rlitschk/wikidir huggingface dataset:
John Locke [dʒɒn lɒk] (* 29. August 1632 uun Wrington bi Bristol; † 28. Oktuuber 1704 uun Oates, Epping Forest, Essex) wiar en ingelsken dochter an filosoof. Locke woort uunsen üs grünjleier faan a liberalismus.. Hi täält tuup mä Isaac Newton an David Hume üs fertreeder faan a britisk empirismus. Bütj Thomas Hobbes (1588–1679) an Jean-Jacques Rousseau (1712–1778) as hi en bedüdenen seenker faan't apkleerang. Sin filosofii hed grat iinflööd üüb't suwereniteetsferklaarang faan a Ferianagt Stooten, at ferfaadang faan a Ferianagt Stooten an at ferfaadang faan't Fransöösk Rewolutsion. An uk leederhen baud flook ferfaadangen faan liberaal stooten üüb jodiar grünlaagen ap. Uun sin buk Two Treatises of Government skrääw Locke, dat en regiarang bluas do legitiim as, wan hat det tustemang faan a regiareten hää, an wan hat a natüürelk grünjrochten Leewent, Freihaid an Eegendoom seeker stelt. Jüst so üs Thomas Hobbes ferträät Locke det teorii faan a selskapsferdrach. Det määcht faan en regiarang hinget diarfaan uf, dat a regiareten freiwalag rochten ufdu. Muar üs Hobbes träät Locke diar för iin, dat at lidj det rocht üüb wederstant hää, wan en regiarang sin rochten masbrükt. Ööders üs bi Hobbes kön a minsken bi Locke oober uk hör rochten ferlees, wan's
Pablo Ruiz Picasso (Ütjspriik üüb Spaans: [ˈpaβlo piˈkaso]; * 25. Oktuuber 1881 uun Málaga, Spanje; † 8. April 1973 uun Mougins, Frankrik) wiar en spaans konstmooler, graafiker an biljhauer. Det wurd toocht, dat hi amanbi 50.000 konstwerken maaget: moolet biljen, teekningen, graafiken, kolaaschen, plastiken an keraamiken. Sin werken san preeget troch en grat fölfual faan konstlerisk ütjdrückskaker an techniiken. A werken ütj sin blä (1901-1904) an roosa (1904-1906) tidjen an’t begrünjigung faan’t Kubismus (1907-1911) tup mä Georges Braque wiar a began faan sin üngeminan luupboon üüs konstler. Tu Picasso sin bekäändst werken hiart at moolet bilj Les Demoiselles d’Avignon (A Foomnen faan Avignon; 1907). Det wurd at kaibilj faan det klasisk modern. Mä ütjnaam faan det monumentaal moolet bilj Guernica (1937), wat en konstlerisk amsaating faan a skreker faan de Spaans Bürgerkrich wiar, het nian öler konstwerk faan det 20. juarhunert at forsking so ütjforderet üüs det Desmoiselles. At motiif faan’t düüw üüb at plakaat, dat hi uun’t juar 1949 för det wäältfreeskongres uun Pariis maaget, wurd aueraal üüb a wäält tu sümbool faan frees. Commons: Pablo Picasso – Saamling faan biljen of filmer Wikiquote: Pablo Picasso (tjiisk) Literatüür faan of auer Pablo Picasso uun a kataloog faan't Tjiisk Natjunaalbibleteek
23. Jüüle: En armee faan Keiser Nikephoros I. faan Büsans naam at hoodsteed faan't Bulgaarenrik, Pliska. 26. Jüüle: At armee faan Keiser Nikephoros I. faan Büsans wurd bi a Slacht uun a Warbitsa-Pas deellaanjen. A keiser fool uun a slacht an san dring Staurakios wurd keiser. 02. Oktuuber: Keiser Staurakios faan Büsans wurd faan sin swooger Michael Rhangabe ufsaatet, diar do keiser üüs Michael I. wurd. ünbekäänd dootem Üüb en eilun uun de Eider struum, slood köning Hemming faan a Deensken frees mä Karl de Grat. Uun en ferdrach wurd tu't iarst de Eider at grens twesken Denemark an't Frankenrik. ünbekäänd dootem Basileios I., keiser faan Büsans († 886) 26. Jüüle: Nikephoros I., keiser faan Büsans (* am 760)
ünbekäänd dootem Keiser Michael I. faan Büsans käänd Karl de Grat üüs keiser faan't Frankenrik. Karl de Grat naam Kataloonien auer. ünbekäänd dootem Domnall mac Ailpín, köning faan Skotlun († 862) Sugawara no Koreyoshi, jaapaans eedelmaan († 880) Wang Yuankui, schineesk generool († 854) Wen Tingyun, schineesk dachter († 870) Janewoore: Staurakios, keiser faan Büsans (* föör 803) ünbekäänd dootem Hemming, köning faan a Deensken (* föör 810)
Hoogi es en Halig bi Heef. Dit es di gurtist fan tiin Haligen. Töhop me Nuurđeroog es Hoogi en Gimiindi ön Nuurđfriislön. Ön di Fering/Aamring Biskriiwing sen di politisk en demograafisk Daaten weeget. Tö Hoogi jert uk di Halig Nuurđeroog, wat süđerk liit. Diar uuni niin Mensken. Nuurđeroog jert sent 1909 di Foriining Jordsand, wat diar Fügelsjuts bidreft. Di Hüüsinger fan di Hooger Mensken lii üp tiin Wereven. Üđers üs di üđer Haligen heer Hoogi en stiinern Dik, wat ombi 1,20 m hoog es. Sa kumt dat Weeter diar ek gans sa lecht üp't Lön. Hoogi heer man dach tau bit füf Mool ön't Jaar "Lönöner". Di Halig liit iin ön di Natsjonaalpark bi Heef, man di jert ek diartö. En Föriskep faart fan Hoogi hentö't Fastlön en töbeek. Fuar di Persoonenforkiir jeft et uk Skepen, wat fan di Ailönen en fan Schlicksiel diar hen faar. Üp Hoogi mut em me Auto köör, man hat jeft niin Tankstair. Sa skel di Autoköörers üp di Halig langsen wat Bensin of Diesel staan haa. Fuul Forkiir uur uk me di "Hingstbusi", gurt Wainer, want Hingster tii, maakit. Dit es man muar wat fuar di Gasten, fuar jam di Halig tö weegi. Di
En materiool koon fääst, luupen of gasfuremt wees. En materiool as do en Gas, wan hör dialen jo frei reer kön an di rüm glikmiatag ütjfal. Diaram as gas uk föl lachter üs luupen of fääst materiool. Det iansagst materiool, wat uun a natuur arke tustant iinnem koon, as weeder (weederdamp, is). Commonskategorii: Gas – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Tabelensaamlang (sjiisk)
Eedelgaasen san det 8. hoodskööl, of (daalang) 18. skööl faan a cheemisk elementen. Tu detdiar seerie hiar sööwen elementen tu: Heelium, Neon, Argoon, Krüptoon, Ksenoon, Radoon an det konstelk ütjwerket element Oganessoon. Det gemiansoom eegenskap faan eedelgaasen as, dat hör elektroonenskel fol besaat as. Diaram reagiare eedelgaasen so gud üs goorei mä ööder elementen. Jo ferbinj jo uk ei mäenööder tu grater moleküülen. Auer Oganessoon as ei föl bekäänd, auer detdiar gas uun a natüür ei föörkomt. Commonskategorii: Eedelgaasen – Saamlang faan bilen of filmer
Lantaan as en cheemisk element mä det ufkörtang La an det atoomnumer 57. Hat as en auergungsmetal. Elementen mä atoomtaalen faan 57 bit 71 san Lantanoiden (iar: Lantaniiden). SIMS-spektrum Elektroonenskel Rian lantaan Commonskategorii: Lantaan – Saamlang faan bilen of filmer Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3. A taalen uun't infobox kem miast faan www.webelements.com CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013. N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemie der Elemente. 1. aplaag. VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, S. 1219. Robert C. Weast (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bit E-145. Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. Uun: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086. Iindraanj tu Lanthan uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA, ufrepen di 30. April 2017 (mä JavaScript).
Aktiinium as en cheemisk element mä det ufkörtang Ac an det atoomnumer 89. Hat as en radioaktiif auergungsmetal. A elementen mä atoomnumern faan 89 bit 103 het Aktinoiden (iar: Aktiniiden). Elektroonenskel Commonskategorii: Aktiinium – Saamlang faan bilen of filmer Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente, S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3. A taalen uun't infobox kem miast faan www.webelements.com Faan detdiar element witj wi ei, hü gefeerelk det as.
A Sööwen Bragen faan Königsberg san bekäänd wurden, auer jo en matemaatisk probleem apwise. Königsberg as apdiald troch di struum Preegel. Sodenang san diar tau stäädheleften rochts an lachts faan di struum an uk tau eilunen. Jodiar stääddialen san mä sööwen bragen ferbünjen, so üs üüb det tiaknang oner. → → → Det fraag wiar, of diar en wai as, so dat dü iansis auer arke brag lääpst. An wan det mögelk as, of dü weder bi di began uunkomst. Leonhard Euler hää 1736 bewiset, dat son "Eulersken" wai uun Königsberg ei mögelk as, auer diar tu arke stääddial en ünlik taal faan bragen feert. Diar mut bluas tau stääddialen (knooter) en ünlik taal faan bragen (kaanter) haa. Jodiar tau stääddialen küd do began an aanj faan en wai wees. Jo ööder stääddialen skel oober en lik taal faan bragen haa, amdat dü diar üüb en neien wai weder wech kem könst. Bi detdiar fraag komt at goorei diarüüb uun, huar a bragen lei, man hü jo mäenööder ferbünjen san. Euler hää det fraag turagfeerd üüb en fraag faan't Topologii. Efter a Ööder Weltkriich sjocht Königsberg hial ööders ütj an het daalang Kaliningrad. Tau bragen jaft at goorei muar, man
Oblast Kaliningrad At Oblast Kaliningrad (rüsk Калининградская область) as det waastermiast an uk det letjst oblast faan Ruslun. Hat woort uk Jantarny Krai (Rääflun) näämd. Hat wiar di nuurdelk dial faan Uastpreußen, an as tu Ruslun kimen efter di Ööder Weltkriich. Daalang leit Kaliningrad tesken Poolen an Litauen an hää nian direkt ferbinjang mä Ruslun. Dön tjiin gratst stääden uun't prowins san: At oblast hää trii stääden (Kaliningrad, Pionerski, Sowetsk), ian siidling mä stäädisk karakter (üüb Rüs: посёлок городского типа possjolok gorodskogo tipa: Jantarny) an 18 stääddistrikten. Faan 1. Janewoore 2021 hää't oblast 22 stäädkreiser (üüb Rüs городские округа gorodskije okruga): Russia: Kaliningrad Oblast, citypopulation.de Kaliningrad Oblast: Region in Northwestern Federal District, citypopulation.de
Kaliningrad Kaliningrad [kaˈliːniːnɡʀaːt] (sant 1946 rüsk Калинингра́д, bit 1946 Königsberg) as det hoodstääd faan't Oblast Kaliningrad. Det wiar ans det sjiisk stääd Königsberg, an as tuup mä't nuurdelk Uastpreußen efter a Ööder Weltkriich tu Ruslun (doomools Sowjetunion) kimen. Hat as näämd efter Michail Iwanowitsch Kalinin. Immanuel Kant, filosoof. Sööwen Bragen faan Königsberg
Uastpreußen wiar en prowins faan't Könangrik Preußen. Det könangrik lai uasten faan't Halag Röömsk Rik, bit di stoot Preußen 1867/71 dial faan't Sjiisk Keiserrik wurd. Efter a Ööder Weltkriich as Uastpreußen apdiald wurden: Di nuurdelk, sjiisk dial kaam tu Ruslun an as nü det Oblast Kaliningrad, di süüdelk dial kaam tu Poolen. Uun 1938 hed at prowins 4 regiarangsbesirken, Allenstein, Gumbinnen, Königsberg an Waastpreußen. Allenstein Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed ään stäädkreis (Allenstein) an 9 lunkreiser: Allenstein Johannisburg Lötzen Lyck Neidenburg Ortelsburg Osterode i. Ostpr. Rößel Sensburg Gumbinnen Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed tau stäädkreiser (Insterburg an Tilsit) an 10 lunkreiser: Angerburg Darkehmen Goldap Gumbinnen Insterburg Niederung Pillkallen Stallupönen Tilsit-Ragnit Treuburg Königsberg Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed ään stäädkreis (Königsberg) an 13 lunkreiser: Bartenstein Braunsberg Fischhausen Gerdauen Heiligenbeil Heilsberg Königsberg (Pr) Labiau Mohrungen Preußisch Eylau Preußisch Holland Rastenburg Wehlau Waastpreußen Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed ään stäädkreis (Elbing) an 5 lunkreiser: Elbing Marienburg (Westpr.) Marienwerder Rosenberg i. Westpr. Stuhm Uastpreußen uun't 13. juarhunert Spriaken uun Uastpreußen am 1905 Prowins Uastpreußen uun't Sjiisk Keiserrik Uastpreußen efter a Iarst Weltkriich Koord faan Uastpreußen Commonskategorii: Uastpreußen – Saamlang faan bilen of filmer Wikisource: Uastpreußen (sjiisk) Waastpreußen
A Preegel (ualpreußisk Preigara of Preigile, rüsk Прего́ля (Pregolja), litauisk Prieglius) as en struum uun't Oblast Kaliningrad, di nuurdelk dial faan Uastpreußen, di daalang tu Ruslun hiart. Preegel uun't Stootelk Fertiaknis faan Struumer an Sian (rüsk) Artikel Preegel uun't Grat Sowjetisk Ensiklopedii (BSE), 3. aplaag 1969–1978 (rüsk) Commonskategorii: Preegel – Saamlang faan bilen of filmer
Charlie Chaplin (* 16. April 1889 woorskiinelk uun London; † 25. Deetsember 1977 uun Corsier-sur-Vevey, Sweits) wiar en britisk schauspeler, regisör, dreibukautoor, schnitmääster, komponist, filmprodusent an koomiker. Commons: Charlie Chaplin – Saamling faan biljen of filmer Wikiquote: Charlie Chaplin (tjiisk)
700 wiar det letst juar faan det 7. juarhunert. ünbekäänd dootem Liutpert wurd köning faan a Lungbiarden. ünbekään dootem Ceolwulf, köning faan Northumbria († 764) Dōkyō, jaapaans buddhistisk mönk an poliitiker († 772) Dschaʿfar as-Sādiq, seekst Imam faan a Imamiten, grünleier faan det iarst islaamisk rochtsskuul († 765) Gaubald, baskop faan Regensburg († 761) Kim Daeseong, koreanisk minister († 774) Virgilius, baskop faan Salzburg († 784) Witta faan Büraburg, baskop faan Büraburg († efter 760) ünbekäänd dootem Cunincpert, köning faan a Lungbiarden (* föör 688) Di Renjie, schineesk beamter (* 630) Disibod, irsk mönk an iinsiidler (* 619) Dōshō, jaapaans buddhistisk mönksgeliard (* 629) Fiannamail, köning faan Dalriada
805 wiar det füft juar faan det 9. juarhunert. 28. Febrewoore: Li Song wurd üüs Shunzong keiser faan Schiina. 05. September: Keiser Shunzong faan Schiina uftoonket an san dring Li Chun wurd üüs Xianzong keiser. ünbekäänd dootem Willerich wurd baskop faan Breemen 28. Febrewoore: Dezong, keiser faan Schiina (* 742)
804 wiar det fjuard juar faan at 9. juarhunert. ünbekäänd dootem At steed Haithabu wurd uun a kroonik faan Einhard tu de iarst feer neemd. At steed wurd wel am 770 grünjlaanjen. 19. Mei: Alkuin (* 732), Riadjiwer faan Karl de Grat
Oklahoma [ˌoʊkləˈhoʊmə] as en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj e mal foon't lönj. Dåt hee 3.956.971 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Oklahoma City. Et mååst foon e diiljstoot läit önj e Great Plains. Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san: Oklahoma heet 77 counties: Kiik uk deer: List foon counties önj Oklahoma Cimarron Texas Beaver Harper Woods Al- falfa Grant Kay Osage Wash- ing- ton No- wa- ta Craig Ottawa Dela- ware Adair Sequoyah Le Flore Mc Curtain Choctaw Bryan Mar- shall Love Jeffer- son Cotton Tillman Jackson Har- mon Greer Beckham Roger Mills Ellis Wood- ward Major Garfield Noble Pawnee Creek Tulsa Rogers Mayes Wa- goner Chero- kee Musko- gee Has- kell Lati- mer Pushma- taha Atoka Johns- ton Carter Step- hens Co- manche Kiowa Washita Custer Dewey Blai- ne King- fisher Logan Payne Lin- coln Okfus- kee Ok- mul- gee Mc Intosh Pitts- burg Coal Ponto- toc Murray Garvin Mc Clain Grady Caddo Canadian Okla- homa Cleve- land Potta- wato- mie Se- mi- nole Hug- hes USA: States, citypopulation.de USA: Oklahoma, citypopulation.de 35.516666666667-97.6Koordinaaten: 35° 31′ N, 97° 36′ W
11. Jüüle: Keiser Michael I. faan Büsans uftoonket. Ian faan sin generoolen, Leo a Armeenier, wurd keiser. 11. September: Ludwig de Froom wurd mäkeiser faan't Frankenrik. Fujiwara no Yoshisuke, jaapaans stootsmaan († 867) Fujiwara no Yoshimi, jaapaans eedelmaan († 867) Li Shangyin, schineesk beamte an dachter († 858) Theophilos, keiser faan Büsans († 842)
808 wiar det aachst juar faan at 9. juarhunert. ünbekäänd dootem At steed Rerik wurd faan Godfred, köning faan a Deensken, tunantmaaget. A hanelslidj faan't steed wurd tu Haithabu fersaat. 27. September: Ninmyō, keiser faan Jaapaan († 850)
809 wiar det njüügenst juar faan at 9. juarhunert. en wosem: Khaan Krum, a hersker faan't Bulgaarenrik, naam't feesting Serdica (daaling Sofia). Ünbekäänd dootem Heondeok wurd köning faan det Silla Köningrik uun Korea. 24. March: Harun al-Raschid, musliimisk kaliif (* 763) 26. March: Liudger, fresk misionaar. 14. July: Ōtomo no Otomaro, jaapaans generool (* 731) ünbekäänd dootem Abbas ibn al-Ahnaf, musliimisk dachter († 750) Aejang, köning faan Silla († 788) Wang Shizhen, schineesk generool († 759)
810 wiar det tjiinst juar faan at 9. juarhunert. ünbekäänd dootem Köning Godfred faan a deensken feert 200 wiikingerskeb uun, am de fresk eeg tu plünjrin, an twoong a hanelslidj 100 pünj salwer tu betaalin. Hi ded bekäänd, dat Nuurdfresklun en deensk teritoorium wiar. Karl de Grat slood en woopenrau mä emir Al-Hakam I. faan Córdoba. Ünbekäänd dootem Draschko, hoodling faan a Abodriiten (* föör 789)
05. Oktuuber: Ludwig de Froom wurd faan paap Stephan IV. üüs keiser faan det Hilig Röömsk Rik krüünet. 12. Jüünüe: Leo III., paap. 04. Oktuuber: Adalwin, baskop faan Regensburg. 28. Oktuuber: Beggo I., graaf faan Toulouse an graaf faan Pariis.
Heliglön (ha. Deät Lun, Dütsk: Helgoland) es en Ailön ön di Nuurđsee en en Gimiindi ön di Krais Pinneberg. Üp Heliglön uuni ombi 1200 Mensken. James Krüss Halunder Spraak Flugplaats_Heliglön-Dünem Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Halaglun - Deät Lun [1] Kaart fan Heliglön, 1909. Me di ual Naamen. Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üp Dütsk)
Deät Lun (Diitsk: Helgoland, Ingelsk: Heligoland) es en eelun uun de Nuurdsee en en gemainde uun de Pinneberri Krais. Iip Lun wuune ungefeer 1200 mensken. De boppersploat fan Lun es 1,0 km2. Med 61,3 m es de Pinneberri de hoochse punk iip Lun. Bi Lun heart uk De Hallem. En dördel fan de mensken iip Deät Lun snakke deät Halunder Friisk. Fel ooleri mensken snakke uk Platdiitsk. De measte mensken snakke Hoogdiitsk. 1814: Med de Freed fan Kiel wür Lun Deel fan de Fereenige Kennungrik 1890: Deer de Ferdrach fan Zanzibar twesken de Fereenige Kennungrik en Diitsklun wür Lun Deel fan Diitsklun Heinrich Claassen James Krüss Fer de iinwuunertaaln djef deät ferskeenigen uungoaben. Deät Statistikamt Nord sooit om-en-bi 1150 mensken (in deät djooar 2010), de gemaindeferwaltung sooit omtrent 1500. En ferkloorung fer de ferskeel med de iinwuunertaaln is de sömmerhiisn de ni deät heele djooar bewuunt sen. Helgoland.de oawer 't Halunder De websid helgoland.de
Det ualpreußisk spriak wiar en waastbaltisk spriak an hiart tu't indogermaans. Hör aanj nööm wiar prūsiska. Fölen men, det uastpreußisk wiar temelk nai bi't ual indogermaans. Hat as uun det regiuun Uastpreußen snaaket wurden. Spriakregiuun uun't madelääler Preußisk stamer uun't 13. juarhunert Di ualpreußisk an sjiisk lutherisk katechismus faan't juar 1545 Wikisource: Ualpreußisk wurdenbuken (sjiisk) Test-Wikipedia üüb Ualpreußisk
Janewoore – 25. Marts: Halleys Komeet apdaaget. 06. Janewoore: Harald II. wurd köning faan Ingelun. 14. Oktuuber: A Slacht bi Hastings twesken Wilhelm faan Normandii an köning Harald II. faan Ingelun. Wilhelm woon a slacht an Harald wurd ambroocht. 15. Oktuuber: Edgar Ætheling wurd köning faan Ingelun. 25. Deetsember: Wilhelm faan Normandii wurd köning faan Ingelun. Edgar Ætheling smeed de nei köning oner. 05. Janewoore: Eduard de Bekeener, köning faan Ingelun (* amanbi 1003) 14. Oktuuber: Harald II., köning faan Ingelun (* amanbi 1022)
Córdoba [ˈkoɾðoβa] as det hoodstäd faan't Prowins Córdoba uun't süüden faan Spoonien. Hat as diar det traadgratst stääd uun Andaluusien. Hör tidj lingt turag bit tu't Röömsk Rik. Tidjwiis wiar Cordoba ian faan a gratst stääden üüb a welt. Cordoba bi a struum Guadalquivir Plaza de la Corredera Mezquita-Catedral (Grat Moschee) Mezquita-Catedral (Grat Moschee) Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero. Iinwenerstatistik faan't Instituto Nacional de Estadística. Commonskategorii: Cordoba – Saamlang faan bilen of filmer
At Prowins Córdoba (spoonsk Provincia de Córdoba) as ian fan aacht prowinsen uun't spoonsk autonoom gemianskap Andaluusien. Hat as 13.771,31 km² grat an täält 799.402 iinwenern (1. Janewoore 2014). Hör hoodstääd as Córdoba. Uun det prowins lei 75 gemeenen, diar tu 8 comarcas tuupslööden san. Iinwenern: Stant 1. Janewoore 2013 Commonskategorii: Prowins Córdoba – Saamlang faan bilen of filmer Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero. Iinwenerstatistik faan't Instituto Nacional de Estadística.
Di Guadalquivir [gu̯aðalkiˈβiɾ] as en 657 km lungen struum uun Spoonien. Di nööm komt faan't araabisk al-wād al-kabir of Wadi al-Kabir, ‏الوادي الكبير‎, DMG al-Wādī l-kabīr, ‚di grat struum‘. Laag uun Spoonien Di Guadalquivir uun Sevilla Müs uun a Atlantik bi Sanlúcar de Barrameda Commonskategorii: Guadalquivir – Saamlang faan bilen of filmer
Wääbkoonkern (Araneae) san det bekäändst order faan a Koonkern (Arachnida), en klas faan Laspuateten. Diar hiar 112 familin mä 4.076 sköölen an 46.986 slacher tu. Jo maage spenwääben, am ööder diarten tu fangen. A. Opisthothelae (Mygalomorphae an Araneomorphae) Actinopodidae - Agelenidae - Amaurobiidae - Ammoxenidae - Amphinectidae - Anapidae - Antrodiaetidae - Araneidae - Archaeidae - Atypidae - Austrochilidae - Barychelidae - Caponiidae - Chummidae - Cithaeronidae - Clubionidae - Corinnidae - Ctenidae - Ctenizidae - Cyatholipidae - Cybaeidae - Cycloctenidae - Cyrtaucheniidae - Deinopidae - Desidae - Dictynidae - Diguetidae - Dipluridae - Drymusidae - Dysderidae - Eresidae - Euctenizidae - Filistatidae - Gallieniellidae - Gnaphosidae - Gradungulidae - Hahniidae - Hersiliidae - Hexathelidae - Holarchaeidae - Homalonychidae - Huttoniidae - Hypochilidae - Idiopidae - Lamponidae - Leptonetidae - Linyphiidae - Liocranidae - Lycosidae - Malkaridae - Mecicobothriidae - Mecysmaucheniidae - Microstigmatidae - Migidae - Mimetidae - Miturgidae - Mysmenidae - Nemesiidae - Nephilidae - Nesticidae - Nicodamidae - Ochyroceratidae - Oecobiidae - Oonopidae - Orsolobidae - Oxyopidae - Palpimanidae - Pararchaeidae - Paratropididae - Penestomidae - Periegopidae - Philodromidae - Pholcidae - Phyxelididae - Pimoidae - Pisauridae - Plectreuridae - Prodidomidae - Psechridae - Salticidae - Scytodidae -
Trilobiten (Trilobita, „Triilaaper“, faan ualgreks τρία tria „trii“ an λοβός lobós „laap“) san en ütjstürwen klas faan Laspuateten (Arthropoda), diar uun't weeder lewet haa. Daalang käänt am 9 ordern faan trilobiten: Agnostida: Oner Kambrium bit Boower Ordovizium. Redlichiida: Oner Kambrium bit Madel Kambrium. Corynexochida: Oner Kambrium bit Madel Devon. Lichida: Kambrium bit Devon. Phacopida: Oner Ordovizium bit Boower Devon. Proetida: Ordovizium bit Perm. Asaphida: Madel/Boower Kambrium bit Boower Ordovizium/Oner Silur. Harpetida: Boower Kambrium bit Leed Devon. Ptychopariida: Oner Kambrium bit Boower Ordovizium. Commonskategorii: Trilobiten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Trilobiten
At Perm as en eerdtidjääler tesken 299 an 251 miljuun juaren föör üüs tidj. At Perm kaam efter't Karboon an föör't Trias. Tesken Perm an Trias san föl diarten an plaanten ütjstürwen. At Perm as det jongst süsteem uun't Paleozoikum (eerdualtidj). A eerd uun't Sakmarium (~290 mya) Perm formatjuunen bi Klein Nordende, Kreis Pinneberg Süsteem: Perm (299–251 mya) Serie: Lopingium (Boowerperm) (260,4–251 mya) Kirew: Changhsingium (253,8–251 mya) Kirew: Wuchiapingium (260,4–253,8 mya) Serie: Guadalupium (Madelperm) (270,6–260,4 mya) Kirew: Capitanium (265,8–260,4 mya) Kirew: Wordium (268–265,8 mya) Kirew: Roadium (270,6–268 mya) Serie: Cisuralium (Onerperm) (299–270,6 mya) Kirew: Kungurium (275,6–270,6 mya) Kirew: Artinskium (284,4–275,6 mya) Kirew: Sakmarium (294,6–284,4 mya) Kirew: Asselium (299–294,6 mya) Commonskategorii: Perm – Saamlang faan bilen of filmer
i1 i3 i7 i10 i12 i14 Di Fluuchplaats Hamborag (Hamburg Airport) as en internatjuunaalen fluuchplaats uun Hamborag. Hi as di äälst an daalang (2010) di fiftgratst fluuchplaats uun Sjiisklun. Sant det nei terminal di 25. Mei 2005 det werk apnaam, täält di Hamborger fluuchplaats tu a neimuudisten uun Euroopa. 2016 as hi amnäämd wurden tu Hamburg Airport Helmut Schmidt. "Pressemitteilung Hamburg Airport" faan a 5. Janewoore 2010
Weder (faan ualhuuchsjiisk: wetar = winj) as di tustant faan't onerst laag faan a atmosfeere, at troposfeere uun en was steed üüb a eerd. Hat woort bestemet faan a sanstrualen an at atmosfeerisk zirkulatsion. Weder woort beskrewen mä a füsikaalisk gratin druk, tempratuur an sachthaid. A meteoroloogen beskriiw det weder efter: Tempratuur Focht Loftdruk Winj Energii Rin of snä Wulken Sicht Aparte wederföörkemen san: Sonerweder Halo (hoof), Fata Morgana Rinböög, Mist Horelwinj Sunsturem Maage rian boosel, do jaft at maaren gud weder. Nem a rok mä bi gud weder, do heest'en, wan't rinjt. Wan a sia bromet, fu wi ööder weder. Commonskategorii: Weder – Saamlang faan bilen of filmer Wikiquote: Weder (sjiisk) Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012