rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Baukonst (lat. architectura) as det ploonin an bauen faan hüsang an gebüüden. Det woort faan architekten ütjfeerd. Iar wiar det baumäästern. Huar baukonst begant, as swaar tu saien. En ianfach hüs woort miast ei üs baukonst betiakent. Rümen : Hü san a rümen mäenööder ferbünjen? Positjuun : Hü as det objekt ütjracht? Furem : Hü schocht det objekt ütj? Funktjuun : Huar as det objekt gud föör? Konstruktjuun : Hü as det objekt baud? Woger : Hük materiol an klöören wurd brükt? Käänen : As al faan bütjen tu käänen, wat diar banen as? Trinjam : Hü paaset det objekt tu ööder objekten trinjam? Idee : As diar noch en grater idee mä det objekt ferbünjen? Ökologii : Woort det objekt fernünftag ploonet an baud? Koosten : Luup a koosten ei ütj at ruder? Antoni Gaudí Christopher Wren
Det Troms og Finnmark Prowins as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 242.168 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Tromsø an Vadsø. Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san: Saamisk spriiken an Kven, en spriik wat nai tu Finsk as, wurd uun't prowins snaaket. De 28. Oktuuber 2021 saad amtelk det noorsk regiaring, dat uun det nai tukemst Troms an Finnmark weler tau prowinsen wurd. Norway: Administrative Division, citypopulation.de Troms og Finnmark, citypopulation.de
Det Trøndelag Prowins as sant de 1. Janewoore 2018 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a maden faan't lun. Det hee 471.124 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Steinkjer an Trondheim. Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san: Norway: Administrative Division, citypopulation.de Norway: Trøndelag, citypopulation.de
A Lofooten (nuurdsamisk: Lofuohta of Váhki) san en skööl faan 80 eilunen an uk en distrikt (en loonskap) uun't noorsk Prowins Nordland. A gratst eilunen diar san Austvågøya, Skrova, Gimsøya, Vestvågøy, Flakstadøy, Moskenesøy, Værøy an Røst. Uun't Noorsk woort di nööm üs iantaal brükt: 'Lo_foten' ment 'Loks_fut' efter det furem faan en eilun. Commonskategorii: Lofooten – Saamlang faan bilen of filmer
Det Vestfold og Telemark Prowins as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 421.882 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Skien. Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san: Norway: Administrative Division, citypopulation.de Norway: Vestfold og Telemark, citypopulation.de
Det Vestland Prowins as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 638.821 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Bergen an Leikanger. Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san: Norway: Administrative Division, citypopulation.de Norway: Vestland, citypopulation.de
At Noorsk Sia (noorsk Norskehavet, ingelsk Norwegian Sea) as det ferbinjang tesken a Atlantik an at Arktisk Sia. Hat leit tesken Noorweegen, Islun, Greenlun an Spitsbergen, an as sowat 1,1 miljuunen kwadrootkilomeetern grat. Efter süüd leit at Nuurdsia an efter nuurduast at Barentssia; at Noorsk Sia as oober föl jiper, bit 4.000 meetern. At Noorsk Sia spelet en wichtag rol bi a globaal saaltweeder-kreisluup. At warem weeder faan a Golfstruum keelt uf, woort tu a Nuurdatlantikstruum, saket uf an lääpt ufkeeld weder turag am a süüd. Commonskategorii: Noorsk Sia – Saamlang faan bilen of filmer
Det Viken Prowins as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 1.252.384 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Oslo (uk wan't steed nian dial faan't prowins as), Drammen, Sarpsborg an Moss. Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san: Norway: Administrative Division, citypopulation.de Norway: Viken, citypopulation.de
Adeline Petersen (* 15. Oktuuber 1940 uun Naibel, † 12. August 2011 uun Kiil) wiar en wedenskapswüf uun a fresk filologii. Adeline wooks uun a Wiidinghiird ap. Hör mamenspriak wiar frasch an aatjen spriak wiar wiidinghiirder. Bütj fresk snaaket Adeline uk sjiisk an däänsk, plaatsjiisk an süüdjütsk. Leederhen liard hat waastfresk an holuns uun Groningen. Adeline hää bi't Wurdenbuksteed uun Kiil werket an bi't Nordfriisk Instituut uun Bräist. Sant 2009 wiar Adeline iarenlasmoot faan a Instituutsferian. A Frisian and Germanic miscellany : published in honour of Nils Århammar on his sixty-fifth birthday, 1996 Friesisches Wörterbuch : Wörterbuch der Wiedingharder Mundart auf der Grundlage eines Manuskripts von Peter Jensen (1861-1939) sowie unter Mitwirkung von vielen freiwilligen Helfern in der Wiedingharde = Freesk uurdebuk, 1994 Freesk uurdebuk = Friesisches Wörterbuch : Wörterbuch der Wiedingharder Mundart, 1994 Luklik tid : üülje än naiere bjarnerime än hu dächte deertu by Albrecht Johannsen, 2003 Friesischer Sprachkurs - Mooringer Frasch by Adeline Petersen, 2007 Unerwäis - unn a knip : ferteel iinjsen foon e Fååstewål : Stöögne üt e Wiringhiird, e Böökinghiird än e oordergooshiird, schraawen tu e weedstrid "Ferteel iinjsen", 2004 En schaame awt wååder : latje ferteelinge eeftert lååwent (Mooringer frasch by Johannes Petersen),
A Nuurdatlantikstruum (ingelsk: North Atlantic Current, NAC) as en warmen globaalen struum, di üs golfstruum begant an efter nuurdwaast bit Euroopa ferlääpt. Hi suragt diarför, dat at kliima uun Nuurdwaasteuroopa föl warmer as, üs det efter't geograafisk breetje eegentelk wees skul. Uun't Noorsk Sia keelt di struum uf, saket uf an lääpt ufkeeld weder turag am a süüd. The North Atlantic Current (ingelsk) Commonskategorii: Struumer uun a Atlantik – Saamlang faan bilen of filmer
At geograafisk breetje ( φ {\displaystyle \varphi \,} ) of a breetjinkreis (latiinsk latitudo, ingelsk latitude; ufkört LAT) as di winkel, di en ponkt üüb a eerd faan a ekwaator ufstäänt. Efter nuurden began a breetjin mä 0° (ekwaator) an kön bit +90° (nuurdpuul) waaks, efter süüden gongt'at faan 0° bit -90° (süüdpuul). Steeden, diar like widj faan a ekwaator ufstun, lei üüb det salew geograafisk breetje. Am en ponkt üüb a eerd iandüüdag tu bestemin, brükst dü uk noch at geograafisk lengde ( λ {\displaystyle \lambda \,} ) of a meridiaan (latiinsk longitudo, ingelsk longitude, ufkört LON). Det täält faan 0° (Lengde faan Greenwich, Nolmeridian) efter uasten bit 180° (uastelk lengde) an uk efter waasten bit 180° (waastelk lengde). 180° uast an 180° waast faal üüb disalew meridiaan, det as at dootemgrens. Steeden, diar üüb di salew meridiaan lei, haa tu salew tidj made. A meridiaan as at madeliinje. Commonskategorii: Geograafisk breetje – Saamlang faan bilen of filmer Siamiil Nuurdhualewkuugel Süüdhualewkuugel
Elias Lönnrot ([ˈɛlias ˈlœnruːt], uk Lö(n)nrot(h); * 9. April 1802 uun Sammatti, Sweeden (Finlun); † 19. Marts 1884 uk diar do uun det Rüs Keiserrik) wiar en finsk skriiwer, filoloog, dochter an botaaniker. Hi maaget raisen uun Finlun an Uastkareelien an skreew det müntelk auerlöwert finsk an kareelisk folksdachting deel. Det wurd det grünjlaag för sin werken det natschunaaleepos Kalevala (1835) an't saamling faan liitjin Kanteletar (1840). Mä sin werken lai hi a grünjstian för en literatüür üüb Finsk an't apwaaksen faan en finsk identiteet. Commonskategorii: Elias Lönnrot – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Elias Lönnrot
At geograafisk lengde ( λ {\displaystyle \lambda \,} ) of a meridiaan (latiinsk longitudo, ingelsk longitude, ufkört LON) as di winkel, di en ponkt üüb a eerd faan a nolmeridiaan ufwikt. A nolmeridiaan ferlääpt faan a nuurdpuul tu a süüdpuul troch det stääd Greenwich, Faan diar (0°) wurd a meridiaanen efter uasten bit 180° (uastelk lengde) an uk efter waasten bit 180° (waastelk lengde) tääld. 180° Uast an 180° Waast faal üüb disalew meridiaan, det as at dootemgrens. Steeden, diar üüb di salew meridiaan lei, haa tu salew tidj made. A meridiaan as at madeliinje. Am en ponkt üüb a eerd iandüüdag tu bestemin, brükst dü bütj at lengde uk noch at breetje. At geograafisk breetje ( φ {\displaystyle \varphi \,} ) of a breetjinkreis (latiinsk latitudo, ingelsk latitude; ufkört LAT) as di winkel, di en ponkt üüb a eerd faan a ekwaator ufstäänt. Efter nuurden began a breetjin mä 0° (ekwaator) an kön bit +90° (nuurdpuul) waaks, efter süüden gongt'at faan 0° bit -90° (süüdpuul). Steeden, diar like widj faan a ekwaator ufstun, lei üüb det salew geograafisk breetje. Commonskategorii: Geograafisk lengde – Saamlang faan bilen of filmer Uasthualewkuugel Waasthualewkuugel
A Pulaarkreiser san tau breetjinkreiser, ään üüb a nuurdelk eerdheleft an ään üüb a süüdelk eerdheleft. Jo lei üüb 66° 33′ 55″ (≈ 66,57°) nuurdelk an süüdelk breetje, an san jüst am 90° fersaat tu a Kiarkreiser. At regiuun nuurden faan a nuurdelk pulaarkreis as a Arktis, an süüden faan a süüdelk pulaarkreis leit a Antarktis. Wan a san di 21. Jüüne uun a nuurdsomer lik faan boowen üüb a nuurdelk kiarkreis skinjt, do woort'at nuurden faan a nuurdelk pulaarkreis goorei naacht, an süüden faan a süüdelk pulaarkreis woort at goorei dai. Di 21. Detsember as't jüst amkiard, uun Nuurdruslun, Nuurdnoorweegen, Nuurdkanada blaft at jonk. Do haa jo pulaarnaacht. Uun a Arktis wene stüdag minsken, uun a Antarktis oober ei. Commonskategorii: Pulaarkreis – Saamlang faan bilen of filmer
A Ringelt Selag (Pusa hispida, of uk: Phoca hispida) as en Ruuwdiart uun't famile faan a Siahünjer (Phocidae). Uun a Arktis as hi di miast föörkemen slach. Hi lewet oober uk uun a nuurdelk Uastsia. A Ringelt Selag liket a Selag auer a miaten. Hi fäält oober üüb mä sin laacht ringler trinjam jonk plaker uun't skan. An 'Echt' Selger san uk wat linger an swaarer. P. h. hispida, uun't Nuurdelk Is-Sia P. h. botnica, uun't Uastsia P. h. ladogensis, uun a Ladoga-Sia P. h. saimensis, uun a Saimaa-Sia Commonskategorii: Ringelt Selger – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Ringelt Selger
Sterlitamak (üüb Rüs: Стерлитама́к Sterlitamák; üüb Baschkir: Стәрлетамаҡ Stärlyetamaq) as det naistgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, bi de Belaja Struum. Det hee 276.394 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Salawat (üüb Rüs: Салава́т Salavát; üüb Baschkir: Салауат Salawat) as det traadgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, bi de Belaja Struum. Det hee 150.500 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Neftekamsk (üüb Rüs: Нефтека́мск Neftekámsk; üüb Baschkir: Нефтекама Nyeftyekama) as det fjuardgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a nuurdwaast faan't republiik, bi de Kama Struum. Det hee 131.138 lidj (2020). A nööm faan't steed komt faan det rüsk wurd нефть neft' "eerdööle" an a nööm faan a struum, diarbi det leit. Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Oktjabrski (üüb Rüs an Baschkir: Октябрьский Oktjabr'skij an Oktyabr'skiy) as det füftgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a waast faan't republiik, bi de Ik Struum, nai bi't grens tu Tatarstaan. Det hee 114.100 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Tujmasy (üüb Rüs: Туймазы́ Tujmazý; üüb Baschkir: Туймазы Tuymazı) as det seekstgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a waast faan't republiik, nai bi't grens tu Tatarstaan, bi de Usen Struum. Det hee 68.246 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Beloretsk (üüb Rüs: Белоре́цк Beloréck; üüb Baschkir: Белорет Byeloryet) as det sööwenstgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a uast faan't republiik, uun dön Uraal Berger. Det hee 64.921 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Ischimbai (üüb Rüs: Ишимба́й Išimbáj; üüb Baschkir: Ишембай İşyembay) as det aachstgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, bi de Belaja Struum. Det hee 64.386 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Sibai (üüb Rüs: Сиба́й Sibáj; üüb Baschkir: Сибай Sibay) as det njüügenstgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a süüduast faan't republiik, uun dön Uraal Berger, nai bi't grens tu det Tscheljabinsk Prowins. Det hee 60.780 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Kumertau (üüb Rüs: Кумерта́у Kumertáu; üüb Baschkir: Күмертау Kümyertaw) as det tjiinstgratst steed uun't republiik Baschkortostaan, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, twesken de Belaja Struum an't grens tu det Orenburg Prowins. Det hee 59.478 lidj (2020). Russia: Republic of Bashkortostan, citypopulation.de
Joensuu (üüb Kareelisk: Jovensuu) as at hoodsteed faan't Lunskap Nuurdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a süüd faan't lunskap, bi a Pielisjoki an de Pyhäselkä Sia. Det hee 76.935 lidj (2020). A nööm faan't steed komt faan Finsk joki (geenitiif: joen) "struum" an suu "mös". Sjiisklun Hof (Saale), Tjiisklun (sant 1969) Sweeden Linköping, Sweeden (sant 1940) Islun Ísafjörður, Islun (sant 1948) Norweegen Tønsberg, Noorweegen (sant 1948) Litauen Vilnius, Liitauen (sant 1970) Ruslun Petrosawodsk, Republiik Kareelien, Rüslun (sant 1994) Finland: North Karelia, citypopulation.de
Lappeenranta (üüb Sweedsk: Villmanstrand) as at hoodsteed faan't Lunskap Süüdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a süüd faan't lunskap, nai bi't grens tu Rüslun. Det hee 56.230 lidj (2020). Finland: South Karelia, citypopulation.de
A Botnisk Siaböösem (sweedsk Bottniska viken; finsk Pohjanlahti) as di nuurdelk dial faan a Uastsia tesken Sweeden uun't waasten, Finlun uun't uasten an a Åland-Eilunen uun't süüden. Loonskapen uun Sweeden an Finlun haa hör nööm diarefter: Norrbottens län, Västerbottens län, Österbotten. A Botnisk Siaböösem as 240 km briad, 725 km lung, an namt en areaal faan 117.000 kwadrootkilomeetern iin. Uun't madel as't diar 60 meetern jip, at jipst steed lingt deel bit 301 meetern. Commonskategorii: Botnisk Siaböösem – Saamlang faan bilen of filmer
Nils Rudolf Århammar (* 7. August 1931 uun Katrineholm, Sweeden, † 10. Janewoore 2022 uun Naibel) wiar en spriakwedenskapsmaan an hää ham mä fresk filologii befaadet. Hans-Momsen-Pris, 2014 Handbuch des Friesischen = Handbook of Frisian studies, 2001 Aspects of language : studies in honour of Mario Alinei : papers presented to Mario Alinei Miscellanea Frisica : in nije bondel Fryske stúdzjes = een nieuwe bundel Friese studies = a new collection of Frisian studies, 1984 A Frisian and Germanic miscellany : published in honour of Nils Århammar on his sixty-fifth birthday, 1996 Die Sprachen der Insel Föhr : Föhrer Friesisch (Fering) und Plattdeutsch by Nils Århammar, 1975 Scripta Frisica : tinkbondel foar Arne Spenter (1926-1977), 1979 Handbuch des Friesischen = Handbook of Frisian studies, 2001 Skriiw fresk ; Schriw frasch ; Skriiv friisk : teksten tu a fresk literatüürweedstridj 1989/90, 1993 Die Syltringer Sprache, die Syltringer Literatur by Nils Århammar, 1967 an 1975 Fering lidj an leewent by Peter Paulsen Das Nordfriesische, eine Bestandsaufnahme, 2008 (üüb sjiisk) Efterrep faan a Uni Flensborag Leeuwarder Courant 2022-01-11 NFT 2022-01-17
Prof. Bo Sjölin (* 5. Nofember 1931 uun Åshammar, Sweeden (Gävleborgs län) † 12. September 2016 uun Ljouwert, Waastfresklun) wiar en wedenskapsmaan uun a fresk filologii an tuleetst profeser bi't CAU. Abitur 8.5.51 bi't Katedralskolan, Uppsala 1951-1955 Studium Germanistik, Anglistik, Romanistik bi't Univ. Uppsala; fil.mag .1955 1955-58 Realskuulmääster uun Norastad, Sweeden 1958-1965 Asistent an dosent (sjiisk spriakwedenskap), Uni. Uppsala 1959-1963 Studium Germanistik, fil.lic.7.2.1963, prom. (c.l.) 17.10.70 Uppsala, habil. (sjiisk spriakwedenskap), Uppsala 1965-1978 Wetensch. hoofdmedewerker (fresk spriakwedenskap) RU Groningen 1978-1996 Prof. Christian-Albrechts-Universität Kiel (fresk spriakwedenskap, direkter faan't Nuurdfresk Wurdenbuksteed) 1996 panjuniaret Skraften 1960- 2010 (ütjwool) Altfriesisch lade 'Reinigung', in: Fs. J.H. Brouwer. Assen 1960, S. 85-88. Zur Gliederung des Altfriesischen, in: Us Wurk 15.1966, S. 79-82. Einführung in das Friesische. Stuttgart 1969. Die 'Fivelgoer' Handschrift I. Einleitung und Text (= Oud­friese Taal-en Rechtsbron­nen XII) Den Haag 1970. In rimmetikige perfester mjirkes? In: Fs. W.J. Buma. Gronin­gen 1970, S. 189-192. Anglofriesisch, in: Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Bd.1 Berlin und New York o. J., S. 329-331. Het Grote Oudfriese Woordenboek - terugblik, balans, proble­ma­tiek, in: Us Wurk 21/2 1972/73, S. 193-206. Zur lexikalischen Interferenz im gesprochenen Friesisch, in: Philologia Frisica Anno 1972, Leeuwarden 1974, S. 24-37. Die 'Fivelgoer' Handschrift II. Namenregister, Glossar, syn­opti­sche
En Sjii as en smääl burd, huar dü gau auer snä mä rään könst. Sjiin wurd daalang miast för sport brükt. Iarjuaren wiar jo oober ianfach wichtag, am troch a snä tu kemen. Sjiin wurd daalang ei muar ütj holt maaget, diarför mä plastik. Det wurd komt faan't noorsk ski, an det ment klüüwet holt of uk snäskuch. Det muude, mä sjiin auer a snä tu räänen, as al sant juardüüsenen bekäänd. Det stiantiaknang (lachter bil) komt faan Belomorsk uun Kareelien. Commonskategorii: Sjiin – Saamlang faan bilen of filmer
ff At Haltitunturi (kurt: Halti; nuurdsamisk Háldi; sweedsk Haldefjäll) as en fjell (tunturi) uun Noorweegen an Finlun. Mä en hööchde faan 1.324 meetern as hi di huuchst ponkt faan Finlun. A huuchst ponkt faan't Halti leit oober uun Noorweegen, det as a Ráisduattarháldi mä en hööchde faan 1.365 meetern. Commonskategorii: Halti – Saamlang faan bilen of filmer
At Fjell as en hööchderegiuun uun Skandinaawien boowen faan't buumgrens. Uun a Anden sai's diar Tierra Helada (= kuul lun) an Tierra Nevada (= snälun) tu. Uk uun't ingelsk jaft at di ütjdruk fell of fellmark. Det finsk wurd tunturi as nai mä det wurd tundra för det kliimaregiuun nuurden faan't buumgrens. At fjell as sodenang at beragtundra. At buumgrens leit uun Skandinaawien al bi en hööchde faan 1.100 meetern (Süüdnoorweegen) of 500 meetern (Nuurdnoorweegen), uun a Alpen san't 1.500 bit 2.000 meetern, an uun a Anden 3.000 meetern. Huuchfjell Boskfjell mä wilger Buumgrens
f A Ridnitšohkka as en berag uun a Skandinaawisk Berger, an mä en hööchde faan 1.317 meetern a huuchst berag uun Finlun. A huuchst ponkt faan Finlun as a Haltitunturi, san toop leit oober uun Noorweegen. Commonskategorii: Ridnitšohkka – Saamlang faan bilen of filmer
Eyak spriak (eyak: I·ya·q ; tlingit: Yatk̲wáan) — as en twiig faan a Eyak-Atapaskisk spriaken üüb Na-Dene spriaken. Snaaket wurden as det fööraal uun USA (Alaska). At leetst spreegerin wiar Marie Smith Jones (1918-2008). iindialang: Na-Dené Tlingit Eyak-Atapaskisk Eyak Atapaskisk xǝwa hünj kuutschi wulew tsʼiyu suart bäär kʼudǝʔuhdg ai qʼāš fut ɬilāʔ maan qāt eilun tʼuʔčʼ suart khatl green tɬãt blä tsʼaʔ liam kaač deek; üübins tsʼaagɬ kurew tsĩ:dz druum tzatlkh lun, eerd tʼãtɬ feeder, bleed kugɬ braanholt tlehatl maaren tleki ian Merritt Ruhlen (1994), On the Origin of Languages (Studies in Linguistic Taxonomy) Word-Lists of the Languages of Russian Alaska by F. P. von Wrangel & M. I. Nosov 1839 (digital typography 2009)
fff f1 A Skandinaawisk Berger (sweedsk Fjällen, noorsk Kjølen) as en keed faan berger uun Skandinaawien. Hat lingt faan't Skagerrak uun't süüden bit tu't Nuurdkap uun't nuurden. Hat as 1.700 km lung an 320 km briad. A gratst dial ferlääpt uun Noorweegen an Sweeden, en letjen dial uk uun Finlun. A Skandinaawisk Berger san uk det hoodweederskeel tesken a Uastsia uun't uasten an at Noorsk Sia uun't waasten. A huuchst toop as a Galdhøpiggen uun Noorweegen mä en hööchde faan 2.469 meetern. A Kebnekaise as mä en hööchde faan 2.111 meetern a huuchst berag faan Sweeden, an a Haltitunturi mä 1.324 meetern a huuchst ponkt faan Finlun. Di skandinaawisk ütjdruk Fjell betiakent ei bluas a Skandinaawisk Berger, man uk algemian at beragtundra. A Galdhøpiggen (2.469 m) A Kebnekaise (2.110 m) A Haltitunturi (1.324 m) Commonskategorii: Skandinaawisk Berger – Saamlang faan bilen of filmer
Petsamo (üüb finsk an sweedsk; noorsk Petsjenga, rüsk Petschenga) as en regiuun uun a bütjenst nuurdwaast faan Ruslun uun't Oblast Murmansk tesken at Kola Hualeweilun, Noorweegen an Finlun. Üüb en areaal faan 10.470 km² wene daalang son 11.000 minsken. Uun a Ööder Weltkriich wiar Petsamo amstreden, an a 19. September 1944 skul Finlun di finsk lunkreis tu a Sowjetunioon ufdu. Daalang hiart Petsamo tu a rüsk lunkreis Rajon Petschenga. Commonskategorii: Rajon Petschenga – Saamlang faan bilen of filmer
Petschenga as en lunkreis (Rajon) uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Üüb en areaal faan 8.662 km² wene 38.920 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Nikel. Commonskategorii: Rajon Petschenga – Saamlang faan bilen of filmer Petsamo
Lowosero as en lunkreis (Rajon) uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Üüb en areaal faan 53.800 km² wene 11.820 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Lowosero. Commonskategorii: Rajon Lowosero – Saamlang faan bilen of filmer
Kola as en lunkreis (Rajon) uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Üüb en areaal faan 27.600 km² wene 44.670 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Kola. Commonskategorii: Rajon Kola – Saamlang faan bilen of filmer Hualeweilun Kola
A Hüshünj of uk man ianfach Hünj (Canis lupus familiaris) as en hüsdiart an stamt faan a Wulew uf. Sodenang as di hünj en onerslach faan a wulwer. Di ööder onerslach faan a wulwer as a Dingo. Weederhünj Det as ei lacht, ual hünjer at blafin tu liaren Föl hünjer bitj at haas duad Commonskategorii: Hüshünjer – Saamlang faan bilen of filmer Wikispecies hää en artiikel tu: Hüshünjer List faan hüshünjer (üüb sjiisk) Volkert Faltings an Reinhard Jannen: Fering-Öömrang Spreegwurdleksikon, Hüsem 2012
Kandalakscha as en lunkreis (Rajon) uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Üüb en areaal faan 14.400 km² wene 49.544 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Kandalakscha. Commonskategorii: Rajon Kandalakscha – Saamlang faan bilen of filmer
Alexandrowsk as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 42.789 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Poljarny. Alexandrowsk as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer. Commonskategorii: Stäädkreis Alexandrowsk – Saamlang faan bilen of filmer
Saosjorsk as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 11.199 minsken (Stant: 2010). Saosjorsk as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer. Commonskategorii: Stäädkreis Saosjorsk – Saamlang faan bilen of filmer
Widjajewo as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 5.771 minsken (Stant: 2010). Widjajewo as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer. Commonskategorii: Stäädkreis Widjajewo – Saamlang faan bilen of filmer
Kola (rüsk Кола) as en stääd uun det Oblast Murmansk uun Ruslun. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Kola. Diar wene 10.437 minsken (Stant: 2010). Inari Finlun Finlun Commonskategorii: Kola – Saamlang faan bilen of filmer Hualeweilun Kola Kola (muardüüdag) Koord mä aal a koordinaaten: OSM
Lowosero (rüsk Ловозеро; finsk Luujärvi; kildinsamisk Луя̄ввьр, Lujawwr [ˈluˌja̟vʲvʲrʲ]) as en stääd üüb't Hualeweilun Kola uun det Oblast Murmansk uun Ruslun. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Lowosero. Diar wene 2.871 minsken (Stant: 2010). Commonskategorii: Lowosero – Saamlang faan bilen of filmer Koord mä aal a koordinaaten: OSM
Nikel (rüsk Никель; iar finsk Kolosjoki) as en stääd uun det Oblast Murmansk uun Ruslun naibi't grens tu Noorweegen. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Petschenga. Diar wene 12.756 minsken (Stant: 2010). Commonskategorii: Nikel – Saamlang faan bilen of filmer Koord mä aal a koordinaaten: OSM
Umba (rüsk У́мба) as en stääd bi't Witj Sia uun det Oblast Murmansk uun Ruslun. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Terski. Diar wene 5.532 minsken (Stant: 2010). Commonskategorii: Umba – Saamlang faan bilen of filmer Koord mä aal a koordinaaten: OSM
Ronneby as jü treedgrutst stää önj e prowins Blekinge önjt Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, näibai e küst foon e Ååstsiie. Dåt heet 12.797 manschne (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Ronneby Komuun. E stää läit bai di Ronneby Struum, wat in önj e Ååstsiie bai Ronnebyhamn låpt. E Europastroote 22 ferbant Ronneby ma Karlshamn önjt weesten an Karlskrona önjt ååsten. Sweden: Blekinge, citypopulation.de