rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Witjrüslun, amtelk at Republiik faan Witjrüslun (üüb Witjrüs: Белару́сь Biełarúś an Рэспу́блiка Белару́сь Respúblika Biełarúś; üüb Rüs: Белару́сь Belarús’ od Белору́ссия Belorússija an Респу́блика Белару́сь Respúblika Belarús’) as lun uun a uast faan Euroopa. Uun a nuurduast an uast leit Rüslun, uun a süüd a Ukraine, uun a süüdwaast Poolen an uun a nuurdwaast lei Liitauen an Letlun. At lun hee 9.349.645 lidj (2021). At hoodsteed faan't lun as Minsk. Witjrüslun leit twesken 56°10′ an 51°16′ (faan a nuurd tu a süüd) an twesken 23°11′ an 32°47′ (faan a waast tu a uast). At lun as bal hualew so grat üüs Tjiisklun. Det as det tretanjstgratst lun uun Euroopa. At lun dialt grensen mä fiiw lunen. Det lingst grens (1312 km) faan't lun wurt mä Rüslun an det kurtst (161 km) mä Letlun diald. At lun dialt uk en 1111 km lung grens mä a Ukraine, en 640 km lung mä Liitauen an en 418 lung mä Poolen. De huuchst ponkt uun Witjrüslun as de Dsjarschynskaja Hara (346 m), wat uun a waast faan't steed Minsk leit. Dön tjiin gratst steeden uun Witjrüslun san: Witjrüslun hee ian steed (Minsk) an seeks prowinsen: Witjrüslun wurd de 19. September 1991 suwereen. A
Bromeelienplaanten (Bromeliaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Poales. Hör nööm komt faan a Bromeelien uf (Bromelia). At ananas hiart diar uk mä tu. Diar san amanbi 60 sköölen mä 3.000 slacher: Acanthostachys – Aechmea – Alcantarea – Ananas – Androlepis – Araeococcus – Ayensua – Barfussia – Billbergia – Brocchinia – Bromelia – Canistrum – Catopsis – Cipuropsis – Connellia – Cottendorfia – Cryptanthus – Deinacanthon – Deuterocohnia – Disteganthus – Dyckia – Eduandrea – Encholirium – Fascicularia – Fernseea – Forzzaea – Fosterella – Glomeropitcairnia – Goudaea – Gregbrownia – Greigia – Guzmania – Hechtia – Hohenbergia – Hohenbergiopsis – Hoplocryptanthus – Jagrantia – Lapanthus – Lemeltonia – Lindmania – Lutheria – Lymania – Navia – Neoglaziovia – Neoregelia – Nidularium – Ochagavia – Orthophytum – Pitcairnia – Portea – Pseudalcantarea – Puya – Quesnelia – Racinaea – Rokautskyia – Ronnbergia – Sequencia – Sincoraea – Steyerbromelia – Stigmatodon – Tillandsia – Vriesea – Wallisia – Waltillia – Werauhia – Wittmackia – Zizkaea Bromeelien lewe uun Madel- an Süüdameerikoo Bromelia laciniosa Ananas comosus Commonskategorii: Bromeelien – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Bromeelien
Bromeelien san en plaantenskööl uun det famile faan a Bromeelienplaanten (Bromeliaceae). Diar hiar son 70 slacher tu. Bromelia antiacantha Bromelia balansae Bromelia humilis Bromelia laciniosa Commonskategorii: Bromeelien – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Bromeelien
A Sjongfögler (Passeriformes) san en grat order faan fögler mä amanbi 6.000 slacher. A miasten hiar tu det onerorder Passeri. Passeri (Eegentelk Sjongfögler), ~ 5.000 slacher Corvida Corvoidea – Meliphagoidea – Menuroidea Passerida Certhioidea – Muscicapoidea – Passeroidea – Sylvioidea Acanthisitti (Maoriglüpern), 2 slacher üüb Neisialun Acanthisittidae Tyranni (Skrikfögler of Suboscines), ~ 1.000 slacher Eurylaimides Tyrannides Famile (..dae) Skööl Slach Acrocephalidae Raidpiipern (Acrocephalus) Trooselraidpiiper (Acrocephalus arundinaceus) Raidpiiper (Acrocephalus schoenobaenus) Spootern (Hippolais) Seesje / Güülspooter (Hippolais icterina) Laasken (Alaudidae) Fiallaask (Alauda arvensis) Hiaslaask (Lullula arborea) Toopet Laask (Galerida cristata) Siisenstörter (Bombycillidae) Siisenstörter (Bombycilla) Siisenstört (Bombycilla garrulus) Calcariidae Plectrophenax Snäsparag (Plectrophenax nivalis) Raawenfögler (Corvidae) Heeger (Garrulus glandarius) Heister (Pica pica) Likfögel (Corvus monedula) Kriak (Corvus corone) Grä kriak (Corvus corone cornix) Suart kriak (Corvus corone corone) Raawen (Corvus Corax) Ruk (Corvus frugilegus) Fialsparger (Emberizidae) Emberiza Gulsparag (Emberiza citrinella) Kurnsparag (Emberiza calandra) Raidsparag (Emberiza schoeniclus) Finken (Fringillidae) Bokfink (Fringilla coelebs) Borfink (Loxia curvirostra) Doompaap (Pyrrhula pyrrhula) Flaaksfinken (Carduelis) Greenfink (Carduelis chloris) Irlits (Carduelis cannabina) Peder (Carduelis carduelis) Swaalken (Hirundinidae) Hüsswaalk (Hirundo rustica) Sarkswaalk (Delichon urbicum) Sunswaalk (Riparia riparia) Wirgern (Laniidae) Ferwaarer (Lanius collurio) Piipern (Motacillidae) Wipstört (Motacilla alba) Güülbük (Motacilla flava) Hiassparag (Anthus campestris) Skootfink (Anthus pratensis) Fleegensnapern (Muscicapidae) Ruadbük (Erithacus rubecula) Suart
Ananas as en plaantenskööl uun det famile faan a Bromeelienplaanten (Bromeliaceae). Diar hiar man tau slacher tu. Ananas comosus as en wichtag oobst, ööder slacher an suurten wurd aptaanj, auer jo smok ütjsä. Ananas (slach) (Anananas comosus) Ananas macrodontes Commonskategorii: Ananas – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Ananas
At Ananas as en plaantenslach uun det famile faan a Bromeelienplaanten (Bromeliaceae). Hat komt eegentelk faan Ameerikoo, woort daalang oober aueraal uun a troopen üs oobstplaant aptaanj. Ananasplaant üüb Martinique Früchten üüb en markes Apskäären frücht Ananasskiiwen uun sirep Crops > Pineapples. Uun: Offizielle Produktionsstatistik der FAO für 2018. fao.org, ufrepen di 9. Mei 2020 (ingelsk). Ananas hiart tu a tjiin wichtagst oobstsuurten üüb a eerd. Commonskategorii: Ananas – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Ananas
Józef Klemens Piłsudski (['juzεf piw'sutski]; * 5. Deetsember 1867 uun Zułowo bi Wilna, do Wilna Guwernement, Rüs Keiserrik, Zalavas faan daaling, Švenčionys Lungemeend, Liitauen; † 12. Mei 1935 uun Warschau) wiar en poolsk militeer, poliitiker an stootsmaan. Hi streed jin det rüs reegiment uun Poolen an wiar lääder marskal faan det Naist Poolsk Republiik. Faan 1926 tu san duas wiar hi en autoriteer hersker faan't lun.
Pärnu (ual tjiisk nööm: Pernau) as det fjuardgratst steed uun Eestlun. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 39.728 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan de Pärnu Lunkreis an hee en huuwen bi't Riga-Bocht. Estonia: Counties, Cities and Towns, citypopulation.de
Labskaus as en iidj mä irpler, beestenflääsk an ruad beeten. Hat woort fööraal uun Nuurdsjiisklun an uun Skandinaawien eden, man uk uun Nuurdingelun. Diar het det scouse. Det resept skeelt aueraal en betj. A sialidj haa det hal eden, auer det mä peekelt flääsk maaget wurd koon. Hamborger labskaus Labskaus mä matjes an braaset irpler Amerikoonsk doord mä labskaus Klaar labskaus ütj a duus Commonskategorii: Labskaus – Saamlang faan bilen of filmer
A Atlantik-Hiarang (Clupea harengus) as ään faan a miast föörkemen fasker üüb a welt. Hi hiart tu't skööl faan a Echt Hiaranger (Clupea). Hi hää en grat bedüüdang üs iidj för a minsken. Hiarang koon tu flook ünlik produkten ferwerket wurd: Uun saaltweeder iinlaanj "saalt"hiaranger Rolmopsen Bismarckhiarang uun en runstük Matjes Braaset ("green") hiarang mä braaset irpler Hiarangsaloot Braaset hiarang uun sür Commonskategorii: Atlantik-Hiarang – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Atlantik-Hiarang
A Tjiinbiankraaben (Decapoda) san en order faan Kraaben (Crustaceae). Diar hiar son 15.000 slacher tu. Uk Homern an Poren hiar diar mä tu. Onerorder: Dendrobranchiata Auerfamile: Penaeoidea Familin: Aristeidae - Benthesicymidae - Penaeidae - Sicyoniidae - Solenoceridae Auerfamile: Sergestoidea Familin: Luciferidae - Sergestidae Onerorder: Pleocyemata Infraorder: Achelata Familin: Palinuridae - Scyllaridae Infraorder: Anomura Auerfamilin: Aegloidea - Chirostyloidea - Galatheoidea - Hippoidea - Lithodoidea - Lomisoidea - Paguroidea ("Eremiitkraaben") Infraorder: Astacidea Auerfamilin: Astacoidea - Enoplometopoidea - Glypheoidea - Nephropoidea - Parastacoidea Infraorder: Axiidea Auerfamile: Axioidea Infraorder: Brachyura ("Kurtstörtkraaben"), ~ 6.800 slacher Familin: Cancridae – Christmaplacidae – Dromiidae – Dynomenidae − Gecarcinidae – Grapsidae – Majidae – Portunidae – Raninidae – Varunidae – . . . Infraorder: Caridea Auerfamilin: Alpheoidea - Atyoidea - Bresilioidea - Campylonotoidea - Crangonoidea - Nematocarcinoidea - Oplophoroidea - Palaemonoidea - Pandaloidea - Pasiphaeoidea - Physetocaridoidea - Procaridoidea - Processoidea - Psalidopodoidea - Stylodactyloidea Infraorder: Gebiidea Familin: Axianassidae - Kuwaitupogebiidae - Laomediidae - Thalassinidae - Upogebiidae Infraorder: Polychelida Familin: Coleiidae – Eryonidae – Palaeopentachelidae – Polychelidae – Tetrachelidae Infraorder: Stenopodidea Familin: Macromaxillocarididae - Spongicolidae - Stenopodidae Cancridae Cancer Naaper (Cancer pagurus) Garneelen (Crangonidae) Crangon Por (Crangon crangon) Grapsidae Grapsus Uastelk Ruad Klafkraab (Grapsus adscensionis) Ruad Klafkraab (Grapsus grapsus)
Müürswin (Isopoda) san en order faan Kraaben (Crustaceae) uun det klas faan a Malacostraca. Jo san tesken 0,3 mm an knaap 50 cm grat an haa üüb arke sidj sööwen bianer. Likes dat jo tu a kraaben hiar, lewe enkelt slacher oober uun ääg. Man jo skel det wiat haa, amdat hör kimen ei iindrüge. Diar san wel son 10.000 slacher uun amanbi 120 familin, diar uun 10 onerordern tuupfaadet wurd: Anthuridea, uun saalt- an uk uun swetweeder Asellota, miast uun saaltweeder Calabozoidea, uun swetweeder Epicaridea, parasiiten uun saaltweeder Flabellifera, uun saalt- an swetweeder Gnathiidea, uun saaltweeder Microcerberidea, uun swet- an saaltweeder, letjer üs 2 mm Oniscidea, üüb lun, huar't wiat enooch as (Müürswin) Phreatoicidea, uun swetweeder Valvifera, uun kuul saaltweeder Commonskategorii: Müürswin – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Müürswin
Swäämkraaben (Portunidae) san en famile faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Achelous – Arenaeus – Atoportunus – Callinectes – Caphyra – Carcinus – Carupa – Carupella – Catoptrus – Cavoportunus – Charybdis – Coelocarcinus – Cronius – Cycloachelous – Echinolatus – Euphylax – Gonioinfradens – Kume – Laleonectes – Libystes – Liocarcinus – Lissocarcinus – Lupella – Lupocyclus – Monomia – Nectocarcinus – Neptunus – Ovalipes – Pele – Podophthalmus – Portumnus – Portunus – Richerellus – Sanquerus – Scylla – Thalamita – Thalamitoides – Xaiva Commonskategorii: Swäämkraaben – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Swäämkraaben
Garneelen san en famile faan Kraaben (Crustaceae). Diar hiar uk a Poren tu. Aegaeon – Argis – Crangon – Lissocrangon – Lissosabinea – Mesocrangon – Metacrangon – Neocrangon – Notocrangon – Paracrangon – Parapontocaris – Parapontophilus – Philocheras – Placopsicrangon – Pontocaris – Pontophilus – Prionocrangon – Pseudopontophilus – Rhynocrangon – Sabinea – Sclerocrangon – Syncrangon – Vercoia Commonskategorii: Garneelen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Garneelen
Homeroortagen (Nephropidae) san en famile faan Kraaben (Crustaceae). Diar hiar a homer an a keisergranaat tu. Acanthacaris – Dinochelus – Eunephrops – Homarinus – Homarus – Metanephrops – Nephropides – Nephrops – Nephropsis – Thaumastocheles – Thaumastochelopsis – Thymopides – Thymops – Thymopsis Commonskategorii: Homeroortagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Homeroortagen
A Keisergranaat (Nephrops norvegicus) of uk Noorsk Homer as en kraab uun det famile faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Hi het uk "Scampo/Scampi", man wat üs "Scampi" ferkääft woort, as flooksis en slach faan Penaeidae. A Keisergranaat as di iansagst slach uun det skööl Nephrops. Hood Sjuar Mialtidj Commonskategorii: Keisergranaat – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Keisergranaat
Langosten (Palinuridae) san en famile faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Diar hiar 55 slacher uun 12 sköölen tu. Jasus – Justitia – Linuparus – Nupalirus – Palibythus – Palinurellus – Palinurus – Palinustus – Panulirus – Projasus – Puerulus – Sagmariasus Commonskategorii: Langosten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Langosten
Penaeidae san en famile faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Uun a ferkuup wurd jo miast üs "riisengarneelen" of "gambas" betiakent. Diar hiar 216 slacher uun 26 sköölen tu. Litopenaeus stylirostris Marsupenaeus japonicus Parapenaeus longirostris Commonskategorii: Penaeidae – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Penaeidae
At Europeesk Uastrang (Ostrea edulis) as en slach faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun det famile faan a Uastrangen (Ostreoidae). Bit 1930 hää hat uun a Nuurdsia lewet, man as daalang bal ütjstürwen. Uun steed faan Ostrea edulis hää ham daalang det Pasiifik-Uastrang (Crassostrea gigas) briad maaget. Commonskategorii: Europeesk Uastrang – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Europeesk Uastrang
Ensis as en skööl faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun det order Veneroida. E. americanus – E. arcuatus – E. californicus – E. directus – E. ensis – E. magnus – E. minor – E. myrae – E. siliqua E. directus? E. americanus? E. ensis E. minor E. siliqua Commonskategorii: Ensis – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Ensis
Hoodpuateten (Cephalopoda, faan ualgreks κεφαλή kephalē „hood“ an ποδ- pod- „fut, puat“) san en klas faan Wokdiarten (Mollusca). Son 30.000 slacher san al ütjstürwen an daalang lewe noch son 1.000 slacher. Nautiloidea Ordern: Nautilida an 12 ütjstürwen ordern Famile: Nautilusen (Nautilidae) Ammoniten Ammonoidea † Ordern: Ammonitida - Ceratitida - Clymeniida - Goniatitida - Prolecanitida Blakfasker (Coleoidea) Belemniten (Belemnoidea) † Tjiinbianeten (Decabrachia, Decapodiformes) Aachtbianeten, Oktopusen (Octobrachia, Octopodiformes) Commonskategorii: Hoodpuateten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hoodpuateten
Nautilusen (Nautilidae) san en famile faan Hoodpuateten (Cephalopoda). Diar jaft at daalang man muar sööwen (?) slacher faan. Uun ualang tidjen jääw't föl muar. Skööl: Allonautilus Allonautilus perforatus Allonautilus scrobiculatus Skööl: Nautilus Nautilus belauensis Nautilus macromphalus Nautilus pompilius Nautilus repertus (?) Nautilus stenomphalus Allonautilus: A. perforatus A. scrobiculatus Nautilus: N. belauensis N. macromphalus N. pompilius N. stenomphalus Commonskategorii: Nautilusen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Nautilusen
Ammoniten (Ammonoidea) san en ütjstürwen onerklas faan a Hoodpuateten (Cephalopoda). Diarfaan san muar üs 1.500 sköölen fünjen wurden, an at jääw wel 30.000 bit 40.000 slacher. A miasten wiar tesken 1 cm an 30 cm grat, a gratst bekäänd slach as Parapuzosia seppenradensis mä en trochmeeder faan ~ 1,80 m. Fosiilien faan Ammoniten wurd üüb a hialer welt ferkääft. Ammoniten like Nautilusen en betj, huar't noch enkelt slacher faan jaft. Ammonitida - Ceratitida - Clymeniida - Goniatitida - Prolecanitida Parapuzosia seppenradensis Quenstedtoceras slach Argonauticeras slach, apskäären Perisphinctes slach Commonskategorii: Ammoniten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Ammoniten
Kraabsneken (Polyplacophora) san en klas faan Wokdiarten (Mollusca) mä amanbi 900 slacher. Jo lewe fööraal uun't sia trinjam Austraalien. Kraabsneken wurd tesken 0,5 an 45 sentimeeter grat. Acanthochitonina - Choriplacina - Ischnochitonina - Lepidopleurina - Neoloricata Commonskategorii: Wokdiarten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Wokdiarten
Epilobium an Chamerion san en skööl faan plaanten uun det famile faan a Onagraceae. Diar hiar son 190 slacher tu, diar üüb a nuurdelk eerdheleft waaks. Onerskööl: Chamerion sect. Chamerion Slacher: C. angustifolium – C. conspersum – C. latifolium – C. speciosum Onerskööl: Chamerion sect. Rosmarinifolia Slacher: C. colchicum – C. dodonaei – C. fleischeri – C. iranicum – C. ×prantlii – C. stevenii Onersköölen: E. sect. Alpestria – E. sect. Boisduvalia – E. sect. Cordylophorum – E. sect. Crossostigma – E. sect. Currania – E. sect. Epilobiopsis – E. sect. Epilobium – E. sect. Glandulosa – E. sect. Macrocarpa – E. sect. Montana – E. sect. Nuttalia – E. sect. Palustria – E. sect. Xerolobium – E. sect. Zauschneria E. angustifolium, Wilagruusje E. dodonaei E. latifolium E. parviflorum Commonskategorii: Epilobium – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Chamerion – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Epilobium Wikispecies hää en artiikel tu: Chamerion
At (Smäälbleedrag) Wilagruusje (Epilobium angustifolium of uk Chamerion angustifolium) as en plaantenslach uun det skööl Epilobium an uun det famile Onagraceae. Commonskategorii: Wilagruusje – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Wilagruusje
Blakfasker (Coleoidea) san en onerklas faan a Hoodpuateten (Cephalopoda). Jo haa en "blakpöös", huar jo mä sprütje kön. Diar as uun ualang tidjen uk würelk blak faan maaget wurden. Di nööm blakfasker as eegentelk ei rocht, auer't nian fasker san, jo hiar tu a Wokdiarten (Mollusca). Daalang käänt am son 800 slacher. Belemniten (Belemnoidea) † Ordern: Aulacocerida - Phragmoteuthida - Belemnitida - Diplobelida - Belemnoteuthina Tjiinbianeten (Decabrachia, Decapodiformes) Ordern: Sepiida - Sepiolida - Spirulida - Teuthida Aachtbianeten, Oktopusen (Octobrachia, Octopodiformes) Ordern: Cirroctopoda - Octopoda - Vampyromorphida Commonskategorii: Blakfasker – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Blakfasker
Belemniten (Belemnoidea) san en ütjstürwen auerorder faan Blakfasker (Coleoidea) uun det klas faan a Hoodpuateten (Cephalopoda). Jo lewet faan a began faan't Karboontidjääler bit tu't Boowerkritj. Daalang fanjt am diar noch flooksis fosiilien faan, a "sonerkiiler". "Sonerkiiler" "Sonerkiiler" Fosiil faan Clarkeiteuthis conocauda Commonskategorii: Belemniten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Belemniten
Tjiinbianeten (Decabrachia, Decapodiformes) of Tjiinbianet Blakfasker san en auerorder faan Hoodpuateten (Cephalopoda). Jo haa tjiin "bianer" of "iarmer". Sepias (Sepiida) Familin: Sepiadariidae - Sepiidae Letj Blakfasker (Sepiolida) Familin: Idiosepiidae - Sepiolidae Posthurner (Spirulida) Famile: Spirulidae Kalmaaren (Teuthida) Onerorder: Myopsina Familin: Loliginidae - Australiteuthidae Onerorder: Oegopsina Familin: Ancistrocheiridae – Architeuthidae – Bathyteuthidae – Batoteuthidae – Brachioteuthidae – Chiroteuthidae – Chtenopterygidae – Cranchiidae – Cycloteuthidae – Enoploteuthidae – Gonatidae – Histioteuthidae – Joubiniteuthidae – Lepidoteuthidae – Lycoteuthidae – Magnapinnidae – Mastigoteuthidae – Neoteuthidae – Octopoteuthidae – Ommastrephidae – Onychoteuthidae – Pholidoteuthidae – Promachoteuthidae – Psychroteuthidae – Pyroteuthidae – Thysanoteuthidae – Walvisteuthidae Sepia officinalis (Sepiida) Sepiola atlantica (Sepiolida) Spirula spirula (Spirulida) Loligo vulgaris (Teuthida) Commonskategorii: Tjiinbianeten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Tjiinbianeten
Aachtbianeten (Octobrachia, Octopodiformes) of Aachtbianet Blakfasker, Oktopusen san en auerorder faan Hoodpuateten (Cephalopoda). Jo haa aacht "bianer" of "iarmer". Cirroctopoda, Cirrina Familin: Cirroctopodidae - Cirroteuthidae - Grimpoteuthididae - Opisthoteuthidae - Stauroteuthidae Kraaken (Octopoda, Incirrina) Familin: Alloposidae - Amphitretidae - Argonautidae - Bolitaenidae - Idioctopodidae - Octopodidae - Ocythoidae - Tremoctopodidae - Vitreledonellidae Vampyromorphida Famile: Vampyroteuthidae Commonskategorii: Aachtbianeten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Aachtbianeten
At Ordovizium as en eerdtidjääler tesken 488,3 an 443,7 miljuun juaren för üüs tidj. At Ordovizium as det naistäälst süsteem uun't Paleozoikum. Diarföör lai det Kambrium, an diarefter fulagt det Silur. Süsteem: Ordovizium (488,3–443,7 mya) Seerie: Boowerordovizium (460,9–443,7 mya) Kirew: Hirnantium (445,6–443,7 mya) Kirew: Katium (455,8–445,6 mya) Kirew: Sandbium (460,9–455,8 mya) Seerie: Madelordovizium (471,8–460,9 mya) Kirew: Darriwilium (468,1–460,9 mya) Kirew: Dapingium (471,8–468,1 mya) Seerie: Onerordovizium (488,3–471,8 mya) Kirew: Floium (478,6–471,8 mya) Kirew: Tremadocium (488,3–478,6 mya) Leewent uun't Ordovizium Leewent uun't Ordovizium Lun an sia am 460 mya Commonskategorii: Ordovizium – Saamlang faan bilen of filmer
A Karpaaten san en beragkeed uun Uasteuroopa. Hat bereert a lunen Tschechien, Slowakei, Poolen, Ukraine, Rumeenien, Ungarn an Serbien. Jodiar sööwen lunen haa 2003 en Karpaatenkonwentjuun beslööden för di skül faan a berger. A huuchst berger diar san at Huuch Tatra mä di toop Gerlachovský štít (2655 m, Slowakei) an at Făgăraș-Massiif uun a Süüdkarpaaten mä di Moldoveanu toop (2544 m, Rumeenien). Waastkarpaaten – Tatra– Toop: Kežmarský štít, Slowakei Waastkarpaaten – Tatra – „Dääl faan a fiiw poolsk sian“, Poolen Waastkarpaaten – Tatra – Gerlachovský štít, Slowakei Waastkarpaaten – Grat Fatra – Waasttoop faan a Ostrá, Slowakei Uastkarpaaten – Bieszczady, Polen Boskkarpaaten – Bieszczady – Ia Wetlina, Polen Süüdkarpaaten, Bucegi Berger, uun a bääftgrünj: Uastkarpaaten Baiu-Berger uun Rumeenien Bâlea, en sia uun a Făgăraș Berger uun Rumeenien, muar üs 2000 m huuch Moldoveanu Toop, Făgăraș, huuchst berag uun a Süüdkarpaaten Dripstianhöölen uun a Apuseni Berger Cheile Turzii, Rumeensk Waastkarpaaten Commonskategorii: Karpaaten – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Karpaaten (sjiisk)
At Vojvodina as en autonoom prowins uun't nuurden faan Serbien. Diar lei sööwen distrikten mä 54 gemeenen. Hoodstääd as Novi Sad. Uun't Vojvodina lewe en hialer rä fulken, an diaram haa jo diar uk flook amtspriaken: Serbisk Ungaars Slowaakisk Kroatisk Rumeensk Ruteensk Uun't Vojvodina haa 2011 1.931.809 minsken uun sööwen distrikten lewet: Nuurdelk Batschka – Severna Bačka (186.906) Süüdelk Batschka – Južna Bačka (607.835) Waastelk Batschka – Zapadna Bačka (187.581) Nuurdelk Banat – Severni Banat (147.770) Madel-Banat – Srednji Banat (187.667) Süüdelk Banat – Južni Banat (293.730) Syrmien – Srem (312.278) Commonskategorii: Vojvodina – Saamlang faan bilen of filmer
Det Kareelisk Spriik (üüb Kareelisk: karjalan kieli) as en spriik, wat faan amanbi 30.000 lidj fööraal uun't Republiik Kareelien an det Twer Prowins uun Rüslun spreegen wurd. Det hiart tu de Uastsiafins twiich faan dön Fins-Uugrisk Spriiken an hee trii hooddialekten: rocht Kareelisk Olonetsisk (livvin kieli) Lüüdisk (lüüdin kieli) At Kareelisk (feraal at Lüüdisk) as nai mä't Wepsisk, diar widjer am a süüd, uasten faan Sankt Petersburg snaaket wurt. mie: ik. šie: dü. hiän: hi/hat. myö: wi. työ: jam. hyö: jo. Commons: Kareelisk – Saamling faan biljen of filmer Test-Wikipedia üüb Kareelisk Wikipedia üüb Olonetsisk Test-Wikipedia üüb Lüüdisk
At Silur as en eerdtidjääler tesken 443,7 an 416 miljuun juaren för üüs tidj. At Silur as det traadäälst süsteem uun't Paleozoikum. Diarföör lai det Ordovizium, an diarefter fulagt det Devon. Süsteem: Silur (443,7–416 mya) Seerie: Pridolium (418,7–416 mya) (nian kirwer) Seerie: Ludlow (422,9–418,7 mya) Kirew: Ludfordium (421,3–418,7 mya) Kirew: Gorstium (422,9–421,3 mya) Seerie: Wenlock (428,2–422,9 mya) Kirew: Homerium (426,2–422,9 mya) Kirew: Sheinwoodium (428,2–426,2 mya) Seerie: Llandovery (443,7–428,2 mya) Kirew: Telychium (436–428,2 mya) Kirew: Aeronium (439–436 mya) Kirew: Rhuddanium (443,7–439 mya) Uun't Silur haa a kontinenten jo fiks feranert: Commonskategorii: Silur – Saamlang faan bilen of filmer
At Devon (ütjspreegen: dewoon) as en eerdtidjääler tesken 416 an 359,2 miljuun juaren för üüs tidj. At Devon as det sjuardäälst süsteem uun't Paleozoikum. Diarföör lai det Silur, an diarefter fulagt det Karboon. Süsteem: Devon (416–359,2 mya) Seerie: Boowerdevon (385,3–359,2 mya) Kirew: Famennium (374,5–359,2 mya) Kirew: Frasnium (385,3–374,5 mya) Seerie: Madeldevon (397,5–385,3 mya) Kirew: Givetium (391,8–385,3 mya) Kirew: Eifelium (397,5–391,8 mya) Seerie: Onerdevon (416–397,5 mya) Kirew: Emsium (407–397,5 mya) Kirew: Pragium (411,2–407 mya) Kirew: Lochkovium (416–411,2 mya) Kontinenten uun't Madeldevon Fasker uun't Devon Uun't Devon begand det waaksen faan auerweederplaanten Commonskategorii: Devon – Saamlang faan bilen of filmer Devon [ˈdevn] , graafskap uun Ingelun