to Chiryo. Pharmacology and Therapeutics. Vol. 13, S. 3649, 1985. Richard Wuerz, Greg Swope, Steven Meador, C. James Holliman, Gregory S. Roth: Safety of prehospital nitroglycerin. In: Annals of Emergency Medicine. Band 23, Nr. 1, S. 31–36, doi:10.1016/S0196-0644(94)70004-4. (ütjden faan) David R. Lide: CRC Handbook of Chemistry and Physics. 90. aplaag. (uun't näät: 2010), CRC Press/Taylor and Francis, Boca Raton, FL, Standard Thermodynamic Properties of Chemical Substances, S. 5-24.
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Amoniak as en cheemisk ferbinjang faan stikstoof an weederstoof mä det formel NH3. Hat as en giftag gas, diar stark steegen stiremt. Amoniak as amfoteer. Faan amoniak kem tau räen faan saalten uf: Kationisk amooniumsaalten Anionisk amiiden, imiiden an nitriiden Amoniak-moleküülmodel Stikstoof (blä) Weederstoof (witj) Butel mä amoniak Commonskategorii: Amoniak – Saamlang faan bilen of filmer R. Panico, W.H. Powell, J.-C. Richer (Eds.): A Guide to IUPAC Nomenclature of Organic Compounds. Hrsg.: IUPAC Commission on the Nomenclature of Organic Chemistry. Blackwell Scientific Publications, Oxford, ISBN 0-632-03488-2, S. 37. Iindrach 222 uun't PubChem-dootenbeenk faan't National Center for Biotechnology Information (NCBI), ufrepen di 17. Oktuuber 2014. Iindraanj tu Ammoniak uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 1. Febrewoore 2016 (mä JavaScript). chem.wisc.edu: pKa Data, Compiled by R. Williams (PDF, 78 kB). Meyer Christen: Grundlagen der allgemeinen und anorganischen Chemie. Diesterweg, 1997, ISBN 978-3-7935-5493-6. Frederick G. Bordwell, George E. Drucker, Herbert E. Fried: Acidities of Carbon and Nitrogen Acids: The Aromaticity of the Cyclopentadienyl Anion. Uun: J. Org. Chem. 46, 1981, S. 632–635 (doi:10.1021/jo00316a032). Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Ammoniak uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 13. Juni 2014. (ütjden faan) David R. Lide: CRC
Blä Glaagen (Aurelia aurita) hiar tu a Glaagen (Scyphozoa). Jo kem föör tesken 70° Nuurd an 55° Süüd. Uk bi a Nuurdsiaküst an uun grat dialen faan a Uastsia lewe jo. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Blä Glaagen Wikispecies hää en artiikel tu: Blä Glaagen
Karbiiden san cheemisk ferbinjangen faan en element mä köölstoof (karboon). Miast ment am mä karbiid det kaltsiumkarbiid, CaC2 . Kaltsiumkarbiid, CaC2 Tantaalkarbiid, TaC Tantaalhafniumkarbiid, Ta4HfC5 Commonskategorii: Karbiiden – Saamlang faan bilen of filmer
Det Pitcairn-Ingels (üüb Pitcairn-Ingels: Pitkern, üüb Norfolk-Eilun: Norfuk) as en kreoolspriik, diar üüb a eilunen Pitcairn an Norfolk spreegen wurd. Det spriik beraut üüb en spriikwiis faan Ingels an Tahitianisk faan det 18. juarhunert. Wut-a-way you? - Gud dai („Wat wai (gungst)?“)
Sia / Siie Di ütjdruk sia, (mo.) siie ment: 1. a sia (banlun), en weederflaak uun't banlun (ingelsk: lake, sjiisk: See). (mo.): siie (banerwååder). 2. at sia, at weltsia, aal a ooseaanen tuup (ingelsk: sea, sjiisk: Meer). (mo.): siie (ääm wååder). tu of üüb sia wees: uun a siafaard huuch of swaar sia: huuch waagen tu sia kem: mä't werk began
Ferkiar as det skebin faan persuunen of waaren. För ferkiar wurd ferkiarswaier brükt. Futferkiar Welferkiar Struatenferkiar Iisenboonferkiar Skapsferkiar Loftferkiar Funkferkiar Dootenferkiar Commonskategorii: Ferkiar – Saamlang faan bilen of filmer Bidracher auer ferkiar üüb Tjabelstünj
En stääd (faan ualhuuchsjiisk stat ‚steed‘) as en grat siidlang. Miast luup diar flook ferkiarswaier tuup. En stääd hää en aanj ferwaltang. Grater saarpen üüb't lun haa leewen uk ferwaltangsiinrachtangen, san oober nian stääden, det san plaker. efter grate: (plak), letjstääd, madelstääd, gratstääd, miljoonenstääd efter bedüüdang: hansestääd, hoodstääd, kreisstääd, uniwersiteetstääd, industriistääd, huuwenstääd Am 1800 haa noch 75% faan a minsken uun Sjiisklun üüb't lun lewet, 25% uun stääden. 2005 lewe 15% üüb't lun, 85% uun stääden. Metropoolen san grat stääden, diar mä hör amlun tuupwoksen san, an hör iinwenertaalen gung ap tu miljoonen. A gratst metropoolen mä muar üs 20 miljoon iinwenern (Stant: April 2018): Commonskategorii: Stääden – Saamlang faan bilen of filmer
Delhi (Hindi दिल्ली Dillī [ˈdɪlːiː], Urdu ‏دہلی‎‎, Panjabi ਦਿੱਲੀ Dillī, ) as en gratstääd an en unioonsteritoorium (IN-DL) faan Indien. Üs "Natsionaal Hoodstäädteritoorium" (ingelsk: National Capital Territory NCT) as Delhi direkt at Indisk regiarang onersteld. Uun Delhi leit at hoodstääd faan hial Indien, Nei-Delhi. Tu Delhi hiar elwen distrikten uun trii munitsipaliteeten. Uun Delhi haa 2011 son 16,78 miljoon minsken lewet. Tuup mä a gratstääden Gurugram, Ghaziabad, Noida an Faridabad trinjam, diar uun ööder bundesstooten lei, hiart Delhi tu't Metropolregiuun Delhi mä knaap 32 miljoon iinwenern (Stant: 2021), an as at traadgratst stäädregiuun faan a welt. At National Capital Region as en ploonangsregiuun trinjam Delhi, an amfaadet muar üs 45 miljoon minsken. Commonskategorii: Delhi – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Delhi (sjiisk)
En walt (ualhuuchsjiisk walt) as en stak lun, huar buumer waaks. Det stak lun as tumanst 0,5 hektaar grat an a buumer san tumanst 5 meeter huuch (efter FAO). uurwalt: natüürelk woksen bosk: natüürelk woksen, oober ei so huuch holtang, tanen: faan minsken uunlaanj, för ferskeelag nat plantaaj: faan minsken uunlaanj, miast för ään nat Commonskategorii: Walt – Saamlang faan bilen of filmer Wikiquote: Walt (sjiisk) Wikisource: Walt (sjiisk)
En tanebuum as en apbuid tan, diar uun a jultidj apsteld woort. Detdiar muude kaam uun't 19. juarhunert uun Sjiisklun ap, an as daalang üüb a hialer welt tu sen. Uun Nuurdfresklun käänt am uk noch di kenkenbuum. Kenkenbuum Commonskategorii: Tanebuumer – Saamlang faan bilen of filmer
Wangerooge as ian faan dön Uastfresk Eilunen uun det Niidersaksisk Heef. Faan dön sööwen bewenet eilunen uun detheer skööl leit at eilun am widjsten uun a uast. Det as uk det naistletjst bewenet eilun uun detheer skööl. At eilun as dial faan det Lunkreis Friesland. Ap tu 1950 wurd det Wangeroogisk, en spriikwis faan det Uastfresk Spriik, üüb Wangerooge spreegen.
Uastfresk as de uastelk twiich faan dön Fresk spriiken. Deheer twiich as daaling binai ütjstörwen. Bluat uun Saaterlun uun Oldenborig as nü en spriikwiis diarfaan, det Saaterfresk. Uastlauwersfresk Spriik Emsfresk Saaterfresk Upganter Fresk (ütjstörwen) widjer ütjstörwen emsfresk spriikwisen Weserfresk Harlingerfresk (wilemsis uun madelsteling twesken Ems- an Weserfresk iinordnet; ütjstörwen) Wurster Fresk (ütjstörwen) Wangeroogisk (1950 ütjstörwen) widjer ütjstörwen weserfresk spriikwisen. De nööm 'Uastfresk' wurt oober uk brükt för Uastfresk Plaatsjiisk.
03. Febrewoore: Mehmed II. wurd weler sultaan faan det Osmaans Rik. ünbekäänd dootem: Christoph Kolumbus († 1506) 10. Jüüle (of Mei 1452): Jaakob III., köning faan Skotlun († 1488) 03. Febrewoore: Murad II., sultaan faan det Osmaans Rik (* 1403)
Emil Nolde (* 7. August 1867 üüs Hans Emil Hansen uun Nolde bi Burkal; † 13. April 1956 uun Seebel) wiar een faan dön wichtigst konstmoolern faan’t Ekspresionismus. Hi as een faan dön grat akwarelisten uun’t konst faan det 20. juarhunert. Nolde as bekäänd för sin ütjdrükstark klöörwool. Emil Nolde wurd hög kilomeetern tu a uast faan Tondern uun Nolde bi Burkal bäären. Hi wiar det fjuard faan fiiw jongen faan en büürenfamilje. San aatj wiar en nuurdfresken an kaam faan’t geegent am Naibel; hi spruch Nuurdfresk, sin mam spruch Süüdjütsk. Hi hed trii ääler breler an ian jonger saster. At taarep faan sin gebuurt uun a nuurddial faan’t Hertoochdoom Sleeswich hiard faan 1867 tu 1920 tu Preussen an diarmä tu det Tjiisk Rik. Emil Nolde besoocht tjiisk skuulen. Sin jong juaren üüb a aalern hör büürsteed wiar faan hard werk preeget an en ferlikewiis knaap leewent. Faan 1884 tu 1888 leet hi ham üüb dringin faan a aatj üüs telger an teekner uun’t konsthunwerkskuul uun Flensborig ütjbilj. Hi hed do paart uun det restauriaring faan’t aalter faan Brüggemann. En liarufslus fing hi ei. Diarefter werket hi för hög mööbelfaabriken, mad ölern uun München, Karlsruhe an Berlin. 1892 treed hi
Dachau as en stääd uun't nuurden faan München uun Bayern. Hat as uk kreisstääd faan di lunkreis Dachau. Uasterrik Uasterrik: Klagenfurt am Wörthersee uun Kärnten Itaalien Itaalien: Fondi Neederlunen Neederlunen an Belgien Belgien: Kulturpartnerskap mä Renkum (NL) an Tervuren (B) Paraguay Paraguay: Frinjskapelk ferbünjen mä Areguá Commonskategorii: Dachau – Saamlang faan bilen of filmer www.statistikdaten.bayern.de (Halep üüb sjiisk)
Di Lunkreis Dachau as en lunkreis uun't nuurden faan München uun Bayern. (Iinwenern di 31. Detsember 2022) Commonskategorii: Lunkreis Dachau – Saamlang faan bilen of filmer www.statistikdaten.bayern.de (Halep üüb sjiisk) www.statistikdaten.bayern.de
Oberbayern (üüb Bairisk: Obabayern) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 17.530 km² grat, an diar wene 4.686.163 minsken (2018). Dön 5 gratst stääden uun a distrikt san: Kreisfrei stääden München Ingolstadt Rosenheim Lunkreiser Lunkreis Altötting Lunkreis Bad Tölz-Wolfratshausen Lunkreis Berchtesgadener Land Lunkreis Dachau Lunkreis Ebersberg Lunkreis Eichstätt Lunkreis Erding Lunkreis Freising Lunkreis Fürstenfeldbruck Lunkreis Garmisch-Partenkirchen Lunkreis Landsberg am Lech Lunkreis Miesbach Lunkreis Mühldorf am Inn Lunkreis München Lunkreis Neuburg-Schrobenhausen Lunkreis Pfaffenhofen an der Ilm Lunkreis Rosenheim Lunkreis Starnberg Lunkreis Traunstein Lunkreis Weilheim-Schongau Commonskategorii: Oberbayern – Saamlang faan bilen of filmer Germany: Bayern, citypopulation.de Germany: Bayern, citypopulation.de
At Métropole du Grand Paris as en gemeenferbant uun't regiuun Île-de-France mä det stääd Pariis an 130 gemeenen diar trinjam uun a departments: Essonne Hauts-de-Seine Seine-Saint-Denis Val-de-Marne Val-d’Oise Pariis Commonskategorii: Métropole du Grand Paris – Saamlang faan bilen of filmer Gemeenen uun't Métropole du Grand Paris] (sjiisk)
Det Slowaakisk Spriik (üüb Slowaakisk: slovenský jazyk of slovenčina) as en Waastslaawisk Spriik an hiart tu't Indogermaans. Amanbi 5.2 miljuunen lidj snaake Slowaakisk üs mamenspriak. Slowaakisk as det amtsspriik faan't Slowakei. Spreegern faan't spriik wene uk uun dön Ferianigt Stooten, Tschechien, Argentiinien, Serbien, Irlun, Rumeenien, Poolen, Kanada, Ungarn, Tjiisklun, Kroatien, Israel, det Ferianigt Köningrik, Austraalien, Uasterrik, Ukraine, Noorweegen an föl öler lunen aueraal üüb a wäält.
Dön Waastslaawisk Spriiken san een faan dön trii twiichen faan dön Slaawisk Spriiken, wat tu dön Indogermaans hiar. Jo wurd faan amanbi 56 miljuunen lidj uun a uast faan Madeleuroopa, fööraal uun Poolen, Tschechien, at Slowakei an’t Lausitz snaaket. Tu det waastslaawisk spriikfamilje san: Lechisk Spriiken Poolsk Polaabisk † Pomoraans Waastpomoraans † Kaschuubisk-Slowinsisk Kaschuubisk Slowinsisk † Sorbisk Spriiken Liachsorbisk Huuchsorbisk Tschechisk-Slowaakisk Spriiken Tschechisk Knaanisk † Slowaakisk Batschka-Rusiins (det letst wurt uk üüs en uastslaawisk spriik sen) Uurslaawisk *or, *ol, *er, *el twesken konsonanten san uun det tschechisk-slowaakisk skööl üüs ra, la, rě, lě an uun dön öler westslaawisk spriiken üüs ro, lo, re, le fertreeden; tu bispal: uurslawisch *morzъ froost as üüb poolsk an huuchsorbisk mróz, liachsorbisk mroz, tschechisk an slowaakisk mráz; an uurslaawisk *melko moolk as üüb poolsk mleko, tschechisk mléko, slowaakisk mlieko, huuchsorbisk an liachsorbisk mloko. Uurslaawisk *tj an *dj san üüs c an (d)z fertreeden; tu bispal: uurslaawisk *světja laacht as üüb poolsk świeca, tschechisk svíce, slowaakisk svieca, kaschuubisk swiéca, huuchsorbisk an liachsorbisk swěca; an uurslaawisk *medja gredstripel as üüb poolsk miedza, tschechisk meze, slowaakisk medza, huuchsorbisk mjeza an liachsorbisk mjaza.
Det Polaabisk Spriik as en ütjstörwen Waastslaawisk Spriik, wat faan dön polaabisk slaawen uun a nuurduast faan det Tjiisklun faan daaling trinjam de Ialew Struum snaaket wurd. Det wurd amanbi tu a maden faan det 18. juarhunert snaaket, üüs det troch Plaattjiisk ersaat wurd, uun a gebiiten faan Mecklenburg-Föörpomern, Madelbrandenborig (Madelmark) an a uast faan Saksen-Anhalt (Wittenberig) an uk uun a uastdialen faan Niidersaksen (Wendlun) an Sleeswich-Holstian (Uastholstian an Lauenborig). Uun a süüd hed det en grens tu det sorbisk spriikgebiit uun’t Lausitz.
Det Slowinsisk Spriik (üüb Slowinsisk: slovjĩnsħï ją̃zĕk, slovjĩnsħė gådą̃ńė) as en Waastslaawisk Spriik, wat uun det 20. juarhunert ütjstoorew. Det wurd faan lidj, wat twesken a sian Gardno an Łebsko nai bi Słupsk wenet. Tup mä det noch snaaket Kaschuubisk an det ütjstörwen Polaabisk as det en auerbliiwsel faan dön slaawisk spriiken, wat uursprungelk loongs a eeg faan det Uastsia uun Pomern an uun a nuurduast faan de Ialew snaaket wurd.
A Knekern (Elateridae) san en famile faan Kraaben (Insekten) mä amanbi 7.000 slacher. Jo kön troch a loft spring, wan jo ans üüb a rag lei, auer jo gans fiks mä't hood turagsjit kön. Det koon am sogoor hiar, det "knekt". Agrypninae – Campyloxeninae – Cardiophorinae – Cebrioninae – Dendrometrinae – Elaterinae – Eudicronychinae – Hemiopinae – Lissominae – Morostomatinae – Negastriinae – Oestodinae – Oxynopterinae – Parablacinae – Physodactylinae – Pityobiinae – Plastocerinae – †Protagrypninae – Semiotinae – Sinopyrophorinae – Subprotelaterinae – Tetralobinae – Thylacosterninae Kneker übb en twiig. En Kneker (Agrypnus murinus) sprangt. Species Accounts: Taxonomie (17. April 2006) Commonskategorii: Knekern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Knekern
Det Lublin Prowins (üüb Poolsk: Województwo Lubelskie) as ian faan dön seekstanj prowinsen faan Poolen. At prowins leit uun a uast faan’t lun. Det hee 2.175.700 lidj (2011). At hoodsteed faan’t prowins as Lublin. Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san: At prowins hee fjauer steedkreiser (Lublin, Zamość, Chełm an Biała Podlaska) an twuntig lunkreiser (üüb Poolsk: powiaty, iantaal powiat). Poland, citypopulation.de Poland: Lubelskie, citypopulation.de Poland: Administrative Division, citypopulation.de
A Seine as en struum uun Nuurdfrankrik. Sin hood leit uun't regiuun Bourgogne-Franche-Comté an hi lääpt auer 777 km deel tu Le Havre bi a Ingelsk Kanool. Koord mä struumer iin uun a Seine: Commonskategorii: Seine – Saamlang faan bilen of filmer geoportail.fr (1:16.000) hydro.eaufrance.fr (Station: H9950010, Option: Synthèse).