rlitschk/wikidir huggingface dataset:
James Cochran Stevenson Runciman (* 7. Jüüle 1903 uun Northumberland; † 1. Nofember 2000 uun Radway, Warwickshire) wiar en britisk histooriker, diar för sin werken tu’t madeläälerns bekäänd as. Hi wiar de naist dring faan Walter Runciman, 1st Viscount Runciman faan Doxford an Hilda Runciman, Viscountess Runciman faan Doxford. Sin aalern wiar lasmooten för die Liberal Party uun det Britisk Parlament. San ualaatj faan aatjen eeg, Walter Runciman, 1. Baron Runciman, wiar en gratriader. San aptooch fing er uun Eton, tu liker tidj mä George Orwell, diar en naar frinj wurd. 1921 begand er bi Trinity College, Cambridge sin stuudium auer histoore.
14.25121Koordinaaten: 14° 15′ 0″ N, 121° 0′ 0″ O Manila as det hoodstääd faan a Filipiinen. Fulkstäälang 2010 (PDF; 16,7 MB) Temperatuuren faan 1971–2000, efter Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration M. Müller, 1983: Handbuch ausgewählter Klimastationen der Erde. Universität Trier, stadtklima.de Commonskategorii: Manila – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Manila (sjiisk)
At Virtual International Authority File (VIAF) as en dootenbeenk för persuunendooten. Hat as en kooperatjuun faan flook natjunaalbibleteeken an woort faan't Online Computer Library Center (OCLC) bedrewen. Det projekt as 2003 faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek an det amerikoonsk Library of Congress üüb a bian steld wurden an werket sant 2012. (Stant Nofember 2016): Bibliotheca Alexandrina, Egypten National Library of Australia, Austraalien Open VLACC, Belgien Biblioteca Nacional de Chile, Chiile Dansk BiblioteksCenter (DBC), Denemark Deutsche Nationalbibliothek, Sjiisklun Bibliothèque nationale de France, Frankrik Système universitaire de documentation, Frankrik Irische Nationalbibliothek, Irlun The National Library of Israel, Israel Istituto Centrale per il Catalogo Unico, Itaalien Nationale Parlamentsbibliothek, Jaapan Library and Archives Canada, Kanada Bibliothèque et Archives nationales du Québec, Kanada National Library of Korea, Korea National- und Universitätsbibliothek Zagreb, Kroatien Lettische Nationalbibliothek, Letlun Lebanese National Library, Liibanon Bibliothèque nationale de Luxembourg, Luxemborag Bibliothèque Nationale du Royaume du Maroc, Marokko Königliche Bibliothek der Niederlande, Neederlunen BIBSYS, Norweegen Biblioteka Narodowa, Poolen Narodowy Uniwersalny Katalog (NUKAT), Poolen Biblioteca Nacional de Portugal, Portugal Russische Staatsbibliothek, Ruslun Königliche Bibliothek zu Stockholm, Sweeden Schweizerische Nationalbibliothek, Sweits RERO, Sweits National Library Board, Singapuur Biblioteca Nacional de España, Spoonien Biblioteca de Catalunya, Spoonien National Central Library, Taiwan Nationalbibliothek der Tschechischen Republik, Tschechien
At Library of Congress Control Number (LCCN) as en käännumer faan't Library of Congress uun Ameerikoo för persuunen, buken an slachwurden. Ööder käändooten faan't Library of Congress san: Library of Congress Classification (LCC) Library of Congress Authorities (LCAuth), det as tu fergliken mä't Gemiansoom Normdatei (GND). ␣␣␣92022183 (92-22183) Knapp: Elliptic curves (Buk) ␣␣2002024184 (2002-024184) Marker: Model theory (Buk) n␣␣50036535 (n50-36535) Guy Davenport (Persuun) n␣␣94112934 (n94-112934) Barack Obama (Persuun) no2008168642 (no2008-168642) United States. President (2009-: Obama) (Persuun) sh␣85092242 (sh85-92242) Noncommutative rings (Slachwurd) Struktuur faan't LCCN (ingelsk)
A International Standard Name Identifier (ISNI) as en taal mä 16 steeden an leit iandüüdag det identiteet faan en persuun fääst. A ISNI as faan't ISO ütjwerket wurden oner det numer ISO 27729. ISNI liket det Virtual International Authority File (VIAF), häält oober muar dooten. Uk ORCID liket ISNI, an as mä det norm ISO 27729 kompatiibel. Wääbsteed faan isni.org
At Gemiansoom Normdatei (GND, ingelsk: Integrated Authority File) as en datei för persuunen, iinrachtangen, buken an slachwurden. Hat woort faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek bedrewen. Föörgungern faan GND wiar: Persuunnöömdatei (PND) Gemiansoom Iinrachtangdatei (GKD) Slachwurdnormdatei (SWD) Ianhaidsslachwurddatei faan't Sjiisk Musiikarchiif (DMA-EST) Sant 2012 san jo tuupfeerd wurden tu't GND. Sant 2014 wurd a dooten efter't salew oort an wiis apnimen üs bi't Library of Congress. DNB-Portaal (Sjiisk Natsionaalbibleteek)
Di kataloog Système universitaire de documentation (SUDOC) as en fransöösken dokumentatsioonskataloog faan uniwersiteetsbibleteeken sant 1999. Hi woort bedrewen faan't Agence bibliographique de l'enseignement supérieur (ABES). Mä sin normdatei Autorités (IdRef) werket SUDOC tuup mä't Virtual International Authority File (VIAF). Système universitaire de documentation (SUDOC) Autorités SUDOC (IdRef)
MusicBrainz as en frei dootenbeenk mä informatsioonen auer musiikern. Auer MusicBrainz-IDs jaft at tugang tu: Konstlern (Artists) Ütjgoowen (Releases) Release Groups Apnoomen (Recordings) Werken (Works) Ferbinjangen (Relationships) Slachwurden (Tags) Wääbsteed Commonskategorii: MusicBrainz – Saamlang faan bilen of filmer
At National Library of Australia (Austraalisk Natsionaal Bibleteek) sat uun Canberra an ferwaaret arke buk, diar uun Austraalien drükt woort. AT NLA as uk tustendag för ISSN-numern, ISMN-numern an CIP-tiitelapnaamen uun Austraalien. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: National Library of Australia Wääbsteed faan't National Library of Australia
At National Diet Library (japoonsk 国立国会図書館, Kokuritsu Kokkai Toshokan) as det natjunaalbibleteek faan Jaapan sant 1948. Hat werket so üs det Library of Congress uun Ameerikoo. Diar san fööraal tau iinrachtangen uun Nagatachō (Tokio) und Kyōto. Det bibleteek häält auer 30 miljuun dokumenten: ~10 miljuun buken (~ 7 miljuun japoonsken an ~ 3 miljuunen uun ööder spriaken), 12 miljuun tidjskraften an bleeden, an 13 miljuun ööder meedien (mikroformen, nuuten, digitaal meedien). Hat as ian faan a gratst bibleteeken üüb a eerd. Commonskategorii: National Diet Library – Saamlang faan bilen of filmer Literatüür faan of auer National Diet Library uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek NDL – Wääbsteed üüb ingelsk
At Biblioteca Nacional de España (BNE) as det Spoonsk Natjunaalbibleteek. Hat as 1712 grünjlaanj wurden an sat uun Madrid. Diar wurd son 26 miljuun dokumenten ferwaaret. At BNE as ian faan a gratst bibleteeken üüb a welt. Wääbsteed Commonskategorii: Biblioteca Nacional de España – Saamlang faan bilen of filmer
BIBSYS as en onernemen faan't wedenskapsministeerium uun Noorweegen. Hat as en dootenbeenk för wedenskapelk iinrachtangen. BIBSYS werket tuup mä aal a uniwersiteeten an det Natsionaalbibleteek faan Noorweegen. Det iinrachtang sat uun Trondheim. Om Bibsys (uun Noorsk)
Havank, deknööm faan Hendrikus Frederikus van der Kallen (*19. Febrewoore 1904 uun Ljouwert, Fryslân; † 22. Jüüne 1964, uk diar), wiar en waastfresk skriiwer. Hendrikus Frederikus van der Kallen, repnööm Rieks, wiar de äälst dring faan Martinus van der Kallen an Jacoba Huberdina Maria Louwhoff, diar't üüb a Wirdummerdyk uun Ljouwert en hüs hed. At familje wiar katoolisk, do ging Rieks uun Eindhoven bi de augustiinsk prääster tu’t gümnaasium. Hi skul prääster wurd, man hi hed ääder a iargits skriiwer tu wurden. Het mysterie van St. Eustache (1935) At hiamelkhaid faan St. Eustache: Ferbreeger uun rau Samuel Goldstream bewenet det ual sloot St. Eustache uun fraansöösk Flandern. Auer dat hi füftanj juar uun a sloot lewet, dee hi en fest, diartu uk Superintendant Silvère nuadiget wurd. A sloot hee en spuuklegend, man det skintj, dat at legend laben as, auer dat a spuuk maaget bewener faan det ual sloot duad. Het raadsel van de drie gestalten (1936) - at riadlis faan dön trii gestalten. Het spookslot aan de Loire (1936) - at spuuksloot bi a Loire. Het probleem van de twee hulzen (1937) - at probleem faan dön tau sliawen. De man uit de verte (1937) - a maan faan
Sir Isaac Newton [ˌaɪzək ˈnjuːtən] (* 25. Deetsember 1642 / 4. Janewoore 1643 uun Woolsthorpe-by-Colsterworth uun Lincolnshire; † 20. Marts 1726 / 31. Marts 1727 uun Kensington) wiar en ingels natüürforsker. Uun’t spriik faan sin tidj, wat twesken natüürelk teologii, natüürwedenskapen, alchemii an filosofii noch ei skarep skääst, wurd Newton üüs filosoof beteekent. Hi wiar a skriiwer faan dön Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Matemaatisk Prinsipien faan Natüürelk Filosofii), diaruun hi mä sin gesets faan grawitatschuun det uniwersel grawitatschuun beskreew an a gesetsen faan beweeging formuliaret, huarmä hi a grünjstian för det klasisk mechaanik lai. Commons: Isaac Newton – Saamling faan biljen of filmer
Nikolaus Kopernikus (* 19. Febrewoore 1473 uun Toruń; † 24. Mei 1543 uun Frombork) wiar en doomher faan det Fürstbisdoom Ermlun uun Preussen an uk astronoom an dokter, diar uk för matematiik an kartografii lewet. Uun sin hoodwerk De Revolutionibus Orbium Coelestium (Faan a Rewolutschuunen faan a Lochtkuugler) beskreew hi en sansentrisk bilj faan a wäält, diarefter a eerd en planeet as, ham am sin aanj aaks dreit an ham uk üüs dön öler planeeten am a san reert.
Johannes Kepler (* 27. Deetsember 1571 uun Weil der Stadt; † 15. Nofember 1630 uun Regensburg) wiar en tsjiisk natüürfilosoof, matemaatiker, astronoom, astroloog, optiker an ewangeelisk teoloog. Hi wurd 27. Deetsember 1571 uun det frei rikssteed Weil der Stadt (wat nü dial faan Stuttgart as). San ualaatj, Sebald Kepler, wiar bürgermääster faan detheer steed. San aatj wiar Heinrich Kepler, en hanelsmaan, an sin mam wiar Katherina Guldenmann, diar en krüüswüfhood wiar an lääder faan hekserei uunklaaget wurd. Faan 1594 tu 1600 wiar hi lunskapsmatemaatiker faan Steiermark uun Graz. Hi onerrachtet matemaatik bi det ewangeelisk stiftsskuul, wat det katoolsk Uniwersiteet faan Graz jinauersted. Uun Prag 1600-1601 wiar hi för’t iarst asistent faan de deensk astronoom Tycho Brahe, do keiserelk matemaatiker oner Keiser Rudolf II.. Detheer steling hääl hi onder a efterfulgern faan Rudolf, Matthias I. an Ferdinand II. tu 1627. Faan 1612 tu 1626 wirket hi üübtu üüs lunskapsmatemaatiker uun Linz. Tuletst tiinet hi Generool Wallenstein üüs astroloogisk beriader. Johannes Kepler foon a natüürgesetsen, huarefter a planeeten jo am a san reer. Hi maaget at optik tu en feek faan wedenskapelk onerschüking an besteedigt ütjfinjingen, wat san tidjmaaker Galileo Galilei mä't teleskoop maaget hed. Hi täält diarmä tu a begrünjigern faan
13. August: Nicolò Marcello wurd Doge faan Venedig. 19. Febrewoore: Nikolaus Kopernikus, astronoom († 1543) 17. Marts: Jaakob IV., köning faan Skotlun († 1513) 26. Oktuuber: Friedrich faan Saksen, huuchmääster faan de Tjiisk Orden († 1510) 28. Jüüle: Niccolò Tron, Doge faan Venedig (* 1399) 08. Nofember: Sibet Attena, uastfresk hoodling (* amanbi 1425)
Sir Edmond Halley (* 29. Oktuuberjul. / 8. Nofembergreg. 1656 uun Haggerston bi London; † 14. Janewoore 1741jul. / 25. Janewoore 1742greg. uun Greenwich) wiar en ingels astronoom, matemaatiker, kartograaf, geofüsiker an meteoroloog. Halley wurd uun Haggerston, uun a uast faan London bäären. San aatj, Edmond Halley Senior, kaam faan Derbyshire an wiar en rik siapmaager uun London. Hi studiaret bi St Paul’s School an faan 1673 bi det Queen’s College uun Oxford. Do studiaret hi matematiik an astronomii an küd al mä 21 juar en metood bekäändmaage, de sanfiarst punkt an eksentrisiteeten faan a planeeten tu bestemen. Hi maaget 1677 en rais tu St. Helena. Hi küd üüs iarst astronoom en trochgenk faan Merkuur faan began tu aanj uun’t uug hual. Hi sluch diarüübhen föör, trochgenker faan Merkuur an Venus tu a besteming faan det astronoomisk ianhaid tu fermeeden, am at graten faan det sansüsteem tu bestemen. Deheer föörslach hed tuföören al James Gregory uun sin buk Optica Promota (Fördret Optiken; 1663) maaget. Uk fermeed hi do a positschuunen faan 341 stäären faan a süüdhemel. 1686 hee hi en artiikel uun’t tidjskraft Philosophical Transactions of the Royal Society skrewen auer sin onerschükangen faan a pasaat- an monsuunwinjer, wat hi
At Internatsionaal Organisatsion för Standardisiarang – kurt ISO (faan greks ἴσος isos = likedenang) as en onernemen uun a Sweits an werket för ianhaidelk standards üüb a welt. ISO as för ales tustendag bütj elektroonik an telekomunikatsion. Tuup mä IEC (Internatsionaal Elektrotechnisk Komision) an ITU (Internatsionaal Telekomunikatsions Union) as ISO uun't WSC (World Standards Cooperation) tuupslööden. ISO 233 Amskriiwen faan araabisk skraft tu latiinsk skraft ISO 639 Nöömer an ufkörtangen faan spriaken (Nuurdfresk as ISO 639-3 frr) ISO 1000 SI-ianhaiden ISO 2108 Numernsüsteem för buken (ISBN) ISO 3166 Codes för lunen ISO 4217 Codes för münten ISO 8859 Tiakenkataloogen för computern (ASCII) ISO 80000 Gratin an ianhaiden uun a matematiik an füsiik Amtelk wääbsteed (ingelsk, fransöösk, rüsk)
John Flamsteed (* 19. August 1646 uun Denby; † 31. Deetsember 1719 uun Greenwich) wiar en ingels astronoom an faan 1675 de iarst hoofastronoom (üüb Ingels: Astronomer Royal) fan det ingels köninghüs. Commons: John Flamsteed – Saamling faan biljen of filmer Johann Bayer
Maria Kunitz (* 29. Mei 1610 uun Wohlau, Hertoochdoom Wohlau; † 22. August 1664 uun Pitschen) wiar ian faan dön wichtig wüfelk astronoomer faan det iar neitidj uun Europa. Hat skreew Urania Propitia (1650), wat ferbeedret tabelen faan a planeeten hee.
David Fabricius (* 9. Marts 1564 uun Esens, Uastfresklun; † 7. Mei 1617 uun Osteel) wiar en uastfresk teoloog, amatöörastronooom an kartograaf. Hi foon't feranerlikhaid faan a stäär Mira an wiar a aatj faan Johannes Fabricius, diar 1611 üüs de iarst maan en wedenskapelk ufhanling auer a sanplaker skreew.
Tycho Brahe (* 14. Deetsember 1546 üüb Sloot Knutstorp, Skåne, Denemark; † 24. Oktuuber 1601 uun Prag) wiar en deensken astronoom. 1991 as de damper MF Tycho Brahe efter ham neemd wurden. Commons: Tycho Brahe – Saamling faan biljen of filmer MF Tycho Brahe (damper)
At Weimar Republiik wiar di nööm faan't Sjiisk Rik efter a Iarst Weltkriich faan 1918 bit 1933. At republiik begand di 9. Nofember 1918 üüs det Sjiisk Republiik ütjrepen wurd. At republiik wurd efter't stääd Weimar, huar faan di 6. Febrewoore 1919 tu di 21. Mei 1920 det iarst Natschunaalfersoomling tupseed, näämd. Det amtelk nööm faan a stoot wiar man det Tjiisk Rik. Det kaam di 30. Janewoore 1933, üüs Adolf Hitler tu a rikskansler näämd wurd, tu aanj. Republiiken: Republik Baden (hoodstääd: Karlsruhe) Folkstooten: Volksstaat Hessen (hoodstääd: Darmstadt) Volksstaat Reuß (hoodstääd: Gera) - wurd 1920 dial faan Thüringen. Freier Volksstaat Württemberg (hoodstääd: Stuttgart) Freistooten: Freistaat Anhalt (hoodstääd: Dessau) Freistaat Bayern (hoodstääd: München) Freistaat Braunschweig (hoodstääd: Braunschweig) Freistaat Coburg (hoodstääd: Coburg) - wurd 1920 dial faan a Freistoot Bayern. Freistaat Gotha (hoodstääd: Gotha) - wurd 1920 dial faan Thüringen. Freistaat Lippe (hoodstääd: Detmold) Freistaat Mecklenburg-Schwerin (hoodstääd: Schwerin) - wurd 1933 dial faan Mecklenburg. Freistaat Mecklenburg-Strelitz (hoodstääd: Neustrelitz) - wurd 1933 dial faan Mecklenburg. Freistaat Oldenburg (hoodstääd: Oldenburg) Freistaat Preußen (hoodstääd: Berlin) Freistaat Sachsen (hoodstääd: Dresden) Freistaat Schaumburg-Lippe (hoodstääd: Bückeburg) Freistaat Thüringen (hoodstääd: Erfurt) - 1920 grünjlaanjen. Freistaat Sachsen-Altenburg (hoodstääd: Altenburg) - wurd 1920 dial faan Thüringen. Freistaat Sachsen-Meiningen (hoodstääd: Meiningen)
Efter a Ööder Weltkriich as det Sjiisk Rik apdiald wurden tu a sjauer grat määchten, diar a kriich wonen haa: Ferianagt Könangrik, Frankrik, Ameerikoo an Sowjetunion. Di uastelk dial kaam tu Poolen, di nuurdelk dial faan Uastpreußen kaam tu't Sowjetunion. At Saarlun kaam iarst 1957 tu Waastsjiisklun A waastelk dialen (saner't Saarlun) san 1949 tuupslööden wurden tu a Bundesrepublik Sjiisklun, di uastelk dial as tu a DDR wurden. Berliin-Blokaad
DDR as det ufkörtang för Deutsche Demokratische Republik. Hat wiar di uastelk dial faan't diald Sjiisk Rik efter a Ööder Weltkriich. Miast wurd a DDR Uastsjiisklun näämd. Mä't aanj faan a Kuul Kriich ging a DDR oner. Det DDR hed sant 1961 15 betsirken: Berlin Cottbus Dresden Erfurt Frankfurt (Oder) Gera Halle Karl-Marx-Stadt Leipzig Magdeburg Neubrandenburg Potsdam Rostock Schwerin Suhl Det DDR wurd di 7. Oktuuber 1949 grünjlaanjen, fiiw muuner efter det Bundesrepubliik Sjiisklun. Wilhelm Pieck Walter Ulbricht Willi Stoph Erich Honecker Egon Krenz Manfred Gerlach Sabine Bergmann-Pohl Berliin Müür Apstant faan de 17. Jüüne 1953 Ministeerium för Stootsseekerhaid (Stasi)
Robert Hooke (* 18. Jüüle jul./ 28. Jüüle 1635 greg. uun Freshwater, Isle of Wight; † 3. Marts 1702 jul./ 14. Marts 1703 greg. uun London) wiar en ingels uniwersaalgeliarden, di fööraal troch at elastisiteetsgesets, wat efter ham neemd wurd, bekäänd as. Hooke sin wirkin as naar mä dön iarst juartjiinsten faan't bestunen faan det Royal Society ferbünjen. Bi Gresham College onerracht hi üüs Prufeser för Geometrii an hääl dön Cutler-Föörleesingen. Efter de grat brant faan 1666 uun London wiar Hooke üüs fermeeder an architekt bi’t welerapbagen faan London bedialigt. At monument, wat am a brant tu teenken halept, wurd faan ham skeeben. Commons: Robert Hooke – Saamling faan biljen of filmer
Elisabetha Catherina Koopmann Hevelius (* 17. Janewoore 1647 uun Danzig; † 22. Deetsember 1693 uk diar) wiar en astronoom. Hat wiar det naist wüf faan a biarbrauer, astronoom, riadsher an bürgermääster faan Danzig, Johannes Hevelius. Commons: Elisabetha Hevelius – Saamling faan biljen of filmer
1567 wiar det sööwen-an-söstigst juar faan det 16. juarhunert. 24. Jüüle: Köningin Maria I. faan Skotlun toonket uf. San dring, Jaakob VI., wurd köning faan't lun. 15. Mei (krasnet): Claudio Monteverdi, italjeens komponist († 1643) 13. Nofember: Moritz faan Oraanien, Graaf faan Nassau-Dillenburg, Steedhualer faan Holun an Sialun, Utrecht, Geldern an Overijssel an uk Koptein-Generool faan a Lun- an Siastridjkreeften faan dön Ferianigt Neederlunen († 1625) 10. Febrewoore: Henry Stuart, Lord Darnley, skots eedelmaan, köningin Maria I. hör maan (* 1545) 04. Nofember: Gerolamo Priuli, Doge faan Venedig (* 1486)
07. September: Selim II. wurd sultaan faan det Osmaans Rik. 19. Jüüne: Jaakob VI., köning faan Skotlun an üüs Jaakob I. faan Ingelun († 1625) 26. Mei: Mehmed III., sultaan faan det Osmaans Rik († 1603) 07. September: Süleyman I., sultaan faan det Osmaans Rik (* 1494, 1495 of 1496)
05. Marts: A ferdrach faan Ripen wurd ütjstääld. 03. August: Jaakob III. wurd köning faan Skotlun. 01. Jüüne: Enno I., graaf faan Uastfresklun († 1491) 03. August: Jaakob II., köning faan Skotlun (* 1430) 20. September: Gilles Binchois, nederluns komponist (* amanbi 1400)
Enno I. (* 1. Jüüne 1460; † 19. Febrewoore 1491) wiar faan 1466 tu 1491 graaf faan Uastfresklun. Enno I. wiar de iarst dring faan Ulrich I. ütj at Hüs Cirksena an sin wüf Theda Ukena. Hi hed för’t iarst öler intresin, üüs a efterfuliger faan Ulrich I. uun tu treeden. So bleew at ferwalting faan Uastfresklun uun sin mam Theda sin hunen. Iarst uun a juaren efter 1480 auernaam Enno muar an muar apgoowen faan regiaring. En föörmelk auernemin faan’t regiaring wiar det man ei. 1489 bruch Enno uun mägungin faan Viktor Frese tu’n pilgerreis iin uun det Halig Lun ap, huar hi uun Jerusalem bi det Halig Greef tu a reder slaanjen wurd. Uun sin wechweesen ferliibet ham sin saster Almut iin uun de westfeelisk aadlig Engelmaan faan Horstell, a drost faan’t Friedeburg. Hat smeset sogoor plooner faan at frei, wat Almuts mam Theda ei tuleet. Alikent ging Almut tup mä san bradgung ap üüb at Friedeburg an naam üüs ütjstjüür sin familjenschmuk mä. Hat saad för was, dat sin bruler mä’t leefde wiar. Üüs Enno lääder turag tu Uastfresklun kaam, kaam diarfaan ufsen at jindial föör’n dai. Uun liawin, dat at saster faan san bradgung wechfeert wurden
29. August: En osmaans armee oner Süleyman I. sin feering woon jin en ungaars armee a slacht bi Mohács. Köning Ludwig II. faan Ungarn an Böömen stoorew. 16. Deetsember: Ferdinand faan Habsburg wurd köning faan Ungarn. 25. Janewoore: Adolf I., hertooch faan Sleeswich-Holstian-Gottorf († 1586) 19. Mei: Go-Kashiwabara, keiser faan Jaapaan (* 1462)
Isobel Marion Dorothea Mackellar, üüs Dorothea Mackellar bekäänd (* 1. Jüüle 1885 uun Point Piper, Sydney, Austraalien; † 14. Janewoore 1968 uun Paddington, Sydney), wiar en austraalisk skriiwer. Uun Austraalien as hat bekäänd för a stak My Country (Min Lun), fööraal för a räen I love a sunburnt country/A land of sweeping plains,/Of ragged mountain ranges,/Of droughts and flooding rains (Ik haa leew en sanferbraand lun/En lun faan widj eewener/Faan taakig keeden berger/Faan drööchten an huuchweederrin).
28. Febrewoore: Zhu Jianshen wurd keiser faan Schiina üüs Chenghua. 23. Deetsember: Ulrich I. faan det Cirksena Familje wurd graaf faan Uastfresklun. Ünbekäänd dootem Isa-Beg Ishaković wurd weler guwernöör faan det osmaans prowins Bosnien. 23. Febrewoore: Keiser Tianshun faan Schiina (* 1427) 11. August: Nikolaus faan Kues, tjiisk kardinaal (* 1401) 14. August: Paap Pius II. (* 1405)
Ulrich I. (*amanbi 1408 wel uun Norden; †25. of 26. September 1466 uun Emden) wiar faan 1464 tu 1466 de iarst graaf faan Uastfresklun. Hi wiar dring faan Enno Edzardisna an Gela faan Manslagt. Sin iarst wüf wiar Folka faan Esens, diar saner jongen 1452 stoorew. 1453 freid hi Theda Ukena, foomen faan Uko faan Oldersum. Heba (* 1457; † 1476) Gela (* 1458); † 1497) Enno I. (* 1460; † 1491) Edzard I. (* 1462, † 1528) Uko (* 1463; † 1507) Almuth (* 1465; † 1522 of 1523)
Enno II. (*1505; †24 September 1540 uun Emden) wiar faan 1528 tu 1540 graaf faan Uastfresklun. Hi wiar Edzard I. an Elisabeth faan Rietberg hör naist dring. Elisabet (* 1531, † 1555) Edzard II. (* 1532, † 1599) Hedwig (* 1535, † 1616) Anna (* 1534, † 1552) Kristoffel (* 1536, † 1566) Johann II. (* 1538, † 1591)
Edzard II. (* 24. Jüüne 1532; † 1. Marts 1599) wiar faan 1560 tu 1599 graaf faan Uastfresklun. Hi wiar Enno II. an Anna faan Oldenborig hör dring. 1. Oktuuber 1559 freid hi uun Stockholm Katharina Wasa, at foomen faan de sweeds köning Gustav I.. Edzard wiar de iansig uastfresk lunsher, diar al ens en köningsfoomen freid.
1495 wiar det fiiw-an-neegentigst juar faan det 15. juarhunert. 20. Janewoore: Yeonsangun wurd köning faan det Joseon Köningrik uun Korea. 25. Oktuuber: Manuel I. wurd köning faan Portugal. 26. Janewoore: Keiser Go-Nara faan Jaapaan († 1557) 27. April: Süleyman I., osmaans sultaan († 1566) 20. Janewoore: Seongjong, köning faan det Joseon Köningrik uun Korea (* 1457) 25. Oktuuber: Köning Johannes II. faan Portugal (* 1455)
1492 wiar det tau-an-neegentigst juar faan det 15. juarhunert. 02. Janewoore: A spanjern naam Granada. At Köningrik Granada kaam tu aanj. 31. Marts: Köningin Isabella I. an Ferdinand II. onertiiknet dat Alhambra-Edikt tu a ferdriiwing faan al a juuden faan Spanje. 12. Oktuuber: Christof Kolumbus lingt a Bahamas. 12. September: Lorenzo di Piero de’ Medici, hertooch faan Urbino an hersker faan Florens († 1519) 08. April: Lorenzo il Magnifico, italjeens poliitiker an steedher faan Florens (* 1449)
22. August: Slacht bi Bosworth - Köning Richard III. wurd ambroocht an Henry Tudor wurd köning üüs Heinrich VII.. 19. Nofember: Marco Barbarigo wurd Doge faan Venedig. 22. August: Richard III., köning faan Ingelun. 04. Nofember: Giovanni Mocenigo, Doge faan Venedig (* 1409)
10. Jüüle: Margarethe faan Denemark freid uun Holyrood Palace uun Edinburgh Köning Jaakob III. faan Skotlun. Auer hör aatj, Christian I. faan Denemark, Noorweegen an Sweeden det ferspreegen ütjstüür nimer betaalet, wurd dön Orkney Eilunen an Shetland Eilunen, wat seekerhaidsleistingen wiar, dial faan Skotlun. 31. Deetsember: Seongjong wurd köning faan det Joseon Köningrik uun Korea. Ünbekäänd Dootem Axayacatl wurd hersker faan det astekisk steed Tenochtitlán. De Hanse-Ingels Krich begand. 31. Deetsember: Yejong, köning faan det Joseon Köningrik uun Korea (* 1450) Ünbekäänd Dootem Moctezuma I., hersker faan det astekisk steed Tenochtitlán (* 1390)
1390 wiar det neegentigst juar faan det 14. juarhunert. 19. April: Robert III. wurd köning faan Skotlun. Ünbekäänd Dootem Moctezuma I., hersker faan det astekisk steed Tenochtitlán († 1469) 19. April: Robert II., köning faan Skotlun (* 1316)