rlitschk/wikidir huggingface dataset:
At Karboon as en eerdtidjääler tesken 359,2 an 299 miljuun juaren för üüs tidj. At Karboon as det fiftäälst süsteem uun't Paleozoikum. Diarföör lai det Devon, an diarefter fulagt det Perm. Di nööm komt faan't kööl (karboon (element)), diar fööraal uun't boowerkarboon apwoksen as. Süsteem: Karboon (359,2–299 mya) Seerie: Pennsylvanium (Boowerkarboon) (318,1–299 mya) Kirew: Gzhelium (303,4–299 mya) Kirew: Kasimovium (307,2–303,4 mya) Kirew: Moskovium (311,7–307,2 mya) Kirew: Bashkirium (318,1–311,7 mya) Seerie: Mississippium (Onerkarboon) (359,2–318,1 mya) Kirew: Serpukhovium (328,3–318,1 mya) Kirew: Viséum (345,3–328,3 mya) Kirew: Tournaisium (359,2–345,3 mya) Plaanten uun't Karboon Fosiilien faan't Karboon Kontinenten uun't Karboon Commonskategorii: Karboon – Saamlang faan bilen of filmer
At Jura as en eerdtidjääler tesken 199,6 an 145,5 miljuun juaren föör üüs tidj. At Jura kaam efter't Trias an föör't Kritj. At Jura as det naistäälst an madelst süsteem uun't Mesozoikum (eerdmadelääler). At Jura hää hör nööm efter a Juraberger uun a Alpen. Uun't leed Jura kaam a dinosauriern ap. Leewent uun't Boowerjura Kontinenten uun't Madeljura Fosiilien faan't Jura Commonskategorii: Jura – Saamlang faan bilen of filmer
At Trias as en eerdtidjääler tesken 251 an 199,6 miljuun juaren föör üüs tidj. At Trias kaam efter't Perm (Paleozoikum, eerdualtidj) an föör't Jura. At Trias as det äälst an iarst süsteem uun't Mesozoikum (eerdmadelääler). Süsteem: Trias (251–199,6 mya) Seerie: Boowertrias (228,7–199,6 mya) Kirew: Rhaetium (203,6–199,6 mya) Kirew: Norium (216,5–203,6 mya) Kirew: Karnium (228,7–216,5 mya) Seerie: Madeltrias (245,9–228,7 mya) Kirew: Ladinium (237–228,7 mya) Kirew: Anisium (245,9–237 mya) Seerie: Onertrias (251–245,9 mya) Kirew: Olenekium (249,5–245,9 mya) Kirew: Indusium (251–249,5 mya) Leewent uun't Trias Plaanten uun't Trias Fosiilien faan't Trias Commonskategorii: Trias – Saamlang faan bilen of filmer
At Hadaikum as ian faan sjauer Äonen uun a histoore faan a eerd. Hat as det äälst an hää lingd faan 4.600 bit amanbi 4.000 miljuun juaren föör daalang. Det naistäälst Äon as det Archaikum. Di nööm Hadaikum, ingelsk Hadean komt faan Hades uf (ualgreks ᾍδης of Ἅιδης, doorisk Ἀΐδας), di God faan a onerwelt. At Hadaikum woort ei fiiner iindiald tu Äras of Süsteemen: Äon: Phanerozoikum (542–0 mya) Äon: Proterozoikum (2.500–542 mya) Äon: Archaikum (4.000–2.500 mya) Äon: Hadaikum (4.600–4.000 mya) Commonskategorii: Hadaikum – Saamlang faan bilen of filmer Eerdtidjääler
At Archaikum as ian faan sjauer Äonen uun a histoore faan a eerd. Hat as det naistäälst an hää lingd faan 4.000 bit amanbi 2.500 miljuun juaren föör daalang. Det äälst Äon as det Hadaikum an det naist jonger het Proterozoikum. Öööder ütjdrüker för detdiar Äon wiar Azoikum of Archäozoikum. En fiiner iindialang faan't Archaikum san Äras: Äon: Phanerozoikum (542–0 mya) Äon: Proterozoikum (2.500–542 mya) Äon: Archaikum (4.000–2.500 mya) Ära: Neoarchaikum (2.800–2.500 mya) Ära: Mesoarchaikum (3.200–2.800 mya) Ära: Paläoarchaikum (3.600–3.200 mya) Ära: Eoarchaikum (4.000–3.600 mya) Äon: Hadaikum (4.600–4.000 mya) At Archaikum woort ei noch fiiner iindiald tu Süsteemen. Formatsion mä iisenerts faan't Neoarchaikum Stromatholiten mä bakteerien san det iarst furem faan leewent uun't Mesoarchaikum Faan't Paläoarchaikum kem a iarst fääst eerdstruktuuren, gneis stianang A eerd begant, fääst tu wurden uun't Eoarchaikum Commonskategorii: Archaikum – Saamlang faan bilen of filmer Eerdtidjääler
At Proterozoikum as ian faan sjauer Äonen uun a histoore faan a eerd. Det jongst Äon as det Phanerozoikum, at Proterozoikum as det naistjongst, an a ääleren het Archaikum an Hadaikum. Hat hää lingd faan föör 2.500 miljuun juaren bit föör amanbi 542 miljuun juaren. Di nööm komt faan ualgreks uf: πρότερος próteros, nordfriisk iar an ζῶον zôon, nordfriisk at labenen. Det ment so föl üs "iar at labenen kaam". Daalang witj wi, dat at labenen uk al uun't leed Proterozoikum, uun't Ediacarium diar wiar. Ööder ütjdrüker för't Proterozoikum wiar Algonkium of Eozoikum. En fiiner iindialang faan't Proterozoikum san Äras: Äon: Phanerozoikum (542–0 mya) Äon: Proterozoikum (2.500–542 mya) Ära: Neoproterozoikum (1.000–542 mya) Ära: Mesoproterozoikum (1.600–1.000 mya) Ära: Paläoproterozoikum (2.500–1.600 mya) Äon: Archaikum (4.000–2.500 mya) Äon: Hadaikum (4.600–4.000 mya) An a Äras wurd noch ans fiiner iindiald tu Süsteemen Onerweederplaanten uun't Ediacarium föör ~ 600 mya Iarst kontinenten uun't Neoproterozoikum föör ~ 1.000 mya Föörluuper faan kontinenten uun't Mesoproterozoikum föör ~ 1.500 mya Uun't Paläoproterozoikum föör ~ 2.000 mya wooks a iarst bröökstaken faan kontinenten ap Commonskategorii: Proterozoikum – Saamlang faan bilen of filmer Eerdtidjääler
Kraaken (Octopoda, iar uk: Incirrina) san en order faan Aachtbianet Blakfasker (Octopodiformes, "Oktopusen") uun det klas faan a Hoodpuateten (Cephalopoda). Alloposidae - Amphitretidae - Argonautidae - Bolitaenidae - Idioctopodidae - Octopodidae - Ocythoidae - Tremoctopodidae - Vitreledonellidae Enteroctopus slach Argonauta argo Commonskategorii: Kraaken – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Kraaken
Skiltpuateten (Caudofoveata, of uk Chaetodermomorpha) san en klas faan Wokdiarten (Mollusca). A miasten san letjer üs 3 cm. Diar san trii familin mä 60 bit 70 slacher: Chaetodermatidae Limifossoridae Prochaetodermatidae Commonskategorii: Skiltpuateten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Skiltpuateten
Ianskaalagen (Monoplacophora) san en klas faan Wokdiarten (Mollusca) mä man ian order Tryblidiida. Diar hiar 27 slacher tu, an jo lewe uun jip sia bit 6.500 m oner siapeegel. Neopilinidae Neopilina (Lemche, 1957), 3 slacher Vema (Clarke & Menzies, 1959), 3 slacher Laevipilina (McLean, 1979), 6 slacher Monoplacophorus (Starobogatov, Moskalev & Filatova, 1983), 1 slach Rokopella (Starobogatov & Moskalev, 1987), 6 slacher Veleropilina (Starobogatov & Moskalev, 1987), 4 slacher Adenopilina (Starobogatov & Moskalev, 1987), 1 slach Micropilinidae Micropilina (Warén, 1989), 6 slacher Commonskategorii: Ianskaalagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Ianskaalagen
Elefantentes (Scaphopoda) san en klas faan Wokdiarten (Mollusca). Jo lewe uun en röör, diar uun a slober steget. At jaft wel son 500 slacher bit deel uun en jipde faan 7.000 m. Dentaliida Familin: Anulidentaliidae - Calliodentaliidae - Dentaliidae - Fustiariidae - Gadilinidae - Laevidentaliidae - Omniglyptidae - † Prodentaliidae - Rhabdidae Gadilida Familin: Entalinidae - Gadilidae - Pulsellidae - Wemersoniellidae Antalis entalis ~ 4 cm lung Antalis vulgaris ~ 6 cm lung Commonskategorii: Elefantentes – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Elefantentes
Solenogastres san en klas faan Wokdiarten (Mollusca) mä amanbi 180 slacher. Jo lewe bit deel uun en jipde faan 4.000 m. A miasten san temelk letj, kurter üs 1 cm, enkelten wurd oober uk bit 30 cm lung. Cavibelonia Neomeniamorpha Pholidoskepia Sterrofustia Commonskategorii: Solenogastres – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Solenogastres
Di (Algemian) Stianswaamp (Boletus edulis, üüb Däänsk: Karl Johan) as en slach faan Swaampen (Fungi) uun det klas faan a Hünjmotsen (Agaricomycetes). Di latiinsk nööm (.. edulis) sait det al, dat hi eden wurd koon. Hi hää en grat bedüüdang üs iidj för a minsken, an wääkst fööraal üüb a nuurdelk eerdheleft. Lung an slaank Kurt an sjok Ual Stianswaampen wurd faan onern güül, oober det "flääsk" blaft witj. Stianswaamp an Fleegenswaamp waaks flooksis nai bienööder. Commonskategorii: Stianswaampen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Stianswaampen
Di Fleegenswaamp (Amanita muscaria) as en giftagen Swaamp (Fungi) uun det klas faan a Hünjmotsen (Agaricomycetes). Auer a eerd as hi tu sen faan Jüüne bit Nofember. Boowersidj Onersidj mä lamelen Jong Fleegenswaamp Di Fleegenswaamp as uk en sümbool för lok Commonskategorii: Fleegenswaamp – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Fleegenswaamp Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
Di Guardchampignon (Agaricus campestris) as en Swaamp (Fungi) uun det klas faan a Hünjmotsen (Agaricomycetes). Hi hää en grat bedüüdang üs iidj för a minsken. 2018 wiar di Guardchampignon di Swaamp faan't Juar. A lamelen fan jong champignons san laacht ruusa. Leeder san a lamelen brün Tu kuup uun a looden Commonskategorii: Guardchampignons – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Guardchampignons
Champignons (fransöösk nööm för hünjmotsen, Agaricus) san en skööl faan Swaampen (Fungi) uun det klas faan a Hünjmotsen (Agaricomycetes). Flooken koon am iidj, diar san oober uk giftagen bi. A. subg. Agaricus – A. subg. Flavoagaricus – A. subg. Minores – A. subg. Minoriopsis – A. subg. Pseudochitonia – A. subg. Spissicaules Agaricus arvensis Agaricus augustus Agaricus bernardii Agaricus bitorquis Guardchampignon Agaricus campestris Agaricus silvicola Agaricus xanthodermus Giftag! Agaricus moelleri Giftag! Commonskategorii: Champignons – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Champignons Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
A Eurotiomycetes san en klas faan Swaampen (Fungi). Jo wurd miast üs 'skemel' betiakent. Chaetothyriomycetidae - Coryneliomycetidae - Eurotiomycetidae - Mycocaliciomycetidae - Sclerococcomycetidae Arachnomycetales - Ascosphaerales - Chaetothyriales - Coryneliales - Eurotiales - Mycocaliciales - Onygenales - Phaeomoniellales - Pyrenulales - Sclerococcales – Verrucariales Eurotiales Trichocomaceae Penicillium Penicillium camemberti, diar woort Camembert sees mä maaget Penicillium chrysogenum, diar woort det medesiin Penitsiliin mä maaget Commonskategorii: Eurotiomycetes – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Eurotiomycetes
Penicillium camemberti as en skemelswaamp uun det klas faan a Eurotiomycetes an uun det skööl Penicillium. Hi woort brükt, am sees tu maagin. Camembert sees Bavaria Blue Bergader Almkäse Cambozola Commonskategorii: Penicillium camemberti – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Penicillium camemberti
Höönkumer san en slach faan Swaampen (Fungi) uun det klas faan a Hünjmotsen (Agaricomycetes). Jo wurd hal eden. Höönkumer Höönkumer waaks hal üüb en süren grünj. Höönkumer üüb markes Höönkumer uun fliatangsmeer Commonskategorii: Höönkumer – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Höönkumer
Foosförter (Bovista, ingelsk: puffballs) san en skööl faan Swaampen (Fungi) uun det klas faan a Hünjmotsen (Agaricomycetes). Diar jaft at son 50 slacher faan, di wichtagst as di Foosfört (Bovista plumbea). Di aparte nööm komt faan di tuun, di tu hiaren as, wan dü üüb rip foosförter träätst. Jo san tuleetst banen hool an spring eeben, wan det bütjenst hidj wechdrüget as, am hör spöören frei tu dun. Tiaknang: En foosfört sprangt eeben Commonskategorii: Foosförter – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Foosförter
A Lecanoromycetes san en grat klas faan Swaampen (Fungi) mä son 13.500 slacher. Tu detdiar klas hiar a miast slacher faan Hiasmöösk. Acarosporomycetidae – Lecanoromycetidae – Ostropomycetidae Lecanorales Cladoniaceae Cladonia Rendiartmöösk (Cladonia rangiferina) Commonskategorii: Lecanoromycetes – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Lecanoromycetes
A Sordariomycetes san en klas faan Swaampen (Fungi). Diar hiar muar üs 600 sköölen mä muar üs 3.000 slacher tu. Diaporthomycetidae – Hypocreomycetidae – Lulworthiomycetidae – Pisorisporiomycetidae – Savoryellomycetidae – Sordariomycetidae – Xylariomycetidae Diaporthales Gnomoniaceae Cryptodiaporthe Cryptodiaporthe populea, befäält at buark faan Papeln. Hypocreales Clavicipitaceae Claviceps Meelhurn (Claviceps purpurea) Ophiostomatales Ophiostomataceae Ophiostoma Ophiostoma ulmi an Ophiostoma novo-ulmi, befäält Iipern. Ophiostoma piliferum, maaget holt blä. Commonskategorii: Sordariomycetes – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Sordariomycetes
At Waanerroot (Rattus norvegicus) as en Gnaudiart (Rodentia) uun det famile faan a Müsen (Muridae). Hat komt eegentelk faan Nuurduastaasien, as oober üüb a hialer welt iinslebet wurden. Ferskeel faan Waanerroot (oner) an Hüsroot (boowen, slaanker) At Bruket Root komt faan't Waanerroot uf. Commonskategorii: Waanerroot – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Waanerroot
At Hüsroot (Rattus rattus) as en Gnaudiart (Rodentia) uun det famile faan a Müsen (Muridae). Hat komt woorskiinelk faan Uastaasien, lewet daalang oober üüb a hialer eerd. Ferskeel faan Waanerroot (oner) an Hüsroot (boowen, slaanker) Spriadkoord faan't Hüsroot Commonskategorii: Hüsroot – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hüsroot
At Hüsmüs (Mus musculus) as en Gnaudiart (Rodentia) uun det famile faan a Müsen (Muridae). Hat komt üüb a hialer welt föör. Spriadkoord Müsnääst Uun enkelt regiuunen san aparte onerslacher apwoksen: M. m. bactrianus, Süüdwaast- an Madelaasien M. m. castaneus, Süüduastaasien M. m. domesticus, Waasteuroopa, Nuurdameerikoo, Süüdameerikoo, Afrikoo, Oseaanien M. m. gentilulus, Araabien, Madagaskar M. m. helgolandicus, Halaglun M. m. musculus, Uasteuroopa, nuurdelk Aasien Die Helgoländer Hausmaus (ndr.de) Commonskategorii: Hüsmüsen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hüsmüsen
Spasmüsen (Soricidae) san en famile faan Insektenfreedern (Eulipotyphla). Jo like müsen, hiar oober ei tu det famile faan a Müsen (Muridae). Jo san naier mä Iigler (Erinaceidae) an Molwarper (Talpidae). At jaft wel son 350 slacher faan Spasmüsen, uun Madeleuroopa lewe tjiin. Crocidurinae Crocidura - Diplomesodon - Feroculus - Paracrocidura - Ruwenzorisorex - Scutisorex - Solisorex - Suncus - Sylvisorex Myosoricinae Congosorex – Myosorex – Surdisorex Soricinae Triibuus: Anourosoricini - Blarinellini - Blarinini - Nectogalini - Notiosoricini - Soricini Commonskategorii: Spasmüsen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Spasmüsen
Molwarper (Talpidae) san en famile faan Insektenfreedern (Eulipotyphla). Jo san nai mä Iigler (Erinaceidae) an Spasmüsen (Soricidae). At jaft wel son 50 slacher, diar üüb a nuurdelk eerdheleft lewe. Uun Madeleuroopa jaft at man ään slach Talpa europaea. Di nööm komt faan mol (klompag eerd, uk türew) an warep (apsmitj, ütjsmitj). Molwarep uun't bodin Föörhun faan a Europeesk Molwarep Molwarepbonk Commonskategorii: Molwarper – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Molwarper
Solenodontidae san en famile faan Insektenfreedern (Eulipotyphla) mä man ian skööl Solenodon. Diar jaft at man muar tau slacher faan, diar üüb Kariibisk Eilunen lewe. Jo like grat Spasmüsen (Soricidae) an san diar uk nai mä. Solenodon paradoxus, üüb Haiti, Dominikaans Republiik Solenodon cubanus, üüb Kuuba Solenodon cubanus Spriadkoord faan Solenodon cubanus Solenodon paradoxus Spriadkoord faan Solenodon paradoxus Commonskategorii: Solenodon – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Solenodon
Johann Gotthelf Fischer von Waldheim (* 13.Oktuuber 1771 uun Waldheim, Kuurföörstendoom Saksen; † 18. Oktuuber 1853 uun Moskau, Rüsk Keiserrik wiar en sjiisken bioloog, geoloog an bibletekaar. Hi hää flook tetjdiarten an kraaben bestemet. Commonskategorii: Fischer von Waldheim – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Fischer von Waldheim Bestemet diarten (ei folstendag)
Sir Richard Owen (* 20. Jüüle 1804 uun Lancaster; † 18. Detsember 1892 uun Richmond Park, London) wiar en britisken medesiiner an bioloog. Hi woort üs naistwichtagst natüürwedenskapsmaan faan sin tidj efter Charles Darwin uunsen. Owen hää ham mä wäärlisdiarten befaadet an flook slacher bestemet. Hi hää uk det Natural History Museum uun London grünjlaanj. An di nööm Dinosaurier gongt üüb Owen turag. Commonskategorii: Richard Owen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Richard Owen Bestemet diarten (ei folstendag)
John Edward Gray (* 12. Febrewoore 1800 uun Walsall; † 7. Maarts 1875 uun London) wiar en britisken bioloog. Hi hää flook diarten bestemet. Commonskategorii: John Edward Gray – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: John Edward Gray Bestemet diarten (ei folstendag)
Karlshamn [ˈkɑ̂ːɭshamn] as en stää önj e prowins Blekinge, Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, bai e Ååstsiie. Dåt heet 20.388 inboogere (2019). Dåt as e hoodstää foon jü Karlshamn Komuun. E Europastroote 22 ferbant Karlshamn ma Mörrum önjt nordweesten än Kallinge än Ronneby önjt nordååsten. Sweden: Major Localities, citypopulation.de
Myxozoa san en onerstam faan Näädeldiarten (Cnidaria) mä amanbi 1.200 slacher uun 50 sköölen. Myxozoa san parasiiten, diar flook diarten befaal, fööraal fasker. Klas: Malacosporea Order: Malacovalvulida Klas: Myxosporea Ordern: Bivalvulida - Multivalvulida Commonskategorii: Myxozoa – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Myxozoa
Staalglaagen (Stauromedusae) san det iansagst order uun det klas faan a Staurozoa. Jo hiar tu a Näädeldiarten (Cnidaria). Jo lewe miast üüb song an san son 5 cm grat. Familin: Craterolophidae - Depastridae - Kishinouyeidae - Kyopodiidae - Lipkeidae - Lucernariidae - Tesseranthidae Commonskategorii: Staalglaagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Staalglaagen
Sölvesborg as en stää önj e prowins Blekinge, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins, bai e Ååstsiie. Dåt heet 8828 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Sölvesborg Komuun. E Europastroote 22 ferbant Sölvesborg ma Bromölla önj Skåne önjt weesten än Mörrum önjt nordååsten. Sweden: Blekinge, citypopulation.de
Dööbelglaagen (Cubozoa) san en klas faan Näädeldiarten (Cnidaria) mä amanbi 50 slacher. Di nööm komt faan det bal sjauerhuket lif. Jo lewe miast uun a Troopen an Subtroopen. Enkelt slacher san böös giftag: Carukia barnesi an Chironex fleckeri Dööbelglaagen san nai mä Staalglaagen (Staurozoa). Order: Carybdeida Familin: Alatinidae – Carukiidae - Carybdeidae – Tamoyidae – Tripedaliidae Order: Chirodropida Familin: Chirodropidae – Chiropsalmidae - Chiropsellidae Commonskategorii: Dööbelglaagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Dööbelglaagen
Störtpoden (Caudata, uk wel: Urodela) san ian faan trii ordern faan a amfiibien (Amphibia) mä amanbi 770 slacher. Diar hiar fööraal a Salamandern (Salamandridae) tu. Jo ööder tau ordern faan a amfiibien san a Poden an Hobelfasker (Anura, ~ 6.700 slacher) an a Blinjwarper (Gymnophiona, ~ 200 slacher). Auerfamile: Cryptobranchoidea Familin: Cryptobranchidae - Hynobiidae Auerfamile: Salamandroidea Familin: Ambystomatidae - Amphiumidae - Dicamptodontidae - Plethodontidae - Proteidae - Rhyacotritonidae - Salamandridae Auerfamile: Sirenoidea Famile: Sirenidae Commonskategorii: Störtpoden – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Störtpoden
(Echt) Salamandern (Salamandridae) san en famile faan Störtpoden (Caudata). Diar jaft at son 90 slacher faan, an jo lewe miast uun miatag kliima üüb a nuurdelk eerdheleft. Onerfamile: Pleurodelinae Sköölen: Calotriton - Cynops - Echinotriton - Euproctus - Hypselotriton - Ichthyosaura - Laotriton - Liangshantriton - Lissotriton - Neurergus - Notophthalmus - Ommatotriton - Pachytriton - Paramesotriton - Pleurodeles - Taricha - Triturus - Tylototriton Onerfamile: Salamandrinae Sköölen: Chioglossa - Lyciasalamandra - Mertensiella - Salamandra Onerfamile Salamandrininae Skööl: Salamandrina Commonskategorii: Salamandern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Salamandern
Blinjwarper (Gymnophiona, of uk: Apoda) san ian faan trii ordern faan a amfiibien (Amphibia). Diar hiar son 200 slacher tu, an jo like wirmer of slaanger. Jo ööder tau ordern faan amfiibien san a Hobelfasker an Poden (Anura, ~ 6.700 slacher) an a Störtpoden (Caudata, ~ 700 slacher). Diar san tjiin familin: Commonskategorii: Blinjwarper – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Blinjwarper
De Noominatiif Faal ([ˈno:minati:f]; faan Latiins: cāsus nominātīvus, faan nōmināre, üüb Fering "neem") as een faan a faaler uun't gramatik, wat noomen üüs a subjekt uun en sats keentiikent. Uun det tjiisk skuulgramatik wurd a noominatiif uk 1. Fall of Wer-Fall neemd. De noominatiif faal as üüs grünjskak för noomen uun wurdbuken brükt. Bispalen: Uun a sats „A dring spelet uun a guard“, as a dring uun de noominatiif faal; det swaaret üüb't fraag „Hoker spelet uun a guard?“ Uun a sats „A taagstuul braant“, as a taagstuul uun de noominatiif faal; det swaaret üüb't fraag „Wat braant?“ Faaler uun't gramatik: noominatiif, geenitiif, daatiif, akusatiif, ablaatiif, wokatiif.
A Pilosa san en order faan Tetjdiarten (Mammalia). Diar hiar a Miirbeeren (Vermilingua) an a Luidiarten (Folivora) tu. Onerorder: Folivora (Luidiarten) Familin: Bradypodidae – Megalonychidae Onerorder: Vermilingua (Miirbeeren) Familin: Cyclopedidae - Myrmecophagidae Commonskategorii: Pilosa – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Pilosa
Scandentia san en order faan Tetjdiarten (Mammalia). Jo lewe uun Süüduastaasien, an diar jaft at 20 slacher faan. Famile: Ptilocercidae Skööl: Ptilocercus Famile: Tupaiidae Sköölen: Anathana – Dendrogale – Tupaia Commonskategorii: Scandentia – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Scandentia
Afrosoricida san en order faan Tetjdiarten (Mammalia) uun det auerorder faan a Afrotheria. Diar hiar man 55 slacher tu. Onerorder: Chrysochloridea Famile: Chrysochloridae Sköölen: Amblysomus – Calcochloris – Carpitalpa – Chlorotalpa – Chrysochloris – Chrysospalax – Cryptochloris – Eremitalpa – Neamblysomus Onerorder: Tenrecomorpha Famile: Potamogalidae Sköölen: Micropotamogale – Potamogale Famile: Tenrecidae Sköölen: Echinops – Geogale – Hemicentetes – Limnogale – Microgale – Oryzorictes – Setifer – Tenrec Commonskategorii: Afrosoricida – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Afrosoricida
At Eerdswin (Orycteropus afer) as en Tetjdiart (Mammalia) an di iansagst slach uun det order faan a Tubulidentata. Det as det iansagst order mä man ään slach. O. a. adametzi – O. a. aethiopicus – O. a. angolensis – O. a. erikssoni – O. a. faradjius – O. a. haussanus – O. a. kordofanicus – O. a. lademanni – O. a. leptodon – O. a. matschiei – O. a. observandus – O. a. ruvanensis – O. a. senegalensis – O. a. somalicus – O. a. wardi – O. a. wertheri Eerdswin lewe uun Afrikoo süüdelk faan a Sahara. Eerdswin hüüse uun a eerd. Commonskategorii: Eerdswin – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Eerdswin
Procaviidae san en famile faan Tetjdiarten (Mammalia) an det iansagst famile uun det order faan a Hyracoidea. Jo lewe uun Afrikoo. Skööl: Dendrohyrax Slacher: Dendrohyrax arboreus – Dendrohyrax dorsalis – Dendrohyrax validus Skööl: Heterohyrax Slach: Heterohyrax brucei Skööl: Procavia Slach: Procavia capensis leewentsrüm faan Dendrohyrax Leewentsrüm faan H. brucei Leewentsrüm faan P. capensis Commonskategorii: Procaviidae – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Procaviidae
Macroscelididae san en famile faan Tetjdiarten (Mammalia) an det iansagst famile uun det order faan a Macroscelidea. Jo lewe uun Afrikoo, an diar jaft at 20 slacher faan. Skööl: Elephantulus Slacher: E. brachyrhynchus – E. edwardii – E. fuscipes – E. fuscus – E. intufi – E. myurus – E. pilicaudus – E. revoili – E. rufescens – E. rupestris Skööl: Galegeeska Slach: Galegeeska revoili Skööl: Macroscelides Slacher: M. flavicaudatus – M. micus – M. proboscideus Skööl: Petrodromus Slach: Petrodromus tetradactylus Skööl: Petrosaltator Slach: Petrosaltator rozeti Skööl: Rhynchocyon Slacher: R. chrysopygus – R. cirnei – R. petersi – R. udzungwensis Commonskategorii: Macroscelididae – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Macroscelididae