rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Jürgen Borstelmann (* 1963 üp Söl') es en Pianist, Komponist en Organist fan Söl'. Me 8 Jaaren bigenti hi, üp dit Klawiir tö spölin. Al me 12 Jaaren spöleti hi uk di Orgel, bal uk bi Hööf en ön Konserti. 1980 bit 1983 fing hi en Liirtir bi di Sērkenmusikdirektor Walter Bechmann (Weesterlön') bitö. Sent 1981 heer Jürgen Borstelmann en Bruarwenig üs Organist üp Söl'. Ark Jaar spölet hi forskeligi Konserti, fuaral iin ön Sērken üp Söl'. Borstelmann heer di Musik-Hoogskuul ön Lübeck bisaacht en di Proowen diar absolviaret (Stuudien fan Sērkenmusik en könstlerisk Spölin üp di Orgel bi Profesor Dr. Ernst-Erich Stender). Borstelmann komponiaret uk. Sin Aarbern uur hol fan di Forlachen nomen, en hok waar uk ütteeknet. Hi maaket uk Kamermusik, en sa heer hi me forskeligi renomiareti Musikern Āptreren her. Hi es uk üp forskelige Toonāpnaamen, sa üs üp di CD „Farewell To The Island“ en Filmbidrachen tö hiir en tö se. Borstelmann maaket uk keltisk en friisk Musik. Sin Faađer Hans (* 1934) en sin Ohm Willy Borstelmann (* 1927) haa al üs Organisten üp Söl' aarbert. Sent 1992 sen maning Stelken, senerlig fuar di Söl'ring Spraak, maaket uuren.Eeđer en Taacht fan Hans Hoeg skreev Borstelmann
Albert Andreas Panten (* 1945 ön Soholm) es en nuurđfriisk Skuulmaister en Histooriker. Hi heer bi di Friedrich-Paulsen-Skuul ön Naibel Matematik en Füsiik onerrocht. Hi bikömert höm fuaral om di Histoorii fan Nuurđfriislön ön't Merelaaler sa üs om di Aarber fan C. P. Hansen. 1992 Hans-Momsen-Pris,, Kultuurpris fan di Krais Nuurđfriislön 2009 dit Bundsfortiinstkrüts ön't Bjen. 2013 C. P. Hansen-Pris Fan Pantens Aarber me di C. P. Hansen-Popiiren kām hok Senerligs: Ual Popiiren waar fünen en töhopdrain, en diarbi waar jit Popiiren fan Peter Hansen fünen, en Brüđer tö C. P. Hansen. Di Sölring Foriining heer en Bok aur di Saamling üp Wai braacht, hur masi aur di Aarber fan Panten benen staant, fuul Niis aur C. P. Hansen en fuaral uk forskeligi Āpteekningen fan Peter Hansen. En Nootenbleer fan P. Hansen (16 Takti) waar bi di Tödiiling fan di C. P. Hansen-Pris spölet, en Jürgen Borstelmann her diartö jit en Fantasii skrewen. Skuulmaister fan di Friedrich-Paulsen-Skuul. Ufrepen de 25. Febrewoore 2010. Kreis Nuurdfresklun, āpröpen di 8. August 2012 Vier engagierte Schleswig-Holsteiner mit dem Verdienstkreuz am Bande der Bundesrepublik Deutschland ausgezeichnet. Ufrepen de 5. Jüüne 2010. "Die Entdeckung einer Landschaft - Sylt im 19. Jahrhundert - Zeichnungen von C. P.
Wäilt as en gemiinde önj Nordfraschlönj (Slaswik-Holstiinj). Dåt heet 198 inboogere (2019). Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Heelp aw tjüsch) Germany: Schleswig Holstein, citypopulation.de
Peter Hansen (* 28. Aprilmuun 1812, stürewen 16. Januwaari 1829) wiar di Brüđer fan C. P. Hansen. Peter Hansen her al jer me Kraankern tö dön, en sa maast hi fuul iin ön't Bēr bliif. Hi saamelti sin Weeten da, wan höm dit sa gur giar, dat hi üt kür. Weđer hi weđer kraank wiar, da waar āpskrewen en teeknet. Sa skrev hi āp, hur'ling hi sin Ailön saach. Hi teekneti uk hol, en weđer hi des Taacht her, da waar uk Musiksteken skrewen of üt Haur ütnotiaret. Sin Talent mut fiir aur di Maaten gingen wiis, diar em fuar dit Aaler keent, diar hi des Aarberen maaket heer. Fan sin 12. Leewentsjaar ön spöleti Peter Hansen di Orgel iin ön di Sērk fan Kairem. Diarfuar her hi en hualev Jaar Önerrocht fan sin ialer Brüđer Christian Peter üp "Klawiir en Generālbas" fingen, en dit leengti noch al diarfuar. Bi di Tödiiling fan di C. P. Hansen-Pris 2013 waar en Ütaarbering fan Peter Hansens Daans-Musik "Treertā Muasem" (A-Dur) en "Alten Gudderinger" (D-Dur) spölet, diar Jürgen Borstelmann diarfan maaket heer. Di Musik fan Hansen es uk en Biaarbering, et staant üp en Bleer me di Aurskreft "Alte Stü(c)ke". Em ken höm
Waasterheewer as en gemeen uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 120 minsken. Commons: Waasterheewer – Saamlang faan bilen of filmer Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk)
En werew as en huug üüb en halag. Hat as apsködet wurden, amdat a minsken bi sturemflud en seeker steed haa. Üüb letj werwer stäänt man ian hüs, diar san oober uk grater werwer mä letj saarpen an en feeting. Uk uun a maask fanjst dü werwer diar, huar iar noch nään dik wiar. A äälst werwer kem faan't 3. juarhunert f.Kr., loong föör a iarst diker. Werwer fanjst dü bi a Nuurdsiaküst faan Denemark, Sjiisklun an a Neederlunen. Commonskategorii: Werwer – Saamlang faan bilen of filmer
En dik as en lungen apsködeten waal loongs a küsten an struumer. Hi suragt diarför, dat at maasklun diarbääft bi sturemfluden ei auerspeeld woort. Wan en stak lun mä diker "iindiket" wurden as, do as det en kuuch, polder of grooden. Commonskategorii: Diker – Saamlang faan bilen of filmer Weel Dikbau: Literatüür faan of auer Dik uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek
En Feeting as en eebenen küül. Diar wurd rinweeder saamelt üs swetweeder för a tiiren. Det wiar fööraal üüb A Halgen nuadag, auer jo nian grünjweeder haa. Diaram hed arke grater werew uk en feeting. Swetweeder för a minsken as uun en soot saameld wurden. Det as oober nään suas, man en tank oner a eerd, huar det rinweeder miast auer saagrönen iinuun feerd wurden as. A leetst Halgen haa iarst uun a sööwentager juaren swetweeder faan fäästääg füngen: 1968 üüb A Huug an 1976 üüb A Grööd. Halligschule Hooge
En kuuch as en stak maasklun, diar mä diker jin't auerspeelen seekert wurden as. Uun Uastfresklun sait am diar grooden tu an uun Waastfresklun polder. A Adenbüller Kuuch Adolfskuuch Augustenkuuch B Beltringhiirder Kuuchh Blumenkuuch Bottschlotter Kuuch C Cecilienkuuch D Dagebüller Kuuch Desmerciereskuuch Dreilandenkuuch E Elisabeth-Sophien-Kuuch (*) F Fahretofter Waasterkuuch Friedrich-Wilhelm-Lübke-Kuuch (*) G Gotteskuuch Grathüsemkuuch H Haatstinger Määrsch (*) (Kuuch) Hattstedter Nei Kuuch Hauke-Haien-Kuuch Herrenkuuch J Juliane-Marien-Kuuch K Katinger Waas Kleiseerkuuch L Louisenkuuch M Maasbüller Herrenkuuch N Nuurderfriedrichskuuch Nuurderheverkuuch Nössekuuch O Osewoldter Kuuch P Pohnshalligkuuch R Reußenkuuch Reußenkuuger (*) Rickelsbüller Kuuch S Sönke-Nissen-Kuuch Sophien-Magdalenen-Kuuch Störtewerkerkuuch T Tümlauer Kuuch (*) W Waygaarder Kuuch (*) = Nööm faan en gemeen uun a kreis Nuurdfresklun Harry Kunz, Albert Panten: Die Köge Nordfrieslands. Mä en koord. Nordfriisk Instituut, Bräist 1997 Commonskategorii: Kuuger uun Sjiisklun – Saamlang faan bilen of filmer
Aalkersem as en gemeen uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 411 minsken. Sant 2007 hiart Aalkersem tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. At gemeend hee njüügen saten uun't gemeenfertreeding. Sant a komunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 hee diaruun det Alkersumer Wählergemeinschaft (AWG) al njüügen saten. 2013-2014: Ina Ketels 2014-2018: Johannes Siewertsen 2018-: Karl-Heinz Juhl Frederik Paulsen, medesiiner an onernemer. Gemeinde Alkersum Ferring Stifting Museum Kunst der Westküste Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. Uun: Der Insel-Bote faan 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei 2018
A Hingstkastanjin (Aesculus) san en plaantenskööl uun det famile faan a Echt Siapenbuumer (Sapindaceae). Diar hiar wel twaalew slacher tu, diar üüb a nuurdelk eerdheleft waaks. Jo like Echt Kastanjin (Iidjkastanjin) (Castanea sativa), san diar ööders oober ei alt nai mä. A. assamica – A. californica – A. chinensis – A. flava – A. glabra – A. hippocastanum – A. indica – A. parryi – A. parviflora – A. pavia – A. sylvatica – A. turbinata Commonskategorii: Hingstkastanjin – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hingstkastanjin
En dai as en miat för't tidj an hää flook bedüüdangen. Ään dai (d) hää 24 stünj, 1.440 minüüten of 86.400 sekunden. En dai as det tidj, huar a eerd ham iansis am ham salew dreit. Di "san-dai" düüret 24 stünj, man uun disalew tidj dreit a eerd ham uk en letj stak widjer am a san. Sodenang as di "stäär-dai" en betj kurter, det san sowat 23 stünj, 56 minüüten an 4 sekunden. At lengde faan en dai üüb dön öler planeeten faan't sansüsteem kön linger of kurter üüs üüb a eerd wees: en dai üüb Merkurius wooret amanbi 59 daar üüb a eerd; en dai üüb Weenus wooret amanbi 118 daar; en dai üüb Mars wooret amanbi 37 minüüten linger üüs üüb a eerd; en dai üüb Juupiter wooret bluat 10 stünj; en dai üüb Saturnus wooret 10 stünj an 42 minüüten; en dai üüb Uranus wooret 17 stünj an 14 minüüten; an en dai üüb Neptunus wooret 16 stünj an 6 minüüten. En dai begant, wan a san apgongt an häält ap, wan a san onergongt. Do komt a naacht. Sodenang as't üüb a nuurdelk eerdheleft uun a somer linger dai üs uun a wonter. De lingst
Borigsem as en gemeend uun’t Amt Feer-Oomrem faan a Kreis Nuurdfresklun. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't eilun Feer. Uun a nuurd leit a gemeend Olersem, uun a uast Aalkersem, uun a süüduast Njiblem, uun a süüdwaast Wiisem, uun a waast en eksklaawe faan Olersem an uun a nuurdwaast Söleraanj. Det hee 333 lidj (2016). At gemeend leit uun Waasterlun-Feer. Borigsem as 5,51 km². Det as det füftletjst gemeend üüb Feer. Borigsem wurd 1462 at iarst keer skraftelk neemd. Sant 2007 hiart at gemeend tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomrem. Efter en schetsing 2016 wiar 333 lidj uun Borigsem. Diarfaan wiar 167 maaner an 166 wüfen. Efter det folksteeling 2011 wiar det tutool befölkring faan't gemeend 347. At gemeend hee njüügen saten uun't gemeendfertreeding. Diarfaan hee det Borgsumer Wählergemeinschaft (BWG) sant det komunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 aacht saten, en widjer sat häält en enkeltbewerewer, Norbert Nielsen. 2008-2013: Uwe Ingwersen 2013-: Norbert Nielsen At Winjmaln Gemeinde Borgsum Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb tjiisk) Nordfriesland, citypopulation.de Nordfriesland: County in Schleswig-Holstein, citypopulation.de climate-data.org Borgsum, citypopulation.de Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. Uun: Der Insel-Bote faan 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei
En kalender as en auersicht auer a daar an muuner faan en juar. Föl kalendern began uun a wonter, wan a daar began, linger tu wurden. Armeensk kalender Etiopisk kalender Gregoriaans kalender Hebreewsk kalender Hindukalender Vikram Samvat Iraans kalender Juliaans kalender Röömsk kalender Sjineesk kalender Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Kalendern Wikisource: Kalender-bereegnangen (sjiisk) Skregeljuar Kalendern uun't föörlaag {{Juar}}, t.b. 1949
Dunsem as en gemeen üüb't eilun Fer uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 60 minsken. Dunsem hiart tu det sarkspal St. Laurentii. Sant 2007 hiart Dunsem tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. At gemeend hee sööwen saaten uun't gemeendfertreeding, Diarfaan häält det Dunsumer Wählergemeinschaft (DWG) uun det kommunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 seeks saten, en sat häält en enkeltbewerewer. 2013–2018: Erk Hemsen 2018-: Arfst Christiansen (DWG) Hinrich C. Hinrichsen Gemeinde Dunsum Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. In: Der Insel-Bote faan 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei 2018
Madlem as en gemeen üüb't eilun Feer uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 383 minsken. Sant 2007 hiart Madlem tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. At gemeend hee njüügen saten uun't gemeendfertreeding. Diarfaan hee det Midlumer Wählergemeinschaft (MWG) sant dön kommunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 aacht saten. En widjer sat häält en enkeltbewerewer. ?-2013: Helmut Marczinkowski 2013–2017: Stefan Hinrichsen (MWG) 2017-: Frauke Vollert Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. Uun: Der Insel-Bote faan 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei 2018
Di Natsjonaalpark bi Heef es en Natsjonaalpark ön Dütsklön. Diar sen trii Diilen ön Sleeswig-Holstiin, Hamborig an Neđersaksen. Di Natsjonaalpark giar fan di deensk Grensi ön Nuurđen bit tö di Elbe ön di süđern Kant fan di Nuurđsee. Di hiili Heef trinjom di Nuurđfriisk Ailönen jert diartö. 1985 waar dit iinrocht, om Planten en Diirtern muar Sküül tö dön, man uk, om di Tourismus tö help. Me en Areaal fan 4410 km² es di Heef di gurtest Natsjonaalpark ön Dütsklön. Tau fan trii Diili sen öner Weeter, en di trērst Diil falt bi Liig Weeter drüch. Di dütsk Natsonaalparken bi di Heef jert sent 2009 töhop me di deensk en di holönsk Heef tö dit UNESCO-"Wārels-Natuurārefdiil". Üs di Natsjonaalpark iinrocht uur skul, wiar di Nuurđfriisen ek ali diarfuar. Ja wel ek haa, dat en Amt ön Kiil diaraur bistemi skul. Ditdiar Amt seet öntwesken ön Töning. Deling aarberi di Nuurđfriisen uk me dit Amt töhop. 2008 waar dit Natsjonaalparkamt ön Töning me't Marschenbauamt (ALR) ön Hüsem töhopslööten uuren, en deling jit dit Landesbetrieb für Küstenschutz, Nationalpark und Meeresschutz. Common Wadden Sea Secretariat (CWSS) (Hrsg.): Nomination of the Dutch-German Wadden Sea as World Heritage Site. 2008 (PDF) Landesamt für den Nationalpark
Ööwenem as en gemeen üüb't eilun Feer uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 485 minsken. Sant 2007 hiart Ööwenem tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. At gemeend hee njüügen saten uun't gemeendfertreeding. Sant a kommunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 hee det Oevenumer Wählergemeinschaft (ÖWG) sööwen mandaaten uun det gemeendfertreeding, tau mandaaten hual enkeltbewerewer.. 2013-: Gisela Riemann (ÖWG) Commons: Ööwenem – Saamlang faan bilen of filmer Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. Uun: Der Insel-Bote 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei 2018
Di Nonenguus (Branta leucopsis) es en Füügel, diar tö di Önerfamiilie fan di Gös en Swaanen (Anserinae) jert. Di Nonenguus wiar jerer fuaral ön Ruslön bi dit Isweeter itüüs sa üs uk ön di Arktis. Diar wiar dit fuaral ön di Westpaläarktis, sa üs Spitzbergen ön Norweegen en Greenlön. Diarfan kumt wes uk di Aamring Noom Greenlungus. Fan di 1990er Jaaren ön kām des Fügel uk naa Mereleuropa, en sa es di Nonenguus uk ön Sleeswig-Holstiin en di Neđerlönen tö finj. Jü lewet nü uk üp di Nuurđfriisk Ailönen. Ön Mereleuroopa sen 2.200 bit 2.800 Guuspaaren itüüs. Di Nonenguus es en Tochfügel. Fuar't Miist flocht jü ön V-Formatsjoonen fan 40 bit 50 Diirtern, en diarbi bliif di Füglern aliweegen "ön Snak". Di Wai, hur ja langs flö es ek geneetisk "iinprogramiaret", di uur fan ark Fügelker fünen en da bibihölen. Diar it jü fuaral Gērs en furskeligi Planten fan saalten Ingi. Wikimedia Commons heer Skelter of Filmi aur: Greenlunges Wikispecies heer en artiikel tö: Greenlunges
Söleraanj ((öö.) Söderaanj) as en gemeen üüb't eilun Fer uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 180 minsken. Söleraanj hiart tu det sarkspal St. Laurentii. At gemeen hiart tu Waasterlun-Feer. Söleraanj as 2,59 km². Det as det naistletjst gemeend üüb Feer. Söleraanj wurd 1532 at iarst keer skraftelk neemd. Sant 2007 hiart at gemeen tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. Det Süderender Wählergemeinschaft (SWG) häält sant a komunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 seeks saten uun't gemeendfertreeding, en widjer sat häält en enkeltbewerewer.. 2008?-: Christian Roeloffs (SWG) Gemeinde Süderende Kirche St. Laurentii in Süderende Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Nordfriesland: County in Schleswig-Holstein, citypopulation.de Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. Uun: Der Insel-Bote faan 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei 2018
Di Greenlöns- of Eideren (Somateria mollissima) es en Fügelaart en jert tö di Enen (Anatidae). Di Noom kumt fan dit islönsk Uurt æðr en heer nönt me di Stroom Eider tö dön. Eiderenen sen ombi 58 cm lüng en diarme en bet gurter üs Wild-Enen. Ja wecht ombi 2,2 kg. Dit Mantji uur fuar't Miis ialer, gurter en swaarer üs dit Wüfki. Di Greenlöns En swumt en dükt mal gur. Di Neeb es senerlig gurt en hoog, en fuarn diarön es en litj Huurn, hurfan di ön forskeligi Spraaken uk üs en Huurnneeb bikeent es. Eiderges lewi ön sköölen. Ja frit Snailen, Hopkraben en Heesen of Blöskelen. Bit tö 6 m diip ken ja dük en diarbi jen Minüt öner Weeter bliif. Di Heesen uur hiilendal dialsloongen en da iin ön di Maag ön Steken toren. Di litj Skelen uur weđer ütspüt, en bi di Strön' lii aural di blö-gre-wit Steken diarfan ombi. Di Greenlöns En smit ön di Aprilmuun fjuur bit soks green-gre Aier en bröri 25 bit 26 Daagen. Wan ja dit Neest jens forlet, da uur di Aier me Dünen tödöpet. Di Enen bliif 65 bit 75 Daagen bi jaar Jungfügler. Tö jaar Skül fuar di Möen
Wiisem as en gemeen üüb't eilun Fer uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 50 minsken. Sant 2007 hiart Wiisem tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. Auer at gemeend maner üüs 70 iinwenern hee, hee det en gemeendfersaamlang an nian gemeendfertreedang; tu't fersaamlang hiar aal a bürger faan't gemeend. Gemeinde Witsum Salwert Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk)
Wraksem as en gemeen üüb Feer uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 684 minsken. Sant 2007 hiart Wraksem tu det nei-grünjlaanjen Amt Feer-Oomram. Sant a komunaalwoolen uun Sleeswich-Holstian 2018 häält det Wrixumer Wählergemeinschaft (WWG) al njüügen saten uun't gemeendfertreeding.. 2008-: Heidi Braun Commons: Wraksem – Saamlang faan bilen of filmer Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Föhr-Land: Wählergemeinschaften vorn. Uun: Der Insel-Bote faan 7. Mei 2018, ufrepen 9. Mei 2018
Deer booge 2.870 mansche (2013). Kurow wårt begränsed foon: Kloda önjt norden, Szumow önjt norden, Olesin önjt söödååsten, Kalen önjt ååsten, Plonki önjt ååsten, Klementowice önjt sööden, Brzozowa Gac önjt weesten, Nowy Pozog önjt weesten, Witowice önjt weesten.
Kofe (Coffea) san plaantenslacher uun det famile Rubiaceae mä 124 slacher. Hör siad woort röst, grünjen an uun flook muudin üs kofe dronken. Araabika (Coffea arabica) ~ 60% Robusta (Coffea canephora of uk Coffea robusta) ~ 36% Libeerika (Coffea liberica) ~ 1% Stenophylla (Coffea stenophylla) an noch flook öödern Bloosen faan Coffea arabica Früchten faan Coffea arabica Rip frücht mä siad Commonskategorii: Kofe (Coffea) – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Kofe (Coffea)
Tee (Camellia sinensis) as en plaantenslach faan a Kameelien uun det famile Theaceae. Faan a bleeden woort tee maaget. Diar san tau onerslacher: Camellia sinensis var. sinensis, fööraal uun Sjiina an Darjeeling Camellia sinensis var. assamica, fööraal uun Assam an Sri Lanka Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Tee (Camellia sinensis) Wikispecies hää en artiikel tu: Tee (Camellia sinensis) Food and Agriculture Organization of the United Nations: Online-dootenbeenk FAOSTAT, stant 6. April 2008 Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid
Hiasplaanten (Ericaceae) san en plaantenfamile uun det kategorii Ericales an hiar tu a bloosenplaanten. Diar jaft at wel amanbi 4.000 ünlik slacher faan. Arbutoideae – Cassiopoideae – Enkianthoideae – Epacridoideae – Ericoideae – Harrimanelloideae – Monotropoideae – Pyroloideae – Rhododendroideae – Vaccinioideae Acrothamnus – Acrotriche – Agapetes – Agarista – Agauria – Agiortia – Allotropa – Andersonia – Andromeda – Anthopteropsis – Anthopterus – Arbutus – Archeria – Arctostaphylos – Arctous – Astroloma – (Azalea) – Bejaria – Brachyloma – Bryanthus – Budawangia – Calluna – Calopteryx – Cassiope – Cavendishia – Ceratiola – Ceratostema – Chamaedaphne – Cheilotheca – Chimaphila – Choristemon – Coleanthera – Comarostaphylis – Conostephium – Corema – Cosmelia – Costera – Craibiodendron – Croninia – Cyathodes – Cyathopsis – Daboecia – Decatoca – Demosthenesia – Didonica – Dielsiodoxa – Dimorphanthera – Diogenesia – Diplarche – Diplycosia – Disterigma – Dracophyllum – Elliottia – Empetrum – Enkianthus – Epacris – Epigaea – Erica – Eubotryoides – Eubotrys – Gaultheria – Gaylussacia – Gonocalyx – Harrimanella – Hemitomes – Hymenanthes – Kalmia – Kalmiopsis – Lateropora – Lebetanthus – Ledothamnus – Ledum – Leiophyllum – Leucopogon – Leucothoe – Lissanthe – Loiseleuria – Lyonia – Lysinema –
At swinbei (Empetrum nigrum) as en imergreenen strük mä suart beien. Hi stäänt üüb a hias, uun muuren an bi dünemkaant. Tiaknang Swinbei mä rip frücht Bründünen mä swinbeien üüb Spiekeruug A früchten smääk bater, kön oober eden wurd. Uun Islun an Greenlun wurd swinbeien mä fask eden. Uun Norweegen woort diar win faan maaget. Uun swinbeien as föl vitamiin C, det as gud jin skorbük, an det batern uun a swinbeien as gud jin trochskeeren. A beien san oober uk en betj giftag, det komt faan det Andromedotoxin diar uun. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Swinbei Wikispecies hää en artiikel tu: Swinbei
A Priimeln (Primulaceae) san en plaantenfamile uun det order Ericales. Jo waaks üs bluumen, strüker, buumer of lianen an kem üüb a hialer welt föör. Diar hiar wel 2.590 ünlik slacher tu. Uk Maesaceae, Myrsinaceae an Theophrastaceae wurd mä tu a Priimeln tääld. Aegiceras – Amblyanthopsis – Amblyanthus – Androsace – Antistrophe – Ardisia – Ardisiandra – Badula – Bonellia – Bryocarpum – Clavija – Conandrium – Coris – Ctenardisia – Cybianthus – Cyclamen – Deherainia – Dionysia – Discocalyx – Dodecatheon – Elingamita – Embelia – Emblemantha – Fittingia – Geissanthus – Grenacheria – Heberdenia – Hottonia – Hymenandra – Jacquinia – Labisia – Loheria – Lysimachia (Anagallis) – Lysimachiopsis – Maesa – Marantodes – Monoporus – Myrsine – Neomezia – Omphalogramma – Oncostemum – Parathesis – Pelletiera – Pleiomeris – Pomatosace – Primula – Rapanea – Sadiria – Samolus – Soldanella – Steironema – Stimpsonia – Stylogyne – Systellantha – Tapeinosperma – Tetrardisia – Theophrasta – Trientalis – Vitaliana – Votschia – Wallenia – Walleniella Anagallis Hingst an Waanj (Anagallis arvensis) Commonskategorii: Priimeln – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Priimeln
En Traachter (lat: traiectorium) es en Giraat, fuar Wiitighairen of Polvern iin ön Faten of Borelern me litj Höölern tö fo, dat diar nönt üp Staal of Böört falt. Beeter Traachtern haa en litj Röör iin ön't Röör, dat di Lucht, wat üt dit Fat drükt uur, wech ken. Wan em Wiitighairen iin ön wat haa wel, hur dit Hol tö Sir weeget, da skel em en Traachter me en wuk Röör haa. Da giar dit wat diar iin skel, om di Huk. Hat jeft jit ekstra Traachtern fuar Laboori: Wan em di fast Diilen üt en Suspensjoon haa wel, da skel em di wiit Diil diarfan treni. Diarfuar jeft et di "Hirsch-Traachter" of di "Büchner-Traachter" me en Röör üp Siir.
Teeplaanten (Theaceae) san en plaantenfamile uun det kategorii Ericales. Faan grat bedüüdang san a slacher Camellia sinensis (tee), Camellia oleifera (tee-ööle) an Camellia japonica (bluum, kameelie). Triibus Theeae Apterosperma Hung T.Chang: 1 slach Kameelien (Camellia) L.: 120-200 slacher Tee (Camellia sinensis) Kameelie (Camellia japonica L.) Laplacea Kunth: 8-9 slacher Polyspora Sweet: ~ 40 slacher Pyrenaria Blume: 20-25 slacher Triibus Gordonieae Franklinia W.Bartram ex Marshall: 1 slach Gordonia J.Ellis: 2 slacher Schima Reinw. ex Blume: ~ 20 slacher Schima wallichii Triibus Stuartieae Stewartia L.: ~ 20 slacher Commonskategorii: Teeplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Teeplaanten