rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Česká Lípa Distrikt as een faan a distrikten faan det Liberec Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 102.998 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Česká Lípa. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Jablonec nad Nisou Distrikt as een faan a distrikten faan det Liberec Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 91.533 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Jablonec nad Nisou. De Lužická Nisa Struum (Lausitzer Neiße) hee sin hood uun a distrikt. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
La Orotava as en stääd an gemeen üüb det Kanaarisk Eilun Teneriffa (Spoonien). Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero. Statistik faan't Instituto Nacional de Estadística. Commonskategorii: La Orotava – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: La Orotava (sjiisk)
Atapaskisk spriaken of Dene spriaken san en twiig faan a Eyak-Atapaskisk spriaken üüb Na-Dene spriaken uun Nuurd-Ameerikoo. Diar hiar amanbi 48 spriaken tu, an 188.000 (±) minsken snaake ian diarfaan üs mamenspriak. Nuurd-Atapaskisk spriaken Ahtna (Atnakenaege’) (80 snaake) Dena’ina (Dena’ina Qenaga) (75 snaake) Deg Xinag (Deg Xinag) (15 snaake) Holikachuk (Doogh Hit'an) (5 snaake) Koyukon (Denaakkʼe) (? snaake) Boower-Kuskokwim (Dinakʼi) (40 snaake) Oner-Tanana (Menhti Kenaga) (30 snaake) Tanacross (Neeʼaanděg) (35 snaake) Boower-Tanana (Neeʼaaneegn) (100 snaake) Nuurd-Tutchone (?) (200 snaake) Süüd-Tutchone (?) (200 snaake) Gwich’in (Gwich’in) (770 snaake) Hän (Hän Hwëch’in) (10 snaake) Tagish (Tāgish) (2 snaake) Tahltan (Dahdzege) (55 snaake) Kaska (Dene K’éh) (400 snaake) Daneza (Beaver) (Dane-ẕaa Ẕáágé ) (? snaake) Sekani (Tsekʼehne) (30-40 snaake) Süüd-Slavey (Dene Dháh ) (2.310 snaake) Nuurd-Slavey (Sahtúot'ı̨nę Yatı̨́ ᓴᑋᕲᖌᑎᑊᐠᓀᐠ ᔭᕱ) (1.235 snaake) Dogrib (Tłı̨chǫ Yatiì) (? snaake) Denesuline (Dëne Sųłiné) (765 snaake) Tsetsaut (Wetaŀ) (†1927 - ütjstürwen) Tsuutina (Tsuut’ina) (? snaake) Nadot’en-Wets’uwet’en (Nadot’en-Wets’uwet’en) (292 snaake) Dakelh (Dakelh) (? snaake) Tsilhqot’in (Tsilhqoxt’in) (? snaake) Nicola (Stuwix, Similkameen, Stuichamukh) († ütjstürwen) Kwalhioqua–Tlatskanai (?) (†1930s - ütjstürwen) Pasiifik-Atapaskisk spriaken Hupa (Na:tinixwe, Dining’xine:wh) (64 snaake) Mattole (?) (†1930s - ütjstürwen) Kato (?) († ütjstürwen) Lassik (?) († ütjstürwen) Nongatl (?) († ütjstürwen) Sinkyone (?) († ütjstürwen) Wailaki
ff p1 p5 At Riisenbergem (tschechisk Krkonoše, poolsk Karkonosze, sleesisk Riesageberge of Riesegeberche) as at huuchst keed faan berger uun Tschechien. A huuchst toop as a Snätoop mä en hööchde faan 1.603 meetern. Commonskategorii: Riisenbergem – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Riisenbergem (sjiisk)
ffpd3pd5 A Snätoop as mä en hööchde faan 1.603,2 m a huuchst toop faan't Riisenbergem an uk faan a Sudeeten uun't gehial. Hi leit üüb a grens tesken Poolen an Tschechien. Commonskategorii: Snätoop – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Snätoop (sjiisk) Literatüür faan of auer Snätoop uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek
f p1 A Sudeeten (poolsk Sudety, tschechisk Krkonošsko-jesenická subprovincie, Krkonošsko-jesenická soustava) san en keed faan berger loongs a grens tesken Tschechien an Poolen. A Sudeeten san son 310 km lung an 30 bit 50 km briad. A huuchst toop as a Snätoop uun't Riisenbergem mä en hööchde faan 1.603 meetern. Commonskategorii: Sudeeten – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Sudeeten (sjiisk)
ffff p1 p5 A Beskiiden (poolsk Beskidy, tschechisk an slowaakisk Beskydy, ukrainisk Бескиди/Beskydy) san en keed faan berger üüb a grens tesken Poolen an a Slowakei. A Beskiiden hiar tu det grater keed faan a Karpaaten. Geoloogisk sen san a Beskiiden en dial faan a Bütjer Waast- an a Bütjer Uastkarpaaten. Commonskategorii: Beskiiden – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Beskiiden (sjiisk)
De Bruntál Distrikt as een faan a distrikten faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 90.971 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Bruntál. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Frýdek-Místek Distrikt as een faan a distrikten faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüduast faan't regiuun. Det 214.587 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Frýdek-Místek. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Karviná Distrikt as een faan a distrikten faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det 242.779 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Karviná. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Nový Jičín Distrikt as een faan a distrikten faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüd faan't regiuun. Det 151.398 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Nový Jičín. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Opava Distrikt as een faan a distrikten faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a maden faan't regiuun. Det 175.777 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Opava. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Ostrava-Steed Distrikt as een faan a distrikten faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurd faan't regiuun. Det 317.322 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Ostrava. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Olomouc Distrikt as een faan a distrikten faan det Olomouc Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 235.441 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Olomouc. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Přerov Distrikt as een faan a distrikten faan det Olomouc Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 128.901 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Přerov. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Prostějov Distrikt as een faan a distrikten faan det Olomouc Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 108.504 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Prostějov. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Chrudim Distrikt as een faan a distrikten faan det Pardubice Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 104.708 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Chrudim. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Pardubice Distrikt as een faan a distrikten faan det Pardubice Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 176.137 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Pardubice. De Ialew Struum (Labe) leept troch a distrikt. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Svitavy Distrikt as een faan a distrikten faan det Pardubice Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 104.000 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Svitavy. A komponist Bedřich Smetana (Friedrich Smetana; 1824-1884) wurd uun Litomyšl bäären. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Ústí nad Orlicí Distrikt as een faan a distrikten faan det Pardubice Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 138.011 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Ústí nad Orlicí. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Domažlice Distrikt as een faan a distrikten faan det Plzeň Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 55.268 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Domažlice. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Plzeň-Süüd Distrikt as een faan a distrikten faan det Plzeň Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 70.131 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Plzeň. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Plzeň-Steed Distrikt as een faan a distrikten faan det Plzeň Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 194.840 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Plzeň. Steeden: Plzeň Starý Plzenec Gemeenden: Dýšina Chrást Chválenice Kyšice Letkov Lhůta Losiná Mokrouše Nezbavětice Nezvěstice Šťáhlavy Štěnovický Borek Tymákov Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Plzeň-Nuurd Distrikt as een faan a distrikten faan det Plzeň Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 80.671 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Plzeň. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Rokycany Distrikt as een faan a distrikten faan det Plzeň Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 49.489 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Rokycany. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Tachov Distrikt as een faan a distrikten faan det Plzeň Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 54.389 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Tachov. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De České Budějovice Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a maden faan't regiuun. Det hee 196.602 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as České Budějovice. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Český Krumlov Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 61.320 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Český Krumlov. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Jindřichův Hradec Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 90.279 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Jindřichův Hradec. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Prachatice Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 50.779 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Prachatice. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Strakonice Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 70.532 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Strakonice. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Tábor Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 102.451 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Tábor. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Blansko Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 109.104 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Blansko. Adamov – Bedřichov – Benešov – Blansko – Borotín – Bořitov – Boskovice – Brťov-Jeneč – Bukovina – Bukovinka – Býkovice – Cetkovice – Crhov – Černá Hora – Černovice – Deštná – Dlouhá Lhota – Doubravice nad Svitavou – Drnovice – Habrůvka – Hodonín – Holštejn – Horní Poříčí – Horní Smržov – Chrudichromy – Jabloňany – Jedovnice – Kněževes – Knínice – Kořenec – Kotvrdovice – Kozárov – Krasová – Krhov – Křetín – Křtěnov – Křtiny – Kulířov – Kunčina Ves – Kunice – Kuničky – Kunštát – Lazinov – Lažany – Letovice – Lhota Rapotina – Lhota u Lysic – Lhota u Olešnice – Lipovec – Lipůvka – Louka – Lubě – Ludíkov – Lysice – Makov – Malá Lhota – Malá Roudka – Míchov – Milonice – Němčice – Nýrov – Obora – Okrouhlá – Olešnice – Olomučany – Ostrov u Macochy – Pamětice – Petrov – Petrovice – Prostřední Poříčí – Rájec-Jestřebí – Ráječko – Roubanina – Rozseč nad Kunštátem
De Břeclav Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 116.482 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Břeclav. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Brno-Steed Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a maden faan't regiuun. Det hee 382.405 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Brno. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Brno-Lun Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 226.442 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Brno. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Hodonín Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 153.607 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Hodonín. Archlebov – Blatnice pod Svatým Antonínkem – Blatnička – Bukovany – Bzenec – Čejč – Čejkovice – Čeložnice – Dambořice – Dolní Bojanovice – Domanín – Dražůvky – Dubňany – Hodonín – Hovorany – Hroznová Lhota – Hrubá Vrbka – Hýsly – Javorník – Ježov – Josefov – Karlín – Kelčany – Kněždub – Kostelec – Kozojídky – Kuželov – Kyjov – Labuty – Lipov – Louka – Lovčice – Lužice – Malá Vrbka – Mikulčice – Milotice – Moravany – Moravský Písek – Mouchnice – Mutěnice – Násedlovice – Nechvalín – Nenkovice – Nová Lhota – Nový Poddvorov – Ostrovánky – Petrov – Prušánky – Radějov – Ratíškovice – Rohatec – Skalka – Skoronice – Sobůlky – Starý Poddvorov – Stavěšice – Strážnice – Strážovice – Sudoměřice – Suchov – Svatobořice-Mistřín – Syrovín – Šardice – Tasov – Těmice – Terezín – Tvarožná Lhota – Uhřice – Vacenovice – Velká nad Veličkou – Veselí nad Moravou – Věteřov – Vlkoš – Vnorovy – Vracov –
De Vyškov Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 92.735 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Vyškov. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Znojmo Distrikt as een faan a distrikten faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 114.552 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Znojmo. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
Microsft Excel of MS Excel as en kompjuuterprogram, an en dial faan det programpakeet MS Office. Hat as maaget för automaatisk bereegnangen uun tabelen. An dö kön diar uk graafiken mä maaget wurd. Det program jaft'at al sant 1985 för Macintosh (MAC-OS) an sant 1987 för Windows. Commonskategorii: MS Excel – Saamlang faan bilen of filmer
Arthur Neville Chamberlain ([ˈɑːθə ˈnɛvɪl ˈtʃeɪmbəlɪn];* 18. Marts 1869 uun Birmingham; † 9. Nofember 1940 uun Reading) wiar en britisk poliitiker faan det Conservative Party, sünjhaidsminister an faan de 28. Mei 1937 tu de 10. Mei 1940 premier-minister faan det Ferianigt Köningrik. Hi as fööraal för sin bütjenpoliitisk Beswichtigungspolitiik (üüb Ingels: Appeasement Policy) bekäänd. Hi onertiikent de 30. September 1938 det München Ufkemen, diaruun at Sudeetenlun uun't Tschechoslowakei tu Tjiisklun den wurd. Efter det tjiisk auerfaal üüb Poolen de 1. September 1939 ferklaaret Chamberlain tau daar leeder a kriich. Hi feerd noch aacht muuner det Ferianigt Köningrik tu sin turagtreeden üüs premier-minister de 10. Mei 1940. Premier-Ministern faan det Ferianigt Köningrik (1902-1955): Arthur Balfour (1902-1905), Sir Henry Campbell-Bannerman (1905-1908), H. H. Asquith (1908-1916), David Lloyd George (1916-1922), Andrew Bonar Law (1922-1923), Stanley Baldwin (1923-1924, 1924-1929, 1935-1937), Ramsay MacDonald (Janewoore-Nofember 1924, 1929-1935), Neville Chamberlain (1937-1940), Winston Churchill (1940-1945, 1951-1955), Clement Atlee (1945-1951).
Bambara, of uk Bamanankan as en Mande spriak uun't famile faan a Manding spriaken. Bambara woort fööraal uun Maali faan ~ 2,8 miljuun minsken snaaket. Hat as nai mä Dioula, diar uun Burkina Faso snaaket woort. Bambara as en wichtag ferkiarspriak uun Waastafrikoo. Bambara woort mä en uunpaaset latiinsk skraft of mä't N’Ko-skraft skrewen. A - a - [a] B - be - [b] C - ce - [t͡ʃ] D - de - [d] E - e - [e] Ɛ - ɛ - [ɛ] F - ef - [f] G - ge - [g] H - ha - [h] I - i - [i] J - je - [d͡ʒ] K - ka - [k] L - ɛl - [l] M - ɛm - [m] N - ɛn - [n] Ɲ - ɲe - [ɲ] Ŋ - ɛŋ - [ŋ] O - o - [o] Ɔ - ɔ - [ɔ] P - pe - [p] R - ɛr - [r] S - ɛs - [s] T - te - [t] U - u - [u] W - wa - [w] Y - ye - [j] Z - ze - [z] Steedenwiis uk: kh - [ɣ] -n - nasaal sh - she
Mandinka as en spriak uun Waastafrikoo, fööraal uun Senegal an Gambia. Hat hiart tu't skööl faan a Manding spriaken, huar uk Bambara, Djuula an Maninka tu hiar. Mandinka woort mä't latiinsk skraft of uk mä't araabisk skraft skrewen, amtelk as oober latiinsk. Mandinka koon uk mä N'Ko skrewen wurd, det hää ham oober ei so trochsaat. Maninka (!) Commonskategorii: Mandinka – Saamlang faan bilen of filmer
Maninka as en spriak uun Waastafrikoo, fööraal uun Guinea. Hat hiart tu't skööl faan a Manding spriaken, diar temelk nai mäenööder san: Bambara, Djuula, Mandinka. Uast-Maninka, of uk Malinke; 1,9 Mio spreegern uun Guinea, 200.000 uun Libeeria an Sierra Leone Maninka / Konyanka; 130.000 spreegern uun Guinea Maninka / Sankaran, of uk Faranah; uun Guinea Boskmaninka, mä Wojenaka, Worodougou, Koro, Koyaga an Mahou; 15.000 spreegern uun't Elfenbianküst Mandinka (!)
Di Atlantische Oseåån as en oseåån twasche Euroopa än Afrikaa önjt ååsten än Ameerika önjt weesten. Önjt norden wårt di oseåån begränsed foon di Nordpoolsiie, önj sööden foon di Söödpoolsiie. Eefter di Grut Oseåån as di Atlantische Oseåån di grutste siie aw e jard.
De Chomutov Distrikt as een faan a distrikten faan det Ústí Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 124.600 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt Chomutov. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Děčín Distrikt as een faan a distrikten faan det Ústí Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 128.449 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Děčín. De Ialew Struum leept troch a distrikt. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Litoměřice Distrikt as een faan a distrikten faan det Ústí Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 117.582 lidj (2022). At hoodsteed faan a distrikt as Litoměřice. De Ialew Struum leept troch a distrikt. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
De Ústí nad Labem Distrikt as een faan a distrikten faan det Ústí Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 118.651 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Ústí nad Labem. De Ialew Struum leept troch a distrikt. Czech Republic: Administrative Division, citypopulation.de
Fehmarn (däänsk Femern) as en eilun uun a Uastsia an en amtfrei stääd uun a Kreis Uastholstian. At ferwaltang sat uun Burg auf Fehmarn. Efter Rüügen an Usedom as Fehmarn at traadgratst sjiisk eilun. A minsken diar lewen faan büürerei an fräämenferkiar. Fehmarn spelet en wichtag rol üs ferbinjang tu Denemark. Fehmarnsundbrag tesken fäästääg an eilun Huuwen Puttgarden för a ferkiar tu Rødby (Denemark) Fehmarn tesken Sjiisklun an Skandinaawien Tesken Puttgarden an Rødby woort tu tidj bi en tunel oner a Fehmarnbelt baud. Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk) Commonskategorii: Fehmarn – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Fehmarn (sjiisk)
Uusedom (poolsk Uznam, wendisk Uznjöm/Uznjom) as en eilun uun a Uastsia, diar gratendials tu Sjiisklun hiart, tu en letjen dial tu Poolen. Uusedom as at naistgratst sjiisk eilun. Hat hiart tu a lunkreis Föörpomern-Greifswald uun Mecklenburg-Föörpomern. Commonskategorii: Uusedom – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Uusedom (sjiisk)
Dena’ina spriak (aanj nööm: Dena’ina Qenaga’) as det atapaskisk spriak faan't Dena’ina fulk (Dena’ina Ht’ana ) uun Nuurd-Ameerikoo. Snaaket woort det faan amanbi 75 minsken fööraal uun Alaska. Boowen-Dena’ina (ingelsk Upper Inlet dialect). Uun Eklutna (Eydlughet), Knik (K’enakatnu), Susitna an Tyonek. K’enaht’ana (ing. Knik Dena'ina) Susitnuht’ana (ing. Susitna Dena'ina) Deel-Dena’ina (den. Kahtnuht’ana Qenaga; ing. Outer Inlet dialect, Kenaitze). Uun Kenai, Kustatan an Seldovia. Kahtnuht’ana (ing. Kenai River Dena'ina) Q’es Dudilent Ht’ana (ing. Skilak Lake Dena'ina) Sqilan Ht’ana (ing. Kenai Lake Dena'ina) Tsaht’ana (ing. Kenai Mountains Dena'ina) Iliamna Dena’ina (ing. Iliamna dialect). Uun Pedro Bay, Old Iliamna an Lake Ilıamna. Inland Dena’ina (ing. Inland dialect). Uun Nondalton an Lime Village. Nundaltinht’ana (ing. Nondalton Dena'ina) Dena’ina ełan shi da Ik san Dena’ina Kahtnuht’ana ełan shida Ik san Kenai Dena’ina łik’a hünj shlik’a man hünj nlik’a dan hünj (sg) velik’a (Nondalton) / belik'a (Kenai) san/hör hünj nalik’a üüs hünj (n)hlik’a jau hünj qevlik’a / qulik'a hör hünj ts’ełq’i ian nutiha tau tuq’i trii dink’i sjauer ch’qilu fiiw k’uzhch’en’i sääks qents’ughi’i sööwen łtaqul’i aacht łq’ich’idi njüügen qeluzhun tjiin ts’ełq’i beq’di elwen Dena’ina Qenaga
Dåt atoom as en submikroskoopisch struktuur, ju önj åle gewöönlik mateerii forkamt. Atoome bestönje üt subatoomische diile: elektroone, protoone än neutroone. Atoome heewe jü draft, ja tu kombiniiren am moleküüle tu bilen. En wåådermoleküül tun biispel bestoont üt tou wååderstufatoome än iinj sörstufatoom. Atoome san da fundamentäle bägstiine foon e kemii än da wårde önj keemische reaksjoone uler tunintemååged. Dåt jeeft bloot 91 tüüpe foon chemische bägstiine unti keemische elemänte, da önj e natuur aw e jard fünen wårde. Ja wårde klasifisiird önj e perioodisch tabäle. Jü klasifikasjoon as grünlaid aw e tål protoone önj dåt atoom. Ouer tüüpe atoome koone künstlik mååged wårde, ouers da san ai stabiil än breege åläiwen ouf eefter natüürlike keemische elemänte döör kärnkliiwing. Atoome foon dåtseelwie elemänt koonen ferschilie radioaktiiwe äinschape hääwe, grünlaid aw e tål neutroone önj e kärn. Atoome mad jüseelwie tål protoone, ouers ünlike tåle neutroone, wårde isotoope foon dåtseelwie keemische elemänt nååmd. Ouerdåt atoome ålewäägens forkaame, san da ål iirhunerte lung fälj foon stuudium. Nütutids ruchte da unersäkinge jam forålem aw kwantum-efäkte, ås önj Bose-Einstein-kondensaat. Jü atoomteorii as en teorii ouer dåt weesen foon e mateeri. Jü teorii säit, dåt åle mateeri üt atoome bestoont. Da griichische filosoofe, ås Leucippus
En Schoguun (japoonsk 将軍, of 征夷大将軍 Seii Taishōgun) wiar en boowerst generaal uun Jaapan tesken at 12. juarhunert an 1867. Sowat üs en Hertooch uun Euroopa. A Schoguunen strääd uun't madelääler leewen jin a Daimyo an a Keisern am at föörmäächt uun't lun. A Schoguunen kaam faan a Samurai uf, en aadelstant. Auer loong juaren hed a Schoguunen at saien uun Jaapan. Luke uk diar: Histoore faan Jaapan Nara-Tidj, 710–794 Heian-Tidj, 794–1185 Kamakura-Tidj, 1192–1333 Edo-Tidj, 1603–1867 Commonskategorii: Schoguunen – Saamlang faan bilen of filmer
A Samurai (japoonsk 侍 ) wiar en stant faan stridjern uun't föörmodern Jaapan. At saien auer a Samurai hed a Daimyo, det wiar a Föörsten uun Jaapan. Mä det halep faan a Samurai küd's jo jin a Schoguunen aplöne, det wiar a Hertööger. Leeder haa a Schoguunen salew at määcht auer a Samurai wonen, an küd a Daimyo weder at määcht ufnem. Commonskategorii: Samurai – Saamlang faan bilen of filmer
A Daimyo (japoonsk 大名) hed at regiunaal määcht uun Jaapan bit 1867, üs Keiser Meiji det lun tu en modernen stoot ambaud. Uun Euroopa hed wi uunsteed a Föörsten, diar en Hertooch onersteld wiar. Sodenang onersted a Daimyo uk a Schoguunen uun Jaapan, tidjwiis haa's jo oober aplönet, an salew at määcht uun't lun auernimen. Tidjwiis auernaam a Daimyos at määcht, man jo küd det lun ei tuuphual. At kaam tu en bürgerkriich. Luke uk diar: Histoore faan Jaapan Muromachi-Tidj, 1333–1573 Sengoku-Tidj, 1477–1600 Edo-Tidj, 1603–1867. A Schoguunen wurd weder her auer't lun. Commonskategorii: Daimyo – Saamlang faan bilen of filmer