rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Faskiarner (Pandionidae) san en famile faan Gripfögler, huar't man tau slacher faan jaft. Faskiarn (Pandion haliaetus) P. h. carolinensis P. h. haliaetus P. h. ridgwayi Austraalisk Faskiarn (Pandion cristatus) Commonskategorii: Faskiarner – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Faskiarner
Det Ijuw Distrikt as ian faan dön fjauertanj distrikten faan Nauru. At distrikt leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 178 lidj (2011). Taarpen: Adwongeo Anebenok Aro Bogemaru Eatabwerik Eatamebure Eatibwer Etur Ganokoro Tieniben Urigomagom Nauru, citypopulation.de
Det stääd Wismar leit bi't Uastsiaküst faan Mecklenburg-Föörpomern üüb't aanj faan't Wismarer Bocht. Hat as kreisstääd faan a Lunkreis Nuurdwaastmecklenburg an en Hansestääd. Statistisches Amt M-V – Bevölkerungsstand der Kreise, Ämter und Gemeinden 2017 (XLS-Datei) (Iinwenertaalen huuchreegent efter 2011). (Halep üüb sjiisk) Commonskategorii: Wismar – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Wismar (sjiisk) Klaus Störtebeker
Nuurdwaastmecklenborag as en lunkreis uun Mecklenborag-Föörpomern bi't Uastsiaküst. Trinjam lei di Lunkreis Rostock, det kreisfrei stääd Schwerin an di lunkreis Ludwigslust-Parchim. Uun't waasten leit di Kreis Hertoochdoom Lauenburg an det kreisfrei stääd Lübeck. Kreisstääd as Wismar. Amtfrei gemeenen Grevesmühlen, Stääd (10.410) Eilun Poel (2490) Wismar, Hansestääd (42.906) Amten mä gemeenen an stääden * (diar sat at ferwaltang) Statistisches Amt M-V – Bevölkerungsstand der Kreise, Ämter und Gemeinden 2017 (XLS-Datei) (Iinwenertaalen huuchreegent efter 2011). (Halep üüb sjiisk) Commons: Lunkreis Nuurdwaastmecklenborag – Saamlang faan bilen of filmer
Tonga, amtelk at Köningrik faan Tonga as en eilunstoot uun a süüd faan't Pasiifik, uun Polyneesien. A eilunen wurd uk iar Frinjskapseilunen neemd. Tu a nuurd leit Samoa, tu a nuurduast Ameerikoonsk Samoa, tu a uast lei Niue an dön Cook-Eilunen, tu a süüdwaast leit Neisialun, tu a waast Fidschi an tu a nuurdwaast Wallis an Futuna. At lun hee 100.651 lidj (2016). At hoodsteed faan't lun as Nukuʻalofa. At lun as dial faan Polyneesien. At lun hee fiiw diwisioonen: 1900 wurd at lun en britisk protektoraat. 1970 wurd at lun suwereen. At lun as en parlamentaarisk arew-monarchii. A köning faan't lun sant 2012 as Tupou VI.. Tonga as sant 14. September 1999 lasmoot faan dön Feriand Natschuunen. Suwereen stooten uun Polyneesien: Cook-Eilunen, Nei-Sialun, Niue, Samoa, Tonga, Tuwaalu. Tonga: Administrative Division, citypopulation.de Tonga: Administrative Division, citypopulation.de Tonga: Administrative Division, citypopulation.de
At list faan ISO 3166-2-Codes för Irak wiset di code för 18 Gouvernements (muḥāfaẓāt, Singular muḥāfaẓa). A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Irak IQ), di ööder as di code för Gouvernement. Der Landescode wurde am 30. Oktober 2014 zuletzt aktualisiert. 1 bis 2006 at-Ta'mim, bis 2014 Code IQ-TS ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden. iso.org: Online Browsing Platform
33.33333333333344.383333333333Koordinaaten: 33° 20′ N, 44° 23′ O Bagdad (araabisk ‏بغداد‎ Baghdad, DMG Baġdād, kurdisk ‏بەغدا‎ Beẍda, faan persisk „faan God den“) as det hoodstääd faan a Iraak an faan det Guwernement Bagdad. Diar lewe muar üs 5 miljuun iinwenern, uun det hoodstäädregiuun muar üs 11 miljuunen. Det as bal a heleft faan't hialer lun. Sodenang as Bagdad uk a madelponkt faan't poliitisk, kulturel, an ökonoomisk leewent uun a Iraak. Diar san a grat uniwersiteeten, teootern an museums. Jordaanien Amman, Jordaanien Liibanon Beirut, Liibanon Egypten Kairo, Egypten Brasiilien Rio de Janeiro, Brasiilien Mean climatic data Bagdad Commonskategorii: Bagdad – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Bagdad (sjiisk)
3645Koordinaaten: 36° 0′ N, 45° 0′ O At Autonoom Regiuun Kurdistaan (kurdisk ‏هه‌رێمی کوردستان‎‎ Herêma Kurdistan, araabisk ‏إقليم كردستان‎‎ Iqlīm Kurdistān) as en autonoom regiuun uun a Iraak. Hat hää en aanj parlament uun Erbil (Hewlêr), an aanj militeer (Peschmerga). Commonskategorii: Autonoom Regiuun Kurdistaan – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Kurdistaan (sjiisk) Wikimedia Atlas: Autonoom Regiuun Kurdistaan – Geograafisk an histoorisk koorden
Jaakob I. (üüb Ingels an Skots: James I, üüb Geelisk: Seumas I; * 25. Jüüle 1394 uun det Dunfermline Palace; † 21. Febrewoore 1437 uun Perth) wiar faan 1406 tu san duas köning faan Skotlun. Hi wurd üüs traad dring faan Robert III. an sin wüf Annabella Drummond bäären. 1399 wurd Jaakob san aatj, köning Robert III., kraank an san bruler, Daawid, wurd uunsteedhualer tup mä hör unkel, Robert, hertooch faan Albany. En stridj twesken Daawid an a hertooch faan Albany bruch ütj. Daawid wurd faan san unkel iinsperet an hi Marts 1402 stoorew. At surig am Jaakob sin seekerhaid wuks auer wonter 1405/1406 an at wurd ploonet, ham tu Frankrik tu stjüüren. Febrewoore 1406 wurd Jaakob twüngen, uun a borig Bass Rock uun’t Firth of Forth tuflucht tu schükin, efter sin eskoort faan uunhingern, faan Archibald 4. Earl faan Douglas uungreeben wurden wiar. Hi bleew diar tu maden Marts, üüs hi’n skab bestiigd, am tu Frankrik tu faaren. 22. Marts naam piraaten at skab an ded a prins tu a köning faan Ingelun auer. 4. April stoorew köning Robert III. an wurd Jaakob uun’t ääler faan elwen köning faan Skotlun, uk wan hi uun gefangenskap wiar. Sin gefangenskap uun
Kim Jong-un as a föörmaaan faan't Komitee för Stootsuungeleegenhaiden faan det Demokraatisk Folksrepubliik Korea, boowerkomandöör faan det Koreaans Folksarmee an föörmaan faan't Partei faan a Werker faan Korea as uk sant 29. Deetsember 2011 de soneemd „Boowenst Feerer“ faan det DFRK. Hi as de traad an jongst dring faan Kim Jong-il an sin traad wüf Ko Yong-hi. Feerers faan Nuurdkorea: Kim Il-sung (1948-1994), Kim Jong-il (1994-2011), Kim Jong-un (2011-). Commonskategorii: Kim Jong-un – Saamlang faan bilen of filmer
Det Ariana Guwernement (üüb Araabsk: ولاية أريانة Wilāyat Ariyānah; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de l'Ariana) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. At guwernement leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 576.088 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Ariana. At guwernement hee sööwen lunkreiser (üüb Fraansöösk: délégations): Ariana Steed Ettadhamen Kalâat el-Andalous La Soukra Mnihla Raoued Sidi Thabet Tunisia, citypopulation.de
Köömenplaanten (Carum) san en plaantenskööl uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Diar hiar muar üs 20 slacher tu. C. appuanum – C. asinorum – C. atlanticum – C. bretschneideri – C. buriaticum – C. carvi – C. caucasicum – C. graecum – C. heldreichii – C. iminouakense – C. jahandiezii – C. lacuum – C. leucocoleon – C. meifolium – C. meoides – C. polyphyllum – C. porphyrocoleon – C. proliferum – C. rupicola – C. seselifolium – C. takenakae – C. wolffianum Commonskategorii: Köömenplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Köömenplaanten
Gaalrutplaanten (Cicuta) san en plaantenskööl uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Jo san giftag. Uun Euroopa jaft at man ään slach, at Gaalrut (Cicuta virosa). C. bulbifera – C. douglasii – C. maculata – C. virosa Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid Commonskategorii: Gaalrutplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Gaalrutplaanten
Maantrau (Eryngium) as en plaantenskööl uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Diar jaft at son 230 slacher faan. Di aparte nööm komt faan Eryngium campestre ("Fial-Maantrau"). Det skal üs afrodisiakum halep, am at seksualiteet uun a gang tu fun. E. agavifolium – E. alismifolium – E. aloifolium – E. alpinum – E. alternatum – E. amethystinodes – E. amethystinum – E. amorginum – E. andicolum – E. anomalum – E. antiatlanticum – E. aquaticum – E. aquifolium – E. argyreum – E. aristulatum – E. armatum – E. aromaticum – E. articulatum – E. arvense – E. atlanticum – E. babadaghensis – E. balansae – E. baldwinii – E. beckii – E. beecheyanum – E. biehersteinianum – E. billardierei – E. billardieri – E. bithynicum – E. boissieuanum – E. bolivianum – E. bonplandii – E. bornmuelleri – E. bourgatii – E. brasiliense – E. bromeliifolium – E. buchtienii – E. bungei – E. bupleuroides – E. cabrerae – E. caeruleum – E. caespitiferum – E. calaster – E. campestre – E. canaliculatum – E. cardesii – E. carlinae – E. carlinoides – E. castrense – E. caucasicum – E. cervantesii – E. chubutense – E. ciliatum – E.
Det Béja Guwernement (üüb Araabsk: ولاية باجة‎ Wilāyat Bājah; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Béja) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 303.032 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Béja. At guwernement hee njüügen lunkreiser (üüb Fraansöösk: délégations): Amdoun Béja Nord Béja Sud Goubellat Medjez el-Bab Nefza Téboursouk Testour Thibar Tunisia, citypopulation.de
Det Ben Arous Guwernement (üüb Araabsk: ولاية بن عروس‎ Wilāyat Bin ‘Arūs; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Ben Arous) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 631.842 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Ben Arous. At guwernement hee twaalew lunkreiser (üüb Fraansöösk: délégations): Ben Arous Bou Mhel el-Bassatine El Mourouj Ezzahra Fouchana Hammam Chott Hammam Lif Mohamedia Medina Jedida Mégrine Mornag Radès Tunisia, citypopulation.de
Pimpinella as en plaantenskööl uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Diar jaft at son 150 slacher uun Euraasien an Afrikoo faan, di wichtagst as Anis (Pimpinella anisum). Commonskategorii: Pimpinella – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Pimpinella
Pitersileplaanten san en plaantenskööl uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Diar jaft at man tau slacher faan. Pitersile (P. crispum) Wil Pitersile (P. segetum) Commonskategorii: Pitersileplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Pitersileplaanten
A Krimkrich (üüb Rüs: Восточная война Wostotschnaja wojna of Крымская война Krymskaja wojna, üüb Türkisk: Kırım Savaşı, üüb Ingels: the Crimean War, üüb Fraansöösk: la Guerre de Crimée an üüb Italjeens: la guerra di Crimea) wiar en militeerisk konflikt twesken Rüslun üüb det ian sidj an det Osmaans Rik an uk sin ferbündeten Frankrik, det Ferianigt Köningrik an (sant 1855) uk Sardiinien-Piedmont üüb det öler sidj. A krich wooret faan Oktuuber 1853 tu Febrewoore 1856. Det begand üüs de njüügenst Rüs-Türkisch Krich, diaruun dön waasteuropeeisk meechten iingreeb, am en ütjwidjing faan rüs territoorium üüb kosten faan det swaket Osmaans Rik tu ferhanrin. Uun deheer krich naam lidj üüs Florence Nightingale, begrünjiger faan de modern waastelk kraankenpleege, Lew Tolstoj, rüs skriiwer, an Henry Berkeley Fitzhardinge Maxse, lääder onerguwernöör an guwernöör faan Haliglun dial.
Sir Charles Hamilton, 2. Baronet Hamilton faan Trebinshun Hüs (* 25. Mei 1767; † 14. September 1849 uun Iping, Sussex, Ferianigt Köningrik) wiar en ofisiar bi det britisk mariin, ufordnet uun det britisk parlament,) an guwernöör faan Neufundland (1818-1823).
Wil Pitersile as ään faan tau slacher uun det skööl faan a Pitersileplaanten (Petroselinum). Jo hiar tu det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Wil Pitersile lewet uun Waast- an Süüdeuroopa. Commonskategorii: Wil Pitersile – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Wil Pitersile
Araalienplaanten (Araliaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Apiales. Diar hiar tau onerfamilin mä 43 bit 55 sköölen an amanbi 1450 slacher tu. Jo lewe miast uun a troopen. Hydrocotyloideae Aralioideae Anakasia – Aralia – Astrotricha – Brassaiopsis – Cephalaralia – Cheirodendron – Chengiopanax – Cussonia – Dendropanax – Eleutherococcus – Fatsia – Gamblea – Harmsiopanax – Hedera – Heteropanax – Hunaniopanax – Hydrocotyle – Kalopanax – Macropanax – Megalopanax – Merrilliopanax – Meryta – Motherwellia – Neopanax – Oplopanax – Oreopanax – Osmoxylon – Panax – Pentapanax – Plerandra – Polyscias – Pseudopanax – Raukaua – Schefflera – Seemannaralia – Sinopanax – Stilbocarpa – Tetrapanax – Trachymene – Trevesia – Woodburnia Commonskategorii: Araalienplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Araalienplaanten
Schefflera (ütjspreegen: Schefleera) of Strualaraalien san en plaantenskööl uun det famile faan a Araalienplaanten (Araliaceae). Diar jaft at 500 bit 1100 slacher faan. Jo waaks miast uun a troopen faan Aasien an Austraalien. Sch. actinophylla Sch. arboricola Holt faan Sch. gabriellae Sch. wallichiana Commonskategorii: Schefflera – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Schefflera
A Siigbleedplaanten (Caprifoliaceae, faan lat. capra = at siig an folium = at bleed) san en plaantenfamile uun det order faan a Dipsacales. Diar hiar sääks onerfamilin an amanbi 40 sköölen tu. Caprifolioideae – Diervilloideae – Dipsacoideae – Linnaeoideae – Morinoideae – Scabiosoideae – Valerianoideae Abelia – Aretiastrum – Astrephia – Bassecoia – Belonanthus – Centranthus – Cephalaria – Diabelia – Diervilla – Dipelta – Dipsacus – Ebulum – Fedia – Heptacodium – Knautia – Kolkwitzia – Leycesteria – Linnaea – Lomelosia – Lonicera – Metalonicera – Morina – Nardostachys – Patrinia – Phenianthus – Phyllactis – Plectritis – Pseudobetckea – Pterocephalidium – Pterocephalodes – Pterocephalus – Pterothamnus – Pycnocomon – Scabiosa – Simenia – Sixalix – Spongostemma – Succisa – Succisella – Symphoricarpos – Triosteum – Triplostegia – Valeriana – Valerianella – Vesalea – Weigela – Xylosteon – Zabelia Commonskategorii: Siigbleedplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Siigbleedplaanten
540 wiar det fiartigst juar faan det 6. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai uun de Juliaans kalender. Ünbekäänd dootem Vishnugupta Candraditya wurd köning faan det Gupta-Rik uun Inje. Ildibad wurd köning faan a Uastgooten. Jinheung wurd köning faan det Silla Köningrik uun Korea. Ünbekäänd dootem Yōmei, keiser faan Jaapaan († 587) Columban faan Luxeuil, irsk misionaar († 615) 06. Febrewoore: Vedast, baskop faan Arras Ünbekäänd dootem Dignaga, indisk loogiker (* 480)
11. April of 18. Jüüne: Det Sui Dünastii faan Schiina kaam tu aanj. A feerer faan rebelen, Li Yuan, naam at hoodsteed Luoyang, an keiser Yang wurd ambroocht. Li Yuan proklamiaret at grünjleien faan det Tang Dünastii an wurd det iarst keiser diarfaan üüs Gaozu. 11. April of 18. Jüüne: Keiser Yang faan Schiina (* 569)
Keiser Gaozu faan det Tang-Dünastii (üüb Schineesk: 唐 高祖 Táng Gāozǔ; * 566; † 25. Jüüne 635) wiar de iarst keiser faan det Tang-Dünastii. Hi het uursprüngelk Li Yuan (üüb Schineesk: 李渊 Lǐ Yuān). Hi stört uun't juar 618 det Sui-Dünastii an regiaret tu sin uftoonking uun September 626. Commons: Gaozu (Tang) – Saamling faan biljen of filmer
1402 wiar det naist juar faan't 15. juarhunert. 17. Jüüle: Zhudi wurd keiser faan Schiina üüs Yongle. 20. Jüüle: Nai bi Angora (Ankara faan daaling) ferlus a osmaanen oner sultaan Bayesit I. en slacht mä a mongoolen oner Tamerlan. Bayesit wurd gefangennimen. 13. Jüüle: Keiser Jianwen faan Schiina (* 1377)
27. Jüüne: Zhu Zhanji wurd keiser faan Schiina üüs Xuande. 21. Jüüle: Johannes VIII. Palaiologos wurd keiser faan det Uaströömsk Rik. 29. Mei: Keiser Hongxi faan Schiina (* 1378) 31. Jüüle: Manuel II Palaiologos, keiser faan det Uaströömsk Rik (* 1350)
11. Febrewoore: Zhu Qizhen wurd weler keiser faan Schiina üüs Tianshun. 30. Oktuuber: Pasquale Malipiero wurd Doge faan Venedig. 14. Marts: Keiser Jingtai faan Schiina (* 1428) 01. Nofember: Francesco Foscari, Doge faan Venedig (* 1373) 24. Deetsember: Köning Danjong faan det Joseon Köningrik uun Korea (* 1441)
12. Mei: Cristoforo Moro wurd Doge faan Venedig. Ünbekäänd dootem Borigsem, Dunsem an Madlem (üüb Feer) wurd at iarst keer skraftelk neemd. 27. Marts: Wasili II., gratfürst faan Moskau (* 1415) 07. Mei: Pasquale Malipiero, Doge faan Venedig (* amanbi 1392)
04. Marts: Andrea Vendramin wurd Doge faan Venedig. 28. August: Kanō Motonobu, jaapaans konstmooler († 1559) 23. Febrewoore: Pietro Mocenigo, Doge faan Venedig (* 1406) 06. Jüüle: Regiomontanus (Johannes Müller), tjiisk astronoom an matemaatiker (* 1436)
14. Deetsember: Pietro Mocenigo wurd Doge faan Venedig. 08. September: Ludovico Ariosto, italjeens dachter († 1533) 13. Oktuuber: Mariotto Albertinelli, italjeens konstmooler († 1515) 24. Mei: Adolf X., graaf faan Holstian-Pinneberig (* 1419) 01. Deetsember: Nicolò Marcello, Doge faan Venedig (* 1397)
03. Oktuuber: Heinrich VI. wurd weler köning faan Ingelun. 01. Janewoore: Magnus I., hertooch faan Saksen--Lauenborig († 1543) 20. Mei: Pietro Bembo, italjeens humanist († 1547) 30. Jüüne: Kaarl VIII., köning faan Frankrik († 1498) 10. Oktuuber: Selim I., sultaan faan det Osmaans Rik († 1520) 02. Nofember: Eduard V., köning faan Ingelun († 1483?) 05. Deetsember: Willibald Pirckheimer, tjiisk humanist († 1530) 02. Janewoore: Heinrich Reuß faan Plauen, huuchmääster faan de Tjiisk Orden (* 1400) 18. Janewoore: Keiser Go-Hanazono faan Jaapaan (* 1419) 15. Mei: Kaarl VIII., köning faan Sweeden (* 1408 of 1409)
23. September: Yejong wurd köning faan det Joseon Köningrik uun Korea. 17. Janewoore: Skanderbeg, albaans fürst (* 1405) 26. Febrewoore: Johannes Gutenberg, ütjfinjer faan de neimuuds bukdrük. 23. September: Sejo, köning faan det Joseon Köningrik uun Korea (* 1417)
1413 wiar det tretanjst juar faan det 15. juarhunert. 21. Marts: Heinrich V. wurd köning faan Ingelun. 05. Jüüle: Mehmed I. wurd sultaan faan det Osmaans Rik. 20. Marts: Heinrich IV., köning faan Ingelun (* 1367) 26. Deetsember: Michele Steno, Doge faan Venedig (* amanbi 1331)
26. Mei: Murad II. wurd sultaan faan det Osmaans Rik. 06. Deetsember: Heinrich VI., köning faan Ingelun († 1471) 26. Mei: Mehmed I., sultaan faan det Osmaans Rik (* 1389) 17. August: Johann Skondelev, baskop faan Sleeswich (* ünbekäänd)
Ål da planeete, weer üs wrål uk tu hiirt, san junke kuugele, än foue jare jåcht foon e san, weer ja trinam sirkle. Näist bai e san da fjouer baneplaneete. 1. di Merkuur. Dan kaame önj füli: 2. Veenus 3. Üs wrål, ju Jard 4. Di Mars Dan da planetoiide än fare da 4 grute: 5. Di Juupiter 6. Saturn 7. Uraanus 8. Neptuun än dan wider en latje: (9. Pluuto) (Planeet 9) Da planeete önj jare respektiiwe grutelse. Foon leefts: Hiil grut jü san än dan: Merkuur ... bit Pluuto. (Da planetoiide koon huum ai siinj.) Planeet-äinschape ( * meet relatiiw tu e jard)
1434 wiar det fjauer-an-dörtigst juar faan det 15. juarhunert. 28. Deetsember: Antonio Grimani, 76. doge faan Venedig († 1523) 04. Jüüne: Władysław II. Jagiełło, gratfürst faan Liitauen an köning faan Poolen (* föör 1362)
1438 wiar det aacht-an-dörtigst juar faan det 15. juarhunert. 01. Janewoore: Albrecht II. wurd köning faan Ungarn. 13. September: Alfons V. wurd köning faan Portugal. Ünbekäänd dootem Aalkersem, Njiblem, Ööwenem an Wraksem wurd at iarst keer skraftelk neemd. 09. September: Eduard I., köning faan Portugal (* 1391)
06. Marts: Jacob Fugger, tjiisk beenkmaan († 1525) 03. Marts: Ausiàs March, katalaans dachter (* 1397) 03. Mei: Erik faan Pomern, köning faan Denemark, Noorweegen an Sweeden (* 1382) 30. Oktuuber: Poggio Bracciolini, italjeens humanist (* 1380) 04. Deetsember: Adolf VIII., graaf faan Holstian an Stormarn an (üüs Adolf I.) hertooch faan Sleeswich (* 1401)
Selim I. (üüb Osmaans Türkisk: سليم اول, Selīm-i Evvel, üüb Türkisk: Birinci Selim; * 10. Oktuuber 1470 uun Amasya; † 21. September 1520 bi Çorlu) wiar faan 24. April 1512 tu san duas sultaan faan det Osmaans Rik. Uun sin regiaringstidj wurd Egypten dial faan det Osmaans Rik. Hi wurd uun det Yavuz Selim Moschee uun Konstantinoopel begreewen. Sultaanen faan't Osmaans Rik uun't seekstanjst juarhunert: Bayesid II. (1481-1512), Selim I. (1512-1520), Süleyman I. (1520-1566), Selim II. (1566-1574), Murad III. (1574-1595), Mehmed III. (1595-1603).
Murad III. (üüb Osmaans Türkisk: مراد ثالث Murād-ı s̱ālıs̱, üüb Türkisk: Üçüncü Murat; * 4. Jüüle 1546 uun Manisa; † 16. Janewoore 1595) wiar faan 15. Deetsember 1574 tu san duas sultaan faan det Osmaans Rik. Hi hed nian neeging tu't politiik; sin tidj ferbroocht hi uun seelskap faan musikers, dachtern an kloonen. At regiaring faan't rik wurd faan a gratwesiir Sokollu Mehmed Pascha tu sin ambringung uun Oktuuber 1579 feerd. A inflööd faan't Harem hed san hööchteponkt uun sin regiaringstidj. Murad wurd 4. Jüüle 1546 uun Manisa bäären. Hi wiar de äälst dring faa sultaan Selim II. an Afife Nurbanu. Uun't juar 1557 wurd hi tu a guwernöör faan Akşehir neemd. Uun't ääler faan aagetanj wurd hi tu a guwernöör faan Saruhan neemd. San ualaatj sultaan Süleyman I. stoorew, üüs Murad 20 juar ual wiar, an san aatj wurd de nei sultaan. Selim II. bruch traditschuun an stjüürd bluat sin äälst dring ütj a palast, am en prowins tu regiarin. Murad wurd tu Manisa stjüürd. Selim stoorew 1574 an Murad wurd do sultaan. Hi ded order, dat sin fiiw breler troch wirgin ambroocht weese. Sin autoriteet wurd faan a inflööd faan't Harem swaaket. Uun sin regiaringstidj wurd at rik
Süleyman I. (üüb Osmaans Türkisk: سليمان اول‎ Süleyman-ı Evvel; üüb Türkisk: Birinci Süleyman; * 6. Nofember 1494, 27. April 1495 of Mei 1496 uun Trabzon; † 7. September 1566 föör Szigetvár) wiar faan 30. September 1520 tu san duas sultaan faan det Osmaans Rik. Uun sin regiaringstidj lingt det geograafisk ütjdeening an't meecht faan't rik san hööchteponkt. Hi wurd uun det Süleymaniye Moschee uun Konstantinoopel begreewen. Sultaanen faan't Osmaans Rik uun't seekstanjst juarhunert: Bayezid II. (1481-1512), Selim I. (1512-1520), Süleyman I. (1520-1566), Selim II. (1566-1574), Murad III. (1574-1595), Mehmed III. (1595-1603).
Selim II. (üüb Osmaans Türkisk: سليم ثانى Selīm-i s̱ānī, Türkisk: İkinci Selim; * 28. Mei 1524, † 15. Deetsember 1574 uun Konstantinoopel) wiar faan 7. September 1566 tu san duas sultaan faan det Osmaans Rik. Hi wiar de iarst faan dön osmaans sultaanen, diar ham ei aktiiw am politiik an krichsfeering komert, man dönheer dingen iar tu san swiigerdring, de gratwesiir Sokollu Mehmed Pascha, auerleet. Hi wurd uun Hagia Sophia uun Konstantinoopel begreewen. Sultaanen faan't Osmaans Rik uun't seekstanjst juarhunert: Bayezid II. (1481-1512), Selim I. (1512-1520), Süleyman I. (1520-1566), Selim II. (1566-1574), Murad III. (1574-1595), Mehmed III. (1595-1603).
Mehmed III. (üüb Osmaan Türkisk: محمد ثالث‎ Meḥmed-i s̱ālıs̱; Türkisk: Üçüncü Mehmet; * 26. Mei 1566, † 21. Deetsember 1603) wiar faan 15. Janewoore 1595 tu san duas sultaan faan det Osmaans Rik. En wichtig bejewenhaid faan sin regiaringstidj wiar de Lung Türkenkrich faan 1593 tu 1606, diaruun Mehmed üüs iarst sultaan sant Süleyman I. persöönelk at feering auernaam. Sultaanen faan't Osmaans Rik uun't seekstanjst juarhunert: Bayezid II. (1481-1512), Selim I. (1512-1520), Süleyman I. (1520-1566), Selim II. (1566-1574), Murad III. (1574-1595), Mehmed III. (1595-1603).
Sokollu Mehmed Pascha (üüb Osmaans Türkisk: سوکلو محمد پاشا‎ Sokollu Meḥmet Pāšā, üüb Türkisk: Sokollu Mehmet Paşa; üüb Serbokroaatisk: Mehmed-paša Sokolović/Мехмед-паша Соколовић [měxmet pâʃa sokǒːloʋitɕ]; * amanbi 1505 uun Sokol bi Rudo, Bosnien; † 12. Oktuuber 1579 uun Konstantinoopel) wiar en militeerkomandöör an sant 1565 gratwesiir faan det Osmaans Rik. Det Mehmed Paša Sokolović Brag uun Višegrad, Bosnien, as efter ham neemd.
Winrütjen (Ruta) san en plaantenskööl uun det famile faan a Winrütjplaanten (Rutaceae). Jo lewe trinjam at Madlunsia bit Waastaasien. R. angustifolia – R. buxbaumii – R. chalepensis – R. corsica – R. graveolens – R. lamarmorae – R. montana – R. suaveolens – R. thesioides – R. villosa Commonskategorii: Winrütjen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Winrütjen
At Winrütj of Guardrütj (Ruta graveolens) as en plaantenslach uun det skööl faan a Winrütjen (Ruta), an hiart tu a Winrütjplaanten (Rutaceae). Hat as al loong bekäänd üs gewürts an uun a medesiin. Bleed Bloos Spriadkoord Ruta divaricata Ruta hortensis Commonskategorii: Winrütj – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Winrütj