rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Di Etiopisk kalender as di kalender, di uun Etiopien brükt woort. A juaren luup di Gregoriaans kalender sööwen juar an amanbi aacht muuner bääftuun. Det kalenderjuar begant di 11., of uun't juar föör en skregeljuar di 12. September. Det etiopisk juar 2000 begand sodenang di 12. September 2007. Uk di etiopisk kalender gongt üüb det juar turag, huar Jiises Krast bäären wurd, man det wiar uun't juar 5500 efter't skeeben faan a welt - üs am doomools mend. A juaren efter Jiises san gebursdai wurd ዓመተ ምሕረት (amätä mïhrat; „a juaren faan't barmhartaghaid“; ufkört: ዓ.ም.) näämd. A juaren föör Krast wurd ei turag tääld, jo began uun't juar 5493 f.Kr. tu täälen an ling do bit tu't juar 8. Jodiar juaren wurd ዓመተ ዓለም (amätä aläm; „juaren faan a welt“) näämd an mä ዓ.ዓ. ufkört. Di etiopisk kalender hää 13 muuner, huarbi a iarst 12 leewen 30 daar, di 13. oober man 5 of 6 daar hää. Det as di skregelmuun (Ṗagumen, faan greks: Epagomenen). Kalender Friedrich Karl Ginzel: Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie. Das Zeitrechnungswesen der Völker. Band 3: Zeitrechnung der Makedonier, Kleinasier und Syrer, der Germanen und Kelten, des Mittelalters, der Byzantiner (und Russen), Armenier, Kopten, Abessinier,
◄ | 5. juardüüsen f.Kr. | 4. juardüüsen f.Kr. | 3. juardüüsen f.Kr. | ► Det 4. juardüüsen f.Kr. begand mä't juar 4000 f.Kr. an hääl mä't juar 3001 f.Kr. ap. 3761 f.Kr.: Efter a gluuw faan a Juuden as a welt skeeben wurden. Diaram begant di hebreewsk kalender mä detdiar juar.
Sjiisklun as en lun uun Madeleuroopa. Sin hoodstääd as Berlin, an diar lewe gud 82 miljuun minsken. Uun a Bundesrepubliik Sjiisklun jaft at 16 bundeslunen. A stäädstooten Berlin an Hamborag san ianhaidsgemeenen. Uk Breemen as en stäädstoot, diar hiar oober jo tau stääden Breemen an Breemerhuuwen tu. Niidersaksen Niidersaksen Breemen Breemen Hamborag Hamborag Mecklenborag-Föörpomern Mecklenborag-Föörpomern Saksen-Anhalt Saksen-Anhalt Saksen Saksen Brandenborag Brandenborag Berlin Berlin Tüüringen Tüüringen Hessen Hessen Nuurdrhein-Waastfaalen Nuurdrhein-Waastfaalen Rheinlun-Pfalz Rheinlun-Pfalz Bayern Bayern Baden-Württemberg Baden-Württemberg Saarlun Saarlun Schleswig-Holstian Schleswig-Holstian Sjiisklun as sant 1955 lasmoot faan't NATO. Wikimedia Atlas: Sjiisklun – Geograafisk an histoorisk koorden Commonskategorii: Sjiisklun – Saamlang faan bilen of filmer Statistische Ämter des Bundes und der Länder: Gebiet und Bevölkerung – Fläche und Bevölkerung, Stand: 5. März 2010. Abgerufen am 1. Februar 2010. World Economic Outlook database: April 2021. International Monetary Fund. April 2021. Human Development Report 2020. United Nations Development Programme. 15 December 2020. Statistische Ämter des Bundes und der Länder: Stant faan a iinwenertaalen, Stant: 31. Detsember 2009. Iinwenertaalen faan a gemeenen uun Baden-Württemberg 2020 www.statistikdaten.bayern.de Stand vom 31. Detsember 2020, Fortgeschriebene Bevölkerungszahlen vom 31. Dezember 2020 faan't Amt für Statistik Berlin-Brandenburg, ufrepen di 12. Jüüne 2021 ([1]) (Halep üüb huuchsjiisk). Amt für Statistik Berlin-Brandenburg: Iinwenern
◄ | 7. juardüüsen f.Kr. | 6. juardüüsen f.Kr. | 5. juardüüsen f.Kr. | ► Det 6. juardüüsen f.Kr. begand mä't juar 6000 f.Kr. an hääl mä't juar 5001 f.Kr. ap. 11. September 5493 f.Kr. : Efter a etiopisk kalender woort a welt skeeben. At welttidj begant an lääpt bit tu't juar 8. Diar begant at 'tidj faan't barmhartaghaid'.
Di Janiwaari [janəvo:rə], of Ismuun [ɪsmu:n], es di jest Muun fan't Jaar ön di Gregoriaansk Kalener. Di Janiwaari heer 31 Daagen. Di Noom Janiwaari kumt üt dit Latiinsk (mensis) Ianuarius. Di Muun jit eeđer di Röömsk Gothair Ianus. "Bejewenhaiden uun a Janewoore", wat ön di Ismuun pasiaret es.
Wilhelm Siemens (*1897, †1984) wiar en Söl'ring Dechter. Hans Hoeg en Jürgen Borstelmann haa masi fan sin Dechtings me nii Wiisen iin ön dit Bok Sjung Din Sölring Wiis (2007) ütbraacht. Di Dechtings fan Wilhelm Siemens kum ön masi Anthologien en Saamlingen fuar, man hi heer salev uk hiili Boker ütdönen. Dānen en uk di Saamling Dachtangs fan Hark Martinen sen bi dit Nordfriisk Instituut tö fo of tömendst tö lees. Dechtings Wilhelm Siemens Dechtings sen Tiring en Böör, gur of ring fan wir en Sir, aaft üs Glees sa bros en sköör, ek bünen ön stair en tir. Dechtings sen broket Rüten üt Früger, Wark en Senen; ja skiin ek fiir tö büten, jaar glemen Leecht es benen.
Hans I. (* 2. Febrewoore 1455 uun Aalborghus Sloot, Ålborg; † 20. Febrewoore 1513, uk diar) wiar köning faan Denemark faan 21. Mai 1481, faan Noorweegen faan 20. Jüüle 1483 ap tu san 20. Febrewoore 1513 duas. Hi wiar uk köning faan Sweeden (üüs Hans II.) faan 6. Oktuuber 1497 ap tu 12. Nofember 1501. Hi wiar Hertoog faan Sleeswich an Holstian faan 29. Deetsember 1483 ap tu san duas. Hi wiar de öler köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan köning Christian I. an Dorothea faan Brandenburg. Hi freit 6. September 1478 Christina faan Saksen. Hi wurd iarst uun Graabrødre kloostersark uun Odense begreewen. Hi wurd lääder uun Sankt Knuds Sark, wat uk uun Odense leit, weler begreewen. Sin letjen wiar Hans (1479-1480), Ernst (1480-1500), Christian II. (1481- 1559), Elisabeth (1485-1555) an Frans (1497-1511). Königer faan Denemark (Hüs faan Oldenborig) 1448-1863: Christian I. (1448-1481), Hans I. (1481-1513), Christian II. (1513-1523), Frederik I. (1523-1533), Christian III. (1534-1559), Frederik II. (1559-1588), Christian IV. (1588-1648), Frederik III. (1648-1670), Christian V. (1670-1699), Frederik IV. (1699-1730), Christian VI. (1730-1746), Frederik V. (1746-1766), Christian VII. (1766-1808), Frederik VI. (1808-1839), Christian VIII. (1839-1848), Frederik VII. (1848-1863)
Christian II. (* 1. Jüüle 1481 uun Nyborg Sloot, Nyborg; † 25. Janewoore 1559 uun det suart hool faan Kalundborg Sloot, Kalundborg) wiar köning faan Denemark an Noorweegen an Hertoog faan Sleeswich an Holstian faan 20. Febrewoore 1513 ap tu sin 13. April 1523 ufsaating. Hi wiar uk köning faan Sweeden faan 1. Nofember 1520 ap tu 23. August 1523. Hi wiar de traad köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan köning Hans I. an Christine faan Saksen. Hi freit 12. August 1515 Elisabeth faan Habsburg. Hi wurd uun Sankt Knuds Sark uun Odense begreewen. Königer faan Denemark (Hüs faan Oldenborig) 1448-1863: Christian I. (1448-1481), Hans I. (1481-1513), Christian II. (1513-1523), Frederik I. (1523-1533), Christian III. (1534-1559), Frederik II. (1559-1588), Christian IV. (1588-1648), Frederik III. (1648-1670), Christian V. (1670-1699), Frederik IV. (1699-1730), Christian VI. (1730-1746), Frederik V. (1746-1766), Christian VII. (1766-1808), Frederik VI. (1808-1839), Christian VIII. (1839-1848), Frederik VII. (1848-1863)
Tjabelstünj as as en nuurdfresk raadioprogram, diar uun Kiel maaget woort. Det program woort faan (tu tidj) fiiw studenten maaget, diar bi't uniwersiteet Fresk studiare. Jo beracht auer ales mögelke, auer musiik an buken, of huar jüst auer snaaket woort üüb a welt. Diar san spreegern faan't Sölring, Öömrang, Fering an Frasch fersaamelt. Arke Mundai, klook sääks, woort program maaget, an wat diar ütj bi komt, könst dü hiar üüb: Kiel FM, arke Wäärnsdai faan ian bit tau di eftermade, an üüb OK Westküste, arke Freidai faan njüügen bit tjiin di iarmade, an faan trii bit sjauer di eftermade. Tjabelstünj.de Tjabelstünj on demand
Prof. Dr. phil. Karen Heide Ebert (* 31. Janewoore 1945 uun Söderaanj üüb Fer, † 13. Oktuuber 2016 uun Zürich) wiar en spriakwedenskapswüf. 1970 PhD, Dr. phil., Kiel 1974 Profesoorin Uniwersiteet Marburg 1989 Profesoorin UZH Zürich A grammar of Athpare. München [i.e.] Unterschleißheim. LINCOM Europa, 1997 Camling (Chamling). München [i.e.] Unterschleißheim. LINCOM Europa, 1997 Koḍava. München [i.e.] Unterschleissheim. LINCOM Europa, 1996 Referenz, Sprechsituation und die bestimmten Artikel in einem nordfriesischen Dialekt (Fering). Kiel. Dissertation: Kiel, Phil. Fak., Diss. v. 12.12.1970. Referenz, Sprechsituation und die bestimmten Artikel in einem nordfriesischen Dialekt (Fering). Bredstedt. Nordfriisk Inst., 1971 Sprache und Tradition der Kera (Tschad). Berlin. Reimer, 1975 From Siberia to Ethiopia : converbs in a cross-linguistic perspective. Zürich. Universität Zürich, 2008 Camling texts and glossary. München. LINCOM Europa, 2000 Studies in clause linkage. Zürich. Seminar für Allgemeine Sprachwiss. der Univ., 1993 Literatüür faan of auer Karen Heide Ebert uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek Portree faan't Uniwersiteet Zürich (2010) Anongs uun't bleed tu Karens duas
Ual Egypten ment det lun Egypten uun ualang tidjen. Di egyptisk nööm wiar Kemet, an det ment suart lun efter di suart slober, di a Niil arke juar mäbroocht an det lun früchtboor maaget hää. Sodenang küd Ual Egypten tu en huuchkultuur apwaaks. Diar wiar 31 dynastiin faan könger föör't tidj faan Alexander di Grat. Tu tidjen faan Julius Cäsar wiar Kleopatra VII. könang faan Ual Egypten. Tempel faan Luxor Moolerei uun't grääf faan Ramses IV., uun't Dääl faan a Könger Isistempel faan Philae Mastaba faan Schepseskaf At Sphinx faan Gizeh A püramiiden faan Gizeh, jo san ian faan a sööwen weltwonern Commonskategorii: Ual Egypten – Saamlang faan bilen of filmer
Uun Nuurdfresklun jaft at tjiin Halgen. Wan'am det rocht beluket, san't man njügen, auer ian diarfaan lunfääst wurden as. Hat het man likes noch "Hamborger Halag". A Halgen san wat apartes, auer jo so liach lei, an jo stun auer 40 daar uun't juar oner weeder. Ham sait "lunoner", wan di "Blank Hans" auer at haleg fäärt, ap tu a werwer lingt an somtidjs uk iin uun a hüsang lääpt. Det weeder komt oober ei mätians uunluupen. Wan ei aaltuföl sturem as, do koon'am sogoor to fut troch a waas luup. Diar skal man aleewen hoker mä, diar ham uun a waas ütjkäänt. Hat sjocht diar ei efter ütj, man a priilen uun a waas kön böös jip wurd, wan a flud komt. Iar hää en halagwerew so ütjsen: Halgen haa man bluas saaltweeder uun hör grünj. Diaram skul'am rinweeeder drank. Uun a maden faan a werew jääw't för a tiiren en eeben küül mä weeder, diar sai's "feeting" tu. A minsken hed en "soot", det as oober nään rochten suas, man iarer en tank för drankweeder. Üüb a werew lai en hialer rä faan diten, üüb Fer an Oomram saad'am uk "schaasen". Det wiar det ialang för a halagminsken,
A Sööwen Weltwonern wiar en rä faan grat bauwerken. Tuiarst hää diar di skriiwer Herodot (am 450 f.Kr.) auer beracht. Hingin guarder faan Semiramis Riis faan Rhodos Könangsgrääf faan Halikarnassos Ialtürn Pharos faan Alexandria Püramiiden faan Gizeh Tempel faan Artemis uun Ephesos Zeus-Stunbil faan Olympia Daalang stun diar bluas noch a püramiiden faan Gizeh faan. Uk uun ööder dialen faan a welt jääw't gewaltag bauwerken, man diar wost Herodot niks faan. Of jo san iarst leeder kimen. Sodenang as 2007 en list faan a Nei Sööwen Weltwonern apsteld wurden: Chichén Itzá üüb Yucatán (Mexiko) Sjineesk Müür (Sjiina) Cristo Redentor uun Rio de Janeiro (Brasilien) Koloseum uun Rom (Italien) Machu Picchu Inkastääd uun a Anden (Peru) Petra Felsenstääd (Jordanien) Taj Mahal (Indien) Commonskategorii: Sööwen Weltwonern – Saamlang faan bilen of filmer
21. Mei: Hans I. wurd köning faan Denemark. 22. Mei: Bayezid II. wurd sultaan faan det Osmaans Rik. 07. Marts: Baldassare Peruzzi, italjeens architekt an konstmooler († 1536) 01. Jüüle: Christian II., köning faan Denemark, Noorweegen an Sweeden, hertooch faan Sleeswich an Holstian († 1559) 27. Janewoore: Nikolaus Wulf, baskop faan Sleeswich (* amanbi 1395) 21. Mei: Christian I., köning faan Denemark, Noorweegen an Sweeden, hertoog faan Sleeswich an graaf faan Oldenborig, Delmenhorst, Holstian-Rendsborig an Holstian (* 1426) 28. August: Alfons V., köning faan Portugal (* 1432)
1513 wiar det tretanjst juar faan det 16. juarhunert. 09. September: Uun a Slacht bi Flodden stoorew köning Jaakob IV. faan Skotlun. Sin dring, Jaakob V., wurd köning. 08. Febrewoore: Daniele Barbaro, venesiaans wedenskapsmaan an poliitiker († 1570) 14. Febrewoore: Domenico Ferrabosco, italjeens schongster, kapelmääster an komponist († 1574) 15. Marts: Hedwig Jagiellonica, polnisk prinsesin an kurfürstin faan Brandenborig († 1573) 04. Jüüne: Niels Hemmingsen, deensk ewangeelisk teoloog, filoloog an skuulreformer († 1600) 21. Oktuuber: Adrian Albinus, tjiisk rochtswedenskapsmaan († 1590) 23. Deetsember: Thomas Smith, ingels diplomaat († 1577) 09. September: Jaakob IV., köning faan Skotlun (* 1473)
26. Jüüne: Richard III. wurd köning faan Ingelun. 20. Jüüle: Hans I. wurd köning faan Noorweegen. 30. August: Kaarl VIII. wurd köning Frankrik. 04. Febrewoore: Ridolfo Ghirlandaio, italjeens konstmooler († 1561) 14. Febrewoore: Babur, grünjleier an hersker faan det Mogulrik uun Inje († 1530) 06. Marts: Francesco Guicciardini, poliitiker an histooriker faan Florens († 1540) 06. April: Raffael, itajeensk konstler († 1520) 10. Nofember: Martin Luther, tjiisk refoormaator († 1546) 09. April: Köning Eduard IV. faan Ingelun (* 1442) 16. Jüüle: Alvise Cadamosto, hanelsmoon an siafaarer faan Venedig (* amanbi 1432) 30. August: Ludwig XI., köning faan Frankrik (* 1423)
1501 wiar det iarst juar faan det 16. juarhunert. 18. Mei: Isabella faan Uasterrik, deensk köningin († 1526) 17. Jüüne: Johann I. Albrecht, köning faan Poolen (* 1459) 15. August: Konstantinos Laskaris, bisantiinsk geliard, klassisk filoloog an humanist (* 1434)
18. Mei: Giovanni Mocenigo wurd Doge faan Venedig. 17. April: Giorgione, italjeens konstmooler († 1510) 22. Jüüle: Philipp I., köning faan Spaanje († 1506) 06. Deetsember: Baldassare Castiglione, italjeens skriiwer an diplomaat († 1529) 19. Febrewoore: Marco Zoppo, italjeens konstmooler (* 1433) 05. Mei: Andrea Vendramin, Doge faan Venedig (* 1393)
Christian I. (* 1426; † 21. Mei 1481 uun Kopenhuuwen Sloot, Kopenhuuwen) wiar graaf faan Oldenborig an Delmenhorst faan 14. Febrewoore 1440, köning faan Denemark faan 1. September 1448 an Noorweegen faan 13. Mei 1450 ap tu san duas. Hi wiar uk köning faan Sweeden faan 23. Jüüne 1457 ap tu 23. Jüüne 1464. Hi wiar uk hertooch faan Sleeswich an graaf faan Holstian-Rendsburg (faan 1474 hertoch faan Holstian) faan 5. Marts 1460 ap tu san duas. Hi wiar de iarst köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Sin letjen wiar Oluf (1450-1451), Knud (1451-1455), Hans I. (1455-1513), Margaret (1456-1486) an Frederik I. (1471-1533). Königer faan Denemark (Hüs faan Oldenborig) 1448-1863: Christian I. (1448-1481), Hans I. (1481-1513), Christian II. (1513-1523), Frederik I. (1523-1533), Christian III. (1534-1559), Frederik II. (1559-1588), Christian IV. (1588-1648), Frederik III. (1648-1670), Christian V. (1670-1699), Frederik IV. (1699-1730), Christian VI. (1730-1746), Frederik V. (1746-1766), Christian VII. (1766-1808), Frederik VI. (1808-1839), Christian VIII. (1839-1848), Frederik VII. (1848-1863)
Frederik I. (* 7. Oktuuber 1471 uun Haderslevhus, Haderslev; † 10. April 1533 uun Gottorp Sloot, Gottorp) wiar faan 1490 hertoog faan Sleeswich an Holstian an köning faan Denemark faan 13. April 1523 ap tu san duas. Hi wurd köning efter’t ufsaating faan san bruler köning Christian II.. Hi wiar de fjuard köning faan’t Hüs faan Oldenborig. Hi wiar dring faan köning Christian I. an Dorothea faan Brandenborig. Hi wurd uun Sleeswich Doomsark begreewen. Frederik wiar 7. Oktuuber 1471 uun a sloot Haderslevhus uun’t steed Haderslev bäären, wat dial faan’t Hertoochdoom Sleeswich wiar. Hi wiar de fjuard dring faan Köning Christian I. faan Denemark, Noorweegen an Sweeden an sin wüf Dorothea faan Brandenborig, diar det jongst foomen faan Markgraaf Johann faan Brandenborig wiar. Frederik freid 10. April 1502 Anna faan Brandenborig, diar foomen faan Johann Cicero, Kuurfüürst faan Brandenborig an Margarete faan Saksen wiar. Jo hed tau letjen: Christian III. (1503-1559), diar lääder köning wiar an Dorothea faan Denemark (1504-1547), diar lääder Albrecht, hertooch faan Preussen, freid. Anna faan Brandenborig stoorew 5. Mei 1514 uun’t ääler faan seeks-an-twuntig. Fjauer juar lääder freid hi 9. Oktuuber 1518 Sophie faan Pommern, diar foomen faan Bogislaw, hertooch faan Pommern wiar. Jo hed seeks
1503 wiar det traad juar faan det 16. juarhunert. 10. Marts: Ferdinand I., keiser fan det Hilig Röömsk Rik († 1564) 12. August: Christian III., köning faan Denemark an Noorweegen († 1559) 11. Febrewoore: Elisabeth of York, köningin faan Ingelun (* 1466) 07. April: Sofia Palaiologina, Gratfürst Iwan III. faan Moskau sin naist wüf an Keiser Konstantin IX. Palaiologos faan det Uaströömsk Rik sin nichte (* amanbi 1448) 03. Jüüle: Pierre d'Aubusson 40. gratmääster faan a Johanniiterorden (* 1423) 18. August: Aleksander VI., paap faan 1492 tu 1503 (* 1431) 17. September: Giovanni Pontano italjeens humanist an dachter (* 1429) 18. Oktuuber: Pius III., paap faan September tu Oktuuber 1503 (* 1439) 23. Nofember: Margaret of York, hertoochin faan Burgund (* 1446) 14. Deetsember: Sten Sture de Ääler, sweeds stootsmaan (* 1440) 28. Deetsember: Piero di Lorenzo de' Medici, hersker faan Florens (* 1472)
1504 wiar det fjuard juar faan det 16. juarhunert. 22. Marts: Antonio Francesco Grazzini, italjeens dachter († 1584) 14. August: Enevold Sövenbröder, hoofmääster faan hertooch Friedrich I. faan Sleeswich an Holstian an baskop faan Sleeswich (* ünbekäänd) 26. Nofember: Isabella I., köningin faan Kastiilien (* 1451)
1510 wiar det tjiinst juar faan det 16. juarhunert. 21. April: Lübeck ferklaaret jin Denemark a krich. Ünbekäänd dootem Det Pskow Republiik wurd dial faan det Moskau Gratfürstendoom. 12. Marts: Mihnea I., fürst faan't Walachei (* amanbi 1462) 17. Mei (begreewen): Sandro Botticelli, italjeens konstmooler (* 1445)
1511 wiar det elwenst juar faan det 16. juarhunert. 02. April: Ashikaga Yoshiharu, jaapaans Shōgun († 1550) 09. Jüüle: Dorothea von Sachsen-Lauenburg, köningin faan Denemark an Noorweegen († 1571) 30. Jüüle: Giorgio Vasari, italjeens hoofkonstler an biograaf († 1574) 24. August: Jean Bauhin, fraansöösk dochter († 1582) 22. Oktuuber: Erasmus Reinhold, tjiisk astronoom an matemaatiker († 1553) 17. Nofember: Jacob Bording, fleemisk dochter († 1560) 21. Deetsember: Erasmus Ebner, tjiisk diplomaat, geliard an stootsmaan († 1577)
1514 wiar det fjauertanjst juar faan det 16. juarhunert. 22. Febrewoore: Tahmasp I., schah faan Persien († 1576) 23. Marts: Lorenzino de’ Medici, italjeens skriiwer († 1548) 31. Deetsember: Andreas Vesalius, belgisk anatoom († 1564) 09. Janewoore: Anne de Bretagne, köningin faan Frankrik (* 1477) 07. Marts: Řehoř Hrubý z Jelení, tschechisk skriiwer, auerseeter an humanist (* amanbi 1460) 11. April: Donato Bramante, italjeens konstmooler an baumääster (* 1444) 03. Mei: Anna von Brandenburg, hertoogin faan Sleeswich an Holstian (* 1487) 28. Nofember: Hartmann Schedel, tjiisk histooriker (* 1440)
1515 wiar det füftanjst juar faan det 16. juarhunert. 25. Janewoore: Christoph Preuss von Springenberg, ungars dachter († 1590) 18. Febrewoore: Valerius Cordus, tjiisk botaaniker, dochter, farmakoloog an natüürforsker († 1544) 12. Marts: Caspar Othmayr, tjiisk prääster, teoloog an komponist († 1553) 28. Marts: Teresa von Ávila, spaans non, sarkenleererin an halig († 1582) 04. April: Ambrosius Lobwasser, tjiisk skriiwer († 1585) 13. Mei: Johann Stigel, tjiisk dachter an retooriker († 1562) 09. August: William Pole, ingels poliitiker († 1587) 22. September: Anna von Kleve, köningin faan Ingelun († 1557) 04. Oktuuber: Lucas Cranach der Jüngere, tjiisk konstmooler an graafiker († 1586) 29. Oktuuber: Vincenzo Borghini, italjeens humanist, skriiwer an kleeriker († 1580) 22. Nofember: Marie de Guise, köningin faan Skotlun († 1560)
1516 wiar det seekstanjst juar faan det 16. juarhunert. Janewoore: Juan Díaz de Solís foon de Río de la Plata uun Argentiinen faan nü. 23. Janewoore: Kaarl V. faan Hapsburg wurd köning faan Spanje. Jüüle: Keiser Selim I. faan det Osmaans Rik ferklaaret a krich jin Mamluk Sultanaat faan Kairo an fool uun iin Syrien iin. 01. Janewoore: Margareta Eriksdotter Leijonhufvud, köningin faan Sweeden († 1551) 13. Janewoore: Adriaen Pauw, holuns kuupmaan an poliitiker († 1578) 14. Janewoore: Herluf Trolle, deensk admiraal († 1565) 21. Janewoore: Georg Sigmund Seld, tjiisk jurist an riksonerkansler († 1565) 18. Febrewoore: Maria I., köningin faan Ingelun an Irlun († 1558) 15. Marts: Alqas Mirza, safawidisk prins († 1550) 02. Febrewoore: Juan Díaz de Solís, spaans siafoorer an ütjfinjer (* 1470) 13. Marts: Vladislav II., köning faan Böömen, Ungarn, Kroatien an Slawoonien (* 1456) 17. Marts: Giuliano di Lorenzo de’ Medici, her faan Florens an hertooch faan Nemours (* 1479)
1520 wiar det twuntigst juar faan det 16. juarhunert. Ferdinand Magellan fanjt det Magellanstruat. (Región de Magallanes y de la Antártica Chilena) Jüüne: Keiser Moctezuma II. faan dön Asteeken wurd ufsaat. San bruler Cuitláhuac wurd keiser. 30. September: Süleyman I. wurd sultaan faan det Osmaans Rik. Oktuuber: Cuauhtémoc wurd keiser faan a Asteeken efter san unkel Cuitláhuac san duas. 01. August: Sigismund II. August, köning faan Poolen, gratfürst faan Liitauen († 1572) 10. August: Madeleine faan Frankrik, köningin faan Skotlun († 1537) 21. August: Bartholomäus Sastrow, tjiisk skriiwer († 1603) 17. September: Laurentius Lindemann, tjiisk rochtswedenskapsmaan an seksisk stootsmaan († 1585) 07. Oktuuber: Alessandro Farnese, italjeens kardinaal († 1589) 06. April: Raffael, itajeensk mooler an architekt (* 1483) 21. September: Selim I., sultaan faan det Osmaans Rik (* 1470)
Christian Peter Hansen es Skuulmaister en Köster üp Söl wesen. Hansen es ön di 28. August (Bārichtmuun) fan 1803 tö Wārel kemen. Stürewen es hi ön di 9. Detsember (Jöölmuun) fan 1879. C. P. Hansen wiar di Dreeng fan Jap Peter Hansen, en diarom wiar hi fuar't Miist üs Krischan Japen of Kiitji Japen bikeent. Hi heer masi aur di Sölring Histoorii ütfünen en āpskrefen. Diar sen da uk Kaarten me ual Fluurnaamen bi ütkemen. Hansen hee en ethnograafisk Saamling fan ual Kraam üs stiinern Kniiwern sa üs üđers, wat di Lir jerer bi 't Hüs her haa. Des Saamling heer Hansen ön sin Bok "Sagen und Erzählungen der Sylter Friesen" (1875) biskrefen, wat em jit ön Antikwariāti fo ken. Me en Diil fan di Saamling es di Museumsaarber fan di Sölring Foriining bigent uuren, en dat "Altfriesische Haus" (Üp Sölring sair em "Ual Hüs") es dit Hüs fan C. P. Hansen wesen. Masi Bokern fan höm sen ütkemen, en di wiar üp Dütsk en Söl'ring skrefen. Diarme heer C. P. Hansen uk fuul diarfuar dönen, dat di Söl'ring Orthografii förter ütbecht uur kür, en hi heer uk masi dechtet. Di diari wiar ja man tö sin Tir ek ialer
06. Marts: Ferdinand Magellan foon Guam ütj. 13. August: En armee oner Hernán Cortés sin feering naam Tenochtitlán. Det Asteek Rik kaam tu aanj. 29. August: En osmaans armee oner keiser Süleyman I. sin feering naam Belgrad. 29. Jüüne: Hertooch Johann faan Sleeswich-Holstian-Haderslev († 1580) 27. April: Ferdinand Magellan, portugiisk siafoorer (* 1480) 13. Deetsember: Manuel I., köning faan Portugal (* 1469)
1523 wiar det trii-an-twuntigst juar faan det 16. juarhunert. 13. April: Frederik I. wurd köning faan Denemark an Noorweegen. 06. Jüüne: Gustav I. Wasa wurd köning faan Sweeden. 29. August: Ulrich von Hutten, tjiisk humanist an skriiwer (* 1488)
28. Mei: Selim II., sultaan faan det Osmaans Rik († 1574) 23. Mei: Ismail I., schah faan Persien, begrünjiger faan det Safawiden-Dünastii (* 1487) 24. Deetsember: Vasco da Gama, portugiisk siafoorer an ütjfinjer faan a siawai tu Inje (* 1469)
15. Janewoore: Elisabeth I. wurd uun Westminster Abbey üüs köningin faan Ingelun krüünet. 01. Oktuuber: Edzard II., graaf faan Uastfresklun, befreid uun Stockholm Katarina faan Sweeden, at foomen faan Gustav I. faan Sweeden. 01. Janewoore: Christian III., köning faan Denemark an Noorweegen (* 1503)
1670 wiar det sööwentigst juar faan det 17. juarhunert. 09. Febrewoore: Christian V. wurd köning faan Denemark an Noorweegen. 12. Mei: August de Stark, kurfürst faan Saksen an köning faan Poolen († 1733) 09. Febrewoore: Frederik III., köning faan Denemark an Noorweegen (* 1609)