rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Belize [beˡliːz] as en stoot uun Madel-Ameerikoo. Üs Belize noch en ingelsk kolonii wiar, hää't "British Honduras" het. Belize hää sääks prowinsen (Districts): Belize District: Belize City (Prowinshoodstääd) Hattieville Ladyville San Pedro Cayo District: Belmopan (Hoodstääd - hiart tu nään district) San Ignacio (Prowinshoodstääd) Benque Viejo del Carmen Spanish Lookout Corozal District: Corozal Town (Prowinshoodstääd) Chunox Consejo Little Belize Louisville Patchacan Progresso Xaibe Orange Walk District: Orange Walk Town (Prowinshoodstääd) Carmelita Guinea Grass San Estevan San Pablo Trial Farm Stann Creek District: Dangriga (Prowinshoodstääd – iar Stann Creek Town) Mullins River Placencia Hopkins Toledo District: Punta Gorda (Prowinshoodstääd) Monkey River Toledo Settlement Belize as sant 1981 lasmoot faan det Commonwealth of Nations. CIA World Factbook: Belize ufrepen di 3. Mei 2010 (ingelsk) International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, April 2008 Human Development Index Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Belize Wikimedia Atlas: Belize – Geograafisk an histoorisk koorden 17.25-88.75Koordinaaten: 17° N, 89° W
Saint-Denis (det ment: Halag Dionysius) as en gemeen an hoodstäd faan't fransöösk eilun La Réunion tesken Mauritius an Madagaskar uun a Indisk Oosean. Det gemeen hää 153.810 iinwenern (Stant 1. Janewoore 2019). Commonskategorii: Saint-Denis – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Saint-Denis (sjiisk)
Basse-Terre (kreoolisk: Bastè, det ment: liach lun) as en gemeen an at hoodstääd faan't fransöösk eilun Guadeloupe uun a Kariibik. Diar wene 9.861 minsken (Stant 1. Janewoore 2019). Commonskategorii: Basse-Terre – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Basse-Terre (sjiisk)
. Boulogne-Billancourt [buˈlɔɲ bijɑ̃ˈkuːʀ] as en stääd uun Frankrik mä 121.583 iinwenern (Stant 1. Janewoore 2019) naibi Pariis. Hat as hoodstääd faan't Arrondissement Boulogne-Billancourt uun't Département Hauts-de-Seine (Regiuun Île-de-France). Commonskategorii: Boulogne-Billancourt – Saamlang faan bilen of filmer
Det Melaky Regiuun as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a waast faan't lun. Det hee 309.805 lidj (2018) . At hoodsteed faan’t regiuun as Maintirano. At regiuun hee fiiw distrikten. Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de
Det Menabe Regiuun as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a waast faan't lun. Det hee 700.577 lidj (2018) . At hoodsteed faan’t regiuun as Morondava. At regiuun hee fiiw distrikten. Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de
Det Sava Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Sava, üüb Fraansöösk: Région de Sava) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 1.123.013 lidj (2018) . At hoodsteed faan’t regiuun as Sambava. Sambava Antalaha At regiuun hee fjauer distrikten. Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de
Det Sofia Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Sofia, üüb Fraansöösk: Région de Sofia) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 1.500.227 lidj (2018) . At hoodsteed faan’t regiuun as Antsohihy. At regiuun hee sööwen distrikten. Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de
Ark elemänt önj e perioodisch tabäle foon da elemänte heet en äin atoomnumer, deer koon huum ma siinj hü maning elemänte önj e kärn san. Önj unlääsen atoome (alsü niinj ione), ma likefoole elektroone büte di kärn as protoone önj e kärn, ålsü da nit-ionisiirde atoome, jeeft di atoomnumer jü tål elektroone. Bai maning prusäse sü as fusjoon wårt e tål protoone önj e atoomkäärn änred, än deerdöör änret di kärn än uk di atoomnumer. Bai mateformel, ferlikinge än sü wider as di atoomnumer di bökstääw Z. Z A Simbool {\displaystyle {}_{Z}^{A}{\text{Simbool}}} Sü wiset dåt koolestufatoom tum biispel aw 6 protoone: 6 12 C {\displaystyle {}_{\ 6}^{12}\mathrm {C} }
ISO 3166-2:BZ At list faan ISO 3166-2-Codes för Belize wiset di code för 6 prowinsen. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Belize BZ), di ööder as di code för at prowins. Nian feranerang faan di code sant 1998. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) Luke uk diar: ISO 3166-2 luncodes ISO 3166-1 luncodes uun domainnöömer
Det Vakinankaratra Regiuun as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a maden faan't lun. Det hee 2.074.358 lidj (2018) . At hoodsteed faan’t regiuun as Antsirabe. At regiuun hee sööwen distrikten. Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de Madagascar: Administrative Division, citypopulation.de
Koord mä aal a koordinaaten: OSM Manchester ([ˈmæntʃɪstə]; harke tu?/i) as det füftgratst steed uun Ingelun. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 567.334 lidj (2020). Det as dial faan det Greater Manchester Steedgrafskap uun det Nuurd Waast Ingelun Regiuun. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Koord mä aal a koordinaaten: OSM Liverpool ([ˈlɪvəˌpuːl]; harke tu?/i) as det traadgratst steed uun Ingelun. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 589.774 lidj (2020). At steed as dial faan det Merseyside Steedgraafskap uun det Nuurd Waast Ingelun Regiuun. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Koord mä aal a koordinaaten: OSM Sheffield ([ˈʃɛfiːld]; harke tu?/i) as en city an det seekstgratst steed uun Ingelun. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 557.039 lidj (2020). Det as dial faan det South Yorkshire Steedgraafskap uun det Yorkshire an a Humber Regiuun. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Koord mä aal a koordinaaten: OSM Leeds ([liːdz]; harke tu?/i) as det sööwenstgratst steed uun Ingelun. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 516.298 lidj (2020). Det as dial faan det West Yorkshire Steedgraafskap uun det Yorkshire an a Humber Regiuun. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Koord mä aal a koordinaaten: OSM Leicester ([ˈlɛstə]; harke tu?/i) as det aachstgratst steed an en city uun Ingelun. At steed leit uun a maden faan't lun. Det hee 472.897 lidj (2020). Det as dial faan det Leicestershire Graafskap uun det Uast Madlunen Regiuun. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Koord mä aal a koordinaaten: OSM Bradford ([ˈbrædfəd]; harke tu?/i) as det tjiinstgratst steed uun Ingelun. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 368.485 lidj (2020). Det as dial faan det West Yorkshire Steedgraafskap uun det Yorkshire an a Humber Regiuun, an madelponkt faan't City of Bradford. United Kingdom: Countries and Major Cities, citypopulation.de
Dene-Jenisejsk spriaken san en nei (2005) spriakfamile uun Aasien (Jenisejsk spriaken) an uun Nuurd-Ameerikoo (Na-Dene spriaken). Diar hiar amanbi 50 spriaken tu, an 190 000 (±) minsken snaake ian diarfaan üs mamenspriak. Jenisejsk spriaken Nuurd-Jenisejsk spriaken Ket spriak (100-500 snaake) Süüd-Jenisejsk spriaken Na-Dene spriaken Tlingit (700 snaake) Eyak-Atapaskisk spriaken Eyak (†2008 - ütjstürwen) Atapaskisk spriaken Ferglik mä Ket an Navajo spriaken. Wikipedia üüb Navajo Вернер, Г.К. Словарь кетско-русский и русско-кетский "Dene-Yeniseic in past and future perspective" by Edward J. Vajda (2008) "The origin of the Na-Dene" by Merritt Ruhlen (1998)
At Krimtataarisk spriak (krimtataarisk Qırımtatar tili, Qırımtatarca, kyrilisk Къырымтатар тили, Къырымтатарджа; of uk: Qırımca [Krimisk] an Qırım Türkçesi [Krimtürkisk]) as det spriak faan a Krimtataaren üüb't hualeweilun Krim. Hat hiart tu a Turkspriaken an woort eder mä en uunpaaset latiinsk skraft of uk kyrilisk skrewen. Wikipedia üüb Krimtataarisk Commonskategorii: Krimtataarisk – Saamlang faan bilen of filmer
At Dobrudscha (rumeensk Dobrogea, bulgaarsk Добруджа (Dobrudža), türkisk Dobruca; uk Trans-Danubien) as en loonskap uun Süüduasteuroopa bi't Suart Sia. Hat leit dialwiis uun Süüduastrumeenien an Nuurduastbulgaarien. Grat stääden diar san Constanța an Tulcea uun Rumeenien an Dobritsch an Silistra uun Bulgaarien. Uun't Dobrudscha woort uk Krimtataarisk snaaket. Commonskategorii: Dobrudscha – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Dobrudscha (sjiisk)
Det as at Swadesh-list för't nuurdfresk. Detheer standardisiaret list feert 100 (kurt list) an 207 (lung list) wurden ap, am a spriaken üüb a eerd tu fergliken an onersjüüken. Sok listen jaft at uuntesken faan a miast spriaken. Di Swadesh-List jit eeđer Morris Swadesh, wat höm dit üttaacht heer. Des es di Swadesh-List fuar di Nuurđfriisk Spreekwiisen. Diabenen staan 100 (Kuurt List) en 207 (Lung List) Uurter, dat em di Forskel biluki ken. Swadesh-Listen jeft et fuar di miist Spraaken üp Warel. Deät es de Swadesh-Les fer 't Noortfriisk. Hiir stun 100 (kürt les) en 207 (loang les) woorten, om de ferskeed’n spreeken tu ferglikken en tu önnerseeken. Fer de measte spreeken iip de welt is soo ’n les moaket. --Lumparland (Diskussion) 09:04, 24. Jun. 2012 (CEST) --Lumparland (Diskussion) 09:27, 24. Jun. 2012 (CEST) Nuurdfresk Fresk V. Tams Jörgensen: snaak friisk - interfriisk leksikon Deutsch - Dansk - Mooring - Fering-Öömrang - Sölring - Halunder - Frysk - English, 132 S., Nordfriisk Instituut, Bräist, 1977 Morris Swadesh an jo Swadesh-listen (uun't sjiisk Wikipedia) Swadesh list (uun't ingelsk Wiktionary)
Milton Keynes [ˌmɪltənˈkiːnz] (ufkört: MK) as en gratstääd an en city uun't groofskap Buckinghamshire, Süüd Uast Ingelun mä son 230.000 iinwenern. Diar sat at ferwaltang faan't Borough of Milton Keynes. Det stääd as iarst uun 1960er juaren üs en new town baud wurden. Commonskategorii: Borough of Milton Keynes – Saamlang faan bilen of filmer
Maidstone as en gratstääd uun Ingelun uun't Regiuun Süüd Uast Ingelun. Hat as ferwaltangstääd faan't Borough of Maidstone, an uk faan't hialer Groofskap Kent. Diar lewe knaap 120.000 minsken. citypopulation.de Commonskategorii: Maidstone – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: Maidstone (sjiisk)
Jenisejsk spriaken san en spriakfamile uun Madel-Sibiirien (Aasien) loongs a struum Jenisej, an san en twiig faan a Dene-Jenisejsk spriaken. Diar hiar amanbi 6 spriaken tu, 5 san al ütjstürwen, an 100-500 minsken snaake det üs mamenspriak. Nuurd-Jenisejsk spriaken Ket spriak (100-500 snaake) Yugh (†1990s - ütjstürwen) Süüd-Jenisejsk spriaken Kott (†1800s - ütjstürwen) Assan (†1800s - ütjstürwen) Arin (†1800 - ütjstürwen) Pumpokol (†1750 - ütjstürwen) https://web.archive.org/web/20121028223548/http://minlang.srcc.msu.ru/kets/g/g_home_en.htm A Multimedia Database of Ket (English) https://web.archive.org/web/20070320100658/http://lingsib.unesco.ru/ru/languages/ket.shtml.htm Кетский язык (Russian) Results from the February 2008 Dene–Yeniseic Symposium A Siberian Link With Na-Dene Languages by Edward Vajda, a proponent of the Yeniseian-Na-Dene connection. Lecture notes on the Ket people by Edward Vajda. Map of the Yeniseian family from the Santa Fe Institute. Comparison of Yeniseian and Na-Dene by Merritt Ruhlen. Yenisseian Etymology by S. A. Starostin. Sino-Caucasian [comparative phonology] by S. A. Starostin. 2005. Sino-Caucasian [comparative glossary] by S. A. Starostin. 2005. Article on Yeniseian languages (Russian) Multimedia Database of Ket Language, Moscow State (Lomonosov) University Ket language vocabulary with loanwords (from the World Loanword Database) Ei ferwaksle mä Ket (Selkupisk), en Selkupisk spriakwiis
Guildford as en grat stääd uun Ingelun mä son 70.000 iinwenern (Stant:2001). Hat as ferwalatangsteed faan't Borough of Guildford, faan't groofskap Surrey, an uk faan't hialer ferwaltangsregiuunSüüd Uast Ingelun. Commonskategorii: Guildford – Saamlang faan bilen of filmer
Windsor [ˈwɪnzə] as en stääd uun Ingelun uun't Groofskap Berkshire. Hat hiart tuup mä Maidenhead tu a distrikt Windsor and Maidenhead. Faan det stääd komt di nööm för't ingelsk aadelshüs House of Windsor uf. Windsor Castle Cambridge Gate Commonskategorii: Windsor – Saamlang faan bilen of filmer Elisabeth II.
Turku (üüb Sweedsk: Åbo) as det seekstgratst steed uun Finlun. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 192.962 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Eegentelk Finlun Lunskap. Finland: Major Cities and Municipalities, citypopulation.de
Rzeszów [ˈʒɛʃuf] as at hoodsteed faan det Karpatenföörlun Prowins uun Poolen. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 179.952 lidj (2011). Üüs SCHE-schuf ütjspreegen. Poland: Subcarpathia Voivodeship, citypopulation.de
At Hüs Glücksburg as en europeesk aadelsfamile. Faan detdiar famile kem flook könger an hertööger uun Euroopa uf. At Hüs Glücksburg as en twiig faan't Hüs Oldenburg, diar bit uun't 11. juarhunert turag lingt. Schleswig-Holstian Hertööger: Friedrich Wilhelm (1816–1831), Karl (1831–1878), Friedrich (1878–1885), Friedrich Ferdinand (1885–1918) Denemark Könger: Christian IX. (1863–1906), Frederik VIII. (1906–1912), Christian X. (1912–1947), Frederik IX. (1947–1972), Margrethe II. (1972-2024), Frederik X. (sant 2024) Griichenlun Könger: Georg I. (1863–1913), Konstantin I. (1913–1917), Alexander (1917–1920), Konstantin I. (1920–1922), Georg II. (1922–1924), Georg II. (1935–1947), Paul (1947–1964), Konstantin II. (1964–1974) Noorweegen Könger: Haakon VII. (1905–1957), Olav V. (1957–1991), Harald V. (sant 1991) Ferianagt Könangrik Prince Philip, Duke of Edinburgh (*1921, †2021), maan faan Könangin Elisabeth II. (1952-2022), an sin efterkemen Commonskategorii: Hüs Glücksburg – Saamlang faan bilen of filmer
En cheemisk reaksioon as en föörgung, huar cheemisk ferbinjangen feranert wurd. Diarbi woort energii apnimen of ufden. A eegenskapen faan materioolen wurd diarbi feranert. Nian cheemisk reaksioonen san soken, huar ham bluas di tustant faan en materiool anert, t.b. wan is smolt. Uk soken, huar a elementen salew jo feranre üs t.b. bi't kialklüüwang faan atoomen, tääl ei üs cheemisk reaksioonen. Cheemisk reaksioonen san flooksis en keed faan muar reaksioonen, diar efterenööder ufluup. Jo wurd mä en reaksioonsliknang beskrewen. A dialen, diar mäenööder reagiare, san reagensien. Ianfach reaksioonen san det, wan en moleküül tu letjer moleküülen of atoomen ütjenööder fäält, of uk wan en grater moleküül faan letjeren tuupwääkst. Wan det gas Kloorweederstoof ( H C l {\displaystyle HCl} ) uun weeder ( H 2 O {\displaystyle H_{2}O} ) apliaset woort, do komt diar saaltsüren bi ütj. Det reaksioonsliknang het: H C l + H 2 O ⟶ H 3 O + + C l − {\displaystyle \mathrm {HCl+H_{2}O\longrightarrow H_{3}O^{+}+Cl^{-}} } Uun diheer faal dää HCl ian H+ uf an woort tu Cl−. Det frei H+ woort faan H2O apnimen, an hat woort tu H3O+. Commonskategorii: Cheemisk reaksioonen – Saamlang faan bilen of filmer
En cheemisk ferbinjang as en dääg (rian) materiool, diar faan ünlik atoomen of moleküülen tuupsaat as. Uun't jindial tu ünrian materiool as det tuupsaatang faan en cheemisk ferbinjang akeroot fäästlaanj, det koon mä en strutktuurformel beskrewen wurd. Am käänt daalang son 150 miljuun cheemisk ferbinjangen. Diar jaft'at sjauer sköölen faan: Molekulaar ferbinjangen, normoolerwiis tesken nianmetalen. Bispal: Kööldioksiid ( C O {\displaystyle CO} 2) Ionisk ferbinjangen (saalten), miast ian metal an ian ööder element. Bispal: Saalt ( N a C l {\displaystyle NaCl} ) Legiarangen faan tau metalen. Bispal: Bronse Kompleks ferbinjangen. Bispal: Hämoglobin Commonskategorii: Cheemisk ferbinjangen – Saamlang faan bilen of filmer
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Fluorweederstoofsüren of Fluorsüren as uun weeder liaset Fluorweederstoof (HF). Fluorsüren as en liasang saner klöör, diar skarep stiremt an huuch giftag as. Hat koon sogoor glääs uungrip an "ferbraant" a hidj. Fluorsüren woort uun a industrii brükt. HF + H 2 O ⟶ F − + H 3 O + {\displaystyle {\ce {HF + H2O -> F^- + H3O^+}}} Iindraanj tu Fluorwasserstoffsäure uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA (mä JavaScript) A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 102. Auflage. de Gruyter, Berlin 2007, ISBN 978-3-11-017770-1, S. 449. Dootenbleed Fluorweederstoofsüren bi Merck, ufrepen di 2011-01-19. Commonskategorii: Fluorweederstoof – Saamlang faan bilen of filmer Fluor
Broomiiden san saalten faan't Broomweederstoofsüren (HBr). Man uk enkelt orgaanisk ferbinjangen mä Broom wurd üs bromiiden betiakent. Bromiiden hual en (negatiif) Br− Anion. Saalten Iisen(III)-broomiid (FeBr3) Iriidium(III)-broomiid (IrBr3) Kaaliumbroomiid (KBr) Liitsiumbroomiid (LiBr) Magneesiumbroomiid (MgBr2) Naatriumbroomiid (NaBr) Rubiidiumbroomiid (RbBr) Salwerbroomiid (AgBr) Orgaanisk ferbinjangen Methylbroomiid (Broommethaan) Methyleenbroomiid (Dibroommethan) Benzylbroomiid (α-Broomtoluol, Broommethylbenzool) Acetylbroomiid (Eetjsürenbroomiid) Commonskategorii: Bromiiden – Saamlang faan bilen of filmer
Joodiiden (daalang uk: Iodiiden) san saalten faan't Joodweederstoofsüren (JI). Det san ferbinjangen faan Jood miast mä metalen. Alumiiniumiodiid Amooniumiodiid Antimon(III)-iodiid Arseen(III)-iodiid Baariumiodiid Bismut(III)-iodiid Luad(II)-iodiid Baariumiodiid Kadmiumiodiid Tseesiumiodiid Kaaliumiodiid Kööber(I)-iodiid Litsiumiodiid Magneesiumiodiid Naatriumiodiid Nikel(II)-iodiid Kwaksalwer(II)-iodiid Salweriodiid Sinkiodiid Commonskategorii: Joodiiden – Saamlang faan bilen of filmer
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Joodweederstoofsüren as en liasang faan Joodweederstoof (HI) uun weeder. Hör saalten san Jodiiden. Hat as det starkst bekäänd süren. Iindraanj tu Iodwasserstoffsäure uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA (mä JavaScript) chem.wisc.edu: pKa Data, Compiled by R. Williams (PDF; 645 kB). Dootenbleed Hydriodic acid bi Sigma-Aldrich, ufrepen di 2017-05-13. Commonskategorii: Joodweederstoof – Saamlang faan bilen of filmer
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Broomweederstoofsüren as en liasang faan det gas Broomweederstoof (HBr) uun weeder. A saalten diarfaan san Bromiiden. Hat liket saaltsüren uun't ferhualen. Thieme Chemistry (Hrsg.): Iindrach tu Bromwasserstoffsäure uun Römpp Online. Version 3.19. Georg Thieme Verlag, Stuttgart 2011, ufrepen di 2014-12-25. A. F. Holleman, E. Wiberg, N. Wiberg: Lehrbuch der Anorganischen Chemie. 102. Auflage. de Gruyter, Berlin 2007, ISBN 978-3-11-017770-1. chem.wisc.edu: pKa Data, Compiled by R. Williams (PDF; 645 kB). Iindraanj tu Bromwasserstoffsäure uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA (mä JavaScript) Commonskategorii: Broomweederstoofsüren – Saamlang faan bilen of filmer
Anonymous (ütjspriak [əˈnɒnɪməs]; faan ualgreks ἀνώνυμος anōnymos, saner nööm) as en globaal skööl faan minsken, diar mäenööder bluas auer't internet ferbünjen san. Jo rep enkelt of gemiansoom tu aksioonen an demonstratsioonen ap. Anonymous begand iarst ütj spoos, as sant 2008 oober poliitisk aktiif wurden. Hör aksioonen san ütjracht för't meenangsfreihaid, en ünufhingag internet, jin't uurheewerrocht, jin enkelt onernemen üs Scientology of ööder auermäächtag struktuuren. Am hör meenang trochtusaaten, gung a aktiwisten tu demonstratsioonen of jo sabotiare kompjuuterneed (hacking). Uun 2022 as Anonymous aktiif wurden, am internetferbinjangen faan't rüsk militeer tu skaasin, efter dat Ruslun a Ukraine uungrääb. Guy Fawkes wiar eegentelk en ingelsken ofsiar, di 1605 fersoocht, at ingelsk parlament uun a loft tu jaagin. An auer det ei loket hää, woort daalang noch uun flook ingelsk stääden di 5. Nofember üs Guy-Fawkes-Day of Bonfire-Night feiert. Uun a 1980er juaren as det figüür weder apnimen wurden uun det comic-buk V for Vendetta faan Alan Moore an David Lloyd. Diar uun as V en anarchist an terorist, di efter a Traad Weltkriich jin en faschistisk regiarang föörgongt. An hi drait leewen en suart-witj skrabelkenhood. At internet-skööl Anonymous feelt ham mä V ferbünjen, an drait diaram uk son Guy-Fawkes skrabelkenhood. Commonskategorii: Anonymous
Kroomaaten san saalten faan't Kroomsüren (H2CrO4). At Kroomaat-Anion (CrO42−) as güül, an at Dikroomaat-Anion (Cr2O72−) as orangj. Kroomaaten wurd uun a cheemisk industrii an för farwen brükt. Jo san huuch giftag. Amooniumdikroomaat Kaaliumdikroomaat Naatriumkroomaat Litsiumkroomaat Sinkkroomaat Strontsiumkroomaat Kroom(III)-kroomaat Commonskategorii: Kroomaaten – Saamlang faan bilen of filmer Kroom
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Tsüanweederstoofsüren of ianfach Bläsüren as en süren mä det Tsüaniid-Anion [C≡N]−. Hat as huuch giftag. Iindraanj tu Cyanwasserstoff uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA (mä JavaScript) chem.wisc.edu: pKa Data, Compiled by R. Williams (PDF; 645 kB). (ütjden faan) David R. Lide: CRC Handbook of Chemistry and Physics. 90. aplaag. (uun't näät: 2010), CRC Press/Taylor and Francis, Boca Raton, FL, Physical Constants of Organic Compounds, S. 3-286. Schweizerische Unfallversicherungsanstalt (SUVA): Aktuel MAK- an BAT-wäärser ufrepen di 2. Nofember 2015. Tsüanweederstoofsüren bi ChemIDplus Department of Health: Hydrogen Cyanide. Version 1.2 vom 4. Februar 2004. (ütjden faan) David R. Lide: CRC Handbook of Chemistry and Physics. 90. aplaag. (uun't näät: 2010), CRC Press/Taylor and Francis, Boca Raton, FL, Standard Thermodynamic Properties of Chemical Substances, S. 5-19. Commonskategorii: Tsüanweederstoofsüren – Saamlang faan bilen of filmer Tsüaniid
Vorlage:Infobox Chemikalie/Summenformelsuche vorhanden Kroomsüren mä det struktuur H2CrO4 as en süren mä det dopelt negatiif Anion CrO4. Hat as huuch giftag. Hör saalten san Kroomaaten. Iindraanj tu Chromsäure uun't GESTIS-dootenbeenk faan't IFA (mä JavaScript) Chromsäure; Sicherheitsdatenblatt üüb emsdiasum.com, ufrepen di 16. August 2016. Schweizerische Unfallversicherungsanstalt (SUVA): Aktuel MAK- an BAT-wäärser ufrepen di 27. Oktuuber 2015. Commonskategorii: Kroomsüren – Saamlang faan bilen of filmer Kroomaat
Auger-eläktroone-späktroskopii (AES) as en analysemetoode foon ouerflächen ma heelp foon Auger-eläktroone. Wan huum önj vakuum en materjoolproobe bestroolt ma (primääre) eläktrone ma en energii foon süwat 1 bit 10 keV, dan sånt dåt materjool seelew wider eläktroone üt. Da sekundääre eläktroone heewe åle grutelse foon energii, ouers deertwasche fåle hu scharpe spase ap, da sünååmde Auger-eläktroone. Da Auger-eläktroone heewe en energii, jü bestimd wårt foon da elemänte önj dåt materjool foon jü proobe. Ruchts as dåt efäkt skitsiird for en moleküül ma twäär boone. Suke boone heewe en for ark elemänt karakteristische energii. Wan nü dåt moleküül foon en primääreläktron drååwed wårt, dan koon iinj foon da biise banere eläktroone (rüüdj) en huuger enärgii füünj än deerdöör önj en huugere boon broocht wårde. Eefter en bestimd tid fålt dåt dan önj sin üülje boon tubääg (önjjääwen ma en piil än en lääsi ween stää), weerbai dan en enärgii fri wårt jüst lik an dåt ferschääl in enärgii foon da biise boone. Jü enärgii wårt dan madiild (piil ma woog) an wi en ouder eläktron, wat dan as Auger-eläktron ütsånd wårt än uk en lääsi stää ääder leet. Auger-dooten wårde gewöönlik jääwen as späktra önj oufliided form. Dåt as ruchts jääwen
Hanja (ütjspriak: [haːnʦ͈a]) as di koreaans ütjdruk för't sjineesk Han-Skraft (漢字 (ual) / 汉字 (nei), Hànzì). Hat woort uun Süüdkorea leewen noch bütj det amtelk koreaans skraft (Hangeul) brükt. Hanja woort fööraal noch brükt för nöömer faan persuunen of stääden. Hanja as noch en betj linger üs det sjineesk skraft, diar daalang uun Sjiina brükt woort. Di nööm gongt üüb a Han-Sjineesen (Nuurd-Sjineesen) turag. Commonskategorii: Hanja – Saamlang faan bilen of filmer