rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Spräkütbäg as n naien begrip, di t.b. definiird wårt as “bjarne foue naie möölikhäide, di spräke tu ferwiinjen aw en wise, huk tu jü situasjoon pååset”. Dåt håt ålsü, dåt bjarne liire ma jare mamenspräke amtugungen. Diling ruchtet dåt schölj ham deeraw, ouers åltens nuch bääder as dåt snåken foon da ålerne ma da bjarne. Deer koone ja jare hiilj lääwent aw widerbäge. Deer gungt dåt ålsü ouer jare äine spräke, ouers dåtseelwie jült wan huum en oudern spräke liirt, t.b. änglisch unti turkische bjarne liire tjüsch. Ouers heer jült uk: Wan da begripe önj e äine spräke ål deer san, dan koon huum uk en näien spräke iir ferstönje. Dåt åles as bloot möölik, wan di mamenspräke har uk ma da situasjoone önj jü modärn wråål befoote koon, har deerönj ütdrüke koon. Sü kamt huum tu di ütbäg foon e spräke seelew. Dåt koon ham ruchte aw en gruten spräke as dåt tjüsche, ouers uk aw regionåål- än manertålspräke. Deer koon en wikipedia önj sü’n spräke flicht gåågenful weese. Spieß, Gunter [Hrsg.], Modernisierung des Wortschatzes europäischer Regional- und Minderheitensprachen - Tübingen: Narr, 1999. VIII, 243 S. : Kt.. - ISBN 3-8233-5189-3. N. Århammar, das Nordfriesische im Sprachkontakt, in: Handbuch
Chisinau [kiʃiˈnəw] as det hoodstääd faan Moldaawien an uk en munisipaliteet uun't lun. Det hää 532.513 lidj (2014). Chișinău hää sääks stääden (orașe) an 12 komuunen (comune). Stääden: Codru Cricova Durlești Sîngera Vadul lui Vodă Vatra Komuunen: Băcioi Condrița Ghidighici Trușeni Bubuieci Budești Colonița Cruzești Tohatin Ciorescu Grătiești Stăuceni Rumeenien Bukarest (1999), Alba Iulia (2011) an Iași, Rumeenien (2008) Ukraine Odessa (1994), Kiew (1999) an Tscherniwtsi, Ukraine (2014) Sjiisklun Mannheim, Tjiisklun (1989) Ferianagt Stooten Sacramento, California (1990) Frankrik Grenoble, Frankrik (1977) Ferianagt Könangrik Kingston upon Hull, det Ferianagt Könangrik (1982) Itaalien Reggio Emilia, Itaalien (1989) Grichenlun Patras, Grekenlun (2004) Armeenien Jerewan, Armeenien (2000) Witjruslun Minsk, Witjruslun (2000) Israel Tel Aviv-Jaffa, Israel (2000) Turkei Ankara, at Türkei Georgien Tiflis, Georgien (2011) National bureau of statistics, 8. Febrewoore 2012 Moldova, citypopulation.de Commonskategorii: Chișinău – Saamlang faan bilen of filmer
A Stianbaker, (fe.) Huuchsternk, (mo.) heefbaker, heefbäker, stiinjbaker (Sterna sandvicensis of Thalasseus sandvicensis) hiart tu at fögelfamile faan a Bakern (Sternidae). Stianbaker fudert en jöönke. Aier faan Thalasseus sandvicensis - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Stianbakern Wikispecies hää en artiikel tu: Stianbakern
Gibraltaar (ingelsk [dʒɨˈbɹɒltə], spoonsk [xiβɾalˈtaɾ]) as en britisk bütjenlun an en city üüb a süüder ääg faan Spoonien. Hat hiart tu't Ferianagt Könangrik, det as faan Spoonien oober nimer gudkäänd wurden. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Gibraltaar Struat faan Gibraltaar 36.138333333333-5.3533333333333Koordinaaten: 36° 8′ 18″ N, 5° 21′ 12″ W
Stianood as en saarep üüb det nuurdfresk eilun Oomram an hiart tu det gemeen Neebel. Stianood as det letjst saarep üüb Oomram. Diar stun man son 20 hüsang, an diar wene sowat 50 lidj. Hat leit lik bi a waas an as tu'n dial iindiket. At belukin wäärs san at grääfhuug ütj a bronsetidj "Ual Hööw" an a huuger faan't wikingertidj. Di huuchst grääfhuug faan Oomram stäänt üüb a waaster ääg faan't saarep, hi het Eesenhuug. Stianood hää en aanj brag, iar keerd heer a dampern faan a ASAG reederei uf tu a Halgen an Schlüttsiel. Daalang lei heer dan an wan frachtskeb uun an det ööleskap, wat Oomram mä heitsööle fersuragt. Di siilferian ASRV onerhäält heer tau holtbragen för siilbuaten. Uun Stianood stäänt det äälst hüs faan Oomram. Hat as 1720 baud wurden an wiar auer juaren det öömrang tolhüs, leeder wiar't det wiartskaft Lustiger Seehund, an daalang wurd diar rümen tu baadelidj uun ferhüürd. Eesenhuug Grääffial faan a wikingertidj Ual Hööw 54.6380555555568.3777777777778Koordinaaten: 54° 38′ N, 8° 23′ O Commonskategorii: Stianood – Saamlang faan bilen of filmer
Greenwich Mean Time (kurt GMT) [ˌgrenɪtʃ ˈmiːn taim; -ɪdʒ], of Greenwich-tidj as det tidj faan a nulmeridiaan. Det GMT wiar faan 1884 bis 1928 det welttidj, det as daalang at UTC. Di ütjdruk GMT woort daalang oober noch uun't Ferianagt Könangrik an uun Waastafrikoo brükt för det Waasteuropeesk tidj (WEZ).
Guernsey [ˈgɜːnzɪ] as det öödergratst eilun uun a Ingelsk Kanool. A Kanooleilunen hiar ei tu't Ferianagt Könangrik, jo hiar direkt tu't ingelsk krüün (crown dependency), an sodenang hiar jo uk ei tu't Europeesk Unioon. Castel Forest Saint Andrew Saint Martin Saint Peter Port mä eilunen Herm an Jethou Saint Pierre du Bois Saint Sampson Saint Saviour Torteval Vale Alderney (eilun) mä eilun Burhou Sark (eilun) mä eilun Brecqhou Biberach an der Riß Wikimedia-Atlas: Guernsey – Geografische än histoorische koorde Commonskategorii: Guernsey – Saamlang faan bilen of filmer 49.455833333333-2.5775Koordinaaten: 49° 27′ N, 2° 35′ W
A Stianwinjer, (mo.) stiinewiinjer, (fe.) mösk ?? (Arenaria interpres, ingelsk turnstone) as en fögelslach uun't famile faan a Snepen (Scolopacidae). Uun det skööl faan a Stianwinjern (Arenaria) jaft'at man ään slach muar, det as Arenaria melanocephala. Hi bräät uun't nuurdelk Kanada. Stianwinjer Ai faan Arenaria interpres Stianwinjer (bääft) an liiw (föör). Arenaria melanocephala uun Kanada Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Stianwinjern Wikispecies hää en artiikel tu: Stianwinjern
Stikstoof (latiinsk Nitrogenium) as en cheemisk element mä det atoomnumer 7 an det ufkörtang N. Di nööm hinget diarmä tuup, dat stikstoof ial dääsket („stikt“). SIMS-Spektrum faan a isotoopen Elektroonenskel faan stikstoof Stikstoof ferdampet Glamen stikstoof Commonskategorii: Stikstoof – Saamlang faan bilen of filmer Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3. A taalen för't infobox kem miast faan www.webelements.com Michael E. Wieser, Tyler B. Coplen: Atomic weights of the elements 2009 (IUPAC Technical Report). Uun: Pure and Applied Chemistry. 2010, S. 1, doi:10.1351/PAC-REP-10-09-14. IUPAC, Standard Atomic Weights Revised 2013. Iindraanj tu Stickstoff uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 30. April 2017 (mä JavaScript). Robert C. Weast (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bis E-145. Wäärser efter g/mol an uun cgs-ianhaiden. Amreegent tu SI-wäärs. Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. In: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086.
Stockholm as jü hoodstää foon Sweeden. Deer booge 962.154 mansche (2018). E stää heet 14 stäädistrikte: Kungsholmen Norrmalm Östermalm Södermalm Enskede-Årsta-Vantör Farsta Hägersten-Liljeholmen Skarpnäck Skärholmen Älvsjö Bromma Hässelby-Vällingby Rinkeby-Kista Spånga-Tensta Sweden: Major Municipalities, citypopulation.de
A stonger (elger, fe. äälger) as en rääskap, am ialer tu fangen. Ialer ferbode jo uun a harewst an wonter uun a klei. Mä en stonger stäät am iin uun a klei, an di ial ferfangt ham tesken a tinjen, diar üs seegbleeden smeset san. Daalang as det stongrin ferbeeden.
Jersey (ingelsk ütjspriak [ˈdʒɜːzɪ], fransöösk ütjspriak [ʒɛʁzɛ], normansk Jèrri [dʒɛrɪ]) as det gratst faan a kanooleilunen. Hat leit uun a bocht faan Saint-Malo sowat 160 km faan't ingelsk, an 20 km för't fransöösk küst. Jersey hiart ei tu't Ferianagt Könangrik, man direkt tu't ingelsk krüün (crown dependency), an sodenang uk ei tu't Europeesk Unioon. Jersey hää a miast sanskiin faan a Britisk eilunen. Uun a wonter jaft at knaap ans froost. Harro Harring Wikimedia Atlas: Jersey – Geograafisk an histoorisk koorden Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Jersey 49.216666666667-2.1325Koordinaaten: 49° 13′ N, 2° 8′ W
At Eilun Man (ingelsk Isle of Man [ˌaɪləvˈmæn] (iar uk Isle of Mann, manx Ellan Vannin) as en eilun uun't Iirsk Sia. Hat as en crown dependency an hiart sodenang direkt tu't ingelsk krüün, oober ei tu't Ferianagt Könangrik an uk ei tu't Europeesk Unioon. A wontern san mil an a somern ei rocht warem. Dön aacht gratst stääden an taarpen üüb't eilun san: Det eilun hed sääks "sheadings", sowat üs gemeenen: Sant 2016 hää't eilun 2 distrikten (districts), 14 sarkspalen (parishes), 4 ferwaltangsstääden (towns) an 2 ferwaltangstaarpen (villages). A ferwaltangsstääden san: Castletown Douglas Peel Ramsey A ferwaltangstaarpen san: Port Erin Port St. Mary A distrikten san: Michael Onchan A sarkspalen san: Andreas Arbory Ballaugh Braddan Bride Garff German Jurby Lezayre Malew Marown Patrick Rushen Santon Manx (spriak) Commonskategorii: Eilun Man – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Eilun Man – Geograafisk an histoorisk koorden Wikipedia üüb Manx Isle of Man: Ellan Vannin, Mannin, citypopulation.de 54.237222222222-4.5230555555556Koordinaaten: 54° 14′ N, 4° 31′ W
A Stonger, (mo.) snäp (Gallinago gallinago) as en fögel uun't famile faan a Snepen (Scolopacidae). Tiaknang faan en Stonger. Ai faan Gallinago gallinago Stonger uun a waas. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Stongern Wikispecies hää en artiikel tu: Stongern
Transnistrien (rüsk: Приднестро́вье Pridnestrowje, rumeensk: Stînga Nistrului) as en dial faan Moldaawien uun't uasten faan a struum Dnjester, oober muar of maner suwereen faan't regiarang uun Chișinău. Transnistrien woort faan nian ööder lun üs aanj stoot gudkäänd. Sant di konflikt faan't juar 1992 as diar oober rau. Wikimedia Atlas: Transnistrien – Geograafisk an histoorisk koorden Commonskategorii: Transnistrien – Saamlang faan bilen of filmer 46.81666666666729.6Koordinaaten: 47° N, 30° O
Det 14. Futbaal-Euroopamäästerskap 2012 (UEFA EURO 2012; poolsk Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012; ukrainisk Чемпіонат Європи з футболу 2012) wiar faan a 8. Jüüne bit 1. Jüüle 2012 uun Poolen an a Ukraine. Euroopamääster wurden as Spoonien. Sjauer spelsteeden san uun Poolen an sjauer san uun a Ukraine. A taalen uun kläämen men det FIFA-positsjuun tu began faan't EM (Stant 6. Jüüne 2012). Ruslun hää muar tooren skööden üs Griichenlun, oober Griichenlun hää uun a direkt ferglik jin Ruslun wonen. e.F. ment efter Ferlingerang, e.E. ment efter Elwenmeeter schiten Commonskategorii: Futbaal-Euroopamäästerskap 2012 – Saamlang faan bilen of filmer UEFA wääbsidj faan't Euro 2012
At list faan ISO 3166-2-Codes för Noorweegen wiset di code för 11 Prowinsen (Fylke) an tau bütjenlunen. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Noorweegen NO), di ööder as di code för a fylken an a bütjenlunen. 1Außengebiet. Diese sind separat nochmals in der ISO 3166-2:SJ codiert. NUTS:NO (EU-Statistikregionen) ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk)
At list faan ISO 3166-2-Codes för Svalbard und Jan Mayen wiset di code för Svalbard und Jan Mayen. At jaft ei muar onerdialangen. Diheer code bestäänt bluas ütj ään dial. Diheer wiset di code efter ISO 3166-1 (för Svalbard und Jan Mayen SJ). Nian feranerang faan di code sant 1998. Svalbard und Jan Mayen sind auch unter dem Code NO-21 (für Svalbard) und NO-22 (für Jan Mayen) in der ISO 3166-2:NO für Norwegen aufgenommen. ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk)
Heer wårt ferklåård, hü eläktrische struum, lååsting än enärgii tuhuupehinge. Wan wååder lung aw en stiinj fålt, dan kamt aw jüdeer ståå en latj kööl önj e stiinj. Nü as dåt je sü, dåt we wååder hiilj moi mätje koone, dan en drüpe wååder as åltens like grut. Da drüpe koone we tun biispel mååge döör en oomer ma en schånksnüte aw e sid tu hüüljen. Än je mör drüpe fåle - tun biispel döör en briidje snüte - je gruter dåt hoolig wårt. En wååderstruum foon 10 drüpe pro sekunde mååget önj en iir en tiintooche diiper hooling ås en wååderstruum foon 1 drüpe pro sekunde. Ouers wan dåt wååder foon hiilj huuch fålt, dan as jü ütwirkig foole gruter ås wan dåt läiger jurt kamt. Önjnümen dåt en drupe foon 10 meeter huuch fålt, dan wårt jü latj kööl 10 tooche diiper ås wan jü foon 1 meeter höögde fålt. Kort säid: jü ütwirking - jü "lååsting" foon dåt wååder as proporsjonool ma jü höögde X di struum. Unti ouders säid: iinj drupe pro sekunde foon 10 meeter höögde mååget önj en was tid jüst sü’n diip hooling ås tou drupe wååder pro sekunde foon 5 meeter höögde.
Jan Mayen as en 373 km² grat eilun an leit sowat 650 km uun't nuurduasten faan Islun. Hat hiart tu Norweegen an woort faan det prowins Nordland ütj ferwaltet. Hör nööm hää det eilun efter Jan Jacobs May van Schellinkhout. Likes dat diar knaap hoker wenet, hää Jan Mayen tuup mä Svalbard en aanj top-level-domain (TLD): .sj. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Jan Mayen Wikimedia-Atlas: Jan Mayen – Geografische än histoorische koorde
Spitsbergen (noorsk uk: Spitsbergen) as en eilun uun't Arktisk Sia an hiart tu det skööl faan eilunen mä di salew nööm (of uk Svalbard). Hat as sowat 380 km lung faan nuurd tu süüd an 220 km briad faan uast tu waast. Barentsburg (rüsk) Grumant (rüsk, 1965 ferläät) Longyearbyen (Hoodstääd) Ny-Ålesund (för a wedenskap) Ny-London (ferläät) Pyramiden (1998 ferläät) Smeerenburg (üüb det Amsterdameilun, 1660 ferläät) Svea Commonskategorii: Spitsbergen – Saamlang faan bilen of filmer
Svalbard as en skööl faan eilunen uun't nuurden faan Norweegen. Miast wurd jo Spitsbergen näämd, det as oober ei gans rocht, auer bluas det gratst eilun uun't waasten so het. Dön gratst eilunen faan Svalbard san Spitsbergen (37.673 km²), det Nuurduastlun (Nordaustlandet; 14.443 km²) an Edgeøya (5073 km²). Öler eilunen san Barents Eilun (Barentsøya; 1288 km²), Kvitøya (682 km²), Prins-Kaarl-Föörlun (Prins Karls Forland; 615 km²), Kongsøya (191 km²), Baar Eilun (Bjørnøya; 178 km²), Svenskøya (137 km²), Wilhelm Eilun (120 km²) an öler letjer eilunen. Likes dat diar knaap hoker wenet, hää Jan Mayen tuup mä Svalbard en aanj top-level-domain (TLD): .sj. Commonskategorii: Svalbard – Saamlang faan bilen of filmer
Nuuk (det ment „nook“, sjiisk „Kap“), of däänsk Godthåb [ˈgɔdhoːʔb] („gud hööb“), as det hoodstääd an mä 16.000 iinwenern det gratst stääd faan Greenlun. Det as uk det hoodstääd faan de Sermersooq Komuun. At jaft nian waier, wat at stääd mä öler stääden ferbinj. At stääd hää'n fluughuuwen Buaten faan det Arctic Umiaq Line gung faan April tu Janewoore tu Maniitsoq, tu a nuurd, an tu Qeqertuarsuatsiaat, tu a süüd. Denemark Aalborg (Denemark) Turkei Amasya (Türkei) Norweegen Askim (Norweegen) Ferianagt Stooten Barrow, Alaska (USA) Sjiina Changchun (Sjiina) Sweeden Huddinge (Sweeden) Greenlun Ittoqqortoormiit (Greenlun) Denemark Lyngby-Taarbæk (Denemark) Kanada Pangnirtung, Nunavut (Kanada) Islun Seyðisfjörður (Islun) Finlun Vantaa (Finlun) Commonskategorii: Nuuk – Saamlang faan bilen of filmer
Stuttgart as en krisfri stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Württemberg. E stää läit önj e mal foont bundeslönj, önj di Stuttgart Regiiringsdistrikt. Deer booge 630.305 manschne (2020). Önj e agglomerasjoon booge amänbai 1,26 milion (2009). Jü stää as bekånd am e automååger Porsche. Germany: States and Major Cities, citypopulation.de
Tórshavn [ˈtɔu̯ʂhau̯n] (sjiisk Thorshaven; ualnoorsk Þórshöfn, däänsk: Thorshavn, färöisk kurt: Havn) as det hoodstääd faan a Färöer eilunen an leit bi't uastküst faan Streymoy. Hat as 158 km² grat. Det as uk at hoodstääd foon det Tórshavn Komuun. Uun a nuurd an süüd faan't stääd san Hoyvík an Argir. Norweegen Asker (Norweegen) Denemark Birkerød (Denemark) Sweeden Eslöv (Sweeden) Islun Garðabær (Islun) Finlun Jakobstad (Finlun) Aland Mariehamn, Åland (Finlun) Jákup Jakobsen, spriakwedenskapsmaan (1864-1918) Commonskategorii: Tórshavn – Saamlang faan bilen of filmer
Markatal (marktaal) as en miat uun a büürerei üüb a Fääröer an sait wat ütj auer di wäärs faan det lun. Ian mørk (mk.) as soföl üs 16 gyllin (gl.) of 320 skinn (sk.). Ian mørk koon grater of letjer wees, uun't madel sowat en hualwen kwadrootkilomeeter.
Fääröisk [ˈfɛːrø.ɪʃ] (üüb fääröisk føroyskt [ˈføːɹɪst], däänsk: færøsk as det spriak faan a Fääröer. Det spriak as nai mä Isluns. Di ruad streg dialt a spriakwiisen iin uun "Nuurdfjords" an "Süüdfjords". Jo ööder streger betiakne isoglossen faan enkelt aparte ütjspriaken. Bispalen: fuglur (fögel, menelk), oyggj (eilun, weipelk) an hús (hüs, sechelk): Wikibooks: Fääröisk (sjiisk) Jákup Jakobsen
Stälj as en chemisch elemänt ma sümbool Fe (la. Ferrum) än atoomnumer 26. Dåt as en gra ouergungsmetal. Foon dåt följk wårt di ütdruk “stälj” oofding brükt for materjool, dåt äintlik “stool” håt; mör önjgoowen ouer dåt måågen, jü beärbing än jü önjwiinjing deerfoon koon huum fine uner stool. Ütgreewinge wise üt, dåt trinam 4000 f. Kr. ål stälj brükt wörd for speerspase än ornamänte. Mååst kön dåt stälj deerfor foon önjsloine meteoriite (dåt sünåmd meteorstälj). Önj da iirhunerte deereefter wörd di brük foon stälj ferbrååt eefter Mesopotamien, Anatolien, dåt Madel-ååsten än oudere gebiite. Eefterdåt huum rütfün, hü huum stälj üt sin ärtse wane koon än eeftert smaase, nüm jü önjwiinjing en gruten apswung. Twasche dåt 12. iirh. f. Kr. än dåt 10. iirh. f. Kr. nüm stälj di plås önj foon bronse bai ju produksjoon foon räischape än woopene. Dideer ouergung foon bronse eefter stälj, di jü stäljtid önjliidjed, wörd ai jüst feruursååged döör bäädere äinschape foon stälj, ouers iir döör dåt knååper wården foon tin, en hoodbestånddiilj foon bronse. Önj dåt madel-ååsten fün huum üt, dåt jü kwalitäät ferbååderd wårde köö, döör dåt rae stäljärts tu hiitjen önj en beed foon hooltkoole. Önj China wörd dåt priintsiip foon
Siilern (Apodidae) san en famile faan fögler uun det order faan a Siilfögler (Apodiformes). Jo like Swaalken, ha diarmä oober widjer niks tu dun. At jaft wel 90 slacher faan Siilern: Onerfamile: Apodinae Triibus: Collocaliini Sköölen: Aerodramus – Collocalia – Hydrochous – Schoutedenapus Triibus: Chaeturini Sköölen: Chaetura – Hirundapus – Mearnsia – Neafrapus – Rhaphidura – Telacanthura – Zoonavena Triibus: Apodini Sköölen: Aeronautes – Apus – Cypsiurus – Panyptila – Tachornis – Tachymarptis Onerfamile: Cypseloidinae Sköölen: Cypseloides – Streptoprocne Türnswaalk (Apus apus) Commonskategorii: Siilern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Siilern
Wiiduus of Hopfögler (Upupidae) san en famile faan fögler uun det order faan a Bucerotiformes. Jo san nai mä Buumwiiduus (Phoeniculidae) At jaft man sjauer slacher: St. Helena Wiiduu (Upupa antaios) † (Europeesk) Wiiduu (Upupa epops) Afrikoonsk Wiiduu (Upupa africana) Madagaskar Wiiduu (Upupa marginata) Commonskategorii: Wiiduus – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Wiiduus
A Stäärdüker, (wi.) duuker (Gavia stellata) hiart tu at fögelfamile faan a Siadükern. Stäärdüker uun't somerkleet Aier faan Gavia stellata - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Stäärdükern Wikispecies hää en artiikel tu: Stäärdükern
Caprimulgiformes of Naachtswaalkenfögler san en order faan fögler. Jo san miast am naachtem uun a gang. Diar wiar sjauer familin mä amanbi 90 slacher. Uun a leetst juaren as ütjfünjen wurden, dat jo goorei so nai mäenööder san. Diaram san a familin (..dae) tu aanj ordern (..formes) wurden. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Caprimulgiformes Wikispecies hää en artiikel tu: Caprimulgiformes
Naachtswaalken (Caprimulgidae) san en fögelfamile uun det order faan a Caprimulgiformes. Jo san nai mä a Siilern (Apodidae). Onerfamile Chordeilinae (Lurocalis) (L. rufiventris) (L. semitorquatus) (Chordeiles) - 5 slacher: (Ch. minor) (Podager) (P. nacunda) (Nyctiprogne) (N. leucopyga) (N. vielliardi) Onerfamile Caprimulginae (Eurostopodus) - 7 slacher (Nyctidromus) (N. albicollis) (Phalaenoptilus) (Ph. nuttallii) (Siphonorhis) (S. americanus) (S. brewsteri) (Nyctiphrynus) - 3 slacher (Caprimulgus) - amanbi 60 slacher: Naachtswaalk (C. europaeus) (C. macrurus) (C. ruficollis) (Macrodipteryx) (M. longipennis) (M. vexillarius) (Uropsalis) (U. segmentata) (U. lyra) (Hydropsalis) (H. climacocerca) (H. brasiliana) (Macropsalis) (M. creagra) (M.forcipata) (Eleothreptus) (E. anomalus) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Naachtswaalken Wikispecies hää en artiikel tu: Naachtswaalken
Heegern (Ardeidae) san en fögelfamile an hiar tu det order faan a Pelecaniformes. Diar hiar 62 slacher tu. Ardeinae Agamia – Ardea – Ardeola – Bubulcus – Butorides – Egretta – Pilherodius – Syrigma Botaurinae Botaurus – Dupetor – Ixobrychus Nycticoracinae Cochlearius – Gorsachius – Nyctanassa – Nycticorax Tigrisomatinae Tigriornis – Tigrisoma – Zebrilus – Zonerodius Ardea Grä Heeger (Ardea cinerea) Botaurus Raidtromp (Botaurus stellaris) Ixobrychus Letj Raidtromp (Ixobrychus minutus) Commonskategorii: Heegern – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Heegern Heegernääb
Aarebaarin (Ciconiidae) san det iansagst fögelfamile uun't order faan a Straalfögler (Ciconiiformes). Diar jaft at 19 slacher faan. Anastomus – Ciconia – Ephippiorhynchus – Jabiru – Leptoptilos – Mycteria Ciconia Aarebaare (Ciconia ciconia) Suart Aarebaare (Ciconia nigra) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Aarebaarin Wikispecies hää en artiikel tu: Aarebaarin
Stäärkunde unti astronomi as jü waasenschap jü har befooted ma jü forsching eefter åle sååge büte jü atmosfëër foon jü jard. Jü stäärkunde koon huum ferdiile eefter da füliende aspekte: Astrofüsiik Komeete Kunstmoune Messier-objekte Meteoore Moune Planeete Planetoide Stääre Stäärbile Sansüsteem Commons: Astronomii – Saamlang faan bilen of filmer
Kukütjen (Cuculidae) san det iansagst fögelfamile uun det order faan a Kukütjfögler (Cuculiformes). Diar jaft at sowat 140 slacher faan, an auer 50 slacher warep hör ai uun en frääm nääst. Cacomantis – Carpococcyx – Centropus – Cercococcyx – Ceuthmochares – Chrysococcyx – Clamator – Coccycua – Coccyzus – Coua – Crotophaga – Cuculus – Dasylophus – Dromococcyx – Eudynamys – Geococcyx – Guira – Hierococcyx – Microdynamis – Morococcyx – †Nannococcyx – Neomorphus – Pachycoccyx – Phaenicophaeus – Piaya – Rhamphococcyx – Rhinortha – Scythrops – Surniculus – Taccocua – Tapera – Urodynamis – Zanclostomus Cuculus Kukütj (Cuculus canorus) Geococcix Nuurdelk Räänkukütj (Geococcyx californianus) Süüdelk Räänkukütj (Geococcyx velox) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Kukütjen Wikispecies hää en artiikel tu: Kukütjen
Ein Fresches Liedlein: Hans Tadesen gieng awer die Marcke schnaer, bei die Möneschinne, hi wurd in fatten beetling war, bei die liachte Möneschinne Hie griep die Beetling bei die stert bei die Möneschinne, die beetling jeff in schnaeren fert bei die liachte Möneschinne Hi ging die Siefeen ap effter hat huß bei die Möneschinne, Un was so stell als in müß bei die liachte Möneschinne Hie schmiet die beetling af hat strei, bei die Möneschinne, Sin berne seten diram, als en hupen krei bei die liachte Möneschinne Hi klopede die beetling af die bück, bei die Möneschinne, Is dir tulich ohn, dat schal dir heruth; bei die liachte Möneschinne Paicke, man Senn, huel dü di Voet, bei die Möneschinne, hat flasch is ön üße kegen göd, bei die liachte Möneschinne Min live wüff, win gi dat mee mi heele, bei die Möneschinne, Solcke wal ick jau noch weel tien mur steele bei die liachte Möneschinne Wat win hat flasch hiel huch aphinge bei die Möneschinne, Eicke un Paje je schint ich belinge bei die liachte Möneschinne Wen use flasch nat langer kon telienge bei die Möneschinne, So win wie Hunne Taesens betienge bei die liachte Möneschinne Anton Heimreich