rlitschk/wikidir huggingface dataset:
En pandemii as det spriaden faan en kraankes bi minsken auer a hialer eerd. Hat gongt widjer üs en epidemii, diar miast bluas uun enkelt lunen apträät. Det ment oober ei, dat arke lun bi en pandemii bedraapt as. Det wurd pandemii komt faan ualgreks πανδημία pandēmía (at hialer fulk). Diar steget uk det bedüüdang uun, dat det bluas minsken bedraapt. Bi diarten snaaket am ei faan en pandemii, man diarför faan en panzootii. Antoniinisk Pest, 165–180. Pookenpandemii uun't Röömsk Rik; 5 miljoon duaden. Justiniaansk Pest, sant 541 bit iin uun't 8. juarhunert. Ütjliaset faan Yersinia pestis. Suart Duas, 1347–1352. Faan Madelaasien bit hial Euroopa; 25 miljoon duaden, det wiar en traaden faan a europeesk iinwenern. Yersinia pestis. Traad Pest, sant 1896. Begand uun Sjiina; 12 miljoon duaden. Yersinia pestis. HIV/AIDS, sant amanbi 1980. Amanbi 75 miljoon minsken haa det, 32 miljoonen san stürwen (bit 2018). COVID-19 (sant Detsember 2019), begand uun Sjiina; as noch ei föörbi: SARS-CoV-2 Uk gripe (Influenza) koon tu en pandemii mä miljoonen faan duaden wurd. Spoonsk Gripe (1918–1920), 20–50 miljoon duaden: Influenza-A-Virus H1N1 Asiaatisk Gripe (1957/58), 1–4 miljoon duaden: Influenza-A-Virus A/H2N2 Hongkonggripe (1968), 1–4 miljoon duaden: Influenza-A-Virus A/H3N2 Rüsk Gripe (1977/78), 700.000 duaden: Influenza-A-Virus H1N1
Qingdao (iar Tsingtao of Tsingtau; üüb Schineesk: 青岛 Qīngdǎo) as en steed uun det Shandong Prowins faan Schiina. A nööm faan't steed het „Green Eilun“. Det hee 4.556.077 lidj (2010). At steed hee trii steeden (Jiaozhou, Pingdu an Laixi) an sööwen distrikten: Shinan (市南区 Shìnán Qū of „Süüdsteed“) Shibei (市北区 Shìběi Qū of „Nuurdsteed“) Huangdao (黄岛区 Huángdǎo Qū of „Güül Eilun“) Laoshan (崂山区 Láoshān Qū) Licang (李沧区 Lǐcāng Qū) Chengyang (城阳区 Chéngyáng Qū) Jimo (即墨区 Jímò Qū) Faan 1897 tu 1914 wiar at steed at hoodsteed faan det tjiisk Kiautschou Pachtgebiet. At Hüs faan de Tjiisk Guwernöör De Ual Boonhoof China: Shandong, citypopulation.de
COVID-19 (faan ingelsk: COrona VIrus Disease 2019) as en kraankes, diar faan di Coronawiirus SARS-CoV-2 ütjliaset woort. Hat as tuiarst uun Detsember 2019 uun det stääd Wuhan uun Sjiina aptreeden an woort troch drööber uun a öösem auerdraanj. Diar as 2020 en pandemii faan wurden. Ei arken, di faan di wiirus bedraapt as, woort swaar krank. Enkelten mark det goorei, öödern fu hoost an snoot an fiiber üs bi en ööder sjocht uk. Man hoker al kraank as of uun en huuch ääler, koon en spatleeger fu, of uk sterew. Efter hög wegen ging detdiar sjocht ei bluas uun Sjiina am, man üüb a hialer eerd. An amdat det ei tu gau spräät woort, skel a minsken mögels ei ferraise, ööder lidj ei a hun du an uk ööders muar üüb renelkhaid aachte. Uun Sjiisklun an flook ööder lunen haa a skuulen an a miast loodens an wiartskaften uun a muuner April an Mei sacht maaget. Det koord wiset leewen di leetst stant: amso jonker det klöör, amso muar kraanken san diar: Bi a miast minsken hialet det sjocht faan salew weder ütj. Man för a öödern jaft at noch nian medesiin, auer di wiirus noch nei as. Sant Detsember
At Taiwan Struat ((臺灣海峽 / 台湾海峡, Táiwān Hǎixiá) of uk Formosa Struat (sjineesk 福爾摩沙海峽 / 福尔摩沙海峡, Pinyin Fú'ěrmóshā Hǎixiá) as en 180 km briad weederstruat tesken Taiwan an det sjineesk fäästlun. Hat leit tesken at Uastsjineesk Sia uun't nuurden an at Süüdsjineesk Sia uun't süüden. Diar as föl skapsferkiar an faskerei. Maden uun leit en skööl faan eilunen, diar tu Taiwan hiar, a Peskadooren, det ment: Faskereilunen. Commonskategorii: Taiwan Struat – Saamlang faan bilen of filmer
A Min (sjineesk 閩語 / 闽语, Pinyin Mǐnyǔ) san en skööl faan sjineesk spriaken, diar uun't süüduastelk Sjiina an faan flook Sjineesen uun ööder lunen faan Süüduastaasien snaaket wurd. Uun Taiwan het det Taiwaans spriak Hō-ló-oē. Üüb a Filipiinen het det Lán-lâng-oē (= spriak faan üüs fulk). Di nööm komt faan di struum Min Jiang uf. Commonskategorii: Min spriaken – Saamlang faan bilen of filmer Wikipedia üüb 閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ (Min)
Di Min Jiang (sjineesk 闽江, Pinyin Mǐn Jiāng) as di gratst faan 600 struumer uun det sjineesk prowins Fujian. Hi komt faan a Wuyi-Berger deel, diar det prowins Fujian faan det prowins Jiangxi ufdial. Di struum lääpt uf, huar det Taiwan-Struat uun't Uastsjineesk Sia auergongt bi Fuzhou. Efter di struum as det sjineesk spriakwiis faan a Min spriaken näämd. Commonskategorii: Min Jiang – Saamlang faan bilen of filmer
Qin Shihuangdi (üüb Schineesk: 秦始皇帝 Qín Shǐhuángdì; bäären Ying Zheng, 嬴政 Yíng Zhèng; * 259 f.Kr. uun Handan; † 10. September 210 f.Kr. uun Shaqiu) wiar faan 247 f.Kr. tu san duas de iarst keiser faan Schiina an a grünjleier faan det Qin-Dynastii. Sin greefmool uun Xi'an hee det bekäänd terakota armee. Keisern faan det Qin-Dynastii: Qin Shihuangdi (247-210 f.Kr.), Qin Er Shihuangdi (210-207 f.Kr.), köning: Ziying (Oktuuber-Deetsember 207 f.Kr.).
Friisk.org as en online auersaater faan Tanno Hüttenrauch an Michael Wehar. Diarmä könst dü faan Sjiisk tu Sölring auersaat an uk amkiard. Uun uugenblak (Maarts 2020) werke jo tau widjer mä a spriakwiisen Halagfresk an Gooshiirder. Uun a naist juaren skel aal a Nuurdfresk spriakwiisen diar uun föörkem. Auer Friisk.org fanjst dü uk ferwisangen tu ööder Sölring projekten üüb YouTube an Instagram. T. Hüttenrauch and M. Wehar. An Online Dictionary for Dialects of North Frisian. Proceedings of the EURALI Workshop @LREC2022. http://www.lrec-conf.org/proceedings/lrec2022/workshops/EURALI/pdf/2022.eurali-1.15.pdf Nuurdfresk wurdenbuken Friisk.org Wääbsteed Iindrach üüb Wikidata
Renault (Ütspraak üp franzk)?/i [ʀəˈno] es en franzk Autofirma. 1999 slööt Renault höm me Nissan en Mitsubishi töhop. Renault-Nissan-Mitsubishi es jen fan di gurtest Autofabriiken üp Wārel. Ön't Jaar 2015 her Renault ombi 120.000 Aarberers ön Gang, en des haa 2,8 Miljoonen Autos becht. Fan di dütsk Automarker fing Renault ön't Jaar 2014 3,5% of. Diarme wiar dit di taust-starkst bütlöning Autofirma ön Dütsklön. Me 66,3 Mrd. US-Dollar, wat ön't Jaar omseet waar, kür 5,8 Mrd. USD wonen uur, en diarme es Renault eeđer Forbes Global 2000 üp Stair 135 fan di gurtest Firmen aurhaur (Stant: 2017). Di trii Brüđern Louis (1877-1944), Fernand (1865–1909) en Marcel Renault (1872–1903) haa ön di 25. Februwaari fan 1899 jaar Firma iipenmaaket. Hat jit man, dat di Firma al tö Jööl 1898 tö Wārel kemen es, aurdat Louis Renault me en Auto önerwai wiar, wat hi fan Holt töhopklüđert her. 12 Liren wil di Wain üp Slach uk haa. Des waar da dit jest Model, dit Model A. Di Firma wukseti waker, al 1900 her Renault ombi 100 Aarberers ön Gang. Gurt es di Firma man 1906 uuren, üs fan en Firma ön Paris 250 Taksis bistelt waar. Eeđer di Duaren fan sin Brüđern
Ian miljaard as di nööm för en taal, för en ian mä njügen nolen. 1.000.000.000 = 109. Dü könst uk sai: ian miljaard as düüsen mool düüsen mool düüsen (1.000 * 1.000 * 1.000). Di nööm komt faan't latiinsk wurd mille „düüsen“ uf. Uun a technik hää'm det flooksis mä sok grat taalen tu dun, an do woort ian miljaard mä det föörwurd Giga- ufkört, t.b. ian Gigabyte. Commonskategorii: Miljaard – Saamlang faan bilen of filmer
Kutaisi (üüb Georgisk: ქუთაისი [kʰutʰɑisi]) as at hoodsteed faan det Imereetien Regiuun an det traadgratst steed uun Georgien. Det leit uun a uast faan't lun. Det hee 147.635 lidj (2014). At steed hee en lochthuuwen. Georgia, citypopulation.de
Gori (üüb Georgisk: გორი [ɡɔri]) as at hoodsteed faan det Baner Kartlien Regiuun uun Georgien. Det leit uun a maden faan't lun. Det hee 48.143 lidj (2014). Det as uk at hoodsteed faan det Gori Munisipaliteet. Joosef Staalin (Iosseb Bessarionis dse Dschughaschwili, 1878-1953), hoodmaan faan det Sowjetunioon, wurd uun Gori bäären. Georgia, citypopulation.de
Telawi (üüb Georgisk: თელავი [tʰɛlɑvi]) as at hoodsteed faan det Kacheetien Regiuun uun Georgien. Det leit uun a uast faan't lun. Det hee 19.629 lidj (2014). Det as uk at hoodsteed faan det Telawi Munisipaliteet. Georgia, citypopulation.de
Achaltsiche (üüb Georgisk: ახალციხე [ɑxɑltsʰixɛ]) as at hoodsteed faan det Samts'che-Dschawacheetien Regiuun uun Georgien. Det leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 17.903 lidj (2014). Det as uk at hoodsteed faan det Achaltsiche Munisipaliteet. Georgia, citypopulation.de
Di Renault Kangoo Z.E. (Ütspraak üp franzk)?/i es en Elektroauto. Hat jert tö di Modeli, wat Renault ombecht of nii üttaacht heer, dat des emisjoonsfrii laap ken. Di Kangoo II, hur di Kangoo ZE fan maaket es, lapt al sent 2008 me Bensiin of Diesel. Dit Elektromodel waar 2011 fuarstelt. Di jest Bechningsreeg waar fan 2011 bit 2013 forkoopet. Di Baterii kür 22 kWh hual. 2013 kām di taust Reeg me en nii Nöös en en Baterii, wat 33 kWh hual kür. Di Laapwai eeđer NEFZ wiar bi di jest Reeg 170 km, en me di nii Baterii 270 km. Hok Renault Kangoo ZE fan di taust Bechningsreeg me 33-kWh-Baterii laap bi di Benen-Diken-Hof ön Kairem. Lüng Karoseri. Bi di Forkooper staant en kuurt Kangoo ZE, achtern söner Winingern en me Sküüvdüür rochts. ZE meent "Zéro émission", niin Emisjoonen. "Zéro émission", Ütspraak üp franzk?/i
Voyager 2 as en rümsond, diar at NASA mä am Jupiter, Saturnus, Uranus an Neptunus forsket. At rümsond as uun sin skak det likedening üüs sin sasterskap Voyager 1. Det wurd 20. August 1977 startet. Det floog 1979 at planeet Jupiter, 1981 Saturnus, 1985 Uranus an 1989 Neptunus föörbi. Det as det iansig rümskap, wat üüb a naite faan Uranus an Neptuun kimen as. Diarauer kem dön miast biljen, wat wi faan döndeer tau isplaneeten sä, faan detheer rümskap. At sond reert ham nü faan't sansüsteem wech an iin uun det interstelar rüm.
Voyager 1 as en rümsond, diar at NASA mä am Jupiter an Saturnus forsket. At rümsond as uun sin skak det likedening üüs sin sasterskap Voyager 2. Det wurd 5. September 1977 startet. Faan Janewoore tu April 1979 floog at rümskap at planeet Jupiter an uun Nofember 1980 at planeet Saturnus föörbi. At sond reert ham nü faan't sansüsteem wech an iin uun det interstelar rüm. Tidjraagersekwens faan't Naierkemen faan Voyager 1 tu Jupiter Saturnus
Di Renault Twizy es en Elektroauto. Hat jert tö di Modeli, wat Renault ombecht of nii üttaacht heer, dat des emisjoonsfrii laap ken. Dit Program jit Zéro Émission Di Twizy waar 2011 fuarstelt. Di Twizy Urban 45 lapt 45 km/h me en Maskiinenkraft fan 4 kW. Bi't Önköören ken di Kraft bit 7,6 kW gung. Dit Draimoment giar bit 33 Nm. Des Model ken em me en iinfachi Forseekeringsnumer köör, wan em en Köörforloof Klas AM heer. Üs Urban, Color of Technic uur di wakeri Twizy önböören. Des heer en Maskiinenkraft fan 8 bit tö 12,5 kW en lapt 80 km/h. Dit Draimoment es 57 Nm. Sent 2013 jeft et uk en Twizy Cargo, diar waant di Achterseet, en em ken Kraam fan achtern iinleer. Commons: Renault Twizy – Saamling fan Skelter en Videos Youtube-Video zur Entwicklung des Renault Twizy (englisch) ZE meent "Zero Emission", niin emisjoonen.
Nuadjil woort brükt, wan det amtelk jil niks muar wäärs as. Efter grat katastroofen üs en kriich lääpt a wiartskap ei muar of noch ei weder. Man a lidj skel jo lewe an brük iarst ans en nuadjil för't nuadagst. Efter a Iarst Weltkriich hää't furchboor loong düüret, iar a wiartskap ham weder ferhaalet hed. Tuiarst kaam a lidj noch mä nuadjil faan hör stääd of gemeen turocht. Oober ales wiar knaap, an a ianfachst dingen üs t.b. bruad wurd jüürer an jüürer. Tuleetst as mä miljaarden betaalet wurden. Mä a motiiwen üüb det nuadjil as uun a ufstemangstidj uk stemang maaget wurden för of jin Sjiisklun of Denemark: Flensborag 50 Panang Husbyholz 50 Panang Tinglev 1 Mark Uk uun Nuurdfresklun hed bal arke gemeen sin aanj nuadjil. Üüb enkelt skiiner as en spreegwurd üüb Nuurdfresk. Fäästääg Hüsem 500.000 Mark Naibel 50 Panang Söl Ārichsem 2 Mark Kaamp 1 Mark Kairem 2 Mark List 50 Panang Muasem 1 Mark Tinem 2 Mark Weesterlön 1 Mark Feer Bualigsem 1 Mark A Wik 1 Mark Oomram Noorsaarep 25 Panang Noorsaarep 50 Panang Witjdün 1 Mark Halaglun Halaglun 500 miljaarden Mark Commonskategorii: Nuadjil – Saamlang faan bilen of filmer
Di Renault Zoe Ütspraak üp franzk?/i es en Elektroauto. Hat jert tö di Modeli, wat Renault ombecht of nii üttaacht heer, dat des emisjoonsfrii laap ken. Des Model es sent 2013 üp Straat. Di Noom es üs en Könstuurt fan "Zéro émission" maaket uuren (Zéro é, Zo é, ...). Di Zoe her tömrendst tau forskeligi Motooren en trii Bateriien. Diarom es dit beeter en maaki en Tabeli diaraur. Di Zoe es uk aaft privaat ön Gang. Des Zoe heer en Baterii me 41kWh, wat "ZE 40" jit. Des Zoe heer en Baterii me 52kWh, wat "ZE 50" jit. Z.E. meent "Zero Emission", niin emisjoonen. "Zéro émission", Ütspraak üp franzk?/i Neuer Europäischer Fahrzyklus Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedure
Robert II. (* 2. Marts 1316 uun Paisley, Renfrewshire; † 19. April 1390 uun Dundonald Castle, Ayrshire) wiar faan 1371 tu san duas köning faan Skotlun. Föör hi köning wurd, war hi rikshoofmääster (üüb Ingels: High Steward) faan't lun. Hi lai at köningsdynastii faan a Stewarts grünj. Hi wiar de iansig dring faan Walter Stewart an Marjorie Bruce, köning Robert the Bruce an sin iarst wüf Isabella faan Mar hör foomen. Köninger an Köninginen faan Skotlun (Stewart/Stuart Dynastii): Robert II. (1371-1390), Robert III. (1390-1406), Jaakob I. (1406-1437), Jaakob II. (1460-1488), Jaakob III. (1460-1488), Jaakob IV. (1488-1513), Jaakob V. (1513-1542), Maria I. (1542-1567), Jaakob VI. (1567-1625), Kaarl I. (1625-1649), Kaarl II. (1649-1651, 1660-1685), Jaakob VII. (1685-1688), Maria II. (1688-1695) an Wilhelm II. (1688-1702), Anna (1702-1707), 1707: Skotlun wurd dial faan det Ferianigt Köningrik.
Likstroom ( uk DC - Direct Current) es en elektrisk Stroom, wat sin Macht en sin Wai ek foranert.. Uk likmaaket Wekselstroom ("miskstruum") jit Likstroom, wan di Wai höm ek anert. Riin of pulsiarendi Likstroom ken fan Bateriien wonen uur of fan Solaarselen en Solaarmoduuli. Fan Wekselstroom ken Likstroom maaket uur me en elektroonisk Giraat fan Diooden, Kondensatooren en Spuulen. DIN 40110-1: Wechselstromgrößen – Zweileiter-Stromkreise, 1994 DIN 5483-1: Zeitabhängige Größen – Benennung der Zeitabhängigkeit, 1983 Commons: Likstruum – Saamling fan Skelter en Videos Wakselstruum Wekselstroom Dreistruum Draistroom
Köning Jaakob VI. (faan Skotlun) an I. (faan Ingelun an Irlun; üüb Ingels: James VI. of James I.; * 19. Jüüne 1566 uun Edinburgh, Skotlun; † 27. Marts 1625 uun Theobalds Park, Graafskap Hertfordshire, Ingelun) wiar faan 1567 köning faan Skotlun an faan 1603 tu san duas köning faan Ingelun an Irlun. Köninger an Köninginen faan Skotlun (Stewart/Stuart Dynastii): Robert II. (1371-1390), Robert III. (1390-1406), Jaakob I. (1406-1437), Jaakob II. (1460-1488), Jaakob III. (1460-1488), Jaakob IV. (1488-1513), Jaakob V. (1513-1542), Maria I. (1542-1567), Jaakob VI. (1567-1625), Kaarl I. (1625-1649), Kaarl II. (1649-1651, 1660-1685), Jaakob VII. (1685-1688), Maria II. (1688-1695) an Wilhelm II. (1688-1702), Anna (1702-1707), 1707: Skotlun wurd dial faan det Ferianigt Köningrik. Köninger an Köninginen faan Ingelun uun det 17. juarhunert: Elisabeth I. (1558-1603), Jaakob I. (1567-1625), Kaarl I. (1625-1649), Kaarl II. (1649-1651, 1660-1685), Jaakob II. (1685-1688), Maria II. (1688-1695) an Wilhelm II. (1688-1702), Anna (1702-1707), 1707: Ingelun wurd dial faan det Ferianigt Köningrik.
Robert III. (bäären John Stewart; * 1337; † 4. April 1406 uun Rothesay) wiar faan 1390 tu san duas köning faan Skotlun. Hi wiar Robert II. an sin iarst wüf Elizabeth Mure faan Rowallan hör äälst dring. Köninger an Köninginen faan Skotlun (Stewart/Stuart Dynastii): Robert II. (1371-1390), Robert III. (1390-1406), Jaakob I. (1406-1437), Jaakob II. (1460-1488), Jaakob III. (1460-1488), Jaakob IV. (1488-1513), Jaakob V. (1513-1542), Maria I. (1542-1567), Jaakob VI. (1567-1625), Kaarl I. (1625-1649), Kaarl II. (1649-1651, 1660-1685), Jaakob VII. (1685-1688), Maria II. (1688-1695) an Wilhelm II. (1688-1702), Anna (1702-1707), 1707: Skotlun wurd dial faan det Ferianigt Köningrik.
Glasgow ([ˈɡlæzɡoʊ], [ˈɡlɑːzɡoʊ] of [ˈɡlɑːsɡoʊ], üüb Skots: Glesga [ˈɡlezɡə]; üüb Geelisk: Glaschu [ˈkl̪ˠas̪əxu]) as det gratst steed an en council area uun Skotlun. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 590.570 lidj (2011). United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Di Renault Master Z.E. es en Elektroauto. Hat jert tö di Modeli, wat Renault ombecht of nii üttaacht heer, dat des emisjoonsfrii laap ken. Di Master III, hur di Master ZE fan maaket es, lapt al sent 2010 me Bensiin of Diesel. Dit Elektromodel waar 2018 fuarstelt. Di Maskiin es fan di Renault Zoe, di Baterii es fan di Kangoo Z.E.. Renault stjüürt Wainer üt di laapend Seerie tö en Ombechningsfirma, hur di Elektrotechnik iinbecht uur. Di Master Z. E. es me 21,5 kWh fuar 100 km öndönen, man dit ken waker muar uur, wan em wat āpleeren heer of wan di Winj fan fuarn kumt. Aurdat di Motor en bet swak üp Brest es, ken di Master Z.E. bluat 15% önstiig, wan di lerig es. ZE meent "Zéro émission", niin Emisjoonen. "Zéro émission", Ütspraak üp franzk?/i
Aberdeen ([æbəˈdiːn], üüb Skots: Aiberdeen [ebərˈdin]; üüb Geelisk: Obar Dheathain [ˈopər ˈʝɛhɪn]) as det treedgratst steed an en council area uun Skotlun. At steed leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 195.040 lidj (2011). United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Paisley ([ˈpeɪzli], üüb Geelisk: Pàislig) as det füftgratst steed uun Skotlun. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 76.830 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det unitary authority Renfrewshire. Robert II. (1316-1390), köning faan Skotlun, wurd uun Paisley bäären. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Baarlook (Allium ursinum) es - sa üs uk di üđer Aarten fan Look- en Plantenaart iin ön di Famiilie fan di Amaryllisplanten (Amaryllidaceae). Maning Slacher haa en skarp Hārem, en dit komt fan't Alliin, wat diarbenen es. En Böterskiiv me Baarlook-Böter Baarlook let höm gur iin ön Böter iit, man em ken di Bleeren uk litj haki en aur sin Iit striili. Wan dit leenger fuarhual skel, da ken em uk en Baarlook-Pesto maaki. Em ken uk Baarlook-Ketchup koopi of salev maaki, dit halt uk en gur Tir sin Smak. Pore (Allium ampeloprasum) Skalot (Allium cepa, mä Allium ascalonicum) Witlook (Allium sativum) Gērslook (Allium schoenoprasum) Baarlook (Allium ursinum) A. subg. Allium – A. subg. Amerallium – A. subg. Anguinum – A. subg. Bromatorrhiza – A. subg. Butomissa – A. subg. Caloscordum – A. subg. Cepa – A. subg. Cyathophora – A. subg. Melanocrommyum – A. subg. Microscordum – A. subg. Nectaroscordum – A. subg. Polyprason – A. subg. Porphyroprason – A. subg. Reticulatobulbosa – A. subg. Rhizirideum – A. subg. Vvedenskya Commons: Baarlook – Saamling fan Skelter en Videos Wikispecies heer en artiikel tö: Baarlook
Gamprin as ian faan dön elwen gemeenden faan Liechtenstein. At gemeend leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1606 lidj (2010). At gemeend bestäänt ütj tau dialen, wat faan det Eschen Gemeend skääsd san. At waastdial, wat a grater faan dön tau dialen as, leit bi de Rhein Struum. Det hee tau taarpen: Gamprin Bendern Liechtenstein, citypopulation.de
Eschen as ian faan dön elwen gemeenden faan Liechtenstein. At gemeend leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 4215 lidj (2014). At gemeend bestäänt ütj tau dialen, wat faan det Gamprin Gemeend skääsd san. At waastdial, wat föl letjer üüs at uastdial as, leit bi de Rhein Struum. Det hee tau taarpen: Eschen Nendeln Liechtenstein, citypopulation.de
Schaan as ian faan dön elwen gemeenden faan Liechtenstein. At gemeend leit uun a nuurd an süüduast faan't lun. Det hee 5767 lidj (2010). Eksklaawen faan dön Vaduz (Vaduzer Riet an Forst) an Planken (Riet an Wes) Gemeenden lei banen't gemeend. At gemeend hee uk sin aanj ekslaawen, tau letjen, wat uun det Planken Gemeend lei, an tau graten, wat uun a süüduast faan't lun lei. Liechtenstein, citypopulation.de
Tesla, Inc. (bit tö di 1. Febriwaari 2017 Tesla Motors) es en amerikaansk Firma, wat Elektroautos, Bateriien (Sa üs di Tesla Powerwall) en Solaarönlaagen becht en forkoopet. Üs di Sen fan di Firma uur "dit Önsküüwen fan di Aurgang tö fuarhualing Energii" nēmt. Di Noom kumt fan Nikola Tesla, diar noch fan Kroatien kām. Di Rochten fuar di Noom skül em jest fan di Tesla a. s. ön Tschechien fo. Sent 2010 sen di Rochten fuar di Noom aurleten. Dit jest Auto, wat ön Seerie becht waar, wiar di Tesla Roadster. Dit wiar uk di jest elektrisk Seerienwain üp Wārel. Di Roadster waar fan 2008 bist 2012 becht. 2017 waar di Prototyp fan en nii Roadster fuarstelt, wat aur 400 km/h laap skel. Me ombi 200 kWh Batteriikapatsiteet skel di Laapwai aur 1.000 km wiis. Di Sküüvtir fan 0 üp 97 km/h (0 bit 60 Miilen) skel 1,9 Sekunden wiis, fan 0 üp 160 km/h skel dit 4,2 Sekunden waari. Diaraur wiar dit dit wakerst Seerienauto, wat jens becht uuren es. Bit deling (2020) lapt dit Model S. Fuarstelt waar dit al 2009, üp Straat es dit sent Juuli 2012 önerwai. Dit Model S es di jest ain Produktsjoon fan
Di Tesla Model S es en Elektroauto. Hat uur fuaral ön di USA becht, man em stjüürt uk CKD-Kasten naa di Neđerlönen, hur ja fuar Euroopa töhopseet uur. Sa üs em dit al bi di Tesla Roadster (2008) maaket heer, uur di Köörbaterii fan 18650-Selen, wat Lithium-Ioonen-Bateriien sen, töhopluaret. Des sen al jaarlung fuar Laptops ön Gang . Koopet uur des fuar't Miist fan Panasonic. Dit ken em höm sa fuarstel: 1 Seli heer 3,6 Volt Spaning en 3,5 Ah Kapatsiteet. Skrekelt em 10 diarfan ön Reeg, uur di Spaning hooger, dit sen da 36 Volt en 3,5 Ah Kapatsiteet, dit sen 126 Wattstünen. Skrekelt em diarfan 4 Reegen paraleel, da oor di Stroomkraft of Kapatsiteet multiplitsiaret, diarfan uur 504 Wattstünen. Sa sjocht dit bi 10 x 4=40 Selen üt, wat 10R 4P (10 ön Reeg, fjuur paraleel) töhopluaret sen. Des leengt al fuar en Elektroweel. Di Bireekningen sen diar uk jit beeter forklaaret (Pedelec#Seerienakku_Bosch_Classic) En sa ken em förter reekni: En Reeg fan düüsend Selen heer 360 Volt, diarfan fjuur paraleel sen 5,04 kWh. Maaket em en Reeg fan 27 Selen, kumt em üp ombi 96 Volt, diarfan 62 Reegen paraleel sen ombi 6 kWh, diar kür em al
Elon Reeve Musk ([ˈiːlɒn ˈmʌsk]; * 28. Jüüne 1971 uun Pretoria) as en kanaadisk-US-onernemer, di faan Süüdaafrika kaam. Hi hed paart uun't grünjlaanjen faan det online-betaalsüsteem PayPal. Hi wiar uk a grünjleier faan det priwaat rümfaartonernemen SpaceX an de elektroautomaager Tesla Inc.. Commons: Elon Musk – Saamling faan biljen of filmer
Nikola Tesla (üüb Serbisk (Kyrilisk: Никола Тесла; * 10. Jüüle 1856 uun Smiljan, Kroatisk Militeergrens, Keiserdoom Uasterrik; † 7. Janewoore 1943 uun New York, Ferianigt Stooten) wiar en serbisk-amerikoons ütjfinjer, füüsiker an elektroinschenjöör. Commons: Nikola Tesla – Saamling faan biljen of filmer
At Keiserdoom Uasterrik wiar faan 1804 tu 1867 en madeleuropeeisk multinatschunaal gratmeecht, wat troch proklamatschuun ütj at rik faan a Habsburgern skeeben wurd. Det wiar uun Euroopa, efter det Rüs Keiserrik an det Ferianigt Köningrik det traadgratst rik. Tup mä Preussen wiar det ian faan dön tau gratmeechten faan de Tjiisk Bund. Geograafisk wiar det efter det Rüs Rik an det Iarst Fraansöösk Rik faan Napoleon Bonaparte det traadgratst rik uun Euroopa (621.538 km²). Det wurd üs reakschuun tu det Iarst Fraansöösk Rik proklamiaret. A keiser faan't rik wiar uk kaiser faan det Halig Röömsk Rik, iar det 1806 apliaset wurd. At Keiserdoom Uasterrik wurd efter det uasterriks-ungarisk ütjlik faan 8. Jüüne 1867 tu at dopelmonarchii Uasterrik-Ungarn. Franz I. (1804-1835) Ferdinand I. (1835-1848) Franz Josef I. (1848-1867)