rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Antarktikaa Antarktikaa as en weltdial uun a Antarktis. Diarbi as Antarktis det weltregiuun süüdermuar faan ~ 66° 33′ süüdelk breetje (a süüdelk pulaarkreis) trinj am a süüdpuul. Hat leit jinauer faan't Arktis, det leit nuurdermuar faan 66° 33′ nuurdelk breetje. Trinjam Antarktikaa leit at Antarktisk Sia. A kontinent Antarktikaa amfaadet poliitisk oober det regiuun trinjam a süüdpuul bit ap tu 60 graad süüdelk breetje. Sööwen stooten ferlang en dial faan Antarktikaa. Di Antarktisferdrach faan 1961 erkäänt det oober ei uun. Commonskategorii: Antarktikaa – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Antarktikaa – Geograafisk an histoorisk koorden efter Fischer Weltalmanach 1998, türn 75, ISBN 3-596-19098-3. Det süüdgrens as faan Norweegen nimer fäästlaanj wurden, diaram koon det grate uk ei akeroot fäästlaanj wurd.
Aleutisk of Unangans spriaken (aleutisk: Unangam Tunuu) — san en twiig faan a eskimo-aleutisk spriaken. Snaaket wurd jo faan amanbi 150 minsken fööraal uun a USA (Alaska) an uun Ruslun (Komandööreilunen). efter: Unangam Language Pre-contact Tribes and Dialects Widjwaast-aleutisk Sasignan (ale. Sasignan; uast spriakwiisen Sasxinan; waast spriakwiisen Sasxinas; ing. Attuan). Attu, Agattu, Semichi eilunen. Rus-Aleutisk creole (ale. Kasakam Unangangis ; ing. Copper Island Aleut; rus. медновский язык). Kommandeureilunen. Madelwaast-aleutisk (ale. Aliguutax̂; ing. Atkan, Western Aleut] Naahmiĝus. Delarof (Amatignak, Tanaga) eilunen. Niiĝuĝis. Andreanof (Kanaga, Adak, Atka, Amlia, Seguam) eilunen. Uast-aleutisk (ale. Eastern Unangan, Eastern Aleut) Akuuĝun of Uniiĝun. Four Mountains (Amukta, Kagamil) eilunen. Qawalangin. Fox (Umnak, Samalga, waast Unalaska) eilunen. Qigiiĝun. Krenitzen (uast Unalaska, Akutan, Akun, Tigalda) eilunen. Qagaan Tayaĝungin. Sanak (Unimak, Sanak) eilunen. Taxtamam Tunuu. Belkofski. Qaĝiiĝun. Shumigan eilunen. Aleutisk studententaalen uun a juaren 1987–1988: Aleutisk skuuljongen üüb a Aleuten an a Pribilof eilunen (10. Oktuuber 2000): Atka %100 Akutan %100 St. Paul %97 St. George %100 King Cove %91 Sand Point %86 False Pass %83 Nelson Lagoon %81 Adak %73 Nikolski %44 Unalaska %19 Cold Bay %17 Unangam Language Pre-contact Tribes and Dialects by Knut Bergland and Moses L. Dirks Bilingual/Bicultural Education Programs Available data from the schools in
Di Suurt See (uk Suurt Miar) es en Benensee mermung Süđuasteuroopa en Fuaraasien. Aur di Bosporus es di Suurt See me dit Merelmiar öf do Merlönsee forbünen. Di Suurt See es bit tö 2.212 m diip, en ön en Areaal fan 461.000 km² lii 547.000 km³ Weeter. Laag fan di Suurt See Commons: Krim – Saamling fan Skelter en Videos Commons: Suurt See – Saamling fan Skelter en Videos
Di Neđerlönen (holöns Nederland, weestfriisk Nederlân) sen jen fan fjuur Lönen ön dit Köningrik fan di Neđerlönen. Fuar't Miist uur Holön sair, man dit es ek rocht, aur Holön bluat di nuurđweestern Huk fan dit Lön es. Holön set höm fan di Prowinsen Nuurđer- en Süđerholön töhop. Di Neđerlönen hiir tö Weesteuroopa. Trinjom lii Belgien süđerfuar, Dütsklun uasterfuar sa üs di Nuurđsee ön Nuurđen en Weesten. Hauptstat es Amsterdam, di Regiaring set ön Den Haag. Tö dit Köningrik fan di Neđerlönen hiir da jit trii Ailönen ön di Kariibik. Bonaire, Sint Eustatius an Saaba sen di BES-Eilunen en aparti Gimiinden fan di Neđerlönen. Commons: Neederlunen – Saamling fan Skelter en Videos Wikivoyage Raisfeerer Neederlunen (Dütsk)
Di BES-Ailönen of uk aparti Gimiinden (holöns: bijzondere gemeenten) sen trii Ailönen ön di Kariibik, wat jertirs tö di Neđerlöns Antilen jert haa. Dit sen Bonaire, Sint Eustatius en Saaba. Ja uur uk Kariibisk Neđerlön (holöns: Caribisch Nederland) nēmt. Di 10. Oktuuber fan 2010 sen di Neđerlöns Antilen āpliaset uuren, en sent des Dai sen di trii Ailönen "aparti Gimiinden" fan di Neđerlönen. Trii üđer Ailönen fan di Neđerlöns Antilen hiir uk tö dit Köningsrik fan di Neđerlönen, sen man dach suwereen Staaten uuren: Aruuba, Curaçao en Sint Maarten. Statistical Info: Area and Climate. Archiwiaret faan det originool di 6. Jüüle 2011. Ufrepen di 3. Oktuuber 2011. Caribbean Netherlands; population; sex, age, marital status. Uun: StatLine. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), 23. April 2021, ufrepen de 19. Janewoore 2022 (ingelsk).
COVID-19 COVID-19 (fan engelsk: COrona VIrus Disease 2019) es en Kraanker, diar fan di Coronawiirus SARS-CoV-2 ön Gang kumt. Üs jest es COVID 19 ön di Jöölmuun fan 2019 ön di Stat Wuhan ön Kiina faststelt. Di Kraanker uur fan di Uurem fiiđerdönen. 2020 es diarfan en Pandemii uuren. Ek ark'jen diar fan di Wiirus raaket uur, uur swaar kraank. Enkelt Liren fo dit gaar ek me. Üđern fo Host en Snööf of Fiiber, sa üs em dit fan en Sjucht keent Mensken, dānen al kraank of al ialer sen, ken fuul ringer töpas kum en uk sterewi. Eeđer hok Weeken kām dit Wiirus aur di Grensen fan Kiina hen aur di hiili Öört. Dat dit da ek sa fuul ombidrain uur, skel di Liren ek sa fuul forraisi, Masken drai en rinnelk wiis. Ön Dütsklön waar Skuulen en Jungensguarten sa üs maning Laadens ön di Gērs- en di Krölenmuun techtmaaket (Lockdown). Di Kaart weeget en Stant fan di Pandemii: Diar junker di Klören, diar muar Kraanken sen diar. Bi di miist Mensken giar di Sjucht fan salev weđer wech. Fuar üđern es jit niin Medisiin fünen, aur dit Wiirus jit ek lung bikeent es. Sent di Jöölmuun 2020 jft
SARS-CoV-2 Di Wiirus SARS-CoV-2 maaket di Mensken kraank me COVID-19. Di Noom kumt fan engelsk: COrona VIrus Disease 2019. Üs jest es di Wiirus ön di Stat Wuhan/Kiins āpslain. Ön dit Jaar 2020 es diar en Pandemii fan uuren. Hauptkategorii: Wiiren Order: Nidovirales Famiilie: Coronaviridae Önerfamiilie: Orthocoronavirinae Skööl: Betacoronavirus Slach: Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus (SARSr-CoV) Stam: Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-2, SARS-CoV-2) Isoliaret wiiren: Japan-KY-V-029/2020 – Nepal/61/2020 – Sweden/01/2020 – USA/AZ1/2020 – USA/IL1/2020 – USA/TX1/2020 – Wuhan-Hu-1/2019 – Wuhan/IVDC-HB-01/2019 – Wuhan/WIV04/2019 – Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019 – Wuhan/IVDC-HB-04/2020 (Stant: Juuni 2020) SARS-2, SARS-CoV-2 Synonym: 2019-nCoV Nextstrain Wikispecies heer en artiikel tö: SARS-CoV-2 Commons: SARS-CoV-2 – Saamling fan Skelter en Videos
En Lockdown (Dialslüting) meent, dat en Regiaring fuarskriift, dat Plaatsen techtmaaket uur, hur masi Liren raaki ken. Des kumt ön en Demokratii sa üs ön Dütsklön ek aaft fuar. Wan fan en Wiirus sa üs SARS-CoV-2 man olterfuul Liren kraank uur, da uur wat slööten, dat di Pandemii ek muar sa waker of gaar ek muar wuksi ken.
Coronaviridae Tö di Famiilie Coronaviridae jert uk SARS-CoV-2, hur em COVID-19 fan fo ken. Hauptkategorii: Wiiren Order: Nidovirales Famiilie: Coronaviridae Önerfamiilie: Orthocoronavirinae Sköölen: Alphacoronavirus – Betacoronavirus – Deltacoronavirus – Gammacoronavirus Onerfamile: Letovirinae Skööl: Alphaletovirus Coronaviridae ICTV Virus taxonomy 2014 Wikispecies heer en artiikel tö: Coronaviridae Commons: Coronaviridae – Saamling fan Skelter en Videos
At Alfred-Wegener-Institut (AWI) as en wedenskapelk iinrachtang, diar ham am a ooseaanen üüb a welt komert. En swaarponkt as det werk uun a Arktis an Antarktis, man uk uun a Nuurdsia. Hör onersjükangen amfaade ei bluas det siaweeder, man uk a siagrünj an at atmosfeere. Uun a leetst juaren spele onersjükangen tu't kliima en grat rol. Bi't AWI werke son 1.000 wedenskapslidj üüb sjauer steeden. At AWI as 1980 grünjlaanj wurden an näämd efter di geoloog an meteoroloog Alfred Wegener, di fööraal diar för bekäänd as, wat hi auer't wurden faan a kontinenten an a tektoonik ütjfünjen hää. Stüdag iinrachtangen AWI Breemerhuuwen Biologische Anstalt Halaglun Wattenmeerstation List üüb Sal AWI Potsdam, Wissenschaftspark Albert Einstein Ööder iinrachtangen Skeb Polarstern, Heincke, Mya II Fliigern Polar5, Polar6 Neumayer-Station III uun a Antarktis AWIPEV-Basis (Koldewey-Station) üüb Spitsbergen, tuup mä Frankrik Basis Samoilov bi't Lenadelta, tuup mä Ruslun Commonskategorii: AWI – Saamlang faan bilen of filmer
Alaska jupik (jup. Yugtun ; spriakwiisen: Cugtun) as bütj Sirenik jupik, Sibirisch jupik, Naukan jupik an Alutiiq ian faan jo fiiw jupik spriaken. Snaaket woort det faan amanbi 12.000 minsken fööraal uun Waast- an Süüdwaast-Alaska. Unaliq-Pastuliq jupik (ingels Norton Sound Yup’ik) Unalirmiut (ingels Unaliq subdialect) Fulken: Atnegmiut, Kuuyuŋmiut, Eŋlutaleġmiut, Caxtulegmiut, Uŋallaqłiŋmiut, Tacirmiut Pastulirmiut (ingels Kotlik subdialect) Yukon-Kuskokwim jupik (ingels General Central Yup’ik). Fulken: Qerauranermiut, Kuigularmiut, Qip’ngayarmiut, Qaluyaarmiut, Marayaarmiut, Chnagmiut, Kuigpagmiut, Akulmiut, Caninermiut, Kusquqvagmiut (Unegkumiut, Kiatagmiut) Egegeik jupik (jup. Aglurmiut; ingels Egegik Yup’ik, Bristol Bay Yup’ik) Chevak tschupik (jup. Cugtun (spriak) Cup’ik (sg) Cupiik (dual) Cupiit (pl); ingels Cup’ik, Hooper Bay-Chevak Cup’ik) Nunivak tschupik (jup. Cugtun (spriak) Cup’ig (sg), Cupiik (dual), Cupiit (pl), Nuniwarmiut; ingels Cup’ig, Nunivak Cup’ig, Nunivak Cup’ik) Rüsk-Ameerikoo (1733 - 1867) Rusisismus : cainik (< rus. чайник) sedel cukunak / cukunaq (< rus. чугунок) "cast iron pot" kaminiaq (< rus. камин) oonk kelipaq (< rus. хлеб) bruad kuskaq (< rus. кошка) kaat luuskaaq (< rus. ложка) skai mass'laq (< rus. масло) böder missuuk (< rus. мешок) pöös; sääk mulut'uuk (< rus. молоток) höömerk nuussiq (< rus. нож) kniif paltuuk / pal'tuuk (< rus. пальто) mantel puckaq (< rus. бочка) fäät; koon pucunaq (< rus. бочонок) fäät; koon putuskaq
A Lena (rüsk Лена; jakutisk Өлүөнэ, Ölüöne) as en struum uun Sibiirien mä san müs uun't Arktisk Sia. Hi as 4294 km lung an hiar't sodenang tu a lingst struumer üüb a eerd. Iintoochregiuun At Lenaklaf bi Jakutsk A Lena bi Jakutsk At Lenadelta Isstruat auer a Lena Commonskategorii: Lena – Saamlang faan bilen of filmer
Dit Zika-wiirus es en Wiirus fan di Skööl Flavivirus iin ön di Famiilie Flaviviridae. Hat es üs jest bi Aapen ön di Weetenskepelk Iinrochting Zika Forest ön Uganda sen uuren. Dit Zika-Wiirus uur fan Mechen fiiđerdrain, en da fair em dit "Zika-fiiber". Bit deling ken em diar ek fuul töögen maaki. Fuar wukset Mensken es dit fuar't Miist ek sa slim üs fuar Wüfhaurn, dat en Dütji ütdrai. Dit Jungen ken diar Skaaren fan fo. Di Kraanker es üp di Sken tö se. Lönen, hur dit Zika-Wiirus ütbreeken es (Jan. 2016): ﻿ Ütjbreegen kraankhaiden ﻿ Bluas efterwiset wiiren Magen, fööraal Aedes aegypti dö dit Wiirus fiiđer. Model fan't Wiirus Ön 2015 es dit Wiirus fuaral ön Brasiilien ütbreeken. Hoken diar hen raiset, skal höm fiks fuarse. Commons: Zika-wiirus – Saamling fan Skelter en Videos Wikispecies heer en artiikel tö: Zika-wiirus ICTV Wiirus Taksonomii 2014 Nöörig Böör tö Bidrachen aur di Sünhair D.I.H. Simpson: Zika virus infection in man. Uun: Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine & Hygiene. binj 58, Nr. 4, 1964, S. 335–338, doi:10.1016/0035-9203(64)90201-9. PMID 14175744.
ff p1 A Baikalberger (rüsk Байкальский хребет, amskrewen: Bajkal'skij chrebet) san en beragkeed bi a waaster ääg faan a Baikalsia uun Sibiirien. Jo ling ap bit tu en hööchde faan 2.588 meetern. Diar leit at hood faan di grat struum Lena, di iin uun't Arktisk Sia lääpt.
Jakutsk Jakutsk (rüsk Яку́тск, jakutisk Дьокуускай/Djokuuskaj) as det hoodstääd faan't Republiik Sacha (Jakuutien) uun't rüsk regiuun Fiar Uasten. Diar lewe 269.601 minsken (Stant 14. Oktuuber 2010) bi a struum Lena. Uun nian gratstääd üüb a welt woort'at uun a wonter kuuler üs diar. Commonskategorii: Jakutsk – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Jakutsk (sjiisk)
Holön es en litj Huk fan di Neđerlönen, amtelk Köningrik fan di Neđerlönen (üp Holöns Nederland of Koninkrijk der Nederlanden, üp Weestfriisk Nederlân en Keninkryk fan de Nederlannen), wat ön di Nuurđweesten liit. Dit Uurt "Holön" uur man uk fuar di Neđerlönen sair. Uasterfuar fan di Neđerlönen liit Dütsklön, ön Süđern liit Belgien en weesterfuar di Weest- of Nuurđsee. Di kariibisk Ailönen Bonaire, Sankt Eustatius en Saba hiir üs di BES-Ailönen uk tö dit Köningrik. Dit Lön heer 16.900.726 Iinuuners (2015). Di Hauptstat es Amsterdam. Di Köning es sent 2013 Willem-Alexander, Ministerpresident es sent 2010 Mark Rutte. Bevolking; kerncijfers. Centraal Bureau voor de Statistiek. Ufrepen 23. April 2016. (holuns)
Babuschkin (üüb Rüs: Ба́бушкин Bábuškin, föör 1941 Мы́совск Mýsovsk; üüb Burjaatisk: Бабушкин хото Babuškin Choto) as en steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun de Kabansk Distrikt, bi a süüdeeg faan a Baikalsia. Det hee 4385 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Gusinoosjorsk (üüb Rüs: Гусиноозёрск Gusinoozjórsk, föör 1953 Ша́хты Šáchty; üüb Burjaatisk: Галуута хото Galuuta choto of Гусиноозёрск хото Gusinoozjorsk choto) as det traadgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. Det leit uun a süüd faan't republiik. Det hee 23.263 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Selenginsk Distrikt. Süüdermuar leit a Gusinojesia. Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
A Gusinojesia (rüsk Гусиное озеро; burjaatisk Галуута нуур, Galuuta nuur, „Ges-sia“) as en 164,7 kwadrootkilomeeter graten an bit 28 meeter jipen sia uun Burjaatien (Ruslun), naibi Ulan-Ude, at hoodstääd faan't Republiik Burjaatien. Üüb a nuurder ääg leit det stääd Gusinoosjorsk. Heike Mall, Roger Just: Baikal – See und Region, Rä Reise Know-How, 3. aplaag, Bielefeld 2007, ISBN 978-3-8317-1546-6, S. 408 Commons: Gusinojesia – Saamlang faan bilen of filmer Artikel Gusinojesia uun't Grat Sowjetisk Ensiklopedii (BSE), 3. aplaag 1969–1978 (rüsk)
Kaarl XII. (üüb Sweedsk: Karl XII; * 17. Jüünejul. / 27. Jüüne 1682greg. uun Stockholm; † 30. Nofemberjul. / 11. Deetsember 1718greg. bi Fredrikshald uun Noorweegen) wiar faan de 5. April 1697 tu san duas Köning faan Sweeden an Hertooch faan Bremen an Verden. Uun sin reegiment naam Sweeden uun de Grat Noorsk Krich jin Denemark, Saksen an Rüslun dial. Hi loket för enkelt juaren üüs generool, man üüs Rüslun a Slacht bi Poltawa (1709) uun a Ukraine faan nü woon, kaam at tidj faan Sweeden üüs gratmeecht tu aanj. Uun't juar 1718 fool hi uun Noorweegen uun't belaagring faan Fredrikshald. Commons: Karl XII. – Saamling faan biljen of filmer
Poltawa (üüb Ukrainisk: Полта́ва Poltáva) as at hoodsteed faan det Poltawa Prowins uun't Ukraine. Det leit bi de Worskla Struum uun a uast faan't lun. Det hee 283.402 lidj (2021). Det as uk at hoodsteed faan de Poltawa Distrikt. A Slacht bi Poltawa (1709) twesken Sweeden an Rüslun wiar uun a nuurd faan det Poltawa faan nü. Bulgaarien Weliko Ternowo uun Bulgaarien (sant 1963) Sjiisklun Filderstadt uun Tjiisklun Sjiisklun Ostfildern uun Tjiisklun Ferianagt Stooten Irondequoit uun New York, Ferianigt Stooten Sweeden Kristianstad uun Sweeden Iwan Kotljarewskyj, ukrainisk dachter (1769-1838). Ukraine: Poltava, citypopulation.de
Jantschukan (üüb Rüs: Янчука́н Jančukán) as en steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a nuurd faan't republiik, nai bi de Boower-Angara Struum, uun de Nuurdbaikal Distrikt. Det hee 244 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Kamensk (Rüs: Ка́менск Kámensk; üüb Burjaatisk: Хаамин Chaamin) as det tjiingratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, uun de Kabansk Distrikt, nai bi a Baikalsia an de Selenga Struum. Det hee 6624 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Di Spree (sorbisk: Sprjewja, neđersorbisch iinfach Rěka (Stroom)) es en Stroom, wat döör Dütsklön en fuaral uk döör Berlin lapt. Di Spree es en Töstroom fan di Havel. Ön höör 400 km lüng Wai kumt jü uk döör Tschechien. Ön Berlin-Spandau laap Havel en Spree töhop, en diar heer di Spree muar Weeter. Dit meent, dat di "Daachter" fan di Havel diar di "Mooterstroom" uur aur dat muar Weeter diar döörlapt. Di Boower-Havel lapt diar me di Spree töhop. Gurt Diili sen Bunds- en uk Lönsweeterstraaten Steckbrief Spree (Memento faan di 17. Marts 2016 uun't Internet Archive), Land Brandenburg – Landesamt für Umwelt Deutsches Gewässerkundliches Jahrbuch Elbegebiet, Teil II 1999 Landesumweltamt Brandenburg, S. 118, abgerufen am 7. März 2021, Auf: lugv.brandenburg.de (PDF, deutsch). Spree auf dolnoserbski.de, abgerufen am 29. Juli 2019 https://web.archive.org/web/20201021141323/https://mil.brandenburg.de/verkehrsstatistik/Webpages/Tables/HTMLTables/Wasserstrassen_BBG.htm Commons: Spree – Saamling fan Skelter en Videos Wikisource: Spree (Dütsk) Wiktionary: Spree (Dütsk)
ff A Munku Sardyk (rüsk Мунку-Сардык) as mä en hööchde faan 3.492 m a huuchst berag faan a Uastsajan uun Aasien. San toop leit üüb a grens tesken a Mongolei an Ruslun uun't Republiik Burjaatien. M. Melchejew: Toponimika Burjatii. Burjat. kn. isd., 1969, S. 142–143. (rüsk) Commons: Munku Sardyk – Saamlang faan bilen of filmer Artikel Munku Sardyk uun't Grat Sowjetisk Ensiklopedii (BSE), 3. aplaag 1969–1978 (rüsk)
ff p5 A Uastsajan (rüsk Восто́чный Сая́н) as en beragkeed uun't süüden faan Sibiirien. Hat as sowat 1.000 km lung an ferlääpt faan waast tu uast. A huuchst berag diar as a Munku Sardyk mä en hööchde faan 3.492 meetern. Efter süüdwaast tu leit a Waastsajan. Commonskategorii: Uastsajan – Saamlang faan bilen of filmer
Di Aarner, (iarner(öö.), oodler, jarn (mo.)) sen gurt Gripfügler. Ja sen man likwel niin Order of Famiilie Fügler ön di Süstemaatik fan di Biologii. Order: Gripfügler (Accipitriformes) Tö di Famiilie fan di Henmükeraartig Füglern (Accipitridae) hiir: Raitaarn (Circus aeruginosus) Guusaarn (Haliaeetus albicilla) Withaurt Aarn (Haliaeetus leucocephalus) Haast sin Aarn (Hieraaetus moorei) † Tö di Famiilie Pandionidae jert: Feskaarn (Pandion haliaetus) Bundsfortiinstkrüts Spreekuurt aur Aarn en Kreek üp Youtube (39 Sekunden)
Chevak tschupik (jup. Cugtun) as mä Unaliq-Pastuliq jupik, Yukon-Kuskokwim jupik, Egegeik jupik an Nunivak tschupik ian faan jo fiiw Alaska jupik spriakwiisen. Snaaket woort det faan amanbi 50-100 minsken fööraal uun't stääd Chevak uun Alaska. Rüsk Ameerikoo (1733 - 1867) : caarralaq (< rus. сахар) soker caayuq (< rus. чай) tee cainik (< rus. чайник) sedel cap’akiq ( < rus. сапоги) skuch, steewel cass’aq (< rus. часы) klook culunaq (< rus. солонина 'salted meat') stookfask kalantaassaq (< rus. карандаш) pokluad kalmaaniq (< rus. карман) skrääp kelipaq (< rus. хлеб) bruad luussitaq (< rus. лошадь) hingst missuulleq (< rus. мешок) lanen sääk muluk’uuq (< rus. молоко) moolk mult’uuq (< rus. молоток) höömerk pal’tuuk (< rus. пальто) mantel pelatekaq (< rus. палатка) telt putuskaq (< rus. подушка) hegen spickaq (< rus. спичка) swaawelstook tiititsaaq / tiissitsaaq (< rus. тысяча) düüsen yaassiik : (< rus. ящик) kast; kasje Jerry Lipka, Culturally Negotiated Schooling: Toward a Yup’ik Mathematics. Archiwiaret faan det originool di 18. Jüüle 2011. Ufrepen di 22. August 2011. How to count in Yup’ik Yup’ik Eskimo Grammar, Irene Reed and all.(1977) On the Facebook: Cup'ik Word Of The Day - Chevak by Rebecca Nayamin (Kashunamiut School Cup’ik Language Teacher) Nuniwarmiut Piciryarata Tamaryalkuti,
Nunivak tschupik (jup. Cugtun) as mä Unaliq-Pastuliq jupik, Yukon-Kuskokwim jupik, Egegeik jupik an Chevak tschupik ian faan jo fiiw Alaska jupik spriakwiisen. Snaaket woort det faan amanbi 50 minsken fööraal üüb't eilun Nunivak uun Alaska. Rüsk-Ameerikoo (1733 - 1867) Rusisismus : caarralar (< rus. сахар) soker caayu (< rus. чай) tee cainig (< rus. чайник) sedel cap’akir ( < rus. сапоги) skuch, steewel cass’ar (< rus. часы) klook culunar (< rus. солонина 'salted meat') stookfask kelipar (< rus. хлеб) bruad maslar (< rus. масло) böder miss’ug (< rus. мешок) lanen sääk mulut’ug (< rus. молоток) höömerk paltug (< rus. пальто) mantel pelatekar (< rus. палатка) telt putuskar (< rus. подушка) hegen spickaq (< rus. спичка) swaawelstook tiisiss’ar (< rus. тысяча) düüsen yaassig : (< rus. ящик) kast; kasje Jerry Lipka, Culturally Negotiated Schooling: Toward a Yup’ik Mathematics. Archiwiaret faan det originool di 18. Jüüle 2011. Ufrepen di 22. August 2011. How to count in Yup’ik Yup’ik Eskimo Grammar, Irene Reed and all.(1977) On the Facebook: Cup'ik Word Of The Day - Chevak by Rebecca Nayamin (Kashunamiut School Cup’ik Language Teacher) Nuniwarmiut Piciryarata Tamaryalkuti, Nunivak Island Cup'ig Language Preliminary Dictionary. Archiwiaret faan det originool di 5. August 2012. Ufrepen di 22.
Kitschera (üüb Rüs: Киче́ра Kičera) as en steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a nuurd faan't republiik, nai bi de Kitschera Struum an a Baikalsia. Det hee 917 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Kjachta (üüb Rüs: Кя́хта Kjáchta; üüb Burjaatisk: Хяагта Chjaagta) as det fjuardgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, nai bi't grens tu't Mongolei. Det hee 20.654 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Kjachta Distrikt. Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Selenginsk (üüb Rüs: Селенги́нск Selengínsk; üüb Burjaatisk: Сэлэнгын Selengyn) as det füftgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, uun de Kabansk Distrikt nai bi de Selenga Struum an a Baikalsia. Det hee 13.499 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Sewerobaikalsk (üüb Rüs: Северобайка́льск Severobajkál'sk; üüb Burjaatisk: Хойто-Байгал Chojto-Bajgal) as det naistgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a nuurd faan't republiik, bai de Tyja Struum an a Baikalsia. Det hee 23.304 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Taksimo (üüb Rüs: Таксимо́ Taksimó) as det aachstgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a nuurduast faan't republiik, bi de Muja Struum an't grens tu det Transbaikaalien Regiuun. Det hee 7691 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Muja Distrikt. Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Sirenik jupik of Sirenik eskimo (jup. Uqeghllistun) as bütj Alaska jupik, Sibirisch jupik, Naukan jupik an Alutiiq ian faan jo fiiw jupik spriaken of as bütj Aleutisk spriaken an Eskimo spriaken ian faan jo trii Eskimo-aleutisk spriaken . Snaaket wurden as det fööraal uun Nuurduast-Ruslun (Tschukotka: Autonoom kreis faan a Tschuktschen). At leetst spreegerin wiar Valentina Vyje (Валентина Выйе). uun't juar 1895: uun't saarep Sirenik (Сиӷы́ных) snaake 79 minsken an uun't saarep Imtuk (Имтух) 43 minsken. uun't juar 1954: 130 minsken snaake. uun't juar 1980: 30 minsken snaake. uun't juar 1988: 4 minsken snaake. uun't juar 1997: (ütjstürwen). Eskimo-aleutisk spriaken : Aleutisk spriaken Aleutisk of Unangans (Unangam Tunuu) Eskimo spriaken Sirenik eskimo Jupik spriaken Sirenik jupik Rocht jupik spriaken Sibirisch jupik (Yupigestun) Naukan jupik (Нывуӄаӷмит) Alaska jupik (Yugtun) Chevak tschupik (Cugtun) Nunivak tschupik (Cugtun) Alutiiq of Sugpiaq (Sugcestun, Alutiitstun) Inuit spriaken Iñupiaq of Alaska inuit (Iñupiatun) Waastkanada inuit (Inuvialuktun) Uastkanada inuit of Inuktitut (Inuktitut ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ) Greenluns (Kalaallisut) Det dualtaal ei diar uun Sirenik jupik. Г. А. Меновщиков (1997), Сиреникских эскимосов язык, Языки мира. Палеоазиатские языки. - М., 1997. - С. 81-84 (= Генетически С.э.я. относится к эскимосско-алеутской семье; по всей вероятности, он представляет собой последний сохранившийся осколок третьей ветви эскимосских
Ust-Bargusin (üüb Rüs: Усть-Баргузи́н Ust'-Barguzín; üüb Burjaatisk: Баргажанай Адаг Bargažanaj Adag) as det njüügenstgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a maden faan't republiik, uun de Bargusin Distrikt bi de Bargusin Struum an nai bi a Baikalsia. Det hee 6894 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Sakamensk (üüb Rüs: Зака́менск Zakaménsk; föör 1959 Городо́к Gorodók; üüb Burjaatisk: Захаамин хото Zachaamin choto) as det seekstgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, nai bi't grens tu't Mongolei. Det hee 11.191 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Sakamensk Distrikt. Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de
Onochoj (üüb Rüs: Онохо́й Onochój; üüb Burjaatisk: Нохой Nochoj) as det sööwenstgratst steed uun Burjaatien, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, uun de Saigrajewo Distrikt nai bi dön Uda an Brjanka Struumer. Det hee 10.767 lidj (2021). Russia: Republic of Buryatia, citypopulation.de