rlitschk/wikidir huggingface dataset:
At Leguart, (mo.) skräpånert (Anas querquedula) as en fögel faan't Anenfamile (Anatidae). Leguarten, wörd (bääft) an wiiftje (föör). Aier faan Spatula querquedula - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Leguarten Wikispecies hää en artiikel tu: Leguarten
At list faan ISO 3166-2-Codes för Georgien wiset di code för tau autonoom republiiken, at stääd Tiflis an njügen regiuunen. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Georgien GE), di ööder as di code för tau autonoom republiiken, at stääd Tiflis an njügen regiuunen. Di code as tuleetst di 28. Nofember 2007 (PDF) feranert wurden. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) Luke uk diar: ISO 3166-2, Referenstabel faan luncodes. ISO 3166-1, Referenstabel faan luncodes, so üs uun domainnöömer.
A Letj Fleegenbitjer, (mo.) latje fliigebiter (Phylloscopus trochilus) as en sjongfögel (Passeriformes) uun't famile faan a Phylloscopidae. Hi liket a Tjiftjaf (P. collybita). Tiaknang Letj Fleegenbitjer noch uun't wonterkleet Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Letj Fleegenbitjern Wikispecies hää en artiikel tu: Letj Fleegenbitjern
Georgien (georgisk საქართველო – sakartwelo; iar uk Грузия (Grusija), Gruusien of Grusiinien) as en stoot uun Aasien bi't Suart Sia uun't süüden faan a Kaukasus. Uun't nuurden leit Ruslun, uun't süüden lei a Türkei an Armeenien an uun't uasten Aserbaidschan. Dön tjiin gratst stääden uun Georgien san: A regiuunen san tesken 1994 und 1996 iinfeerd wurden. Tau regiuunen san autonoom, det hoodstääd Tiflis as en regiuun för ham salew. Auer Abchaasien jaft at stridj mä Ruslun. Uk auer Süüdoseetien (tu Baner Kartlien) as noch ei det leetst wurd snaaket. Jo autonoom regiuunen Abchaasien an Adschaarien stun ei mä üüb det list: At lun wiar faan 1918 tu 1921 suwereen. Do wurd det faan det Ruad Armee besaat. En juar lääder wurd det üüs det Transkaukaasisk SSR dial faan't Sowjetunioon. 1936 wurd det det Georgisk SSR. Det wurd 9. April 1991 suwereen. Det amtelk weering faan Georgien as de Georgisk Lari. Commonskategorii: Georgien – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Georgien – Geograafisk an histoorisk koorden http://www.constcourt.ge/index.php?sec_id=47&lang_id=ENG efter't ferfaadang faan Georgien, Art. 8 International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, April 2011 Human Development Index Georgia: Regions and Cities, citypopulation.de 42.01666666666743.733333333333Koordinaaten: 42° N, 44° O
At Letj Raidtromp, (mo.) latj räidrumper (Ixobrychus minutus) as en fögel uun't famile faan a Heegern (Ardeidae). Letj Raidtromp Aier faan Ixobrychus minutus - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Letj Raidtrompen Wikispecies hää en artiikel tu: Letj Raidtrompen
A Süüdsudaan as en stoot uun Afrikoo. Hi as a 9. Jüüle 2011 suwereen wurden faan a Sudaan; A bundesstooten faan 2011-2015 wiar: Sant 2020 hää det lun 10 bundesstooten an 3 aparte regiuunen. efter Artiikel 6 faan't auergungsferfaadang (ufrepen di 9. Jüüle 2011) South Sudan relocates its capital from Juba to Ramciel, uun: Sudan Tribune, 3. September 2011 Isaac Vuni: South Sudan parliament throw outs census results, uun: Sudan Tribune, 7. Jüüle 2009. South Sudan secures internet country domain, uun: Sudan Tribune, 11. August 2011 http://www.news24.com/Africa/News/South-Sudan-gets-211-dialling-code-20110713 https://web.archive.org/web/20110629170732/http://www.sudantribune.com/IMG/pdf/The_Draft_Transitional_Constitution_of_the_ROSS2-2.pdf Die Welt hat einen neuen Staat – Der Südsudan ist offiziell unabhängig, uun: Neue Zürcher Zeitung faan a 9. Jüüle 2011. Ufrepen di 9. Jüüle 2011. Commons: Süüdsudaan – Saamlang faan bilen of filmer 6.983333333333330.45Koordinaaten: 7° N, 30° O
A Letj Rintüüter, (mo.) latje tüüter, tuuter, latje rintüüter (Numenius phaeopus) as en fögel uun't famile faan a Snepen (Scolopacidae). Letj Rintüüter Tiaknang faan en Letjen Rintüüter. Ai faan Numenius phaeopus Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Letj Rintüütern Wikispecies hää en artiikel tu: Letj Rintüütern
At list faan ISO 3166-2-Codes för Süüdsudaan wiset di code för tjiin bundeslunen. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Süüdsudaan SS), di ööder as di code för det bundeslun. Vor der offiziellen Einführung fungierte ISO 3166-2:SS nach der Abspaltung des Südsudan vom Sudan im Juli 2011 als offizieller Platzhaltereintrag für den Südsudan in der ISO 3166-2. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden.
At list faan ISO 3166-2-Codes för Sudaan wiset di code för 17 bundeslunen (araabisk: wilayat). A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Sudaan SD), di ööder as di code för det bundeslun. Bei der vorletzten Änderung wurde der Bundesstaat Gharb Kurdufan mit dem Code SD-10 aufgrund einer Modifikation der administrativen Struktur aus der Liste gestrichen. Ab 2011 bildeten zehn Bundesstaaten den nun unabhängigen Südsudan (ISO 3166-2:SS). Mit dem Newsletter II-3 wurde diese Änderung angepasst und die Untercodes neu strukturiert. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) Siehe auch: ISO 3166-2, Referenztabelle der Ländercodes. ISO 3166-1, Referenztabelle der Ländercodes, wie sie in Domainnamen verwendet werden.
A Letj Rütjer of at Fuulsnep (Limosa lapponica) as en fögelslach uun't famile faan a Snepen (Scolopacidae). Ai faan Limosa lapponica Letj Rütjern bi strun Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Letj Rütjern Wikispecies hää en artiikel tu: Letj Rütjern
4.8531.6Koordinaaten: 4° 51′ N, 31° 36′ O Juba (araabisk ‏جوبا‎ Dschūbā) as det hoodstääd faan a Süüdsudaan an faan det bundeslun Central Equatoria (Zentral-Äquatoria). Commonskategorii: Juba – Saamlang faan bilen of filmer
At list faan ISO 3166-2-Codes för Serbien wiset di code för 32 Verwaltungseinheiten. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Serbien RS), di ööder as di code för die Verwaltungseinheit. Di code as tuleetst di 17. April 2007 (PDF) feranert wurden. Die Verwaltungseinheiten unterteilen sich dabei in eine Stadt, zwei autonome Provinzen und 29 Distrikte. 1 Die autonome Provinz Kosovo hat sich im Februar 2008 als unabhängig erklärt, wird von Serbien aber weiterhin als Teil des Landes betrachtet. Ein ISO-3166-Code für den neuen Staat wurde bisher nicht vergeben. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
Belgrad (serbisk Београд/Beograd, harke?/i), det ment so föl üs witj (beo-) stääd (-grad), as det hoodstääd faan Serbien. Det hää 1.166.763 lidj (2011). Belgrad hää 17 stäädgemeeden: Ferianagt Stooten Chicago, dön Ferianagt Stooten, sant 2005 Sloweenien Ljubljana, Sloweenien, sant 2010 Nuurd-Matsedoonien Skopje, Nuurd-Masedoonien, sant 2012 Sjiina Shanghai, Schiina, sant 2018 Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Belgrad Serbia: Regions, Districts and Major Cities, citypopulation.de Grad Beograd, citypopulation.de
At hööchde as di luadrocht wai faan en ponkt tu en liinje of en flaak. Hat woort miast uun meetern meeden. Uun a geografii as mä't hööchde miast det hööchde auer a weederpeegel, auer normool nol (m auer NN) mend. Auer a weederpeegel ei stabiil as, hi gongt ap an deel, woort at hööchde mä a Peegel faan Amsterdam ferglikt. För fliigern as det hööchde auer a grünj (AGL - above ground level) wichtag. Uun a astronomii as miast at hööchde auer a kimang mend, at deklination, det as en winkel. Uun a musiik as at hööchde det frekwens faan en tuun. Commonskategorii: Hööchde – Saamlang faan bilen of filmer
At serbisk spriak (serb. српски/srpski) hiart tu a süüdslaawisk spriaken an as nai mä kroatisk, bosnisk an fööraal mä montenegriins. Serbisk woort eder mä kyrilisk of uk mä latiinsk skraft skrewen: kyrilisk А Б В Г Д Ђ Е Ж З И Ј К Л Љ М Н Њ О П Р С Т Ћ У Ф Х Ц Ч Џ Ш а б в г д ђ е ж з и ј к л љ м н њ о п р с т ћ у ф х ц ч џ ш latiinsk A B C Č Ć D Dž Đ E F G H I J K L Lj M N Nj O P R S Š T U V Z Ž a b c č ć d dž đ e f g h i j k l lj m n nj o p r s š t u v z ž güül - Serbisk blä - Kroatisk ruad - Bosnisk green - Montenegriins brün - Ööder spriaken trinjam http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/125/Dru%C5%A1tvo/45760/Srpski+jezik+govori+12+miliona+ljudi+.html Romanian law no. 282/2007 Serbs in Slovakia granted minority status http://ec.europa.eu/education/policies/lang/languages/langmin/euromosaic/slov4_en.html http://ec.europa.eu/education/policies/lang/languages/langmin/euromosaic/hu_de.pdf
Letlönj as en lönj önjt norden foon Euroopa än ån foon da tra baltische stoote. Et lönj wårt önjt norden foon Estlönj, önjt ååsten foon Ruslönj, önjt söödååsten foon Witruslönj, önjt sööden foon Litauen än önjt söödweesten foon e Rigabucht än Ååstsiie begränsed. Deer booge 1.893.223 manschne (önjfång 2021). E hoodstää foont lönj as Riga. Da tiin grutste stääse önjt lönj san: Letlönj wörd suwereen di 18. önj e Mistmoune 1918. Foon 1940 tu 1941 än foon 1945 tu 1991 wörd et lönj foon e Sowjetunion beseet. Önj di Oudere Wråålkrich wörd et foon 1941 tu 1945 foon Tjüschlönj beseet. Letlönj as sunt 2004 lasmoot foon e Europäisch Unjoon. Et lönj as uk lasmoot foon e Feriind Nasjoone än e NATO. Latvia: Administrative Division, citypopulation.de Latvia: Regions, Cities and Towns, citypopulation.de
At list faan ISO 3166-2-Codes för Montenegro wiset di code för 21 (Groß-)Gemeinden von Montenegro. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Montenegro ME), di ööder as di code för die (Groß-)Gemeinde. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
Monteneegro (serbokroatisk Црна Гора/Crna Gora ['t͡sr̩naː 'ɡɔra], albaansk Mali i Zi) as en lun bi a Aadria uun Süüduasteuroopa. Trinjam lei Kroaatien, Bosnien an Herzegowina, Serbien, Kosovo an Albaanien. Monteneegro hää 90 juar tu Jugoslawien hiard an as sant a 3. Jüüne 2006 weder suwereen. Commonskategorii: Monteneegro – Saamlang faan bilen of filmer http://hdr.undp.org/en/statistics/ Montenegro, citypopulation.de 42.76666666666719.216666666667Koordinaaten: 43° N, 19° O
42.5160Koordinaaten: 43° N, 16° O At Aadria of uk Adriaatisk Sia (latiinsk Mare Adriaticum; itajeensk Mare Adriatico; bosnisk, kroatisk an serbisk Jadransko more of kurt Jadran; sloweensk Jadransko morje; albaansk Deti Adriatik of kurt Adriatiku), as en sidjensia faan't Madlunsia tesken at Apeniinhualeweilun an at Balkanhualeweilun. Hat as näämd efter det stääd Adria bi a Po uun Itaalien. At Adriaatisk Sia as faan Nuurdwaast bit Süüduast 820 kilomeetern lung an amanbi 160 km briad. Uun't gehial as't 132.000 kwadrootkilomeetern grat an miast tesken 40 an 200 meetern jip. Efter süüden tu woort hat jiper bit deel tu't gratst jipde faan 1260 meetern. Uun't süüden täält det Struat faan Otranto tesken Süüditaalien an Albaanien üs grens. Süüdermuar leit at Ionisk Sia. Lunen trinjam at Aadria san Itaalien, Sloweenien, Kroatien, Bosnien an Herzegowina, Montenegro an Albaanien. Wichtag huuwenstääden san: uun Itaalien: Triest, Venedig mä Chioggia, Ravenna, Ancona, Pescara, Ortona, Bari, Brindisi uun Sloweenien: Koper uun Kroatien: Pula, Rijeka, Ploče, Zadar, Split, Dubrovnik uun Montenegro: Kotor, Bar uun Albaanien: Durrës, Vlora Commonskategorii: Aadria – Saamlang faan bilen of filmer
Podgorica (kyrilisk Подгорица; ütjspriak [ˈpɔdgɔˌriʦa]) as det hoodstääd faan Monteneegro. Faan 1946 bis 1992 hää det stääd Titograd het. Di nööm Podgorica ment soföl üs oner't huugens. Serbien Belgrad, Serbien (sant 2006) Kosowo Priština, Kosovo (sant 2006) Armeenien Jerewan, Armeenien (sant 2006) Kroatien Zagreb, Kroaatien (sant 2006) Commonskategorii: Podgorica – Saamlang faan bilen of filmer
At list faan ISO 3166-2-Codes för Nuurd-Matsedoonien wiset di code för 84 gemeenen (Opština). A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Nuurd-Matsedoonien MK), di ööder as di code för at gemeen. Die mit einem * gekennzeichneten Einträge sind zum Großraum Skopje gehörende Gebiete. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
Nuurd-Matsedoonien, uk Makedoonien, (matsedoonsk Македонија, albaansk Maqedonia, amtelk Republik faan Nuurd-Matsedoonien (Република Северна Македонија/Republika Severna Makedonija) as en lun uun Süüduasteuroopa. Sant 1946 wiar Matsedoonien en dial faan Jugoslawien, 1991 as't suwereen wurden. Mä Griichenlun jääw't juarloong stridj auer di nööm, auer't uk uun Griichenlun prowinsen mä disalew nööm jaft. Di 12. Jüüne 2018 as beslööden wurden, dat Matsedoonien di nööm anre skal tu: Република Северна Македонија/Republika Severna Makedonija (Republiik Nuurd-Matsedoonien of Republiik Nuurdmatsedoonien). A prowinsen uun Griichenlun het Uast-Makedoonien an Thraakien, Madel-Makedoonien, Waast-Makedoonien. Makedoonien as uk di nööm faan en grater regiuun üüb a Balkan. Det lingt auer di stoot Nuurd-Matsedoonien henwech iinuun Bulgaarien an Griichenlun. Oner Alexander di Grat lingd det ual Makedoonien widj hen bit Mesopotaamien. www.sobranie.mk: Assembly of the Republic of Macedonia Stootelk Statistik Büroo International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, April 2008 http://www.welt-blick.de/staat/mazedonien/bruttoinlandsprodukt.html (ufrepen di 18. Janewoore 2009) Official Journal of the European Communities: Prowisoorisk code. Fulkstäälang 2002 Commonskategorii: Nuurd-Matsedoonien – Saamlang faan bilen of filmer 41.6521.716666666667Koordinaaten: 42° N, 22° O
At Liirk (Charadrius dubius) as en tüüter uun't fögelorder faan a Kuben an Waadfögler an liket at Groonk auer a miaten. Liirk Liirkenjöönke. Ai faanCharadrius dubius Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Liirken Wikispecies hää en artiikel tu: Liirken
At Regiuun Skopje (matsedoonsk Скопски регион, albaansk Rajoni Shkup) as ian faan aacht regiuunen uun Nuurd-Matsedoonien. Det regiuun as uun aacht gemeenen iindiald, ian diarfaan as det hoodstäädgemeen Skopje. Aračinovo Čučer-Sandevo Ilinden Petrovec Skopje mä tjiin stääddialen: Aerodrom Butel Centar Gazi Baba Gjorče Petrov Karpoš Kisela Voda Saraj Čair Šuto Orizari Sopište Studeničani Zelenikovo
At Madeleuropeesk Tidj (sjiisk MEZ, ingelsk CET) as det klooktidj för Madeleuroopa. Hat wikt am ian stünj faan't welttidj UTC uf, as ian stünj föörütj an diaram detsalew üs UTC+1. Uun a somer täält uun Sjiisklun det Madeleuropeesk Somertidj (MESZ), det as at welttidj tau stünj föörütj : UTC+2. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Madeleuropeesk Tidj
A Lik(en)fögel, (mo.) alk, ålken, likenföögel (Corvus monedula of uk Coloeus monedula) as en fögel uun't famile faan a Raawenfögler (Corvidae). A onerslacher skeel en betj uun hör klöör an hör halsring: Corvus monedula cirtensis (Algeerien) Corvus monedula monedula (Skandinaawien) Corvus monedula soemmeringi (Uasteuroopa) Corvus monedula spermologus (Waasteuroopa) Huar a likfögel föörkomt. Aier faan Coloeus monedula (MHNT) Commonskategorii: Likfögler – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Likfögler
Afro-Asiaatisk spriaken (iar uk hamito-semiitisk of semito-hamiitisk näämd) wurd uun Nuurdafrikoo an Fööraasien snaaket. Diar hiar sääks spriakfamilin tu. Egyptisk (Koptisk, so gud üs ütjstürwen). Uun Egypten snaaket'am daalang araabisk, uun't nuurden det spriakwiis faan Kairo Berberspriaken, 19 spriaken uun Nuurdwaastafrikoo, 13,5 miljoon spreegern Semiitisk spriaken, 34 spriaken uun Nuurdafrikoo an Araabien, 261 miljoon spreegern diar hiar fööraal araabisk an hebreewsk tu Kuschiitisk, 45 spriaken uun Nuurduastafrikoo, 38 miljoon spreegern Omootisk, 27 spriaken uun Äthiopien an Sudaan, 4 miljoon spreegern Tschadspriaken, 186 spriaken uun Tschad, Niiger an Nigeeria, 31 miljoon spreegern det as fööraal Hausa Det san sowat 350 enkelt spriaken (tu en dial ütjstürwen) mä 350 miljoon spreegern. Afro-asiaatisk as ään faan sjauer twiigen faan a spriaken uun Afrikoo. Det hää di linguist Joseph Greenberg uun a juaren 1949 bit 1963 ütjfünjen. Jo ööder trii spriakfamilin san: Nilo-Saharaansk spriaken Niger-Kongo spriaken A an B (Bantu) Khoi-San spriaken Üüb Madagaskar snaaket'am nian Afrikoons spriak, det spriak het: Malagasy an hiart tu a Austroneesk spriaken Commonskategorii: Afro-Asiaatisk spriaken – Saamlang faan bilen of filmer
42.50751.52251011Koordinaaten: 42° 30′ N, 1° 31′ O Andorra la Vella [ənˈdorə lə βeʎə] (katalaansk för „Ual-Andorra“; spoonsk Andorra la Vieja, fransöösk Andorre-la-Vieille) as det hoodstääd an mä 22.256 (Stant 31. Detsember 2011) iinwenern det iansagst stääd faan Andorra. Andorra la Vella faan nuurden. Frankrik Foix uun Frankrik (sant 1999) Spoonien Sant Pol de Mar uun Kataloonien, Spaanien (sant 2010) Argentiinien San Carlos de Bariloche uun Argentiinien (sant 2017) Spoonien Valls uun Kataloonien, Spaanien (sant 1967) Bevölkerung nach Parròquia - Department d'estadistíca Commonskategorii: Andorra la Vella – Saamlang faan bilen of filmer
Liechtenstein [ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n], amtelk Fürstendoom faan Liechtenstein, as en banenlun uun Madeleuroopa an en konstitutionel monarchii mä en parlament. Hat leit maden uun a Alpen tesken a Schweiz uun't waasten an Uastenrik uun't uasten. Hoodstääd as Vaduz, an det gratst stääd as Schaan. Basisdaten Fürstentum Liechtenstein, Stant 2. April 2012, Amt für Statistik, ufrepen di 28. April 2012 Human Development Report Office: Liechtenstein – Country Profile: Human Development Indicators ISO 3166-2:LI Wikimedia Atlas: Liechtenstein – Geograafisk an histoorisk koorden Commonskategorii: Liechtenstein – Saamlang faan bilen of filmer 47.1459.5538888888889Koordinaaten: 47° N, 10° O; CH1903: 760425 / 223720
At list faan ISO 3166-2-Codes för Liechtenstein wiset di code för 11 gemeenen faan Liechtenstein. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Liechtenstein LI), di ööder as di code för det gemeen. Di code as tuleetst di 17. April 2007 (PDF) feranert wurden. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
At list faan ISO 3166-2-Codes för Kasachstan wiset di code för 14 regiuunen (kasach. Oblys/Oblystar) an tau stäädregiuunen (kasach. Qala). A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Kasachstan KZ), di ööder as di code för det regiuun (mä 3 buksteewen). Di code as tuleetst di 10. Detsember 2002 (PDF) feranert wurden. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
Kasachstaan (kasachisk Қазақстан/Qasaqstan; rüsk Казахстан/Kasachstaan) as en lun uun Madelaasien tesken at Kaspisk Sia uun't waasten an at Altaibergem uun't uasten. Di gratst dial leit uun Aasien, en letjen dial waasten faan a Uraal struum woort oober tu Uasteuroopa reegent. Dön tjiin gratst stääden uun't lun san: At lun wiar faan 1936 tu 1991 üüs det Kasachs SSR ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. Det wurd 16. Deetsember 1991 suwereen. [1] International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, September 2011 Human Development Index Kazakhstan, citypopulation.de ISO 3166-2:KZ Commonskategorii: Kasachstaan – Saamlang faan bilen of filmer 48.9566.233333333333Koordinaaten: 49° N, 66° O
List es en Sölring Tērp. Hat es det nuurđelkst Tērp fan Dütsklön'. Di Dütsk - Deensk Grensi maakit en Böög nuurđfuar, dat di Nuurđtērper sa üs List me iin ön Dütsklön pasi. Sa kumt et, dat em Denemark sjocht, weđer em tö uasten of tö nuurđen luket. Bi di Haawen fan List köört en Föri hentö Denemark, en diar uur uk masi üđer Skepstuuren önberen. Sent di gurt Renoveering fan di Haawen ön't Bigening fan't Jaardüüsend ken em diar fuul forskelig Kraam koopi (Alte Tonnenhalle). Aur lung Jaaren kür em diar ek fuul üđers üüs Fesk en Iis fing. Ön List es uk dit "Erlebniszentrum Naturgewalten" itüüs, hur em masi liir ken hur di Natuur sa aarbert. Üđer Tērper üp Söl Uthörn Lister Kuuch önt Nordfriesland Lexikon fant NFI Listlön önt Nordfriesland Lexikon fant NFI Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üp Dütsk)
Baikonur as en stääd uun't süüden faan Kasachstan, 200 km uun't uasten faan a Aral-Sia. Det stääd as bekäänd för't Kosmodrom (45° 55′ N, 63° 18′ O45.92222222222263.3) , huar al sant auer 50 juar rakeeten uun a weltrüm skööden wurd. "Sojus"-rakeet, 1975 Satelitenbil faan't stääd, 2002 Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Baikonur
Top-Level-Domains (TLD) san dialen faan domain-nöömer uun't internet. Jo stun rochts faan di rochter ponkt an san det huuchst iindialang. Bispal: Bi det domain frr.wikipedia.org as .org det TLD TLDs wurd iindiald efter: country-code TLDs (ccTLD). Arke lun hää hör aanj TLD. Bispal: .de för Sjiisklun, .nl för a Neederlunen an so widjer internatsionalisiaret ccTLDs (IDN ccTLD) uun ööder skraften üs latiinsk. Bispal: .中国 för Sjiina of .рф för Ruslun generic unsponsored TLDs (uTLD). För aparte apgoowen. Bispal: .com (faan commercial) för grat onernemen of .org för organisatsioonen generic sponsored TLDs (sTLD). Uk för aparte apgoowen, oober faan enkelt onernemen iinracht. Bispal: .gov för regiarangsiinrachtangen uun a USA, .frl för arkenään uun Nuurd-, Uast- an Waastfresklun, .krd för Kurdistaan Commonskategorii: TLDs – Saamlang faan bilen of filmer
A somer as det waremst juarstidj faan at juar. Hat komt efter wos an föör harewst. Uun det meteoroloogisk juar wooret somer faan Jüüne tu August uun a nuurdhualewkuugel an faan Deetsember tu Febrewoore uun a süüdhualewkuugel. At wurd somer komt faan Ualgermaans *sumaraz (Ualfresk: sumur of sumer), wat faan Uur-Indogermaans *sm̥-h₂-ó- komt. De italjeens komponist Antonio Vivaldi stääld a somer uun sin werk Dön Fjauer Juarstidjen diar: Somersankiar
A wonter as det kulst juarstidj faan at juar. Hat komt efter harewst an föör wos. Uun det meteoroloogisk juar wooret wonter faan Deetsember tu Febrewoore uun a nuurdhualewkuugel an faan Jüüne tu August uun a süüdhualewkuugel. At wurd wonter komt faan Ualgermaans *wintruz (Ualfresk: winter). De italjeens komponist Antonio Vivaldi stääld a wonter uun sin werk Dön Fjauer Juarstidjen diar: Alerhiligen sat a wonter üüb a wiligen. Blaft 'ar en liap de wonter auer, do teft hat üüb en lik. Diar hiart en stringen wonter tu, iar en wulew de öler uuntingt. Efter laachtems jaft at leewen noch en klünj wonter. En fleeg, diar de wonter auer uun dörnsk leewin blaft, bringt lok. Flä a gräges ääder efter't nuurden, do as a wonter bal föörbi. Ian kriik (ruk) maaget noch neen wonter. Kem a gräges ääder üüb en harrewstem, do jaft at ääder wonter. Krep a wörmer jip iin uun a grünj, do fu wi en harden wonter. Mist hee wonter (uastwinj) uun a kist. Snä ütj süüdwaast jaft wonter ütj nuurduast. Wan a daar began tu lingen, begant a wonter tu stringen (saat a wonter det üüb twingen). Wan a wilj swaanen tu üs kem, fu wi en
Listen fooan da isotoope Liste foon Isotoope/1. Perioode Liste foon Isotoope/2. Perioode Liste foon Isotoope/3. Perioode Liste foon Isotoope/4. Perioode Liste foon Isotoope/5. Perioode Liste foon Isotoope/6. Perioode Liste foon Isotoope/7. Perioode Liste foon Isotoope/8. Perioode