rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Läästaal wiar en grünjmiat üüb't eilun Sal. Det miat as bluas för oonlun brükt wurden, an det al uun't juar 1777. Faan 1 läästaal oonlun küd ~ 1 lääs fooder bürgen wurd. 1 Läästaal wiar 9,46 Ar An 1803 as det miat feranert wurden, auer so föl oonlun onergingen as. 1 Läästaal = 36 Kwadrootrisen (iar: 45) 5 (4) Läästaal ~ 1 Deeme(l)s ~ 1/2 Hektaar Föör ääkerlun üüb a Nuurdfresk Eilunen as det miat amerlun brükt wurden. Det wiar di grünj, di för 1 amer (huuchsjiisk: 'Scheffel') siad lingd. 1 Amerlun wiar 4,79 Ar, amanbi 1/2 Läästaal 1 Amerlun = 18 Kwadrootrisen 10 Amerlun ~ 1 Deeme(l)s ~ 1/2 Hektaar Deeme(l)s of deemat wiar en grünjmiat faan gud en hualwen hektaar. Di nööm komt uf faan 'dai' an 'miat' of 'miad'. 1 deeme(l)s greenlun küd faan en guden maan uun 1 dai mä a sen hauen wurd. En ris wiar en miat för a lengde faan gud 5 meetern. En kwadrootris wiar det miat för en areaal faan gud 25 kwadrootmeetern. Ei aueraal uun Euroopa wiar en ris likelung. Det ging faan 3,00 m bit 9,00 m. Uun Ingelun wiar 1 rod = 5½ yard = 16½ foot =
Di Weesterseesērk of St. Piđer (dütsk: Westerseekirche) wiar en Sērk en Ual-Raantem üp Söl'. Sawat 3km weest fan deling Raantem, en di Nuurđsee. Wiar lüt ual Tialen en Kwelen di gurtst en dailkst Sērk üp Söl', gurter üs di Sērk St. Severin en Kairem. Di Sērk wiar en Stiin Sērk. En en ual seekaart fan 1142 es di Weesterseesērk üs en Seeteeken enteekent, wat bidüüdet dat di Sērk mal wichtig wiar. En 1362 of 1436 es di Sērk önergingen. Di Faađer fan di Sölring Kroonist Hans Kielholt wiar diar Pröster.
AGS as det sjiisk ufkörtang för Amtlicher Gemeindeschlüssel. 1.–2. steed = Kääntaal faan't bundeslun 3. steed = Kääntaal faan't regiuun 4.–5. steed = Kääntaal faan a (lun)kreis 6.–9. steed = Kääntaal faan't amt/ferbant 10.–12. steed = Kääntaal faan't gemeen w:de:Amtlicher Gemeindeschlüssel (huuchsjiisk)
NUTS as det fransöösk ufkörtang för Nomenclature des unités territoriales statistiques. Diarmä wurd statistiken för gemeenen, lunkreiser, regiuunen an stooten iindiald. NUTS-1: 16 bundeslunen NUTS-2: 38 regiuunen. Grater bundeslunen san noch tu regiuunen iindiald. Letjer bundeslunen san ei widjer iindiald. NUTS-3: 402 lunkreiser an kreisfrei stääden LAU-1: Amten an ferbanter faan gemeenen LAU-2: Gemeenen w:de:NUTS (huuchsjiisk)
UN/LOCODE as det ingelsk ufkörtang för United Nations Code for Trade and Transport Locations. Det as en internatjunaalen code för stääden, huuwner of fluuchplaatsen, diar en grat bedüüdang för hanel an ferkiar haa. Diar jaft at sowat 42.000 iindracher för. w:de:UN/LOCODE (huuchschiisk)
Ding-Sönj Ding-Sönj(ka.) äs en gemiinde önj e Karhiird, önj Noordfräisklönj. Dat heet 1132 foulk (2020). Commons: Ding-Sönj/ka – Soomling foon bile än filme Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Heelp aw tjüsch) Nordfriesland: County in Schleswig-Holstein, citypopulation.de
Stääsönj Stääsönj(ka.) äs en gemiinde önj e Karhiird, önj Noordfräisklönj. Dat heet 864 foulk (2020). Önj e gemiinde äs et motoorfiilmuseeum, Twins & Triples. Rudolf Muuß (1892–1972) Moritz Momme Nissen (1822–1902) Commons: Stääsönj/ka – Soomling foon bile än filme Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Heelp aw tjüsch) Nordfriesland: County in Schleswig-Holstein, citypopulation.de
Pakistaan (Urdu ‏پاکستان‎ [paːkɪst̪aːn̪], amtelk: Islaamisk Republiik Pakistaan) as en lun uun Süüdaasien. Uun't süüdwaasten leit a Iraan, uun't waasten Afghanistan, uun't nuurden Sjiina an uun't uasten Indien. Uun't süüden leit at Araabisk Sia, diar en dial faan a Indisk Osean as. Di stoot as 1947 grünjlaanj wurden üs di islaamisk dial faan det kolonii Britisk Indien. Di grater hinduistisk dial as tu Indien wurden. Tu Indien as oober uk di islaamisk dial Kaschmir kimen. Uast-Pakistan hää ham 1971 ufspleden an het daalang Bangladesch. Topograafisk koord faan Pakistaan. Di K2 (8.611 meeter) as di huuchst berag faan Pakistaan. Dääl faan di struum Indus uun't Karakorum. Det Baltoro istong leit uun't nuurden faan Pakistaan an as mä en lengde faan 62 km ian faan a lingsten bütjen faan't polaarregiuun. Pakistaan wiar faan 1947 tu 1972, an as sant 1989 lasmoot faan det Commonwealth of Nations (suspendiaret 1999-2004 an 2007-2008). Commonskategorii: Pakistaan – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Pakistaan (sjiisk) Wikimedia Atlas: Pakistaan – Geograafisk an histoorisk koorden Human Development Report Office: Pakistan – Country Profile: Human Development Indicators, ufrepen di 23. Oktuuber 2014 29.469.183333333333Koordinaaten: 29° N, 69° O
Kaschmir (Devanagari: कश्मीर, Urdu: کشمیر, Kaśmīr, Kashmir) as en regiuun uun't Himalaya uun't nuurden faan Pakistan an Indien. Kaschmir wiar ans en suwereen föörstendoom, as daalang oober apdiald üüb tau stooten. Ään dial hiart tu Indien an leit uun't indisk bundeslun Jammu an Kashmir mä en grate faan 101.000 km² an 10,1 miljuun iinwenern. Di ööder dial hiart tu Pakistan an leit uun a ferwaltangsregiuunen Gilgit-Baltistan an Azad Kashmir üüb en areal faan 84.000 km² mä sowat 5 miljuun iinwenern. En letjen dial leit uk uun Sjiina. Kaschmir leit tesken at indisk an euraasisk kontinentaalplaad. Det hialer regiuun as amanbi 222.000 km² grat. Det gratst stääd uun Kaschmir as Srinagar (Indien). Jammu an Kashmir Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Kaschmir
Bruad (ualhuuchsjiisk: prôt, faan ualgermaans *brauda-) as en iidj för a miast minsken üüb a welt. Hat woort beegen mä en dii faan grünjen kurn, weeder an do noch en medel, wat di dii apgung läät, t.b. kwegels. Miast wurd grater liawer beegen, diar do tu skiiwen apskäären wurd. Letj liawer san runstüken. Gräbruad Witjbruad Roogbruad mä sees Toastbruad Knäckebruad Flaakbruad käänt am fööraal uun süüdelk lunen Runstüken Commonskategorii: Bruad – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Runstüken – Saamlang faan bilen of filmer Wikiquote: Bruad (sjiisk) Kurn
Mabberem (dütsk: Mabberum) wiar en Ailön bi Söl en di deling Nuurđsee. Diar wiar 5 Tērper en 2 Sērker üp Mabberem: Mabberem (me Sērk), Wytem (me Sērk), Silingsem, Westerklyffsboll en Klyffsboll. Uk en gurt Holting wiar diar, hat wiar "Mabberwoldt/Mabberwald" neemt. En Tempel fan Tör wiar diar uk. Mabberem es en di Iarst Marcellusflud önergair. Nü es bluat jit en Sön fan Mabberem diar. (Di deling Salz-Sand bi Alemböög). Diar wiar waarskiinlig uk en Klef üp Mabberem, bi Klyffsboll en Westerklyffsboll, en uk en See bi Sillingsem lüt ual Kaarten, di "Sillingsee". Bi Westerklyffsboll wiar likert en Wik neemt "Wester Wyk" 55.058.3666Koordinaaten: 55° 3′ 0″ N, 8° 22′ 0″ O
Uastem (dütsk: Ostum) wiar en Ailön bi Söl en di deling Nuurđsee. Diar wiar 4 Tērper en 2 Sērker üp Uastem: Berlem (me Sērk) , Birgem, Killholm en Rodelem of Rodem (me Sērk). Uastem es en di Iarst Marcellusflud önergair.
Kalmus (Acorus) het plaantenslacher uun det famile faan a Kalmusplaanten (Acoraceae). Jo san det iansagst famile uun det order faan a Kalmusoortagen (Acorales). Swaanenbruad (Acorus calamus) Acorus gramineus (Acorus americanus) Commonskategorii: Kalmus – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Kalmus
Steidem of Steinem of Stiinem wiar en Tērp üp Söl ön delings Steidembocht. Hat lair sawat üp Hoogdi fan Raantem-Haawen, ön di Heef. Di Heef en di Steidembocht wiar tö des Tir Mērsklön. Fan Steidem jeft et deling bluat en litj Ingi nēmt "Steidem Ingi" süderfuar fan delings Weesterlön. Steidem her en Sērk. Mesken heer dit jerer Steinum jeet en waar leeterhen dö Steidum/Steidem. Uk di Kaart fan 1628 sair "Steinum". Wan em aur di Mērsk fan Ārichsem naa Steidem wil, da kām em üp hualev Wai bi hok Hooger fuarbi. Diarom jit jen fan des Hooger bit deling di Merelmērskhoog.
Swaanenbruad of Indisk Kalmus (Acorus calamus) as en plaant uun det famile faan a kalmusplaanten (Acoraceae). Hat komt eegentelk faan Aasien, lewet daalang oober üüb a hialer nuurdelk eerdheleft. var. calamus L. uun Euraasien var. verus L. var. angustatus Bess. uun Süüduastaasien, Japan an Taiwan. var. americanus (Raf.) Wulff, woort uk üs aanj slach uunsen: Acorus americanus. Swaanenbruad wääkst fööraal uun gruuger an muuren, man uk trinjam sian. Hat brükt föl weeder. Di nööm komt wel faan det frücht, diar faan swaanen ufknupt woort. Uun swaanenbruad san vitamiin C an 1,5–3,5 % plaantelk öölen, diarmad Asaron an Eugenol, uun a ruter san't sogoor 1,7 bit 9,3 %. Diaram woort det plaant uun Sjiina al loong uun a medesiin iinsaat. An uk för Coca-Cola woort det plaant brükt. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Swaanenbruad Wikispecies hää en artiikel tu: Swaanenbruad Swaanenbruad. Uun: FloraWeb.de. Literatuur tu Acorus calamus uun a Kew Bibliographic Databases (ingelsk) Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Asaron as di nööm faan trii Phenylpropanoiden, diar natüürelkerwiis uun plaanten föörkem. α-Asaron (cis-Isomer), β-Asaron (trans-Isomer) γ-Asaron. Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Asaron uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 6. Marts 2014. Fujita et al.: Yakugaku Zasshi 90 (1970) 1367,1371 an Chem. Abstr. 74 (1971)# 34553. Dootenbleed Asaron bi Sigma-Aldrich, ufrepen di 9. März 2011.
Di Mejer-Atlas het rocht Neue Landesbeschreibung der zwei Herzogtümer Schleswig und Holstein. Det as en atlas faan di kartograaf Johannes Mejer (1606-1674) mä beskriiwangen faan Caspar Danckwerth. A koorden san 1652 ütjkimen an wiar en üübdrachswerk faan di däänsk könang Christian IV. an hertooch Friedrich III. .
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Eugenol as en Phenylpropanoid mä en starken stirem efter neegelken. Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid Iindraanj tu CAS-Nr. 97-53-0 uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 1. Mei 2008 (mä JavaScript). Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Eugenol uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 10. November 2014. Dootenbleed Eugenol bi Merck, ufrepen di 19. Febrewoore 2010. Dootenbleed Eugenol bi Sigma-Aldrich, ufrepen di 31. Marts 2011. Eugenol bi ChemIDplus.
A Neegelkbuum (Syzygium aromaticum) as en plaant uun det famile faan a Myrtenplaanten (Myrtaceae). A drüget neegelken stirme stark an smääk skarep. Jo wurd hal brükt tu iinköögin. Neegelken uun Munduk, Bali, Indonesien Frisk neegelken bi't drügin Drüget neegelken Neegelkbuum uun Nuurd-Sulawesi, Indonesien Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Neegelkbuum (Syzygium aromaticum) Wikispecies hää en artiikel tu: Neegelkbuum (Syzygium aromaticum) Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
A Myrtenoortagen (Myrtales) san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida). Alzateaceae Combretaceae Crypteroniaceae Lythraceae Melastomataceae, mä Memecylaceae Myrtaceae, mä Heteropyxidaceae an Psiloxylaceae Onagraceae Penaeaceae, mä Oliniaceae an Rhynchocalycaceae Vochysiaceae Commonskategorii: Myrtenoortagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Myrtenoortagen
Myrtenplaanten (Myrtaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Myrtales. Diar hiar wel son 4.620 slacher tu. Acca Feijoa (Acca sellowiana) Blepharocalyx Temu (Blepharocalyx cruckshanksii) Eukalyptus (Eucalyptus) Eucalyptus radiata, Pöbermünt-Eukalyptus Eugenia Pitanga (Eugenia uniflora) Guaawen (Psidium) Guaaw (Psidium guajava) Myrten (Myrtus) Myrte (Myrtus communis) Syzygium Neegelkbuum (Syzygium aromaticum) Acca – Accara – Actinodium – Agonis – Algrizea – Allosyncarpia – Aluta – Amomyrtella – Amomyrtus – Angasomyrtus – Angophora – Archirhodomyrtus – Arillastrum – Astartea – Asteromyrtus – Astus – Austromyrtus – Babingtonia – Backhousia – Baeckea – Balaustion – Barongia – Basisperma – Beaufortia – Blepharocalyx – Callistemon – Calothamnus – Calycolpus – Calycorectes – Calyptranthes – Calyptrogenia – Calythropsis – Calytrix – Campomanesia – Chamelaucium – Chamguava – Cheyniana – Choricarpia – Cloezia – Conothamnus – Corymbia – Corynanthera – Cupheanthus – Curitiba – Darwinia – Decaspermum – Eremaea – Eucalyptopsis – Eucalyptus – Eugenia – Euryomyrtus – Gomidesia – Gossia – Harmogia – Heteropyxis – Hexachlamys – Homalocalyx – Homalospermum – Homoranthus – Hottea – Hypocalymma – Kania – Kanakomyrtus – Kardomia – Kjellbergiodendron – Kunzea – Lamarchea – Legrandia – Lenwebbia – Leptospermum – Lindsayomyrtus – Lithomyrtus – Lophomyrtus – Lophostemon – Luma – Lysicarpus
At Gurk of Gork (Cucumis sativus) as en plaantenslach uun det famile faan a Kürbisplaanten (Cucurbitaceae). Diar wurd fööraal tau suurten aptaanj, det salootgurk an det gewürtsgurk. Wikiquote: Gurk (sjiisk) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Gurk Wikispecies hää en artiikel tu: Gurk http://www.nal.usda.gov/fnic/foodcomp/search/
Kürbisoortagen (Cucurbitales) san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida). Diar hiar aacht plaantenfamilin tu. A miasten faan jo 2.300 slacher hiar tu a Kürbisplaanten (Cucurbitaceae) an Begoonien (Begoniaceae). Anisophylleaceae Apodanthaceae Begoonien (Begoniaceae) Coriariaceae Corynocarpaceae Kürbisplaanten (Cucurbitaceae) Datiscaceae Tetramelaceae Commonskategorii: Kürbisoortagen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Kürbisoortagen
Kürbisplaanten (Cucurbitaceae) san en plaantenfamile mä 800 slacher uun det order Cucurbitales. A wichtagst plaanten san wel di (Guard-)Kürbis (Cucurbita pepo), at Sokermeloon (Cucumis melo), at Gurk (Cucumis sativus) an at Weedermeloon (Citrullus lanatus). Abobra – Acanthosicyos – Actinostemma – Alsomitra – Ampelosicyos – Anisosperma – Apodanthera – Austrobryonia – Baijiania – Bambekea – Bayabusua – Benincasa – Borneosicyos – Bryonia – Calycophysum – Cayaponia – Cephalopentandra – Cerasiocarpum – Ceratosanthes – Cionosicyos – Cionosicys – Citrullus – Coccinia – Cogniauxia – Colocynthis – Corallocarpus – Cremastopus – Ctenolepis – Cucumis – Cucurbita – Cucurbitella – Cyclanthera – Cyclantheropsis – Dactyliandra – Dendrosicyos – Diplocyclos – Doyerea – Ecballium – Echinocystis – Echinopepon – Eureiandra – Fevillea – Frantzia – Gerrardanthus – Gomphogyne – Gurania – Gynostemma – Halosicyos – Hanburia – Helmontia – Hemsleya – Herpetospermum – Hodgsonia – Ibervillea – Indofevillea – Indomelothria – Kedrostis – Khmeriosicyos – Lagenaria – Lemurosicyos – Linnaeosicyos – Luffa – Marah – Megarrhiza – Melothria – Momordica – Muellerargia – Neoalsomitra – Nothoalsomitra – Papuasicyos – Penelopeia – Peponium – Peponopsis – Polyclathra – Praecitrullus – Psiguria – Pteropepon – Raphidiocystis – Ruthalicia – Schizocarpum – Schizopepon – Scopella – Scopellaria –
Kürbisen (Cucurbita) san en skööl faan plaantenslacher uun det famile faan a Kürbisplaanten (Cucurbitaceae). C. argyrosperma – C. cordata – C. cylindrata – C. digitata – C. ecuadorensis – C. ficifolia – C. foetidissima – C. galeottii – C. lundelliana – C. maxima – C. melopepo – C. moschata – C. okeechobeensis – C. palmata – C. pedatifolia – C. pepo – C. radicans Diar wurd fiiw slacher faan aptaanj: Cucurbita argyrosperma Cucurbita ficifolia Cucurbita maxima, diar hiart uk di Hokkaidokürbis tu. Cucurbita moschata Guardkürbis (Cucurbita pepo) Cucurbita foetidissima (wil kürbis) Cucurbita maxima Cucurbita moschata Guardkürbis (pumpkin) Commonskategorii: Kürbisen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Kürbisen Wikibooks: Kürbisresepten (sjiisk)
Gurken of Gorken (Cucumis) san en plaantenskööl uun det famile faan a Kürbisplaanten (Cucurbitaceae). Diar jaft at wel son 55 slacher faan. C. aculeatus – C. aetheocarpus – C. africanus – C. althaeoides – C. anguria – C. argenteus – C. baladensis – C. bryoniifolius – C. callosus – C. canoxyi – C. carolinus – C. cinereus – C. clavipetiolatus – C. costatus – C. debilis – C. dipsaceus – C. engleri – C. ficifolius – C. globosus – C. gracilis – C. hastatus – C. heptadactylus – C. hirsutus – C. humifructus – C. hystrix – C. indicus – C. insignis – C. javanicus – C. jeffreyanus – C. kalahariensis – C. kelleri – C. kirkbridei – C. leiospermus – C. maderaspatanus – C. meeusei – C. melo – C. messorius – C. metulifer – C. metuliferus – C. myriocarpus – C. picrocarpus – C. prolatior – C. prophetarum – C. pubituberculatus – C. pustulatus – C. queenslandicus – C. quintanilhae – C. reticulatus – C. rigidus – C. ritchiei – C. rostratus – C. sacleuxii – C. sagittatus – C. sativus – C. silentvalleyi – C. thulinianus – C. umbellatus – C. variabilis – C. zambianus – C.
At Sokermeloon (Cucumis melo) of uk Hönangmeloon as en plaant faan a troopen an subtroopen, hör frücht smääkt swet an woort hal eden. Hat hiart tu a Gurken (Cucumis), an as sodenang naier mä't Gurk üs mä't Weedermeloon. Aaltumaal hiar oober tu det plaantenfamile faan a Kürbisen (Cucurbitaceae). Faan't sokermeloon jaft at en hialer rä suurten. Yubari Kakumelo Cantaloupe Canary Honeydew Ajiuri Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Sokermeloon Wikispecies hää en artiikel tu: Sokermeloon
At weedermeloon (Citrullus lanatus) komt eegentelk faan Afrikoo, woort daalang oober üüb a hialer eerd uunbaud, huar't waremenooch as. Uun't juar 2019 san efter't FAO weltwidj 100.414.933 t weedermeloonen iinbürgen wurden. Crops > Watermelons. Uun: Offizielle Produktionsstatistik der FAO für 2019. fao.org, ufrepen di 17. Janewoore 2021 (ingelsk). Commonskategorii: Weedermeloon – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Weedermeloon
Jordsön wiar jer en deensk halig uastelk fan deling List üp Söl. En 1231 skel Jordsön 2000 ha gurt wesen sen, wat saa gurt üs deling Aamrem wiar. Uk tērper en en sērk wiar diar. (lüt Johannes Mejer: Iordem, Iordem Sērk en Iarpem). Fan 1998 es Jordsön bluat jit en Sönbaank. En foriining fuar Fügeler es aurlang di Sönbaank neemt. (di Foriining Jordsand)
A (Guard-)Kürbis (Cucurbita pepo) as ään faan a wichtag Kürbisslacher för a büürerei. Diar jaft at en hialer rä suurten faan: Di grat orangj pumpkin hiart diartu an uk det letj green zucchini. Ünlik kürbissuurten Somenkabocha (Japan) Bubango (Kanaaren) Zucchini Commonskategorii: Guardkürbis (Cucurbita pepo) – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Guardkürbis (Cucurbita pepo)
Citrullus as en letj skööl faan plaantenslacher uun det famile faan a Kürbisplaanten (Cucurbitaceae). Diar hiar sööwen slacher tu, det bekäändst as at Weedermeloon Citrullus colocynthis (L.) Schrad. Citrullus ecirrhosus Cogn. Weedermeloon (Citrullus lanatus) Citrullus rehmii De Winter Citrullus naudinianus (Sond.) Hook.f. Citrullus mucosospermus Fursa Citrullus amarus Schrad. Commonskategorii: Citrullus – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Citrullus Citrullus uun Germplasm Resources Information Network (GRIN), Ministeerium för büürerei uun Ameerikoo, ARS, National Genetic Resources Program. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland.
Johannes Mejer (* 1606 uun Hüsem; † 1674) wiar en matemaatiker an kartograaf. Johannes Mejer wiar en dring faan en prääster faan Hüsem, diar de likedening nööm hed. Sin mam, Elisabeth Jüngling, wiar a orgelspeler Johannes Jüngling (1522-1627) faan Bovenau sin foomen. Sin jüst gebuurtsdootem as ei bekäänd, man det as bekäänd, dat hi de 12. Oktuuber 1606 krasnet wurd. Hi studiaret uun Kopenhuuwen matematiik an astronomii an a grünjlaagen faan't kartografii. Hi kaam 1629 tu Hüsem turag an werket do üüs skuulmääster, bejewenhaidsdachter, kalendermaager an kartograaf. Hertooch Friedrich III. faan Sleeswich-Holstian-Gottorf holep ham, üüb en stuudienrais tu a Neederlunen tu keeren. Hi began do för a hertooch en Atlas faan't Amt Aabenraa tu maagin, diarför fing hi faan de Aabenraa Amtsferwalter Joachim Danckwerth halep, wat hi 1641 klaarmaaget. 1639 teekent hi det Nova Tabula Helgolandiae, wat det äälst brükboor koord faan Haliglun as. 1647 maaget Köning Christian IV. faan Denemark Johannes Mejer köningelk matemaatiker an ded ham a üübdrach, en koord faan a waasteeg faan Sleeswich-Holstian tu maagin. Mejer teeknet tau koorden, Nuurdfresklun uun't juar 1240 an uun't juar 1634. 1652 ded Caspar Danckwerth sin werk Neue Landesbeschreibung der zwei Herzogtümer Schleswig und Holstein ütj. At buk hed 40
Greenhartbuumer (Chlorocardium) het tau plaantenslacher uun det famile faan a loorbeiplaanten (Lauraceae). Di ään slach Ch. rodiei as bekäänd för sin hard holt. Greenhart (Chlorocardium rodiei) Chlorocardium venenosum Commonskategorii: Greenhartbuumer – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Greenhartbuumer
Greenhart (Chlorocardium rodiei, Syn.: Nectandra leucantha var. rodiaei (R.H.Schomb.) Griseb., Nectandra rodioei R.H.Schomb., Ocotea rodiei (R.H.Schomb.) Mez) as en plaantenslach uun det famile faan a loorbeiplaanten (Lauraceae). Greenhartholt (ingelsk: greenheart) woort uk Demerara, Viravira of efter't klöör güül, brün, suart of witj greenhart näämd. Greenhartholt as böös hard an woort brükt för bragen an pualer, skeb an ööder huuweniinrachtangen. Commonskategorii: Greenhart – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Greenhart
Echt Sturemfögler (Procellariidae) san en famile faan fögler uun det order faan a Sturemfögler (Procellariiformes). Diar hiar 79 slacher tu. Aphrodroma – Ardenna – Bulweria – Calonectris – Daption – Fulmarus – Halobaena – Macronectes – Pachyptila – Pagodroma – Pelecanoides – Procellaria – Pseudobulweria – Pterodroma – Puffinus – Thalassoica Fulmarus Malmuk (Fulmarus glacialis) Commonskategorii: Echt Sturemfögler – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Echt Sturemfögler
Sturemswaalken (Hydrobatidae) san en fögelfamile an hiar tu a sturemfögler (Procellariiformes). Diar jaft at 21 slacher faan. Hydrobatinae Hydrobates - Oceanodroma Oceanitinae Fregetta - Garrodia - Nesofregetta - Oceanites - Pelagodroma Hydrobates Sturemswaalk (Hydrobates pelagicus) Commonskategorii: Sturemswaalken – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Sturemswaalken
Wikingern san en skööl faan nuurdgermaans an baltisk fulken, diar bi Nuurd- an Uastsia lewet haa. Di ütjdruk wikingern ment oober miast ei jo lidj, diar üs büüren of faskern lewet haa, man iarer jodiar miast jong maaner, diar uun a juaren 775 bit 1050 (at wikingertidj) tu sia foor an küstenstääden auerfool. Wan jo do en wasen rikdum tuupruuwet hed, kaam jo miast weder tüs an lewet uun frees. Faan sok minsken fertel jo ual nuurdisk sagas an a ruunenstianer. Öödern küd jo oober ei weder tu det leewent uun ääg wene, an mä jo wul do aran uk näämen muar wat tu dun haa. Üüb di Tirsted-Stian woort faan det leewent faan en stolten wikinger ferteld, di üs rik maan weder tüs kaam. Det ualnuurdisk wurd viking ment so föl üs en loong skapsrais, man en wikinger wiar en stolten stridjer, diar föl belewet hed an rik weder tüs kaam. Wikingerswörden uun't museum faan Haithabu En helem faan't 10. juarhunert Det Gokstadskap uun Oslo Efterbaud wikingerskeb uun Roskilde So hää wel en wikingersaarep ütjsen Commons: Wikingertidj – Saamlang faan bilen of filmer
Ruunenstianer san miast huuchkaant apsteld stianer, huar ruuneniinskraften üüb san. Jo san uun't nuurdisk iisentidj bit tu't wikingertidj maaget wurden mä fertelangen faan stolt wikingern. Ruunenstian faan Sandavágur üüb en freimarke faan a Färöern Skarthe-Stian uun Haithabu Ruunenstian faan Seby Tirsted-Stian Stian Sö111 faan Stenkvista Ruunenstian faan Rök Commonskategorii: Ruunenstianer – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Bilstianer üüb Gotland – Saamlang faan bilen of filmer
Ruunen wiar ual skrafttiaken faan a germaanen. Jo siig oober ei aueraal an tu arke tidj likedenang ütj. Commonskategorii: Ruunenskraften – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Ruunenstianer – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Codex Runicus – Saamlang faan bilen of filmer