rlitschk/wikidir huggingface dataset:
1989 wiar det njüügen-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. 08. August: Geoffrey Palmer wurd 33. premier-minister faan Nei-Sialun. 25. August: Det ameerikoons rümsond Voyager 2 floog at planeet Neptuun föörbi. 09. Nofember: Det Berliiner Müür an banertjiisk grens wurd eebenmaaget. 22. Deetsember: At staheu jin Nicolae Ceaușescu uun Rumeenien begand. 23. Janewoore: Salvador Dalí, konstler (* 1904) 06. Jüüne: Hans Jaenisch, konstmooler (* 1907)
Huy (ütjspreegen: Hüü) as en gemeen uun a lunkreis Harz uun Saksen-Anhalt. Tu det gemeen hiart uk det saarep Eilenstedt. Diar as Hans Jaenisch bäären. Commons: Huy – Saamlang faan bilen of filmer Wääbsteed faan't gemeen Huy Statistiskamt faan Saksen-Anhalt – Iinwenern efter lunkreisen; Stant: 31. Dets. 2011 (PDF; 168 KiB) (Halep üüb sjiisk)
A Lunkreis Harz as en lunkreis uun Saksen-Anhalt. (Iinwenertaalen faan a 31. Detsember 2011) Commonskategorii: Lunkreis Harz – Saamlang faan bilen of filmer Statistiskamt faan Saksen-Anhalt – Iinwenern efter lunkreisen; Stant: 31. Dets. 2011 (PDF; 168 KiB) (Halep üüb sjiisk) Statistiskamt faan Saksen-Anhalt – Iinwenern efter lunkreisen; Stant: 31. Dets. 2011 (PDF; 168 KiB)
A san (astronoomisk sümbool: ) as en stäär an a madelponkt faan en sansüsteem. Miljuunen faan sansüsteemen san en galaksii. Miast men wi oober "üüs" san uun't galaksis moolkstruat, huar a eerd an muar planeeten trinjam flä. Det wurd komt faan ualhuuchsjiisk Sunna; latiinsk sol; ualgreks ἥλιος hélios; astronoomisk sümbool: ☉ . NASA Sun Fact Sheet. Katharina Lodders et al.: Abundances of the elements in the solar system. Uun: J. E. Trümper (Hrsg.): Landolt-Börnstein, New Series. Vol. VI/4B, Springer, Hamborag 2009, 560–630 arXiv:0901.1149 [astro-ph.EP].
Ernst M. H. Löfstedt (* 13. 12. 1893 önj Kristianstad, † 21. 10. 1978 önj Uppsala) wus en wichtien unersäker foon e nordfrasch spräke. Löfstedt wus tulaid 1893 önj Sweeden än ål ås studänt bai profäsor E.A. Kock in Lund footede hi di ploon, dåt frasche foon da Hålie tu studiiren. Önj dåt iir 1921 ging hi dan eefter e Håli Lungnees än schriiw 1922 deerouer en diploomårbe. Deerbai hi rüt, dåt da dialäkte foon da Hålie foole mör önjgram wjarn ås da foon e fååstewal. Deeram studiirde hi 1923 än 1924 uk dåt dialäkt foon e Hoolme, wat ai sü wid foon e Hålie bai e küste lait. Hi mååged dan 1928 deerma san doktor ma e histoorisch lüdliir, weertu dan 1931 nuch en tweede biinj, ås hi wi mör materjool soomled häi. Aw e sid bai lüdhistoorische betråchtinge önjthüülje sin böke uk foole etymoloogische ferhoonlinge, da uk for oudere da frasche dialäkte wichti san. Lääser wörd Löfstedt profäsor önj Uppsala, weer hi dan uk nuch mör ouer frasche sååge publisiird. Ernst Löfstedt, Die nordfriesische Mundart des Dorfes Ockholm und der Halligen, I. Lund 1928. Ernst Löfstedt, Nordfriesische Dialektstudien. Lund/ Leipzig 1931. {As 2. biinj foon Löfstedt 1928}. Ernst
Estlönj as en lönj önjt nordååsten foon Euroopa. Et as et nordlikst lönj foon da tra baltische stoote. Sunt di 1. moi 2004 as Estlönj lasmoot foon e Europäisch Unjoon. Estlönj as foon e fläche amenbai sü grut as Dånmark. Dåt grutst ailönj as Saaremaa. Estlönj wörd suwereen di 24. önj e Biikenmoune 1918. Foon 1940 tu 1941 än foon 1944 tu 1991 wörd et lönj foon e Sowjetunion beseet. Önj di Oudere Wråålkrich wörd et foon 1941 tu 1944 foon Tjüschlönj beseet. Estlönj as sunt 2004 lasmoot foon e Europäisch Unjoon. Eesti Instituut - Estnische Kultuurinstituut aingelsch
Hanel as det bütjin faan waaren. Tuiarst haa a minsken stak am stak bütjet, ferlicht ian knif för tau skaier. Leeder as det bütjin ufliaset wurden faan kuupin an ferkuupin, det ging oober iarst, üs det jil apkaam. Hanse Hark Olufs, slaawenhanel Bronsetidj Woor
At Saarlun (fransöösk Sarre, Ufkörtang SL) as en sjiisk bundeslun uun't süüdwaasten. Trinjam lei Rheinlun-Pfalz, Frankrik an Luksemborag. At Saarlun as 1920 grünjlaanj wurden efter di ferdrach faan Versailles. 1935 kaam't tu Sjiisklun. Faan 1947 bit 1956 hiard det letj lun muar of maner tu Frankrik, an sant 1957 as't en sjiisk bundeslun. güül = stääden, laachtgüül = lungemeenen Wikisource: Saarland (sjiisk) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Saarlun Amtelk wääbsteed faan't lun (sjiisk) Statistisches Amt Saarland: Gebiet und Bevölkerung Arbeitslosenquoten im Mai 2018 – Länder und Kreise. Uun: statistik.arbeitsagentur.de. Statistik der Bundesagentur für Arbeit, ufrepen de 30. Mei 2018. Quelle: destatis, Schulden der öffentlichen Haushalte am 31. Dezember 2016 49.3833333333336.8333333333333Koordinaaten: 49° 23′ N, 6° 50′ O
At Hualewsnep, (mo.) huulef snäp, (sö.) Stönk (Lymnocryptes minimus) as en fögelslach uun't famile faan a Snepen (Scolopacidae). Hat as di di iansagst slach uun't skööl faan a Hualewsnepen (Lymnocryptes). Ai faan Lymnocryptes minimus Tiaknang faan en Hualewsnep Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Hualewsnepen Wikispecies hää en artiikel tu: Hualewsnepen
Euroopa Euroopa as en weltdial an hiart tuup mä Aasien tu Euraasien. Åland Åland | Atsooren Atsooren | Faroer Fääröer | Gibraltaar Gibraltaar | Greenlun Greenlun | Guernsey Guernsey | Norweegen Jan Mayen | Jersey Jersey | Eilun Man Eilun Man | Madeira Madeira | Norweegen Spitsbergen | Transnistrien Transnistrien | Zypern Zypern Ceuta Ceuta | Frankrik Frankrik Îles Éparses | Kanaaren Kanaaren (Hoodstääd Santa Cruz de Tenerife) | Madeira Madeira (Hoodstääd Funchal) | Mayotte Mayotte (Hoodstääd Mamoudzou) | Melilla Melilla | Reunion Réunion (Hoodstääd Saint-Denis) | Sankt Helena St. Helena, Ascension an Tristan da Cunha (Hoodstääd Jamestown) Komentaaren: europeesk dial: 5,4% europeesk dial europeesk dial: 23,16% europeesk dial A Schweiz hää nian hoodstääd. Uun Bern sat a regiarang. mä Kosovo europeesk dial: 3% europeesk dial Watikaanstääd hää nian hoodstääd. Madeleuroopa Nuurdeuroopa Süüdeuroopa Süüduasteuroopa Uasteuroopa Waasteuroopa Europeesk Unioon Commonskategorii: Euroopa – Saamlang faan bilen of filmer
1871 wiar det ian-an-sööwentigst juar faan det 19. juarhunert. 18. Janewoore: At Sjiisk Keiserrik woort grünjlaanj. Wilhelm I. wurd de iarst keiser. 26. Janewoore: Room wurd at hoodsteed faan Itaaljen. 10. Mei: Mä de Frees faan Frankfurt kaam de Tjiisk-Fraansöösk Krich tu aanj. 20. Jüüle: British Columbia wurd en prowins faan Kanada. 31. August: Adolphe Thiers wurd president faan Frankrik. 04. Febrewoore: Friedrich Ebert, president faan Tjiisklun († 1925) 05. Marts: Rosa Luxemburg, tjiisk poliitiker († 1919) 27. Marts: Heinrich Mann, tjiisk skriiwer († 1950) 10. Jüüle: Marcel Proust, fraansöösk skriiwer († 1922) 23. August: Franz Schensky, haligluns fotograaf († 1957) 30. Oktuuber: Paul Valéry, fransöösk dachter († 1945) 07. April: Wilhelm von Tegetthoff, vise-admiraal an komandant faan det uasterriks-ungarisk krichsmariine (* 1827) 26. Jüüle: Christian Johansen, skuulmääster an skriiwer (* 1820)
Schweriin (plaatsjiisk Swerin) as det hoodstääd faan't bundeslun Mecklenburg-Föörpomern. Mä knaap 100.000 iinwenern as Schweriin det letjst hoodstääd faan en bundeslun uun Sjiisklun. Statistisches Amt M-V – Bevölkerungsstand der Kreise, Ämter und Gemeinden 2017 (XLS-Datei) (Iinwenertaalen huuchreegent efter 2011). (Halep üüb sjiisk) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Schweriin Ofisiel sidj faan't stääd Wääblink-kataloog tu Schweriin uun't Curlie Project (iar:DMOZ, üüb huuchsjiisk)
Huuchweeder as di huuchst weederstant uun en tidjenregiuun tesken flud an ääb. Faan ian huuchweeder tu't naist fergung amanbi 12,5 stünj. Bi fol- an neimuun lääpt det huuchweeder en betj huuger ap üs normool, do haa wi spring. Tidjen Sturemflud
Dåt Härtochduum Slaswik (tjüsch: Schleswig; dånsch: Slesvig än Sønderjylland) wus bit tu 1864 en härtochduum önj Sööd-Jütlönj. Dåt norden foon dåt Härtochduum Slaswik (Nordslaswik) as diling dånsch, dåt sööden (Söödslaswik) tjüsch. Jütids wörd önjt sööden dånsch än nordfriisk snååked, diling as tjüsch deertu kiimen. Amt Hadersleben Haderslev Amt 1a Tyrstrupharde Tyrstrup Herred 1b Haderslebener Harde Haderslev Herred 1c Grammharde Gram Herred 1d Hvidingharde Hviding Herred 1e Norderrangstrupharde Nørre Rangstrup Herred 1f Frösharde Frøs Herred 1g Kalslundharde Kalvslund Herred 1h Gramm und Nybel Güter Gram og Nybøl godser Stadt Hadersleben Købstaden Haderslev Ämter Apenrade und Lügumkloster Aabenraa og Løgumkloster Amter 2a Süderrangstrupharde Sønder Rangstrup Herred 2b Riesharde Rise Herred 2c Warnitz Birk Varnæs Birk 2d Lügumkloster Birk Løgumkloster Birk mit Flecken Lügumkloster Løgumkloster Stadt Apenrade Købstaden Aabenraa Amt Tondern Tønder Amt 3a Tonderharde Tønder Herred 3b Hoyerharde Højer Herred mit Flecken Hoyer Højer 3c Schluxharde Slogs Herred 3e Lundtoftharde Lundtoft Herred Ämter Norburg und Sonderburg Nordborg og Sønderborg Amter 4a Alsener Norderharde Als Nørre Herred mit Flecken Norburg Nordborg 4b Ærø Harde Ærø Herred mit Flecken Marstal 4c Alsener Süderharde Als Sønder Herred 4d Nübelharde Nybøl Herred 4e Augustenborger Güter Augustenborgske godser Städte Sonderburg und Ærøskøbing Købstæderne Sønderborg og Ærøskøbing Amt
A Hääfbaker, (mo.) grut heefbaker, grut heefbäker, (sö.) Skriiltiarnk (Sterna caspia) hiart tu at fögelfamile faan a Bakern (Sternidae). Hääfbaker uun a loft. Ai faan Hydroprogne caspia - MHNT Ual- an jongfögel Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Hääfbakern Wikispecies hää en artiikel tu: Hääfbakern
At Hääfkub, (fe.) heefkub, (mo.) hålifoomen, heefkub, månteldreeger (Larus marinus) hiart tu at fögelfamile faan a Kuben (Laridae). Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Hääfkuben Wikispecies hää en artiikel tu: Hääfkuben
At "Iarst Grat Mandränke" wiar en swaar sturemflud maden Janewoore 1362. A 16. Janewoore san flook diker breegen, so dat en graten dial faan Nuurdfresklun onergingen as: Rungholt an sööwen sarkspalen uun a Eedomshiird. Auerblewen san Ual-Nuurdstrun an a Halgen. Bi a hialer Nuurdsiaküst skel 50. bit 100.000 minsken amkimen wees. Di 16. Janewoore as efter poop Marcellus I näämd, sodenang het det flud uk Marcellusflud. Auer al ans üüb en 16. Janewoore uun't juar 1219 en swaar sturemflud auer a küst räänd, wiar't uun't juar 1362 al det Ööder Marcellusflud. Bi't Iarst Marcellusflud as en graten dial faan Waastfresklun onergingen, an a Zuiderzee as entstenen, huar daalang at IJsselmeer as. Di nööm stäänt uk för en ööder swaar sturemflud, at Ööder Grat Mandränke uun't juar 1634. Diar san Nuurdstrun an Pelwerem ütjenööder rewen wurden an at Eedomshiird ging oner. Sturemflud
Tu Nordfraschlönj hiire tiin hålie, nåån, eentlik san et mån nüügen, dan jü iin as ål loonfååst wörden. Ouers jü håt nuch likes Hamburjer Håli. En håli as wat apårtis, dan et as en luurlatj ailönj, wat oofting ai maner as 40 tooche önjt iir blånk stoont. Dåt säit huum, wan e "Blånke Hans" ouer e hiilj håli fårt, ap tu e wärwe krüpt an wilms uk inönj e hüsinge låpt. Ouers di kamt uk ai sani önjluupen, an di as uk ai seeft. Wan e storm ai höölt an wöölt, dan koon huum uk tu fötjs besäke. Ouers suk schal huum uler åliine düünj, ouers önj en füli ma en fäärer, wat gödj beschiis wiitj. Dåt flåch an äiwen wåt ma da maning priile koon fårlik weese! Iirtids såch en håliwärw sü üt: En feeding ma dränkwååder läit önj e mal foon e wärw. Aw jüdeer wärw lade lunge rae foon dise. Dåt wus iir et bråning/iiljing for da hålimanschne an wörd üt küschit an strai mååged an smiitj en gouen hatj ouf. Sunt 1961 hül et ålgemiin dise-måågen ap, dan e hüsinge füngen eefter e stormflödj foon 1962 moderne oune. Da naie hüsinge san foole huuger an stääwier
At Ööder Grat Mandränke of Burchardiflud wiar en swaar sturemflud uun a naacht faan a 11. tu a 12. Oktuuber 1634. Hat hää swaar skaaser uunracht bi't Nuurdsiaküst tesken Ribe an Brunsbüttel. Diar skel 8.000 bit 15.000 minsken bi amkimen wees. Fööraal Nuurdfresklun as swaar draapt wurden, üüb't hualeweilun Eidersteed an grat dialen faan Ual-Nuurdstrun san onergingen. Sant di tidj san Nuurdstrun an Pelwerem nimer weder ferbünjen wurden. Tesken jodiar tau eilunen ferlääpt daalang en jipen waasstruum, a Heewerstruum. Hör nööm hää det flud efter baskoop Burkhard von Würzburg. Di 14. Oktuuber a san nöömdai. Ual-Nuurdstrun üüb en koord faan 1662 Wat faan Ual-Nuurdstrun daalang noch auer as Iarst Grat Mandränke
At Iarst Marcellusflud wiar en grat sturemflud de 16. Janewoore 1219. Uun det sturemflud wurd dialen faan a nuurd faan a Neederlunen faan nü an a gebiiten am't Süüdersia auerfludet. Det wiar efter a hilig Marcellus I., baskop faan Room faan 307 tu 309, neemd, auer dat det san teenkdai wiar. Det as det iarst grat sturemflud bi a Nuurdsia, huar at en beracht faan uugtjüügen faan jaft. Een uugtjüüg wiar Emo faan Witewierrum (1170-1237), di leeder abt faan't kluaster uun Witewierrum bi Groningen wurd. Hi beracht uun det Chronicon abbatum in Werum, dat en süüdwaastwinj, wat haiel broocht, tu en sturem wurd. Det lep uun a naacht bi folmuun üüb nuurdwaast am, at jeew grat auersweemingen, wat a diker auerstiigd an a hüsing wechspääld. Efter en beracht uun det Seksisk Wäältkroonik (twesken 1225 an 1275 skrewen) stoorew amanbi 36.000 lidj. Efter a Analen faan Colmar (uk uun det 13. juarhunert skrewen) stoorew 50.000 lidj. Fööraal wiar Waastfresklun swaar bedraapt. At sturemflud maaget en sunwaal, wat twesken a Nuurdsia an a Süüdersia sted, tunant. Hög krooniken faan det 16. juarhunert maaget a sturem för't skeeben faan a Jadebusen feroontwurdelk. Ööder Marcellusflud
Jü Europäisch Unjoon unti EU internasjonåål mååsttid EU, as en internasjonåål organisasjoon, jü bestoont üt europäische stoote. Jü originool unjoon as 1992 grünläid eefter di fertråch foon Maastricht. Jü unjoon ås jü nü as, as basiird aw e fertråch foon Nice (feebruaar 2003). Jü Europäisch unjoon heet 447 milion önjboogere (2020), än en gebiit foon 4.233.262 km2. 1957 onertiikneden Bälgien, Frånkrik, Itaalien, Luksemborj, e Neederlönje än dåt Bundesrepubliik Tjüschlönj en oufkaamen önj Room, wat dåt Europäisch Wirtschapsgemiinschap (EWG) än en toolunioon grünläid. 1973 Dånmark, dåt Feriind Kiningrik än Irlönj wörden lasmoote. 1981 wörd Griikenlönj lasmoote, dan wörden 1986 uk Spaanien än Portugal lasmoote. Dåt Tjüsch Demokraatisch Republiik wörd 1990 lasmoot, as et een diilj foon dåt widerferiind Tjüschlönj wörd. Dåt EWG wörd dåt Europäisch Unjoon eefter en oufkaamen önj Maastricht önjt iir 1992. Da näiste lönje, wat lasmoote wörden, wjarn Ååstenrik, Finlönj än Swärik (1995). Dåt grutst ütwidering wus önj't iir 2004, as tiin stoote (Estlönj, Letlönj, Litauen, Malta, Poolen, Tschechien, Sloweenien, e Slowakäi, Ungarn än Zypern) lasmoote wörden. 2007 wörden Bulgaarien än Rumäänien lasmoote. Di naist lasmoot wus Kroatien, wat 2013 dåt EU baiträtj. Sunt 1957 treese tou lönje foon dåt EWG/EU üt: Gräinlönj (1985, eefter en följksoufsteeming önj't
A Hünjer (Canidae) san en famile faan Tetjdiarten (Mammalia) an hiar tu a Ruuwdiarten (Carnivora). Atelocynus Atelocyon microtis Wulwer (Canis) Canis adustus Canis anthus Gulschakaal (Canis aureus) Canis dirus (†) Kojoot (Canis latrans) Wulew (Canis lupus) Dingo (Canis lupus dingo) (Hüs)hünj (Canis lupus familiaris) Weederhünj Ruad Wulew (Canis rufus) Canis mesomelas Canis simensis Cerdocyon Cerdocyon thous Chrysocyon Chrysocyon brachyurus Cuon Cuon alpinus Dusicyon (†) Dusicyon australis Lycalopex L. culpaeus, Andenschakaal L. fulvipes, Darwinfoos L. griseus, Grä andenfoos, Patagoonisk foos, Chilla L. gymnocercus, Pampasfoos L. sechurae, Sechurafoos L. vetulus, Brasiliaans foos Lycaon Lycaon pictus Nyctereutes Nyctereutes procyonoides Speothos Speothos venaticus Otocyon Otocyon megalotis Urocyon Urocyon argenteus Urocyon littoralis Foosen (Vulpes) Vulpes bengalensis Vulpes cana Vulpes chama Vulpes corsac Vulpes ferrilata Vulpes pallida Vulpes rueppelli Polaarfoos (Vulpes lagopus, =Alopex lagopus) Vulpes macrotis Vulpes velox Ruad Foos (Vulpes vulpes) Fenek (Vulpes zerda) Commonskategorii: Hünjer – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hünjer
1961 wiar det ian-an-söstigst juar faan det 20. juarhunert. 01. Oktuuber: Britisk Kameruun wurd suweeren. 01. Mei * Maike Hauschildt 04. August: Barack Obama, 44. president faan Ameerikoo. 04. Janewoore: Erwin Schrödinger, füüsiker (* 1887)
Swaampen (lat. Fungi) san en rik (lat. Regnum) faan a biologii an hiar tu a eukariooten. Miast seenk wi am hünjmotsen, diar hiar oober uk noch en hiale rä ööder slacher tu a swaampen. Ascomycota, Basidiomycota (= Dikarya) Glomeromycota Öödern: Blastocladiomycota, Chytridiomycota, Cryptomycota, Entomophthoromycota, Microsporidia, Monoblepharidomycota, Neocallimastigomycota Hünjmotsen (Agaricomycetes) Agaricales Agaricaceae Champignons (Agaricus) Guardchampignon (Agaricus campestris) Foosförter (Bovista) Foosfört (Bovista plumbea) Blakswaampen (Coprinus) Coprinus comatus Amanitaceae Amanita Fleegenswaamp (Amanita muscaria) Green Knolamanit (Amanita phalloides) Hymenogastraceae Galerina Galerina marginata Omphalotaceae Lentinula Shiitake (Lentinula edodes) Strophariaceae Stookswaampen (Kuehneromyces) Kuehneromyces lignicola Kuehneromyces mutabilis Boletales Boletaceae (Boletus) Stianswaamp (Boletus edulis) Cantharellales Cantharellaceae (Cantharellus) Höönkum (Cantharellus cibarius) Polyporales Fomitopsidaceae Buumswaampen (Fomitopsis) Fomitopsis betulina, Birkenswaamp Eurotiomycetes, skemel Eurotiales Trichocomaceae Penicillium Penicillium camemberti, diar woort Camembert sees mä maaget Penicillium chrysogenum, diar woort det medesiin Penitsiliin mä maaget Lecanoromycetes Lecanorales Cladoniaceae Cladonia Rendiartmöösk (Cladonia rangiferina) Pezizomycetes Pezizales Morchellaceae Morcheln (Morchella) Morchella esculenta Saccharomycetes Echt Kwegels (Saccharomycetales) Saccharomycetaceae Sokerswaampen (Saccharomyces) Kwegels(öö.) Kweeken(sö.) (Saccharomyces cerevisiae) Sordariomycetes Diaporthales Gnomoniaceae Cryptodiaporthe Cryptodiaporthe populea, befäält at buark faan Papeln Hypocreales Clavicipitaceae Claviceps Meelhurn (Claviceps purpurea) Ophiostomatales Ophiostomataceae Ophiostoma Ophiostoma ulmi an Ophiostoma novo-ulmi, befäält Iipern Ophiostoma piliferum, maaget holt blä. Zygomycetes, skemel Mucorales Mucoraceae, Rhizopodaceae Rhizopus Bruadskemel (Rhizopus stolonifer) Commonskategorii: Swaampen –
Platfasker (Pleuronectiformes) san en order faan fasker. Jo faal troch hör aparte skak üüb. Jo san böös flaak, an trinj bit lingelk. Bias uugen san üüb a salew sidj. Pleuronectoidei Achiropsettidae - Bothidae - Citharidae - Paralichthyidae - Pleuronectidae (Skolen) - Poecilopsettidae - Samaridae - Scophthalmidae (Stianboten) Psettodoidei Psettodidae Soleoidei Achiridae - Cynoglossidae - Soleidae (Tonger) Skolen (Pleuronectidae) Hippoglossus Heilbot (Hippoglossus hippoglossus) Limanda Sunskol (Limanda limanda) Platichthys Bot (Platichthys flesus) Pleuronectes Skol (Pleuronectes platessa) Stianboten (Scophthalmidae) Scophthalmus Stianbot (Scophthalmus maximus) Tonger (Soleidae) Solea Tong (Solea solea) Commonskategorii: Platfasker – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Platfasker Platfasker üüb Fishbase.org (ingelsk)
(fe.) 1980 wiar det tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä'n Teisdai uun de Gregoriaans kalender. (mo.) 1980 wus dåt tachtentist iir foon dåt 20. iirhunert. (hf.) 1980 waos dat tachendist iir foon dat 20. iirhonert. 30. April: Beatrix woort könangin faan a Neederlunen. 19. Jüüle-3. August: 22. Olympisk Somerspalen wiar uun Moskau. 04. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Ronald Reagan tu a president. 12.-14. Nofember: Det ameerikoons rümsond Voyager 1 floog at planeet Saturnus föörbi. 21. Febrewoore: Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, köning faan Bhuutaan. 26. Jüüle: Jacinta Ardern, 40. premier-minister faan Nei-Sialun. 22. Febrewoore: Oskar Kokoschka, uasterriks konstmooler an dachter (* 1886) 18. Marts: Erich Fromm, tjiisk-US-ameerikoons psüchoanalüütiker, filosoof an sosiaalpsücholoog (* 1900) 15. April: Jean-Paul Sartre, fraansöösk filosoof an skriiwer (* 1905) 04. Mei: Josip Broz Tito, president faan Juugoslaawien (* 1892) 13. Jüüle: Seretse Khama, iarst president faan Botsuana (* 1921) 24. Jüüle: Peter Sellers, britisk schauspeler (* 1925) 07. Nofember: Steve McQueen, ameerikoons schauspeler (* 1930) 08. Deetsember: John Lennon, britisk muusiker (* 1940)
Johann Emil Frank waar ön di 22. Februwaari 1932 iin ön sin Grootaalerns Hüs ön Weesterlön üp Söl' bēren. Ön di 19. Janiwaari 2023 es hi sterewen. Sin Aalern wiar Marie Sofie, bēren Momsen fan Horsbel, en Ludwig Heinrich Fran(c)k. Marie snaketi Frasch en Ludwig Sölring, sa wukseti Johann en sin Sester Hannelore me Platdütsk fan Aalern`s Sir en me Sölring fan Mootji en Gooki´s Sir āp. Üs hi 1957 friiti, kām me sin Wüf Monika, bēren Zachariasen, Sölring weđer üs Mooterspraak iin ön´t Hüs. Jat fing fjuur Jungen: Uwe, Maike, Jens en Corneelis. Johann Frank es Snetjermaister. Hi wiar ön di Magistrat en " Stadtvertreter" fan Weesterlön. Aur tiin Jaaren lung höl hi di Prötji bi di Biiki fan Weesterlön. Johann Frank heer 2006 "Di fjuur Evangelien" tö Söl'ring aurset. Ön't Jaar 2006 fing hi di C.P.Hansen-Pris.
(fe.) 1932 wiar det tau-an-dörtigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender. 10. April: Öler woolgung faan at presidentskapswool uun Tjiisklun: welerwool faan Paul von Hindenburg tu a president. 20. Mei: Engelbert Dolfuss wurd kansler faan Uasterrik. 20. Jüüle: Heinrich Thon wurd boowerpresident faan det Sleeswich-Holstian Prowins. 30. Jüüle-14. August: Tjiinst Olympisk Spalen faan’t naitidj wiar uun Los Angeles. 8. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Franklin Delano Roosevelt tu a president. 22. Febrewoore/Februwaari Johann Frank Edward Kennedy, US-ameerikoons poliitiker († 2009) 24. Michel Legrand, fransöösk komponist († 2019) 29. Nofember: Jacques Chirac, president faan Frankrik († 2019) 07. Janewoore: André Maginot, fraansöösk poliitiker (* 1877) 10. Biikenmoune: Edgar Wallace, änglisch schriwster (* 1875) 07. Marts: Aristide Briand, fraansöösk minister-president (* 1862) 07. Mei: Paul Doumer, fraansöösk president (* 1857) 24. Deetsember: Eyvind Alnæs, noorweegs komponist (* 1872)
Hüsem as en stää önj e Kris Nordfraschlönj (Slaswik-Holstiinj), deer booge amenbai 22.000 manschne. di Gräine Küstwäi gungt dör e stää. Stäädiile: Hälbel (Halebüll) Hukensbel (Hockensbüll) de Lün (Lund) Kilsborj (Kielsburg) Naistää (Neustadt) Porekuuch (Porrenkoog) Rööms (Rödemis) Schööbel (Schobüll) Träimeelne (Dreimühlen) ...än oudere. 1362 heet e "Grote Mandränke" wide diile foon e küst ouerspäild. Dåt lönj wörd ütenouderraawen, ailönje san fersünken, loonsträäge wörden uner wååder seet än Hüsem wörd ouer nåcht tu en huuwenstää. Da Hüsemer hääwe et njüted än måågeden en mårktplåts. Woore köö diräkt foon widwäche stäänge awt schap eefter Hüsem transportiird wårde.(1409) Hüsem heet en stääferordnedkoleegium. Jü CDU än FDP heet en frakschoonsgemiinschap. Bürgermäistere Martin Kindl (CDU; sunt 2018) Ferianagt Könangrik Kidderminster önj Worcestershire, Ainglönj, Grutbritanien, sunt 1977. Sjiisklun Heiligenstadt önj Tüüringen, sunt 1990. Poolen Trzcianka (Schönlanke) önj Poolen, sunt 1961. Denemark Gentofte önj dåt Dånsch, sunt 1982. Önj Hüsem drååwe trii boonsträke: (1) e Marschboon, wat Weesterlönj aw Sal än Tuner önjt Dånsch ma Elmshorn önj e Kris Pinnebärj ferbant, (2) e Boonsträke Hüsem-Båd St. Peter-Urdem, wat dört huulewailönj Ääderstää kjart, än (3) e Boonsträke Hüsem-Kiil, wat dör e stääse Slaswik än Rendsborj tu e ååstküst foon Slaswik-Holstiinj kjart. Nicolaus-Bruhns-Chor (sunt 2018) Theodor-Storm-Hüs wus Theodor Storm