rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Iowa [ˈaɪəwə] as sunt 1846 en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj e mal foon't lönj. Dåt heet 3.155.070 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Des Moines. De Mississippi Struum as för't miast at uastgrens faan a bundesstoot. Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san: Iowa heet 99 counties: Kiik uk deer: List ma counties önj Iowa Lyon Sioux Osceola O'Brien Dickin- son Clay Emmet Palo Alto Kos- suth Winne- bago Han- cock Worth Cerro Gordo Mitchell Floyd Ho- ward Chicka- saw Winne- shiek Alla- makee Clayton Fayette Bremer But- ler Frank- lin Wright Hum- boldt Poca- hontas Buena Vista Chero- kee Plymouth Woodbury Ida Sac Cal- houn Web- ster Hamil- ton Hardin Grundy Black Hawk Bu- chanan Dela- ware Dubu- que Jackson Jones Linn Benton Tama Mar- shall Story Boone Greene Carroll Craw- ford Monona Harri- son Shelby Au- dubon Guthrie Dallas Polk Jasper Powe- Pshiek Iowa John- son Cedar Clinton Scott Musca- tine Louisa Wash- ington Keo- kuk Ma- haska Marion Warren Madi- son Adair Cass Potta- wattamie Mills Mont- gomery Adams Union Clarke Lucas Monroe Wapello Jefferson Henry Des Moines Lee Van Buren Davis Appa- noose Wayne De- catur Ring- gold
Weestfriislön (amtelk weestfriisk: Fryslân) es jen fan di twelev Prowinsen ön di Neđerlönen hiil ön di Nürđen. Diartö hiir uk di Weestfriisk Ailönen tö, man ek Texel. Ön di Weesten liit dit Ijsselmiar en ön Uasten di Prowins Groningen. Hauptstat fan Weestfriislön es Leeuwaarden (waastfresk: Ljouwert). Sent 2019 jeft et 18 Gimiinden (Iinuunertalen fan di 1. Janewoore 2023): Commons: Prowins Waastfresklun – Saamling fan Skelter en Videos Wikivoyage Raisfeerer Waastfresklun (Dütsk) Bevolkingsontwikkeling; regio per maand. Uun: StatLine. Centraal Bureau voor de Statistiek, 28-2-2023 (Holuns).
A Spargel (Asparagus officinalis) as en plaantenslach uun't famile faan a Spargelplaanten (Asparagaceae). Hi wääkst uun Süüd- an Madeleuroopa, brükt föl focht an woort miast uun Mei an Jüüne üs gemüüse eden. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Spargel Wikispecies hää en artiikel tu: Spargel
Pore (Allium ampeloprasum ampeloprasum, uk Allium porrum) as en plaant faan det famile Amaryllidaceae an hiart tu a spargeloortagen. Hat woort miast för fersoos brükt. Pore bleut Pore uun köögem Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Pore Wikispecies hää en artiikel tu: Pore
At Britisk Pünj of uk Pünj Sterling as at münt faan't Ferianagt Könangrik. Luke diar The Royal Mint Britisk Pünj (ingelsk) (sjiisk) Britisk Pünj (Skotlun) (ingelsk) (sjiisk) Britisk Pünj (Nuurdirlun) (ingelsk) (sjiisk) Pünj
Islönj, åmtlik e Republiik Islönj, as en lönj önj Euroopa. Et lönj läit önj e Atlantik, tut söödååsten foon Gräinlönj. Deer booge 376.248 mansche (önjfång 2022). Jü hoodstää foont lönj as Reykjavík. Iceland: Division, citypopulation
At Pingstruus (Narcissus poeticus) as en Aprilbluum an hiart tu't famile Amaryllidaceae. Hat as nai mä't Puaskruus. Uk bluumen faan det skööl Paeonia wurd üs Pingstruus betiakent: Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Pingstruusen Wikispecies hää en artiikel tu: Pingstruusen Puaskruus
Fering as det nuurdfresk spriik faan't eilun Feer (2a), an liket at öömring (2b) auer a miaten. Fering an öömring hiar tu a eilunsfresk spriikwiisen uun Nuurdfresklun. Amanbi 3.000 mensken snaake fering, feraal üüb Waasterlun-Feer. Ham onerskeest trii spriikwiisen üüb Feer, det san weesdring uun't waasten, aasdring uun't uasten an boowentaareps uun't süüden. Mä det eelst skraftelk dokument auer't fering as det auersating faan Martin Luther san Letj Katechismus. Uk det eelst nuurdfresk dokument auerhood komt faan Feer, det as at balaad "A Bai, a Reder" faan amanbi at juar 1500. Am det spriik komert ham üüb Feer de Fering Ferian an at Ferring Stifting. Uun a sööwentiger juaren jeew det en letj tidjskraft mä fering teksten, de "Breipot". Dan an wan steent uk ens en letjen artikel üüb fering uun't fering bleed "Der Insel-Bote". Fering gramatik faan't NFI Fering-Öömrang bidracher üüb Tjabelstünj Ferring Stifting Ocke-Schwen Bohn sin sidj mä spriikpreewen. Ommo Wilts: Tjiisk-Fering wurdenbuk Lernen Sie Fering (N|DR.de) Arthur Fadden Earle Page Joseph Lyons James Scullin Ben Chifley
Safraan of uk saweraan (faan araabisk/persisk za'farān ‏زعفران‎ , Crocus sativus) as en Krokus-slach, diar uun a harewst brons bleut. Ütj hör stempler woort det gewürts wonen. Saweraan bloos stempler. Spoonsk 'paella' mä saweraan uun. Diar komt det güül klöör faan. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Safraan Wikispecies hää en artiikel tu: Safraan
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Höhe fehlt Trischen as en ünbewenet eilun uun a Meldorfer Bocht. Hat hiart tu't gemeen Friedrichskuuch. Faan Maarts bit Oktuuber woort det fögeleilun faan en fögelpaaser bewenet. Commonskategorii: Trischen – Saamlang faan bilen of filmer
Struumer san grat ian an nem det rinweeder uun't banlun ap, iar's det auer hör müs weder uun a grat sian an ooseanen luas wurd. 6.670 km - Niil: Luvironza-Ruvuvu-Ruvusu-Kagera-Witj Niil-Niil - (Afrikoo) 6.448 km - Amazonas: Apurimac-Ene-Tambo-Ucayali-Amazonas - (Süüdameerikoo) 6.380 km - Jangtsekiang - (Aasien) 6.051 km - Mississippi-Missouri - (Nuurdameerikoo) 5.476 km - Jenissei-Angara-Selenga-Orchon-Tuul - (Aasien) 5.410 km - Ob-Irtysch - (Aasien) 5.052 km - Amur-Schilka-Argun-Kerulen - (Aasien) - (bluas wan't föl rinjt) 4.845 km - Huáng Hé (Güül Struum) - (Aasien) 4.500 km - Mekong - (Aasien) 4.374 km - Kongo - (Afrikoo) 3.530 km - Wolga 2.845 km - Donau 2.285 km - Dnjepr 1.870 km - Don 1.802 km - Petschora 1.352 km - Dnjestr 1.233 km - Rhein 1.094 km - Ialew 1.047 km - Weichsel 1.045 km - Oder an Warthe 2.852 km - Donau (diar 647 km faan uun Sjiisklun) 1.233 km - Rhein (diar 865 km faan uun Sjiisklun) 1.165 km - Ialew (diar 727 km faan uun Sjiisklun) 866 km - Oder (diar 187 km faan uun Sjiisklun) 744 km - Weeser 545 km - Mosel (diar 242 km faan uun Sjiisklun) 524 km - Main 510 km - Inn
Priilen san ian of struumer uun a waas of uun't oonlun. Det kön letj smääl gruuger wees, diar bi liachweeder drüg faal of uk grat stark struumer, diar det weeder bi ääb an flud tesk a eilunen troch feer. Uun Uastfresklun sait am tu sok struumer, diar uk bi liachweeder noch skapsferkiar tuläät, "baljin". Uun Nuurdfresklun sait am "ia" of "jip" of "hool". Lister Jip Hörnem Jip Föörtrap(jip) Heewerstruum Madelheewer Nuurderheewer Süüderheewer Nuurder Ia Oomram Jip, Öömrang Jip, Fering Jip, Madelhool Söder Ia Rütjergat Smääljip Porenstruum Wesselburener Hool Meldorfer Bocht Piip, Süüderpiip, Nuurderpiip Commons: Priilen – Saamlang faan bilen of filmer
Liachweeder as di liachst weederstant uun en tidjenregiuun tesken ääb an flud. Faan ian liachweeder tu't naist fergung amanbi 12,5 stünj. Bi fol- an neimuun haa wi springflud, do lääpt det huuchweeder en betj huuger ap an det liachweeder fäält en betj liager uf. Det spring-liachweeder woort üs miat nimen för a siakoorden. Tidjen
Tanen san siatiaken an betiakne miast en faarweeder. Det as a jipst steed faan en priil of struum, huar dü seeker mä en skap keer könst. Ööder tanen betiakne en gefoorensteed. A faarweedertanen ("lateraaltanen") san green of ruad: green mä en spas top-tiaken: üüb a sjüürbuurd-sidj, det ment rochts, wan dü üüb ääg tu keerst ruad mä en stomp top-tiaken: üüb a bakbuurd-sidj, det ment lachts, wan dü üüb ääg tu keerst green-ruad-green: üüb a sjüürbuurd-sidj faan't hoodfaarweeder, üüb a bakbuurd-sidj faan't sidjfaarweeder ruad-green-ruad: üüb a bakbuurd-sidj faan't hoodfaarweeder, üüb a sjüürbuurd-sidj faan't sidjfaarweeder ruad-witj mä en baal üs top-tiaken: uun a maden faan en faarweeder an üs uunsjüür-tan bütjen uun a Nuurdsia, huar a priilen began. Huar a priilen jo gau feranere, so üs uun a waas, wurd uunsteed faan tanen uk pregen stäächt. Tanen för gefoorensteeden ("kardinaaltanen") san suart an güül mä ünlik top-tiakens: suart-güül: uun't nuurden suart-güül-suart: uun't uasten güül-suart: uun't süüden güül-suart-güül: uun't waasten Ialtürner: Ialtürner san nian tanen, hiar oober uk mä tu a siatiaken. Commonskategorii: Tanen (baagen) – Saamlang faan bilen of filmer Ialtürn Oomram
At Ismeew, (mo.) iskub, iskube (Larus hyperboreus) hiart tu at fögelfamile faan a Kuben (Laridae). Ismeew üüb't is. Ai faan Larus hyperboreus - MHNT Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Ismeewen Wikispecies hää en artiikel tu: Ismeewen
At D-Mark wiar det münt uun Waast-Sjiisklun faan 1948 bit 2001, uun Uast-Sjiisklun faan 1989 bit 2001. Tu a 1. Janewoore 2002 as't faan a Euro ufliaset wurden. Commonskategorii: D-Mark – Saamlang faan bilen of filmer
(fe.) 1948 wiar det aacht-an-fiartigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender. 04. Janewoore: Birma (daaling Mjanmaar) wurd suwereen. 04. Febrewoore: Ceylon (daaling Sri Lanka) wurd suwereen. 01. April: A Färöer wurd en autonoom natsjuun uun't könangrik faan Denemark. 21. Jüüne : At D-Mark woort det münt faan Waast-Sjiisklun. 24. Jüüne: Det Berliin-Blokaad begand. 29. Jüüle-14. August: Fjauertanjst Olympisk Somerspalen faan’t naitidj wiar uun London. 02. Nofember: Presidentskapswool uun dön Ferianigt Stooten: wool faan Harry S. Truman tu a president. 10. Detsember: A Feriand Natsioonen beslütj at Algemian Ufkemen auer a Minskenrochten. 20. September: George R.R. Martin, US-ameerikoons skriiwer. 14. Nofember: Kaarl III. (Ferianigt Köningrik) 17. Nofember: Tom Wolf, 47. guwernöör faan Pennsylvania. 30. Janewoore: Mahatma Gandhi, indisk politiker (* 1869)
Jordsun wiar ans en däänsk halag uun't uasten faan List üüb Sal. Uun't juar 1231 skal't 2000 ha grat weesen haa (= so grat üs Oomram). Sant 1988 as't man muar en sunbeenk. En ferian, diar ham am a siafögler komert, hää ham efter det halag näämd: Ferian Jordsand. Koord faan 1634 Koord faan 1652
Di ferstarker (dt. Verstärker) as en räischap, dåt wat latjet (besuners en latj elektrisch spåning) amseete koon tu wat grutet. Jü füliende tiikning jeeft en iinjfåch scheema foon en transistor-ferstarker. Jü iinjgungsspåning wårt tufjard twasche basis än nul, wilt jü ütgungsspåning oufnümen wårt bai di kollektor-mötjstånd R3. En emitter-mötjstånd R4 koon tufäiged wårde am di struum döör e emitter tu begränsen än di iinjgungsstruum aw e basis läiger tu måågen. Di kondensator leefts leet wälj en wäkselspåning döör, ouers niinj likspåning. Dåt as ålsü en wäkselspåningsferstarker, tun biispel for audio (musiik äsw.). R1 än R2 sörie deerfor, dåt jü basis jü goue likspåning fäit. Ouerdåt di basisstruum Ib foole latjer as as di kollektorstuum Ice, as jü ferstarking süwåt lik as R3/R4.
A Uastfresk Eilunen san en keed faan eilunen föör at küst faan Niidersaksen. A nöömer faan a grat eilunen began faan uast tu waast mä a buksteewen W-S-L-B-N-I(J)-B . Dü könst di det mä di sjiisk spröök mark: Welcher Seemann Liegt Bei Nacht Im Bett? Rolf Niedringhaus, Volker Haeseler, Peter Janiesch: Die Flora und Fauna der Ostfriesischen Inseln – Einführung in das Projekt „Biodiversität im Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer“, Schriftenreihe Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer, 2008, Band11 Flächenerhebung nach tatsächlicher Nutzung, Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen (LSKN)
A Ferwaarer of Waarfögel, (mo.) ferwåårer (Lanius collurio) as en fögel uun't famile faan a Wirgern (Laniidae). Tiaknang faan Ferwaarern. Aier faan Lanius collurio Aier faan Cuculus canorus canorus an Lanius collurio - MHNT Di Ferwaarer ferwaaret fangd insekten uun suurnbosker. Minsken, diar ales apwaare, an niks wechsmitj kön, wurd uk leewen 'waarfögel' näämd. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Ferwaarern Wikispecies hää en artiikel tu: Ferwaarern
Di Ferian Jordsand komert ham am skül för a siafögler. Hi as 1907 grünjlaanj wurden an sat uun Ahrensburg bi Hamborag. San nööm hää di ferian efter det onergingen halag Jordsun. 1. Bi a Nuurdsiaküst hää di ferian statjuunen uun't Raantem-Beken üüb Sal üüb Ood (Oomram) uun a Hauke-Haien-Kuuch (Schlüttsiel) üüb Haabel üüb Nuurderuug üüb Nuurderuugsun üüb Süüdfaal üüb Halaglun üüb Neuwerk üüb Scharhörn üüb Nigehörn 2. Auer juaren wiar di ferian uk uun a gang üüb Trischen (1909-1910) üüb a "Äälemböög" üüb Sal (1910-1914) uun a Eidem-Fögelkui üüb Sal (1968–2008) üüb a Hullen bi a Ialew (1970–1976) üüb Söderuug (1971–1977) An do san diar noch en hiale rä muar statjuunen uun't banlun an bi a Uastsia. Wääbsteed faan a Ferian Jordsand
Dåt keemisch elemänt weer en atoom tu hiirt, wårt bestimd foon jü tål protoone önj di kärn. For en wase tål protoone koon aw e sid jü tål neutrone in di kärn ünlik weese. Huum snåkt dan foon ünlike isotoope foon dåtseelwe elemänt. Di ütdrük as en tuhuupetiien foon tou griichische uurde: isos = lik, än topos = plås. Dåt djüset deeraw haane dåt ünlike isotoope foon dåtseelwe elemänt jüseelwe plås beseete önj dåt perioodische süsteem. Da keemische äinschape foon en atoom wårde mååst gåns bestimd foon e atoomnumer, ålsü foon e tål protoone. Dåt as deerdöör maast ai möölik, isotoope foon dåtseelwe elemänt ma keemische madele foonenouder tu schiisen. Jü mase foon en atoom wårt tu di widüt grutste diilj bestimd döör jü sööme foon jü tål nukleoone (protoone plus neutroone). Judeer tål nååmt huum jü masetål. Ünlike isotoope foon dåtseelwe elemänt heewe jüseelwe atoomnumer ouers åltens en oudere masetål (atoommase). Foon foole elemänte jeeft dåt önj e natör en minging foon isotoope. (Önj huk ferhüülj isotope forkaame önj en proobe, koon gåns nau bestimd wårde ma heelp foon masespektrometrii). Dåt elemänt Kloor tum biispel heet atoomnumer 17. Åle chloratoome heewe ålsü 17 protoone önj e kärn, ouers dåt
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Höhe fehlt At Hamborger Halag, (mo.) Hamborjer Håli uun Nuurdfresklun wiar ans en halag, as daalang oober auer en doom mä't fäästääg ferbünjen. Hat hiart tu't gemeen Reußenkuuger Commonskategorii: Hamborger Halag – Saamlang faan bilen of filmer
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Bild fehlt Süüdfaal as en halag uun Nuurdfresklun an hiart tu't gemeen Pelwerem. Süüdfaal Werew mä wenhüs Süüdfaal Wai tu Süüdfaal bi ääb Commonskategorii: Südfaal – Saamlang faan bilen of filmer
En sunbeenk as en flaak steed üüb sia. Uun en tidjenregiuun so üs uun a waas luket en sunbeenk bi liachweeder ütj, bi huuchweeder as't normoolerwiis ei tu sen. Wan't uk bi huuchweeder noch ütjluket, do as't en huuchsun. Swinsrag Teeknob Leghörn Commonskategorii: Sunbeenker – Saamlang faan bilen of filmer Huuchsun Nuurdfresk eilunen
At Fiallaask, Laask, (mo.) loosch, (sö.) Lörke (Alauda arvensis) as en fögel an hiart tu a Laasken (Alaudidae). At fiallaask sjongt. 10 daar ual jöönke Aier faan Alauda arvensis Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Fiallaask Wikispecies hää en artiikel tu: Fiallaask
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Bild fehltVorlage:Infobox Insel/Wartung/Fläche fehlt Japsun (of uk man ianfach Jap) leit uun't waasten faan a Huug an as di nuurdelkst huuchsun faan jo trii nuurdfresk "bütjensuner", huar uk Nuurderuugsun an Söderuugsun tu hiar.
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Bild fehltVorlage:Infobox Insel/Wartung/Fläche fehlt Nuurderuugsun leit uun't waasten faan Nuurderuug an as di madelst huuchsun faan a nuurdfresk "bütjensuner" tesken Japsun uun't nuurden an Söderuugsun uun't süüden. efter: "Seevögel", bleed faan a Ferian Jordsand, ütjgoow 4/2007.
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Höhe fehlt Söderuugsun leit uun't waasten faan Söderuug an as di süüdelkst huuchsun faan jo trii nuurdfresk "bütjensuner", huar uk Nuurderuugsun an Japsun tu hiar. Baag mä ialtürn Ialtürn Söderuugsun üüb det sidj faan't WSA
A Filosofii as en grünjwedenskap an fersjükt, det leewent faan a minsk uun a welt tu ferstunen. Det wurd komt faan ualgreks φιλοσοφία philosophía, diarbi ment 'philo' at leefde an 'sophia' at weden of wisdoom. Filosoofen san uun leefde mä't weden. Ööder wedenskapen beskriiw, huar's jo mä befaade an huarmä ei. A filosofii hää nian aanj, hör kääntiaken as det oort an wiis, hü mä en fraag amgingen woort. A iarst filosoofen, diar jo uk salew so betiakent haa, wiar uun't ual Griichenlun so am't juar 600 f.Kr.. Jo begand diarmä, at weden faan a minsken aptudialen tu enkelt wedenskapen. Filosofii woort brükt för fraagen, huar't nian wedenskap för jaft. Nian wedenskap koon sai, wat 'gud' of 'fülk' as. Wat as rocht of gerocht? Jaft at en God? Hää di minsk en sial? Huaram lewet di minsk? A biologii onersjükt at labenen. Hat sait oober ei, hü wi mä't leewent amgung skel. A füsiik sait üs, hü't tugongt uun a natüür an efter hük reegeln. Man kön wi minsken aal a reegeln kään? A rochtswedenskapen lei reegeln för a minsken fääst, amdat jo uun frees mäenööder lewe kön. Jo sai, wat wi ei du mut; oober jo sai ei, wat
Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE_aus A Donau as a lingst struum uun Sjiisklun. Hi ferlääpt troch Madel- an Süüduasteuroopa an hää san müs uun't Suart Sia. Faan huar det weeder tu a Donau hen uflääpt (laacht klööret) Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz und Reaktorsicherheit: Hydrologischer Atlas von Deutschland, Freiburg i. Br. 2003 Commonskategorii: Donau – Saamlang faan bilen of filmer
Konst (latiinsk ars, greks téchne) ment eegentelk arke dun, diar mä weden, ööwin, woornemen, föörstelen an ideen tu dun hää. Miast men wi oober det dun, wat ei ünbedingt nat haa säär. Üüb arke faal as konst, wat diarbi ütjkomt, wan minsken hör kreatiwiteet ütjlewe. Diar komt ei ünbedingt en konstwerk bi ütj, uk det dun faan en konstler as konst. At konst woort miast iindiald tu: Bilhaft konst: Moolerei an Graafik, Bilhauerei, Baukonst, uunwand konst (konsthoonwerk) Musiik: Kompositsion, Interpretatsion, Wokaal- an Instrumentaalmusiik Literatuur: Proosa, Lyrik, Draama, Fääkliteratuur Spalkonst: Teooter, Daans, Film, Konseptkonst Föörhistoorisk konst: Stiantidj Antike: Ual kultuuren uun Ual Egypten, Mesopotaamien, Griichenlun, Röömsk Rik Madelääler: Ääder krastelk konst, Romaanik, Gootik Neitidj: Renaissance, Manierismus, Barok, Rokoko, Klasitsismus, Romantik, Historismus, Realismus, Moderne, Postmoderne, Impresionismus, Ekspresionismus Tau am een as nian konst. Wan a trool wech as mä a konst, do as at kiilin efter. Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012 Commonskategorii: Konst – Saamlang faan bilen of filmer Wikibooks: Konst (sjiisk) Wikiquote: Konst (sjiisk) Wikisource: Konst (sjiisk)
Itaalien, åmtlik Italjeensch Republiik, as en lönj önjt sööden foon Euroopa. Et lönj heet 59.257.566 manschne (önjfång 2021). E hoodstää foont lönj as Rom. Da tiin grutst stääse önjt lönj san: Itaalien as sunt e began (1957, as et dåt Europäisch Wjartschapsgemiinschap wus) lasmoot foon jü Europäisch Unjoon. Wikimedia Commons heet bile unti filme tu: Itaalien Wikimedia-Atlas: Itaalien – Geografische än histoorische koorde Wikisource: Itaalien (tjüsch) Wikivoyage Räisfäärer: Itaalien (tjüsch) Italy: Administrative Division, citypopulation.de Italy: Regions and Major Cities, citypopulation.de
Kroaatien as en lun uun Süüduasteuroopa. At hoodstääd as Zagreb. Uun't nuurden lei Sloweenien an Ungarn, uun't uasten Serbien, uun't süüden an uasten Bosnien an Herzegowina an uun't süüden Montenegro. Dön tjiin gratst stääden uun't lun san: Kroaatien as iindiald tu 20 komitaaten (sowat üs lunkreiser) an det hoodstääd Zagreb. 1 Fulkstäälang faan 2011, efter: DZS Kroaatien woort di 1. Janewoore 2023 lasmoot faan det Schengen-Rüm. At Euro woort di 1. Janewoore 2023 det amtelk weering faan Kroaatsien. Faan 1994 tu 2023 wiar't weering faan't lun at Kuna. CIA- The World Factbook. Archiwiaret faan det originool di 15. Mei 2020. Ufrepen di 3. April 2012. World Economic Outlook Database, April 2011. Ufrepen de 14. Jüüne 2011. Croatia: Counties and Major Cities, citypopulation.de Commonskategorii: Kroaatien – Saamlang faan bilen of filmer Wikimedia Atlas: Kroaatien – Geograafisk an histoorisk koorden 45.2515.466666666667Koordinaaten: 45° N, 15° O
At list faan ISO 3166-2-Codes för Kroaatien wiset di code för kroaatisk ferwaltangsregiuunen. A codes bestun ütj tau dialen mä en streg diarmad. Di iarst dial as di code för't lun efter ISO 3166-1 (för Kroaatien HR), di ööder as di code för at ferwaltangsregiuun. Feranrangen bi a ISO-Codes (ingelsk) ISO 3166-2 Luncodes ISO 3166-1 Luncodes uun domainnöömer
Film as en konstfurem mä laben bilen. Tuiarst hed di film noch nään tuun, det wiar en stomfilm. Daalang könst dü filmer uun't kiino of üüb din aanj fernseen uunluke. Uk auer't internet wurd filmer wiset, diar dü mä en computer of smartphone uunluke könst. Am en film tu maagin, werke flook minsken mä ünlik beruufen tuup: Skriiwern mä di soocht tu en film Dramaturgen, jo skriiw det dreibuk Spelstern, diar a filmfigüüren spele Rejesöören, diar jo am det kwaliteet komre Technikern bi a filmaperoot, bi't laacht an bi a tuun Auer diar so föl minsken mä uun a gang san, as en film en böös jüür onernemen. Diar woort do en Produsent för brükt. Hi schocht tu, dat det jil weder iinkomt. Jong filmmaagern haa miast ei föl jil an san noch ei bekäänd. Jo began do iarst ans mä kurt filmer. Filmer faan Claas Riecken üüb You Tube Inselklang Filmer faan Kai Klint aur di Drachtendaansers üüb You Tube Rejesöören mä ferbinjang tu Nuurdfresklun: Hark Bohm Sven Jaax Volkert Schult Christoph Weinert Commonskategorii: Film – Saamlang faan bilen of filmer Wääblink-kataloog tu Film uun't Curlie Project (iar:DMOZ, üüb huuchsjiisk) Internatjunaal film-dootenbeenk
Zagreb as at hoodstääd faan Kroaatien an ian faan 21 ferwaltangsregiuunen uun det lun. Det hää 688.163 lidj (2011). Sant di 14. Detsember 1999 as det stääd Zagreb iindiald tu 17 distrikten (gradska četvrt, pl. gradske četvrti): Sjiisklun Mainz (Sjiisklun), sant 1967 Ruslun Sankt Petersburg (Ruslun), sant 1968 Norweegen Tromsø (Norweegen), sant 1971 Jaapan Kyōto (Japan), sant 1972 Poolen Krakau (Poolen), sant 1975 Portugal Lisabon (Portugal), sant 1977 Ferianagt Stooten Pittsburgh (USA), sant 1980 Sjiina Shanghai (Sjiina), sant 1980 Ungarn Budapest (Ungarn), sant 1994 Uasterrik Wien (Uastenrik), sant 1994 Bosnien an Hertsegowina Sarajevo (Bosnien an Herzegowina), sant 2001 Sloweenien Ljubljana (Sloweenien), sant 2001 Monteneegro Podgorica (Montenegro), sant 2006 Ferianagt Könangrik London (Ferianagt Könangrik), sant 2009 Croatia: Counties and Major Cities, citypopulation.de Commonskategorii: Zagreb – Saamlang faan bilen of filmer
A Finken (Fringillidae) san en fögelfamile an hiar tu at order faan a Sjongfögler (Passeriformes). Üüb Halunder ment am mä finken oober aal jo letjer fögler, diar üüb Halaglun föörkem. Carduelinae - Euphoniinae - Fringillinae Acanthis – Agraphospiza – Bucanetes – Callacanthis – Carduelis – Carpodacus – Chloris – Chlorophonia – Chrysocorythus – Coccothraustes – Crithagra – Eophona – Euphonia – Fringilla – Haemorhous – Hemignathus – Hesperiphona – Himatione – Leucosticte – Linaria – Linurgus – Loxia – Loxioides – Loxops – Magumma – Melamprosops – Mycerobas – Neospiza – Oreomystis – Palmeria – Paroreomyza – Pinicola – Procarduelis – Pseudonestor – Psittirostra – Pyrrhoplectes – Pyrrhula – Rhodopechys – Rhodospiza – Rhynchostruthus – Serinus – Spinus – Telespiza – Vestiaria Uun üüs breetjin käänt'am jo slacher: Bokfink (Fringilla coelebs) Borfink (Loxia curvirostra) Doompaap (Pyrrhula pyrrhula) Skööl Flaaksfinken (Carduelis) Greenfink (Carduelis chloris) Irlits (Carduelis cannabina) Peder (Carduelis carduelis) Ööder Finkenfögler: Serinus Kanaarengirlits (Serinus canaria), Kanaarienfögel Girlits (Serinus serinus), Gul-Girlits Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Finken Wikispecies hää en artiikel tu: Finken