rlitschk/wikidir huggingface dataset:
En pangram as en sats, huar aal a buksteewen faan en alfabeet uun föörkem. Hi woort brükt, am en skraftoort tu ferklaarin, so üs uun det kasje rochts boowen. Man uk am det skriiwen üüb en tastatuur tu ööwin, wurd sok satsen brükt. Victor jagt zwölf Boxkämpfer quer über den großen Sylter Deich. The quick brown fox jumps over the lazy dog. 2013 hää det Nordfriisk Instituut det Tams Jörgensen-prisapgoow auer di best sats uun en fresk spriakwiis ütjlööwet. Üüb a iarst trii plaatsen kaam: Wat schük blä fögler uun jip moder? (fering) Drôvige kij âlje op útfanhûzersbêd yn Swichum. (waastfresk) Gau puid åte üülje foomne bai e schörkewäi. (frasch) Wäädstridj faan't NFI. Archiwiaret faan det originool di 24. September 2015. Ufrepen di 23. Maarts 2013. Commonskategorii: Pangram – Saamlang faan bilen of filmer Anagram Palindroom
Di Vikingland es en Aarbersskep fan di Saipem S.p.A. (Eni S.p.A.), Italien. Jü es sent 2008 fuaral ön Kasachstan önerwai. Fuarof wiar di Vikingland fan 1974 bit 2005 üs Föriskep ön di Skepslinie Röm-Söl' iinset. Dit nii Skep waar ön't Jaar 1973 üp Kiil lair (Hüsemer Skepswerev, Bechningsnumer 1401). Ön di 30. Marts 1974 waar jü üs Vikingland tö Weeter leten. Fan di 24. Mai 1974 ön wiar jü fuar di Kopenhaawener Reederii Lindinger ön di Rømø-Sylt Færgeri A/S, en Diil fan di Lindinger-Reederii ön Rødovre üp Seelön', Deenemark önerwai. Des Firma waar 1979 fan di Fördereederei ön Flensborig aurnomen, wat 1988 en nii Selskep fan di Föri maaketi, di Römö-Sylt-Linie GmbH. Fan ali Selskepen wiar di Vikingland aliweegen twesken Röm en Söl' iinset. Jü waar ön di niigentiger Jaaren ombecht. Dit Skep wiar üs gurter Sesterskep tö dit ialer Föriskep Westerland becht. Di Linie wiar 1963 bigent uuren en her aur di Jaaren masi maaket, höör Kwaliteet en Kapatsiteet tö forbeeteri. Sa wiar di Vikingland uk ek bluat en gurter Skep, em her uk fan benen alis dönen, dat höm üp sin Rais diarme gur tö Wai wiis kür. Fan büten her em di faini Linie fan di Westerland
Asger Juul Linding Lindinger (Beren Fridai, di 13. Oktoober 1916 ön Esbjerg/DK, Storewen Mondai, di 20. September 1999 ön Skodsborg/DK) wiar en deenski Skepsreeder, Generalkonsul, Forfater en Politiker. Hi braacht ön't Jaar 1963 di Föriskepslinie Röm-Söl' üs Rømø-Sild Færgerii A/S ön Havneby üp Röm ön di Gang. Bülow Agro Co. wiar en Diil fan dit Automobiil-Gisjeft F. Bülow & Co., diar waarskiints ön di jest Hualev fan di 50er Jaaren grünet waar. Di Diil Agro Co. her me Mereln töögen Ünkrüür, Slöör en Üntjüch sa üs di Sprüten diarfuar tö dön, diar importiaret en forkoopet waar. Asger Juul Lindinger kām 1946 tö F. Bülow en Co.. Fan 1952 ön her hi al Diili fan di Bülow Trading Co. en biraileti di Hanel. 1953 kām Bülow Agro Co. diartö. Lindinger kür di hiili Kraam ön't Jaar 1956 aurnem, en diarfan waar di Lindinger-Konzern grünet. Di Reederii waar ön't Jaar 1961 grünlair. Lindinger her en Importfirma en maast olterfuul Stjüüren bitaali. Dit wel hi foraneri, aurdat hi meenti, dat hi me en Skep Forleesens maaki kür. Dit slaageti man ek. Dit Skep, diar eeđer sin Wüf Ruth Lindinger neemt waar, braacht jit muar Jil iin, en sa skul Lindinger jit muar "Skat"
Hirs(e) as di nööm faan en hialer rä slacher kurn. Jo hiar tu det plaantenfamile swetgäärs (Poaceae). Det wurd komt faan't ualgermaans hirsa, hirsi of hirso uf an ment so föl üs iidj. Al föör 8000 juar as diar bruad faan maaget wurden. Sorghum Sorghum S. bicolor (Milo, Sokerhirse) S. × drummondii (Sudaangäärs) Millethirsen Brachiaria B. deflexa B. ramosa Coix C. lacryma-jobi Digitaria D. exilis (witj fonio) D. iburua (suart fonio) D. compacta D. cruciata D. sanguinalis Echinochloa E. frumentacea (Jaapanhirse) E. esculenta E. crus-galli E. stagnina E. colona E. pyramidalis (Antiloopengäärs) Eleusine E. coracana (Fangerhirse) Eragrostis E. tef (Teff) E. pilosa Panicum P. miliaceum P. hirticaule = P. sonorum P. sumatrense P. virgatum P. turgidum, P. laetum, P. anabaptistum P. decompositum Paspalum P. scrobiculatum Pennisetum P. glaucum (Parlhirse) Setaria S. italica S. sphacelata, S. pumila, S. verticillata, S. finita, S. parviflora Urochloa U. panicoides U. mosambicensis, U. trichopus, U. brizantha = Brachiaria brizantha Commonskategorii: Millethirse – Saamlang faan bilen of filmer Commonskategorii: Sorghumhirse – Saamlang faan bilen of filmer
Brar Cornelius Roeloffs kām ön di 14. Oktoober 1928 ön Süđerjen/Föör tö Wārel en storev di 22. Marts 2013. Sin Bruarwening wiar di Buererii, diar hi ön di Hofstair fan sin Faađer bit 1955 eeđergingen es. Hi studiareti da Agrārweetenskep en kür diareeđer bal wichtige Kontoorsaarberen bi't Bundslön' aurnem. Sa waar hi Ministeriālreer fuar Agrarstruktuur iin ön't Kiiler Buereriiministeerium. Fuar en Jaar wiar hi uk jit Referent bi't Bunds-Buereriiministeerium. Fan dit Jaar 1990 ön holp hi ön di nii Bundslönen en bech di Buererii diar nii āp, wat fuar't Miist hiilendal nii Struktuuren nöörig her. Uk di Kontoorsbirik iin ön di Ministeerien kür sin Help gur brük, dat ja beeter me di Foraneringen klaarkum kür. Diarom giar Roeloffs 1990 naa Mecklenburg-Vorpommern en waar Staatssekreteer iin ön't Schweriner Buereriiministeerium. Diar kām ön di fjuur Jaaren, diar hi diar wiar, masi bi üt, en Brar C. Roeloffs fing 1998 dit Bundsfortiinstkrüts fan di jest Klasi ön't Bjen. Brar "Botje" Roeloffs her al jer en Saamling aur di Histoorii fan di Buererii en Menskhair üp Föör bigent. Bi forskeligi Stiftingen wiar hi Meföligster en uk Reersman fan't Fak. Bi't Nordfriisk Instituut wiar iin ön di Foriinings-Biraat (1996 - 2012). Hi braacht masi Dokumenti
Dit Bundsfortiinstkrüts es di amtelk Verdienstorden der Bundesrepublik Deutschland, Hat es deling di iinsigsti Orden, diar em ön Dütsklön' jit fo ken. En Fortiinstkrüts skel Liren fo, dir ur di Maten fuul fur di Menskhair ön Dütsklön' dönen haa, fuar't Miist ön Politik, Weetenskep, Selskep of Kultuur. Knud Ahlborn (1949) Matthias Andresen (?) Peter Aniol (1987, 1992) Volker Articus (?) Günter Asmussen (2013) Ute Babbe (2015) Berthold Bahnsen (1971) Willi Berendt (2017) Günther Bertling (2012) Frenz Bertram (2009) Karl-Werner Broska (2006) Ellen Carstensen (2009) Peter Harry Carstensen (1996) Heinrich Clasen (1952) Heinz Clausen (2012) Ludwig Claussen (1968) Peter Cohrs sen. (?) Christa Drigalla (2021) Marius Eriksen (2003) Walter Fiedler (?) Peter Froundjian (2002) Gudrun Fuchs (2015) Dr. jur. Walter Fuglsang (?) Dr. Carl Haeberlin (1954) Jörgen Jensen Hahn (2014) Carsten Johannsen (?) Kurt Hamer (1975, 1981, 1985) Wilhelm J.E. Hansen (?) Salem Hattab (2018) Käte Hinrichsen (2005) Hans Ingwersen (1975) Katharine Ingwersen (?) Hans Jacobs (2007) Hans Jaenisch (1976) Hans Friedrich Jensen (2009) Jürgen Jungclaus (2009) Dieter Kalisch (2012) Hans-Alwin Ketels (1975, 1982) Hauke Koopmann (2009) Peter Kuhlemann (1973) René Leudesdorff (1993) Peter Lustig (2007) Peter Martinen (2013) Horst Möller (2011) Klaus Müller (2010) Ernst Nicol (2013) Claudine Nierth (2018)
Di Fortiinstorden fan't Lön Sleeswig-Holstiin es di hoogsti Ütteekning fan Sleeswig-Holstiin. Ön't Jaar 2008 waar di nii maket; fuarof her em en Sleeswig-Holstiin-Medalje. Johannes Brodersen (2002) Magnus Feddersen (1981) Walter Fiedler Ilse Gertz (2002) Manfred Kamper (2000) Hans-Alwin Ketels Gisela Terheggen (2006) Uwe Tschanter (2002) Friedel Anderson (2011) Ulf Bästlein (2021) Felix Droese (2011) Erk Hassold (2016) Knut Kiesewetter (2012) Karl Ernst Laage (2011) Ingwer Nommensen (2008) Gerd Jürgen "Shanger" Ohl (2019) Frederik Paulsen jr. (2021) Thomas Steensen (2021) Otto-Dietrich Steensen (2008) Inken Völpel-Krohn (2020) Eva Waltemath (2017) Bundsfortiinstkrüts Dannebrogorden Hans-Momsen-Pris
Hans Momsen (* 23.10.1735 ön Faartoft, † 13.09.1811 ön Faartoft) Di 23.10.1735 waar bi du Buer Momme Jensen ön Faartoft en Dreeng beren, diar di Noom Hans Mom(m)sen fing. Hans wiar di taust Seen fan Momme Jensen, en hi wiar en bet swak üp di Biin. Hi waar da aaftinoch "dåt hanerng" of "hennerling" neemt, wat sa fuul üs sneerig Mensk jit. Jens saach hi en Stek Popiir, hurön sin Faađer wat bireeknet en teeknet her, en hi fraageti des, hurom dit diari sa ütsaach. Da sair Momme Jensen: "Luki üp Bualkem eeđer ' Euklids 13 Elementi '. Niisgirig, üs Hans me sin 13 Jaaren wiar, fuan hi dit diari Bok uk bal, man hi kür dit ek gur lees. Dit Bok wiar fan sin Grootfaađer Jens Jakobsen, diar Skullmaister ön Holön' wesen wiar. Sa wiar dit Bok uk üp Holönsk skrewen Hans Momsen nem da en holönsk Biibel en liirti sa fuul Holönsk, dat hi di Euklid forstuun kür. Me 14 Jaaren her hi dit da ek bluat lesen, hi her dit uk sa fiir bigrepen, dat hi diarme aarberei kür. Di Buererii wiar en bet swaar fuar Hans Momsen, en sa tooch hi 1853 naa Dithmarschen, hur hi
Bambusplaanten san en onerfamile faan't swetgäärs (Poaceae). Diar jaft at auer 1500 slacher faan. Jo slacher kön uun 2 triibus iindiald wurd: Bambus (Bambuseae): Jo kön flook meetern huuch wurd an ferholte. Amanbi 1500 slacher. Olyreae: Jo waaks üs gäärs an wurd knaap ans huuger üs ään meeter. Amanbi 130 slacher. Commonskategorii: Bambusplaanten – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Bambusoideae
Bambus het en hialer rä plaanten faan det famile swetgäärs (Poaceae). Jo waaks slaank an kön aal hög meetern huuch wurd an ferholte. Daalang käänt'am 1.447 slacher. At jaft oober uk bambusplaanten faan en öödern triibus, diar ei ferholte. Bambus wääkst uun Aasien, Nuurd- an Süüdameerikoo an uk uun Afrikoo an Austraalien. 500 slacher waaks alian uun Sjiina. A miasten brük det kliima faan a troopen, man uk huuch uun a berger faan a Anden an faan't Himalaja kem jo föör. Bambus wääkst fiks gau, enkelt slacher ään meeter di dai. Man holten hard wurd jo iarst efter juaren. Bambus woort fööraal brükt üs baumateriool an üs braanholt. Jong sprööd woort uk eden, an bambuskurn liket heewer an koon för bruad brükt wurd. En hüs woort mä bambus iinrüst Bambuskurn Jong sprööd Commonskategorii: Bambus – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Bambuseae
Di Hans-Momsen-Pris uur fan di Krais Nuurđfriislön sent 1986 jens ön't Jaar ütdönen. Di Pris es fuar Mensken taacht, diar aur di Maaten fuul fuar di Kultuur ön di Krais dönen haa. Hi jit tö Iaren fan di Buer en Matemātiker Hans Momsen eeđer des. 1986 - Dr. Albert Bantelmann, Schleswig (*08.01.1911 ön Hamborig, †18.09.1999) 1987 - Christine Altstädt, b. Lützen, E Hoorne (*19.02.1918 ön e Hoorne, †20.11.1989) 1988 - Dr. Frederik Paulsen, Aalkersem (*31.07.1909 ön Daagibel †03.06.1997) 1989 - Johannes Petersen, E Hoolme (*17.10.1909 ön Ockholm †02.02.1992 ) 1990 - Karl Michelson, Friedrichstääd (*1921 ön Friedrichstat) 1991 - Konrad Bendsen, Naibel (*02.12.1910 ön Risem †11.03.1994) 1992 - Albert Panten, Naibel (* 1945 ön Soholm) 1993 - Hans-Hermann Petersen, Huuchviöl (*1920 ön Hoogviöl) 1994 - (niin Pris) 1995 - Marie Tångeberg, Efkebel (*1924 ön di Marienkoog) 1995 - Friedrich Johannsen, Tating (*26.06.1915 ön Süderholz †30.10.2001) 1996 - Jakob Tholund, A Wik (*1928 ön Gooting) 1997 - Brar Volkert Riewerts, Hüsem (*30.09.1914 ön Loonham †08.04.2002 ön Mildstedt) 1998 - Christine (Christel) Johannsen, Galmsbel (*1934 ön Naibel) 1999 - Mathilde (Tilla) Lorenzen, Löwenstedt (*1943, †2004) 2000 - Hedwig Schröder, Hüsem (*19.03.1920 uun Wacken (Krs. RD-ECK) †07.07.2010 ön Hüsem) 2001 - Gerd Kühnast,
Rosken (Juncus) san en skööl faan amanbi 300 plaantenslacher un det roskenfamile (Juncaceae). Uun Nuurdfresklun ment am miast di slach Juncus maritimus. Rosken wurd hal brükt, am diar kurwer, skur of maten faan tu flechten. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Rosken Wikispecies hää en artiikel tu: Rosken
Rosken (Juncaceae) san en plaantenfamile uun det kategorii Poales. At jaft amanbi 430 slacher. Distichia Nees & Meyen: 5 slacher uun Süüd-Ameerikoo "Echt" Rosken (Juncus L.): amanbi 300 slacher Haaspuaten (Luzula DC.): amanbi 115 slacher Marsippospermum Desv.: 4 slacher üüb a süüdelk eerdheleft Patosia : 1 slach uun Chiile an Argentiinien: Patosia clandestina (Phil.) Buchenau Oxychloe Philippi: 5 slacher uun a Anden Rostkovia Desv.: 2 slacher üüb a süüdelk eerdheleft Commonskategorii: Rosken – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Rosken
Sokerröör of uk sokerraid (Saccharum officinarum) as en plaant uun det famile swetgäärs (Poaceae). Hat as det wichtagst plaant üüb a eerd, wat soker (Saccharose) leewert. Hat woort oober uk brükt för bio-sprit an för rum. Sokerröör wääkst uun a troopen an subtroopen an leewert amanbi 70% faan a soker üüb a eerd. Uun a juaren 2005 an 2010 as so föl soker wonen wurden (uun t): Brasiilien (422 957 // 717.462) Indien (237.088 // 292.300) Sjiina (87.578 // 111.454) Thailun (49.586 // 68.808) Meksiko (51.646 // 50.422) Pakistan (47.244 // 49.373) Röörsoker as aal wat bilager üs rööwensoker an woort diaram uk muar an muar uun Euroopa brükt. Süddeutsche Zeitung: "Rohr schlägt Rübe", Artiikel faan a 10. Maarts 2010 Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Sokerröör Wikispecies hää en artiikel tu: Sokerröör
Sokerröör of sokerraid (Saccharum) as di nööm faan en hialer rä plaantenslacher uun det famile Poaceae. Faan grat bedüüdang för a büürerei as di slach Saccharum officinarum. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Sokerröör Wikispecies hää en artiikel tu: Sokerröör
At Organisatsioon för Iidj an Büürerei, (efter't ingelsk Food and Agriculture Organization of the United Nations), FAO as en iinrachtang faan a UNO an sat uun Room. Hat skal diarför surge, dat a minsken üüb a eerd nooch an sünj iidj fu. Commonskategorii: FAO – Saamlang faan bilen of filmer
Raidgäärs (Cyperaceae) as en plaantenfamile uun det kategorii Poales mä amanbi 5500 slacher. Jong plaanten san Häänen, (fe.) Heenen. Blysmus Bolboschoenus Botgäärs (Carex) Cladium Zypergäärs (Cyperus) Eleocharis Olgäärs (Eriophorum) Swinsbasen (Isolepis) Kobresia Rhynchospora Schoenus Bobeln (Schoenoplectus) Scirpus Trichophorum Commonskategorii: Raidgäärs – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Raidgäärs
At kliima beskraft det weder, so üs det uun't madel auer flook juaren uflääpt. Laachtmengde Temperatuur faan loft an weeder Mengde faan rin of snä, sjokde faan is Mengde faan focht uun a loft Loftdruk Winj (wai an faard) Ütj jodiar dooten wurd kliimaregiuunen (üüb det koord rochts) bestemet. Istidj Globaal apwarmin Wladimir Köppen Commonskategorii: Kliima – Saamlang faan bilen of filmer
Botgäärs (Carex) as en skööl faan amanbi 2.000 plaantenslacher un det famile faan't Raidgäärs (Cyperaceae). Hat wääkst miast uun kuul of miatag kliima. Carex subg. Carex – 1450 slacher, weltwidj Carex subg. Psyllophora (uk: "Primocarex") – 70 slacher Carex subg. Vignea – 350 slacher, weltwidj Carex subg. Vigneastra (uk: "Indocarex") – 100 slacher, Aasien .. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Botgäärs Wikispecies hää en artiikel tu: Botgäärs
Olgäärs (Eriophorum) as en skööl faan 18 plaantenslacher uun det famile faan't Raidgäärs (Cyperaceae). Jo waaks fööraal uun muuren. E. angustifolium – E. brachyantherum – E. callitrix – E. chamissonis – E. gracile – E. humile – E. latifolium – E. scabriculme – E. scheuchzeri – E. tenellum – E. tolmatchevii – E. transiens – E. vaginatum – E. virginicum – E. viridicarinatum Smäälbleeden Olgäärs (Eriophorum angustifolium) Briadbleeden Olgäärs (Eriophorum latifolium) Eriophorum vaginatum Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Olgäärs Wikispecies hää en artiikel tu: Olgäärs
Swinsbasen (Isolepis) san en skööl faan plaantenslacher uun det famile Raidgäärs (Cyperaceae). I. alpina – I. angelica – I. antarctica – I. aucklandica – I. australiensis – I. basilaris – I. beccarii – I. bicolor – I. brevicaulis – I. bulbifera – I. caligenis – I. carinata – I. cernua – I. congrua – I. costata – I. crassiuscula – I. cyperoides – I. diabolica – I. digitata – I. distigmatosa – I. expallescens – I. fluitans – I. gaudichaudiana – I. graminoides – I. habra – I. hookeriana – I. humbertii – I. humillima – I. hystrix – I. inconspicua – I. inundata – I. inyangensis – I. karroica – I. keniaensis – I. kilimanjarica – I. leptostachya – I. levynsiana – I. ludwigii – I. montivaga – I. moseleyana – I. namaquana – I. natans – I. nigricans – I. oldfieldiana – I. omissa – I. pellocolea – I. pottsii – I. praetextata – I. producta – I. prolifera – I. pseudosetacea – I. pusilla – I. ranko – I. reticularis – I. rubicunda – I. ruwenzoriensis – I. sepulcralis – I. setacea – I. sororia – I. stellata – I. striata – I. subtilissima – I. sulcata
At Olruus(fe.) of uk Smäälbleeden Olgäärs (Eriophorum angustifolium) as en plaant uun det famile faan't Raidgäärs (Cyperaceae). Hat hiart tu't Olgäärs an wääkst uun muuren. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Olruus Wikispecies hää en artiikel tu: Olruus Olruus. Uun: FloraWeb.de.
At swinsbas (Nardus stricta) as en plaantenslach faan det skööl Nardus uun't famile swetgäärs (Poaceae). Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Swinsbasen Wikispecies hää en artiikel tu: Swinsbasen Swinsbas (Nardus). Uun: FloraWeb.de.
Boberrosken (Typhaceae an Sparganiaceae) san en plaantenfamile uun't order Poales. Sparganium S. americanum – S. androcladum – S. angustifolium – S. confertum – S. emersum – S. erectum – S. eurycarpum – S. fallax – S. fluctuans – S. glomeratum – S. gramineum – S. hyperboreum – S. japonicum – S. kawakamii – S. limosum – S. natans – S. probatovae – S. rothertii – S. simplex – S. stenophyllum – S. stoloniferum – S. subglobosum – S. yunnanense Skeeger (Sparganium erectum) Typha T. albida – T. alekseevii – T. androssovii – T. angustifolia – T. austro-orientalis – T. azerbaijanensis – T. biarmica – T. capensis – T. caspica – T. changbaiensis – T. davidiana – T. domingensis – T. elephantina – T. ephemeroida – T. grossheimii – T. incana – T. joannis – T. kalatensis – T. kamelinii – T. komarovii – T. kozlovii – T. krasnovae – T. latifolia – T. laxmannii – T. linnaei – T. lugdunensis – T. minima – T. orientalis – T. pallida – T. paludosa – T. przewalskii – T. schimperi – T. shuttleworthii – T. sinantropica – T. sistanica – T. subulata – T. tichomirovii – T. turcomanica – T. tzvelevii –
Di Iartapel (irpel(öö.), eerdaapel(fe.), Solanum tuberosum), es ön Diili fan Dütsklön, Öösterrik en di Swaits uk üs Erdapfel (Herdöpfel) of Grundbirne (Grumbeer) bikeent. Üp Söl' jeft et Liren, diar Iirtaapler sii, Jiartapeln (Ütspraak üs "Jechtabeln") oof Öört-Aabelern, en jit muar. Em ken al sii, dat des en lewendigi Uurt fan di Söl'ring Spraak es. Meent es da aliweegen di Nüti-Plaant, diar tö di bioloogiski Familii fan di Plaanten, diar ön't Junk wuksi (Solanaceae) jert. Tö des Ker fan Plaanten hiir uk di Tomāti (Solanum lycopersicum), Paprika (Capsicum) en Tabak (Nicotiana). Brükt uur di Iartapel üs en öneriarsk Knolenplaant. Aur di Knolen ken fan di Plaant nii Plaanten wuksi. Di Siid wukset fan Baien ön di green Diil fan di Plaant. Des sen giftig fuar Mensken, diar skel em ek olter fuul fan iit. 2003 wiar di Iartapel dit Greentjüch fan't Jaar ön Dütsklön. Hat jeft üp Söl' jit trii Buern, diar Iartapeln plaanti en forkoopi. Jen diarfan sit twesken Kairem en Munkmērsk, jen ön Kaamp en jen ön Muasem. Di Buer fan Muasem maaket man dit Miist diarfan, di köört di uk üt. Ön Muasem jeft et sagaar en priwāti Iartapel-Auto, diar fuar forskeligi Famiilien-Meföligster iinkoopet en ütköört. Bi di
Bobeln (Schoenoplectus), uk boberrosken(?) san en skööl plaanten uun det famile raidgäärs (Cyperaceae). At jaft wel amanbi 60 slacher. Uun Euroopa kem föör: Schoenoplectus lacustris (L.) Palla Schoenoplectus tabernaemontani (C.C. Gmel) Palla Schoenoplectus litoralis (Schrad.) Palla Schoenoplectus mucronatus (L.) Palla Schoenoplectus pungens (Vahl) Palla Schoenoplectus triqueter (L.) Palla Schoenoplectus supinus (L.) Palla Schoenoplectus × carinatus (Sm.) Palla (Krüsang faan S. lacustris an S. triqueter) Schoenoplectus × kuekenthalianus (Junge) D.H. Kent (Krüsang faan S. tabernaemontani an S. triqueter) Schoenoplectus juncoides (Roxb.) Palla (Syn.: Scirpus juncoides Roxb.; Scoenoplectiella juncoides (Roxb.) Lye), as uun Portugal iinslebet wurden. Commonskategorii: Bobeln – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Bobeln
Heken (Bromus) san en skööl faan plaanten uun det famile Swetgäärs (Poaceae). Jo kem üüb a hialer eerd föör. At jaft wel amanbi 100 slacher, 25 uun Euroopa. Dünemheken M.A. Fischer, K. Oswald, W. Adler: Exkursionsflora für Österreich, Liechtenstein und Südtirol. Traad aplaag, Linz 2008, ISBN 978-3-85474-187-9. Siegmund Seybold (Hrsg.): Schmeil-Fitschen interaktiv (CD-Rom), Quelle & Meyer, Wiebelsheim 2001/2002, ISBN 3-494-01327-6 Commonskategorii: Heken – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Heken
Wiasem (Deschampsia cespitosa) as en plaantenslach uun det famile swetgäärs (Poaceae) an hiart tu a kaatbiarder. Efter GRIN: Deschampsia cespitosa subsp. alpina Deschampsia cespitosa subsp. beringensis Deschampsia cespitosa subsp. borealis Deschampsia cespitosa subsp. brevifolia Deschampsia cespitosa subsp. cespitosa Deschampsia cespitosa subsp. holciformis Deschampsia cespitosa subsp. obensis Deschampsia cespitosa subsp. orientalis GRIN Taxonomy for Plants. Archiwiaret faan det originool di 20. Janewoore 2009. Ufrepen di 1. April 2013. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Wiasem Wikispecies hää en artiikel tu: Wiasem Wiasem. Uun: FloraWeb.de.
Ruad Toost(er) (Holcus lanatus) as en plaantenslach uun det famile Swetgäärs (Poaceae). Risp noch ruad an tutaanj Risp as eeben Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Ruad Tooster Wikispecies hää en artiikel tu: Ruad Tooster Ruad Toost. Uun: FloraWeb.de.
Hönanggäärs of uk hingstgäärs (Holcus) as en skööl faan njügen plaantenslacher uun det famile swetgäärs (Poaceae). Holcus annuus, uun Süüdeuroopa Holcus azoricus, üüb a Atsooren Holcus gayanus Holcus grandiflorus Ruad Toost (Holcus lanatus) Wok Hönanggäärs (Holcus mollis) Holcus notarisii Holcus rigidus Holcus setiger Commonskategorii: Hönanggäärs – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hönanggäärs
Kwegen (Elymus = Roegneria + Elytrigia) san en skööl faan plaantenslacher uun't famile swetgäärs (Poaceae). At jaft wel amanbi 100 slacher. Blä Halem (Elymus arenarius = Leymus arenarius) Dünemkweg (Elymus athericus) Strunkweg (Elymus farctus) "Echt" Kweg (Elymus repens) Commonskategorii: Kwegen – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Kwegen
At Kweg (Elymus repens = Elytrigia repens = Agropyron repens = Triticum repens) as en plaant uun det famile Swetgäärs (Poaceae). Hat komt üüb a hialer eerd föör. At kweg as en wichtag gäärsplaant an woort üs greenfuder för beesten ütjsest. Wan't ham iarst ans briad maaget hää, as't oober knaap noch wech tu fun. Uun Ruslun wurd a ruter eder green of uk kööget eden. Bereegent üüb 100 g fanjst dü uun kwegen: 5 bit 6 % aiwitj 30 bit 40 % soker 150 mg Vitamin C 6 mg Karotin A drüget ruter wurd uk üs tee dronken of uun a medesiin iinsaat. Jo skel a niiren speel. Wichtag bööd tu artiikler auer't sünjhaid M.K.: Die Quecke nutzen, uun: Gemüse, (ütj: Kartofel i ovosci, Heft 6, 1998), Ulmer Verlag, 1999, S. 173 Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Kwegen Wikispecies hää en artiikel tu: Kwegen Kweg. Uun: FloraWeb.de.
Wat menst dü? Vitales / Vitaceae, det order / plaantenfamile Winplaanten, det skööl Vitis Win (slach), di plaantenslach Vitis vinifera Windrüüw, di onerslach Vitis vinifera vinifera / sativa mä aal sin suurten Win (drank), witjwin of ruadwin Wil win, det skööl Parthenocissus