rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Leepra as en kraankes, diar hidj, nerfen an knooken uungrapt (Code A 30 efter ICD). Hat woort faan en bakteerium ütjliaset, at Mycobacterium leprae. Det bakteerium as 1873 faan Gerhard Armauer Hansen fünjen wurden, an det kraankes het diaram uk Morbus Hansen of Hansen-Kraankes. Daalang komt leepra fööraal uun troopisk lunen föör. Arke juar wurd muar üs 100.000 minsken uunstäächt. At WHO hed ham föörnimen, leepra bit tu't juar 2005 ütj a welt tu skaafin, man det hää ei loket, auer det so loong düüret, iar dü wat markst faan det kraankes. An do heest dü det bakteerium al widjer ferdiald tu ööder minsken. Commonskategorii: Leepra – Saamlang faan bilen of filmer
A Nuurdwaastelk Hawaii-Eilunen (ingelsk Northwestern Hawaiʻian Islands NWHI, hawaiiaans: Papahānaumokuākea) san en keed faan letj eilunen, atolen an koralenraber uun a Pasiifik. Jo hiar aaltumaal tu't Honolulu County bit üüb a Midway-Eilunen (United States Minor Outlying Islands). A miasten san ünbewenet. 1) Wedenskapslidj Commonskategorii: Nuurdwaastelk Hawaii-Eilunen – Saamlang faan bilen of filmer
A Midway-Eilunen of at Midway-Atol (hawaiiaans: Pihemanu) san en atol uun a nuurdelk Pasiifik. Jo hiar geograafisk tu a Nuurdwaastelk Hawaii-Eilunen an politisk tu a United States Minor Outlying Islands. Di nööm komt diarfaan, dat Midway sowat hualew wai leit tesken at US-Amerikoonsk waastküst an Jaapan. Bit 1993 wiar diar muar üs 2.000 soldooten iinsaat, daalang sant noch son 40 wedenskapslidj. Uun a Ööder Weltkriich wiar trinjam Midway en siasliak tesken Jaapan an a USA (4. bit 7. Jüüne 1942), diar faan Ameerikoo wonen wurden as. Uk leeder uun a Koreakriich an uun a Wjetnamkriich hää Midway noch en grat rol spelet. Daalang onerhäält Midway bluas noch en nuadfluuchplaats. Commonskategorii: Midway – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Midway – Geograafisk an histoorisk koorden
A Richel as en huuchsun mad a Waastfresk Eilunen, uasten faan Vlieland (Flylân). De Richel as ~ 1,5 km² grat, an leit ään kilomeeter uast-süüduast faan a uaster ääg faan Vlieland, üüb 53°17'30'' N an 5°8' U. Commonskategorii: Richel – Saamlang faan bilen of filmer
Bern as jü hoodstää foon jü Swaits. E stää läit önj't weesten foon't lönj. Deer booge 133.883 mansche (2018). Et as uk e hoodstää foon di Bern Kantoon. Et stää heet seeks stäädiile: Stäädiilj I unti Innere Stadt. Et heet 5 kwartiire: Rotes Quartier, Gelbes Quartier, Grünes Quartier, Weisses Quartier, Schwarzes Quartier. Stäädiilj II unti Länggasse-Felsenau. Et heet 6 kwartiire: Engeried, Felsenau, Neufeld, Länggasse, Stadtbach, Muesmatt. Stäädiilj III unti Mattenhof-Weissenbühl. Et heet 6 kwartiire: Holligen, Weissenstein, Mattenhof, Monbijou, Weissenbühl, Sandrain. Stäädiilj IV unti Kirchenfeld-Schosshalde. Et heet 6 kwartiire: Kirchenfeld, Gryphenhübeli, Brunnadern, Murifeld, Schosshalde, Beundenfeld. Stäädiilj V unti Breitenrain-Lorraine. Et heet 5 kwartiire: Altenberg, Spitalacker, Breitfeld, Breitenrain, Lorraine. Stäädiilj VI unti Bümpliz-Oberbottigen. Et heet 4 kwartiire: Bümpliz, Oberbottigen, Stöckacker, Bethlehem. Switzerland: Cantons and Cities, citypopulation.de
Coquille spriak of Boower-Coquille spriak (aanj nööm: ? ; ingelsk: Coquille, Upper Coquille, Mishikhwutmetunee) as det atapaskisk spriak faan't Coquille fulk (Miciqwutme tunne) uun Nuurd-Ameerikoo. Snaaket wurden as det fööraal uun Oregon (boower üüb Coquille River) uun a Feriand Stooten faan Ameerikoo. Coquille Flores Creek Oner-Coquille (Lower Coquille) as Coos spriak faan a Penuti spriaken https://web.archive.org/web/20110604190121/http://www.language-archives.org/language/coq G.H. Abbott (researcher), Upper Coquille vocabulary, 2010. Survey of California and Other Indian Languages. James Owen Dorsey (researcher), Coquille Thompson (consultant), Soloman (speaker), Upper Coquille (Miciqwutme tunne) vocabulary and grammatical notes, 2010. Survey of California and Other Indian Languages.
At Griend (waastfresk: It Gryn) as en huuchsun mad a Waastfresk Eilunen, süüden faan Terschelling (Skylge) an nuurden faan't stääd Harns (Harlingen). Hi as 0,82 km² grat an leit üüb 53°15'07'' N an 05°15'13'' U. Griend as bekäänd för sin fögelwelt. Commonskategorii: Griend – Saamlang faan bilen of filmer
At Rif (waastfresk uk: Rif) as en huuchsun mad a Waastfresk Eilunen, nuurden faan't saarep Nes uun't gemeen Noardeast-Fryslân. Hi as son 2,5 km lung an leit üüb 53°28'27'' N an 06°02'13'' U. Naibi leit at Engelsmanplaat. Commonskategorii: Rif (Eilun) – Saamlang faan bilen of filmer
At Engelsmanplaat (waastfresk: De Kalkman) as en huuchsun mad a Waastfresk Eilunen, nuurden faan't saarep Nes uun't gemeen Noardeast-Fryslân. Hi as son 1 km lung an 1 km briad an leit üüb 53°27'08'' N an 06°03'19'' U. Naibi leit at Rif. Commonskategorii: Engelsmanplaat – Saamlang faan bilen of filmer
Simonszand as en huuchsun mad a Waastfresk an a Uastfresk Eilunen uasten faan Schiermonnikoog (Skylge). Hi as 0,5 km² grat an leit üüb 53°30'45'' N an 06°24'30'' U. Üüb det loftbil san tu sen, faan waast tu uast: uasterääg faan Schiermonnikoog Simonszand Rottumerplaat Rottumeroog süüdelk diarfaan: Zuiderduintjes waasterääg faan Borkum Commonskategorii: Simonszand – Saamlang faan bilen of filmer
Rottumerplaat as en ünbewenet eilun mad a Waastfresk an a Uastfresk Eilunen uasten faan Schiermonnikoog (Skylge). Hat as 7,82 km² grat an leit üüb 53°32'15'' N an 06°29'15'' U. Üüb det loftbil san tu sen, faan waast tu uast: uasterääg faan Schiermonnikoog Simonszand Rottumerplaat Rottumeroog süüdelk diarfaan: Zuiderduintjes waasterääg faan Borkum Commonskategorii: Rottumerplaat – Saamlang faan bilen of filmer
Rottumeroog (waastfresk: Rottumereach) as en ünbewenet eilun mad a Waastfresk an a Uastfresk Eilunen uasten faan Schiermonnikoog (Skylge). Hat as 2,5 km² grat an leit üüb 53°32' N an 06°35' U. Üüb det loftbil san tu sen, faan waast tu uast: uasterääg faan Schiermonnikoog Simonszand Rottumerplaat Rottumeroog süüdelk diarfaan: Zuiderduintjes waasterääg faan Borkum Commonskategorii: Rottumeroog – Saamlang faan bilen of filmer
A Zuiderduintjes (waastfresk: Suderdúntsjes) san en ünbewenet eilun mad a Waastfresk an a Uastfresk Eilunen uasten faan Schiermonnikoog (Skylge) an süüden faan Rottumeroog. Hat as 0,75 km² grat an leit üüb 53°21'20'' N an 06°35'20'' U. Üüb det loftbil san tu sen, faan waast tu uast: uasterääg faan Schiermonnikoog Simonszand Rottumerplaat Rottumeroog süüdelk diarfaan: Zuiderduintjes waasterääg faan Borkum Commonskategorii: Zuiderduintjes – Saamlang faan bilen of filmer
Umpqua spriak of Boower-Umpqua spriak (aanj nööm: ? ; ingelsk: Upper Umpqua, Umpqua Indian Language, Etnemitane) as det atapaskisk spriak faan't Boower-Umpqua fulk uun Nuurd-Ameerikoo. Snaaket wurden as det fööraal uun Oregon (boower üüb Umpqua River) uun a Feriand Stooten faan Ameerikoo. http://multitree.linguistlist.org/codes/qhk Oner-Umpqua (Lower Umpqua) as Siuslaw spriak faan a Penuti spriaken http://www.native-languages.org/umpqua.htm Leo Joachim Frachtenberg, Lower Umpqua texts and Notes on the Kusan dialects
A Yukon River (fransöösk Fleuve Yukon) as en struum uun't kanaadisk prowins Yukon an uun a US-Amerikoonsk bundesstoot Alaska. San hood leit uun't nuurdelk British Columbia, an san müs uun't Beringsia. Di nööm komt faan't Gwich'in wurd Yu-kun-ah („Grat Struum“). Uk uun ööder spriaken faan fulken uun a nuurd het hi grat struum: Yookkene, Yukkhane (Koyukon) Yookkene, Yukkhane (Deg Hit'an) Tágà Shäw (Southern Tutchone) Tagé Cho (Northern Tutchone) Niga-to (Tanana) Chu kon’dëk (Hän) Kuigpak (Central Alaska Yupik (Yupiit)) Iintoochregiuun Uun't Yukon-Charley Rivers National Preserve Five Finger Rapids Müs faan a Klondike (lachts) iin uun a Yukon USGS: Environmental and Hydrologic Overview of the Yukon River Basin, Alaska and Canada (PDF; 6,5 MB) Commonskategorii: Yukon River – Saamlang faan bilen of filmer
58-178Koordinaaten: 58° N, 178° W At Beringsia as en sia tesken Alaska an Sibiirien. Hat woort noch tu a Pasiifik reegent. Efter nuurden tu gongt hat mä't Beringstruat uun't Tschuktschensia auer, diar al tu't Arktisk Sia reegent woort. At süüdelk grens maaget det eilunkeed faan a Alëuten ütj. Commonskategorii: Beringsia – Saamlang faan bilen of filmer
A Aleuten of uk Alëuten, (ingelsk Aleutian Islands [əˈljuːʃən ˈaɪləndz], aleutisk Tanam Unangaa, rüsk Алеутские острова) san en keed faan wulkaaneilunen tesken Alaska an Sibiirien. Jo dial at Beringsia uun't nuurden faan a eegentelk Pasiifik uun't süüden uf. Tu a Aleuten hiar son tauhunert eilunen, diar tu sköölen tuupfaadet wurd (faan uast tu waast): tu USA : Fox Islands Krenitzin Islands Andreanof Islands Delarof Islands Near Islands Semichi Islands Rat Islands Islands of Four Mountains tu Ruslun : Komandööreilunen Commonskategorii: Aleuten – Saamlang faan bilen of filmer
At Beringstruat (ingelsk Bering Strait, rüsk Бе́рингов проли́в/Beringow proliw) as en siaengde tesken Alaska uun't uasten an Sibiirien uun't waasten. Hat as det ferbinjang faan't Beringsia (Pasiifik) uun't süüden mä't Tschuktschensia (Arktisk Sia) uun't nuurden. Hat as näämd efter Vitus Bering, di diar 1728 trochsiild. Al sant muar üs hunert juaren jaft'at di ploon för en tunel oner't Beringstruat, man diar as noch niks faan wurden. Commonskategorii: Beringstruat – Saamlang faan bilen of filmer
Tolowa spriak (aanj nööm: ? ; ingelsk: Tolowa language, Hawuwut) as det atapaskisk spriak faan't Tolowa fulk uun Nuurd-Ameerikoo. Snaaket woort det faan amanbi 4 (1994) minsken fööraal uun Oregon an Kalifornien uun a Feriand Stooten faan Ameerikoo. chusne maan trunxai wüf hltsu hünj hlen witj hlshun suart hlsrik ruad hltsu gül xwetʼe san chagutlsri muun tutlxut weeder hlaʼ ian naxai tau taqe trii dunchʼi sjauer shwela fiiw http://www.native-languages.org/tolowa.htm http://linguistics.berkeley.edu/~survey/languages/tolowa.php
En plaatkoord (Plate-Carrée-Projeksion, faan fransöösk plate carrée „flaak rochthuk“) as en wai, am en bil faan en kuugelflaak üüb en rochthuket stak papiir tu auerdreegen. För en koord faan a eerd bedüüdet det, dat a winkelgratin erhäälen bliiw. Man det furem faan en geograafisk objekt feranert ham am so muar, je naier dü tu a nuurd- of süüdpuul komst. Diaram sä t.b. Greenlun of Antarktikaa üüb en plaatkoord föl grater ütj, üs jo würelk san. An a nuurdpuul as nään ponkt, hi as en streg, jüst so lung üs a ekwaator. För lunen tesken a pulaarkreiser (~66,5° nuurd an süüd) san plaatkoorden gud tu brüken, man för a puulregiuunen duug jo ei. Commonskategorii: Plaatkoord – Saamlang faan bilen of filmer Nuurdpuul
A Nuurdpuul faan a eerd as di nuurdermiast ponkt. Aal a meridiaanen luup diar hen. Hi as di nuurdelk dreipont faan't eerdaaks. At regiuun trinjam a nuurdpuul as a Arktis. Hi woort miast üs geograafisk nuurdpuul betiakent, auer't uk noch en magneetisken nuurdpuul* jaft. Det as di ponkt, huar at magneetfial faan a eerd di nuurdelk madelponkt hää. * Füsikaalisk sen as a magneetisk nuurdpuul eegentelk en süüdpuul, auer a nuurdpuul faan en kompaasnäädel diar hen wiset. Commonskategorii: Nuurdpuul (eerd) – Saamlang faan bilen of filmer
Di Stadler Flirt (Ain Skriifwiis FLIRT fuar «flinker leichter (jer üs innovativer, nü man Intercity- und) Regional-Triebzug») waar fan di Swaits Iirsenbaanfabriik Stadler Rail fuar di S-Baan en Regionaaltochen üttaacht. Ja haa en liig Böört, wat fan fuarn bit achtern lik döör giar. Des es en gurt Forskel tö di Alstom Coradia LINT, wat üs 54-Meeter-Toch ek fuul leenger üs di Stadler FLIRT Akku (46 m) es. Di FliRT es fan di GTW (Gelenk-Triebwagen) uuren, wat en Öndreftswain mermung di Wainer fuar di Liren her. Em kür bi des Toch di Diesel-Öndreft ütbech en en Elektro - "Köörsler" iinseet. Di Taukraft-Tochen, wat mung Dieselelektro en Elektro omstel ken uur jit langsen sa becht. Normaalerwiis lapt di Stadler FLIRT me Stroom fan en Köörwiir. Di elektrisk Toch es me 160 km/h en aur di Maaten wakeri Regionaaltoch. Sent di trēr Reeg uur des Wainer uk me dieselelektrisk Öndreft en üs Taukraft-Wainer önböören. Sent 2018 jeft et uk di FLIRT Akku, wat Stroom fuar sin Baterii önerwai fan Köörwiir fo ken. Fan des Maskiinen, wat me ombi 2x 500 kW laap heer dit Lön Sleeswig-Holstiin 55 Stek bistelt, wat fan 2023 ön ön di litjer Streeken mung Hüsem en Kiel, Kiel -
Tututni spriak (aanj nööm: ? ; ingelsk: Tututni language, Rogue River language) as det atapaskisk spriak faan't Tututni fulk uun Nuurd-Ameerikoo. Snaaket wurden as det fööraal uun Süüdwaast-Oregon uun a Feriand Stooten faan Ameerikoo. tisne maan tsaxe wüf łi hünj łki witj łshin suart łsuk ruad łtsu gül xashi san chaghalsi muun tulxata weeder łasha ian naxe tau take trii tunchi sjauer shwula fiiw http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ctc http://www.native-languages.org/tututni.htm
Dr. Carl Häberlin Volkstrachten der nordfriesischen Inseln v. Anfang des XVIII. b. Anfang d. XIX. Jahrhunderts Mohr u. Dutzauer, Leipzig [i] Volkstrachten d. nordfriesischen Inseln v. Anfang d. XVIII. b. Anfang d. XIX. Jahrhunderts Herausgegeben von Dr. Häberlin, Wyk Verlag von Mohr & Dutzauer, Leipzig [ii] En Kone til Alters paa Oen Ammerum. Eine Frau zur Communion auf Insel Ammerum. [iii] En Brud paa Oen Ammerum. Eine Braut auf der Insel Ammerum. [iv] En Kone til Alters paa Oen Ammerum. Eine Frau zur Communion auf Insel Ammerum. [v] En Kone til Kirke paa Oen Ammerum. Eine Frau zur Kirche auf der Insel Ammerum. [vi] Et frisisk Fruentimmer paa Oen Föhr. Friesisches Mädchen auf der Insel Föhr. udgivet af J. Rieter. [vii] En frisisk Kone i Pynt paa Oen Föhr. Eine friesische Frau in Putz auf der Insel Föhr. [viii] Frau A. I., geb. 1740 auf Hamburger Hallig. [ix] En Kone til Alters paa Oen Föhr. Eine Frau zur Communion auf der Insel Föhr. [x] En Kones Dragt til Alters at see bagfra, paa Oen Föhr. Einer Frauen Anzug zur Communion, von hinten zu sehen, auf der Insel Föhr. [xi] En ung Kone paa Oen Föhr. Eine junge Frau auf der
Galice-Applegate spriak of Galice spriak (aanj nööm: ? ; ingelsk: Galice - Applegate or Applegate - Galice language, Galice language) as det atapaskisk spriak faan't Galice-Applegate fulk uun Nuurd-Ameerikoo. Snaaket wurden as det fööraal uun Süüdwaast-Oregon (Galice Creek an Applegate River) uun a Feriand Stooten faan Ameerikoo. Taltushtuntede (Galice) Dakubetede (Applegate, Nabiltse) http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=gce http://multitree.org/codes/gce.html
Marie Tångeberg (beeren Siewertsen, * 8. Oktober 1924 ön di Marienkoog) es en nuurđfriisk Pedagoogin en Autoorin. Jü es bikeent fuar höör Aarber fuar di Nuurđfriisk Spraak, fuaral Frasch. Jü wiar di bööwerst Skuulmaister bi di Skuul fan Risem. Ön di jerst Jaaren aarberti Marie Tångeberg fuaral ön Önerrocht fuar di Deensk Spraak en Kultuur. Ön't Jaar 1956 uur jü di bööwerst Skuulmaister, en 1961 maaketi jü di jerst friisk Mooderspraakenskuul diarfan. Di "Deensk Menerhair" en di Kultusminister sair nönt diartöögen. Fan Marie Tångeberg sen uk Boker ütdönen uuren. Des sen ön Mooringer Spreekwiis skrewen, sa üs dit ön do Böökinghiart trinjom Risem-Loonham spreeken uur. Föögle önj Nordfraschlönj (Fügler ön Nuurđfriislön). Foriining for Nationale Friiske, Risem-Lunham/Risum-Lindholm 1992 Söl önj bile an tääle (Söl(?) ön Skelter en Fortelings). Nordfriisk Instituut, Bräist/Bredstedt 1995 Lees an liir frasch önj hüüse an schölj (Lees en liir Frasch ön Hüs en Skuul). Matthiesen, Husum 2000 Foon boole an swåmpe (Fan Porhurđer(?) en Swaampen). Nordfriisk Instituut, Bräist/Bredstedt 2006 1995: Hans-Momsen-Pris 1999: Bundsfortiinstkrüts ön't Bjen Literatuur fan en aur Marie Tångeberg ön di kataloog fan di Dütsk Natjunaalbibleteek Ansprache der Friisk Foriining zum 85. Geburtstag (dütsk, aurset fan Mooring) Histoorii fan di Risum Skole/Risem Schölj Di jerst
Dr. Carl Haeberlin (* 15. Detsember 1870 uun Ranchi, Indien; † 12. Nofember 1954 uun A Wik, Feer) wiar en dochter an heimaatforsker üüb Feer. Hi hää det Dr. Carl-Haeberlin-Museum, daalang bekäänd üs Friesenmuseum uun A Wik grünjlaanj. Haeberlin hää medesiin studiaret uun Göttingen, München an Tübingen, huar hi 1895 sin dochterwerk skrewen hää. Sant 1902 hää'er üüb Feer lewet, an wiar diar dochter för baaselidj. Hi hää ham mä flook natüür- an kultüürwedenskapelk teemos befaadet. 1940: Carl-Haeberlin-Struat uun A Wik 1946: Iarenprofeser faan't lun Schleswig-Holstian 1954: Bundesfersiinstkrüs Dr. Häberlin: Volkstrachten der nordfriesischen Inseln, 1909 Prof. Dr. Haeberlin, Prof. Dr. Goeters: Grundlagen der Meeresheilkunde. Georg Thieme Verlag Stuttgart, 1954 Dr. Carl Haeberlin uun't Nordfriisk Futuur Jakob Tholund: Unsere Sonne ist der Wind. Erinnerungen an Carl Haeberlin (= Schriftenreihe des Dr. Häberlin-Friesenmuseums Wyk auf Föhr. Neue Folge 13). Hüsem 1996. Bibleteek faan't Dr. Carl-Haeberlin-Friesen-Museum Literatüür faan of auer Carl Haeberlin uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek Carl-Häberlin-Struat bi Google
Jyutping, uk: Jyutpin as di kurt nööm för The Linguistic Society of Hong Kong Cantonese Romanization Scheme of LSHK Romanization Hat as sant 1983 det amtelk amskriiwang faan kantoneesk sjineesk tu latiinsk skraft. Jyutping woort fööraal uun Hongkong, man uk uun Taiwan an Jaapan brükt. Modern Cantonese Phonology (摩登廣州話語音學), sidjen 471–474 Commonskategorii: Jyutping – Saamlang faan bilen of filmer
Wat meenst Dü? Regioon Nuurđfriislön' (Uk üp üđer Spreekwiisen) Krais Nuurđfriislön (Uk üp üđer Spreekwiisen) Nordfriesland (Skep, 1995) Föriskep fan di W.D.R. Nordfriesland (Pasajiirskep), 1988 Nordfriesland (bleed) Nordfriislon (konstwurd) Des Bidrach jeft et bluat üp Söl'ring. Wiis sa gur en skriif di üp en üđer Spreekwiis āp!
At Yale Romanisiarang faan't kantoneesk sjineesk (sjineesk 耶魯粵語拼音 / 耶鲁粤语拼音, Pinyin Yēlǔ Yuèyǔ Pīnyīn, Jyutping Je4lou5 Jyut6jyu5 Ping1*3jam1, Yale Yèh-lóuh Yuhtyúh Pengyam) as en amskriiwang faan kantoneesk sjineesk tu latiinsk skraft. Hat as uun a 1950er juaren ütjwerket wurden faan Gerard P. Kok an Parker Po-fei Huang. Hat woort daalang noch föl brükt uun ingelskspreegen lunen. Yale as nai mä't ingelsk alfabeet. Jyutping, det ööder wichtag amskriiwang as naier mä't sjiisk alfabeet. * nasaaltuuner Modern Kantoneesk hää sääks (enkelten sai: njügen) betuunangen. Jyutping
A Sueben (uk: Sweben, Sueven, Suawen, latiinsk Suebi of Suevi, ualgreks Σούηβοι/Σόηβοι So(u)ēboi) wiar en skööl faan germaans fulken. Jo haa tesken a Ialew uun't waasten, a Oder uun't uasten, at Uastsia uun't nuurden an at Erzgebirge uun't süüden lewet. Amanbi diar, huar ans a DDR (Uastsjiisklun) wiar. A Sueben wurd uk üs Ialew-Germaanen betaikent, an det wiar Hermunduren, Langobarden, Markomannen, Quaden, Semnonen an (ferlicht uk) a Bastarnen. Jo san leederhen tu Alamannen, Bajuwaaren an Thüringern wurden. A Langobarden toog tu Nuurditaalien. A maaner druch en knoot uun't hiar, det wiar en tiaken för hör freihaid uun't jindial tu slaawen. Faan di nööm 'Sueben' kem a Swaaben uf, diar uun Süüdwaastsjiisklun lewe. Suebenknoot uun't hiar faan en muurlik. Suebenknoot uun't woopen faan Osterby bi Eckernförde. Commonskategorii: Sueben – Saamlang faan bilen of filmer
Beryllium as en keemisch elemänt ma sümbool Be än atoomnumer 4. Dåt as en junkgra jardalkaalimetal. Ås jarste erkånd Nicolas-Louis Vauquelin dåt 1798 önj oksüüdisch form. Önj dåt iir 1828 luked dåt Friedrich Wöhler ås uk Antoine Bussy dåt metal döör reduksjoon foon berylliumchlorid ma kalium fri tu måågen. Di Noome Beryllium ståmt foon dåt griichische βήρυλλος, berullos, beryl, önj dåt Praakrit veruliya, önj dåt Paali veḷuriya foon veḷiru unti viḷar, "bliik wårde", wåt haanewist aw dåt bliik blai foon di hoolewäädelstiinj beryl. Dåt håt, dåt en liising foon beryllium swätjåchti smååget, weeram dåt dåtdeer elemänt en tidlung di noome 'Glucinium' dräägen heet (foon dåt griichisch glykys wåt swätj bedjüset). Da eedere kemiste da dåt mälded heewe, däin dåt stärwend: berylliumferbininge san nämlik bäisti gafti. Dåt as en gödj materjool am röntgenwaninge üt tu måågen, ouerdåt jüdeer strooling döör jü läich masentachte foon beryllium ai stark absorbiird wårt än dåt metal aw e oudere side starkenooch as am en faakumsüsteem ouftusliten. Wan beryllium ütseet wårt önj α-strooling, heet dåt jü äinschap neutrone fritujeewen. Dåt wårt deeram wälj ås en swåk neutronekwäl ferwånd. For ålem önj legiiringe ma koower wårt dåt elemänt foole ferwånd, ouerdåt suk materjoolie goue äinschape awwise. Da
Padua (itajeensk Padova, latiinsk Patavium) as en itajeensk gemeen an hoodstääd faan det Prowins Padua. Diar wene 212.395 minsken (Stant 31. Detsember 2019). Frankrik Nancy, Frankrik, sant 1964 Sjiisklun Freiburg im Breisgau, Sjiisklun, sant 1967 Ferianagt Stooten Boston, USA, sant 1983 Sjiina Handan, Sjiina, sant 1988 Rumeenien Iași, Rumeenien, sant 1995 Mosambik Beira, Mosambik, sant 1995 Portugal Coimbra, Portugal, sant 1998 Itaalien Cagliari, Sardiinien, sant 2002 Kroatien Zadar, Kroatien, sant 2003 Commonskategorii: Padua – Saamlang faan bilen of filmer Statistiche demografiche ISTAT. Iinwenertaalen faan't Istituto Nazionale di Statistica, Stant: 31. Detsember 2019.
San Gimignano as en itajeensk stääd uun a Toskaana (Prowins Siena). Diar wene 7717 minsken (Stant 31. Detsember 2019). Hat as bekäänd för hör türner. Uun't madelääler baud rik familin 72 faan sok türner, am hör määcht tu wisin. Daalang stun diar noch 15 faan. San Gimignano hää diarfaan di neknööm 'Madeläälerns Manhattan' füngen. Hör rikdoom kaam faan win an saweraan. Statistiche demografiche ISTAT. Iinwenertaalen faan't Istituto Nazionale di Statistica, Stant 31. Detsember 2019. Commonskategorii: San Gimignano – Saamlang faan bilen of filmer Wikivoyage Raisfeerer: San Gimignano (sjiisk)
Klakern (Lepidium) san en plaantenskööl uun det famile faan a Krüsbloosen (Brassicaceae). Uun köögem wurd tau slacher brükt: Klaker (Lepidium sativum) Pöberkrüüs (Lepidium latifolium) L. abrotanifolium – L. acutidens – L. aegrum – L. affghanum – L. affine – L. afghanicum – L. africanum – L. alashanicum – L. alluaudii – L. altissimum – L. alyssoides – L. amissum – L. amplexicaule – L. angolense – L. angustifolium – L. angustissimum – L. apetalum – L. appelianum – L. apterum – L. arbuscula – L. argentinum – L. armoracia – L. aschersonii – L. aucheri – L. auriculatum – L. austrinum – L. banksii – L. barnebyanum – L. basuticum – L. beamanii – L. beckii – L. bidentatum – L. bidentoides – L. bipinnatifidum – L. bipinnatum – L. biplicatum – L. boelckeanum – L. boelckei – L. bonariense – L. botschantsevianum – L. botschantzevii – L. brachyotum – L. bupleuroides – L. burkartii – L. buschianum – L. campestre – L. capense – L. capitatum – L. cardamines – L. cardiophyllum – L. cartilagineum – L. castellanum – L. catapycnon – L. chalepense – L. chichicara – L. cordatum – L. coronopifolium – L. coronopus – L. costaricense
At Pöberkrüüs of Mosterkrüüs (Lepidium latifolium) as en plaantenslach uun det famile faan a Krüsbloosen (Brassicaceae). Hat as nai mä Klaker (Lepidium sativa) an hiart uk tu det salew skööl faan a Klakern (Lepidium). Pöberkrüüs woort hal uun köögem brükt, hat hää en smaag efter moster of pöberrut. Commonskategorii: Pöberkrüüs – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Pöberkrüüs
-15.51172167.17668Koordinaaten: 15° 30′ 42″ S, 167° 10′ 36″ O Luganville as det naistgratst stääd faan Wanuaatuu an hoodstääd faan't Prowins Sanma uun a süüdelk Pasiifik. Uun a Ööder Weltkriich wiar Luganville en wichtagen fluuchplaats för Amerikoo. Luganville hää en graten huuwen, faan diar wurd Kopra an Kakao skebet. Commonskategorii: Luganville – Saamlang faan bilen of filmer