rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Flud as det apluupen weeder tesken liachweeder an huuchweeder. Hat düüret sowat 6 stünj an 20 minüten. Det hingt mä a tidjen tuup. Tesk a eilunen suragt at flud för en starken fludstruum. Wan det weeder weder uflääpt, het det ääb. Fölen sai flud, wan jo huuchweeder men, det as oober eegentelk ei rocht. Det wurd flud woort uk brükt för sturemfluden. Sturemflud Huuchweeder Ääb Tidjen
Ali Planeeten, hur uk üs Wārel töjert, sen junk Kuugeln. Ja fo jaar Leecht fan di Sen, en diar waneri ja uk trinjom. Tö dit Skelt önern: Naist bi sen di fjuur Benenplaneeten. 1. Merkuur 2. Veenus 3. Üs Wārel, di Öört 4. Mars Da sen diar Planetoiiden en fiiđer fjuur gurter Planeeten: 5. Juupiter 6. Saturn 7. Uraanus 8. Neptuun en da en litj Jen: (9. Pluuto) Di Planeeten eeđer jaar Gurthair. Fan lefts: Mal gurt en da: Merkuur ... bit Pluuto. (Di Planetoiiden ken em ek se.) Planeet-Ainaarten ( * Maaten relatiiv tö di Öört)
A tidjen men det feranerang faan a siapeegel tesken huuch- an liachweeder. Wan't weeder fäält, het det ääb, an wan't weder sticht, het det flud. Uun't madel maage a tidjen uun a grat ooseaanen man en ferskeel faan 30 cm ütj. Bi enkelt küsten an uun enkelt bochten staut ham det huuchweeder oober bit auer 10 m ap. Uun Nuurdfresklun leit at tidjenhööchde miast tesken 2 an 3 m. Diarbääft steget at grawitatjuun (of uk swaarkrääft) tesken eerd, san an muun. Uk jo ööder planeeten uun üs sansüsteem haa diarmä tu dun, oober det krääft, wat faan jo ütjgongt, as knaap tu marken. Det krääft faan a san as sowat hualew so grat üs det faan a muun. A san as föl grater an hää sodenang föl muar grawitatjuunskrääft, hat as oober uk föl widjer wech, an so reegelt ham det weder. Troch det dreien faan a muun trinjam a eerd woort det weeder en betj efter bütjen trakt, so üs wan dü en glääs weeder am ham salew dreist. Wan san an muun uun ian rä stun, woort det krääft starker, do haa wi springflud. Commonskategorii: Tidjen – Saamlang faan bilen of filmer Ääb Flud Liachweeder Huuchweeder NAP
Büsum as en gemeen uun a kreis Dithmarschen uun Schleswig-Holstian. Di huuwen leit lik bi a Nuurdsia uun't nuurden faan a Meldorfer Bocht. Bääft Sankt Peter-Ording an Waasterlun as Büsum at traad gratst bat bi a Nuurdsiaküst. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Büsum Statistikamt Nord – Bevölkerung der Gemeinden in Schleswig-Holstein 4. Quartal 2021 (XLS-datei) (Widjerfeerd üüb grünjlaag faan't fulkstäälang 2011) (Halep üüb sjiisk)
En jåchtdioode (uk luminesäns-dioode, kort LED for light-emitting diode unti uk jåchtemittiirende dioode) as en elektronisch huulewliidjer-bägelemänt. Låpt döör e dioode struum önj döörlätjruchting, sü stroolt jü jåcht, infrarüüdjstrooling (as infrarüüdjdioode) unti uk ultraviolätstrooling ma en woogenlängde, jü oufhinget foon dåt hoolewliidjermateriool än e dotiirenge. Di rusche waasenschapsmoon Oleg Losev önjdäkte ål huulewwäis da twuntier iirnge, dåt dioode jåcht ütstroolden, wan struum deerdöör luupe leet wörd. Ål 1927 publisiirde hi önj en rusch tidschraft änkelthäide ouer jü jarst LED än frååged patänt önj. Losevs årbe wörd ouers ai beåchtet än deerdöör wåårde dåt bit 1962 iir jü LED wörklik döörbräk. Önj dåt iir önjwiklede Nick Holonyak en wirkend LED. Dåt blai foon dåt produsiirde jåcht hinget ouf foon e sorte foon materjoole, weer jü LED üt apbäged as, apårtie foon e brååtj foon e “ferbine tsoone” (jü biinjoufstånd) twasche di faläntsbiinj än di liidjingsbiinj. Deerdöör leet ham uk ferstönje, weeram en LED ma en grute woogenlängde en läiger döörlätjspåning heet, t.b. rüüdj 1,5 Volt än ween 3,6 Volt. Ouerdåt jü spåning ouer e LED uk en lait huuger wårt bai en grutere struum, wal jü eefter en korter woogenlängde apschüwe. Sü schucht en ween LED bai läigen struum mör gräinåchti
A Fääröer [ˈfɛːʁøɐ] (färöisk: Føroyar [ˈfœɹjaɹ], däänsk: Færøerne [ˈfɛːʀøʔəʀnə] „Sjepeilunen“) san en skööl eilunen uun a Nuurdatlantik tesken Islun, Norweegen an't Ferianagt Könangrik. Jo hiar tu't könangrik Denemark, san oober autonoom sant 1948. Sodenang liket hör situatsion det faan Greenlun. Streymoy - Eysturoy - Vágar - Suðuroy - Sandoy - Borðoy - Viðoy - Kunoy - Kalsoy - Svínoy - Fugloy - Nólsoy - Mykines - Skúvoy - Hestur - Stóra Dímun - Koltur - Lítla Dímun Dön tjiin gratst stääden uun a Fääröer san: A Färöer haa 29 komuunen. Matrikul.fo – fermeeden 2006. Faroe Islands: Towns and Villages, citypopulation.de Faroe Islands: Administrative Division, citypopulation.de Färöisk Commonskategorii: Fääröer – Saamlang faan bilen of filmer 61.969943299444-6.8444824219444Koordinaaten: 61° 58′ N, 6° 51′ W
Katharine Ingwersen: "Jü reet et spal". Friisk komeedibibleteek Nr. 3. Nordfriisk Instituut - Bräist 1972. En fernäid stuk önj twäär aptooche eefter dåt plåttjüsch stuk "Maandagmorgen" foon Friedrich Lange önjt mooringer frasch ouerseet än ütbäged foon Katharine Ingwersen (1936) Önj dåt stuk treese ap: 1. Krischen Brårkens, däilüünjer, 50 iir 2. Mat Brårkens, sin wüf, uk haane iinj 50 3. Dors Brårkens, jare doochter, 19 iir 4. Kloi Ånjersen, en riken böre, jungkjarl, 55 iir 5. Stiine Faders, sin ålere hüshüüljer, 37 iir 6. Haie Meeler, en dring tu 29 iir Dåt stuk spaalt aw en formadi önj e dörnsch foon Krischen Brårkens. Bai en toorpsfäst, weer uk di alkohool ai bräk, ferspreecht Dors üt spoos Kloi Ånjersen, dåt's ham fraie wal. Ålwer wörd di hiile sååge dan, as Kloi di näiste däi dåt ferspreegen wäär mååge wal. Önjt hiil toorp ferteelt hi, dåt et bål en grut koost ma ham än Dors jeewe wårt. As Haie Meeler dåt tu waasen fäit, wal hi gliks sin kråm påke än eefter Amerika ütwandre.
Kaamp es en Gemiindi üp Söl. Kaamp (Dütsk: Kampen) skel sin Naam diarfan haa, dat di Sölring Kēmpers diar me di Öneriarsken kēmpet haa. Di Kēmpers skel öner di Hooger wat süđern fan Kaamp, bi di Füürtorn sen, bigrewen wiis. Di Hooger haa di Naamen fan di Kēmpers, wat diar öner lii skel (Brönshoog fuar Bröns, esf.) Hat es en Tērp, wat ön di Weestersiir fan Söl liit. Kaamp es jen fan du Nuurdtērper en et liit twesken Woningstair en List, rocht nai bi Woningstair. Kaamp jert tö di Plaatsen üp Söl, wat em ekstrem nēm ken: Hat jeft üp Söl narigen sa fuul jüür Wainer fan Gasten wat mesken gaar ek rocht weet, hur fuul Jil di haa. En narigen uur sa jer üp Dai sa fuul drunken. Kaamp es bikeent fuar sin "Ruar Klef" bi Strön üp di Weestersiir en di gurt Hiir, wan ön di Uastersiir tö Süđern bit hentö Brēderep giar. Benen des Hiir skel di Kēmpers bigreewen wiis, en diarfan haa di diari uk jaar Naamen üs "Brönshoog" fuar't Greev fan di gurt Bröns, "Litj Brönshoog" fuar sin Sen, "Tewelkenhoog" fuar Tewelken, sin Skriiwer, en sa förter. Di Hooger lii trinjum di Füürtorn bit hentö
Di Lunkreis Cuxhuuwen as ään faan a grater lunkreiser uun Niidersaksen. Hi leit bi a müs faan a Ialew iinuun a Nuurdsia an uk bi a Weeser. (Iinwenertaalen üüb di stant faan a 31. Detsember 2019) Ianhaidsgemeenen Samtgemeenen mä hör gemeenen (* Diar sat at ferwaltang) Landesamt für Statistik Niedersachsen, LSN-Online Regionaldatenbank, Tabelle 12411: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Stant 31. Detsember 2019. (Halep üüb sjiisk) Landesamt für Statistik Niedersachsen, LSN-Online Regionaldatenbank, Tabelle 12411: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Stant 31. Detsember 2019. Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Lunkreis Cuxhuuwen
Cuxhuuwen as en huuwenstääd uun a Lunkreis Cuxhuuwen uun Niidersaksen. Hat leit bi a müs faan a Ialew iinuun a Nuurdsia. Stääddialen Kernstääd Cuxhaven (Ritzebüttel, Musikerviertel, Lotsenviertel, Dobben, Lehfeld, Grimmershörn) Altenbruch Altenwalde Gudendorf Franzenburg Oxstedt Berensch-Arensch Arensch Berensch Döse Duhnen Groden Holte-Spangen Lüdingworth Feuerstätte Köstersweg mit Lüderskoop Seehausen Sahlenburg Stickenbüttel Süder-/Westerwisch Landesamt für Statistik Niedersachsen, LSN-Online Regionaldatenbank, Tabelle 12411: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Stant 31. Detsember 2019. (Halep üüb sjiisk) Commons: Cuxhuuwen – Saamlang faan bilen of filmer
A Kaater (Felidae) san en famile faan Tetjdiarten (Mammalia) uun't order faan a Ruuwdiarten (Carnivora). Acinonyx Gepard (Acinonyx jubatus) Caracal Afrikoonsk Gulkaat (Caracal aurata of Profelis aurata) Karakal (Caracal caracal) Asiaatisk Gulkaater (Catopuma) Borneogulkaat (Catopuma badia of Pardofelis badia) Asiaatisk Gulkaat (Catopuma temmincki of Pardofelis temmincki) Echt Kaater (Felis) Grä Kaat (Felis bieti of Felis silvestris bieti) Manul, Pallaskaat (Otocolobus manul of Felis manul) Raidkaat (Felis chaus), uun Egypten, Waast- an Süüdaasien Suartfutkaat (Felis nigripes), uun't süüden faan Afrikoo Sunkaat (Felis margarita), uun Nuurdafrikoo an Waastaasien Wil kaat (Felis silvestris) (Hüs)kaat (Felis silvestris f. catus) Grä Kaat (Felis bieti of Felis silvestris bieti) Leopardus Pantanalkaat (Leopardus braccatus) Pampaskaat, Colocolo (Leopardus colocolo) Saaltkaat, Geoffroykaat, Letjplaket Kaat (Leopardus geoffroyi) Naachtkaat, Kodkod (Leopardus guigna) Süüdelk Tiigerkaat (Leopardus guttulus) Andenkaat, Beragkaat (Leopardus jacobitus) Gäärskaat (Leopardus pajeros) Ozelot (Leopardus pardalis) Tiigerkaat (Leopardus tigrinus) Margay (Leopardus wiedii) Leptailurus Serval (Leptailurus serval) Lokser (Lynx) Kanadaloks (Lynx canadensis) Euraasisk Loks (Lynx lynx) Ibeerisk Loks (Lynx pardinus) Ruad Loks (Lynx rufus) Lynx issiodorensis (†) Otocolobus Manul, Pallaskaat (Otocolobus manul of Felis manul) Pardofelis Marmorkaat (Pardofelis marmorata) Borneogulkaat (Catopuma badia of Pardofelis badia) Asiaatisk gulkaat (Catopuma temmincki of Pardofelis temmincki) Prionailurus Bengaalkaat (Prionailurus bengalensis) Iriomotekaat (Prionailurus iriomotensis of uk Prionailurus
A Euro (tiaken: €; code: EUR) as sant di 01. Janewoore 2002 det amtelk münt faan a Eurozone: Det san uuntesken 20 faan jo 27 lasmootstooten faan't Europeesk Union (stant: 2023). Belgien, Estlun, Finlun, Frankrik, Griichenlun, Irlun, Itaalien, Kroatien, Letlun, Litauen, Luksemborag, Malta, a Neederlunen, Portugal, Sjiisklun, a Slowakei, Sloweenien, Spoonien, Uastenrik an Zypern. Andorra, Monaco, San Marino an Watikaanstääd. Kosovo an Montenegro brük di Euro pasiif. Det ment, jodiar lunen brük ofisiel di Euro, san oober ei lasmoot faan a EU. Denemark an Bulgaarien haa en münt mä en fäästen wakselkurs jinauer di Euro. Ään Euro as apdiald tu 100 Cent. Diar san jilstaken mä 1, 2, 5, 10, 20 an 50 Cent an mä 1 of 2 Euro. Jilskiiner jaft at mä 5, 10, 20, 50, 100, 200 än 500 Euro. A jilstaken haa en koord mä Waasteuroopa üüb a föörsidj, bääftüüb hää arke lun sin aanj bil. Jil Euro (ingelsk) (sjiisk) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Euro
Kairem es uk dit "green Hart fan Söl" nēmt. Dit Terp es ful fan litj Straaten en ön Kairem jeft dit masi Boomer en rocht fuul ual Hüüsinger. Ön Kairem es di Wanel fan "Kuhdorf zum Kurort" rocht hart gingen. Dit leest Relikt fan dös Wandel es di "Verkehrsberuhigung" wesen, wat me di nii Straat kemen es, wat ön di Süđersiir ön Kairem forbigiar. Nü snaki hok Sölringer fan Kairem üs en "Eingeborenenmuseum". Dit kumt uk diarfan, dat fuul Baarilir nü meent, dat di jam diar gaar ek muar binemen tört. Kairem heer jen fan di ual Sērken üp Söl, St. Severin. Dit diar Sērk es tö di salev Tir becht uuren üs di Sērken ön Nieblum(Föör) en Pellworm. Di Arkitekt kür tö des Tir (Ombi 1216) fan jen Bechstair tö di üđer ruar, aurdat ek fuul Weeter diartwesken wiar. Kairem es jen fan di Tērpern, wat rocht lung fan Buererii left haa. Bi di Baanhof fan Kairem es, sa üs uk ön Muasem, en Lādirampi becht uuren, wan di Baan tö Söl kām. Diar sen Saaken fuar di Buern en Köölen fuar di Aunen fan di Lir üp di Wainer paket en ön dit Tērp fordiilet uuren. Bit hentö
Barack Hussein Obama II [bəˈɹɑːk hʊˈseɪn oʊˈbɑːmə] (* 4. August 1961 uun Honolulu, Hawaii) wiar de 44. president faan Ameerikoo sant de 20. Janewoore 2009. A 6. Nofember 2012 as hi för fjauer muar juar weelet wurden. Obama hiart tu't partei faan a Demokraaten an as afkoot. 2009 füng hi di Nobel-Pris. Obama as Ann Dunham (1942-1995), en ameerikoonerin faan Kansas an Barack Obama Sr. (1936-1982), en aafrikooner faan Keenia hör dring. Sin aalern meet uun en rüskurs uun't University of Hawaii uun Manoa, huar Obama Sr. en bütjluns student mä'n stipendium wiar. Obama Jr. ging tu Columbia University an Harvard Law School, huar hi üüs iarst aafroameerikoons president faan di Harvard Law Review wiar. Efter san ufsluss wurd hi bürgerrochtafkoot an onerracht ferfaadingsrocht uun det University of Chicago Law School. 1992 wurd Obama lasmoot faan det Demokraatisk Partei an 1997 wurd hi lasmoot uun a Senaat faan Illinois. Hi wiar faan 2005 tu 2008 üüs Junior Senaator för deheer bundesstoot uun de US-Senaat. De 27. August 2008 wurd hi kandidoot för a Demokraaten uun det US-Presidentenwool 2008 an woon a wool. Hi wiar de iarst aafroameerikooner, de president faan a Ferianagt Stooten wurd. Uun sin presidentskap feerd hi en
Foortuft as en toorp önj e gemiine Doogebel. Bit 1978 wus et en äin gemiine. Irtids wus et en håli, dåt schucht huum diling nuch bai da maning wärwe. Dåt lönj trinam Foortuft as mjarschlönj, än as döör indiken wünen wörden. Tu Foortuft hiire uk e Bluumenkuuch, e Butslüütjer Kuuch, e Butslüütjer Sii, e Foortuftinge Sööderkuuch, e Foortuftinge Norderkuuch än dåt bebooged pårt foon e Hauke Haien Kuuch. En woortiiken foon Foortuft as e St. Laurentiusschörk, wat 1703 bäged wörd. E schörk stoont aw e schörkwärw, wat ouerfor e Gåbrielswärw lait, deer as et pastoroot bane. Oudere kåntiikne san et Jens-J.-Lützen-Hüs, en museum, weer hiimstounskeere bane san, än et Hans-Momsen-Hüs weer en Kafee än en latj ütstaling am di matemootiker Hans Momsen bane önj san. Tubai jäif et nuch et Hans-Momsen-Schölj. Et häi ambai 50 schoulere än fjouer schöljmäistre bit dåt et 2009 slin wörd. Jü üülj schölj bägning as diling et Gemiinde Hüs foon e gemiinde Doogebel, weer uk en latj Museeum bane önj as. Foortuft wus 1889-1967 sat foon't Åmt Foortuft. 1967-1978 wus't toorp en diilj foon't Åmt Bökingharde. Sunt 1978 as Foortuft en diilj foon e gemiinde Doogebel. Ilse Christiansen Christian Jensen Hans Momsen Johannes Petersen Greta
Fünen (däänsk Fyn [fyːʔn]) as en eilun uun't Regiuun Syddanmark uun Denemark. Mä 2.985 km² as Fünen bääft Sialun an Vendsyssel-Thy at traadgratst eilun uun Denemark. (Greenlun ei märeegent.) Ialtürn Enebærodde Sankt Knuds Kirke uun Odense Korshavn mä det eilun Mejlø uun a bääftgrünj. Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer (däänsk)
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Bild fehlt Sialun (däänsk Sjælland) as det gratst Uastsiaeilun (7.031 km²) faan Denemark an hää 2.342.353 iinwenern (1. Janewoore 2022). Regiuun Sjælland Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer (däänsk)
Vorlage:Infobox Insel/Wartung/Bild fehlt Vendsyssel-Thy of uk at Nordjütsk Eilun as di nuurdermiast dial faan Jütlun. Sant at Febrewooreflud 1825 as't en eilun, man woort dach iarer üs en dial faan Jütlun uunsen. Statistikbanken -> Befolkning og valg -> BEF4: Folketal pr. 1. januar fordelt på øer (däänsk)
A foosen hiar tu at hünjerfamile (Canidae) an san tetjdiarten. Foosen (Vulpes) Vulpes bengalensis Vulpes cana Vulpes chama Vulpes corsac Vulpes ferrilata Vulpes pallida Vulpes rueppelli Polaarfoos (Vulpes lagopus, =Alopex lagopus) Vulpes macrotis Vulpes velox Ruad foos (Vulpes vulpes) Fenek (Vulpes zerda) Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Foosen Wikispecies hää en artiikel tu: Foosen
En Iirsenbaan es en Forkiirsmerel, wat me iirsern Weelen üp iirsern Sjiinen köört. Di iirsern Weelen ruli ek sa swaar üs Gumiweelen üp Straaten fan Asfalt of Beton. Diaraur uur Tochen maaket, wat fan Lokomotiiwen tain uur. Des Tochen ken mal lüng uur, aurdat di niin Swaarhairen me Plaats fan üđer Mensken, wat tö Fut, me Rad of Auto önerwai sen, keen. Dat Wecht fan san Toch ken lecht maal 3.000 t uur (Lung "Güter"-Tochen). Transportiaret uur fuaral Mensken en swaar Saaken sa üs uk Wainer (Ön di Autotoch). Ön't Jaar 2017 waar di Baanhofstairen Muasem en Kairem automatisiaret. Diaraur jeft et en Video. Jir es dit Video tö finj (Youtube) Ön Nuurđfriislön es di "Marschbahn" önerwai, wat fan Hamborig hentö Weesterlön giar. Dit es en Persoonentoch (Naiforkiir), wat ombi ark Stün hentö Hamborig of Weesterlön köört. Uk ön di Marschbahn önerwai es di Intercity-Toch, wat Köken en Fiirsnaker me üp Wai heer. Bi di "Intercity" jeft et uk Kurswainer, wat ön Naibel achter en Toch fan di NEG um en diarme hentö Daagibel tain uur. Normaalerwiis skul di uk gauer wiis üs di Naiforkiir, man dit slaaget ek rocht, aurdat dit me di Kurswainer langsen en bet waaret. En
A Hemelswaier san a sjauer hoodwaier, huar dü di üüb a eerd efter rachtst. Nuurd(en) - wiset tu a nuurdpuul Uast(en) - wiset diar hen, huar a eerd ham hen dreit, huar a san apgongt, at maarenlun, a orient Süüd(en) - wiset tu a süüdpuul Waast(en) - wiset diar hen, huar a eerd ham faan wech dreit, huar a san onergongt, at injlun, a oksident Auer sjauer waier för a nawigatsion ei ling, haa a sialidj jo noch fiiner iindiald: Nuurd - Nuurd tu uast - Nuurdnuurduast - Nuurduast tu nuurd - Nuurduast - Nuurduast tu uast - Uastnuurduast - Uast tu nuurd - Uast - an so widjer ... luke üüb det bil rochts. At jaft 32 streg an arke streg as 11,25 (=360:32) graad briad. Daalang woort oober uk uun a siafaard di kreis uun 360 graad iindiald: Det begant bi 0 graad (Nuurd), lääpt do rochts am tu Uast (90 graad), Süüd (180 graad) an Waast (270 graad). Wan dü a naibern faan en saarep of eilun uunwise wel, könst dü fein detdiar förlaag mä det winjruus brük: Commonskategorii: Winjruusen (mä sjiisk betiaknangen) – Saamlang faan bilen of filmer
Frasch rucht heet en lung histoori. Am 800 wörd di Lex Frisionum foon Karl di Grutte mååged. önj dåt madåler hääwe da frasche foon Weestfraschlönj bit di Weeser dåt üüljfrasch rucht häin. Oebele Vries, Asega, is het dingtijd?, ISBN 978-90-5615-142-3. Text:Friisk Gesäts (frasch/tjüsch)
A Uast (at uasten) as ään faan a hemelswaier. Hi wiset efter 090 graad. Det as at jindial faan a Waast. Uast of waast, aran as't baast. Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012 Uasthualewkuugel
A Waast (at waasten) as ään faan a hemelswaier. Hi wiset efter 270 graad. Det as at jindial faan a Uast. Uast of waast, aran as't baast. Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012 Waasthualewkuugel
Di Hemelsrochtingen sen wichtig fuar di Nawigatsjoon üp di Öört. Nuurđ(en) - weeget hentö di Nuurđpool Uast(en) - weeget diar hen, hur di Öört höör hendrait (Hur di Sen āpgiar) Süđ(ern) - weeget hentö di Süđerpool, of diarhen, fan hur di Sen tö Medai skiinjt Weest(en) - weeget diar hen, hur di Öört höör fan wech drait (Hur di Sen önergiar) Fjur Waien leengi ek fuar en rocht Nawigatsjoon, en diaraur haa di Seefaarers di Winjruus ginauer iindiilt: Nuurđ - Nuurđ tö Uast - Nuurđ-Nuurđuast - Nuurđuast tu Nuurđ - Nuurđuast - Nuurđuast tu Uast - Uast-Nuurđuast - Uast tö Nuurđ - Uast - en sa fiiđer ... biluki diartö uk dat Skelt rochts. Hat jeft 32 Streeken en ark Streek es 11,25 (=360:32) Graad breer. Deling uur man uk bi di Seefaarers di Krais me sin 360 Graad nemen: Dit bigent bi 0 Graad (Nuurđ) en lapt da rochts om tö Uast (90 Graad), Süđern (180 graad) en Weest (270 graad). Diarme en me di GPS-Technik let jam Kurs en Positsjoon gans ginau ütfinj. Nü jeft et "Graad" jaa uk fuar Temperatuuren. Dat es ek sa iinfach ütenachler tö hual; hat jeft niin ekstra Teeken. Fuar di Temperatuur en
Jü Frascheschörk as en schörk önj Room. Jü schörk stoont bai e jarn foon da stroote Largo degli Alicorni än Via del S. Uffizio, lik ouerfor di Pätjersplås, lik bai Fatikaanstää, weerfoon jü en äkstäritoriåål soone as. Huum fint dåt döör aw e grut stroot Borgo Santo Spirito 21/41 jü treep aptugungen, döör dåt lees än dan leefts ouf. Jü Frascheschörk as bäged iinj åån foon da röömische bärje, di Janiculus, di gränset an di Pätjersplås. Tunk har lååge as jü bewåård blaawen ås önj dåt 16. iirhunert åle bäge da uner bai di bärj stöön, oufbråågen wörden for di bäg foon e Pätjersschörk. Aw grün foon har iinjsistordi histoorisch wjart as jü schörk 1990 foon e UNESCO tufäiged tu jü liste foon dåt wråålårw. Weer nü jü schörk foon da Frasche stoont, booged tweelwenhunert iirnge sunt ju frasch kolooni. Arken, di üt üüsen geegend eefter Room köm, leet ham deer dil. Deer wörd en möör trinam bäged än sunt jü tid jäif dåt önj Room jü Schola foon da Frasche. Uk oudere följke häin suk gebiite. Foon jü originäl latj schörk jü tu jü kolooni hiird, as nuch ninte wifünen. Jü schal foon krichsgewålt tuninte mååged wörden weese. We
Kaalium (latiinsk, faan araabisk ‏القلية‎‎, DMG al-qalya ‚plaantenääsk‘) as en cheemisk element mä det ufkörtang K an det atoomnumer 19. Kaalium hiart tu a tjiin miast föörkemen elementen üüb a eerd. Hat komt uun flook mineraalen föör. SIMS-spektrum faan Kaalium Elektroonenskel Rian Kaalium Kaalium Bi't köögin gongt föl Kaalium iinuun't köögweeder. Commonskategorii: Kaalium – Saamlang faan bilen of filmer Harry H. Binder: Lexikon der chemischen Elemente. S. Hirzel Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7776-0736-3. A taalen för't infobox kem miast faan www.webelements.com . CIAAW, Standard Atomic Weights Revised 2013. Ludwig Bergmann, Clemens Schaefer, Rainer Kassing: Festkörper. (= Lehrbuch der Experimentalphysik. Band 6). 2. aplaag. De Gruyter, Berlin 2005, ISBN 3-11-017485-5, S. 361. N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemie der Elemente. 1. aplaag. VCH, Weinheim 1988, ISBN 3-527-26169-9, S. 97. Robert C. Weast u. a. (Hrsg.): CRC Handbook of Chemistry and Physics. CRC (Chemical Rubber Publishing Company), Boca Raton 1990, ISBN 0-8493-0470-9, S. E-129 bit E-145. Wäärser uun g/mol an uun cgs-ianhaiden. Amreegent tu SI-wäärs. Yiming Zhang, Julian R. G. Evans, Shoufeng Yang: Corrected Values for Boiling Points and Enthalpies of Vaporization of Elements in Handbooks. Uun: Journal of Chemical & Engineering Data. 56, 2011, S. 328–337, doi:10.1021/je1011086. (ütjden faan) David R.
Malmö as en stää önj dåt söödweesten foon Swärik. Deer booge amenbai 324.002 manschne (31/12.2013)(2020). Dåt as jü grutst stää foon Skåne än ju treedgrutst stää foon Swärik. Dåt as e hoodstää foon jü Malmö Komuun. Jü Öresund bru ferbint Malmö ma Kopenhuuwen. Sweden: Skåne, citypopulation.de
Freiburg im Breisgau as en krisfri stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. E stää läit önjt söödweesten foont bundeslönj, önj di Freiburg Regiiringsdistrikt. Jü stää heet 231.195 inboogere (2019). Dåt as en krisfri stää än uk e hoodstää foon e Lönjkris Breisgau-Hochschwarzwald. Germany: Baden-Württemberg, citypopulation.de
En Pensel-Duel es en Wetstrir fan tau Konstmaalers of -teekners. Des fo fuar di Inj di Āpgaav, Teksti, wat Skriiwers fuarlees, bi't Töhiiren tö ilustriari. Di Forskel tö en normaali Ilustratsjoon es, dat di Teekners di Teksti ek keen, sa dat di Skelter fuar't Miist dach en bet wunerk ütfal ken. Di Taacht diarachter des, dit, wat bi di Poetry Slam pasiaret, me Skelters tö forsjuk. Uk jir sair dat Publikum, hok Könstler di "beeter" Aarber maaket heer. Dat jest Pensel-Duel wiar ön di 4. Mai fan't Jaar 2012 iin ön't "Muasem Hüs" ön Muasem üp Söl'. Initsjatooren wiar Bjørn Høgsdal fan Kiel, Jens-Uwe Ries, en Techter fan Weesterlön' en di Konstmaaler Peter Klint fan Tinem üp Söl'. Di Könstlers wiar di Teekners/Maalers Peter Klint en Katharina Kierzek (Kiel) Di Techters wiar Bjørn Høgsdal, Torsten Wolff (Kiel) en Jens-Uwe Ries. Tö des Inj wiar ombi 70 Mensken kemen. Peter Klint teeknet bi't Pensel-Duel... ... en Katharina Kierzek skel töögenön. Torsten Wolff (Autor) Jens-Uwe Ries (Autor) Jir sen di Teksti kuurt biskrewen en bitö di Skelters weeget, wat diarbi ütkemen sen. Di Tekst wiar fan en Jungensgaart, en da ging't di Popen ring.(Bjørn Høgsdal) Fan en Forseekeringsman, wat meent, dat hi